Etruskeg

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Etruskeg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12176</id>
    <revision>
      <id>2190585</id>
      <parentid>2081305</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T16:36:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Verdy p</username>
        <id>655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2190585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11312" sha1="9yhq9yntdsoxx08b0rgiw8iidpimtmu" xml:space="preserve">{{Yezh|anv=Etruskeg|anveyezh='*dianav'
|statud=Hen
|broiou= [[yezh varv]]
|rannved=[[Italia]]
|komzet= [[yezh varv]]
|livfamilh=Tireneek
|renkadur=[[yezh varv]]
|familh=[[Yezhoù tireniek]]
|YezhOfisiel= -
|akademiezh= -
|iso1= -
|iso2= 
|iso3=ett
|lizherennoù=[http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ett ETT]
|
}}

An hini bouezusañ eus ar [[yezhoù tireniek]] e oa an '''etruskeg''', komzet gwechall e [[Toskana]] e [[Italia]] da vare ar [[Republik roman]]. Aet eo da get goude [[aloubadeg]] diwezhañ ar [[Henroma|Romaned]] e [[350 kt JK|350 kent Jezuz-Krist]]. Moarvat e oa kar d'ar [[reted|reteg]] komzet en [[Alpoù]] ha d'al [[lemneg]] komzet en enez [[Lemnos]], [[Gres]]. Ne intenter ket mat ar [[skrid]]où miret.

== [[Lizherenneg]] ==

Ober a rae an [[Etrusked]] gant un deveradenn eus al [[lizherenneg gresianek ar c'hornog]] o-doa amprestet digant [[trevadennerezh|trevadennoù]] gresian kreisteiz Italia,gant [[levezon]]où eus ar [[fenikeg]]. Lennet e veze eus an tu dehou d'an tu kleiz pe en ur doare [[boustrofedon]].
Ne oa ket unvanet al [[lizherenneg etruskek]]. Pep [[keoded]] a dalvoudekae un [[eilstumm]] ispisial. An disheñvelderioù-se a c'hell diskouez ul liesder rannyezhel pe henvoazioù lennegel lec'hel.
Gant ar lizherenneg etruskek e veze skrivet meur a yezh italian evel an [[oskeg]] pe al [[leponteg]]. Amprestet eo bet ivez, gant un nebeud kemmadennoù, gant ar Romaned hag orin ar [[lizherenneg latin]] a-vremañ eo bet.

== Istor diavaez ==

Dispis eo orin an Etrusked. Hervez [[Herodotes]] e vefent embroidi eus Bro-[[Lidia]] (e [[Turkia]] hiziv), deuet da [[Umbria]] da dec'hout un [[naonegezh]] (''Istorioù, 21''). Lodek gant e gredenn ne oa ket tout e gempredidi. Er [[Iañ kantved]] goude Jezuz Krist e remerkas (?) ne oa etruskeg heñvel ouzh yezh ebet arall. Eus an dra-mañ e tezastumas e oant henvroidi.

Klaskourien a-vremañ a zo disrannet a-zivout an dalc'h. [[Massimo Palotino]] hag an darn vrasañ eus ar glaskourien Italian a soñj e tiskenne an Etrusked eus ar poblañsoù a veve e [[Italia]] a-raok an divroadegoù indez-europek. Mennozh darn vuiañ an istorourien er-maez [[Italia]] eo e oa degaset ar yezh etruskek gant alouberien eus ar reter. Hervezo e c'hellfent bezañ liammet d'ar [[Pobloù eus ar Mor]] a waske aodoù reter ar [[Mor Kreizdouarel]] en [[XIIvet kantved kent Jezuz-Krist]].

Unan eus ar yezhoù kentañ da vezañ skrivet e [[Italia]] e oa an etruskeg hag ul [[lennegezh]] pinvidik he-doa moarvat. He fouez a ya war ziskar goude aloubadeg [[Campania]] gant an [[Osked]] ha traoñienn ar [[Po]] gant ar [[Kelted|Gelted]]. Goude ar [[IVe kantved kent Jezuz-Krist]], [[Etruria]] a oa aloubet gant ar Romaned hag he yezh a oa erlec'hiet gant al [[latin]]. Ne gaver mui a [[enskrivadur]]ioù etruskek goude ar c'hantved kentañ, zoken en [[hanternoz]] e-lec'h ma seblant bezañ treuzvevet ar yezh hiroc'h eget er ranvroioù arall. Goude ar poent-se eo gwirheñvel ne oa mui komzet etruskeg nemet gant [[kouer]]ien.

An [[impalaer]] [[Klaodius]] (10 kent Jezuz Krist - 54) en doa skrivet ur [[geriadur]] hag ur [[yezhadur]] etruskek, ar pezh a ziskouez e oa c'hoazh komzet an etruskeg e derou ar c'hantved kentañ.

== Istor diabarzh ==

N'anavezer ket mat a-walc'h an etruskeg da skrivañ un istor diabarzh gwir anezhi, met testennoù o doa treuzvevet a ziskouez ur rummad a gemmoù etre an enskrivadurioù koshañ hag ar skridoù diwezhatoc'h evel al [[liber linteus]]. Seblantout a ra en doa an etruskeg ur [[pouez-mouezh]] kreñv hag a oa kaoz da wanadur ar vogalennoù dibouezet evel e ''rasena'' a ya da ''rasna'' e testennoù eus penn ar [[Republik roman]]. Kavout a reer ivez ur [[ger-mell]] - ''ten'' pe ''tn'' - e-barzh skridoù diwezhatoc'h hag a zo diank en enskrivadurioù diaraok.

== Renkadur ==

An darn vrasañ eus ar glaskourien a soñj eo an etruskeg aparchant d'ur [[yezhoù tireniek|familh tireniek]] hag a endalc'hfe, e-kichen an etruskeg, ar [[reteg]] hag al [[lemneg]]. Ar [[kamuneg|C'hamuneg]] a zo staget outi gant yezhoniourien zo, met n'anavezer ket a-walc'h a-zivout ar yezh-se da vezañ sur. An [[hengipreg]] hag an [[hengreteg]] a c'hellfe bezañ izili ar familh-se

Liammoù etre ar [[yezhoù tireniek]] an [[yezhoù indez-europeek|indez-europeeg]] o-deus bet kinniget pa seblant un darn eus ar geriadur etruskeg kaout un orin indez-europek, pe tost ouzh an indez-europek. Hec'h yezhadur, avat, a zo disheñvel kenañ.

== Fonologiezh ==

Tra ma oa etruskeg skrivet en ur doare-skrid a gomprener ma a-walc'h ez eus kalz entremarioù c'hoazh diwar-benn e [[fonologiezh]]. Kenemglev ebet a zo a-zivout talvoudegezh al lizherennoù sunet ([[theta]], [[phi]] ha [[chi]]). Gallout a rafent bezañ sunet evel e [[gresianeg]] pe talvezout [[kensonenn-c'wezh|kensonennoù-c'hwezh]]. Gallout a reont bezañ nemet [[eilstumm]]où al lizherennoù nann-sunet.

==== [[Vogalenn]]où ====

{|class=&quot;wikitable&quot;
! 
! [[Vogalenn a-raok|A-raok]]
! [[Vogalenn greiz|Kreiz]]
! [[Vogalenn a-dreñv|A-dreñv]]
|-
| '''[[Vogalenn serr|Serr]]'''
| align=center | i &lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanI-01.png|14px|I]]
| align=center | 
| align=center | u [[Skeudenn:EtruscanO-01.png|14px|U]]
|-
| '''[[Vogalenn damserr|Damserr]]'''
| align=center | e &lt;br /&gt;[[Skeudenn:Alfabeto camuno-e.svg|14px|E]]
| align=center | 
| align=center | 
|-
| '''[[Vogalenn digor|Digor]]'''
| align=center | a [[Skeudenn:EtruscanA-01.png|14px|A]]
| &amp;nbsp;
| align=center | 
|}

=== Kensonennoù ===

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;&quot;
|-
!
! colspan=&quot;2&quot; | [[Kensonenn diweuz|Diweuz]]
! colspan=&quot;2&quot; | [[Kensonenn dent|Dent]]
! [[Kensonenn logigoù|Logigoù]] 
! [[Kensonenn staon|Staon]]
! colspan=&quot;2&quot; | [[Kensonenn ouel|Gouel]]
! colspan=&quot;1&quot; | [[Kensonenn darzh|Tarzh]]
|- align=center
|[[Dre Darzhañ]]
|p&lt;br /&gt;[{{IPA|p}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanP-01.png|14px|P]]
|&lt;br /&gt;[{{IPA|pʰ}}]&lt;br /&gt;
|t, d&lt;br /&gt;[{{IPA|t}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanT-01.png|14px|T]] [[Skeudenn:EtruscanD-01.svg|14px|D]]
|&lt;br /&gt;[{{IPA|tʰ}}]&lt;br /&gt;
| colspan=&quot;2&quot; |
|c, k, q&lt;br /&gt;[{{IPA|k}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanC-01.png|14px|C]] [[Skeudenn:EtruscanK-01.png|14px|K]] [[Skeudenn:EtruscanQ-01.svg|14px|Q]]  
|&lt;br /&gt;[{{IPA|kʰ}}]&lt;br /&gt; 
| colspan=&quot;1&quot; |
 
|- align=center 
|[[Ruzenn|Dre ruzañ]]
| colspan=&quot;2&quot; | f&lt;br /&gt;[{{IPA|φ}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanC-01.png|14px|F]] 
| colspan=&quot;2&quot; |s&lt;br /&gt;[{{IPA|s}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanC-01.png|14px|S]]
|&lt;br /&gt;[{{IPA|ʃ}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:Phoenician sade.svg|14px|]] 
| colspan=&quot;1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; |
|h&lt;br /&gt;[{{IPA|h}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanH-01.png|14px|H]]

|- align=center
|[[Afrikatek]]
| colspan=&quot;2&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; | z&lt;br /&gt;[{{IPA|ʦ}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanZ-01.png|14px|Z]]
| colspan=&quot;2&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; |
| colspan=&quot;1&quot; |

|- align=center
|[[Kensonenn dre fri|Dre fri]]
| colspan=&quot;2&quot; |m&lt;br /&gt;[{{IPA|m}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanM-01.png|14px|M]]
| colspan=&quot;2&quot; |n&lt;br /&gt;[{{IPA|n}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanN-01.png|14px|N]]
| colspan=&quot;1&quot; |
| colspan=&quot;1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; |
| colspan=&quot;1&quot; |

|- align=center
|[[Dre fraoñval]]
| colspan=&quot;2&quot; |
| l&lt;br /&gt;[{{IPA|l}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanL-01.png|14px|L]]
| r&lt;br /&gt;[{{IPA|r}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanR-01.png|14px|R]]
| colspan=&quot;1&quot; |
| colspan=&quot;1&quot; |
| colspan=&quot;2&quot; |
| colspan=&quot;1&quot; |

|- align=center
|[[Dre-dostaat]]
| colspan=&quot;2&quot; |v&lt;br /&gt;[{{IPA|w}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanF-01.png|14px|V]]
| colspan=&quot;2&quot; |
| colspan=&quot;1&quot; |
|i&lt;br /&gt;[{{IPA|j}}]&lt;br /&gt;[[Skeudenn:EtruscanI-01.png|14px|I]]
| colspan=&quot;2&quot; |
| colspan=&quot;1&quot; |
|}

== Yezhadur ==

N'eo ket anavezet mat yezhadur an etruskeg. An darn vrasañ eus an destennoù a zo re verr ha n'int ket komprenet ar re hiroc'h. Gwelet eo mat e oa ur [[yezh genbegus]] an etruskeg.

=== An anv ===

Displeget e oa an [[anv]]ioù etruskeg en ur stagañ [[lostger]]ioù outo, evel e [[turkeg]] pe e [[finneg]].

'''clan''': mab

{|class=&quot;wikitable&quot;
! 
! [[Unander]]
! [[Liester]]
|-
| '''[[Tro-envel]]'''
| align=center | clan
| align=center | clenar
|-
| '''[[Tro-c'henel]]'''
| align=center | clens
| align=center | clenarasi / cliniiaras 
|-
| '''[[Tro-reiñ]]'''
| align=center | clensi
| align=center | clenarasi / cliniiaras
|-
| '''[[Tro-lec'hel]]'''
| align=center | *clenthi
| align=center | 
|}

Gerioù oc'h echuiñ gant ''l'' pe ''r'' a ra o tro-c'henel e ''us''. Un nebeud gerioù o deus un [[tro-c'henel]] e al, se a zo:

* ar gerioù gwregel oc'h echuiñ gant ''i''
* ar gerioù gourel oc'h echuiñ gant ''s''
* ar gerioù gourel oc'h echuiñ gant ur gensonenn dre-zent

=== Ar raganv ===

N'anavezer nemet daou [[raganv]] personel e etruskeg :''mi'' (me), ''mini'' e dro-damall ha ''an'' (eñv/hi) a ya da ''in''pa ziskouez un dra divuhez.

Ar raganv-diskouez a zo ''ita/eta/ta'' pe ''ika/eca/ca'' a zo e zisplegadur :

{|class=&quot;wikitable&quot;
! 
! 
! 
|-
| '''[[Tro-envel]]'''
| align=center | ita / eta / ta
| align=center | ika / eca/ ca
|-
| '''[[Tro-c'henel]]'''
| align=center | itan /tn
| align=center | can / cn / ecn
|-
| '''[[Tro-lec'hel]]'''
| align=center |
| align=center |calthi / eclthi /clth 
|}

E testennoù diwezhatoc'h, evel al [[liber linteus]], e ya ''ta / tn'' d'ur ger-mel.

=== Ar verb ===

Abalamour da natur an testennoù n'anavezer ket mat [[frammadur]] ar verb etruskeg.
* Trede gour an amzer a-vremañ a vez furmet gant ar wrizienn noazh : ''an tur'' : eñv a ro
* Trede gour an amzer dremenet a vez furmet dre stagañ -ce ouzh ar wrizien : ''turce'' : eñv a roas
* Gour kentañ an amzer dremenet-gouzañv a vez graet dre stagañ ''che'' ouzh ar wrizienn.

== Testennoù ==

Miliadoù a destennoù en etruskeg a zo bet treuzkaset, met an darn vrasañ anezho a zo skort. Skridoù-bez ha gouestloù ez int dreist-holl. N'hon eus nemet un dornad a destennoù hir, gwirel pe relijiel o natur :

* Al [[liber linteus]] : ul lev relijiel skrivet war bandennoù-[[lin]] a oa bet rollet war-dro ur [[balmezadenn|valzamedenn]].
* An [[Tabula Capuana]] : un [[tablezenn|dablezenn]] kavet e [[Kapua]]
* An [[Tablezennoù Pyrgi]] : tablezennoù [[aour]] kavet e [[Pyrgi]]. Skrivet e oant en etruskeg hag e [[fenikianeg]]
* An [[Tabula Cortonensis]] : un dablezenn kavet e-kichen [[Kortona]]
* Ar [[Cippus Perusinus]]

== Liammoù diavaez (e [[saozneg]]) ==

* [https://web.archive.org/web/20050330053810/http://etp.classics.umass.edu/ The Etruscan Texts Project]
* [http://www.umass.edu/etruscannews Etruscan News Online]
* [https://web.archive.org/web/20060529174822/http://people.umass.edu/jamesp/fonts.html Etruscan and Early Italic Fonts]
* [http://ling.cornell.edu/Weiss/CGL_35-Etruscan.pdf Etruscan grammar (pdf)] 
* [https://web.archive.org/web/20021207170759/http://www.netaxs.com/~salvucci/VTLhome.html The Languages of Ancient Italy]
* [https://web.archive.org/web/20021213221136/http://www.netaxs.com/~salvucci/VTLetrvocab.html An Etruscan Glossary] 
* [http://etruskisch.de/pgs/vc.htm Etruscan Glossary]
* [https://web.archive.org/web/20060529084742/http://erwan.arskoul.chez-alice.fr/etruscdict.htm Another Glossary]
* [http://www.open.ac.uk/Arts/etrweb/etrmain.htm Etruscans on the Web]:

== Gwelet ivez ==

[[Yezhoù tireniek]]

[[Lemneg]]

[[Reted]]

[[Rummad:Yezhoù tireniek]]
[[Rummad:Yezhoù Italia]]
[[Rummad:Yezhoù aet da get]]
[[Rummad:Henyezhoù]]
[[Rummad:Etruskeg]]</text>
      <sha1>9yhq9yntdsoxx08b0rgiw8iidpimtmu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lizherenneg etruskek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15200</id>
    <revision>
      <id>2190586</id>
      <parentid>2144273</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T16:37:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Verdy p</username>
        <id>655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2190586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3210" sha1="afebqkrbtag5qv0tikny9ktnns65lk3" xml:space="preserve">[[Restr:Etruscan alphabet.png|thumb|Al lizherenneg etruskek keñver-ha-keñver gant lizherenneg c'hresianeg ar C’hornôg]]
Al '''lizherenneg etruskek''' zo ul [[lizherenneg]] a zo bet implijet en [[Henamzer]] evit skrivañ an [[etruskeg]] ; diwar skouer [[lizherenneg c'hresianek ar c'hornôg|lizherenneg c'hresianek ar C'hornôg]] e voe diorroet, ha d'he zro he deus levezonet al [[lizherenneg latin]]k.

==Tablezenn Marsiliana==
Tablezenn Marsiliana eo ar skrid kentañ bet kavet oc’h implijout al lizherenneg etruskek (tro-dro da 700 a-raok ar marevezh boutin). Warni e kaver c’hoazh al lizherennoù [[San (lizherenn)|''san'' (Ϻ, ϻ)]] ha [[Qoppa (lizherenn)|''qoppa'' (Ϙ, ϙ)]], a zo diamzeriet bremañ, met ne oa ket bet diorroet c’hoazh al lizherenn [[Omega (lizherenn)|omega]]. 
{| align=&quot;center&quot;
|-
| colspan=&quot;26&quot;|[[Restr:Marsiliana tablet.svg|thumb|center|upright 2|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Tablezenn Marsiliana&lt;hr&gt;A zehou da gleiz : ''A B G D E V Z H Θ I K L M N [Ξ] O P Ś Q R S T U X Φ Ψ''&lt;/div&gt;]]
|-
|Ψ||Φ||[[Restr:EtruscanX-01.png|14px|X]]||[[Restr:EtruscanV-01.png|14px|U]]||[[Restr:EtruscanT-01.png|14px|T]]||[[Restr:EtruscanS-01.png|14px|S]]||[[Restr:EtruscanR-01.png|14px|R]]||[[Restr:EtruscanQ-01.svg|14px|Q]]||[[Restr:Phoenician sade.svg|14px|Ś]]||[[Restr:EtruscanP-01.png|14px|P]]||[[Restr:EtruscanO-01.png|14px|O]]||[[Restr:Phoenician samekh.svg|14px|Ξ]]||[[Restr:EtruscanN-01.png|14px|N]]||[[Restr:EtruscanM-01.png|14px|M]]||[[Restr:EtruscanL-01.png|14px|L]]||[[Restr:EtruscanK-01.png|14px|K]]||[[Restr:EtruscanI-01.png|14px|I]]||[[Restr:Phoenician teth.svg|14px|Θ]]||[[Restr:EtruscanH-01.png|14px|H]]||[[Restr:EtruscanZ-01.png|14px|Z]]||[[Restr:EtruscanF-01.png|14px|V]]||[[Restr:Alfabeto camuno-e.svg|14px|E]]||[[Restr:EtruscanD-01.svg|14px|D]]||[[Restr:EtruscanC-01.png|14px|G]]||[[Restr:EtruscanB-01.png|14px|B]]||[[Restr:EtruscanA-01.png|14px|A]]
|-
|Ψ||Φ||X||U||T||S||R||Q||Ś||P||O||Ξ||N||M||L||K||I||Θ||H||Z||V||E||D||G||B||A
|}
Digemm a chomas al lizherenneg etruskek betek 600 a-raok ar marevezh boutin, ha skrivet e veze ken alies a gleiz da zehou hag a zehou da gleiz.

Adalek ar poent-se avat e krogas da gemmañ o heuliañ kemmoù [[Fonologiezh|fonologek]] an etruskeg. Daou c’hant vloaz war-lerc’h e veze skrivet hogos atav a gleiz da zehou en ur implijout an 20 lizherenn-mañ :
&lt;div class=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;A C E V Z H Θ I L M N P Ś R S T U Φ Ψ F&lt;/div&gt;
Krouet e oa bet ul lizherenn nevez, [[Restr:EtruscanF-02.png|14px|F]] e-lec’h FH evit aroueziañ ar son [f].

Ne veze mui implijet na B na D, oc’h ober kentoc’h gant P ha T nemetken, hag ober a raed gant G pe C e-lec’h K ha U e lec’h O. 

Silabennek e oa deuet da vezañ e gwirionez al lizherennoù C, K ha Q d’ar mare-se dre ma vezent lennet CE, KA ha QU.

Implijet e oa bet al lizherenneg klasel-se betek an eil kantved a-raok ar marevezh boutin, m'ac'h eas an etruskeg da get.

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} {{cite web|url=https://www.omniglot.com/writing/etruscan.htm|title=Al lizherenneg etruskek @ Omniglot|accessdate=24 Mae 2025}}

{{Porched yezhoù}}
[[Rummad:Sistemoù-skritur alfabetek]]
[[Rummad:Doareoù-skrivañ|Etruskek]]
[[Rummad:Lizherennegoù]]</text>
      <sha1>afebqkrbtag5qv0tikny9ktnns65lk3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190587</id>
      <parentid>2190586</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T16:38:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Verdy p</username>
        <id>655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2190587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3234" sha1="44i158t6pm9y2nckek1585emzogtewy" xml:space="preserve">[[Restr:Etruscan alphabet.png|thumb|Al lizherenneg etruskek keñver-ha-keñver gant lizherenneg c'hresianeg ar C’hornôg]]
Al '''lizherenneg etruskek''' zo ul [[lizherenneg]] a zo bet implijet en [[Henamzer]] evit skrivañ an [[etruskeg]] ; diwar skouer [[lizherenneg c'hresianek ar c'hornôg|lizherenneg c'hresianek ar C'hornôg]] e voe diorroet, ha d'he zro he deus levezonet al [[lizherenneg latin]]k.

==Tablezenn Marsiliana==
Tablezenn Marsiliana eo ar skrid kentañ bet kavet oc’h implijout al lizherenneg etruskek (tro-dro da 700 a-raok ar marevezh boutin). Warni e kaver c’hoazh al lizherennoù [[San (lizherenn)|''san'' (Ϻ, ϻ)]] ha [[Qoppa (lizherenn)|''qoppa'' (Ϙ, ϙ)]], a zo diamzeriet bremañ, met ne oa ket bet diorroet c’hoazh al lizherenn [[Omega (lizherenn)|omega]]. 
{| align=&quot;center&quot;
|-
| colspan=&quot;26&quot;|[[Restr:Marsiliana tablet.svg|thumb|center|upright 2|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Tablezenn Marsiliana&lt;hr&gt;A zehou da gleiz : ''A B G D E V Z H Θ I K L M N [Ξ] O P Ś Q R S T U X Φ Ψ''&lt;/div&gt;]]
|-
|Ψ||Φ||[[Restr:EtruscanX-01.png|x14px|X]]||[[Restr:EtruscanV-01.png|x14px|U]]||[[Restr:EtruscanT-01.png|x14px|T]]||[[Restr:EtruscanS-01.png|x14px|S]]||[[Restr:EtruscanR-01.png|x14px|R]]||[[Restr:EtruscanQ-01.svg|x14px|Q]]||[[Restr:Phoenician sade.svg|x14px|Ś]]||[[Restr:EtruscanP-01.png|x14px|P]]||[[Restr:EtruscanO-01.png|x14px|O]]||[[Restr:Phoenician samekh.svg|x14px|Ξ]]||[[Restr:EtruscanN-01.png|x14px|N]]||[[Restr:EtruscanM-01.png|x14px|M]]||[[Restr:EtruscanL-01.png|x14px|L]]||[[Restr:EtruscanK-01.png|x14px|K]]||[[Restr:EtruscanI-01.png|x14px|I]]||[[Restr:Phoenician teth.svg|x14px|Θ]]||[[Restr:EtruscanH-01.png|x14px|H]]||[[Restr:EtruscanZ-01.png|x14px|Z]]||[[Restr:EtruscanF-01.png|x14px|V]]||[[Restr:Alfabeto camuno-e.svg|x14px|E]]||[[Restr:EtruscanD-01.svg|x14px|D]]||[[Restr:EtruscanC-01.png|x14px|G]]||[[Restr:EtruscanB-01.png|x14px|B]]||[[Restr:EtruscanA-01.png|x14px|A]]
|-
|Ψ||Φ||X||U||T||S||R||Q||Ś||P||O||Ξ||N||M||L||K||I||Θ||H||Z||V||E||D||G||B||A
|}
Digemm a chomas al lizherenneg etruskek betek 600 a-raok ar marevezh boutin, ha skrivet e veze ken alies a gleiz da zehou hag a zehou da gleiz.

Adalek ar poent-se avat e krogas da gemmañ o heuliañ kemmoù [[Fonologiezh|fonologek]] an etruskeg. Daou c’hant vloaz war-lerc’h e veze skrivet hogos atav a gleiz da zehou en ur implijout an 20 lizherenn-mañ :
&lt;div class=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;A C E V Z H Θ I L M N P Ś R S T U Φ Ψ F&lt;/div&gt;
Krouet e oa bet ul lizherenn nevez, [[Restr:EtruscanF-02.png|14px|F]] e-lec’h FH evit aroueziañ ar son [f].

Ne veze mui implijet na B na D, oc’h ober kentoc’h gant P ha T nemetken, hag ober a raed gant G pe C e-lec’h K ha U e lec’h O. 

Silabennek e oa deuet da vezañ e gwirionez al lizherennoù C, K ha Q d’ar mare-se dre ma vezent lennet CE, KA ha QU.

Implijet e oa bet al lizherenneg klasel-se betek an eil kantved a-raok ar marevezh boutin, m'ac'h eas an etruskeg da get.

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} {{cite web|url=https://www.omniglot.com/writing/etruscan.htm|title=Al lizherenneg etruskek @ Omniglot|accessdate=24 Mae 2025}}

{{Porched yezhoù}}
[[Rummad:Sistemoù-skritur alfabetek]]
[[Rummad:Doareoù-skrivañ|Etruskek]]
[[Rummad:Lizherennegoù]]</text>
      <sha1>44i158t6pm9y2nckek1585emzogtewy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190647</id>
      <parentid>2190587</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:15:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <comment>x14px → 14px</comment>
      <origin>2190647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3210" sha1="afebqkrbtag5qv0tikny9ktnns65lk3" xml:space="preserve">[[Restr:Etruscan alphabet.png|thumb|Al lizherenneg etruskek keñver-ha-keñver gant lizherenneg c'hresianeg ar C’hornôg]]
Al '''lizherenneg etruskek''' zo ul [[lizherenneg]] a zo bet implijet en [[Henamzer]] evit skrivañ an [[etruskeg]] ; diwar skouer [[lizherenneg c'hresianek ar c'hornôg|lizherenneg c'hresianek ar C'hornôg]] e voe diorroet, ha d'he zro he deus levezonet al [[lizherenneg latin]]k.

==Tablezenn Marsiliana==
Tablezenn Marsiliana eo ar skrid kentañ bet kavet oc’h implijout al lizherenneg etruskek (tro-dro da 700 a-raok ar marevezh boutin). Warni e kaver c’hoazh al lizherennoù [[San (lizherenn)|''san'' (Ϻ, ϻ)]] ha [[Qoppa (lizherenn)|''qoppa'' (Ϙ, ϙ)]], a zo diamzeriet bremañ, met ne oa ket bet diorroet c’hoazh al lizherenn [[Omega (lizherenn)|omega]]. 
{| align=&quot;center&quot;
|-
| colspan=&quot;26&quot;|[[Restr:Marsiliana tablet.svg|thumb|center|upright 2|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Tablezenn Marsiliana&lt;hr&gt;A zehou da gleiz : ''A B G D E V Z H Θ I K L M N [Ξ] O P Ś Q R S T U X Φ Ψ''&lt;/div&gt;]]
|-
|Ψ||Φ||[[Restr:EtruscanX-01.png|14px|X]]||[[Restr:EtruscanV-01.png|14px|U]]||[[Restr:EtruscanT-01.png|14px|T]]||[[Restr:EtruscanS-01.png|14px|S]]||[[Restr:EtruscanR-01.png|14px|R]]||[[Restr:EtruscanQ-01.svg|14px|Q]]||[[Restr:Phoenician sade.svg|14px|Ś]]||[[Restr:EtruscanP-01.png|14px|P]]||[[Restr:EtruscanO-01.png|14px|O]]||[[Restr:Phoenician samekh.svg|14px|Ξ]]||[[Restr:EtruscanN-01.png|14px|N]]||[[Restr:EtruscanM-01.png|14px|M]]||[[Restr:EtruscanL-01.png|14px|L]]||[[Restr:EtruscanK-01.png|14px|K]]||[[Restr:EtruscanI-01.png|14px|I]]||[[Restr:Phoenician teth.svg|14px|Θ]]||[[Restr:EtruscanH-01.png|14px|H]]||[[Restr:EtruscanZ-01.png|14px|Z]]||[[Restr:EtruscanF-01.png|14px|V]]||[[Restr:Alfabeto camuno-e.svg|14px|E]]||[[Restr:EtruscanD-01.svg|14px|D]]||[[Restr:EtruscanC-01.png|14px|G]]||[[Restr:EtruscanB-01.png|14px|B]]||[[Restr:EtruscanA-01.png|14px|A]]
|-
|Ψ||Φ||X||U||T||S||R||Q||Ś||P||O||Ξ||N||M||L||K||I||Θ||H||Z||V||E||D||G||B||A
|}
Digemm a chomas al lizherenneg etruskek betek 600 a-raok ar marevezh boutin, ha skrivet e veze ken alies a gleiz da zehou hag a zehou da gleiz.

Adalek ar poent-se avat e krogas da gemmañ o heuliañ kemmoù [[Fonologiezh|fonologek]] an etruskeg. Daou c’hant vloaz war-lerc’h e veze skrivet hogos atav a gleiz da zehou en ur implijout an 20 lizherenn-mañ :
&lt;div class=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;A C E V Z H Θ I L M N P Ś R S T U Φ Ψ F&lt;/div&gt;
Krouet e oa bet ul lizherenn nevez, [[Restr:EtruscanF-02.png|14px|F]] e-lec’h FH evit aroueziañ ar son [f].

Ne veze mui implijet na B na D, oc’h ober kentoc’h gant P ha T nemetken, hag ober a raed gant G pe C e-lec’h K ha U e lec’h O. 

Silabennek e oa deuet da vezañ e gwirionez al lizherennoù C, K ha Q d’ar mare-se dre ma vezent lennet CE, KA ha QU.

Implijet e oa bet al lizherenneg klasel-se betek an eil kantved a-raok ar marevezh boutin, m'ac'h eas an etruskeg da get.

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} {{cite web|url=https://www.omniglot.com/writing/etruscan.htm|title=Al lizherenneg etruskek @ Omniglot|accessdate=24 Mae 2025}}

{{Porched yezhoù}}
[[Rummad:Sistemoù-skritur alfabetek]]
[[Rummad:Doareoù-skrivañ|Etruskek]]
[[Rummad:Lizherennegoù]]</text>
      <sha1>afebqkrbtag5qv0tikny9ktnns65lk3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190648</id>
      <parentid>2190647</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:19:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2190648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3207" sha1="6qvlf9n2yrl0vpagpxbmabj80oqjfh5" xml:space="preserve">[[Restr:Etruscan alphabet.png|thumb|Al lizherenneg etruskek keñver-ha-keñver gant lizherenneg c'hresianeg ar C’hornôg]]
Al '''lizherenneg etruskek''' zo ul [[lizherenneg]] a zo bet implijet en [[Henamzer]] evit skrivañ an [[etruskeg]] ; diwar skouer [[lizherenneg c'hresianek ar c'hornôg|lizherenneg c'hresianek ar C'hornôg]] e voe diorroet, ha d'he zro he deus levezonet al [[lizherenneg latin]].

==Tablezenn Marsiliana==
Tablezenn Marsiliana eo ar skrid kentañ bet kavet oc’h implijout al lizherenneg etruskek (tro-dro da 700 a-raok ar marevezh boutin). Warni e kaver c’hoazh al lizherennoù [[San (lizherenn)|''san'' (Ϻ, ϻ)]] ha [[Qoppa (lizherenn)|''qoppa'' (Ϙ, ϙ)]], a zo diamzeriet bremañ, met ne oa ket bet diorroet c’hoazh al lizherenn [[Omega (lizherenn)|omega]].
{| align=&quot;center&quot;
|-
| colspan=&quot;26&quot;|[[Restr:Marsiliana tablet.svg|thumb|center|upright 2|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Tablezenn Marsiliana&lt;hr&gt;A zehou da gleiz : ''A B G D E V Z H Θ I K L M N [Ξ] O P Ś Q R S T U X Φ Ψ''&lt;/div&gt;]]
|-
|Ψ||Φ||[[Restr:EtruscanX-01.png|14px|X]]||[[Restr:EtruscanV-01.png|14px|U]]||[[Restr:EtruscanT-01.png|14px|T]]||[[Restr:EtruscanS-01.png|14px|S]]||[[Restr:EtruscanR-01.png|14px|R]]||[[Restr:EtruscanQ-01.svg|14px|Q]]||[[Restr:Phoenician sade.svg|14px|Ś]]||[[Restr:EtruscanP-01.png|14px|P]]||[[Restr:EtruscanO-01.png|14px|O]]||[[Restr:Phoenician samekh.svg|14px|Ξ]]||[[Restr:EtruscanN-01.png|14px|N]]||[[Restr:EtruscanM-01.png|14px|M]]||[[Restr:EtruscanL-01.png|14px|L]]||[[Restr:EtruscanK-01.png|14px|K]]||[[Restr:EtruscanI-01.png|14px|I]]||[[Restr:Phoenician teth.svg|14px|Θ]]||[[Restr:EtruscanH-01.png|14px|H]]||[[Restr:EtruscanZ-01.png|14px|Z]]||[[Restr:EtruscanF-01.png|14px|V]]||[[Restr:Alfabeto camuno-e.svg|14px|E]]||[[Restr:EtruscanD-01.svg|14px|D]]||[[Restr:EtruscanC-01.png|14px|G]]||[[Restr:EtruscanB-01.png|14px|B]]||[[Restr:EtruscanA-01.png|14px|A]]
|-
|Ψ||Φ||X||U||T||S||R||Q||Ś||P||O||Ξ||N||M||L||K||I||Θ||H||Z||V||E||D||G||B||A
|}
Digemm a chomas al lizherenneg etruskek betek 600 a-raok ar marevezh boutin, ha skrivet e veze ken alies a gleiz da zehou hag a zehou da gleiz.

Adalek ar poent-se avat e krogas da gemmañ o heuliañ kemmoù [[Fonologiezh|fonologek]] an etruskeg. Daou c’hant vloaz war-lerc’h e veze skrivet hogos atav a gleiz da zehou en ur implijout an 20 lizherenn-mañ :
&lt;div class=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:1.5em;&quot;&gt;A C E V Z H Θ I L M N P Ś R S T U Φ Ψ F&lt;/div&gt;
Krouet e oa bet ul lizherenn nevez, [[Restr:EtruscanF-02.png|14px|F]] e-lec’h FH evit aroueziañ ar son [f].

Ne veze mui implijet na B na D, oc’h ober kentoc’h gant P ha T nemetken, hag ober a raed gant G pe C e-lec’h K ha U e lec’h O.

Silabennek e oa deuet da vezañ e gwirionez al lizherennoù C, K ha Q d’ar mare-se dre ma vezent lennet CE, KA ha QU.

Implijet e oa bet al lizherenneg klasel-se betek an eil kantved a-raok ar marevezh boutin, m'ac'h eas an etruskeg da get.

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} {{cite web|url=https://www.omniglot.com/writing/etruscan.htm|title=Al lizherenneg etruskek @ Omniglot|accessdate=24 Mae 2025}}

{{Porched yezhoù}}
[[Rummad:Sistemoù-skritur alfabetek]]
[[Rummad:Doareoù-skrivañ|Etruskek]]
[[Rummad:Lizherennegoù]]</text>
      <sha1>6qvlf9n2yrl0vpagpxbmabj80oqjfh5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dalet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15304</id>
    <revision>
      <id>2190588</id>
      <parentid>1963043</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T16:39:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Verdy p</username>
        <id>655</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2190588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1176" sha1="fn9f55du7yzn7wmcpq2epijqol5styq" xml:space="preserve">Pevare lizherenn meur a [[abjad]] [[Yezhoù semitek|semitek]] eo '''dalet(h)''' (''dor''), en o zouez al [[lizherenneg]]où [[Lizherenneg fenisek|fenisek]] [[Lizherenneg aramaek|aramaek]] , [[Lizherenneg hebraek|hebraek]] ('''ד''') , [[Lizherenneg siriek|siriek]] ('''ܕ''') hag [[Lizherenneg arabek|arabek]] ('''ﺩ''').

Dont a ra hec'h anv diwar ar fed ma veze heñvel he stumm kozh ouzh hini un nor. Gwechall e c'hellfe bezañ anvet '''digg''' (''pesk'').

Distaget e vez ([[LFE]]) [d]. En [[hebraeg]] klasel hag e [[rannyezh]]où zo c'hoazh e veze graet an diforc'h etre dalet hep [[dagesh]] ('''ד''') distaget [ð] ha gant dagezh [d].

Diwar stumm al lizherenn fenisek-mañ e oa bet diorroet al lizherennoù [[Lizherenneg c'hresianek|gresianek]] [[Delta (lizherenn)|delta]] '''Δ''', [[Lizherenneg etruskek|estruskek]] [[Skeudenn:EtruscanD-01.svg|x14px|Z]], [[Lizherenneg latin|latin]] '''D''' ha [[Lizherenneg kirillek|kirillek]] '''Д'''.

Hervez ar sistem niverenniñ hebraek ''[[gematria]]'' e talvez al lizherenn-mañ da 4.

{{Porched yezhoù}}

[[Rummad:Lizherenneg arabek]]
[[Rummad:Lizherenneg hebraek]]
[[Rummad:Lizherenneg siriek]]
[[Rummad:Yezhoù semitek]]</text>
      <sha1>fn9f55du7yzn7wmcpq2epijqol5styq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nona Gaprindachvili</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17888</id>
    <revision>
      <id>2190601</id>
      <parentid>2189720</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T20:37:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Olimpiadoù ar Maouezi */</comment>
      <origin>2190601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6845" sha1="9mfuxi59fwajmttzuglnvjj8yjz5cs4" xml:space="preserve">[[File:Nona Gaprindaschwili 1982 Kissingen.jpg|right|180px|Nona Gaprindachvili e Tournamant etrekadel [[Bad Kissingen]] e 1982.]]
'''Nona Gaprindachvili''' (e [[jorjieg]]: ნონა გაფრინდაშვილი), ganet d'an [[3 a viz Mae]] [[1941]] e [[Zougdidi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].&lt;br/&gt;Mestr Meur (GM) eo abaoe 1978, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1976, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1962, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1961, Tredeog Broadel eo abaoe 2013&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 185 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 128 he renk ''Fonnapl'' ha 2 124 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 495 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1987.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 1956, e 1959, e 1960 hag e 1961.  
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus meur a wezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Renk
|-
|Du 1957||17||[[Vilnius]]||8/17 (+ 6, = 4, - 7)||11-13/18
|-
|Du 1960||20||[[Riga]]||11,5/18 (+ 7, = 9, - 2)||4/19
|-
|1964||24||[[Tbilisi]]||15/19||1/20
|-
|1973||36||[[Tbilisi]]||13/19||1/20
|-
|1981||41||[[Ivano-Frankivsk]]||12/17||1/18, rampo gant [[Nana Ioseliani]]
|-
|1983||43||[[Vilnius]]||12,5/17||1/18
|-
|1985||45||[[Yerevan]]||12,5/17||1/18
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoariet he deus meur a wezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Mizioù ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||||Renk
|-
|Mae 2000||1||{{Jorjia}} [[Batoumi]]||2,5/6 (+ 1, = 3, - 2)||16/32
|-
|Ebrel 2001||2||{{Polonia}} [[Varsovia]]||4,5/11 (+ 3, = 3, - 5)||115/157
|-
|Mae 2002||3||{{Bulgaria}} [[Varna]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||61/114
|-
|Even 2003||4||{{Turkia}} [[Silivri]]||5,5/11 (+ 5, = 1, - 5)||62/115
|-
|}

==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== 
&lt;gallery&gt;
Stamp of Georgia - 1997 - Colnect 616718 - Nona Gaprindashvili.jpeg|Enoret e voe Nona Gaprindachvili gant un timbre jorjiat embannet e 1997.
&lt;/gallery&gt;
Kampionez e voe etre 1962 ha 1978. E miz Here 1961 e oa bet trec'h, 13/16 (+ 10, = 6, - 0) e Tournamant an Danvezioù Kampionezed e [[Vrnjačka Banja]] ([[Yougoslavia]])&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1962-cand.html Candidates' tournament :: Vrnjačka Banja 1961 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Enebourez||Notennoù ha daveennoù
|-
|Gwengolo 1962||{{URSS}} [[Moskov]]||9-2 (+ 7, = 4, - 0)||[[Yelizaveta Bykova]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1962.html Women's World Chess Championship 1960-1962 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo 1965||{{URSS}} [[Tbilisi]]||8,5-4,5 (+ 7, = 3, - 3)||[[Alla Kushnir]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1965.html Women's World Chess Championship 1963-1965 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Ebrel 1969||{{URSS}} [[Tbilisi]] ha [[Moskov]]||8,5-4,5 (+ 6, = 5, - 4)||[[Alla Kushnir]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1969.html Women's World Chess Championship 1966-1969 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Mae 1972||{{URSS}} [[Riga]]||8,5-7,5 (+ 5, = 7, - 2)||[[Alla Kushnir]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1972.html Women's World Chess Championship 1969-1972 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Here ha Du 1975||{{URSS}} [[Pitsunda]] ha [[Tbilisi]]||8,5-3,5 (+ 8, = 1, - 3)||[[Nana Alexandria]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-wch.html World Championship match :: Pitsunda &amp; Tbilisi 1975 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Eost 1978||{{URSS}} [[Pitsunda]]||6,5-8,5 (+ 2, = 9, - 4)||[[Maia Tchibourdanidze]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1978.html Women's World Chess Championship 1975-1978  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Jorjia]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html 4th World Team Chess Championship: Lucerne 1997 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Mizioù ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||
|-
|Here ha Du 1997||erlec'hierez 2||4||{{Suis}} [[Luzern]] ||0/2 (+ 0, = 0, - 2)
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus e skipailh [[URSS]] etre 1963 ha 1990 hag e skipailh [[Jorjia]] e 1992
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1963||1||2||{{YUG}} [[Split]] ||11,5/12 (+ 11, = 1, - 0)||95,8||1||aour||1||aour
|-
|1966||1||3||[[Republik Kevreadel Alamagn]] [[Oberhausen]] || 9/10 (+ 8, = 2, - 1)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1969||1||4||{{Polonia}} [[Lublin]] ||9,5/10 (+ 9, = 1, - 0)||95||1||aour||1||aour
|-
|1972||1||5 (20)||{{YUG}} [[Skopje]]||6,5/8 (+ 5, = 3, - 0)||81,3||1||aour||1||aour
|-
|1974||1||6||{{Kolombia}} [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||10/12 (+ 8, = 4, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|1978||2||8 (23)||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||9,5/11 (+ 8, = 3, - 0)||86,4||1||aour||1||aour
|-
|1980||2||9 (24)||{{Malta}} [[Valletta]] ||9,5/12 (+ 8, = 3, - 1)||79,2||1||aour||1||aour
|-
|1982||3||10 (25)||{{Suis}} [[Luzern]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,5||2||argant||1||aour
|-
|1984||3||11 (26)||{{Gres}} [[Thessaloniki]]||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1||argant||1||aour
|-
|1986||3||12 (27)||{{EAU}} [[Dubai]]||10/10 (+ 10, = 0, - 0)||100||1||aour||1||aour
|-
|1990||2||14 (28)||{{Yougoslavia}} [[Novi Sad]]||7,5/10 (+ 7, = 1, - 0)||75||2||argant||2
|-
|1992||2||15 (29)||{{Slovenia}} [[Bled]]||4/9 (+ 3, = 2, - 4)||44,4||42||-||1||aour
|-
|}

{{EloChart|Q13600125}}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]
*{{en}}[http://www.wtharvey.com/gapr.html 35 Lec'hiadenn a-bouez ag he fartiennoù ]
*{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16111 He fartiennoù e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Gaprindachvili, Nona}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1941]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:Kampionezed bedel echedoù]]</text>
      <sha1>9mfuxi59fwajmttzuglnvjj8yjz5cs4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saena</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21566</id>
    <revision>
      <id>2190656</id>
      <parentid>2186799</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:46:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Liammoù diavaez */</comment>
      <origin>2190656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34284" sha1="nof7lvreazaksk2efub6sbe4hp03fuh" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:MapSeine.png|thumb|upright 1.4|{{legend|#3131cf|Ar Saena e pennvro Frañs}}]]
Ar '''Saena''' (''Seine'' e [[galleg]]) zo ur [[stêr]] e [[Bro-C'hall]], an eil hirañ goude al [[Liger]] gant 774,76 [[metr|km]] dezhi&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.sandre.eaufrance.fr/geo/CoursEau_Carthage2017/----0010|title=''Sandre''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; a-dreuz trizek [[departamant gall|departamant]] ha 350 [[kumun c'hall|kumun]].

Eienañ a ra war harzoù [[Pladenn Langres]] ([[Côte-d'Or]]) kent redek war-du ar [[gwalarn]] en ur dreuziñ [[Troyes]], [[Pariz]], [[Rouan]] hag [[an Havr-Nevez]] hag en em deurel e [[Mor Breizh]].

Tost da 30% eus poblañs Bro-C'hall a vev e diazad doureier ar Saena, a zo 76&amp;nbsp;441 km² e c'horread&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.eau-seine-normandie.fr/sites/public_file/inline-images/carte_littorale_0_0.png |title=''Agence de l'Eau – Seine-Normandie''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; (14,05% eus gorread pennvro Frañs).

== Anv ==
Stumm brezhonekaet an anv gallek ''Seine'' eo ''Saena'', a gaver e  [[geriadur Gregor Rostren]] ([[1732]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k62358566/f259.image |title=p. 241 / ''cygne''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.

Testeniekaet eo an anv [[latin]] ''Sequana'', skrivet gant [[Caius Julius Caesar]] e ''[[De Bello Gallico|Commentarii de bello Gallico]]'' (58 kJK)&lt;ref&gt;{{la}} Caius Julius Caesar. ''Commentarii de bello Gallico'', {{cite web|url=https://la.wikisource.org/wiki/Commentarii_de_bello_Gallico/Liber_I |title=I, 1|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; ; adskrivet eo bet gant an [[douaroniezh|douaroniour]] [[Pomponius Mela]] e ''De situ orbis libri III'' ([[43]])&lt;ref&gt;{{la}} {{cite web|url=https://remacle.org/bloodwolf/erudits/mela/livre3la.htm |title=III, 2 ''Galliae ora exterior''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; ha gant [[Plinius an Henañ]] en e ''[[Naturalis Historia|Naturalis Historiæ]]'' ([[74]])&lt;ref&gt;{{la}} {{cite web|url=https://la.wikisource.org/wiki/Naturalis_Historia/Liber_IV |title=IV, 31, ''105''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.
Un treuzskrivadur Σηκοάνα ''Sikoána'' en [[henc'hresianeg]] zo roet gant [[Strabon]] en e Γεωγραφικά ''Geôgraphiká'' ([[23]])&lt;ref&gt;{{el}} {{cite web|url=https://el.wikisource.org/wiki/%CE%93%CE%B5%CF%89%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%AC/%CE%94 |title=IV, 1.14|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.

Da vare ar [[Meroveed|Veroveed]] ([[457]]-[[751]]) e veze skrivet ''Sequana'' ([[558]])&lt;ref name=&quot;EN&quot;&gt;{{fr}} Nègre, Ernest. ''Toponymie de la France'', levrenn I : ''Formations préceltiques, celtiques, romanes''. Genève : Librairie Droz, 1990, pp. 43-44 {{ISBN|978-2-600-02883-7}}.&lt;/ref&gt;, ''Segona'' ha ''Sigona''&lt;ref name=&quot;EN&quot; /&gt; ; ''Super fluvium Sigona'' e oa e [[717]]&lt;ref name=&quot;SH&quot;&gt;{{fr}} Stein, Henri &amp; Hubert, Jean. ''Dictionnaire topographique du département de Seine-et-Marne''. Paris : Imprimerie Nationale, 1954, {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k96129891.texteImage# |title=pp. 516 ha 672|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; ; pelloc'h e kaver ''Secana'' ha ''Sequana'' en-dro e-kerzh ren [[Fulup II an Aogust|Philippe II Auguste]] ([[1165]]-[[1223]], ren [[1180]]-1223)&lt;ref&gt;{{fr}} Delisle, Léopold. ''Catalogue des actes de Philippe-Auguste''. Paris : Auguste Durand, 1856, {{cite web|url=https://archive.org/details/cataloguedesacte00deli/page/n773/mode/2upp |title=p. 639|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;, ha ''Secana'' c'hoazh e-tro [[1350]]&lt;ref name=&quot;SH&quot; /&gt;. Diwezhatoc'h ez eas vogalenn wan an eil silabenn da get, ar pezh a roas an anv skrivet ''Saine'' ha ''Seine''&lt;ref&gt;Deroy, Louis &amp; Mulon, Marianne. ''Dictionnaire de noms de lieux''. Paris : Le Robert, 1992, pp. 439b-440a {{ISBN|978-2-85036-195-1}}&lt;/ref&gt;.

Ur stêr anvet ''Saine'' zo e [[departamant gall|departamant]] ar [[Jura (departamant)|Jura]] ; redek a ra e tachenn gozh ar bobl [[Galia|c'halian]] [[Sequani]]. Ne c'heller ket bezañ asur avat e teu anv ar stêr Saena eus o yezh [[Kelted|keltiek]] pe [[kentkeltieg|gentkeltiek]], pa rank ar soniad [[yezhoù indezeuropek|indezeuropek]] {{LFE|/kw/}} treiñ d'ar soniad {{LFE|/p/}} e [[galianeg]] ; droukvesket marteze anv ar stêr *''sepana'' gant hini ar boblad ''Sequani'' gant Caesar.

==Istor==
[[Restr:Petit-andely-depuis-chateau-gaillard.jpg|thumb|upright 1.4|Ar Saena izel o kildreiñ e-kichen [[Les Andelys]] ([[Eure (departamant)|Eure]])]]

C'hwec'h milion a vloaziadoù zo e krogas istor ar Saena. Da neuze e treuze ar stêr un [[argompezenn]] briellek ec'hon, hag [[trovan|istrovanel]] e oa an [[hin]] (evel e [[Florida]] hag [[Uruguay]] hiziv). E dibenn ar [[Pliosen|Plioken]], un 3 milion a vloaziadoù zo, e yenaas an hin hag ec'h uhelaas an douar abalamour ma oa bountet gant kreskidigezh ar [[Pireneoù]] hag an [[Alpoù]].

Ur stêr hepken e oa al Liger adalek he eienenn hag ar Saena betek [[Orleañs|Orléans]] ; dispartiet e voent diwezhatoc'h, met liammet c'hoazh dre ar stêr Loing da vare ar [[Miosen|Mioken]]&lt;ref&gt;{{fr}} Étienne, Robert &amp; Larue, Jean-Pierre. ''Contribution à l'étude des liaisons Loire-Seine : mise en évidence par l'étude des minéraux lourds de l'antécédence de la Loire en Sologne (Bassin Parisien, France)''. In : ''Physio-Géo'', levrenn 5, 2011, pp. 269-291 • {{cite web|url=https://journals.openedition.org/physio-geo/2181 |title=Lenn en-linenn|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;. 

Pelloc'h, e-kerzh ar skornadurioù a c'hoarvezas 1,8 milion a vloaziadoù zo, ec'h izelaas live ar mor : Mor Breizh a droas da draoñienn ar [[Roen]], ar [[Meuse (stêr)|Maas]], ar [[Somme (stêr)|Somme]] hag an [[Tavoez|Thames]] tra man echue ar Saena a-vaez da Vreizh ; skornet e veze hogozik a-hed ar bloaz, ha 40 gwech kreñvoc'h eget hiziv e oa he c'has, p'edo o strivañ evit kleuzañ he gwele. Kemm-digemm e voe red ar stêr e-pad tost da zaou vilion a vloaziadoù, betek ar skornadur diwezhañ (Skornadur Würm, -115&amp;nbsp;000 – -11&amp;nbsp;700) ma voe stummet an draoñienn a anavomp hiziv ha ma sioulaas ar stêr goude tizhet he strad izelañ, eleze an ildraoñ ma c'hall redek distriv.&lt;ref&gt;{{fr}} Chaib, Jérôme. ''Vallée de la Seine : entre naissance et renaissance''. In : ''Études normandes'', niv. 56-2, 2007, pp.40-41 • {{cite web|url=https://www.persee.fr/doc/etnor_0014-2158_2007_num_56_2_1676 |title=Lenn en-linenn|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.

War-zisvarr zoken eo gwele ar Saena : ker gwanaet e oa deuet kas ar stêr ma oa bet ret dezhi tremen dre an douaroù blotañ, alese ar c'hildroioù niverus a ra etre Pariz hag an aber.
;Darvoudoù
[[Restr:Fulton Plaque.jpg|thumb|E koun R. Fulton]]
*Er bloaz [[820]] e savas ur bagad [[Vikinged]] gant ar Saena ; pa zilestrjont e voent faezhet gant gwarded an arvor hag ec'h ejont kuit. E miz Mae [[841]], Vikinged renet gant Ásgeirr a zizalbadas [[manati]] [https://www.google.com/maps/place/49%C2%B031'41.0%22N+0%C2%B046'05.0%22E/@49.5280556,0.7658669,11z/data=!4m5!3m4!1s0x0:0x52b70208385c57e6!8m2!3d49.5280556!4d0.7680556?hl=fr Saint-Wandrille] kent lakaat kêr Rouen en arigrap hag he zangwallañ ; goude-se e kendalc'hjont da sevel gant ar stêr betek [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]] ma preizhjont an [[abati]]. Lod prizonidi a voe dasprenet hag an nemorant a voe miret da [[sklaverezh|sklaved]]. Pinvidik e oa Ásgeirr pa zistroas d'e vro, ar pezh a lakaas ur penn all, [[Ragnarr Loðbrók]], da seveniñ brasoc'h ur gur c'hoazh : lakaat seziz war Baris&lt;ref name=&quot;JM&quot;&gt;{{en}} Mark, Joshua J. (2018). {{cite web|url=https://www.worldhistory.org/Viking_Raids_on_Paris// |title=''Viking Raids on Paris''|accessdate=29 Gen 2023}}&lt;/ref&gt;. Er bloaz [[845]] hervez ''Annales Bertiniani'' ({{IXvet kantved}})&lt;ref&gt;{{la}} {{fr}} ''Les annales de Saint-Bertin''. Paris : 1871 {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k215043h/f82.item.zoom |title=pp. 60-61|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;, e dibenn miz Meurzh, ez erruas Ragnarr en aber ar Saena gant 120 ''knǫrr'' kent sevel gant ar stêr ; ar roue gall [[Karl Voal|Charles II]] a bostas timat div rannarme war glannoù ar Saena, met faezhet e voe an hini vihanañ, ha dre ma ne oa [[pont]] ebet dreist ar stêr e c'hallas ar Vikinged lakaat seziz war Baris. Ar roue a baeas truaj d'ar Vikinged en eskemm ouzh ar peoc'h, ar pezh a vroudas an alouberien da genderc'hel gant o argadennoù e [[Frankia]] hag e [[Bro-Saoz]]&lt;ref&gt;{{en}} Ferguson, Robert. ''The Vikings: A History''. New York : Penguin Books, 2010, pp. 96-104 {{ISBN|978-0-14-311801-5}}&lt;/ref&gt;. Er bloaz [[885]] e tistroas ar Vikinged war ar Saena ; kemer Rouen a rejont d'ar [[25 a viz Gouere]] kent sezizañ Paris arre adalek miz Du 885 betek miz Gouere [[886]].&lt;ref&gt;{{la}} {{fr}} {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k215043h/f343.item.zoom |title=''Annales Bertiniani'', pp. 321''sqq.''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;
*E miz Meurzh [[1314]], ar roue gall [[Fulup IV (Bro-C'hall)|Philippe IV]] a lakaas [[Jacques de Molay]], mestr diwezhañ [[Urzh an Templ]], da vezañ devet war un enez er Saena e-tal [[iliz-veur Notre-Dame]] e Paris&lt;ref&gt;{{en}} Lea, Henry Charles. ''A History of the Inquisition of the Middle Ages''. New York : The Macmillan Company, 1906, {{cite web|url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/A_history_of_the_Inquisition_of_the_Middle_Ages%2C_volume_3.djvu/page341-635px-A_history_of_the_Inquisition_of_the_Middle_Ages%2C_volume_3.djvu.jpg |title=levrenn III, p. 325|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.
*Goude devadenn [[Janed Ark]] e [[1431]] e Rouen e voe stlapet he ludu er Saena a-ziwar ar pont anvet [[Matilda Bro-Saoz|Empress Matilda]]&lt;ref&gt;Dindan veli ar Saozon e oa an Normandi d'ar mare-se.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}} Charlier, Philippe. ''Médecin des morts – Récits de paléopathologie''. Paris : Fayard, 2006, p. 307 {{ISBN|978-2-213-62722-9}}&lt;/ref&gt;.
*D'an [[Deiziadur republikan gall|21 Thermidor ar bloaz XI]] ([[9 a viz Eost]] [[1803]]), an ijinour [[stadunanat]] [[Robert Fulton]] ([[1765]]-[[1815]]) a savas hag a vleinas e &quot;garr-dour kaset gant an tan&quot;, ar vag-dre-dan gentañ, war ar Saena kent sevel unan kalz brasoc'h, an ''North River'', a voe ar c'hentañ bag-dre-dan genwerzhel&lt;ref&gt;{{en}} Dickinson, Henry Winram. ''Robert Fulton, Engineer and Artist: His Life and Works''. London : John Lane, 1913, {{cite web|url=https://archive.org/details/robertfultoneng01dickgoog/page/n164/mode/2up |title=p. 126|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.
*D'ar [[17 a viz Here]] [[1961]] e c'hoarvezas [[Lazhadeg Pariz (1961)|Lazhadeg Paris]], ma voe stlapet etre 200 ha 300 manifester [[Aljeria]]n er Saena gant ar boliserien c'hall &lt;ref&gt;{{fr}} Enaudi, Jean-Luc. ''La Bataille de Paris (17 octobre 1961)''. Paris : Seuil, 1991 {{ISBN|978-2-02-013547-4}}&lt;/ref&gt;.

==Diazad doureier==
[[Restr:Bassin Seine.png|thumb|upright 1.4|Diazad doureier ar Saena]]
E [[Diazad Pariz|Diazad Paris]] e red ar pep hirañ eus ar Saena goude eienet war an harzoù etre Pladenn Langres hag an Auxois (latin : ''pagus Alesiensis'', &quot;bro [[Alesia]]&quot;, ma c'hoarvezas [[Emgann Alesia]])&lt;ref name=&quot;SS&quot;&gt;{{fr}} {{cite web|url=http://www.source-seine.fr/ |title=''Association des Sources de la Seine''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;. Un  diazad gouelezennek eo diazad Paris, da lavaret eo ur gleuzenn ec'hon goloet a wiskadoù bruzun roc'helloù, kregin, hag all, a oa en aer, en dour pe er skorn kent kouezhañ dre ar [[pounnerder]] ; digor war Mor Breizh hag ar [[Meurvor Atlantel]] eo ar gleuzenn-se. Reier razek, priellek ha traezhek, koulz ha margoù (ur meskaj kalkit [[Kalkiom|Ca]][[Karbon|C]][[Oksigen|O]]&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; ha pri) a bep eil zo aet a-wiskadoù er [[Mezozoeg]] hag er [[Kenozoeg|C'henozoeg]], eleze etre -252,17 ha -2,58 milion a vloaziadoù.

E kreiz an diazad-se emañ diazad douereier ar Saena ; dre an adsterioù e tastum doureier ar glaveier kent o c'has da Vor Breizh&lt;ref name=&quot;BG&quot;&gt;{{fr}} Billen, Gilles &amp; al.. ''Le bassin de la Seine''. Paris : PIREN-Seine, 2009 {{ISBN|978-2-918251-00-2}} • {{cite web|url=https://www.piren-seine.fr/sites/default/files/piren_documents/fascicules/Collection_AESN_PIREN-Seine_01_-_bassin_Seine.pdf |title=Lenn en-linenn|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;. N'eus lec'h ebet uheloc'h eget 300 metr ennañ&lt;ref&gt;War-bouez e veg pellañ ar Su, m'emañ an Haut-Folin, ur menez 901 m dezhañ e [[Saône-et-Loire]].&lt;/ref&gt;, ha war-ildraoñ eo war-du e greiz. Dre-se ez eo war-ildraoñ ivez an dourredennoù : etre 0,1 ha 0,3 m dre gilometr. An holl zourredennoù-se, ar Saena en o zouez, a red tamm-pe-damm war-du ar gwalarn etre rizennoù ar reter kent troc'hañ a-dreuz pladennoù ar c'hreiz&lt;ref name=&quot;BG&quot; /&gt;.

Ul lodenn vihan eus diazad doureier ar Saena zo e penn su [[Hainaut (proviñs)|Proviñs Hainaut]] e [[Belgia]].

== Red ==
Eienañ a ra ar Saena e [[Source-Seine]], 446 m a-us live ar mor, war harzoù Pladenn Langres en departamant Côte-d'Or, un 30 km bennak er gwalarn da [[Dijon|Zijon]]. Redek a ra a-hed 774,76 km a [[gevred|c'hevred]] da walarn kent erruout e Mor Breizh dre un [[aber]] etre Le Havre ha [[Honfleur]] ([[Seine-Maritime]]).
===Eienennoù===
[[Restr:Source Seine.jpg|thumb|Eienenn ofisiel ar Saena]]
Seizh eienenn zo d'ar stêr Saena. Abaoe [[1864]] ez eo ar Stad c'hall perc'hennez warno. E [[1865]] e voe kleuzet ur vougev evit gwareziñ an eienenn bennañ, a zo merket gant delwenn un [[Nimfezed|nymfenn]] da aroueziañ ar stêr&lt;ref name=&quot;SS&quot; /&gt;.

Adalek [[1836]] betek [[1967]] e voe furchet al lec'hienn ha dizoloet un neved galian-ha-roman a zo bet darempredet adalek ar I{{añ}} kantved kJK (da vare C. J. Caesar) betek ar {{IVe kantved}}. Tost da 1&amp;nbsp;500 traezenn a voe kavet eno, pezh a ziskouez e oa ul lec'h meur en [[impalaeriezh roman]]. Da [[Sequana (doueez)|Sequana]], [[doue]]ez c'halian ar stêr, e oa gouestlet an neved evel m'en diskouez an niver bras a ''ex-voto'' e [[prenn]] [[derv]] a voe dizouaret etre [[1963]] ha 1967 ; da c'houlenn ma vefe pareet o c'hleñvedoù ha roet o goulennoù dezho e teue ar bric'hirined hag ar pirc'hirinezed&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://archeologie.dijon.fr/sanctuaire-sources-de-seine-1 |title=''Musée archéologique de Dijon''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.
===Rannoù===
Pemp rann zo d'ar Saena, a grec'h da draoñ.
#Saena vihan (''Petite Seine''), adalek Source-Seine (Côte-d'Or) betek [[Montereau-Fault-Yonne]] ([[Seine-et-Marne]]) ma kember gant ar stêr [[Yonne (stêr)|Yonne]] ;
#Saena uhel (''Haute Seine''), adalek Montereau-Fault-Yonne betek Paris ;
#Saena Paris (''Seine parisienne'') ;
#Saena izel (''Basse Seine''), adalek Paris betek Rouen ;
#Saena vorel (''Seine maritime''), adalek Rouen betek Mor Breizh.
===Departamatoù treuzet===
*Saena vihan : Côte-d'Or (27 kumun), [[Aube (departamant)|Aube]] (56), [[Marne (departamant)|Marne]] (0), Seine-et-Marne (45).
*Saena uhel : Seine-et-Marne, [[Essonne (departamant)|Essonne]] (16), [[Val-de-Marne]] (9).
*Treuz Paris : Paris (1).
*Saena izel :  [[Hauts-de-Seine]] (17), [[Seine-Saint-Denis]] (4), [[Val-d'Oise]] (8), [[Yvelines]] (52), [[Eure (departamant)|Eure]] (52), Seine-Maritime (60).
*Saena vorel : Seine-Maritime war al lez dehou (Le Havre) ha [[Calvados]] (3) war al lez kleiz (Honfleur).
[[Restr:Revue régionale illustrée juin 1901 100503 (confluence).jpg|thumb|upright 1.4|Kember an Aube hag ar Saena]]
[[Restr:Villabé - 2016-06-06 - IMG 1022.jpg|thumb|upright 1.4|An Essonne]]
[[Restr:Paris Île de la Cité Île St Louis Jussieu Jardin des Plantes Panthéon Quartier Latin Louvre Palais Royal Les Halles Hôtel de Ville.jpg|thumb|upright 1.4|Ar Saena e kreiz-kêr Paris]]
[[Restr:L'Eure.jpg|thumb|upright 1.4|An Eure nepell diouzh ar c'hember]]
===Adstêrioù===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Adstêrioù ar Saena a grec'h da draoñ
|-
! Rann !! Departamant !! Lez dehou !! Lez kleiz
|-
| rowspan=&quot;11&quot;| '''Saena vihan''' || rowspan=&quot;2&quot;| (21) Côte-d'Or || Revinson ||rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| —
|-
| Brévon
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| (10) Aube || Ource || Laigne
|-
| Arce || Sarce
|-
| Barse || Hozain
|-
| (52) Marne || Aube || align=&quot;center&quot;| —
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|(10) Aube || Noxe || Faverolle
|-
| Resson || Ardusson
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|(77) Seine-et-Marne || Ruisseau des Méances || Orvin
|-
| Voulzie || Yonne
|-
| Auxence ||
|- bgcolor=&quot;#aaa&quot;
|colspan=&quot;4&quot;|
|-
|rowspan=&quot;7&quot;|'''Saena uhel'''|| rowspan=&quot;3&quot;|(77) Seine-et-Marne || Vallée Javot || Loing
|-
| Châtelet || Ru de la Mare aux Évées
|-
| Almont || École
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| (91) Essonne || rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| — || Essonne
|-
| Orge
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|Val-de-Marne || Yerres || rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| —
|-
| Marne
|- bgcolor=&quot;#aaa&quot;
|colspan=&quot;4&quot;|
|-
| '''Saena Paris'''|| (75) Paris || align=&quot;center&quot;| — || Bièvre
|- bgcolor=&quot;#aaa&quot;
|colspan=&quot;4&quot;|
|-
| rowspan=&quot;11&quot;| '''Saena izel''' || (92) Hauts-de-Seine || align=&quot;center&quot;| — || Ru de Marivel
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| (93) Seine-Saint-Denis || Ru de Montfort || rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| —
|-
| la Vieille Mer
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| (78) Yvelines || Oise || Ru d'Orgeval
|-
| Aubette de Meulan || Mauldre
|-
| Epte || Vaucouleurs
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| (27) Eure || Gambon || Eure
|-
| Andelle || Risle
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| (76) Seine-Maritime || Aubette || rowspan=&quot;3&quot;| Oison
|-
| Robec
|- 
| Cailly
|- bgcolor=&quot;#aaa&quot;
|colspan=&quot;4&quot;|
|-
| rowspan=&quot;5&quot;| '''Saena vorel''' || rowspan=&quot;5&quot;| (76) Seine-Maritime || Austreberthe ||rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;| —
|-
| Sainte-Gertrude
|-
| Télhuet
|-
| Commerce
|-
| Lézarde
|}
*Saena ha Yonne [https://www.lepoint.fr/eureka/ce-n-est-pas-la-seine-qui-coule-a-paris-25-03-2023-2513527_4706.php?fbclid=IwAR0MBn3LMA9luxtrErIj_QqytNkYkvbdOCCBrk1-RcENCjG2y6ktbe2JZX8].

===Aber===
Un aber a reer en [[douaroniezh]] eus lodenn draoñ ur stêr ma vez oberiant [[tre ha lanv|mareoù]] ar [[mor]] pe ar [[meurvor]] m'en em daol ar stêr. 

A-hed 170 km diwezhañ ar Saena&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/question/fiche-estuaire/ |title=''Où commence et où finit l’estuaire de la Seine ?''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; en em led hec'h aber, eus [[stankell]]-[[skluz]] [[Poses]] (Eure, 46 km en argrec'h da Rouen) a-dreuz 7 kildroenn betek Bae ar Saena e Mor Breizh. War-dro 135 m eo ledander ar stêr e Poses goude ar stankell, ha 2,5 km eo pa dremen dirak Honfleur.

Teir rann zo en aber adalek Poses, hervez ma'z eo dous pe sall dour ar stêr&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/wp-content/uploads/2017/01/Estuaire-de-la-Seine.pdf |title=''L'estuaire de la Seine''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.
#An aber-stêr, etre stankell-skluz Poses ha [[Vieux-Port]] (Eure, un 35 km bennak a-raok genoù ar stêr) ; en dour dous e c'hoarvez lanv ha tre.
#An aber-kreiz, etre Vieux-Port ha Honfleur, m'en em vesk an dourioù dous hag ar re sall.
#An aber-mor, adalek Honfleur betek rann reterel Bae ar Saena ; atav e vez sall an dourioù eno.

*Ul landarzh a c'hoarveze gwechall war ar Saena a-live gant Caudebec-en-Caux ([[Rives-en-Seine]] hiziv) : pa veze lanv bras da vare al [[Loar]] nevez pe al loargann e save ar mor enep red ar stêr, ar pezh a c'hane ur wagenn uhel pe uheloc'h, a save war-du an argrec'h en ur greñvaat seul strishoc'h ma oa ar stêr. Gwall wanaet ez eo bet landarzh ar Saena gant labourioù ravellerezh e [[1963]]&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/question/fiche-mascaret/ |title=''Le mascaret est-il encore visible ?''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;, goude ma voe lazhet un den gantañ e [[1961]]&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://figaronautisme.meteoconsult.fr/actus-nautisme-loisirs/2018-12-06/49419-sur-la-seine-le-mascaret-englouti-de-caudebec |title=''Sur la Seine... le mascaret englouti de Caudebec''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.


&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Bore on the Seine - 1.jpg|Landarzh war ar Saena, [[1920]]
&lt;/gallery&gt;

==Temz an dour==
===Kas===
Setu amañ kas miziek keitat ar Saena muzuliet a-hed 48 vloaz e [[Poissy]] (78), en traoñ da Baris&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.hydro.eaufrance.fr/sitehydro/H3000002/synthese |title=''HydroPortail''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;. Da 502,3 m³/s (502 300 [[litr]] bep [[eilenn]]) e sav ar c'has keitat war ar maread muzuliet.
{| align=&quot;center&quot;
|+ '''Kas miziek keitat ar Saena, 01/01/1975 — 31/12/2022 e m³/s
|-
|
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.1,0.85,0.1)
ImageSize  = width:800 height:350
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:1100
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:Gen text:Genver
  bar:C'hwe text:C'hwevrer
  bar:Meu text:Meurzh
  bar:Ebr text:Ebrel
  bar:Mae text:Mae
  bar:Mez text:Even
  bar:Gou text:Gouere
  bar:Eos text:Eost
  bar:Gwe text:Gwengolo
  bar:Her text:Here
  bar:Du text:Du
  bar:Ker text:Kerzu
PlotData=
 color:barra width:50 align:left 
 bar:Gen from:0 till: 775 fontsize:S text: 775 shift:(-10,90)
 bar:C'hwe from:0 till: 990 fontsize:S text: 990 shift:(-10,120)
 bar:Meu from:0 till: 802 fontsize:S text: 802 shift:(-10,95)
 bar:Ebr from:0 till: 652 fontsize:S text: 652 shift:(-10,75)
 bar:Mae from:0 till: 447 fontsize:S text: 447 shift:(-10,50)
 bar:Mez from:0 till: 348 fontsize:S text: 348 shift:(-10,35)
 bar:Gou from:0 till: 283 fontsize:S text: 283 shift:(-10,25)
 bar:Eos from:0 till: 249 fontsize:S text: 249 shift:(-10,20)
 bar:Gwe from:0 till: 244 fontsize:S text: 244 shift:(-10,20)
 bar:Her from:0 till: 311 fontsize:S text: 311 shift:(-10,30)
 bar:Du from:0 till: 349 fontsize:S text: 349 shift:(-10,35)
 bar:Ker from:0 till: 583 fontsize:S text: 583 shift:(-10,65)
TextData=
  fontsize:M pos:(50,20)
  text:&quot;Mammenn : Hydro Portail&quot;
&lt;/timeline&gt;
|}
===Dourgreskoù===
{| align=&quot;right&quot; width:240px style=&quot;background-color:#f0f0f0; border:1px solid #aaa; font-size:90%;&quot;
|-
! Dourgreskoù bras e Paris
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; | [[Restr:Paris 1910 Inondation gare Saint-Lazare.jpg|240px]]
Porzh-houarn Saint-Lazare, 1910
----
|-
|
*{{Deiziad|28|Genver|1910}} : 8,68 m
*{{Deiziad|10|Genver|1919}} : 6,09 m
*{{Deiziad|5|Genver|1920}} : 6,63 m
*{{Deiziad|6|Genver|1924}} : 7,30 m
*{{Deiziad|8|Genver|1926}} : 6,04 m
*{{Deiziad|2|Kerzu|1930}} : 6,06 m
*{{Deiziad|16|C'hwevrer|1945}} : 6,83 m
*{{Deiziad|23|Genver|1955}} : 7,10 m
*{{Deiziad|19|Genver|1959}} : 6,20 m
*{{Deiziad|14|Genver|1982}} : 6,13 m
|}
Evel en holl stêrioù ez eo kemm-digemm kas hag uhelder ar Saena hervez ar c'hlavegezh : ker serc'h e voe an hañvezh e [[1719]] ma voe ar Saena en hec'h izelañ e Paris : 26,25 m a-us live ar mor ; diwar al live-se e voe termenet ar zero (0) e skeul an dourgreskoù e pont an Tournelle, etre al lez kleiz hag an Île Saint-Louis&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.herodote.net/Mortelles_canicules-synthese-2294-22.php |title=''Mortelles canicules''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;. E Paris e vez muzuliet ez-ofisiel an dourgreskoù abaoe [[1876]] gant ar skeul a zo e pont Austerlitz, 1 km er argrec'h d'an Île Saint-Louis. 

Meur a wech he deus ar Saena koeñvet a-hed an Istor. Koshañ dourgresk ar stêr a zo testeniekaet eo er bloaz [[358]], a zo meneget gant an impalaer roman [[Juuan II|Flavius Claudius Iulianus]] en e skrid ''Misopogon''&lt;ref&gt;{{en}} [https://en.wikisource.org/wiki/Misopogon Pennad 5]&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;{{fr}} Lacour-Veyranne, Charlotte. ''Les colères de la Seine''. Paris :Musée Carnavalet, 1997 {{ISBN|978-2-87900-191-3}}&lt;/ref&gt;. E miz C'hwevrer [[582]] e c'hoarvezas unan all, a zo meneget gant [[Gregor Teurgn|Grégoire de Tours]] en e ''Historia Francorum''&lt;ref&gt;{{la}} {{cite web|url=https://la.wikisource.org/wiki/Historia_Francorum |title=Levrenn VI : ''Aquae vero extra solitum invaluerunt, nam tantam inundationem Sequana''...|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;. Bras-spontus ez eo bet dourgresk ar bloaz [[1658]] (8,81 m)&lt;ref name=&quot;MF&quot;&gt;{{fr}} {{cite web|url=http://pluiesextremes.meteo.fr/france-metropole/-Evenements-memorables-.html |title=''Météo France''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.

Biskoazh n'eus bet unan ker bras abaoe, met 10 dourgresk pouezus a voe en {{XXvet kantved}}, muzuliet e pont an Tournelle, hini [[1910]] o vezañ 0,13 m hepken izeloc'h eget hini 1658&lt;ref name=&quot;MF&quot; /&gt;.

Hogozik ker bras all e voe hini [[1910]], pa dizhas 8,50 war skeul ar pont Austerlitz ; e Poses e savas kas ar stêr da 3&amp;nbsp;000 m³/s, da lavaret eo 6 gwech muioc'h eget he c'has keitat eno (480 m³/s)&lt;ref&gt;Roadoù Hydro Portail&lt;/ref&gt;.

E miz Mezheven [[2016]] e kreskas ar Saena en-dro, betek 6,10 m e Paris&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.lepoint.fr/societe/crue-a-paris-pic-a-6-10-m-cette-nuit-on-n-ira-pas-plus-haut-04-06-2016-2044326_23.php#11 |title=''Agenve France Presse''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; ; divoas e voe an darvoudenn pa c'hoarvezas en hañv, padal ez eo e miz Genver e vez dourioù ar Saena en o uhelañ. Ur dourgresk all a c'hoarvezas e dibenn miz Genver [[2018]] betek 5,84 m, e Paris bepred.
===Terkoù===
Peder mirlenn zo bet terket etre ar [[bloavezhioù 1960]] hag ar [[bloavezhioù 1990]] evit reoliañ red ar Saena etre he dourgreskoù hag he liveoù izelañ, ha neuze gwareziñ kêr Baris.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|+ Mirlennoù ar Saena
|-
! Mirlenn !! Departamant !! Bloaz !! Gorread !! Ec'honad !! Lec'hiadur
|-
| Pannecière || [[Nièvre (departamant)|Nièvre]] || [[1949]] || 5,2 km² || 80 [[Mega|M]]m³ || {{coord|47|09|15|N|3|53|44|E}}&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_panneciere_juillet2015_bd.pdf |title=''Seine Grands Lacs''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
| Orient || Aube || [[1966]] || 23 km² || 208 Mm³ || {{coord|48|16|19|N|4|20|23|E}}&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_seine_juillet2015_bd_0.pdf |title=''Seine Grands Lacs''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
| Marne&lt;ref&gt;Der-Chantecocq.&lt;/ref&gt; || Marne &amp; [[Haute-Marne]] || [[1974]] || 48 km² || 349 Mm³ || {{coord|48|34|57|N|4|45|33|E}}&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_marne_juillet2015_bd.pdf |title=''Seine Grands Lacs''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
| Aube&lt;ref&gt;Div virlenn zo : Temple hag Armance&lt;/ref&gt; || Aube || [[1990]] || 23,2 km² || 170 M³ || {{coord|48|20|42|N|4|28|42|E}}&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_aube_juillet2015_bd.pdf |title=''Seine Grands Lacs''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;
|}
===Bageadusted===
[[Marcilly-sur-Seine]] (Marne) eo ar gumun gentañ war ribl ar Saena ma c'haller bageal, 245 km en ardraoñ d'an eienenn (57 km goude Troyes neuze) ha 530 km bageadus betek ar mor ; e skluz Marcilly emañ &quot;PK&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt; 0&quot; (''Point Kilométrique'') ar stêr, eleze deroù an troc'had ma c'heller bageal betek ar pont Marie e Paris (Île Saint-Louis)&lt;ref&gt;{{fr}} Devisme, Philippe &amp; Join-Lambert, Patrick. ''La Seine amont de Paris à Marcilly''. Grafocarte-Navicarte, 1999.&lt;/ref&gt; m'emañ ar &quot;PK&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; 0&quot;, deroù an troc'had betek ar mor&lt;ref&gt;{{fr}} Devisme, Philippe &amp; Join-Lambert, Patrick. ''La Seine aval du Havre à Paris''. Grafocarte-Navicarte, 2010&lt;/ref&gt;.

E Paris n'eo ar Saena nemet 24 m a-us live ar mor, 446 km en argrec'h d'he genoù : gorrek e red neuze, hag aes eo bageal warni. Adalek Rouen e krog ar Saena vorel, 123 km he hirder, ma c'heller merdeiñ betek Le Havre ha Mor Breizh&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=http://www.fluviacarte.com/fr/voies-navigables/region-bassin-de-la-seine-5/voie-seine-maritime-85 |title=''Fluviacarte''|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;


&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;250px&quot;&gt;
Peniches sur la Seine a Boulogne P1000112.JPG|Kobiri e Bouloge-Billancourt
Barge and river lock P1050316.JPG|Ar gobar ''Sequana'' en ur skluz
&lt;/gallery&gt;
;Ar Saena vageadus
Etre Marcilly-sur-Seine ha Mor Breizh ez eus 35 ehan, 31 ''porzh'', 27 skluz hag 1 pont-fiñv ; lod anvioù a gaver meur a wech abalamour da gildroennoù ar stêr.
*'''Saena vihan''' (argrec'h) (19 km) : PK 1 Marcilly-sur-Seine — 1 skluz — PK 10 [[Pont-sur-Seine]] — 3 skluz + 1 pont-fiñv — PK 19 ''[[Nogent-sur-Seine]]''.
*'''Saena vihan''' (ardraoñ) (48 km) : PK 19 ''Nogent-sur-Seine'' — 5 skluz — PK 46 [[Bray-sur-Seine]] (Seine-et-Marne) — 1 skluz — PK 61 [[Marolles-sur-Seine]] — 1 skluz — PK 68 ''Montereau-Fault-Yonne'' &amp; kember gant ar Yonne.
*'''Saena uhel''' (98 km) : PK 68 ''Montereau-Fault-Yonne'' — 1 skluz — PK 81 ''[[Saint-Mammès]]'' &amp; kember gant kanol al Loing — 1 skluz — PK 86 [[Thomery]] (Seine-et-Marne) — PK 90 ''[[Avon (Seine-et-Marne)|Avon]]'' — PK 93 [[Samois-sur-Seine]] — PK 101 ''[[Chartrettes]]'' — 1 skluz — PK 108 [[Vaux-le-Pénil]] — PK 109 [[Melun]] — 1 skluz — PK 109.8 ''Melun-La-Reine-Blanche'' — PK 111.8 ''[[Boissettes]]'' — PK 119 ''[[Saint-Fargeau-Ponthierry]]'' — 1 skluz — PK 129 ''[[Saintry-sur-Seine]] - [[Morsang-sur-Seine]]'' (Essonne) — 1 skluz — PK 145 ''[[Draveil]]'' — PK 148 ''[[Vigneux-sur-Seine]]'' — 1 skluz — PK 151 [[Villeneuve-le-Roi]] (Val-de-Marne) — PK 157 ''[[Villeneuve-Saint-Georges]]'' — 1 skluz — PK 163 [[Charenton-le-Pont]] &amp; kember gant ar Marne — PK 168 Paris Arsenal (Paris) [PK 0 ar Saena izel] &amp; kember gant ar ganol Saint-Martin.
*'''Saena izel''' (242 km) : PK 0 Paris Arsenal — PK 13 ''[[Boulogne-Billancourt]]'' (Hauts-de-Seine) — PK 17 ''[[Suresnes]]'' — 1 skluz — PK 24 ''[[Asnières-sur-Seine]]'' — PK 29 [[Villeneuve-la-Garenne]] (brec'h kleiz ar stêr) &amp; kember gant ar ganol Saint-Denis — PK 32 [[Épinay-sur-Seine]] (Seine-Saint-Denis) (brec'h dehou ar stêr) — PK 35 ''[[Gennevilliers]]'' (Hauts-de-Seine) — 1 skluz — PK 45 [[Rueil-Malmaison]] — PK 48 [[Bougival]] (Yvelines) — 1 skluz — PK 68.9 ''[[Conflans-Sainte-Honorine]] (Boat Paradise)'' — PK 69.5 [[Conflans-Sainte-Honorine]] — PK 72 Conflans : kember gant an Oise — 1 skluz — PK 73 [[Andrésy]] — PK 74 [[Achères (Yvelines)|Achères]] — PK 76 [[Carrière-sous-Poissy]] — PK 78 ''[[Poissy]]'' — PK 80 ''[[Villennes-sur-Seine]]'' — PK 81.3 ''Carrière-sous-Poissy'' — PK 85.3 ''[[Triel-sur-Seine]]'' — PK 87.5 ''[[Vaux-sur-Seine]]'' — PK 88 ''[[Verneuil-sur-Seine]]'' — PK 89.5 ''Verneuil-sur-Seine'' — PK 90 ''[[Vaux-sur-Seine]]'' — PK 93 [[Meulan-en-Yvelines]] — PK 110 ''[[Limay]]'' — PK 120 ''[[Saint-Martin-la-Garenne]]'' — 1 skluz — PK 139 ''[[Bonnières-sur-Seine]]'' — PK 140 ''[[Bennecourt]]'' — PK 150 [[Vernon (Eure)|Vernon]] (Eure) — 1 skluz — PK 174 Les Andelys (chanter) — PK 176 ''Les Andelys'' — PK 184 ''[[Venables]]''&lt;ref&gt;[[Les Trois Lacs]] hiziv.&lt;/ref&gt; — PK 186 [[Heudebouville]] — PK 191 [[Saint-Pierre-du-Vauvray]] — PK 200.5 Poses — 1 skluz — PK 218 ''[[Saint-Aubin-lès-Elbeuf]]'' (Seine-Maritime) — PK 242 Rouen (Île Lacroix).
*'''Saena vorel''' (123 km) : PK 242 Rouen (Île Lacroix) — PK 244 ''Rouen'' (Bassin Saint-Gervais) — PK 260 [[La Bouille]] — PK 278 [[Duclair]] — PK 310 Caudebec-en-Caux — PK 339 Tancarville-le-Bas &amp; kember kanol Tancarville — 1 skluz — PK 356 ''Honfleur'' — PK 366 ''Le Havre'' &amp; kember kanol Tancarville.

Stank eo an tremenerezh kenwerzhel war ar Saena etre Paris ha Le Havre ''via'' Rouen. Daou borzh-kenwerzh bras zo war ar Saena izel : Gennevilliers (PK 35) ha Rouen, ar porzh-[[ed]]où pouezusañ en [[Europa]], ma vez treuzlestret ar marc'hadourezhioù eus kobaroù ar stêr da listri-karg ar mor ha ''[[vice versa]]''. Porzhioù-mor eo Rouen ha Le Havre, daoust da Rouen bezañ 6 eurvezh bageal diouzh genoù ar Saena. Porzhioù bras zo ivez war ar Saena vihan : Nogent-sur-Seine (PK 19 ar Saena vihan) ha Montereau-Fault-Yonne (PK 68) ; ur porzh bras all war ar Saena izel eo Limay (PK 110).

===Pontoù===
Bez' ez eus 286 pont dreist ar Saena, 37 anezho e Paris.
* Saena vihan : 149 • Saena uhel : 36 • Saena izel : 92 • Saena vorel : 9.
Tri font zo dreist aber ar Saena adalek Rouen : hini Brotonne (hirder : 1,278 m ; uhelder : 125 m), 58 km en ardraoñ da Rouen ; hini [[Tancarville]] (1,420 km ; 123,5 m) en ardraoñ 28 km goude Vieux-Port ; hini Normandie (2,141 km ; 214,77 m), a zo 28 km goude pont Tancarville ha 2 km a-raok Honfleur. Uhel eo ar pontoù-se evit reiñ tremen d'al listri-karg.


&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Source-Seine FR21 pont IMF2248.jpg|Ar pont kentañ, e Source-Seine
Sena 2010.JPG|Ar ''Pont des Arts'' e Pariz
Le Stenstraum passant sous le pont de Normandie.jpg|Ar pont diwezhañ, dreist an aber
Yonne Seine w.jpg|Kember ar Saena (kleiz, pont 2 wareg dezhañ) hag ar Yonne (dehou, pont 3 gwareg dezhañ) e [[Montereau-Fault-Yonne]]
&lt;/gallery&gt;

== Ar Saena en arzoù ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Joseph Mallord William Turner - Quillebeuf, at the Mouth of Seine - WGA23172.jpg|''Quillebeuf, at the Mouth of Seine'', [[William Turner]] ([[1833]])
Johan Barthold Jongkind - Boot wasplaats de buurt van de Pont Neuf, Parijs.jpg|''Boot wasplaats de buurt van de Pont Neuf, Parijs''&lt;ref&gt;&quot;Bag-kannañ e-kichen ar ''Pont Neuf'', Paris.&quot;&lt;/ref&gt;, [[Johan Jongkind]] ([[1850]])
G. Caillebotte - Le pont d'Argenteuil.jpg|''Le pont d'Argenteuil'', [[Gustave Caillebotte]] ([[1885]])
Seine affluents Ferrary Petit Palais.jpg|''La Seine et ses affluents'', [[Maurice Ferrary]] ([[1898]])
&lt;/gallery&gt;

==Liammoù diavaez==
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.eau-seine-normandie.fr/ |title=Agence de l'Eau Seine-Normandie|accessdate=29 Genver 2023}}
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.hydro.eaufrance.fr/ |title=Hydro Portail|accessdate=29 Genver 2023}}
*{{fr}} {{cite web|url=http://www.fluviacarte.com/fr/voies-navigables/region-bassin-de-la-seine-5 |title=Fluviacarte|accessdate=29 Genver 2023}}
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/wp-content/uploads/2017/01/GIP-Seine-Aval-2008-profils.pdf |title=Compilation des profils bathymétriques de la Seine (transversaux et longitudinaux), de 1824 à 2005|accessdate=29 Genver 2023}}

==Notennoù==
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{Commonscat|Seine River}}

[[Rummad:Stêrioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Saena]]</text>
      <sha1>nof7lvreazaksk2efub6sbe4hp03fuh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190657</id>
      <parentid>2190656</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:51:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2190657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34189" sha1="ltg5atpf1qjveipvem86b1vc7py457w" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:MapSeine.png|thumb|upright 1.4|{{legend|#3131cf|Ar Saena e pennvro Frañs}}]]
Ar '''Saena''' (''Seine'' e [[galleg]]) zo ur [[stêr]] e [[Bro-C'hall]], an eil hirañ goude al [[Liger]] gant 774,76 [[metr|km]] dezhi&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.sandre.eaufrance.fr/geo/CoursEau_Carthage2017/----0010|title=Sandre|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; a-dreuz trizek [[departamant gall|departamant]] ha 350 [[kumun c'hall|kumun]].

Eienañ a ra war harzoù [[Pladenn Langres]] ([[Côte-d'Or]]) kent redek war-du ar [[gwalarn]] en ur dreuziñ [[Troyes]], [[Pariz]], [[Rouan]] hag [[an Havr-Nevez]] hag en em deurel e [[Mor Breizh]].

Tost da 30% eus poblañs Bro-C'hall a vev e diazad doureier ar Saena, a zo 76&amp;nbsp;441 km² e c'horread&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.eau-seine-normandie.fr/sites/public_file/inline-images/carte_littorale_0_0.png |title=Agence de l'Eau – Seine-Normandie|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; (14,05% eus gorread pennvro Frañs).

== Anv ==
Stumm brezhonekaet an anv gallek ''Seine'' eo ''Saena'', a gaver e  [[geriadur Gregor Rostren]] ([[1732]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k62358566/f259.image |title=p. 241 / cygne|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.

Testeniekaet eo an anv [[latin]] ''Sequana'', skrivet gant [[Caius Julius Caesar]] e ''[[De Bello Gallico|Commentarii de bello Gallico]]'' (58 kJK)&lt;ref&gt;{{la}} Caius Julius Caesar. ''Commentarii de bello Gallico'', {{cite web|url=https://la.wikisource.org/wiki/Commentarii_de_bello_Gallico/Liber_I |title=I, 1|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; ; adskrivet eo bet gant an [[douaroniezh|douaroniour]] [[Pomponius Mela]] e ''De situ orbis libri III'' ([[43]])&lt;ref&gt;{{la}} {{cite web|url=https://remacle.org/bloodwolf/erudits/mela/livre3la.htm |title=III, 2 Galliae ora exterior|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; ha gant [[Plinius an Henañ]] en e ''[[Naturalis Historia|Naturalis Historiæ]]'' ([[74]])&lt;ref&gt;{{la}} {{cite web|url=https://la.wikisource.org/wiki/Naturalis_Historia/Liber_IV |title=IV, 31, 105|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.
Un treuzskrivadur Σηκοάνα ''Sikoána'' en [[henc'hresianeg]] zo roet gant [[Strabon]] en e Γεωγραφικά ''Geôgraphiká'' ([[23]])&lt;ref&gt;{{el}} {{cite web|url=https://el.wikisource.org/wiki/%CE%93%CE%B5%CF%89%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%AC/%CE%94 |title=IV, 1.14|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.

Da vare ar [[Meroveed|Veroveed]] ([[457]]-[[751]]) e veze skrivet ''Sequana'' ([[558]])&lt;ref name=&quot;EN&quot;&gt;{{fr}} Nègre, Ernest. ''Toponymie de la France'', levrenn I : ''Formations préceltiques, celtiques, romanes''. Genève : Librairie Droz, 1990, pp. 43-44 {{ISBN|978-2-600-02883-7}}.&lt;/ref&gt;, ''Segona'' ha ''Sigona''&lt;ref name=&quot;EN&quot; /&gt; ; ''Super fluvium Sigona'' e oa e [[717]]&lt;ref name=&quot;SH&quot;&gt;{{fr}} Stein, Henri &amp; Hubert, Jean. ''Dictionnaire topographique du département de Seine-et-Marne''. Paris : Imprimerie Nationale, 1954, {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k96129891.texteImage# |title=pp. 516 ha 672|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; ; pelloc'h e kaver ''Secana'' ha ''Sequana'' en-dro e-kerzh ren [[Fulup II an Aogust|Philippe II Auguste]] ([[1165]]-[[1223]], ren [[1180]]-1223)&lt;ref&gt;{{fr}} Delisle, Léopold. ''Catalogue des actes de Philippe-Auguste''. Paris : Auguste Durand, 1856, {{cite web|url=https://archive.org/details/cataloguedesacte00deli/page/n773/mode/2upp |title=p. 639|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;, ha ''Secana'' c'hoazh e-tro [[1350]]&lt;ref name=&quot;SH&quot; /&gt;. Diwezhatoc'h ez eas vogalenn wan an eil silabenn da get, ar pezh a roas an anv skrivet ''Saine'' ha ''Seine''&lt;ref&gt;Deroy, Louis &amp; Mulon, Marianne. ''Dictionnaire de noms de lieux''. Paris : Le Robert, 1992, pp. 439b-440a {{ISBN|978-2-85036-195-1}}&lt;/ref&gt;.

Ur stêr anvet ''Saine'' zo e [[departamant gall|departamant]] ar [[Jura (departamant)|Jura]] ; redek a ra e tachenn gozh ar bobl [[Galia|c'halian]] [[Sequani]]. Ne c'heller ket bezañ asur avat e teu anv ar stêr Saena eus o yezh [[Kelted|keltiek]] pe [[kentkeltieg|gentkeltiek]], pa rank ar soniad [[yezhoù indezeuropek|indezeuropek]] {{LFE|/kw/}} treiñ d'ar soniad {{LFE|/p/}} e [[galianeg]] ; droukvesket marteze anv ar stêr *''sepana'' gant hini ar boblad ''Sequani'' gant Caesar.

==Istor==
[[Restr:Petit-andely-depuis-chateau-gaillard.jpg|thumb|upright 1.4|Ar Saena izel o kildreiñ e-kichen [[Les Andelys]] ([[Eure (departamant)|Eure]])]]

C'hwec'h milion a vloaziadoù zo e krogas istor ar Saena. Da neuze e treuze ar stêr un [[argompezenn]] briellek ec'hon, hag [[trovan|istrovanel]] e oa an [[hin]] (evel e [[Florida]] hag [[Uruguay]] hiziv). E dibenn ar [[Pliosen|Plioken]], un 3 milion a vloaziadoù zo, e yenaas an hin hag ec'h uhelaas an douar abalamour ma oa bountet gant kreskidigezh ar [[Pireneoù]] hag an [[Alpoù]].

Ur stêr hepken e oa al Liger adalek he eienenn hag ar Saena betek [[Orleañs|Orléans]] ; dispartiet e voent diwezhatoc'h, met liammet c'hoazh dre ar stêr Loing da vare ar [[Miosen|Mioken]]&lt;ref&gt;{{fr}} Étienne, Robert &amp; Larue, Jean-Pierre. ''Contribution à l'étude des liaisons Loire-Seine : mise en évidence par l'étude des minéraux lourds de l'antécédence de la Loire en Sologne (Bassin Parisien, France)''. In : ''Physio-Géo'', levrenn 5, 2011, pp. 269-291 • {{cite web|url=https://journals.openedition.org/physio-geo/2181 |title=Lenn en-linenn|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;. 

Pelloc'h, e-kerzh ar skornadurioù a c'hoarvezas 1,8 milion a vloaziadoù zo, ec'h izelaas live ar mor : Mor Breizh a droas da draoñienn ar [[Roen]], ar [[Meuse (stêr)|Maas]], ar [[Somme (stêr)|Somme]] hag an [[Tavoez|Thames]] tra man echue ar Saena a-vaez da Vreizh ; skornet e veze hogozik a-hed ar bloaz, ha 40 gwech kreñvoc'h eget hiziv e oa he c'has, p'edo o strivañ evit kleuzañ he gwele. Kemm-digemm e voe red ar stêr e-pad tost da zaou vilion a vloaziadoù, betek ar skornadur diwezhañ (Skornadur Würm, -115&amp;nbsp;000 – -11&amp;nbsp;700) ma voe stummet an draoñienn a anavomp hiziv ha ma sioulaas ar stêr goude tizhet he strad izelañ, eleze an ildraoñ ma c'hall redek distriv.&lt;ref&gt;{{fr}} Chaib, Jérôme. ''Vallée de la Seine : entre naissance et renaissance''. In : ''Études normandes'', niv. 56-2, 2007, pp.40-41 • {{cite web|url=https://www.persee.fr/doc/etnor_0014-2158_2007_num_56_2_1676 |title=Lenn en-linenn|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.

War-zisvarr zoken eo gwele ar Saena : ker gwanaet e oa deuet kas ar stêr ma oa bet ret dezhi tremen dre an douaroù blotañ, alese ar c'hildroioù niverus a ra etre Pariz hag an aber.
;Darvoudoù
[[Restr:Fulton Plaque.jpg|thumb|E koun R. Fulton]]
*Er bloaz [[820]] e savas ur bagad [[Vikinged]] gant ar Saena ; pa zilestrjont e voent faezhet gant gwarded an arvor hag ec'h ejont kuit. E miz Mae [[841]], Vikinged renet gant Ásgeirr a zizalbadas [[manati]] [https://www.google.com/maps/place/49%C2%B031'41.0%22N+0%C2%B046'05.0%22E/@49.5280556,0.7658669,11z/data=!4m5!3m4!1s0x0:0x52b70208385c57e6!8m2!3d49.5280556!4d0.7680556?hl=fr Saint-Wandrille] kent lakaat kêr Rouen en arigrap hag he zangwallañ ; goude-se e kendalc'hjont da sevel gant ar stêr betek [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]] ma preizhjont an [[abati]]. Lod prizonidi a voe dasprenet hag an nemorant a voe miret da [[sklaverezh|sklaved]]. Pinvidik e oa Ásgeirr pa zistroas d'e vro, ar pezh a lakaas ur penn all, [[Ragnarr Loðbrók]], da seveniñ brasoc'h ur gur c'hoazh : lakaat seziz war Baris&lt;ref name=&quot;JM&quot;&gt;{{en}} Mark, Joshua J. (2018). {{cite web|url=https://www.worldhistory.org/Viking_Raids_on_Paris// |title=Viking Raids on Paris|accessdate=29 Gen 2023}}&lt;/ref&gt;. Er bloaz [[845]] hervez ''Annales Bertiniani'' ({{IXvet kantved}})&lt;ref&gt;{{la}} {{fr}} ''Les annales de Saint-Bertin''. Paris : 1871 {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k215043h/f82.item.zoom |title=pp. 60-61|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;, e dibenn miz Meurzh, ez erruas Ragnarr en aber ar Saena gant 120 ''knǫrr'' kent sevel gant ar stêr ; ar roue gall [[Karl Voal|Charles II]] a bostas timat div rannarme war glannoù ar Saena, met faezhet e voe an hini vihanañ, ha dre ma ne oa [[pont]] ebet dreist ar stêr e c'hallas ar Vikinged lakaat seziz war Baris. Ar roue a baeas truaj d'ar Vikinged en eskemm ouzh ar peoc'h, ar pezh a vroudas an alouberien da genderc'hel gant o argadennoù e [[Frankia]] hag e [[Bro-Saoz]]&lt;ref&gt;{{en}} Ferguson, Robert. ''The Vikings: A History''. New York : Penguin Books, 2010, pp. 96-104 {{ISBN|978-0-14-311801-5}}&lt;/ref&gt;. Er bloaz [[885]] e tistroas ar Vikinged war ar Saena ; kemer Rouen a rejont d'ar [[25 a viz Gouere]] kent sezizañ Paris arre adalek miz Du 885 betek miz Gouere [[886]].&lt;ref&gt;{{la}} {{fr}} {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k215043h/f343.item.zoom |title=Annales Bertiniani, pp. 321 sqq.|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;
*E miz Meurzh [[1314]], ar roue gall [[Fulup IV (Bro-C'hall)|Philippe IV]] a lakaas [[Jacques de Molay]], mestr diwezhañ [[Urzh an Templ]], da vezañ devet war un enez er Saena e-tal [[iliz-veur Notre-Dame]] e Paris&lt;ref&gt;{{en}} Lea, Henry Charles. ''A History of the Inquisition of the Middle Ages''. New York : The Macmillan Company, 1906, {{cite web|url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/A_history_of_the_Inquisition_of_the_Middle_Ages%2C_volume_3.djvu/page341-635px-A_history_of_the_Inquisition_of_the_Middle_Ages%2C_volume_3.djvu.jpg |title=levrenn III, p. 325|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.
*Goude devadenn [[Janed Ark]] e [[1431]] e Rouen e voe stlapet he ludu er Saena a-ziwar ar pont anvet [[Matilda Bro-Saoz|Empress Matilda]]&lt;ref&gt;Dindan veli ar Saozon e oa an Normandi d'ar mare-se.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}} Charlier, Philippe. ''Médecin des morts – Récits de paléopathologie''. Paris : Fayard, 2006, p. 307 {{ISBN|978-2-213-62722-9}}&lt;/ref&gt;.
*D'an [[Deiziadur republikan gall|21 Thermidor ar bloaz XI]] ([[9 a viz Eost]] [[1803]]), an ijinour [[stadunanat]] [[Robert Fulton]] ([[1765]]-[[1815]]) a savas hag a vleinas e &quot;garr-dour kaset gant an tan&quot;, ar vag-dre-dan gentañ, war ar Saena kent sevel unan kalz brasoc'h, an ''North River'', a voe ar c'hentañ bag-dre-dan genwerzhel&lt;ref&gt;{{en}} Dickinson, Henry Winram. ''Robert Fulton, Engineer and Artist: His Life and Works''. London : John Lane, 1913, {{cite web|url=https://archive.org/details/robertfultoneng01dickgoog/page/n164/mode/2up |title=p. 126|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.
*D'ar [[17 a viz Here]] [[1961]] e c'hoarvezas [[Lazhadeg Pariz (1961)|Lazhadeg Paris]], ma voe stlapet etre 200 ha 300 manifester [[Aljeria]]n er Saena gant ar boliserien c'hall &lt;ref&gt;{{fr}} Enaudi, Jean-Luc. ''La Bataille de Paris (17 octobre 1961)''. Paris : Seuil, 1991 {{ISBN|978-2-02-013547-4}}&lt;/ref&gt;.

==Diazad doureier==
[[Restr:Bassin Seine.png|thumb|upright 1.4|Diazad doureier ar Saena]]
E [[Diazad Pariz|Diazad Paris]] e red ar pep hirañ eus ar Saena goude eienet war an harzoù etre Pladenn Langres hag an Auxois (latin : ''pagus Alesiensis'', &quot;bro [[Alesia]]&quot;, ma c'hoarvezas [[Emgann Alesia]])&lt;ref name=&quot;SS&quot;&gt;{{fr}} {{cite web|url=http://www.source-seine.fr/ |title=Association des Sources de la Seine|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;. Un  diazad gouelezennek eo diazad Paris, da lavaret eo ur gleuzenn ec'hon goloet a wiskadoù bruzun roc'helloù, kregin, hag all, a oa en aer, en dour pe er skorn kent kouezhañ dre ar [[pounnerder]] ; digor war Mor Breizh hag ar [[Meurvor Atlantel]] eo ar gleuzenn-se. Reier razek, priellek ha traezhek, koulz ha margoù (ur meskaj kalkit [[Kalkiom|Ca]][[Karbon|C]][[Oksigen|O]]&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; ha pri) a bep eil zo aet a-wiskadoù er [[Mezozoeg]] hag er [[Kenozoeg|C'henozoeg]], eleze etre -252,17 ha -2,58 milion a vloaziadoù.

E kreiz an diazad-se emañ diazad douereier ar Saena ; dre an adsterioù e tastum doureier ar glaveier kent o c'has da Vor Breizh&lt;ref name=&quot;BG&quot;&gt;{{fr}} Billen, Gilles &amp; al.. ''Le bassin de la Seine''. Paris : PIREN-Seine, 2009 {{ISBN|978-2-918251-00-2}} • {{cite web|url=https://www.piren-seine.fr/sites/default/files/piren_documents/fascicules/Collection_AESN_PIREN-Seine_01_-_bassin_Seine.pdf |title=Lenn en-linenn|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;. N'eus lec'h ebet uheloc'h eget 300 metr ennañ&lt;ref&gt;War-bouez e veg pellañ ar Su, m'emañ an Haut-Folin, ur menez 901 m dezhañ e [[Saône-et-Loire]].&lt;/ref&gt;, ha war-ildraoñ eo war-du e greiz. Dre-se ez eo war-ildraoñ ivez an dourredennoù : etre 0,1 ha 0,3 m dre gilometr. An holl zourredennoù-se, ar Saena en o zouez, a red tamm-pe-damm war-du ar gwalarn etre rizennoù ar reter kent troc'hañ a-dreuz pladennoù ar c'hreiz&lt;ref name=&quot;BG&quot; /&gt;.

Ul lodenn vihan eus diazad doureier ar Saena zo e penn su [[Hainaut (proviñs)|Proviñs Hainaut]] e [[Belgia]].

== Red ==
Eienañ a ra ar Saena e [[Source-Seine]], 446 m a-us live ar mor, war harzoù Pladenn Langres en departamant Côte-d'Or, un 30 km bennak er gwalarn da [[Dijon|Zijon]]. Redek a ra a-hed 774,76 km a [[gevred|c'hevred]] da walarn kent erruout e Mor Breizh dre un [[aber]] etre Le Havre ha [[Honfleur]] ([[Seine-Maritime]]).
===Eienennoù===
[[Restr:Source Seine.jpg|thumb|Eienenn ofisiel ar Saena]]
Seizh eienenn zo d'ar stêr Saena. Abaoe [[1864]] ez eo ar Stad c'hall perc'hennez warno. E [[1865]] e voe kleuzet ur vougev evit gwareziñ an eienenn bennañ, a zo merket gant delwenn un [[Nimfezed|nymfenn]] da aroueziañ ar stêr&lt;ref name=&quot;SS&quot; /&gt;.

Adalek [[1836]] betek [[1967]] e voe furchet al lec'hienn ha dizoloet un neved galian-ha-roman a zo bet darempredet adalek ar I{{añ}} kantved kJK (da vare C. J. Caesar) betek ar {{IVe kantved}}. Tost da 1&amp;nbsp;500 traezenn a voe kavet eno, pezh a ziskouez e oa ul lec'h meur en [[impalaeriezh roman]]. Da [[Sequana (doueez)|Sequana]], [[doue]]ez c'halian ar stêr, e oa gouestlet an neved evel m'en diskouez an niver bras a ''ex-voto'' e [[prenn]] [[derv]] a voe dizouaret etre [[1963]] ha 1967 ; da c'houlenn ma vefe pareet o c'hleñvedoù ha roet o goulennoù dezho e teue ar bric'hirined hag ar pirc'hirinezed&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://archeologie.dijon.fr/sanctuaire-sources-de-seine-1 |title=Musée archéologique de Dijon|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.
===Rannoù===
Pemp rann zo d'ar Saena, a grec'h da draoñ.
#Saena vihan (''Petite Seine''), adalek Source-Seine (Côte-d'Or) betek [[Montereau-Fault-Yonne]] ([[Seine-et-Marne]]) ma kember gant ar stêr [[Yonne (stêr)|Yonne]] ;
#Saena uhel (''Haute Seine''), adalek Montereau-Fault-Yonne betek Paris ;
#Saena Paris (''Seine parisienne'') ;
#Saena izel (''Basse Seine''), adalek Paris betek Rouen ;
#Saena vorel (''Seine maritime''), adalek Rouen betek Mor Breizh.
===Departamatoù treuzet===
*Saena vihan : Côte-d'Or (27 kumun), [[Aube (departamant)|Aube]] (56), [[Marne (departamant)|Marne]] (0), Seine-et-Marne (45).
*Saena uhel : Seine-et-Marne, [[Essonne (departamant)|Essonne]] (16), [[Val-de-Marne]] (9).
*Treuz Paris : Paris (1).
*Saena izel :  [[Hauts-de-Seine]] (17), [[Seine-Saint-Denis]] (4), [[Val-d'Oise]] (8), [[Yvelines]] (52), [[Eure (departamant)|Eure]] (52), Seine-Maritime (60).
*Saena vorel : Seine-Maritime war al lez dehou (Le Havre) ha [[Calvados]] (3) war al lez kleiz (Honfleur).
[[Restr:Revue régionale illustrée juin 1901 100503 (confluence).jpg|thumb|upright 1.4|Kember an Aube hag ar Saena]]
[[Restr:Villabé - 2016-06-06 - IMG 1022.jpg|thumb|upright 1.4|An Essonne]]
[[Restr:Paris Île de la Cité Île St Louis Jussieu Jardin des Plantes Panthéon Quartier Latin Louvre Palais Royal Les Halles Hôtel de Ville.jpg|thumb|upright 1.4|Ar Saena e kreiz-kêr Paris]]
[[Restr:L'Eure.jpg|thumb|upright 1.4|An Eure nepell diouzh ar c'hember]]
===Adstêrioù===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Adstêrioù ar Saena a grec'h da draoñ
|-
! Rann !! Departamant !! Lez dehou !! Lez kleiz
|-
| rowspan=&quot;11&quot;| '''Saena vihan''' || rowspan=&quot;2&quot;| (21) Côte-d'Or || Revinson ||rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| —
|-
| Brévon
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| (10) Aube || Ource || Laigne
|-
| Arce || Sarce
|-
| Barse || Hozain
|-
| (52) Marne || Aube || align=&quot;center&quot;| —
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|(10) Aube || Noxe || Faverolle
|-
| Resson || Ardusson
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|(77) Seine-et-Marne || Ruisseau des Méances || Orvin
|-
| Voulzie || Yonne
|-
| Auxence ||
|- bgcolor=&quot;#aaa&quot;
|colspan=&quot;4&quot;|
|-
|rowspan=&quot;7&quot;|'''Saena uhel'''|| rowspan=&quot;3&quot;|(77) Seine-et-Marne || Vallée Javot || Loing
|-
| Châtelet || Ru de la Mare aux Évées
|-
| Almont || École
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| (91) Essonne || rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| — || Essonne
|-
| Orge
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|Val-de-Marne || Yerres || rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| —
|-
| Marne
|- bgcolor=&quot;#aaa&quot;
|colspan=&quot;4&quot;|
|-
| '''Saena Paris'''|| (75) Paris || align=&quot;center&quot;| — || Bièvre
|- bgcolor=&quot;#aaa&quot;
|colspan=&quot;4&quot;|
|-
| rowspan=&quot;11&quot;| '''Saena izel''' || (92) Hauts-de-Seine || align=&quot;center&quot;| — || Ru de Marivel
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| (93) Seine-Saint-Denis || Ru de Montfort || rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| —
|-
| la Vieille Mer
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| (78) Yvelines || Oise || Ru d'Orgeval
|-
| Aubette de Meulan || Mauldre
|-
| Epte || Vaucouleurs
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| (27) Eure || Gambon || Eure
|-
| Andelle || Risle
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| (76) Seine-Maritime || Aubette || rowspan=&quot;3&quot;| Oison
|-
| Robec
|- 
| Cailly
|- bgcolor=&quot;#aaa&quot;
|colspan=&quot;4&quot;|
|-
| rowspan=&quot;5&quot;| '''Saena vorel''' || rowspan=&quot;5&quot;| (76) Seine-Maritime || Austreberthe ||rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;| —
|-
| Sainte-Gertrude
|-
| Télhuet
|-
| Commerce
|-
| Lézarde
|}
*Saena ha Yonne [https://www.lepoint.fr/eureka/ce-n-est-pas-la-seine-qui-coule-a-paris-25-03-2023-2513527_4706.php?fbclid=IwAR0MBn3LMA9luxtrErIj_QqytNkYkvbdOCCBrk1-RcENCjG2y6ktbe2JZX8].

===Aber===
Un aber a reer en [[douaroniezh]] eus lodenn draoñ ur stêr ma vez oberiant [[tre ha lanv|mareoù]] ar [[mor]] pe ar [[meurvor]] m'en em daol ar stêr. 

A-hed 170 km diwezhañ ar Saena&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/question/fiche-estuaire/ |title=Où commence et où finit l’estuaire de la Seine ?|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; en em led hec'h aber, eus [[stankell]]-[[skluz]] [[Poses]] (Eure, 46 km en argrec'h da Rouen) a-dreuz 7 kildroenn betek Bae ar Saena e Mor Breizh. War-dro 135 m eo ledander ar stêr e Poses goude ar stankell, ha 2,5 km eo pa dremen dirak Honfleur.

Teir rann zo en aber adalek Poses, hervez ma'z eo dous pe sall dour ar stêr&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/wp-content/uploads/2017/01/Estuaire-de-la-Seine.pdf |title=L'estuaire de la Seine|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.
#An aber-stêr, etre stankell-skluz Poses ha [[Vieux-Port]] (Eure, un 35 km bennak a-raok genoù ar stêr) ; en dour dous e c'hoarvez lanv ha tre.
#An aber-kreiz, etre Vieux-Port ha Honfleur, m'en em vesk an dourioù dous hag ar re sall.
#An aber-mor, adalek Honfleur betek rann reterel Bae ar Saena ; atav e vez sall an dourioù eno.

*Ul landarzh a c'hoarveze gwechall war ar Saena a-live gant Caudebec-en-Caux ([[Rives-en-Seine]] hiziv) : pa veze lanv bras da vare al [[Loar]] nevez pe al loargann e save ar mor enep red ar stêr, ar pezh a c'hane ur wagenn uhel pe uheloc'h, a save war-du an argrec'h en ur greñvaat seul strishoc'h ma oa ar stêr. Gwall wanaet ez eo bet landarzh ar Saena gant labourioù ravellerezh e [[1963]]&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/question/fiche-mascaret/ |title=Le mascaret est-il encore visible ?|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;, goude ma voe lazhet un den gantañ e [[1961]]&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://figaronautisme.meteoconsult.fr/actus-nautisme-loisirs/2018-12-06/49419-sur-la-seine-le-mascaret-englouti-de-caudebec |title=Sur la Seine... le mascaret englouti de Caudebec|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.


&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Bore on the Seine - 1.jpg|Landarzh war ar Saena, [[1920]]
&lt;/gallery&gt;

==Temz an dour==
===Kas===
Setu amañ kas miziek keitat ar Saena muzuliet a-hed 48 vloaz e [[Poissy]] (78), en traoñ da Baris&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.hydro.eaufrance.fr/sitehydro/H3000002/synthese |title=HydroPortail|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;. Da 502,3 m³/s (502 300 [[litr]] bep [[eilenn]]) e sav ar c'has keitat war ar maread muzuliet.
{| align=&quot;center&quot;
|+ '''Kas miziek keitat ar Saena, 01/01/1975 — 31/12/2022 e m³/s
|-
|
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.1,0.85,0.1)
ImageSize  = width:800 height:350
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:1100
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:Gen text:Genver
  bar:C'hwe text:C'hwevrer
  bar:Meu text:Meurzh
  bar:Ebr text:Ebrel
  bar:Mae text:Mae
  bar:Mez text:Even
  bar:Gou text:Gouere
  bar:Eos text:Eost
  bar:Gwe text:Gwengolo
  bar:Her text:Here
  bar:Du text:Du
  bar:Ker text:Kerzu
PlotData=
 color:barra width:50 align:left 
 bar:Gen from:0 till: 775 fontsize:S text: 775 shift:(-10,90)
 bar:C'hwe from:0 till: 990 fontsize:S text: 990 shift:(-10,120)
 bar:Meu from:0 till: 802 fontsize:S text: 802 shift:(-10,95)
 bar:Ebr from:0 till: 652 fontsize:S text: 652 shift:(-10,75)
 bar:Mae from:0 till: 447 fontsize:S text: 447 shift:(-10,50)
 bar:Mez from:0 till: 348 fontsize:S text: 348 shift:(-10,35)
 bar:Gou from:0 till: 283 fontsize:S text: 283 shift:(-10,25)
 bar:Eos from:0 till: 249 fontsize:S text: 249 shift:(-10,20)
 bar:Gwe from:0 till: 244 fontsize:S text: 244 shift:(-10,20)
 bar:Her from:0 till: 311 fontsize:S text: 311 shift:(-10,30)
 bar:Du from:0 till: 349 fontsize:S text: 349 shift:(-10,35)
 bar:Ker from:0 till: 583 fontsize:S text: 583 shift:(-10,65)
TextData=
  fontsize:M pos:(50,20)
  text:&quot;Mammenn : Hydro Portail&quot;
&lt;/timeline&gt;
|}
===Dourgreskoù===
{| align=&quot;right&quot; width:240px style=&quot;background-color:#f0f0f0; border:1px solid #aaa; font-size:90%;&quot;
|-
! Dourgreskoù bras e Paris
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; | [[Restr:Paris 1910 Inondation gare Saint-Lazare.jpg|240px]]
Porzh-houarn Saint-Lazare, 1910
----
|-
|
*{{Deiziad|28|Genver|1910}} : 8,68 m
*{{Deiziad|10|Genver|1919}} : 6,09 m
*{{Deiziad|5|Genver|1920}} : 6,63 m
*{{Deiziad|6|Genver|1924}} : 7,30 m
*{{Deiziad|8|Genver|1926}} : 6,04 m
*{{Deiziad|2|Kerzu|1930}} : 6,06 m
*{{Deiziad|16|C'hwevrer|1945}} : 6,83 m
*{{Deiziad|23|Genver|1955}} : 7,10 m
*{{Deiziad|19|Genver|1959}} : 6,20 m
*{{Deiziad|14|Genver|1982}} : 6,13 m
|}
Evel en holl stêrioù ez eo kemm-digemm kas hag uhelder ar Saena hervez ar c'hlavegezh : ker serc'h e voe an hañvezh e [[1719]] ma voe ar Saena en hec'h izelañ e Paris : 26,25 m a-us live ar mor ; diwar al live-se e voe termenet ar zero (0) e skeul an dourgreskoù e pont an Tournelle, etre al lez kleiz hag an Île Saint-Louis&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.herodote.net/Mortelles_canicules-synthese-2294-22.php |title=Mortelles canicules|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;. E Paris e vez muzuliet ez-ofisiel an dourgreskoù abaoe [[1876]] gant ar skeul a zo e pont Austerlitz, 1 km er argrec'h d'an Île Saint-Louis. 

Meur a wech he deus ar Saena koeñvet a-hed an Istor. Koshañ dourgresk ar stêr a zo testeniekaet eo er bloaz [[358]], a zo meneget gant an impalaer roman [[Juuan II|Flavius Claudius Iulianus]] en e skrid ''Misopogon''&lt;ref&gt;{{en}} [https://en.wikisource.org/wiki/Misopogon Pennad 5]&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;{{fr}} Lacour-Veyranne, Charlotte. ''Les colères de la Seine''. Paris :Musée Carnavalet, 1997 {{ISBN|978-2-87900-191-3}}&lt;/ref&gt;. E miz C'hwevrer [[582]] e c'hoarvezas unan all, a zo meneget gant [[Gregor Teurgn|Grégoire de Tours]] en e ''Historia Francorum''&lt;ref&gt;{{la}} {{cite web|url=https://la.wikisource.org/wiki/Historia_Francorum |title=Levrenn VI : Aquae vero extra solitum invaluerunt, nam tantam inundationem Sequana...|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;. Bras-spontus ez eo bet dourgresk ar bloaz [[1658]] (8,81 m)&lt;ref name=&quot;MF&quot;&gt;{{fr}} {{cite web|url=http://pluiesextremes.meteo.fr/france-metropole/-Evenements-memorables-.html |title=Météo France|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;.

Biskoazh n'eus bet unan ker bras abaoe, met 10 dourgresk pouezus a voe en {{XXvet kantved}}, muzuliet e pont an Tournelle, hini [[1910]] o vezañ 0,13 m hepken izeloc'h eget hini 1658&lt;ref name=&quot;MF&quot; /&gt;.

Hogozik ker bras all e voe hini [[1910]], pa dizhas 8,50 war skeul ar pont Austerlitz ; e Poses e savas kas ar stêr da 3&amp;nbsp;000 m³/s, da lavaret eo 6 gwech muioc'h eget he c'has keitat eno (480 m³/s)&lt;ref&gt;Roadoù Hydro Portail&lt;/ref&gt;.

E miz Mezheven [[2016]] e kreskas ar Saena en-dro, betek 6,10 m e Paris&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.lepoint.fr/societe/crue-a-paris-pic-a-6-10-m-cette-nuit-on-n-ira-pas-plus-haut-04-06-2016-2044326_23.php#11 |title=Agenve France Presse|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt; ; divoas e voe an darvoudenn pa c'hoarvezas en hañv, padal ez eo e miz Genver e vez dourioù ar Saena en o uhelañ. Ur dourgresk all a c'hoarvezas e dibenn miz Genver [[2018]] betek 5,84 m, e Paris bepred.
===Terkoù===
Peder mirlenn zo bet terket etre ar [[bloavezhioù 1960]] hag ar [[bloavezhioù 1990]] evit reoliañ red ar Saena etre he dourgreskoù hag he liveoù izelañ, ha neuze gwareziñ kêr Baris.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|+ Mirlennoù ar Saena
|-
! Mirlenn !! Departamant !! Bloaz !! Gorread !! Ec'honad !! Lec'hiadur
|-
| Pannecière || [[Nièvre (departamant)|Nièvre]] || [[1949]] || 5,2 km² || 80 [[Mega|M]]m³ || {{coord|47|09|15|N|3|53|44|E}}&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_panneciere_juillet2015_bd.pdf |title=Seine Grands Lacs|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
| Orient || Aube || [[1966]] || 23 km² || 208 Mm³ || {{coord|48|16|19|N|4|20|23|E}}&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_seine_juillet2015_bd_0.pdf |title=Seine Grands Lacs|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
| Marne&lt;ref&gt;Der-Chantecocq.&lt;/ref&gt; || Marne &amp; [[Haute-Marne]] || [[1974]] || 48 km² || 349 Mm³ || {{coord|48|34|57|N|4|45|33|E}}&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_marne_juillet2015_bd.pdf |title=Seine Grands Lacs|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
| Aube&lt;ref&gt;Div virlenn zo : Temple hag Armance&lt;/ref&gt; || Aube || [[1990]] || 23,2 km² || 170 M³ || {{coord|48|20|42|N|4|28|42|E}}&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_aube_juillet2015_bd.pdf |title=Seine Grands Lacs|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;
|}
===Bageadusted===
[[Marcilly-sur-Seine]] (Marne) eo ar gumun gentañ war ribl ar Saena ma c'haller bageal, 245 km en ardraoñ d'an eienenn (57 km goude Troyes neuze) ha 530 km bageadus betek ar mor ; e skluz Marcilly emañ &quot;PK&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt; 0&quot; (''Point Kilométrique'') ar stêr, eleze deroù an troc'had ma c'heller bageal betek ar pont Marie e Paris (Île Saint-Louis)&lt;ref&gt;{{fr}} Devisme, Philippe &amp; Join-Lambert, Patrick. ''La Seine amont de Paris à Marcilly''. Grafocarte-Navicarte, 1999.&lt;/ref&gt; m'emañ ar &quot;PK&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; 0&quot;, deroù an troc'had betek ar mor&lt;ref&gt;{{fr}} Devisme, Philippe &amp; Join-Lambert, Patrick. ''La Seine aval du Havre à Paris''. Grafocarte-Navicarte, 2010&lt;/ref&gt;.

E Paris n'eo ar Saena nemet 24 m a-us live ar mor, 446 km en argrec'h d'he genoù : gorrek e red neuze, hag aes eo bageal warni. Adalek Rouen e krog ar Saena vorel, 123 km he hirder, ma c'heller merdeiñ betek Le Havre ha Mor Breizh&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web|url=http://www.fluviacarte.com/fr/voies-navigables/region-bassin-de-la-seine-5/voie-seine-maritime-85 |title=Fluviacarte|accessdate=29 Genver 2023}}&lt;/ref&gt;


&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;250px&quot;&gt;
Peniches sur la Seine a Boulogne P1000112.JPG|Kobiri e Bouloge-Billancourt
Barge and river lock P1050316.JPG|Ar gobar ''Sequana'' en ur skluz
&lt;/gallery&gt;
;Ar Saena vageadus
Etre Marcilly-sur-Seine ha Mor Breizh ez eus 35 ehan, 31 ''porzh'', 27 skluz hag 1 pont-fiñv ; lod anvioù a gaver meur a wech abalamour da gildroennoù ar stêr.
*'''Saena vihan''' (argrec'h) (19 km) : PK 1 Marcilly-sur-Seine — 1 skluz — PK 10 [[Pont-sur-Seine]] — 3 skluz + 1 pont-fiñv — PK 19 ''[[Nogent-sur-Seine]]''.
*'''Saena vihan''' (ardraoñ) (48 km) : PK 19 ''Nogent-sur-Seine'' — 5 skluz — PK 46 [[Bray-sur-Seine]] (Seine-et-Marne) — 1 skluz — PK 61 [[Marolles-sur-Seine]] — 1 skluz — PK 68 ''Montereau-Fault-Yonne'' &amp; kember gant ar Yonne.
*'''Saena uhel''' (98 km) : PK 68 ''Montereau-Fault-Yonne'' — 1 skluz — PK 81 ''[[Saint-Mammès]]'' &amp; kember gant kanol al Loing — 1 skluz — PK 86 [[Thomery]] (Seine-et-Marne) — PK 90 ''[[Avon (Seine-et-Marne)|Avon]]'' — PK 93 [[Samois-sur-Seine]] — PK 101 ''[[Chartrettes]]'' — 1 skluz — PK 108 [[Vaux-le-Pénil]] — PK 109 [[Melun]] — 1 skluz — PK 109.8 ''Melun-La-Reine-Blanche'' — PK 111.8 ''[[Boissettes]]'' — PK 119 ''[[Saint-Fargeau-Ponthierry]]'' — 1 skluz — PK 129 ''[[Saintry-sur-Seine]] - [[Morsang-sur-Seine]]'' (Essonne) — 1 skluz — PK 145 ''[[Draveil]]'' — PK 148 ''[[Vigneux-sur-Seine]]'' — 1 skluz — PK 151 [[Villeneuve-le-Roi]] (Val-de-Marne) — PK 157 ''[[Villeneuve-Saint-Georges]]'' — 1 skluz — PK 163 [[Charenton-le-Pont]] &amp; kember gant ar Marne — PK 168 Paris Arsenal (Paris) [PK 0 ar Saena izel] &amp; kember gant ar ganol Saint-Martin.
*'''Saena izel''' (242 km) : PK 0 Paris Arsenal — PK 13 ''[[Boulogne-Billancourt]]'' (Hauts-de-Seine) — PK 17 ''[[Suresnes]]'' — 1 skluz — PK 24 ''[[Asnières-sur-Seine]]'' — PK 29 [[Villeneuve-la-Garenne]] (brec'h kleiz ar stêr) &amp; kember gant ar ganol Saint-Denis — PK 32 [[Épinay-sur-Seine]] (Seine-Saint-Denis) (brec'h dehou ar stêr) — PK 35 ''[[Gennevilliers]]'' (Hauts-de-Seine) — 1 skluz — PK 45 [[Rueil-Malmaison]] — PK 48 [[Bougival]] (Yvelines) — 1 skluz — PK 68.9 ''[[Conflans-Sainte-Honorine]] (Boat Paradise)'' — PK 69.5 [[Conflans-Sainte-Honorine]] — PK 72 Conflans : kember gant an Oise — 1 skluz — PK 73 [[Andrésy]] — PK 74 [[Achères (Yvelines)|Achères]] — PK 76 [[Carrière-sous-Poissy]] — PK 78 ''[[Poissy]]'' — PK 80 ''[[Villennes-sur-Seine]]'' — PK 81.3 ''Carrière-sous-Poissy'' — PK 85.3 ''[[Triel-sur-Seine]]'' — PK 87.5 ''[[Vaux-sur-Seine]]'' — PK 88 ''[[Verneuil-sur-Seine]]'' — PK 89.5 ''Verneuil-sur-Seine'' — PK 90 ''[[Vaux-sur-Seine]]'' — PK 93 [[Meulan-en-Yvelines]] — PK 110 ''[[Limay]]'' — PK 120 ''[[Saint-Martin-la-Garenne]]'' — 1 skluz — PK 139 ''[[Bonnières-sur-Seine]]'' — PK 140 ''[[Bennecourt]]'' — PK 150 [[Vernon (Eure)|Vernon]] (Eure) — 1 skluz — PK 174 Les Andelys (chanter) — PK 176 ''Les Andelys'' — PK 184 ''[[Venables]]''&lt;ref&gt;[[Les Trois Lacs]] hiziv.&lt;/ref&gt; — PK 186 [[Heudebouville]] — PK 191 [[Saint-Pierre-du-Vauvray]] — PK 200.5 Poses — 1 skluz — PK 218 ''[[Saint-Aubin-lès-Elbeuf]]'' (Seine-Maritime) — PK 242 Rouen (Île Lacroix).
*'''Saena vorel''' (123 km) : PK 242 Rouen (Île Lacroix) — PK 244 ''Rouen'' (Bassin Saint-Gervais) — PK 260 [[La Bouille]] — PK 278 [[Duclair]] — PK 310 Caudebec-en-Caux — PK 339 Tancarville-le-Bas &amp; kember kanol Tancarville — 1 skluz — PK 356 ''Honfleur'' — PK 366 ''Le Havre'' &amp; kember kanol Tancarville.

Stank eo an tremenerezh kenwerzhel war ar Saena etre Paris ha Le Havre ''via'' Rouen. Daou borzh-kenwerzh bras zo war ar Saena izel : Gennevilliers (PK 35) ha Rouen, ar porzh-[[ed]]où pouezusañ en [[Europa]], ma vez treuzlestret ar marc'hadourezhioù eus kobaroù ar stêr da listri-karg ar mor ha ''[[vice versa]]''. Porzhioù-mor eo Rouen ha Le Havre, daoust da Rouen bezañ 6 eurvezh bageal diouzh genoù ar Saena. Porzhioù bras zo ivez war ar Saena vihan : Nogent-sur-Seine (PK 19 ar Saena vihan) ha Montereau-Fault-Yonne (PK 68) ; ur porzh bras all war ar Saena izel eo Limay (PK 110).

===Pontoù===
Bez' ez eus 286 pont dreist ar Saena, 37 anezho e Paris.
* Saena vihan : 149 • Saena uhel : 36 • Saena izel : 92 • Saena vorel : 9.
Tri font zo dreist aber ar Saena adalek Rouen : hini Brotonne (hirder : 1,278 m ; uhelder : 125 m), 58 km en ardraoñ da Rouen ; hini [[Tancarville]] (1,420 km ; 123,5 m) en ardraoñ 28 km goude Vieux-Port ; hini Normandie (2,141 km ; 214,77 m), a zo 28 km goude pont Tancarville ha 2 km a-raok Honfleur. Uhel eo ar pontoù-se evit reiñ tremen d'al listri-karg.


&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Source-Seine FR21 pont IMF2248.jpg|Ar pont kentañ, e Source-Seine
Sena 2010.JPG|Ar ''Pont des Arts'' e Pariz
Le Stenstraum passant sous le pont de Normandie.jpg|Ar pont diwezhañ, dreist an aber
Yonne Seine w.jpg|Kember ar Saena (kleiz, pont 2 wareg dezhañ) hag ar Yonne (dehou, pont 3 gwareg dezhañ) e [[Montereau-Fault-Yonne]]
&lt;/gallery&gt;

== Ar Saena en arzoù ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Joseph Mallord William Turner - Quillebeuf, at the Mouth of Seine - WGA23172.jpg|''Quillebeuf, at the Mouth of Seine'', [[William Turner]] ([[1833]])
Johan Barthold Jongkind - Boot wasplaats de buurt van de Pont Neuf, Parijs.jpg|''Boot wasplaats de buurt van de Pont Neuf, Parijs''&lt;ref&gt;&quot;Bag-kannañ e-kichen ar ''Pont Neuf'', Paris.&quot;&lt;/ref&gt;, [[Johan Jongkind]] ([[1850]])
G. Caillebotte - Le pont d'Argenteuil.jpg|''Le pont d'Argenteuil'', [[Gustave Caillebotte]] ([[1885]])
Seine affluents Ferrary Petit Palais.jpg|''La Seine et ses affluents'', [[Maurice Ferrary]] ([[1898]])
&lt;/gallery&gt;

==Liammoù diavaez==
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.eau-seine-normandie.fr/ |title=Agence de l'Eau Seine-Normandie|accessdate=29 Genver 2023}}
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.hydro.eaufrance.fr/ |title=Hydro Portail|accessdate=29 Genver 2023}}
*{{fr}} {{cite web|url=http://www.fluviacarte.com/fr/voies-navigables/region-bassin-de-la-seine-5 |title=Fluviacarte|accessdate=29 Genver 2023}}
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/wp-content/uploads/2017/01/GIP-Seine-Aval-2008-profils.pdf |title=Compilation des profils bathymétriques de la Seine (transversaux et longitudinaux), de 1824 à 2005|accessdate=29 Genver 2023}}

==Notennoù==
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{Commonscat|Seine River}}

[[Rummad:Stêrioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Saena]]</text>
      <sha1>ltg5atpf1qjveipvem86b1vc7py457w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh Breizh-Veur</title>
    <ns>14</ns>
    <id>27784</id>
    <revision>
      <id>2190631</id>
      <parentid>1814191</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Rummad:Strolladoù sonerezh breizhveuriat]] da [[Rummad:Strolladoù sonerezh Breizh-Veur]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel</comment>
      <origin>1814191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71" sha1="pp2lqf0num4trt84fam3rw5gvb7m7lt" xml:space="preserve">[[Rummad:strolladoù sonerezh dre vro]]
[[Rummad:Sonerezh Breizh-Veur]]</text>
      <sha1>pp2lqf0num4trt84fam3rw5gvb7m7lt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190633</id>
      <parentid>2190631</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:56:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83" sha1="5xckw83ot0sxc8a9lb8qwd6qovy4q65" xml:space="preserve">[[Rummad:strolladoù sonerezh dre vro|Breizh-Veur]]
[[Rummad:Sonerezh Breizh-Veur]]</text>
      <sha1>5xckw83ot0sxc8a9lb8qwd6qovy4q65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh SUA</title>
    <ns>14</ns>
    <id>27792</id>
    <revision>
      <id>2190643</id>
      <parentid>1883773</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:00:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="pbg2zavwziyogxdyzanfixoc7pltffu" xml:space="preserve">[[Rummad:Strolladoù sonerezh dre vro|Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Sonerezh SUA]]</text>
      <sha1>pbg2zavwziyogxdyzanfixoc7pltffu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh Norvegia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>27809</id>
    <revision>
      <id>2190642</id>
      <parentid>1814192</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:00:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="2n42f7zbvn817xsm7pzwvhro44wny0o" xml:space="preserve">[[Rummad:strolladoù sonerezh dre vro|Norvegia]]
[[Rummad:Sonerezh Norvegia]]</text>
      <sha1>2n42f7zbvn817xsm7pzwvhro44wny0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anatol ar Braz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30977</id>
    <revision>
      <id>2190608</id>
      <parentid>2177412</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T22:35:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28122-58</username>
        <id>91472</id>
      </contributor>
      <comment>Anv-familh e wreg 1añ, oberennoù dastum ha lennegezh</comment>
      <origin>2190608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9148" sha1="jqn0mxgf9lf9vzd0abo4mda3j0uh4by" xml:space="preserve">{{Infobox Skrivagner
 | anv              = 
 | skeudenn         = Anatole Le Braz portrait 1915.jpg
 | alc'hwez         = Poltred tennet eus ''Contes bretons''&lt;br&gt;embannet gant Charles A. Bruce, e [[1915]]
 | anv mat          = Anatole Jean François Marie Lebras
 | anv pluenn       = Anatole Le Braz
 | obererezh        = Romantour, daneveller, barzh, dastumer folklor
 | deiziad ganet    = d'an [[2 Ebrel|2 a viz Ebrel]] [[1859]]
 | lec'h ganet      = e [[Sant-Servez-Kallag|Sant-Servez]] (e kumun [[Duaod]] d'ar mare-se), {{Breizh}}
 | deiziad marv     = [[20 Meurzh|20 a viz Meurzh]] [[1926]])
 | lec'h marv       = e [[Menton]]
 | yezh             = [[Galleg]]
 | enorioù          =[[Priz Archon-Despérouses]]&lt;br/&gt;[[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Marc'heg al Lejion a enor]]&lt;br/&gt;[[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Ofiser al Lejion a enor]] 
 | oberennoù pennañ = ''La Légende de la mort en Basse-Bretagne'',&lt;br&gt;''Les Saints bretons d'après la tradition populaire en Cornouaille'',&lt;br&gt;''Le Gardien du feu''
 }}
'''Anatol ar Braz''', ganet e [[Sant-Servez-Kallag|Sant-Servez]] d'an ([[2 Ebrel|2 a viz Ebrel]] [[1859]] ha marvet e Menton, d'an [[20 Meurzh|20 a viz Meurzh]] [[1926]]) a voe ur c'helenner skol-veur, ur prezegenner hag ur skrivagner diwar-benn Istor ha hengounioù [Breizh|Vreizh]]. Gouestlet eo e oberenn d'e vro, d’ar [[romantelezh]] ha d’ar c’hoariva keltiek, danvez e dezenn e [[1904]]. Engouestlet e voe er stourmoù politikel goude ma voe lakaet da gentañ prezidant ar c'h[[Kevredigezh Vroadel Breizh]]. Gwelloc'h e kavas skrivañ e anv gant ur Z abalamour ma kave hegasus bezañ anvet &quot;le bras&quot; gant ar c'hallegerien na zistagent ket an S.

== Buhez ==
Anatol ar Braz&lt;ref&gt;http://sallevirtuelle.cotesdarmor.fr/EC/ecx/consult.aspx?image=090025481591779&lt;/ref&gt; a oa bet ganet e [[Sant-Servez-Kallag|Sant-Servez]] ([[Aodoù-an-Arvor]]). Bet e oa e dad, Nikolaz ar Bras, o labourat evel mestr-skol e skolioù publik un tamm e pep lec’h e [[Breizh]], e Treger dreist-holl. E vamm, Jeanne ar Gwiader, a oa skolaerez ivez. Tremen a reas eta e vugaleaj e [[Bulien]], [[Plouilio]], [[Planiel]], [[Ploubêr]] ha [[Perwenan]]. Pa oa bugel e tremene ivez ar vakañsoù e [[Bro-Dreger]], ha gant ar vro-se dreist-holl eo bet awenet holl e oberenn.

&lt;gallery&gt;Restr:Saint-Servais-Callac. Plaque Anatole Le Braz.jpg|Plakenn Anatol Ar Braz, e Sant-Servez-Kallag&lt;/gallery&gt;

Deskiñ a reas latin gant person [[Plouilio]] kent mont da lise impalaerel [[Sant-Brieg]] e [[1869]]. Roet eo bet e anv d’al lise e 1928 ha treuzkaset d'ar a skolaj a zo anezhañ hiziv an deiz. Prientiñ a reas un [[Aotreegezh war al lizhiri|aotreegezh war al lizhiri]] e [[Pariz]] hag an [[agregadur]] [[prederouriezh]] na echuas ket abalamour d’e yec’hed. Kement-se ne viras ket outañ a gaout ur post kelenner war ar brederouriezh en [[Etampes]] ([[1884]]), goude bezañ deut da vezañ agregad war ar yezhadur. Distreiñ a reas da Vreizh da gelenn da [[Lise Kemper]], e [[1886]]. Eno e voe kelenner war an istor, an douaroniezh hag al lezennouriezh. Ar post-se an hini a roas lañs d’e c’halvedigezh skrivagner.

Dimeziñ a reas d'ar 6 a viz Eoost [[1890]] gant Augustine Jeanne Le Guen, intañvez da Clément Édouard Donzelot, tri vugel dezhi, ha tri krouadur a voe ganet dezho, pa veze tri c'hoar pe vreur dezhañ o chom ganto ha desavet gant skoazell e c'hoar goshañ, Jeanne. E 1898 e prenas daou di-soul evit sevel un annez hañv, ar c'h-Kestellic er [[Porzh-Gwenn (Perwenan)|Porzh-Gwenn]].

Dont a reas da vezañ prezegenner-studi e skol-veur lizhiri [[Roazhon]] e [[1901]] ha goude-se kelenner eus [[1906]] da [[1924]]. Kelenn a reas da gentañ lennegezh c'hallek an {{XVIIIvet}} kantved hag al lennegezh vrezhonek. 

E 1901, pa voe o vont da vakansiñ er Porzh-Gwenn a-raok kregiñ gant e bost kelenner e Roazhon en doe bet keloù diwar-benn ur gwallzarvoud war an dour o selaou tud o komz warnañ. Un wezh erruet e komprenas m'o doa kollet o buhezioù e dad hag e vamm-gaer, e beder c'hoar hag e zaou vreur-kaer hag e niz e-doug ur peñse e-maez da [[Landreger]]. Mantret-marv e voe gant an taol-mañ. Neoazh e tifennas e dezennoù e skol-veur ar [[Sorbonne]] e 1904 hag e voe anvet da gelenner war al lennegezh c'hallek e [[Roazhon]]. 

Bet e voe ivez karget a gefridioù kelenn e [[Suis|Bro-Suis]] hag er [[Stadoù-Unanet]].

Goude marv Augustine Le Guen, e 1906, ez eas d'ober un droiad prezegennoù d'ar [[Stadoù-Unanet]]. Ur prezegour ampart ha bourrus e oa ha kalz beajoù a reas da [[Bro-Suis]], ha, dreist-holl d'ar [[Stadoù-Unanet]] e lec'h ma reas anaoudegezh gant e eil gwreg. E 1911 e tistroas d'ar vro da gomz da-geñver gouelioù savet evit lidañ an Unvaniezh e Roazhon. Daoust da eneberezh ar re a oa er gouarnamant e tisplegas e brezegenn e brezhoneg. Bevañ a reas er Stadoù-Unanet e-pad ar [[Brezel bed kentañ]] hag atizañ a reas an Amerikaned da gemer perzh er brezel dre e brezegennoù evel ma c'houlenne ar gouarnamant gall digantañ. Addimezas a reas gant Henriet Porter, un delennourez stadunanat. Lazhet e voe e vab, Robert, war an talbenn e [[1915]] ha mervel a eure e eil wreg ivez e [[1919]]. Addimeziñ a reas gant un Amerikanez all : Mari Lusinda Davison e [[1921]] e Pariz. Adkregiñ a reas da gelenn e [[Roazhon]] e [[1920]] hag eñ klañv dija. Mervel a reas 5 bloaz goude, e [[Menton]] diwar ur c'holl-gwad trumm. Douaret eo e [[Landreger]] e 1928 lec'h oa bet savet ur [[peulvan]] kizellet gant [[Armel Beaufils]] evit e enoriñ&lt;ref&gt;« En l'honneur d'Anatole Le Braz - Une pieuse cérémonie à Tréguier », ''Ouest-Eclair'',‎ 7 juillet 1928,https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k612378c/f4.item#&lt;/ref&gt;.

== Dastumer hag treuzskriver oberennoù-pobl dre gomz == 
E [[Kemper]] e krogas da zastum kanaouennoù-pobl eus Breizh gant [[Fañch an Uhel]]. Kas a rae ivez studiadennoù da benn oc’h atersiñ peizanted ha moraerien eus ar vro, hag o tastum e-giz-se sonioù, marvailhoù ha mojennoù eus ar pobl. E [[1890]] e teuas er-maez ''Sonioù Breizh-Izel'', skrivet gantañ ha gant Fañch an Uhel, a voe loreet gant ar priz Thérouanne. 

Da-heul e enklaskoù e embannas ivez ''[[Mojenn an Ankou]]'' (''La Légende de la mort''), ''Sent Breizh hervez hengoun ar bobl'' (''Les Saints bretons d'après la tradition populaire'') hag ''E bro ar pardonioù'' (''Au Pays des pardons''). Siwazh ne skrivas e oberennoù nemet e galleg daoust dezhañ da vezañ dastumet anezhe e brezhoneg. 

== Oberennoù lennegel personel ==
Sevel a reas ur romant (''Le gardien du feu''), teskadoù dabevelloù hag un nebeut barzhonegoù. Skrivañ a reas meur a gentskrid evit levrioù a blede gant kaerderioù Breizh.

== Engouestladurioù evit Breizh ==
E miz Eost [[1898]] e teuas da vezañ prezidant an [[Kevredigezh Broadel Breizh]] krouet e [[Montroulez]] da-heul gouelioù tro-dro ar c'hoariva brezhonek hengounel, met ne chomas ket er post-se, pa veze daelioù taer etre ar Republikaned hag an dudjentiled o ren. E [[1899]] e teuas da vezañ ezel eus an [[Association des Bleus de Bretagne]], pa voe-eñ staget ouzh mennozhioù enep ar c'hilstourmoù. Kannad Breizh e voe en [[Eisteddfod|Eistezvod]] [[Kerdiz]] ha degemeret e voe da varzh gant an anv &quot;Skrew ar Mor&quot;.

== Enorioù ==
* Marc'heg al [[Lejion a enor]], [[1897]]. 

&lt;gallery&gt;Restr:Anatole Le Braz. Stèle 1.jpg|Peulvan Anatol Ar Braz er Koad ar Barzh, war lez ar Gindi, e Landreger&lt;/gallery&gt;

== Oberennoù==
* ''La Chanson de la Bretagne'', barzhoneg, [[1892]]
* ''Tryphina Keranglaz'', barzhoneg, [[1892]]
* ''La Légende de la mort en Basse-Bretagne'', [[1893]].
* ''Les Saints bretons d'après la tradition populaire en Cornouaille'', [[1893]]-[[1894]].
* ''Au pays des pardons'',&lt;ref&gt;http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k102818k chroniques&lt;/ref&gt; [[1894]].
* ''Pâques d'Islande'', danevelloù, [[1897]].
* ''Vieilles histoires du pays breton'', [[1897]]
* ''Le Gardien du feu'', romant, [[1900]].
* ''Le Sang de la sirène'', danevelloù, [[1901]].
* ''La Légende de la mort chez les Bretons armoricains'', adembannadur kresket eus ''La légende de la mort en Basse-Bretagne'', [[1902]].
* ''Cognomerus et sainte Trefine. Mystère breton en deux journées'', testenn ha troidigezh, [[1904]]
* ''Contes du soleil et de la brume'', danevelloù, [[1905]].
* ''Ames d'Occident'', danevelloù, [[1911]].
* ''Poèmes votifs'',&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20090226172420/http://poesie.webnet.fr/auteurs/lebraz.html&lt;/ref&gt; [[1926]]. 
* ''Introduction, Bretagne.'' Les guides bleus, Pariz, Hachette, 1949
* ''La Bretagne. Choix de texte précédés d'une étude'', La Recouvrance, Roazhon, 1995 (ademb.), 255 p.

==Levrlennadur==
{{Wikimammenn|Oberour:Anatol ar Braz}}
{{commonscat|Anatole Le Braz}}
* [[Yann-Ber Piriou|Yann-Bêr Piriou]], ''Il était une voix… Anatole Le Braz'', Roazhon, Apogée, 1999.
* ''Magies de la Bretagne'', 2 levrenn, Robert Laffont, 1994, dastumadenn Bouquins

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Braz, Anatol ar}}
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1859]]
[[Rummad:Marvioù 1926]]
[[Rummad:Marc'heien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Dastumerien kontadennoù]]</text>
      <sha1>jqn0mxgf9lf9vzd0abo4mda3j0uh4by</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190625</id>
      <parentid>2190608</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T07:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Vioù koukoug</comment>
      <origin>2190625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9147" sha1="qf2vafg94rj9bv3ejuzt4an1xnj2auh" xml:space="preserve">{{Infobox Skrivagner
 | anv              = 
 | skeudenn         = Anatole Le Braz portrait 1915.jpg
 | alc'hwez         = Poltred tennet eus ''Contes bretons''&lt;br&gt;embannet gant Charles A. Bruce, e [[1915]]
 | anv mat          = Anatole Jean François Marie Lebras
 | anv pluenn       = Anatole Le Braz
 | obererezh        = Romantour, daneveller, barzh, dastumer folklor
 | deiziad ganet    = d'an [[2 Ebrel|2 a viz Ebrel]] [[1859]]
 | lec'h ganet      = e [[Sant-Servez-Kallag|Sant-Servez]] (e kumun [[Duaod]] d'ar mare-se), {{Breizh}}
 | deiziad marv     = [[20 Meurzh|20 a viz Meurzh]] [[1926]]
 | lec'h marv       = e [[Menton]]
 | yezh             = [[Galleg]]
 | enorioù          =[[Priz Archon-Despérouses]]&lt;br/&gt;[[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Marc'heg al Lejion a enor]]&lt;br/&gt;[[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Ofiser al Lejion a enor]] 
 | oberennoù pennañ = ''La Légende de la mort en Basse-Bretagne'',&lt;br&gt;''Les Saints bretons d'après la tradition populaire en Cornouaille'',&lt;br&gt;''Le Gardien du feu''
 }}
'''Anatol ar Braz''', ganet e [[Sant-Servez-Kallag|Sant-Servez]] d'an ([[2 Ebrel|2 a viz Ebrel]] [[1859]] ha marvet e Menton, d'an [[20 Meurzh|20 a viz Meurzh]] [[1926]]) a voe ur c'helenner skol-veur, ur prezegenner hag ur skrivagner diwar-benn Istor ha hengounioù [[Breizh]]. Gouestlet eo e oberenn d'e vro, d’ar [[romantelezh]] ha d’ar c’hoariva keltiek, danvez e dezenn e [[1904]]. Engouestlet e voe er stourmoù politikel goude ma voe lakaet da gentañ prezidant ar c'h[[Kevredigezh Vroadel Breizh]]. Gwelloc'h e kavas skrivañ e anv gant ur Z abalamour ma kave hegasus bezañ anvet &quot;le bras&quot; gant ar c'hallegerien na zistagent ket an S.

== Buhez ==
Anatol ar Braz&lt;ref&gt;http://sallevirtuelle.cotesdarmor.fr/EC/ecx/consult.aspx?image=090025481591779&lt;/ref&gt; a oa bet ganet e [[Sant-Servez-Kallag|Sant-Servez]] ([[Kerne]], [[Aodoù-an-Arvor]]). Bet e oa e dad, Nikolaz ar Bras, o labourat evel mestr-skol e skolioù publik un tamm e pep lec’h e [[Breizh]], e Treger dreist-holl. E vamm, Jeanne ar Gwiader, a oa skolaerez ivez. Tremen a reas eta e vugaleaj e [[Bulien]], [[Plouilio]], [[Planiel]], [[Ploubêr]] ha [[Perwenan]]. Pa oa bugel e tremene ivez ar vakañsoù e [[Bro-Dreger]], ha gant ar vro-se dreist-holl eo bet awenet e holl oberenn.

&lt;gallery&gt;Restr:Saint-Servais-Callac. Plaque Anatole Le Braz.jpg|Plakenn Anatol Ar Braz, e Sant-Servez-Kallag&lt;/gallery&gt;

Deskiñ a reas latin gant person [[Plouilio]] kent mont da lise impalaerel [[Sant-Brieg]] e [[1869]]. Roet eo bet e anv d’al lise e 1928 ha treuzkaset d'ar skolaj a zo anezhañ hiziv an deiz. Prientiñ a reas un [[Aotreegezh war al lizhiri|aotreegezh war al lizhiri]] e [[Pariz]] hag an [[agregadur]] [[prederouriezh]] na echuas ket ket abalamour d’e yec’hed. Kement-se ne viras ket outañ a gaout ur post kelenner war ar brederouriezh en [[Etampes|Étampes]] ([[1884]]), goude bezañ deut da vezañ agregad war ar yezhadur. Distreiñ a reas da Vreizh da gelenn da [[Lise Kemper]], e [[1886]]. Eno e voe kelenner war an istor, an douaroniezh hag al lezennouriezh. Ar post-se an hini a roas lañs d’e c’halvedigezh skrivagner.

Dimeziñ a reas d'ar 6 a viz Eost [[1890]] gant Augustine Jeanne Le Guen, intañvez da Clément Édouard Donzelot, tri bugel dezhi, ha tri c'hrouadur a voe ganet dezho, pa veze tri c'hoar pe vreur dezhañ o chom ganto ha desavet gant skoazell e c'hoar goshañ, Jeanne. E 1898 e prenas daou di-soul evit sevel un annez hañv, ar c'h-Kestellig er [[Porzh-Gwenn (Perwenan)|Porzh-Gwenn]].

Dont a reas da vezañ prezegenner-studi e skol-veur lizhiri [[Roazhon]] e [[1901]] ha goude-se kelenner eus [[1906]] da [[1924]]. Kelenn a reas da gentañ lennegezh c'hallek an {{XVIIIvet}} kantved hag al lennegezh vrezhonek. 

E 1901, pa voe o vont da vakansiñ er Porzh-Gwenn a-raok kregiñ gant e bost kelenner e Roazhon, en doe keloù diwar-benn ur gwallzarvoud war an dour o selaou tud o komz warnañ. Un wezh erruet e komprenas o doa kollet o buhezioù e dad hag e vamm-gaer, e beder c'hoar, e zaou vreur-kaer hag e niz e-doug ur peñse e-maez da [[Landreger]]. Mantret-marv e voe gant an taol-mañ. Neoazh e tifennas e dezennoù e skol-veur ar [[Sorbonne]] e 1904 hag e voe anvet da gelenner war al lennegezh c'hallek e [[Roazhon]]. 

Bet e voe ivez karget a gefridioù kelenn e [[Suis]] hag er [[Stadoù-Unanet]].

Goude marv Augustine Le Guen, e 1906, ez eas d'ober un droiad prezegennoù d'ar [[Stadoù-Unanet]]. Ur prezegour ampart ha bourrus e oa ha kalz beajoù a reas da Suis, ha, dreist-holl d'ar Stadoù-Unanet e-lec'h ma reas anaoudegezh gant e eil gwreg. E 1911 e tistroas d'ar vro da gomz da-geñver gouelioù savet evit lidañ an Unvaniezh e Roazhon. Daoust da eneberezh ar re a oa er gouarnamant e tisplegas e brezegenn e brezhoneg. Bevañ a reas er Stadoù-Unanet e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]] hag atizañ a reas an Amerikaned da gemer perzh er brezel dre e brezegennoù, evel ma c'houlenne ar gouarnamant gall digantañ. Addimeziñ a reas gant Henriet Porter, un delennourez stadunanat. Lazhet e voe e vab Robert war an talbenn e [[1915]], ha mervel a eure e eil wreg ivez e [[1919]]. Addimeziñ a reas gant ur Stadunanadez all, Mari Lusinda Davison, e [[1921]] e Pariz. Adkregiñ a reas da gelenn e [[Roazhon]] e [[1920]] ha-eñ klañv dija. Mervel a reas 5 bloaz goude, e [[Menton]], diwar ur c'holl-gwad trumm. Douaret eo e [[Landreger]] e 1928, lec'h oa bet savet ur [[peulvan]] kizellet gant [[Armel Beaufils]] evit e enoriñ&lt;ref&gt;{{Fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k612378c/f4.item# « En l'honneur d'Anatole Le Braz - Une pieuse cérémonie à Tréguier »], ''Ouest-Éclair'',‎ 07/07/1928&lt;/ref&gt;.

== Dastumer hag treuzskriver oberennoù-pobl dre gomz == 
E [[Kemper]] e krogas da zastum kanaouennoù-pobl eus Breizh gant [[Fañch an Uhel]]. Kas a rae ivez studiadennoù da benn oc’h atersiñ peizanted ha moraerien eus ar vro, hag o tastum e-giz-se sonioù, marvailhoù ha mojennoù eus ar pobl. E [[1890]] e teuas er-maez ''Sonioù Breizh-Izel'', skrivet gantañ ha gant Fañch an Uhel, a voe loreet gant ar priz Thérouanne. 

Da-heul e enklaskoù e embannas ivez ''[[Mojenn an Ankou]]'' (''La Légende de la mort''), ''Sent Breizh hervez hengoun ar bobl'' (''Les Saints bretons d'après la tradition populaire'') hag ''E bro ar pardonioù'' (''Au Pays des pardons''). Siwazh ne skrivas e oberennoù nemet e galleg daoust dezhañ da vezañ dastumet anezhe e brezhoneg. 

== Oberennoù lennegel personel ==
Sevel a reas ur romant (''Le gardien du feu''), teskadoù danevelloù hag un nebeud barzhonegoù. Skrivañ a reas meur a gentskrid evit levrioù a blede gant kaerderioù Breizh.

== Engouestladurioù evit Breizh ==
E miz Eost [[1898]] e teuas da vezañ prezidant an [[Kevredigezh Broadel Breizh]], krouet e [[Montroulez]] da-heul gouelioù tro-dro ar c'hoariva brezhonek hengounel, met ne chomas ket er post-se, pa veze daelioù taer etre ar Republikaned hag an dudjentiled o ren. E [[1899]] e teuas da vezañ ezel eus an [[Association des Bleus de Bretagne]], pa voe-eñ staget ouzh mennozhioù enep ar c'hilstourmoù. Kannad Breizh e voe en [[Eisteddfod|Eistezvod]] [[Kerdiz]] ha degemeret e voe da varzh gant an anv &quot;Skrew ar Mor&quot;.

== Enorioù ==
* Marc'heg al [[Lejion a enor]], [[1897]]. 

&lt;gallery&gt;Restr:Anatole Le Braz. Stèle 1.jpg|Peulvan Anatol Ar Braz er Koad ar Barzh, war lez ar Gindi, e Landreger&lt;/gallery&gt;

== Oberennoù==
* ''La Chanson de la Bretagne'', barzhoneg, [[1892]]
* ''Tryphina Keranglaz'', barzhoneg, [[1892]]
* ''La Légende de la mort en Basse-Bretagne'', [[1893]].
* ''Les Saints bretons d'après la tradition populaire en Cornouaille'', [[1893]]-[[1894]].
* ''Au pays des pardons'',&lt;ref&gt;http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k102818k chroniques&lt;/ref&gt; [[1894]].
* ''Pâques d'Islande'', danevelloù, [[1897]].
* ''Vieilles histoires du pays breton'', [[1897]]
* ''Le Gardien du feu'', romant, [[1900]].
* ''Le Sang de la sirène'', danevelloù, [[1901]].
* ''La Légende de la mort chez les Bretons armoricains'', adembannadur kresket eus ''La légende de la mort en Basse-Bretagne'', [[1902]].
* ''Cognomerus et sainte Trefine. Mystère breton en deux journées'', testenn ha troidigezh, [[1904]]
* ''Contes du soleil et de la brume'', danevelloù, [[1905]].
* ''Ames d'Occident'', danevelloù, [[1911]].
* ''Poèmes votifs'',&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20090226172420/http://poesie.webnet.fr/auteurs/lebraz.html&lt;/ref&gt; [[1926]]. 
* ''Introduction, Bretagne.'' Les guides bleus, Pariz, Hachette, 1949
* ''La Bretagne. Choix de texte précédés d'une étude'', La Recouvrance, Roazhon, 1995 (ademb.), 255 p.

==Levrlennadur==
{{Wikimammenn|Oberour:Anatol ar Braz}}
{{commonscat|Anatole Le Braz}}
* [[Yann-Ber Piriou|Yann-Bêr Piriou]], ''Il était une voix… Anatole Le Braz'', Roazhon, Apogée, 1999.
* ''Magies de la Bretagne'', 2 levrenn, Robert Laffont, 1994, dastumadenn Bouquins

==Daveennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Braz, Anatol ar}}
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1859]]
[[Rummad:Marvioù 1926]]
[[Rummad:Marc'heien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Dastumerien kontadennoù]]</text>
      <sha1>qf2vafg94rj9bv3ejuzt4an1xnj2auh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pater noster</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30981</id>
    <revision>
      <id>2190612</id>
      <parentid>2091920</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T01:02:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2190612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15419" sha1="mgn2eog4zb6kyfhp1dvsdrqfxzer4sx" xml:space="preserve">{{databox}}
{{Stumm an titl|''Pater noster''}}
[[File:Pater-Noster-en-breton.jpg|thumb|Ar ''pater noster'' e brezhoneg, Karmel ar Bater, [[Jeruzalem]].]]
'''''Pater noster''''' eo anv [[latin]] ar bedenn [[Kristeniezh|gristen]] anavezetañ, '''Hon Tad'''. [[Henc'hresianek]] eo ar skrid orin, Κυριακή Προσευχή ''Kyriakí Prosefchí'' &quot;Pedenn ar Sul&quot; e anv ; ''Oratio Dominica'' eo an droidigezh rik e latin.

Lavaret e vez gant ar [[Katoligiezh|gatoliked]] hag an [[Iliz Ortodoks|ortodoksed]] e pep [[oferenn]], ha gant ar [[Protestantiezh|brotestanted]] ivez.

== Ar bedenn orin ==
===An div destenn===
Div wezh ez eo meneget ar skrid anezhi en [[Testamant Nevez]] : en [[Aviel Mazhev]] (6:9-13) hag en [[Aviel Lukaz]] (11:2-4).
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
'''Mazhev 6,9-13''' (diwar [[An Testamant Nevez. Kelou Mad Jezuz or Zalver|Guichou, 2002]])
: Evel-henn eta e pedoc’h : / « Hon Tad hag a zo en Neñv, / Hoc’h Anv bezet santelaet. / Ho Rouantelezh deuet deomp. / Ho polontez bezet graet war an douar evel en Neñv. / Roit deomp hirio or Bara pemdezieg. / Pardonit deomp hor mankoù / Evel m’hon eus, ni ivez, pardonet d’ar re o deus manket ouzomp. / N’hor c’hasit ket e tentadur, / met hon diwallit diouzh an Droug. »&lt;ref&gt;[[Pêr Guichou]], ''[[An Testamant Nevez. Kelou Mad Jezuz or Zalver]]'', Landerne, [[Ti embann Minihi Levenez]], 2002, p. 21.&lt;/ref&gt;
|
'''Lukaz 11, 2-4''' : (diwar Guichou, 2002)
: Hag e lavar dezo : / « Pa bedoc’h, lavarit : / Tad ! Hoc’h Anv bezet santelaet ! / Ho Rouantelezh deuet deomp. / Roit deomp hiriv hor bara pemdezieg. Pardonit deomp hor pehejoù, / Rak hon-unan e pardonomp da gement-hini a vank deomp. / Ha n’hor c’hasit ket en tentadur. »&lt;ref&gt;Pêr Guichou, ''An Testamant Nevez...'', 2002, p. 134. &lt;/ref&gt;
|-
|}
===Pedenn ar gristenien kentañ===
[[Restr:Pater Noster in Cantus Planus.png|300px|thumb|
&lt;br&gt;[[file:Schola Gregoriana-Pater Noster.ogg|Pater Noster]]&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;''Pater noster'' e doare ar [[kan gregorian|c'han gregorian]]&lt;/div&gt;]]
Setu amañ ar skrid henc'hresianek (hervez an Aviel Mazhev) lakaet keñver-ha-keñver gant e droidigezh latin.
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
:Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς
:ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου
:ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου
:γενηθήτω τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς
:τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον
:καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, 
:ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν
:καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν
:ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ.
:[Ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. ἀμήν.]
|
:Pater noster, qui es in caelis:
:sanctificetur Nomen Tuum;
:adveniat Regnum Tuum;
:fiat voluntas Tua,
:sicut in caelo, et in terra.
:Panem nostrum cotidianum da nobis hodie;
:et dimitte nobis debita nostra,
:Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris;
:et ne nos inducas in tentationem;
:sed libera nos a Malo
: [quia tuum est regnum, et potestas, et gloria, in saecula]
: pe [quia tuum est regnum; et potentia et gloria; per omnia saecula]
|-
|}

== Ar bedenn vrezhonek ==
Setu ar bedenn ''Pater noster'' e brezhoneg evel ma veze lavaret pe kanet&lt;ref&gt;[https://diocese-quimper.fr/fr/an-overenn2-la-messe-en-breton2/on-tad-notre-pere « An overenn – La messe en breton »], war [https://diocese-quimper.fr/br/kantikou-cantiques-bretons lec'hienn eskopti Kemper ha Leon] (tonioù gant [[Roger Abjean]] pe Michel Scouarnec)&lt;/ref&gt; en [[eskopti Kemper ha Leon]] abaoe [[1969]] :

:Hon Tad hag a zo en neñv,
:Hoc’h anv bezet santeleet,
:Ho rouantelezh deuet deomp,
:Ho polontez bezet graet,
:war an douar evel en neñv.
:Roit deomp hiriv hor bara pemdeziek.
:Pardonit deomp hor pec’hejoù,
:Evel ma pardonomp
:d’ar re o deus manket ouzhomp.
:Ha non lezit ket da gouezhañ en tentadur,
:Med hon diwallit diouzh an droug.
:Deoc’h ar Rouantelezh, Aotrou Doue,
:Deoc’h pep galloud ha pep gloar da virviken.
:Amen.

===Trodidigezhioù ar Bater e brezhoneg===
;{{XVIvet}} kantved : 
:[[1576]]: [[Gil a Gerampuil]] (''Catechism'')&lt;ref name=&quot;P.Y. Nedeleg&quot;&gt;[[Pêr Yann Nedeleg|Pêr-Yann Nedeleg]], « Le Pater en breton, quatre siècles de variation », ''Kaierou [[Kenvreuriez ar Brezoneg]]'', n°47 (1978) [https://diocese-quimper.fr/fr/feiz/feiz-ha-sevenadur/story/4954/le-notre-pere-en-breton-quatre-siecles-de-variation (lenn enlinnen)]&lt;/ref&gt; :

On Tat pe heny so en nefvou / 
Ho hann bezet sanctifiet / 
Deuet ho raouantelez / 
Ho volontez bezet graet / 
en douar euel en nefve. / 
Roit dimp hiziu hon bara pemdezyec / 
Ha pardonet dimp hon offansou / 
Evel ma pardonomp / 
da nep an deueux hon offanset / 
Ha n’on leset da couezo en temptation / 
Hoguen hon dilivrit vez an drouc&lt;ref&gt;Gilles de Kerampuil, ''Catechism hac instrvction egvit an catholicquet, Meurbet Necesser en Amzer presant, Eguit quelen, ha discquifu an Iaouancdet'', Paris, 1576.&lt;/ref&gt;.

;{{XVIIvet}} kantved : 
:[[1659]] : [[Tad Maner]] (''[[Le Sacré Collège de Jésus|Collech Sacr Jesus Christ]]'')&lt;ref name=&quot;P.Y. Nedeleg&quot; /&gt; :

Hon Tad pehini so en ên, / 
oc’h hano bezet sanctifiet, / 
roit deomb ho rouantelez, / 
ho volonté bezet gret en douar eguis en ên / 
Roit deomb hirio hor bara pemdeziec. / 
Hor pardonit hon offançou, / 
eguis ma pardonnomp da re o deus hon offancet. / 
Na bermettit quet e vemp fezet gant temptation, / 
mez hon dilivrit eus an drouc&lt;ref&gt;[[Juluan Maner]], ''Le Sacré college de Iésvs'', A Quimper-Corentin, chez Iean Hardovyn, 1659.&lt;/ref&gt;.

;{{XVIIIvet}} kantved : 
:[[1722]] : Eskopti Kerne (''Rituale Corisopitense'')&lt;ref name=&quot;P.Y. Nedeleg&quot; /&gt; :

Hon Tad, pehini so en En, / 
hoc’h hano bezet santifiet. / 
Roet deomp ho rouantelez. / 
Ho polontez bezet grêt en Douar evel en En. / 
Roet deomp hirio hor bara pemdeziec. / 
Ha pardonet deomp hon offançou, / 
evel ma pardonnomp da nep en deus hon offancet. / 
Ha n’hon abandonet quet d’an dentacion. / 
Maes hon delivret a zrouc. / 
Evel-se bezet grêt&lt;ref&gt;''Rituale corisopitense'', editum anno 1722, &amp; de novo typis mandatum anno 1786, Corisopiti [Kemper], Y.J.L. Derrien, 1786.&lt;/ref&gt;.

:[[1746]] : [[Charlez ar Brizh]] (''[[Reflexionou profitabl var ar finveziou diveza]]'')&lt;ref name=&quot;P.Y. Nedeleg&quot; /&gt; :

Hon tad pehini so en eêvou, / 
hoc’h hano bezet sanctifiet, / 
Ra vezo ho rouantelez dinesseet. / 
Ho volontez bezet grêt / 
var an douar evel en eê. / 
Roït deomp hiryo hor bara pemdezyec / 
Pardounit deomp hon offançou / 
evel ma pardounomp d’ar re pere o deus hon offanset, / 
ha na bermetit quet e couezzemp e temptation / 
Maes hon dilivrit dious pep drouc. Amen&lt;ref&gt;Charles Le Bris, ''Reflexionou profitabl var ar finveziou diveza eus an den evit instruction ar bopl'', E Quemper, E ty Sion-Marie Perrier, 1746.&lt;/ref&gt;.

;{{XIXvet}} kantved : 
:[[1826]]: [[Yann-Frañsez ar Gonideg]] (''Katekiz historik'')&lt;ref name=&quot;P.Y. Nedeleg&quot; /&gt; :

Hon Tâd pehini a zô enn Énvou, / 
da hanô bezet meûlet, / 
da rouantélez deûed d’é-omp, / 
da ioul bézet gréat / 
war ann douar ével enn Énv. / 
Rô d’é-omb hiriô hor bara pemdéziek ; / 
distaol d’é-omp hor gwall-ôberiou / 
ével ma tistaolomp d’ar ré hô deûz gwall-c’hréat enn hor c’hénver ; / 
ha n’hol laosk kéd da gouéza é gwall-ioul, / 
hôgen hon mir diouc’h drouk. / 
Ével-se bézet gréat&lt;ref&gt;Claude Fleury, ''Katekis historik e pehini e kaveur e berr gomsiou ann Histor Santel hag a gelenadurez gristen'', trôet e brézounek gant I.F.M.M.A. Le Gonidec, Angoulême, F. Trémeau, 1826.&lt;/ref&gt;.

:[[1838]] : An Aotrou Calvez, kure [[Lanhouarne]] (''An ene fervant'')&lt;ref name=&quot;P.Y. Nedeleg&quot; /&gt; :

Hon Tad pehini so en Ên, / 
hoc’h hano bezet santifiet, / 
ho rouantelez deuet deomp, / 
ho polontez bezet great var an douar evel èn Ên. / 
Roit deomp hiryo hor bara pemdeziec / 
Pardonit deomp hon offançou / 
evel ma pardonomp d’ar re pere o deus hon offancet, / 
ha na bermetit qet e couezzemp e tentation ; / 
hoguen hon delivrit diouz an drouc. / 
Evelse bezet great&lt;ref&gt;Jacques Calvez, ''An ene fervant'', E [[Brest]], E ty J.-B. Lefournier, 1838, p. 22.&lt;/ref&gt;.

:[[1842]] : [[Yann-Wilhoù Herri]] (''Kanaouennou santel'')&lt;ref name=&quot;P.Y. Nedeleg&quot; /&gt; :

Hon Tad pehini a zo enn envou, / 
hoc’h hano bezet santifiet, / 
Ho rouantelez deuet d’eomp. / 
Ho polontez bezet great / 
war ann douar evel enn env. / 
Roit d’eomp hirio hor bara pemdesiek, / 
ha pardonit d’eomp hon offansou, / 
evel ma pardonomp d’ar re ho deuz hon offanset, / 
Ha n’hor lezit ket da gweza enn dentasion, / 
hoghen hon dilivrit a zrouk. Evelse bezet great&lt;ref&gt;''Kanaouennou santel dilennet ha reizet evit eskopti Kemper'', Sant-Briek, E ti L. Prud’homme, 1842, p. 12.&lt;/ref&gt;.

:[[1853]] : ''[[Testamant neve eus hon Otro hac hon Salver Jesus-Christ]]''&lt;ref name=&quot;Hon Tad&quot;&gt;''[https://diocese-quimper.fr/fr/feiz/feiz-ha-sevenadur/story/4969/hon-tad-notre-pere-en-breton On Tad – Le Notre Père en breton]'' (gant Hervé Queinnec), war [https://diocese-quimper.fr/fr/feiz/feiz-ha-sevenadur lec'hienn eskopti Kemper ha Leon]&lt;/ref&gt; :

Hon Tad peini so an nenvo, / 
Hoc’h hano beet santifiet. / 
Ho rouantelez deud dimp, / 
Ho polonte beet gret var an douar evel en nenv. / 
Reit dimp hirie hon bara pemdiec. / 
Pardonet dimp hon offanço / 
evel ma pardonomp d’ar re en eus hon offancet. / 
Ha n’homp lezet quet da gouean en tentation, /
Mes hon dilivret a zroug. Amen&lt;ref&gt;''Testamant neve eus hon Otro hac hon Salver Jesus-Christ'', approuvet gant an otro Mee, Escop a San-Briec, Goengamp, En ty B. Jollivet, 1853, p. 12 (Maze 6,9-13) [https://web.archive.org/web/20200929164332/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/document.php?id=an-testamant-neve-8737&amp;l=br (Skrid enlinenn)]].&lt;/ref&gt;.

:[[1879]] ha [[1904]] : Eskopti Kemper ha Leon, ''[[Levr a gelennadurez kristen]]''&lt;ref name=&quot;Hon Tad&quot; /&gt; :

Hon Tad pehini zo enn env, / 
hoc’h hano bezet santifiet, / 
ho rouantelez deuet d’eomp, / 
ho polontez bezet great var an douar evel enn env. / 
Roit d’eomp hirio hor bara pemdeziek, / 
ho pardounit d’eomp hon offansou / 
evel ma pardounomp d’ar re o deus hon offanset, / 
ha na bermettit ket e kouezfemp e tentasion, / 
mes hon dilivrit diouz ann droug. / 
Evelse bezet great&lt;ref&gt;''[[Levr a gelennadurez kristen]] evit eskopti Kemper ha Leon'', [[Kemper]], A. de Kerangal, 1884 ha 1904, [[imprimatur]] 11/03/1879, gant an Aotrou 'n eskob Nouvel de la Flèche.&lt;/ref&gt;.

:[[1888]] ha [[1908]] : ''[[Kantikou brezounek Eskopti Kemper ha Leon|Kantikou Brezounek Eskopti Kemper ha Leon]]'' :

Hon Tad, pehini zo enn env, / hoc’h hano bezet santifiet ; / roit d'eomp ho rouantelez ; / ho polontez bezet gret var ann douar evel enn env ; / roit d'eomp hirio hor bara pemdeziek ; / ha pardounit d'eomp hon offansou, / evel ma pardounomp d’ann nep en deuz hon offanset ; / ha n'hon abandounit ket d'ann dentasion ; / mes hon dilivrit a zrouk. / Evelse bezet gret&lt;ref&gt;''Kantikou brezounek'', Eskopti Kemper ha Leon, Kemper, Ti Arsène de Kerangal, ''[[imprimatur]]'' 31/03/[[1888]], p. 3 ; eil mouladur, Kemper, Ti Arsène de Kerangal, ''imprimatur'' 19/01/[[1901]] ; trede mouladur,  Kemper, Moulerez ru an Dudchentil, imprimatur 02/10/[[1908]], p. 5.&lt;/ref&gt;.

;Deroù an {{XXvet}} kantved :
:[[1922]] : [[Yann-Vari Ugen]] (''Leor neves an oferen hag ar gousperou'')&lt;ref name=&quot;Hon Tad&quot; /&gt; :
Hon Tad a zo en Nenv ; / 
hoc’h hano bezet santifiet ; / 
ho rouantelez deuet deomp ; / 
ho polontez bezet gret var an douar evel en Nenv. / 
Roit deomp hirio hor bara pemdeziek, / 
ha pardonit deomp hon offansou, / 
evel ma pardonomp d’ar re o deus hon offanset ; / 
ha na bermetit ket e kouesfemp e tentasion, / 
met hon dilivrit an droug. / 
Evelse-bezet-gret&lt;ref&gt;Jean-Marie Uguen (rener kloerdi bihan [[Pontekroaz]]), ''Leor neves an oferen hag ar gousperou'', e latin hag e brezoneg evit eskopti Kemper, Kemper, E ti an aotrou Le Goaziou, 1922, p. 2.&lt;/ref&gt;.

:[[1943]] : Eskopti Kemper ha Leon, ''Va c’hatekiz bihan'', ha ''Va c’hatekiz krenn''&lt;ref name=&quot;Hon Tad&quot; /&gt; :
On Tad, hag a zo en neñv, / 
hoc’h ano bezet santelaet, / 
ho rouantelez deuet d’eomp, / 
ho polontez bezet graet / 
war an douar evel en neñv. / 
Roit d’eomp hirio or bara pemdeziek ; / 
ha pardonit d’eomp on ofansou, / 
evel ma pardonomp d’ar re o deus hon ofanset ; / 
Ha n’hon lezit ket da goueza en dentasion / 
med hon diwallit diouz an droug. / 
Evel-se bezet graet&lt;ref&gt;''Va c’hatekiz krenn'', Pariz, Tolra, 1943, p. 106 ; ha ''Va c’hatekiz bihan'', Pariz, Tolra, 1943, p. 3.&lt;/ref&gt;.

===Ar Bater e [[gwenedeg]] ===
:On Tad a zo én néañv
:ho hanù revo santeleit,
:ho rouantelezh digaset deom,
:ho vennanté revo groeit àr an douar èl én néan.
:Reit deom hiziù or bara pamdieg,
:pardonet deom or péhedoù,
:èl ma pardonam d’ar ré en-des péhet dohom,
:pelleit azohom luskoù ar fallanté,
:ha diwallet-ni doh an droug.
:Deoh hwi ar rouantelezh,
:deoh hwi gelloug ha gloér,
:a oll viskoazh de virùikén&lt;ref&gt;[https://www.an-overenn-santel.fr/6-pri%C3%A8res/on-tad-a-zo-%C3%A9n-n%C3%A9a%C3%B1v/ ''On Tad a zo én néañv''] war lec'hien [https://web.archive.org/web/20170818173050/https://www.an-overenn-santel.fr/ ''An overenn santél Eskopti Gwéned'']&lt;/ref&gt;.

== Skeudennoù ==
Pedenn hor Salver (''&quot;Hon Tad&quot;''...) e brezhoneg ha kalz yezhoù, Karmel ar Bater, [[Jeruzalem]]

&lt;gallery&gt;
File:Pater-Noster-en-breton.jpg|Pedenn hor Salver e brezhoneg (eus fin ar XIXvet kantved)
File:Lord's Prayer greek.jpg| Pedenn hor Salver e [[gresianeg]]
File:Padre Nostro siriaco.jpg| Pedenn hor Salver e yezh siriak
File:Padre Nostro latino.jpg| Pedenn hor Salver e [[latin]].
File:Pater-Noster-welsh.jpg| Pedenn hor Salver e [[iwerzhoneg]]
File:Pater Noster gaelic.jpg| Pedenn hor Salver e [[Gouezeleg Skos]] (''Scotish gaelic'')
File:Pater-Noster-irish-gaelic.jpg| Pedenn hor Salver e [[kembraeg]]
File:Church of the Pater Noster en.jpg| Pedenn hor Salver e [[saozneg]]
File:Pater Noster Notre Père en français.JPG| Pedenn hor Salver e [[galleg]]
File:Jerusalem - Pater Noster Church - Pater in Occitano.jpg| Pedenn hor Salver e [[okitaneg]]
File:Lord's Prayer catalan.jpg| Pedenn hor Salver e [[katalaneg]]
File:Lord's Prayer alsacien.jpg| Pedenn hor Salver e [[elzaseg]]
&lt;/gallery&gt;

== Troiennoù ==
* Gwregel eo ar ger &quot;pater&quot; e brezhoneg.
* ''An dra-se zo gwir bater'', a vez lavaret eus un dra wir ha n'haller ket nac'h eo gwir, a ranker krediñ.
* ''Lavarout e bater'', un droienn savet diwar ''pater noster'' a c'haller tostaat ouzh ar ger gallek ''patenôtre'', a dalv kement ha lavarout pedennoù. 
* ''Paterat'', ''pateriañ'' zo &quot;lavarout e bater&quot; ivez. 
* ''Lavarout e bater'', ''paterat'' a ra ar c'hazh pa vez o rouzmouzat.

== Gwelout ivez ==
* [[Pedenn ar Sul]]

==Liammoù diavaez==
* [https://diocese-quimper.fr/fr/an-overenn2-la-messe-en-breton2/on-tad-notre-pere Evit kanañ ar Bater] (war lec'hienn [https://diocese-quimper.fr/br/kantikou-cantiques-bretons ''Kantikou - Cantiques bretons''])

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kristeniezh]]
[[Rummad:Pedennoù kristen]]
[[Rummad:Pedennoù katolik]]
[[Rummad:Pedennoù latin]]
[[Rummad:Rozera]]</text>
      <sha1>mgn2eog4zb6kyfhp1dvsdrqfxzer4sx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Rolling Stones</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32510</id>
    <revision>
      <id>2190582</id>
      <parentid>2112788</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T13:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Niegodzisie</username>
        <id>53242</id>
      </contributor>
      <origin>2190582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1082" sha1="l5fdr5xs5ecniu0qg6cdu9a7y0d1omd" xml:space="preserve">[[File:Rolling_Stones_1965.jpg|thumb|The Rolling Stones 1965: Brian Jones, Charlie Watts, Mick Jagger, Keith Richards, Bill Wyman]]
[[Restr:The Rolling Stones Summerfest in Milwaukee - 2015.jpg|thumb|upright=1.2|The Rolling Stones war al leurenn e-pad ar [[Summerfest]] en [[Milwaukee]] e 2015. A-gleiz da zehoù: [[Charlie Watts]], [[Ronnie Wood]], [[Mick Jagger]], ha [[Keith Richards]]]]
'''The Rolling Stones''' a zo ur strollad sonerezh [[Breizh-Veur|breizhveuriat]] krouet e [[1962]]. Kanour orin ar bagad a oa [[Brian Jones]] met bleinet e voe gant [[Mick Jagger]] ha [[Keith Richards]] dreist-holl. Kaset kuit eus ar bagad e voe [[Brian Jones]] e [[1969]] ha mervel a reas er memes bloaz : gant [[Mick Taylor]] e voe erlec'hiet.

55 albom o deus graet ar Rolling Stones hag ouzhpenn 200 milion anezho o deus gwerzhet er bed. E [[2005]] ez eo aet er-maez o album diwezhañ ''[[A Bigger Bang]]''.

== Liammoù diavaez ==

* [http://www.rollingstones.com/ Lec'hienn ofisiel The Rolling Stones]

[[Rummad:Strolladoù sonerezh breizhveuriat]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh rock]]</text>
      <sha1>l5fdr5xs5ecniu0qg6cdu9a7y0d1omd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh Kebek</title>
    <ns>14</ns>
    <id>34538</id>
    <revision>
      <id>2190639</id>
      <parentid>1814195</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:59:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="r014jqcz9zhrq6fmm95lxq03ij61tgv" xml:space="preserve">[[Rummad:Strolladoù sonerezh dre vro|Kebek]]</text>
      <sha1>r014jqcz9zhrq6fmm95lxq03ij61tgv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh Japan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>45470</id>
    <revision>
      <id>2190637</id>
      <parentid>354692</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:59:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="b8q8svhibccqpavfxja4ble6xq97h7i" xml:space="preserve">[[Rummad:strolladoù sonerezh dre vro|Japan]]</text>
      <sha1>b8q8svhibccqpavfxja4ble6xq97h7i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Calvados (died)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50634</id>
    <revision>
      <id>2190655</id>
      <parentid>2171247</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <comment>divianchibihanaat</comment>
      <origin>2190655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1401" sha1="70sw5ojaqv0dddzhs9w64a9lqfky4jc" xml:space="preserve">[[Restr:Couperne Calvados.jpg|200px|thumb|Boutailhad ha gwerennad calvados.]]
'''Calvados''' a reer eus  un [[evaj]] kreñv graet diwar strilhañ [[sistr]], a vez aozet  [[Normandi]] en daou du d'ar stêr [[Saena|Seine]].

== Anvadur orin kontrollet ==
Un [[anvadur orin kontrollet]] (AOK) &lt;q&gt; ''Calvados'' &lt;/q&gt; a oa abaoe [[1942]]. E [[1984]] e voe rannet etre tri AOK :
* « ''calvados'' » (74% eus ar c'henderc'hadur) : fardet diwar strilhadur eeun pe zoubl ur sistr a Normandi o tont eus ar braz eus Normandi-Izel (hep korn-bro  [[Évreux]]) ha [[Pays de Bray]] ;
* « ''calvados du pays d’Auge'' » (25%) : fardet diwar strihadur doubl ur sistr eus [[Auge]] ;
* « ''calvados Domfrontais'' » (1%, AOK e [[1997]]) : fardet diwar sistr ha da nebeutañ 30% [[sistr per]], o tont eus douaroù Domfront en Poiraie ([[Orne (departamant)|Orne]]) ; ur strilhadenn eeun pe zoubl a vez graet gant ul lambig kolonennek, hag e-pad tri bloavezh d'ar berrañ e rank bout lakaet da goshaat e barrikennoù koad [[derv]].


{| align=&quot;center&quot;
|+ '''Anvadur orin kontrollet &lt;q&gt; Calvados &lt;/q&gt;'''
|-
| colspan=&quot;3&quot;| [[File:3AOCCalvados.jpg|450px|center]]
|-
| {{Legend|#ddc913|Calvados}} || {{Legend|#ed8200|Calvados Pays d'Auge}} || {{Legend|#02655a|Calvados Domfrontais}}
|}

== Pennad kar ==
* [[Calvados]]

[[Rummad:Normandi]]
[[Rummad:Calvados]]
[[Rummad:Diedoù]]
[[Rummad:Diedoù alkoolek]]
[[Rummad:Sistr]]</text>
      <sha1>70sw5ojaqv0dddzhs9w64a9lqfky4jc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Proviñsoù Kuba</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51752</id>
    <revision>
      <id>2190623</id>
      <parentid>2139199</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T06:14:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2190623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4823" sha1="36g1u43s3f1rluvj4qes1kj5ec4kvyj" xml:space="preserve">Rannet eo '''[[Cuba]]''' etre 14 '''[[proviñs]]''' hag ur gumun arbennik.

== Listenn ar proviñsoù ==
[[Restr:Cuba Provinces-numbers.png|thumb|400px|Proviñsoù Cuba]]

Setu int, a gornôg da reter:
# [[Isla de la Juventud]], ar gumun arbennik, anavezet evel ''Isla de Pinos'' a-raok ar bloavezhioù 1970 hag a-raok c'hoazh &quot;Evangelista&quot;, &quot;Enez Santiago&quot; hag &quot;Enez ar Perokeded&quot;.
# [[Proviñs Pinar del Río|Pinar del Río]]
# [[Proviñs La Habana|La Habana]]
# [[Proviñs Ciudad de La Habana]]
# [[Proviñs Matanzas|Matanzas]]
# [[Proviñs Cienfuegos|Cienfuegos]]
# [[Proviñs Villa Clara|Villa Clara]]
# [[Proviñs Sancti Spíritus|Sancti Spíritus]]
# [[Proviñs Ciego de Ávila|Ciego de Ávila]]
# [[Proviñs Camagüey|Camagüey]]
# [[Proviñs Las Tunas|Las Tunas]]
# [[Proviñs Granma|Granma]]
# [[Proviñs Holguín|Holguín]]
# [[Proviñs Santiago de Cuba|Santiago de Cuba]]
# [[Proviñs Guantánamo|Guantánamo]]

== Istor ==
[[Restr:Cuba1910sMap.jpg|thumb|400px|Proviñsoù kozh war ur gartenn eus Cuba's 1910.]]
A-raok 1976 e oa rannet Cuba etre 6 proviñs evel-hen:
# [[Proviñs Pinar del Río|Pinar del Río]]
# ''La Habana'', enni [[Proviñs La Habana]] a vremañ, gant kêr [[La Habana]]
# [[Matanzas]]
# ''Las Villas'' (a-raok 1940, &quot;[[proviñs Santa Clara|Santa Clara]]&quot;), a oa enni ar proviñsoù a vremañ-mañ: [[proviñs Cienfuegos|Cienfuegos]], [[proviñs Villa Clara|Villa Clara]] ha [[proviñs Sancti Spíritus|Sancti Spíritus]]
# ''Camagüey'' ( a oa &quot;Puerto Príncipe&quot; a-raok 1899,), a oa enni proviñsoù [[proviñs Camagüey|Camagüey]] ha [[proviñs Ciego de Ávila]]
# [[Oriente]] (a oa &quot;Santiago de Cuba&quot; a-raok 1905), enni proviñsoù [[proviñs Las Tunas|Las Tunas]], [[proviñs Granma|Granma]], [[proviñs Holguín|Holguín]], [[proviñs Santiago de Cuba|Santiago de Cuba]] ha [[proviñs Guantánamo|Guantánamo]].

== Poblañs ==

''&lt;span style=&quot;font-size:90%;&quot;&gt;Pop. = Population. Source: Cuba census 2002&lt;/span&gt;''&amp;nbsp;&lt;ref&gt;[http://www.cubagob.cu/otras_info/censo/ Cuba Census 2002] [https://web.archive.org/web/20171016045222/http://www.cubagob.cu/otras_info/censo/tablas_html/ii_4.htm Population table]&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right; font-size:95%;&quot;
|- style=&quot;border-bottom-style:double;&quot;
!width=&quot;*&quot;| Proviñs
!width=&quot;*&quot;| Kêr-benn
!width=&quot;*&quot;| Poblañs (2005)
!width=&quot;*&quot;| Poblañs (%)
!width=&quot;*&quot;| Gorread (km²)
!width=&quot;*&quot;| Dregantad eus ar gorread (%)
!width=&quot;*&quot;| Stankter
|-
! [[Proviñs Camagüey|Camagüey]]
|align=&quot;left&quot;| [[Camagüey]]
| {{commas|784178}} || 7.02 || {{commas|14134}} || 13.2 || 50.22
|-
! [[Proviñs Ciego de Ávila|Ciego de Ávila]]
|align=&quot;left&quot;| [[Ciego de Ávila]]
| {{commas|411766}} || 3.68 || {{commas|5962}} || 5.6 || 60.70
|-
! [[Proviñs Cienfuegos|Cienfuegos]]
|align=&quot;left&quot;| [[Cienfuegos]]
| {{commas|395183}} || 3.54 || {{commas|4149}} || 3.9 || 94.54
|-
! [[Proviñs Ciudad de La Habana|Ciudad de la Habana]]{{nbsp|4}}
|align=&quot;left&quot;| [[La Habana]]
| {{commas|2328000}} || 19.70 || 740 || 0.7 || {{commas|3053.49}}
|-
! [[Proviñs Granma|Granma]]
|align=&quot;left&quot;| [[Bayamo]]
| {{commas|822452}} || 7.36 || {{commas|8452}} || 7.9 || 98.20
|-
! [[Proviñs Guantánamo|Guantánamo]]
|align=&quot;left&quot;| [[Guantánamo]]
| {{commas|507118}} || 4.54 || {{commas|6366}} || 6.0 || 82.22
|-
! [[Proviñs Holguín|Holguín]]
|align=&quot;left&quot;| [[Holguín]]
| {{commas|1021321}} || 9.14 || {{commas|9105}} || 8.5 || 109.90
|-
! {{nowrap|[[Isla de la Juventud]]}}
|align=&quot;left&quot;| [[Nueva Gerona]]
| {{commas|86559}} || 0.77 || {{commas|2199}} || 2.1 || 35.78
|-
! [[Proviñs La Habana|La Habana]]
|align=&quot;left&quot;| [[La Habana]]
| {{commas|711066}} || 6.36 || {{commas|5669}} || 5.3 || 124.06
|-
! [[Proviñs Las Tunas|Las Tunas]]
|align=&quot;left&quot;| {{nowrap|[[Victoria de Las Tunas]]}}{{nbsp|4}}
| {{commas|525485}} || 4.70 || {{commas|6373}} || 6.0 || 79.77
|-
! [[Proviñs Matanzas|Matanzas]]
|align=&quot;left&quot;| [[Matanzas]]
| {{commas|670427}} || 6.00 || {{commas|11669}} || 10.0 || 56.80
|-
! [[Proviñs Pinar del Río|Pinar del Río]]
|align=&quot;left&quot;| [[Pinar del Río]]
| {{commas|726574}} || 6.50 || {{commas|10860}} || 10.2 || 66.63
|-
! [[Proviñs Sancti Spíritus|Sancti Spíritus]]
|align=&quot;left&quot;| [[Sancti Spíritus]]
| {{commas|460328}} || 4.12 || {{commas|6737}} || 6.3 || 68.33
|-
! [[Proviñs Santiago de Cuba|Santiago de Cuba]]
|align=&quot;left&quot;| [[Santiago de Cuba]]
| {{commas|1036281}} || 9.27 || {{commas|6343}} || 5.9 || 168.32
|-
! [[Proviñs Villa Clara|Villa Clara]]
|align=&quot;left&quot;| [[Santa Clara, Cuba|Santa Clara]]
| {{commas|817395}} || 7.31 || {{commas|8069}} || 7.6 || 97.17
|- style=&quot;background:#f2f2f2; border-top-style:double;&quot;
! [[Cuba]]
| align=&quot;left&quot;| '''''[[La Habana]]'''''
| '''''{{commas|11177743}}''''' || || '''''{{commas|106827}}''''' || || '''''101.72'''''
|}

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Proviñsoù Kuba]]</text>
      <sha1>36g1u43s3f1rluvj4qes1kj5ec4kvyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patrom:Degemer/Keleier</title>
    <ns>10</ns>
    <id>84351</id>
    <revision>
      <id>2190579</id>
      <parentid>2190354</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:19:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1765" sha1="et18mwmdcsng9om9hysp6n0ppdqcbue" xml:space="preserve">Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]].
&lt;!--### SKEUDENN ###--&gt;
[[Skeudenn:Rumen Radev official portrait (3x4 cropped).jpg|150px|right|Roumen Radev]]
* [[8 a viz Mae]] : loc'het eo an 10{{vet}} [[Ar Redadeg|Redadeg]] evit ar brezhoneg e [[Lannuon]].
* [[4 a viz Mae]] : e [[Yerevan]] e c'hoarvez 8{{vet}} bodadeg [[Kumuniezh Politikel Europa]], asambles gant [[Kanada]].
* [[28 a viz Ebrel]] : an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] a embann emaint o vont da guitaat [[Aozadur ar Broioù a Ezporzh Petrol]].
* [[26 a viz Ebrel]] : [[Sabastian Sawe]], eus [[Kenya]], eo an den kentañ en deus redet ur maraton, e [[Londrez]], dindan 2 eurvezh.
* [[25 a viz Ebrel]] : e [[Mali]], stourmerien Talbenn Dieubidigezh [[Azawad]] hag islamourien Jama'at Nusrat al-Islam wal-Muslimin o deus taget meur a gêr ha lazhet ministr an Difenn er gouarnamant kreiz.
* [[20 a viz Ebrel]] : [[kren-douar]], ouzhpenn 7 e nerzh, e-kichen aod enez [[Honshū]], e [[Japan]].
* [[19 a viz Ebrel]] : gant ar strollad ''Bulgaria Araokour'', renet gant [[Roumen Radev]] (''skeudenn''), ez a un darn vras eus ar sezioù e dilennadeg izili parlamant Bulgaria.
* [[12 a viz Ebrel]] : mont a ra ar maout gant [[Péter Magyar]]  e dilennadegoù kannaded [[Hungaria]].
* [[10 a viz Ebrel]] : kroget eo en [[Islamabad]] ar marc'hata evit un emglev a beoc'h etre [[Stadoù-Unanet Amerika]] hag [[Iran]].
* [[7 a viz Ebrel]] : dieubet eo Cécile Kohler ha Jacques Paris bet [[Gouestlad|gouestlidi]] en [[Iran]].
* [[24 a viz Meurzh]] : gant ar strollad [[Socialdemokratiet]], strollad ar c'hentañ ministr [[Mette Frederiksen]], eo aet ar maout e dilennadeg kannaded ar [[Folketing]], [[parlamant]] [[Danmark]].

{{diac'hubiñ}} 
&lt;noinclude&gt;
[[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>et18mwmdcsng9om9hysp6n0ppdqcbue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Neptunus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87174</id>
    <revision>
      <id>2190652</id>
      <parentid>2169722</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <origin>2190652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1100" sha1="fy48n2fxfedekwhkfwst2uf8ezl04a2" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Neptunus''' eo [[doue]] [[Henroma]] ar [[mor]]ioù, ar [[marc'h|c'hezeg]] hag ar [[kren-douar|c'hrenoù-douar]] ; [[Poseidon]] e oa en [[Henc'hres]].

Mab eo d'an doue [[Sadorn (doue)|Sadorn]] ha da [[Kibele|Gible]], a zo anvet [[Rea (doueez)|Rea]] ivez. Breur eo da [[Yaou (doue)|Yaou]] ha [[Pluto (gwengelouriezh)|Pluto]]. Poltredet e vez alies gant ur marc'h pe kezeg gwenn, o varc'hekaat ar [[tonn|gwag]], un [[tridant]] gantañ en e zorn.

''Neptunalia'', gouelioù Neptunus, a veze lidet d'an 23 a viz Gouere, a oa ''X ante calendas Augustas'' en deiziadur henroman.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
DSC00363 - Mosaico delle stagioni (epoca romana) - Foto G. Dall'Orto.jpg|Neptunus e &quot;Marelladur ar rannvloazioù&quot; e [[Palermo]]
Andrea_Doria_as_Neptun_by_Angelo_Bronzino.jpg|''Poltred Andrea Doria evel Neptunus'', gant Angelo Bronzino (~1545)
&lt;/gallery&gt;

== Levrlennadur ==
* {{fr}} Georges Dumezil. ''Fêtes romaines d'été et d'automne – Dix questions romaines''. Paris : Gallimard, 1975 {{ISBN|978-2-07-029253-0}}

[[Rummad:Doueed Roma]]
[[Rummad:Mojennoù ar mor]]</text>
      <sha1>fy48n2fxfedekwhkfwst2uf8ezl04a2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Lay of Aotrou and Itroun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101365</id>
    <revision>
      <id>2190581</id>
      <parentid>2171778</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T13:23:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Danvez */ troidigezh diwar ar saozneg ; gevelled zo bet ganet</comment>
      <origin>2190581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6352" sha1="noavsrwg91myrx88pn1swcdxc55wqzw" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''The Lay of Aotrou and Itroun''}}
[[Restr:Edmund Blair Leighton - The Dedication.jpg|thumb|&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;'''''The Dedication'''''&lt;br&gt;&quot;An emouestladur&quot;, [[1908]]&lt;br&gt;Edmund Blair Leighton&lt;br&gt;(1823-1922)&lt;/div&gt;]]
'''''The Lay of Aotrou and Itroun''''' zo ur [[barzhoniezh|varzhoneg]] [[saoznek]], 506 [[eizhsilabenneg]] enni, bet aozet gant [[John Ronald Reuel Tolkien]] e [[1930]] hag embannet e miz Kerzu [[1945]].&lt;br&gt;
Souezhiñ a c'heller o lenn ar gerioù [[Brezhoneg Leon|brezhonek]] « Aotrou » hag « Itroun », met savet eo an oberenn diwar skouer stumm al « ''[[Lae brezhon|lai breton]]'' », anavezet e [[krennsaozneg]]. Kaoz zo enni eus ar bec'h a sav etre talvoudoù harozel ar [[Marc'hegiezh|varc'hegiezh]] ha re ar [[Kristeniezh|gristeniezh]], diwar-bouez ar briedelezh paneveken.

== Ar skrid ==
D'an [[23 a viz Gwengolo]] 1930 ez echuas J. R. R. Tolkien skrivañ kentel gentañ ''The Lay of Aotrou and Itroun''. War-dro dibenn ar bloavezh [[1941]] e labouras ar varzhoneg adarre, hag e miz Even [[1945]], pa oa o seveniñ ur gefridi ag enseller e Skol-veur [[Aberystwyth]] ([[Kembre]])&lt;ref&gt;{{en}} ''The J.R.R. Tolkien Companion and Guide'', levrenn 2, pp. 486-487.&lt;/ref&gt; e kinnigas an doare nevez d'e vignon Gwyn Jones, en embannas e ''The Welsh Review'', levrenn IV, niv. 4, pp.&amp;nbsp;254–266, miz Kerzu 1945&lt;ref&gt;{{en}} [http://tolkiengateway.net/wiki/The_Welsh_Review_(Vol.IV,_No.4) ''Tolkien Gateway'']&lt;/ref&gt;.

Tri doare eus ar varzhoneg zo, hogen skrid orin klok ebet. Mat ha diglok eo an hini kentañ, un dornskrid hag a voe dispredet buan gant an eil – dornskrivet ivez hep nemeur a gemmadennoù avat – ha deiziadet 23 a viz Gwengolo 1930. Bizskrivet eo an trede skrid, ennañ un nebeud kemmadennoù ; adwelet e voe diwezhatoc'h gant ar [[barzh]], ha kemmet pe adaozet tremen ur c'hard eus ar gwerzennoù hep distresañ an istor. Diforc'hioùigoù zo etre skrid diwezhañ ''The Lay of Aotrou and Itroun'' hag an doare a zo bet [[Moullerezh|moullet]] e ''The Welsh Review'', poentadur hag esaouioù an darn vuiañ anezho.

Hiroc'h eget kement-se eo istor ar skrid avat, pa 'z eus anezhañ e gwirionez un astenn eus ur varzhoneg e daou damm anvet ''The Corrigan'' bet skrivet a-raok al ''Lay''.&lt;br&gt;
War brouilhed kentañ ''The Corrigan'' e skrivas an aozer e oa «&amp;nbsp;''suggested by &quot;Ar bugel laec'hiet&quot;, a lay of Cornuaille''&amp;nbsp;» hag a zo e [[Barzhaz Breizh]]&lt;ref&gt;&quot;*Cornuaille&quot; : ''sic'' ; &quot;Ar bugel laec'hiet&quot; : [https://br.wikisource.org/wiki/Barzhaz_Breizh/1867/Ar_bugel_laec%E2%80%99hiet p. 31 en embannadur 1867 Barzhaz Breizh].&lt;/ref&gt; Hervez an aozer bepred, eil rann ar varzhoneg zo deuet dezhañ a-c'houde &quot;Aotrou Nann hag ar Gorrigan&quot;, a zo bet dastumet hag embannet gant [[Théodore Hersart de La Villemarqué]] ivez&lt;ref&gt;[https://br.wikisource.org/wiki/Barzhaz_Breizh/1867/Aotrou_Nann_hag_ar_gorrigan p. 25 en embannadur 1867 Barzhaz Breizh].&lt;/ref&gt;.

Petra bennak ma 'z eo brezhonek awen ar varzhoneg n'eo ket skrivet gant [[Klotenn diabarzh|klotennoù diabarzh]] e doare hengounel Kembre pe Vreizh ; kensonerezh zo e lod pozioù avat, evel er gwerzennoù 37-39 :
&lt;blockquote style=&quot;margin-left:30%; font-family:Palatino; font-size:1.3em; font-style:italic;&quot;&gt;
:In the '''h'''omeless '''h'''i&lt;u&gt;ll&lt;/u&gt;s was '''h'''er '''h'''o&lt;u&gt;ll&lt;/u&gt;ow da&lt;u&gt;l&lt;/u&gt;e,&lt;br&gt;'''b'''&lt;u&gt;l&lt;/u&gt;ack was its '''b'''ow&lt;u&gt;l&lt;/u&gt;, its '''b'''rink was pa&lt;u&gt;l&lt;/u&gt;e;&lt;br&gt;there '''s'''i&lt;u&gt;l&lt;/u&gt;ent on a '''s'''eat of '''s'''tone .&lt;ref&gt;{{en}} RATELIFF, John D. : ''Inside Literature: Tolkien's Exploration of Medieval Genres'', e ''Tolkien in the New Century:Essays in Honor of Tom Shippey'', McFarland, 2014 {{ISBN|978-0-7864-7438-7}}&lt;/ref&gt;.
&lt;/blockquote&gt;

== Danvez ==
Diwar patrom [[lae|laeoù]] Breizh eo savet, ar pezh n'eo ket souzhus a-berzh J. R. R. Tolkien pa veze ar stumm-se erru mat e [[lennegezh]] krennsaoznek an [[XIIvet kantved]].&lt;br&gt;
Kalon an oberenn eo ar c'henniñv etre talvoudegezhioù ar varc'hegiezh ha re ar gristeniezh, gwelet dre o doare da sellet ouzh an [[eured]] er gevredigezh.

Divugel eo ar c'houblad noblañsoù breizhat Aotrou hag Itroun, setu e ya Aotrou da glask sikour digant ur [[Sorserezh|sorserez]]. E-kerzh [[gwilioud]] Itroun e teu ar sorserez davet Aotrou, e stumm ar [[Korrigan|Gorriganez]], da c'houlenn karantez Aotrou da c'hopr. Dibab a ra Aotrou terriñ e lavar dre aberzhiñ e enor a varc'heg ha sevel a-du gant talvoudegezhioù ar gristeniezh. Setu amañ ar gwerzennoù 321-324 :
{| align=&quot;center&quot;
| style=&quot;color:Green; padding-right:30px;&quot;|
&lt;poem&gt;
''I gave no love. My love is wed;''
''my wife now lieth in child-bed,''
''and I curse the beast that cheated me''
''and drew me to this dell to thee.''
&lt;/poem&gt;
|
&lt;poem&gt;
''Nep karantez ebet ne rois. Va c'harantez zo euredet ;''
''diwar c'henel bugel bremañ emañ va gwreg gourvezet,''
''ha mallozhiñ a ran al loen am zouellas''
''ha d'ar saon-mañ betek ennout am sachas.''
&lt;/poem&gt;
|}
Dre vallozh ar Gorriganez eo dleet da Aotrou mervel a-barzh tri devezh. Asantiñ a ra Aotrou da heuliad e zisentez, ha fiziout er Ragevezh (gwerzennoù 337-340) :
{| align=&quot;center&quot;
| style=&quot;color:Green; padding-right:30px;&quot;|
&lt;poem&gt;
''In three days I shall live at ease''
''and die but when it God doth please''
''in eld, or in some time to come''
''in the brave wars of Christendom.''
&lt;/poem&gt;
|
&lt;poem&gt;
''A-benn tri devezh em aez e vevin''
''ha nemet pa blijo da Zoue ne varvin''
''en diskaroad pe d'ur c'houlz en diwezh''
''e kadoù kalonek ar Gristeniezh.''
&lt;/poem&gt;
|}
Tri devezh war-lerc'h ez a Aotrou d'an Anaon, mervel a ra e wreg c'hlac'haret, ha beziet int kevret ; ne welont ket o gevelled o kreskiñ eta.

== Levrlennadur  ==
* {{en}} J. R. R. Tolkien, ''The Lay of Aotrou &amp; Itroun, together with The Corrigan Poems'', edited by Verlyn Flieger, Harpercollins''Publishers'', 2016 {{ISBN|978-0-00-820213-2}}
* {{en}}Christina Scull &amp; Wayne G. Hammond, ''The J.R.R. Tolkien Companion and Guide'', 2006, Houghton Mifflin :
: Levrenn 1 : ''Chronology'', 1020 p., {{ISBN|978-0-618-39102-8}}
: Levrenn 2 : ''Reader's Guide'', 1280 p., {{ISBN|978-0-618-39101-1}}
* {{en}} {{sr}} Un embannadur divyezhek (saozneg / [[serbeg-ha-kroateg]]) : ''Pesma o Otruu i Itrun'', 2002, {{ISBN|978-86-902829-3-7}}

== Notennoù ==
{{Daveoù}}


{{Taolenn Mojennoù Tolkien}}


[[Rummad:Barzhonegoù saoznek]]
[[Rummad:Oberennoù J. R. R. Tolkien]]</text>
      <sha1>noavsrwg91myrx88pn1swcdxc55wqzw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gardner</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108936</id>
    <revision>
      <id>2190596</id>
      <parentid>1562113</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T20:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2190596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="488" sha1="n2pay11mn4g73c33mpfo59uajqamvp4" xml:space="preserve">{{Disheñvelout}}
'''Gardner''' zo un anv-tiegezh saoznek. Dont a ra eus ar ger ''gardener'', liorzhour. 

==Tud==
* [[Ava Gardner]] (1922-1990), aktourez stadunanat ;
* [[Erle Stanley Gardner]] (1889-1970), skrivagner ;
* [[John Gardner (Bro-Saoz)|John Gardner]] (1926-2007), skrivagner saoz ;
* [[John Gardner (SUA)|John Gardner]] (1933-1982), skrivagner stadunanat ;

==Lec'hioù==
*[[Gardner (Illinois)]]
*[[Gardner (Kansas)]] 
*[[Gardner (Massachusetts)]]
*[[Gardner (North Dakota)]]</text>
      <sha1>n2pay11mn4g73c33mpfo59uajqamvp4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>New Inn (Torfaen)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109920</id>
    <revision>
      <id>2190603</id>
      <parentid>1853083</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T21:19:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2190603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1184" sha1="9vt5bhhmrev1k7kpb88xc2q27uuzn2q" xml:space="preserve">{{pennad zo|New Inn}}
{{infobox UK place
|country =                 Kembre
|welsh_name= 
|official_name= New Inn       
|english_name= 
New Inn|static_image=              
|latitude= 51.6909
|longitude= -3.0062 
|map_type=
|unitary_wales= Torfaen
|community_wales= New Inn
|constituency_welsh_assembly= [[Torfaen]]
|constituency_westminster=Torfaen
|post_town=  Pont-y-pŵl
|postcode_district = NP4
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= ST39NW09
|population= 5831    
}}
'''New Inn'''&lt;ref&gt;[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]&lt;/ref&gt; zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Torfaen]], [[Kembre]], 26,1 km eus [[Kerdiz]]. E [[2011]] e oa poblet gant 5 831 a dud, ha 500 anezho (8,6 %) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]&lt;/ref&gt;.

==Daveoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kêriadennoù Torfaen]]</text>
      <sha1>9vt5bhhmrev1k7kpb88xc2q27uuzn2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pontnewydd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109921</id>
    <revision>
      <id>2190619</id>
      <parentid>1853123</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T05:08:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2190619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1281" sha1="26f94uy5is1s8r2xarynpvi54m4zcm0" xml:space="preserve">{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name= 
|official_name= Pontnewydd       
|english_name= 
Pontnewydd|static_image=              
|latitude= 51.6621
|longitude= -3.0188 
|map_type=
|unitary_wales= Torfaen
|community_wales= Pontnewydd
|constituency_welsh_assembly= [[Torfaen]]
|constituency_westminster=Torfaen 
|post_town=  Cwmbrân
|postcode_district = NP44
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= ST29NE92
|population= 4780    
}}
[[File:Hope_Methodist_Church,_Pontnewydd_-_geograph.org.uk_-_1547924.jpg| thumb| Iliz metodisted Pontnewydd]]

'''Pontnewydd'''&lt;ref&gt;[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]&lt;/ref&gt; zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Torfaen]], [[Kembre]], 22,9 km eus [[Kerdiz]]. E [[2011]] e oa poblet gant 4 780 a dud, ha 540 anezho (11,3 %) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]&lt;/ref&gt;.

==Daveoù==
{{Daveoù}}

{{Torfaen}}
[[Rummad:Kêriadennoù Torfaen]]</text>
      <sha1>26f94uy5is1s8r2xarynpvi54m4zcm0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Penarth</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109962</id>
    <revision>
      <id>2190616</id>
      <parentid>1977780</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T01:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2190616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1212" sha1="tb7m9oxi4v4g8kx1b0pf7s42o2k9jap" xml:space="preserve">{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name= 
|official_name= Penarth       
|english_name= 
Penarth|static_image=       
|latitude= 51.4389
|longitude= -3.1748 
|map_type=
|unitary_wales= Bro Morgannwg
|community_wales= Penarth
|constituency_welsh_assembly= [[De Caerdydd a Phenarth]]
|constituency_westminster=De Caerdydd a Phenarth
|post_town=  Dinas Powys
|postcode_district = CF64
|postcode_area= 
|dial_code=
|os_grid_reference= ST17SE63
|population= 21398    
}}
'''Penarth''' zo ur gêr hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Bro Morgannwg]], e [[Kembre]], 8.4&amp;nbsp;km eus [[Kerdiz]], war an aod, pe beg su [[bae Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:21398}} a dud, ha {{formatnum:2401}} anezho (11.2 %) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]&lt;/ref&gt;.

==Daveoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kêrioù Bro Morgannwg]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Bro Morgannwg]]</text>
      <sha1>tb7m9oxi4v4g8kx1b0pf7s42o2k9jap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pentwyn (Kerdiz)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>110012</id>
    <revision>
      <id>2190617</id>
      <parentid>1792630</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T01:53:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2190617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1067" sha1="qz0ccje7btchu801mf1jzpvfszblj9r" xml:space="preserve">{{pennad zo|Pentwyn}}
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name= 
|official_name= Pentwyn       
|english_name= 
Pentwyn|static_image=
|latitude= 51.5284
|longitude= -3.1421 
|map_type=
|unitary_wales= Caerdydd
|community_wales= Pentwyn
|constituency_welsh_assembly= [[Canol Caerdydd]]
|constituency_westminster=[[Canol Caerdydd]]
|post_town=  Caerdydd
|postcode_district = CF23
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= ST28SW13
|population= 14807    
}}
'''Pentwyn''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Caerdydd]], [[Kembre]]. E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:14807}} a dud, ha 1 174 anezho (7,9%) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]&lt;/ref&gt;.

==Daveoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kêriadennoù Kerdiz]]</text>
      <sha1>qz0ccje7btchu801mf1jzpvfszblj9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pentywyn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>110013</id>
    <revision>
      <id>2190618</id>
      <parentid>1849086</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T01:53:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2190618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1225" sha1="3g5j09s4nn6bguo3s31ehmrzq30f4vg" xml:space="preserve">{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Pentywyn
|english_name=
Pendine|static_image=
|latitude= 51.7421
|longitude= -4.5584
|map_type=
|unitary_wales= Sir Gaerfyrddin
|community_wales= Pentywyn
|constituency_welsh_assembly= [[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]]
|constituency_westminster=Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro
|post_town= Caerfyrddin
|postcode_district = SA33
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SN20NW65
|population= 336
}}
'''Pentywyn'''&lt;ref&gt;[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]&lt;/ref&gt; zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembre]], 99,9 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 336 a dud, ha 61 anezho (18,2%) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]&lt;/ref&gt;.

==Daveoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}
[[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]]</text>
      <sha1>3g5j09s4nn6bguo3s31ehmrzq30f4vg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pen-y-cae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>110014</id>
    <revision>
      <id>2190614</id>
      <parentid>1977816</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T01:33:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2190614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1361" sha1="9299n277c9s6uz5ewas627a43op79mk" xml:space="preserve">{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name= 
|official_name= Pen-y-cae       
|english_name= 
Penycae|static_image=              
|latitude= 52.9997
|longitude= -3.072 
|map_type=
|unitary_wales= Wrecsam
|community_wales= Pen-y-cae
|constituency_welsh_assembly= [[De Clwyd]]
|constituency_westminster=[[De Clwyd]]  
|post_town=  Wrecsam
|postcode_district = LL14
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SJ24NE60
|population= 3247    
}}
'''Pen-y-cae''' zo ur geriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[kontelezh Wrecsam]], e [[Kembre]], 213&amp;nbsp;km eus [[Kerdiz]]&lt;ref&gt;[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]&lt;/ref&gt; E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:3247}} a dud, ha 620 anezho (19.1%) a oa kembraegerien.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html  ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol, The Office For National Statistics]&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
penycae_st-thomas.jpg|Iliz Sant Tomaz
penycaetop.jpg|Lenn Penycae Uchaf
&lt;/gallery&gt;

==Daveoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Wrecsam}}

[[Rummad:Kêriadennoù Wrecsam]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Wrecsam]]</text>
      <sha1>9299n277c9s6uz5ewas627a43op79mk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pen-y-waun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>110015</id>
    <revision>
      <id>2190615</id>
      <parentid>1977817</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T01:33:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2190615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1229" sha1="m7w8o009nbg5ugu8ag7uybrthabzeun" xml:space="preserve">{{infobox UK place
|country =                 Kembre
|welsh_name= 
|official_name= Pen-y-waun       
|english_name= 
Pen-y-waun|static_image=              
|latitude= 51.7327
|longitude= -3.4862 
|map_type=
|unitary_wales= Rhondda Cynon Taf
|community_wales= Pen-y-waun
|constituency_welsh_assembly= [[Cwm Cynon]]
|constituency_westminster=[[Cwm Cynon]]  
|post_town=  Aberdâr
|postcode_district = CF44
|postcode_area= 
|dial_code=
|os_grid_reference= SN90SE49
|population= 2913    
}}
'''Pen-y-waun''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Rhondda Cynon Taf]], [[Kembre]], 35.3&amp;nbsp;km eus [[Kerdiz]]&lt;ref&gt;[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]&lt;/ref&gt; E 2011 e oa poblet gant 2913 a dud ha 305 anezho (10,5%) a oa kembraegerien.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html  ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics)]&lt;/ref&gt;.

==Daveoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Rhondda}}

[[Rummad:Kêriadennoù Rhondda Cynon Taf]]</text>
      <sha1>m7w8o009nbg5ugu8ag7uybrthabzeun</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Remont IV Toloza</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117677</id>
    <revision>
      <id>2190626</id>
      <parentid>1959320</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:06:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2190626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1705" sha1="jyj9zrehgkkkx68lqv75d5qcyfd05st" xml:space="preserve">'''Remont IV''' (pe VI) lesanvet '' Raymond de Saint-Gilles'' (war-dro 1042 - 1105) a oa kont Saint-Gilles (1060-1105), dug Narbonna, markiz Gothia, kont Roergue (1065-1105), markiz Provañs (v. 1085 - 1105), [[kont Toloza]] (1094-1105) ha kont Tripoli (etre 1102 ha 1105, evel Remont Iañ).

== Dimezioù ha bugale ==
Teir gwech e timezas:
*war-dro 1066 da verc'h kont Provañs, pe ur verc'h da [[Bertrand Iañ Provañs]]&lt;ref&gt;Jean-Luc Déjean, ''Les comtes de Toulouse (1050-1250)'', Fayard,‎ 1979 (adembannet e 1988) (ISBN 2-213-02188-0), p. 29&lt;/ref&gt;, pe [[Geoffroi Iañ Provañs]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150624193504/http://fmg.ac/Projects/MedLands/TOULOUSE.htm#RaymondIVdied1105B Foundation for Medieval Genealogy]&lt;/ref&gt;. Ur mab da vihanañ o doe :
** [[Bertrand de Tripoli|Bertrand]] († 1112), kont Toulouse, Albi, Agen, Roergue ha Quercy, markiz Gothie, dug Narbonna ha kont Tripoli.
*Dre ma intañvas, a greder, ec'h addimezas da Mathilde de Hauteville († a-raok 1094). Honnezh a oa intañvez [[Robert d'Eu|Robert]], [[kont Eu]], ha merc'h da [[Ruggero Iañ Sikilia]], [[kont Sikilia]], ha da Judith d'Évreux.
*Addimeziñ a reas en 1094 da [[Elvira Alfónsez (1079-1157)]], pemp bloaz ha tregont yaouankoc'h egetañ, merc'h da [[Alfonso VI León]], [[roue León]] ha [[Roue Kastilha]], ha d'e bried-kleiz [[Jimena Muñoz]]; c'hoar Elvira e oa [[Teresa de León]], a voe mamm [[Afonso Henriques]], kentañ [[roue Portugal]];
**ur mab o doe [[Alphonse Jourdain]] (1103 - 1148), kont Toloza, Albi, hag all.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Ganedigezhioù ar bloavezhioù 1040]]
[[Rummad:Marvioù 1105]]
[[Rummad:Konted Toloza]]
[[Rummad:Istor Okitania]]
[[Rummad:Kroaziadegoù]]</text>
      <sha1>jyj9zrehgkkkx68lqv75d5qcyfd05st</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hizkia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125062</id>
    <revision>
      <id>2190627</id>
      <parentid>1968226</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:41:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Adriendelucca</username>
        <id>53023</id>
      </contributor>
      <origin>2190627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1491" sha1="osxokteel4ifbaziddm0dnrb758odrr" xml:space="preserve">[[File:Quéménéven (29) Chapelle Notre-Dame de Kergoat Baie 05 Vue 06.JPG|thumb|Kemeneven Hizkia (a-gleiz) war ur werenn-livet e Chapel Itron Varia Kergoad]]

'''Yehizkia''', pe '''Hizkia''', pe '''Yehizkiahou'''&lt;ref&gt;Troidigezh [[An Tour-Tan]], levrenn 4,  p425&lt;/ref&gt;, pe '''Ec'hiskia'''&lt;ref&gt;[[Levr Izaia]] gant [[Maodez Glanndour]], [[Al Liamm]], 1981&lt;/ref&gt; pe c'hoazh '''Ezekiaz''' (''Ezechias'' e Latin, en hebraeg: חזקיה pe חזקיהו ( &quot;Doue en deus kreñvaet&quot;) a oa [[roue Yehouda]] etre 716 ha 687 kent JK hervez ar [[Bibl]] (2R '''18'''-'''20''' ; Ye '''36-39''' ha 2Dn '''29-32''')

Deskrivet eo gant testennoù ar Bibl evel ur roue meur ha madelezhus; o heuliañ skouer e hendad [[Ouzia]] (781-740 kent JK). Degas a reas adaozadurioù politikel ha relijiel evel kreizennerezh al lidoù e Templ Salomon goude bezañ distrujet an toullad santualioù ma oa tu da aberzhiñ a-raok. Pareet e vefe bet dre vurzhud (2R '''20''', 1-11). Kas a reas Merodak-Baladan, roue Babilon, kannaded d'e weladenniñ goude e gleñved hag e bare. Diskouez a reas dezho e binvidigezhioù ar pezh a lakas [[Yeshaia]] da ziougañ evee kaset petra da [[Babilon|Vabilon]] un deiz (2R '''20''',12-19).

E-kerzh e ren he doe rouantelezh Yehouda d'ober gant gourdrouz an [[Asirianed]] o doa distrujet [[Shomron]], kêr-benn [[rouantelezh Israel]]. Goulenn a reas Hizkia sikour ar profed [[Yeshaia]] (2R '''19'''-'''20''')

==Notennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Rouaned Israel]]
[[Rummad:Tud eus ar Bibl]]</text>
      <sha1>osxokteel4ifbaziddm0dnrb758odrr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh Kuba</title>
    <ns>14</ns>
    <id>126055</id>
    <revision>
      <id>2190641</id>
      <parentid>1905867</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="5l6kb3b6vci10nxr51l58l7cframjhl" xml:space="preserve">[[Rummad:Sonerezh Kuba]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh dre vro|Kuba]]</text>
      <sha1>5l6kb3b6vci10nxr51l58l7cframjhl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>John Davis Skilton Jr.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128306</id>
    <revision>
      <id>2190593</id>
      <parentid>1836257</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T19:52:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5584" sha1="soccwwz296d968jt8ephra6daojzl1b" xml:space="preserve">'''John Davis Skilton Jr.''', bet ganet d'an [[28 a viz C'hwevrer]] [[1909]] e [[Cheshire (Connecticut)|Cheshire]] ([[Connecticut]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]) hag aet da Anaon d'an [[22 a viz Genver]] [[1992]] e [[Bridgeport (Connecticut)|Bridgeport]] (Connecticut), a oa ur mirour mirdi [[stadunanat]] hag a gemeras perzh en [[Eil Brezel-bed]] evit adkavout ha saveteiñ an [[oberenn arz|oberennoù arz]] bet laeret gant an [[Nazied]] en [[Europa]] a-bezh.

== Buhez ==

=== Studioù ===
E studi a reas e Skol-veur Yale&lt;ref&gt;E [[New Haven (Connecticut)]], SUA.&lt;/ref&gt;. Tapout ur [[bachelouriezh|vachelouriezh]] skol-veur&lt;ref&gt;''Bachelor of Arts'' e [[saozneg]].&lt;/ref&gt; e [[1933]] hag ur [[mestroniezh|vestroniezh]] skol-veur&lt;ref&gt;''Master of Arts'' e saozneg.&lt;/ref&gt; war an [[arz]]où e [[1936]]. Meur a veaj a reas en Europa e-kerzh e bennad studi, o heuliañ kentelioù e Skol-veur [[Pariz]] ([[Bro-C'hall]]) peurgetket. Paket e ziplomoù gantañ ez eas da virour an [[National Gallery of Art]] e [[Washington D.C.]] ma tarempredas [[Lamont Moore]] (1909-[[1988]]), [[Charles Percy Parkhurst]] ([[1913]]-[[2008]]) ha [[Craig Hugh Smyth]] ([[1915]]-[[2006]]) hep goût e oa tonket an holl anezhe da vont da v''[[Monuments Men]]'' a-benn un nebeud mizioù. Kemer a reas perzh e tres skarzhañ oberennoù arz National Gallery da zDomani Biltmore e-kichen [[Asheville (North Carolina)|Asheville]] ([[North Carolina]]) e [[1942]] : adalek miz Genver betek miz Mezheven [[1943]], a-gevret gant Smyth, e reas war-dro delc'her a-ratre ha gwareziñ anezhe en o lec'h stokañ nevez da c'hortoz.

==Eil Brezel-bed==
E miz Gwengolo 1943 e rollas '''Skilton''' en [[US Army]], ha lakaet e voe e rannad [[mezegiezh|vezegiezh]] an 69{{vet}} batailhon troadegiezh ardivinkaet (16{{vet}} rannarme hobregonet). E penn-kentañ [[1944]] e voe anvet da ofiser e ''Monuments, Fine Arts, and Archives program'' e Bro-C'hall, ur strollad krouet e miz Mezheven 1943 gant ar jeneral [[Dwight D. Eisenhower]] ([[1890]]-[[1969]]) hag a raed ''Monuments Men''&lt;ref&gt;Istor ar strollad-mañ a oa bet kontet e [[2007]] el levr ''[[Monuments Men: Allied Heroes, Nazi Thieves and the Greatest Treasure Hunt in History]]'' gant [[Robert Morse Edsel]] hag e [[2014]] er film ''[[The Monuments Men]]'' gant [[George Clooney]].&lt;/ref&gt; anezhañ.
[[Restr:Le calvaire de Plougastel base Mérimée.jpg|300px|kleiz|thumb|Kalvar Plougastell-Daoulaz,&lt;br&gt;luc'hskeudennet e dibenn an {{XIXvet kantved}}.]]
Pa voe dieubet [[Plougastell-Daoulaz]] ([[Penn-ar-Bed]], [[Breizh]]) gant al lu stadunanat e miz Eost 1944 e voe peuzdistrujet kreiz-kêr ha foeltret-mat he [[Kalvar Plougastell-Daoulaz|c'halvar]]. Goude bezañ lakaet er goudor (e grignol presbital an iliz) an [[delwenn]]où hag ar skolpennoù maen da-heul ar bombezadegoù kent e prometas al [[letanant]] Skilton distreiñ hag ober war-dro ratreañ ar monumant. An dra lâret a voe sevenet a-drugarez da ''Plougastel Calvary Restoration Fund Inc'' bet savet gantañ kenkent ha distroet da SUA e c'helljod ratreañ an delwennoù, ul labour kaset da benn gant ar c'hizeller John Millet e [[1948]]-[[1949|49]]. Anvet e voe Skilton da geodedad a enor gant kêr Blougastell e [[1959]].

Estreget e Breizh e strivas an ofiser stadunanat da wareziñ ha da reneveziñ teñzorioù an amzerioù kozh. Bombezet puilh e voe [[Würzburg]] ([[Bavaria]], [[Alamagn]]) d'ar [[16 a viz Meurzh]] [[1945]] ken e kouezhas toenn goad [[Annez Würzburg]] en he foull o lakaat an daolenn ''Olimpo attorniato dalle quattro parti del mondo'' gant al [[livour]] [[italian]] [[Giambattista Tiepolo]] ([[1696]]-[[1770]]) dindan an amzer. E-pad sizhunioù e tastumas prenn evit dresañ an doenn, ha kavout a reas ur berniad hanoch e-kichen Ochsenfurt hag a gasas, o tranellañ war-c'horre ar [[Main]], da Heidingsfeld. Goude bezañ savet un heskennerezh, gant e arc'hant dezhañ, da droc'hañ an hanoch, e c'hoursellas ur skipailh ijinourien, labourerien ha tisavourien [[alaman]] evit ma vije dreset an doenn a-raok da livadur dispar ar sal bezañ peurzistrujet gant ar glaveier. Ne voe ket peurachuet al labourioù divent-se a-raok [[1987]] a-benn ar fin. Deroet e voe ar ''Verdienstkreuz'' (Kroaz an Dellezegezh) da Skilton gant gouarnamant [[Republik Kevreadel Alamagn (1949-1990)|Republik Kevreadel Alamagn]].

==War-lerc'h an Eil Brezel-bed==
Goude ar brezel, ha-eñ distroet d'e vro c'henidik, ez eas da labourat er [[Brooklyn Museum]] ([[New York]]), en [[Detroit Institute of Arts]] ([[Detroit (Michigan)|Detroit]] ([[Michigan]], SUA) hag e [[Sotheby's|Palieroù arz Parke-Bernet]] (New York). Enoret e voe gant ar gouarnamant gall a zeroas Medalenn an Anaoudegezh c'hall hag al [[Lejion a enor]] dezhañ. Embannet e voe e eñvorennoù troet e galleg el levr ''Défense de l'Art Européen (Souvenirs d'un officier américain « Spécialiste des Monuments »)'' e 1948. E-pad tregont vloaz e chomas prezidant Kevredigezh-koun ar ganerez [[Polonia|poloniat]] [[Marcelina Sembrich-Kochańska]] ([[1858]]-[[1935]]) hag oberiant-kenañ en aozadur Festival Spoleto (dalc'het e [[Charleston (South Carolina)|Charleston]], [[South Carolina]]). Ezel a-hed buhez eus Akademiezh ar Varzhed stadunanat&lt;ref&gt;''Academy of American Poets'' e saozneg.&lt;/ref&gt; e oa.

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Skilton, John Davis Jr.}}
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1909]]
[[Rummad:Marvioù 1992]]
[[Rummad:Soudarded SUA]]
==Liamm diavaez==
*{{en}} [https://www.monumentsmenfoundation.org/intl/fr/the-heroes/the-monuments-men/skilton-lt.-john-d.-jr.| ''The Monuments men foundation'']</text>
      <sha1>soccwwz296d968jt8ephra6daojzl1b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh Bro-C'hall</title>
    <ns>14</ns>
    <id>144469</id>
    <revision>
      <id>2190635</id>
      <parentid>1883735</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:58:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="gztobvdklavufzw2s6vcnv6ve1mjvo4" xml:space="preserve">[[rummad:Strolladoù sonerezh dre vro|Bro-C'hall]]
[[Rummad:Sonerezh Frañs]]</text>
      <sha1>gztobvdklavufzw2s6vcnv6ve1mjvo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh Sveden</title>
    <ns>14</ns>
    <id>146943</id>
    <revision>
      <id>2190644</id>
      <parentid>1905888</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="0sx7hgepyyane97c1bos3gkt16aagsz" xml:space="preserve">[[Rummad:Strolladoù sonerezh dre vro|Sveden]]</text>
      <sha1>0sx7hgepyyane97c1bos3gkt16aagsz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh Finland</title>
    <ns>14</ns>
    <id>146944</id>
    <revision>
      <id>2190636</id>
      <parentid>1906222</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75" sha1="2svouxeeh19tp3o319wvn08fm0voe9a" xml:space="preserve">[[Rummad:Strolladoù sonerezh dre vro|Finland]]
[[Rummad:Sonerezh Finland]]</text>
      <sha1>2svouxeeh19tp3o319wvn08fm0voe9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh Kanada</title>
    <ns>14</ns>
    <id>146999</id>
    <revision>
      <id>2190638</id>
      <parentid>1906372</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:59:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="26up4i286sj6j61rgtsppa24dxh6yu2" xml:space="preserve">[[Rummad:Strolladoù sonerezh dre vro|Kanada]]</text>
      <sha1>26up4i286sj6j61rgtsppa24dxh6yu2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh an Izelvroioù</title>
    <ns>14</ns>
    <id>147039</id>
    <revision>
      <id>2190634</id>
      <parentid>1906643</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:58:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="7m53g6emymyc7faad81mm7kwbiqiubd" xml:space="preserve">[[Rummad:Strolladoù sonerezh dre vro|Izelvroioù]]</text>
      <sha1>7m53g6emymyc7faad81mm7kwbiqiubd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh Kroatia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>147293</id>
    <revision>
      <id>2190640</id>
      <parentid>1908802</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:59:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="obw849d8yifgfdfw6dnb70g5djcx9hj" xml:space="preserve">[[Rummad:Strolladoù sonerezh dre vro|Kroatia]]</text>
      <sha1>obw849d8yifgfdfw6dnb70g5djcx9hj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.222 Remington</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168738</id>
    <revision>
      <id>2190606</id>
      <parentid>2183344</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T22:06:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3925" sha1="nz3zn2ys4jmygbpm2wwiz0okd51nnh6" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|.222 Remington Magnum}}
{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|.222 Remington|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Rifle_Cartriges.jpg|frameless|313x313px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A gleiz da zehou : kartouchennoù [[7 × 64 mm]] - [[.243 Winchester]] - '''.222 Remington''' - [[.22 Long Rifle]]
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doareoù
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Kalibr
|.222 / 5,56 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare implij
|Abaoe 1959
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø bannadell
|5,7 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø kolier
|6,4 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø skoaz
|9,1 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø korf an douilhez
|9,6 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø strad
|9,6 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tevder ar strad
|1,1 mm
|-
!Hirder an douilhez
|43,2 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar gartouchenn
|54,1 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! scope=&quot;row&quot; |Pouez ar vannadell
|3 - 4 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boled V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|895 - 1092 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Energiezh ar vannadell
|1512 - 1590 J
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|SR
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.222 Remington''' zo ur [[munision]] skoet en e greiz evit an [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]], savet gant M. H. Walker er [[Remington|Remington Arms Co.]] e 1950, evit ar garabinenn-vorailh [[Remington Model 722|M722]]. N'eo ket deveret deus ur munision all, met heñvel a-walc'h eo ouzh unan [[.30-06 Springfield|.30-06]] bihanoc'h. Pouez ar bannadelloù a zo alies etre 3,24 ha 3,56 g (50 da 55 [[Greunenn (unanenn)|greunenn]]), da chaseal jiboez munut pe evit ar [[sportoù tennañ]] da skouer, met a-wechoù e kaver lod a ra betek 5,83 g (90 greunenn)&lt;ref&gt;{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 88&lt;/ref&gt;. Resis-kenañ eo ar munision-mañ betek 200 metr hag implijet kenañ e vez da chaseal loened gwelet evel noazus ([[Louarn|lern]], [[Avank-Spagn|avanked-Spagn]]) pe c'hoazh [[Yourc'h|yourc'hed]] chaseet en ur dostaat.

Anvet eo .222 Remington, koulskoude ne ra ket ar vannadell .222&quot; (5,56 mm) rik, .224&quot; (5,70 mm) kentoc'h. An [[.223 Remington]], hag he stumm milourel [[5,56 × 45 mm NATO]] a gaver el lod brasañ eus ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] implijet gant broioù [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] ([[M16 (fuzuilh)|M4 hag M16]], [[FAMAS]]), a zo deveret deus an .222 Remington. Ral eo armoù-tan an arme kambret e .222 Remington.

Ne vez ket implijet kalz ar c'halibr-mañ en Amerika ken : eno e raer muioc'h gant an [[5,56 × 45 mm NATO|.223 Remington]], a zo marc'hadmatoc'h abalamour da stokoù dreist an arme. Poblek-kenañ eo an .222 Remington en [[Europa (kevandir)|Europa]], ha dreist-holl e [[Bro-C'hall|Frañs]] : er vro-se eo renket er [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Rummad A : armoù difennet d'ar siviled|rummad C]] (munision chaseal) pa vez renket an .223 Remington er rummad B (munision a ranker resev aotre ur prefed da implijout pe da brenañ anezhañ). 

== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page84.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:222 Remington}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]</text>
      <sha1>nz3zn2ys4jmygbpm2wwiz0okd51nnh6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190654</id>
      <parentid>2190606</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:27:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3967" sha1="fndaimcmqr1yila0cbhov2z8hz7hjsw" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|.222 Remington Magnum}}
{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|.222 Remington|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Rifle_Cartriges.jpg|frameless|313x313px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A gleiz da zehou : kartouchennoù [[7 × 64 mm]] - [[.243 Winchester]] - '''.222 Remington''' - [[.22 Long Rifle]]
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doareoù
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Kalibr
|.222 / 5,56 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare implij
|Abaoe 1959
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø bannadell
|5,7 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø kolier
|6,4 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø skoaz
|9,1 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø korf an douilhez
|9,6 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø strad
|9,6 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tevder ar strad
|1,1 mm
|-
!Hirder an douilhez
|43,2 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar gartouchenn
|54,1 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! scope=&quot;row&quot; |Pouez ar vannadell
|3 - 4 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boled V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|895 - {{formatnum:1092}} m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:1512}} - {{formatnum:1590}} J
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|SR
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.222 Remington''' zo ur [[munision]] skoet en e greiz evit an [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]], savet gant M. H. Walker er [[Remington|Remington Arms Co.]] e 1950, evit ar garabinenn-vorailh [[Remington Model 722|M722]]. N'eo ket deveret deus ur munision all, met heñvel a-walc'h eo ouzh unan [[.30-06 Springfield|.30-06]] bihanoc'h. Pouez ar bannadelloù a zo alies etre 3,24 ha 3,56 g (50 da 55 [[Greunenn (unanenn)|greunenn]]), da chaseal jiboez munut pe evit ar [[sportoù tennañ]] da skouer, met a-wechoù e kaver lod a ra betek 5,83 g (90 greunenn)&lt;ref&gt;{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 88&lt;/ref&gt;. Resis-kenañ eo ar munision-mañ betek 200 metr hag implijet kenañ e vez da chaseal loened gwelet evel noazus ([[Louarn|lern]], [[Avank-Spagn|avanked-Spagn]]) pe c'hoazh [[Yourc'h|yourc'hed]] chaseet en ur dostaat.

Anvet eo .222 Remington, koulskoude ne ra ket ar vannadell .222&quot; (5,56 mm) rik, .224&quot; (5,70 mm) kentoc'h. An [[.223 Remington]], hag he stumm milourel [[5,56 × 45 mm NATO]] a gaver el lod brasañ eus ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] implijet gant broioù [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] ([[M16 (fuzuilh)|M4 hag M16]], [[FAMAS]]), a zo deveret deus an .222 Remington. Ral eo armoù-tan an arme kambret e .222 Remington.

Ne vez ket implijet kalz ar c'halibr-mañ en Amerika ken : eno e raer muioc'h gant an [[5,56 × 45 mm NATO|.223 Remington]], a zo marc'hadmatoc'h abalamour da stokoù dreist an arme. Poblek-kenañ eo an .222 Remington en [[Europa (kevandir)|Europa]], ha dreist-holl e [[Bro-C'hall|Frañs]] : er vro-se eo renket er [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Rummad A : armoù difennet d'ar siviled|rummad C]] (munision chaseal) pa vez renket an .223 Remington er rummad B (munision a ranker resev aotre ur prefed da implijout pe da brenañ anezhañ). 

== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page84.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:222 Remington}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]</text>
      <sha1>fndaimcmqr1yila0cbhov2z8hz7hjsw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marlin Model 60</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169735</id>
    <revision>
      <id>2190592</id>
      <parentid>2174167</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T19:46:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4392" sha1="hbr3jzlw6xvinirfbud7x0roj2iu1sw" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Marlin Model 60|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Marlin Model 60 22LR.JPG|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur garabinenn '''Marlin Model 60''' en he stumm orin (1960-1985)
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Karabinenn]] damaotomatek
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision]]
|[[.22 Long Rifle]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|[[Marlin Firearms]]&lt;br&gt;[[Remington]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bloavezh krouidigezh
|1960
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1960 - 2020
|-
! scope=&quot;row&quot; |Skouerennoù produet
|Ouzhpenn 11.000.000
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas
|2,5 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|''A-raok kreiz ar bloavezhioù 1980 :'' 1.029 mm&lt;br&gt;''Goude :'' 953 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|''A-raok kreiz ar bloavezhioù 1980 :'' 559 mm&lt;br&gt;''Goude :'' 483 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh mont e-maez ar boledoù
|390 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger korzennek&lt;br&gt;''A-raok kreiz ar bloavezhioù 1980 :'' 17 tenn&lt;br&gt;''Goude :'' 14 tenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Marlin Model 60''', anvet ivez '''Marlin Glenfield Model 60''', zo ur [[Karabinenn|garabinenn]] [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] damaotomatek kambret e [[.22 Long Rifle]]. Produet eo bet da gentañ gant [[Marlin Firearms]] e [[North Haven (Connecticut)|North Haven]] ([[Connecticut]]) ha goude gant [[Remington]] e [[Huntsville (Alabama)|Huntsville]] ([[Alabama (stad)|Alabama]]) hag e [[Mayfield (Kentucky)|Mayfield]] ([[Kentucky]]) eus 1960 betek 2020. Ar [[Marlin Model 795]] zo deveret eus ar Model 60. Unan eus an armoù-skoaz gwerzhet ar muiañ er bed en e galibr eo.

== Istor ==
Savet e oa bet ar Model 60 gant Ewald Nichol e 1959 diwar ar garabinenn [[Marlin Model 99]] produet etre 1959 ha 1961. Implijout a rae ar ''Micro-Groove'' brevedet gant Marlin, da lavaret eo rizennoù bihanoc'h er c'hanol a oa sañset lakaat an arm da vezañ resisoc'h&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p.152&lt;/ref&gt;.

Meur a stumm eus ar Model 60 zo bet abaoe 1960, met e 1985 e oa bet degaset ar cheñchamantoù pouezusañ : ur c'harger korzennek berroc'h (14 kartouchenn ennañ e-lec'h 17) hag ur morailh a chome hanter-zigor pa oa goullo ar c'harger.

11 milion a garabinennoù Model 60 zo bet gwerzhet abaoe 1960 hervez Marlin&lt;ref&gt;{{En}} [https://www.marlinfirearms.com/s/rimfire/ Pajenn ''Rimfire''] war lec'hienn Marlin Firearms (lennet d'an 20/01/2024)&lt;/ref&gt;. Un arm poblek eo e [[Stadoù-Unanet Amerika]] evit an dudiamant pe chase al loened gwelet evel noazus&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

E 2020 e voe gwerzhet Marlin da [[Sturm, Ruger &amp; Co.]] pa reas Remington freuz-stal. Un harz a voe lakaet war broduiñ ar Model 60, dre ma oa e kevezerezh gant ar [[Ruger 10/22]].

== Perzhioù nesañ ==
[[Restr:Marlins.jpg|kleiz|thumb|Div Marlin Model 60 : unan gozh (a-us), produet etre 1960 ha 1985, dezhi ur c'harger korzennek 18 kartouchenn ken hir hag ar c'hanol ; hag ar stumm nevesañ (dindan) produet etre 1985 ha 2020. War homañ eo berroc'h ar c'harger korzennek evit ar c'hanol.]]

* karabinenn damaotomatek kambret e .22 Long Rifle
* [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|karger korzennek]] 17 tenn (a-raok 1985) pe 14 tenn (goude 1985)
* [[Lamm (arm-tan)|lamm]] e koad stumm Monte-Carlo
* mas : 2,5 kg
* hirder : 1.029 mm (a-raok 1985), 953 mm (goude 1985)
* hirder ar c'hanol : 559 mm (a-raok 1985), 483 mm (goude 1985)
* [[Kouch (arm-tan)|kouch]] a c'haller reoliañ
* boutoñs-surentez a-dreñv d'an [[Draen (armoù)|draen]]

== Stummoù ==
* Model 60 (stumm orin)
* Model 6082, stumm 1982 e koun an [[U.S. Cavalry]]
* Model 60C, liv darguzhat
* Model 60SN, dezhi ul lamm e gwienn-wer
* Model 60SB, e dir divergl
* Model 60DL, gant ul lamm koad kraoñ
* Model 60SS
* Model 60SSK
* Model 60S-CF
* Model 60DLX

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Karabinennoù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>hbr3jzlw6xvinirfbud7x0roj2iu1sw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Timbroù dre rummad</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170268</id>
    <revision>
      <id>2190604</id>
      <parentid>2182633</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T21:59:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanjee</username>
        <id>563</id>
      </contributor>
      <comment>/* {{Alamagn}} */</comment>
      <origin>2190604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="954" sha1="l8ht7t8g2z5ng06mas9w3jq29mysy37" xml:space="preserve">== {{Alamagn}} ==
* [[Hohenzollern (1901-1914)]]
* [[Germania (1900-1922)]]
* [[Maouezed en istor Alamagn (1986-2003)]]

== {{Belgia}} ==

== {{Brazil}} ==
* [[Lagad an ejen]]

== {{Bro-C'hall}} ==
* [[Navigation et Commerce (1892)]]
* [[Merson (1900-1927)]]
* [[L'Entraide française (1945)]]
* [[Du Tchad au Rhin (1946)]]

== {{Danmark}} ==
*[[Linennoù gwagennek (1905-)]]

== {{Italia}}==
* [[Siracusana]]

== {{Portugal}} ==
* [[Ceres (1912-45)]]
* [[Karavellen (1943-1957)]]
* [[Siell ar roue Dinis Iañ (1953)]]

== {{Rouantelezh-Unanet}} ==
* [[Penn Chalon (1851)]]
* [[George V Kezeg-mor (1913 1934)]]

== {{Slovenia}} ==
* [[Verigar (1919)]]

== {{Stadoù-Unanet Amerika}} ==
* [[Stourmerien ar Frankiz (1957-1961)]]

== {{Suis}} ==
* [[Korf-bras Gwilherm Tell (1914-1934)]]

== {{Tchekoslovakia}} ==
*[[Kastell Praha (1918-1921)]]

== {{Unaniezh Soviedel}} ==
* [[Pennoù bihan (1923-1927)]]

[[Rummad:Timbroù dre rummad|Timbroù dre rummad]]</text>
      <sha1>l8ht7t8g2z5ng06mas9w3jq29mysy37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kartouchenn Wildcat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172677</id>
    <revision>
      <id>2190610</id>
      <parentid>2155751</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T22:48:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2297" sha1="ddsskqzae2xur45uwu4r28o1uh1pq4h" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|Kartouchenn ''Wildcat''}}
[[Restr:243 with 243 Ackley.jpg|thumb|Ur gartouchenn ''wildcat'' [[Parker Otto Ackley|.243 Winchester Ackley Improved]] (a gleiz) ha [[.243 Winchester]] klasel (a-zehoù). Cheñchet eo bet korn skoaz an douilhez evit gellet uhelaat ar gargad [[Poultr divoged|poultr]] enni.]]
Ur gartouchenn '''''Wildcat''''' ([[saozneg]] : [[kazh gouez]]) zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] armoù-tan hiniennel fardet er gêr, en ur gemmañ elfennoù ur gartouchenn glaseloc'h all (kargad [[Poultr-tarzh|poultr]], ment an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]], he c'holier pe ar boled da skouer). Kement-se a vez graet evit gwellaat galloud, [[hed-tenn]] pe [[kenefeder bannouriezh]] ur munision e bed ar [[sportoù tennañ]] peurliesañ. Ar c'hartouchennoù ''Wildcat'' n'int ket anavezet gant an aozadurioù reolenniñ etrebroadel evit ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] en [[Europa (kevandir)|Europa]] pe ar [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]. Gwechoù 'zo e tiviz embregerezhioù munisionoù bras produiñ kartouchennoù bet ''wildcat'', evel ar [[7 mm-08 Remington|7 mm-08]] produet adalek 1980 gant [[Remington]], diwar ar ''wildcat'' 7 mm-308 deveret eus an [[.308 Winchester]].

== Roll un nebeud kartouchennoù ''Wildcat'' ==
* [[.25-06 Remington]]
* [[7 mm-08 Remington]]
* [[.30-284 Winchester]]
* [[.25-284]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} ''[http://marksman.over-blog.fr/2019/04/la.284-winchester.html La .284 Winchester]'', Le blog du tireur de précision, 14/04/2019 (lennet d'ar 25/11/2024)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''{{En}}''' McPHERSON M. L., ''[https://www.rifleshootermag.com/editorial/ammunition_wildcat_0612/84509 Wildcatting the .284 Winchester]'', Rifle Shooter, 23/09/2010 (lennet d'ar 26/11/2024)&lt;/ref&gt;
* [[6,5-284 Norma]]&lt;ref&gt;{{Es}} ''[https://municion.org/producto/284-winchester-2/ .284 Winchester]'', Municion.org (lennet d'ar 24/11/2024)&lt;/ref&gt;

==Levrlennadur==
*{{En}} ZEGLIN Fred, ''Reloader's Handbook of Wildcat Cartridge Design, 2nd Edition'', Gun Digest, 2024, 488 p., ISBN 9781959265078

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Munisionoù]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]</text>
      <sha1>ddsskqzae2xur45uwu4r28o1uh1pq4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>United Defense M42</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173936</id>
    <revision>
      <id>2190575</id>
      <parentid>2174355</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:14:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5108" sha1="ekt48ln49jyno54fv701yoxjtct18uz" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|United Defense M42|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:United Defence M42.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn-vindrailher '''UDM42''', dezhi daou [[Karger (armoù-tan)|garger]] stag an eil ouzh egile evit gellet adkargañ an arm buanoc’h
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn-vindrailher]] damaotomatek / aotomatek
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[.45 ACP]] (kentpatrom)
|-  
! scope=&quot;row&quot; |Ijiner
|[[Carl G. Swebilius]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|[[United Defense Supply Corporation]] / [[Marlin Firearms]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1942 - 1943
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|4,54 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|820 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|279 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh mont e-maez ar boledoù
|335 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Lusk-tennañ
|Etre 700 ha 1000 tenn/mn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 25 kartouchenn&lt;br&gt;Kargerioù fiñv 25 kartouchenn stag-ouzh-stag
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
An '''United Defense M42''' zo ur [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]] stadunanat ijinet gant [[Carl Gus Swebelius]] e 1940. Implijet e voe gant kevredidi ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] da vare an [[Eil Brezel-bed]] dreist-holl&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 211&lt;/ref&gt;.

== Istor ==
Pa grogas ar Stadoù-Unanet gant ar brezel e 1941 e oa daou seurt pistolennoù-mindrailher e servij e arme ar vro : an [[Thompson M1|Thompson]] savet un ugent vloaz bennak a-raok, hag ar [[Reising M50|Reising]], a oa bet roet d'ar [[US Marine Corps|Marines]] dreist-holl. Servij pourveziañ an [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]] a c'houlennas e vije savet unan nevez, ken fiziapl hag an Thompson met marc'hadmatoc'h da broduiñ. Dedennet e voent gant ur c'hentpatrom savet gant Carl G. Swebilius ha breouet gantañ e dibenn 1940, pa oa o labourat evit an [[High Standard Manufacturing Company]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} CANFIELD Bruce N., ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-ud-m-42-submachine-gun-a-clandestine-tool-for-the-oss/ The UD M.’42 Submachine Gun: A Clandestine Tool For The OSS]'', American Rifleman, 17/09/2022 (lennet d'ar 25/02/2025)&lt;/ref&gt;.

Un arm kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] e oa, gouest da dennañ e mod damaotomatek, koulz hag e mod aotomatek a-drugarez d'ur wikefre dre [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|argil]]. Pourveziet e oa gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 25 [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]], pe gant daou garger stag-ouzh-stag. Un nebeud kentpatromoù kambret e [[.45 ACP]] a voe amprouet, met daoust d'o disoc'hoù mat e voe korbellet an arm, dreist-holl pa oa bet boulc'het produiñ a-yoc'h an Thompson dija&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

E 1942 e voe aotreet an [[United Defense Supply Corporation]], un embregerezh all, da sevel armoù evit kevredidi ar Stadoù-Unanet, tra ma ne ziheñche ket danvez ha dafar a oa ret evit arme ar vro. Abalamour e oa re vihan e uzinoù e kavas an embregerezh un emglev gant [[Marlin Firearms]] evit produiñ pistolenn-vindrailher Swebilius dindan an anv United Defense M42, pe UD M42&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

{{formatnum:15000}} skouerenn a voe urzhiet gant an [[Izelvroioù]] e miz Meurzh 1942 evit bezañ kaset d'o zrevadennoù en [[Azia]], met pa voent ac'hubet gant [[Japan]] e kavjont un emglev gant gouarnamant ar Stadoù-Unanet, a brenas anezho evit pourveziañ an [[Office of Strategic Services|OSS]] nevez-krouet&lt;ref&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/submachine-guns/u-s-a-submachine-guns/ud-m42-eng/ UD M42]'', Modern Firearms (lennet d'ar 25/02/2025)&lt;/ref&gt;. 2.405 skouerenn eus an UD M42 a voe harzlammet da [[Rezistañs c'hall e-pad an Eil Brezel-bed|rezistanted Bro-C'hall]] etre miz Genver ha miz Here 1944&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.americanrifleman.org/content/m42-ud-united-defense-submachine-gun/ &quot;M42&quot; UD (United Defense) Submachine Gun]'', American Rifleman, 24/04/2014 (lennet d'ar 25/02/2025)&lt;/ref&gt;, met ar braz anezhe a voe seziset gant an [[Trede Reich|Alamaned]]. Emsavoù rezistañs broioù all evel [[Gres (bro)|Gres]] pe [[Yougoslavia]] a resevas an arm ivez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Goude an Eil Brezel-bed ne gavas an arm pratik ebet, daoust da strivoù Marlin, a baouezas da esaeañ gwerzhañ anezhañ e 1952&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{WW2SUATroad}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>ekt48ln49jyno54fv701yoxjtct18uz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Browning M1917</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173971</id>
    <revision>
      <id>2190577</id>
      <parentid>2174212</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:16:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Stummoù all */</comment>
      <origin>2190577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6990" sha1="8utivlnorh7f9jp3wvraswxj2moiwtr" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Browning M1917|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Browning Heavy Machine Gun, water cooled, M1917, 1918, WWI (32916860696).jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur vindrailherez '''Browning M1917''' (stumm kentañ) war he zrebez
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{SUA}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Mindrailherez]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil, yenaet dre zour
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|''Stumm orin''&lt;br&gt;[[.30-06 Springfield]]&lt;br&gt;''Stummoù all''&lt;br&gt;[[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]]&lt;br&gt;[[6,5 × 55 mm|6,5 × 55 mm Mauser]]&lt;br&gt;[[7,5 × 54 mm 1929C]]&lt;br&gt;[[7 × 57 mm Mauser]]&lt;br&gt;[[7,62 × 51 mm NATO]]&lt;br&gt;[[7,65 × 53 mm Mauser]]&lt;br&gt;[[7,92 × 57 mm Mauser]]&lt;br&gt;[[7,92 × 61 mm]]&lt;br&gt;[[8 × 52 mm R Siam]]&lt;br&gt;[[8 × 63 mm]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ijiner
|[[John Browning]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|[[Colt's Manufacturing Company]]&lt;br&gt;[[Remington]]&lt;br&gt;[[Westinghouse]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1917-1945
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare implij
|1917 - bloavezhioù 1970
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;(stumm A4)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas hollek (gant he zrebez, an dour hag he munisionoù)
|47 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|980 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|610 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|1.400 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Lusk-tennañ
|450 tenn/mn&lt;br&gt;600 tenn/mn (stumm M1917A1)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|853 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Gourizoù 250 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''Browning M1917''' zo ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ijinet gant ar Stadunanad [[John Browning]] e deroù an XX{{Vet}} kantved hag implijet gant [[arme ar Stadoù-Unanet]] ha kalz broioù all etre 1917 hag ar bloavezhioù 1970.

== Istor ha deskrivadur ==
[[Restr:Browning fires a Browning 1918.jpg|kleiz|thumb|[[Valmore A. Browning]], mab an ijiner, o tennañ gant un M1917 e miz Here 1918 er [[Meuse (departamant)|Meuse]] ([[Bro-C'hall|Frañs]])]]
Pa grogas ar Stadoù-Unanet er [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e 1917 e oa pourveziet o arme gant mindrailherezioù diwar-lerc'h bet savet e dibenn ar c'hantved kent, evel ar [[Browning M1895]]. War an dachenn e voe implijet reoù savet gant o c'hevredidi gall pe saoz kentoc'h. John Browning a ginnigas neuze ur vindrailherez diorroet gantañ abaoe 1900&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} CADIOU Yves L., ''Les Colt Volume 4, Fusils, carabines et mitrailleuses'', Éditions du Portail, 1999, 120 p., ISBN 2-86551-042-5, pp. 64-66&lt;/ref&gt;. Evit he sevel en doa dilezet [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre amprest-gazoù]] an M1895 evit ober gant ur sistem dre argil fiziaploc'h. Yenaet e oa dre zour, ha kambret e oa e [[.30-06 Springfield]], ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] implijet dija e fuzuilhoù [[Springfield M1903]] an arme&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 188&lt;/ref&gt;. Pourveziet e oa gant gourizoù lien 250 [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]].

Ar c'hentpatrom kentañ a voe amprouet er memes bloavezh gant an arme, ha gouest e voe da dennañ 20.000 boled diouzh renk hep terriñ&lt;ref&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/machineguns/u-s-a-machineguns/browning-m1917-m1919-eng/ Browning M1917 M1919]'', Modern Firearms (lennet d'an 28/02/2025)&lt;/ref&gt;. Choazet e voe buan-tre evel mindrailherez nevez. An embregerezh [[Colt's Manufacturing Company|Colt]], a oa perc'henn war gwirioù an arm, ne broduas nemet ul lodenn vihan (war-dro 600) eus ar 56.610 skouerenn savet betek fin 1918. Ar braz anezhe a voe produet gant [[Remington]] ha [[Westinghouse]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Stummoù all ===
Ur stumm yenaet dre aer evit bezañ savet war ar c'hirri-nij a voe diorroet e dibenn ar brezel gant an embregerezh [[Marlin Firearms|Marlin Rockwell]] hag anvet '''M1918'''. Homañ a voe diazez ar vindrailherez [[Browning M1919|M1919]] implijet diwezhatoc'h gant ar Stadoù-Unanet. Er bloavezhioù 1930 e voe kemmet ar plakennoù a gaved dindan kulasenn an M1917 evit reoù solutoc'h : '''M1917A1''' e voe anvet ar stumm nevez produet adalek ar mare-se. An M1917 mod-kozh produet a-raok a voe treuzfurmet evit ar braz anezhe e M1917A1 gant [[Rock Island Arsenal|arsanailh Rock Island]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Stummoù eus an M1917 a voe produet gant broioù all ha dindan anvioù disheñvel : '''FN30''' gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]], '''ksp m/14-29''' ha '''ksp m/36''' e [[Sveden]], '''Ckm wz. 30''' e [[Polonia]] hag '''M/29''' e [[Norvegia]].

An embregerezh stadunanat [[Tippman Arms Co.]] en deus gwerzhet er bloavezhioù 1990 kopiennoù eus an M1917, kambret e [[.22 Long Rifle]], ha pourveziet gant gourizoù lien 100 kartouchenn&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Implij ==
Ne erruas ar skouerennoù kentañ eus an M1917 nemet e 1918 war an talbenn, ha ne voent ket implijet puilh gant ar soudarded d'ar mare-se&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 248&lt;/ref&gt;. Er bloavezhioù 1920 e voe kopiet an arm gant armeurerien sinaat evit pourveziañ [[gouarnamant Beiyang]] a-enep ar [[Kuomintang]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. An M1917, daoust d'he gwikefre yenaat dre zour bezañ diwar-lerc'h er bloavezhioù 1940 dija, a servijas da arme ar Stadoù-Unanet e-pad an [[Eil Brezel-bed]], [[Brezel Korea]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;, hag e deroù [[brezel Viêt Nam]] zoken.

&lt;gallery&gt;
Restr:Val Browning M1917.jpg|Val Browning o tiskouez mont en-dro ar vindrailherez (Brezel-bed Kentañ)
Restr:Norwegian Army Colt heavy machine gun at the Narvik front.jpg|Soudarded norvegiat oc'h ober gant un M/29 a-enep kirri-nij da vare [[emgann Narvik]] e 1940
Restr:Browning M1917 Marine Iwo Jima fixed.jpg|Un [[Korf Fuzuilhourien-vor ar Stadoù-Unanet|US Marine]] gant un M1917A1 e [[Emgann Iwo Jima|emgann Iwo-Jima]] (miz C'hwevrer pe miz Meurzh 1945)
Restr:Model1917Korea.jpg|An M1917 e emgannoù brezel Korea
&lt;/gallery&gt;
== Er sevenadur ==
* Er [[stirad skinwel]] [[The Pacific (ministirad)|''The Pacific'']] (2010) e weler ar vindrailherez implijet gant ar soudarded [[John Basilone]], [[Robert Leckie (skrivagner)|Robert Leckie]], J.P. Morgan ha [[Manny Rodriguez]] e-kerzh [[emgann Guadalcanal]]&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Browning_M1917 Browning M1917]'', IMFDB (lennet d'an 28/02/2025)&lt;/ref&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{WW2SUATroad}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Mindrailherezioù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù Brezel Korea]]
[[Rummad:Armoù Brezel Vietnam]]</text>
      <sha1>8utivlnorh7f9jp3wvraswxj2moiwtr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190578</id>
      <parentid>2190577</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:16:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7010" sha1="4xblo2z0a2mhwfl4z62y8mtt8548mkh" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Browning M1917|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Browning Heavy Machine Gun, water cooled, M1917, 1918, WWI (32916860696).jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur vindrailherez '''Browning M1917''' (stumm kentañ) war he zrebez
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{SUA}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Mindrailherez]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil, yenaet dre zour
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|''Stumm orin''&lt;br&gt;[[.30-06 Springfield]]&lt;br&gt;''Stummoù all''&lt;br&gt;[[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]]&lt;br&gt;[[6,5 × 55 mm|6,5 × 55 mm Mauser]]&lt;br&gt;[[7,5 × 54 mm 1929C]]&lt;br&gt;[[7 × 57 mm Mauser]]&lt;br&gt;[[7,62 × 51 mm NATO]]&lt;br&gt;[[7,65 × 53 mm Mauser]]&lt;br&gt;[[7,92 × 57 mm Mauser]]&lt;br&gt;[[7,92 × 61 mm]]&lt;br&gt;[[8 × 52 mm R Siam]]&lt;br&gt;[[8 × 63 mm]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ijiner
|[[John Browning]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|[[Colt's Manufacturing Company]]&lt;br&gt;[[Remington]]&lt;br&gt;[[Westinghouse]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1917-1945
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare implij
|1917 - bloavezhioù 1970
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;(stumm A4)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas hollek (gant he zrebez, an dour hag he munisionoù)
|47 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|980 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|610 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|1.400 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Lusk-tennañ
|450 tenn/mn&lt;br&gt;600 tenn/mn (stumm M1917A1)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|853 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Gourizoù 250 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''Browning M1917''' zo ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ijinet gant ar Stadunanad [[John Browning]] e deroù an XX{{Vet}} kantved hag implijet gant [[arme ar Stadoù-Unanet]] ha kalz broioù all etre 1917 hag ar bloavezhioù 1970.

== Istor ha deskrivadur ==
[[Restr:Browning fires a Browning 1918.jpg|kleiz|thumb|[[Valmore A. Browning]], mab an ijiner, o tennañ gant un M1917 e miz Here 1918 er [[Meuse (departamant)|Meuse]] ([[Bro-C'hall|Frañs]])]]
Pa grogas ar Stadoù-Unanet er [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e 1917 e oa pourveziet o arme gant mindrailherezioù diwar-lerc'h bet savet e dibenn ar c'hantved kent, evel ar [[Colt-Browning M1895|Browning M1895]]. War an dachenn e voe implijet reoù savet gant o c'hevredidi gall pe saoz kentoc'h. John Browning a ginnigas neuze ur vindrailherez diorroet gantañ abaoe 1900&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} CADIOU Yves L., ''Les Colt Volume 4, Fusils, carabines et mitrailleuses'', Éditions du Portail, 1999, 120 p., ISBN 2-86551-042-5, pp. 64-66&lt;/ref&gt;. Evit he sevel en doa dilezet [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre amprest-gazoù]] an M1895 evit ober gant ur sistem dre argil fiziaploc'h. Yenaet e oa dre zour, ha kambret e oa e [[.30-06 Springfield]], ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] implijet dija e fuzuilhoù [[Springfield M1903]] an arme&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 188&lt;/ref&gt;. Pourveziet e oa gant gourizoù lien 250 [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]].

Ar c'hentpatrom kentañ a voe amprouet er memes bloavezh gant an arme, ha gouest e voe da dennañ 20.000 boled diouzh renk hep terriñ&lt;ref&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/machineguns/u-s-a-machineguns/browning-m1917-m1919-eng/ Browning M1917 M1919]'', Modern Firearms (lennet d'an 28/02/2025)&lt;/ref&gt;. Choazet e voe buan-tre evel mindrailherez nevez. An embregerezh [[Colt's Manufacturing Company|Colt]], a oa perc'henn war gwirioù an arm, ne broduas nemet ul lodenn vihan (war-dro 600) eus ar 56.610 skouerenn savet betek fin 1918. Ar braz anezhe a voe produet gant [[Remington]] ha [[Westinghouse]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Stummoù all ===
Ur stumm yenaet dre aer evit bezañ savet war ar c'hirri-nij a voe diorroet e dibenn ar brezel gant an embregerezh [[Marlin Firearms|Marlin Rockwell]] hag anvet '''M1918'''. Homañ a voe diazez ar vindrailherez [[Browning M1919|M1919]] implijet diwezhatoc'h gant ar Stadoù-Unanet. Er bloavezhioù 1930 e voe kemmet ar plakennoù a gaved dindan kulasenn an M1917 evit reoù solutoc'h : '''M1917A1''' e voe anvet ar stumm nevez produet adalek ar mare-se. An M1917 mod-kozh produet a-raok a voe treuzfurmet evit ar braz anezhe e M1917A1 gant [[Rock Island Arsenal|arsanailh Rock Island]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Stummoù eus an M1917 a voe produet gant broioù all ha dindan anvioù disheñvel : '''FN30''' gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]], '''ksp m/14-29''' ha '''ksp m/36''' e [[Sveden]], '''Ckm wz. 30''' e [[Polonia]] hag '''M/29''' e [[Norvegia]].

An embregerezh stadunanat [[Tippman Arms Co.]] en deus gwerzhet er bloavezhioù 1990 kopiennoù eus an M1917, kambret e [[.22 Long Rifle]], ha pourveziet gant gourizoù lien 100 kartouchenn&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Implij ==
Ne erruas ar skouerennoù kentañ eus an M1917 nemet e 1918 war an talbenn, ha ne voent ket implijet puilh gant ar soudarded d'ar mare-se&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 248&lt;/ref&gt;. Er bloavezhioù 1920 e voe kopiet an arm gant armeurerien sinaat evit pourveziañ [[gouarnamant Beiyang]] a-enep ar [[Kuomintang]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. An M1917, daoust d'he gwikefre yenaat dre zour bezañ diwar-lerc'h er bloavezhioù 1940 dija, a servijas da arme ar Stadoù-Unanet e-pad an [[Eil Brezel-bed]], [[Brezel Korea]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;, hag e deroù [[brezel Viêt Nam]] zoken.

&lt;gallery&gt;
Restr:Val Browning M1917.jpg|Val Browning o tiskouez mont en-dro ar vindrailherez (Brezel-bed Kentañ)
Restr:Norwegian Army Colt heavy machine gun at the Narvik front.jpg|Soudarded norvegiat oc'h ober gant un M/29 a-enep kirri-nij da vare [[emgann Narvik]] e 1940
Restr:Browning M1917 Marine Iwo Jima fixed.jpg|Un [[Korf Fuzuilhourien-vor ar Stadoù-Unanet|US Marine]] gant un M1917A1 e [[Emgann Iwo Jima|emgann Iwo-Jima]] (miz C'hwevrer pe miz Meurzh 1945)
Restr:Model1917Korea.jpg|An M1917 e emgannoù brezel Korea
&lt;/gallery&gt;
== Er sevenadur ==
* Er [[stirad skinwel]] [[The Pacific (ministirad)|''The Pacific'']] (2010) e weler ar vindrailherez implijet gant ar soudarded [[John Basilone]], [[Robert Leckie (skrivagner)|Robert Leckie]], J.P. Morgan ha [[Manny Rodriguez]] e-kerzh [[emgann Guadalcanal]]&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Browning_M1917 Browning M1917]'', IMFDB (lennet d'an 28/02/2025)&lt;/ref&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{WW2SUATroad}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Mindrailherezioù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù Brezel Korea]]
[[Rummad:Armoù Brezel Vietnam]]</text>
      <sha1>4xblo2z0a2mhwfl4z62y8mtt8548mkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.41 Magnum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174794</id>
    <revision>
      <id>2190576</id>
      <parentid>2190312</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3192" sha1="lbm9muqq1geq1fs3ye408d8wo3mqizf" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|.41 Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:41 Remington Magnum - SP - 3.jpg|frameless|250x250px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur gartouchenn '''.41 Magnum''' 
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare korf an douilhez
|bourled, eeun
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Krouer
|[[Remington]]
|-
! scope =&quot;row&quot; |Bloavezh krouidigezh
|1964
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø bannadell
|10,4 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø kolier
|11 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø korf an douilhez
|11 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø strad
|12,5 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tevder ar strad
|1,5 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder an douilhez
|32,8 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar gartouchenn
|40,4 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! scope=&quot;row&quot; |Pouez ar vannadell
|11 - 17 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boled V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|380 - 480 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:3000}} bar
|-
! scope=&quot;row&quot; |Energiezh ar vannadell
|832 - {{formatnum:1539}} J
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LP
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
An '''.41 Magnum''', anvet '''.41 Remington Magnum''', ha '''10,4 × 33 mm R''' (e anv metrek) ivez, zo ur [[munision]] armoù-dorn krouet e 1964 gant an embregerezh stadunanat [[Remington]] evit ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 57]]. Pal Remington e oa kinnig ur gartouchenn dezhi ur galloud etre reoù an [[.357 Magnum]] hag ar [[.44 Magnum]]&lt;ref&gt;{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 243&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Fr}} [http://www.armeetpassion.com/41remingtonmagnum-1.html .''41 Remington Magnum''] war Arme et Passion (lennet d'an 08/05/2025)&lt;/ref&gt;. Ne reas ket berzh war marc'had ar munisionoù, met poblek eo c'hoazh e-mesk ar chaseourien gant armoù-dorn er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]&lt;ref&gt;{{En}} HAWKS Chuck, ''[https://chuckhawks.com/41magnum.htm The .41 Remington Magnum]'' (lennet d'an 08/05/2025)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{En}} PRITCHETT Neal, ''[https://www.notpurfect.com/main/m57.htm S&amp;W Model 57]'', Not Purfect (lennet d'an 08/05/2025)&lt;/ref&gt;.

E-touez an nebeud armoù kambret e .41 Remington Magnum emañ ar Smith &amp; Wesson Model 57 ha 58, [[Astra Model 44|Astra Model 41]], [[Desert Eagle]], [[Ruger Redhawk]], [[Ruger Blackhawk]], pe ar garabinenn [[Marlin Model 1894]].

== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/tabivcal-fr-page69.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:41 Magnum}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]</text>
      <sha1>lbm9muqq1geq1fs3ye408d8wo3mqizf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>M2 Hyde</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174872</id>
    <revision>
      <id>2190574</id>
      <parentid>2174293</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:13:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4788" sha1="20u4vp41xksrbx9k87z9w5ln4vfl2ct" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|M2 Hyde-Inland|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:USM2smg.png|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn-vindrailher '''M2 Hyde'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn-vindrailher]] aotomatek/damaotomatek
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision]]
|[[.45 ACP]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Krouerien
|[[George Hyde]], [[General Motors]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Marlin Firearms]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1942 - 1943
|-
! scope=&quot;row&quot; |Niver produet
|War-dro 400
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas
|4,19 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|813 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|305 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Lusk-tennañ teorikel
|570 tenn/mn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh mont e-maez ar boledoù
|292 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Kargerioù fiñv [[Thompson M1|Thompson]] 20 pe 30 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
An '''M2 Hyde-Inland''' zo ur [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]] ijinet er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] evit ezhommoù arme ar vro da vare an [[Eil Brezel-bed]]. Ne servijas ket war an dachenn koulskoude, hag ur 400 skouerenn bennak anezhi a voe produet nemetken.

== Istor ha deskrivadur ==
Pa grogas ar Stadoù-Unanet en Eil Brezel-bed e 1941 e oa pourveziet o arme gant pistolennoù-mindrailher [[Thompson M1|Thompson]] hepken. Koustus ha ponner e oant siwazh, ha klask a reas an arme lakaat sevel pistolennoù-mindrailher all. Fiziet e voe al labour ijinañ e rann Inland an embregerezh General Motors. Adimplijout ha gwellaat a rejont neuze un arm bet breouet gant an ijinour [[George Hyde]] e 1935&lt;ref&gt;{{En}} CANFIELD Bruce N., ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-forgotten-m2-submachine-gun/ The Forgotten M2 Submachine Gun]'', American Rifleman, 01/05/2017 (lennet d'an 12/05/2025)&lt;/ref&gt;, dezhañ ur [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|sistem tennata dre argil]], skañvoc'h evit an Thompson, ha resisoc'h da vare an tennoù a-dennadegoù. Kambret e oa e [[.45 ACP]]. Gellet a rae tennañ e mod aotomatek pe damaotomatek&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} PIKE Travis, ''[https://nationalinterest.org/blog/buzz/m2-hyde-submachine-gun-was-ahead-its-time-208032 The M2 Hyde: This Submachine Gun was Ahead of Its Time]'', The National Interest, 19/12/2023 (lennet d'an 13/05/2025)&lt;/ref&gt;. Pourveziet e oa gant ar memes [[Karger (armoù-tan)|kargerioù]] hag an Thompson.

An arm, anvet Hyde-Inland 1, a voe amprouet gant Rann an Ordrenañs e miz Ebrel 1942. Gwelladennoù a voe degaset dezhañ diwar se, hag un eil stumm anvet Hyde-Inland 2 a voe amprouet. An holl amprouennoù a ziskouezas e oa fiziaploc'h ha resisoc'h evit an Thompson&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Skañvoc'h e oa ivez, marc'hadmatoc'h hag aesoc'h da broduiñ. Dre ma oa foulet Inland gant produiñ ar [[M1 (karabinenn)|c'harabinennoù M1]] nevez, ar gouarnamant stadunanat a sinas ur gevrat gant [[Marlin Firearms]] evit ober {{formatnum:164500}} skouerenn eus ar bistolenn-vindrailher nevez, dindan an anv M2.

An embregerezh Marlin ne vestronie ket mat an teknikoù erbedet gant Inland evit sevel pezhioù metalek zo eus an M2 Hyde, setu e tiskouezas an armoù kentañ produet bezañ izeloc'h o c'halite evit hini ar pimpatromoù. Dre se e voe daleet ar produerezh, hag ar skouerennoù kentañ a voe resevet e miz Mae 1943 gant an arme hepken. Etretant e oa bet savet ur bistolenn-vindrailher all gant George Hyde ha [[Frederick Sampson]] e General Motors, diwar c'houlenn Rann an Ordrenañs ivez, deuet da vezañ an [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 &quot;Grease Gun&quot;]].

Gant donedigezh an M3 e tivizas an arme nullañ ar gevrat evit an M2 e miz Even 1943. 400 skouerenn anezhi a voe produet hepken, ha ne voe ket implijet da vat en emgannoù. Lod anezho a voe distrujet&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Un arm ral eo hiziv an deiz, priziet gant an dastumerien.

== Levrlennadur ==
* '''{{En}}''' CANFIELD Bruce N., ''U.S. Small Arms of World War II'', Andrew Mowbray Publishers, Inc., 2020, 864 p., ISBN 978-1931464864

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=08_mAlLrbTI America's Forgotten SMG: The Hyde/Marlin M2]'', war ar chadenn [[Forgotten Weapons]], 14'24, 2019

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{WW2SUATroad}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>20u4vp41xksrbx9k87z9w5ln4vfl2ct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kampionad jorjiat an echedoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175850</id>
    <revision>
      <id>2190583</id>
      <parentid>2190456</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T14:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2190583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9048" sha1="dnonul5u9lasd37kyt0nmpfyng2liy9" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928.  Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].

== Kampioned  ==
{| 
| valign=&quot;top&quot; |
:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Nn !! Bloaz !! Kampioned (kemmesk)
|-
|1||1928||[[Victor Goglidze]]
|-
|2||1938||[[Archil Ebralidze]]
|-
|3||1939||Archil Ebralidze
|-
|4||1941||Archil Ebralidze
|-
|5||1944||[[Vladas Mikėnas]]
|-
|6||1946||[[Paul Keres]] (off contest)&lt;br&gt;Archil Ebralidze
|-
|7||1947||[[Nikolay Sorokin]]
|-
|8||1948||[[Mikhail Shishov]]
|-
|9||1949||[[Akaki Pirtskhalava]]
|-
|10||1950||[[Alexandre Blagidze]]
|-
|11||1951||Nikolay Sorokin
|-
|12||1952||Mikhail Shishov
|-
|13||1953||Alexandre Blagidze
|-
|14||1954||[[Alexandr Buslaev]]
|-
|15||1955||[[Bukhuti Gurgenidze]]
|-
|16||1956||Mikhail Shishov
|-
|17||1957||Alexandre Blagidze
|-
|18||1958||[[Bukhuti Gurgenidze]]
|-
|19||1959||Bukhuti Gurgenidze
|-
|20||1960||Bukhuti Gurgenidze
|-
|21||1961||Bukhuti Gurgenidze
|-
|22||1962||Bukhuti Gurgenidze
|-
|23||1963||Bukhuti Gurgenidze
|-
|24||1964||Bukhuti Gurgenidze
|-
|25||1965||Bukhuti Gurgenidze
|-
|26||1966||[[Roman Dzindzichashvili]]
|-
|27||1967||Roman Dzindzichashvili
|-
|28||1968||Bukhuti Gurgenidze
|-
|29||1969||Roman Dzindzichashvili
|-
|30||1970||Bukhuti Gurgenidze
|-
|31||1971||[[Zurab Mikadze]] &lt;br/&gt; [[Alexandre Bokuchava]]
|-
|32||1972||[[Tamaz Giorgadze]]
|-
|33||1973||Bukhuti Gurgenidze
|-
|34||1974||[[Elizbar Ubilava]]
|-
|35||1975||[[Zurab Sturua]]
|-
|36||1976||[[Iuri Chikovani]]
|-
|37||1977||[[Zurab Sturua]]
|-
|38||1978||[[Gennadi Zaichik]]
|-
|39||1979||Gennadi Zaichik
|-
|40||1980||[[Zurab Azmaiparashvili]]
|-
|41||1981||Zurab Sturua
|-
|42||1982||[[Giorgi Giorgadze]]
|-
|43||1984||Zurab Sturua
|-
|44||1985||Zurab Sturua
|-
|45||1986||[[Elizbar Ubilava]]
|-
|46||1987||Mikhail Krasenkov
|-
|47||1988||Giorgi Giorgadze
|-
|48||1989||[[Giorgi Bagaturov]]
|-
|49||1990||[[Aleksandr Dgebouadze]]
|-
|50||1991||[[Tamaz Tabatadze]]
|-
|51||1992||[[Khvicha Supatashvili]]
|-
|52||1993||[[Akaki Shalamberidze]]
|-
|53||1994||[[Lasha Janjgava]]
|-
|54||1995||[[Giorgi Bagaturov]]
|-
|55||1996||[[Lasha Janjgava]]&lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Kampionad jorjiat 1996]&lt;/ref&gt;
|-
|56||1997||[[Giorgi Kacheishvili]]
|-
|57||1998||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|58||1999|| Giorgi Bagaturov
|-
|59||2000||[[Tamaz Gelashvili]]
|-
|60||2001||[[Mikheil Mchedlishvili]]
|-
|61||2002||Mikheil Mchedlishvili
|-
|62||2003||[[Baadur Jobava]]
|-
|63||2004||[[Merab Gagunashvili]]
|-
|64||2005||[[Valeriane Gaprindashvili]]
|-
|65||2006||Giorgi Kacheishvili
|-
|66||2007||[[Baadur Jobava]]
|-
|67||2008||[[Levan Pantsulaia]]
|-
|68||2009||[[Tornike Sanikidze]]
|-
|69||2010||Merab Gagunashvili
|-
|70||2011||[[Davit Zarkua]]
|-
|71||2012||Baadur Jobava
|-
|72||2013||[[Gaioz Nigalidze]]
|-
| 73||2014||Gaioz Nigalidze
|-
|74|| 2015||Levan Pantsulaia&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces|title=Levan Pantsulaia Champion of Georgia]]&lt;/ref&gt;.
|-
|75||2016||[[Davit Jojua]]
|-
|76||2017||[[Luka Paichadze]] 
|-
|77||2018||Mikheil Mchedlishvili
|-
| 78||2019||[[Giga Quparadze]]
|-
| 79||2020||Luka Paichadze
|-
|80
|2021
|Levan Pantsulaia
|-
|81
|2022
|Levan Pantsulaia
|-
|-
|82
|2023
|Mikheil Mchedlishvili
|-
|-
|83
|2024
|Baadur Jobava
|-
|-
|84
|2025
|Levan Pantsulaia&lt;ref&gt;{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111228.aspx?lan=1&amp;art=1 GEO 84th Ch]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
| valign=&quot;top&quot; |
:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Nn!! Bloaz !! Kampionez
|-
|1||1935||[[Fani Kats]]
|-
|2||1936||[[Fani Kats]]
|-
|3||1937||[[Berta Krezberg]]
|-
|4||1938||[[Varvara Zargarian]]
|-
|5||1940||[[Varvara Zargarian]]
|-
|6||1940||[[Ksenia Gogiava]]
|-
|7||1945||[[Varvara Zargarian]]
|-
|8||1947||[[Ksenia Gogiava]]
|-
|9||1948||[[Lili Gelovani]]
|-
|10||1950||[[Ksenia Gogiava]]
|-
|11||1952||[[Ksenia Gogiava]]
|-
|12||1953||[[Eliso Kakabadze]]
|-
|13||1954||[[Eliso Kakabadze]]
|-
|14||1955||[[Eliso Kakabadze]]
|-
|15||1956||[[Nona Gaprindachvili]]
|-
|16||1957||[[Eliso Kakabadze]]
|-
|17||1958||[[Manana Togonidze]]
|-
|18||1959||[[Nona Gaprindachvili]]
|-
|19||1960||[[Nona Gaprindachvili]]
|-
|20||1961||[[Nona Gaprindachvili]]
|-
|21||1963||[[Alla Chaikovskaya]]
|-
|22||1964||[[Nana Aleksandria]]
|-
|23||1965||[[Nana Aleksandria]]
|-
|24||1966||[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|-
|25||1968||[[Nana Aleksandria]]
|-
|26||1969||[[Tsiuri Kobaidze]]
|-
|27||1970||Tsitsino Kakhabrishvili
|-
|28||1971||[[Svetlana Kalandarishvili]]
|-
|29||1972||[[Tamar Khmiadashvili]]
|-
|30||1973||Tsitsino Kakhabrishvili
|-
|31||1974||Tsiuri Kobaidze
|-
|32||1975||Tamar Khmiadashvili
|-
|33||1976||[[Nino Gurieli]]
|-
|34||1977||[[Nino Melashvili]]
|-
|35||1978||[[Tamar Khmiadashvili]]
|-
|36||1979|||[[Tamila Meskhi]]
|-
|37||1980||[[Tsiala Kasoshvili]]
|-
|38||1981||Tsiala Kasoshvili
|-
|39||1982||Tsitsino Kakhabrishvili
|-
|40||1983||[[Ketevan Arakhamia]]
|-
|41||1984||Ketevan Arakhamia
|-
|42||1985||[[Genrieta Lagvilava]]
|-
|43||1986||[[Sopiko Tereladze]]&lt;br&gt;[[Ketevan Melashvili]]
|-
|44||1987||[[Ketino Kachiani]]
|-
|45||1988||[[Tsiala Kasoshvili]]
|-
|46||1989||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|47||1990||[[Ketevan Arakhamia]]
|-
|48||1991||[[Inga Khurtsilava]]
|-
|49||1992||[[Nino Gurieli]]
|-
|50||1993||Nino Khurtsidze
|-
|51||1994||[[Natia Janjgava]]
|-
|52||1995||[[Miranda Khorava]]
|-
|53||1996||[[Maia Lomineishvili]]   &lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic89.html  National women chess championship 1996]&lt;/ref&gt;
|-
|54||1997||[[Inga Khurtsilava]]
|-
|55||1998||Maia Lomineishvili
|-
|56||1999||Inga Charkhalashvili
|-
|57||2000||Sopiko Tereladze&lt;br&gt;Inga Khurtsilava
|-
|58||2001||[[Lela Javakhishvili]]
|-
|59||2002||Maia Lomineishvili, [[Ana Matnadze]]
|-
|60||2003||[[Nana Dzagnidze]]
|-
|61||2004||[[Nana Dzagnidze]]
|-
|62||2005||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|63||2006||Nino Khurtsidze
|-
|64||2007||[[Lela Javakhishvili]], [[Sopiko Khukhashvili]] 
|-
|65||2008||[[Nana Dzagnidze]], [[Salome Melia]]
|-
|66||2009||Maia Lomineishvili
|-
|67||2010||Salome Melia
|-
|68||2011||Maia Lomineishvili
|-
|69|| 2012||[[Bella Khotenashvili]]
|-
|70||2013||Nino Khurtsidze
|-
|71||2014||[[Lela Javakhishvili]]
|-
| 72||2015||[[Nino Batsiashvili]]
|-
|73||2016||[[Lela Javakhishvili]]
|-
|74||2017||[[Bella Khotenashvili]]
|-
|75||2018||[[Nino Batsiashvili]]
|-
|76||2019||[[Meri Arabidze]]
|-
|77||2020||[[Nino Batsiashvili]]
|-
|78||2021||[[Bella Khotenashvili]]
|-
|79||2022||[[Nino Batsiashvili]]
|-
|80||2023||[[Bella Khotenashvili]]
|-
|81||2024||[[Lela Javakhishvili]]
|-
|82||2025||[[Nana Dzagnidze]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&amp;art=4 GEO Women 82nd Ch]&lt;/ref&gt;.
|-
|83||2026||[[Nino Batsiashvili]]
|}
|}

== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]</text>
      <sha1>dnonul5u9lasd37kyt0nmpfyng2liy9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.223 Remington</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178330</id>
    <revision>
      <id>2190653</id>
      <parentid>2177050</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T10:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4913" sha1="llck9ujeqs7bd175kwo38kmamvaztsy" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot;
|-
{{Infobox/Titl|.223 Remington|b0c4de|talbenn defaut|000}}
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:223 Remington.jpg|frameless|250x250px]]Kartouchennoù '''.223 Remington''' dezhe a bep seurt boledoù, e-kichen ur gartouchenn [[.308 Winchester]] (a-zehoù)
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doare
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Kalibr
|.223 / 5,56 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare korf an douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø bannadell
|5,70 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø trogleuziñ
|5,56 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø kolier
|6,43 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø skoaz
|9 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø korf an douilhez
|9,55 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø strad
|9,60 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tevder ar strad
|9,58 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder an douilhez
|44,70 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar gartouchenn
|57,40 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! scope=&quot;row&quot; |Pouez ar vannadell
|4 da 5 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh mont e-maez V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|838 da 988 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:4300}} bar
|-
! scope=&quot;row&quot; |Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:1664}} da {{formatnum:1790}} J
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|SR
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''.223 Remington''' zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] skoet en he c'hreiz diorroet etre 1957 ha 1959 gant [[Eugene Stoner]] er memes mare hag ar fuzuilh-arsailh [[AR-15]], evit respont d'an arme stadunanat, a glaske ur munision armoù-skoaz bihanoc'h e galibr evit ar [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 mm NATO]]. Ar munisionoù [[5,56 × 45 mm NATO]] eo stummoù milourel an .223 Remington.

== Istor ha deskrivadur ==
Evit sevel an .223 Remington e voe labouret diwar ur gartouchenn [[.222 Remington]]. Hiraet e voe he [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] eus 1,52 mm ha berraet he c'holier eus 3,8 mm. A-drugarez da se e veze brasoc'h endalc'h an douilhez, hag uheloc'h gwask ar gazoù (500 bar ouzhpenn)&lt;ref&gt;{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 91 &lt;/ref&gt;. ''.222 Special'' e oa anvet ar gartouchenn nevez-savet betek 1959, ha .223 Remington goude evit chom hep droukveskañ anezhi gant he c'hartouchenn-vamm war ar marc'had sivil&lt;ref&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/cartridge/5-56x45-nato-223-remington/ 5.56×45 NATO, .223 Remington]'', Modern Firearms (lennet d'an 20/12/2025)&lt;/ref&gt;.

=== Disheñvelderioù gant ar 5,56 mm NATO ===
Ar munision [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 mm NATO]] zo peuzheñvel ouzh an .223 Remington, met ur boled ispisial SS 109 savet gant an [[FN Herstal]] a zo ennañ&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/223%20rem.html .223 Remington ------ 5,56 MM NATO]'', Arme et Passion (lennet d'an 20/12/2025)&lt;/ref&gt;, ha gouest eo an armoù kambret evitañ da anduriñ ur gwask gazoù uheloc'h. AbaIamour da se e c'haller implijout kartouchennoù .223 Remington en un arm savet evit ar 5,56 mm NATO, met dañjerus eo ar c'hontrol&lt;ref&gt;{{En}} CASSIDY Daphane, ''[https://www.nssf.org/articles/223-vs-556-are-they-interchangeable/ Understanding 223 vs. 5.56: Are They Interchangeable?]'', NSSF, 07/03/2025 (lennet d'an 20/12/2025)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.hornadyle.com/resources/le-faq/what-is-the-difference-between-556-nato-and-223-rem-ammunition What is the difference between 5.56 NATO and 223 Rem ammunition?]'', Hornady Law Enforcement (lennet d'an 20/12/2025)&lt;/ref&gt;. Azasaetoc'h eo ar gartouchenn vilourel d'an armoù aotomatek ivez.

== Implij ==
Ur munision poblek eo er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], e-lec'h ma vez marc'had-mat. Eno e vez implijet evit chaseal loened krenn pe vras&lt;ref&gt;{{En}} GARTH Morgan, ''[https://www.shootingtimes.com/editorial/223-remington-hunt-big-game/530321 Is the .223 Remington Enough to Hunt Big Game?]'', Shooting Times, 13/08/2025 (lennet d'an 20/12/2025)&lt;/ref&gt;. E [[Bro-C'hall]] e voe berzet d'ar siviled betek ar bloavezhioù 2010 peogwir e veze gwelet evel ur munision brezel. Dibaoe emañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Rummad B : armoù a ranker goulenn an aotre da gaout anezho, implijet er sportoù tennañ|rummad B]] : gellet a ra bezañ implijet gant tennerien sport dezhe un aotre, met ar chaseourien n'hallont ket. Eno eo poblekoc'h ar munision .222 Remington.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:223 Remington}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Belgia]]</text>
      <sha1>llck9ujeqs7bd175kwo38kmamvaztsy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 19, bloaz 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>180065</id>
    <revision>
      <id>2190572</id>
      <parentid>2190470</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:09:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>/* Brezhoneg */ Respont</comment>
      <origin>2190572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="933" sha1="kr6i5o5i5r8ncytykzi0tsb2z15k7hc" xml:space="preserve">= 04/05/2026 — 10/05/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_19,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak en naontekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_18, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_20, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]

== Brezhoneg ==

Hello. I'm looking for Breton translation of descriptions of a few items for Wikidata. Anyone would you help? It shouldn't take long. [[Implijer:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Kaozeadenn Implijer:Eurohunter|kaozeal]]) 7 Mae 2026 da 19:10 (UTC)

:Hello @[[Implijer:Eurohunter|Eurohunter]], you might have more success by providing a list of items so people can see if they have knowledge and/or interest in them. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 9 Mae 2026 da 12:09 (UTC)</text>
      <sha1>kr6i5o5i5r8ncytykzi0tsb2z15k7hc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eliso Kakabadze</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180129</id>
    <revision>
      <id>2190649</id>
      <parentid>2190498</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:26:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) */</comment>
      <origin>2190649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3287" sha1="ndpvduftta90vei5zbr0n5zzj5pa7sf" xml:space="preserve">'''Eliso Vladimirovna Kakabadze''' (e [[jorjieg]]:''' ელისო კაკაბაძე''') a zo bet ganet e 1929 e [[Tbilisi]] ha marvet e 1998.&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] e oa.
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe peder gwezh: e 1953, e 1954, e 1955 hag e 1957&lt;ref&gt;{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ====
Kemer a reas perzh e gourfenn ar c'hampionad trizek gwech&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/2/26wwsuog-ursw.html Women's Soviet Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Miz ha bloaz||align=kleiz|Niverenn ar c'hampionad||align=kleiz|Kêr||Poentoù||Renk
|-
|Du 1954||14||align=&quot;left&quot;|[[Krasnodar]]||8/19 (+ 5, = 6, - 8)||12-16/20
|-
|1955 ||15||align=&quot;left&quot;|[[Soc'houmi]]|| ||
|-
|1956 ||16||align=&quot;left&quot;|[[Dnipro (kêr)|Dnipro]]|| ||4
|-
|Du 1957||17||align=&quot;left&quot;|[[Vilnius]]||8,5/17 (+ 5, = 7, -  5)||8-11/18
|-
|1958||18||align=&quot;left&quot;|[[C'harkiv]]|| ||
|-
|1959||19||align=&quot;left&quot;|[[Lipetsk]]|| ||
|-
|Du 1960||20||align=&quot;left&quot;|[[Riga]]||10/18 (+ 6, = 8, - 4)||6/19
|-
|1961||21||align=&quot;left&quot;|[[Bakou]]|| ||
|-
|Genver 1962||22||align=&quot;left&quot;|[[Riga]]|| ||
|-
|Du 1963||23||align=&quot;left&quot;|[[Bakou]]||8,5/19 (+ 5, = 7, - 7)||12-15/20
|-
|1964||24||align=&quot;left&quot;|[[Tbilisi]]|| ||
|-
|1965||25||align=&quot;left&quot;|[[Bălți]]|| ||
|-
|Du 1966||26||align=&quot;left&quot;|[[Kiev]]||8/19 (+ 4, = 8, - 7)||15-17/20
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad URSS (kemmesk) ==== 
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Jorjia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersst/26wwsuog.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1953||2 (maouezi)||3||[[Leningrad]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||6||-
|-
|1955||1 (maouezi)||4||[[Vorochilovgrad]]||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||55,6||-||-||9||-
|-
|1958||2 (maouezi)||5||[[Vilnius]]||3/8  (+ 1, = 4, - 3)||37,5||-||-||8||-
|-
|1960||2 (maouezi)||7||[[Moskov]]||4,5/8 (+ 2, = 2, - 3)||56,3||3||arem||8||-
|-
|1967||2 (maouezi)||10||[[Moskov]]||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||55,6||-||-||6||-
|-
|}
==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Iskra&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1954sc/1954iskr.html 2nd Soviet Team Chess Cup: Rīga 1954 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Kleub||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|1954||2 (maouezi)||Iskra||2||[[Riga]]||5,5/10 (+ 3, = 5, - 2)||55
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=124013 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Eliso_Kakabadze He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT: Kakabadze, Eliso}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1929]]
[[Rummad:Marvioù 1998]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>ndpvduftta90vei5zbr0n5zzj5pa7sf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marlin Firearms</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180145</id>
    <revision>
      <id>2190573</id>
      <parentid>2190569</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T12:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5348" sha1="h9mk8gg82u0pi42if5bw69gqxqvonw5" xml:space="preserve">[[Restr:Marlin merchandising 1922.jpg|thumb|Logo an embregerezh (1922).]]
'''Marlin Firearms''' zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] stadunanat, diazezet hiziv an deiz e [[Madison (North Carolina)|Madison]] ([[North Carolina]]). Krouet e voe e 1870&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des fusils et carabines,'' Maxi-Livres, 2002, ISBN 2-7434-5698-1, pp. 175-176&lt;/ref&gt;. Brudet eo evit e garabinennoù dre loc'henn-grogenn.

== Istor ==
[[Restr:Marlin Model 1894C .357 Magnum.jpg|thumb|250x250px|Ur garabinenn dre loc'henn-grogenn [[Marlin Model 1894|Marlin M1894]].]]
John Mahlon Marlin (1836-1901) a labouras adalek e 18 vloaz en uzin [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] e [[Hartford (Connecticut)|Hartford]] ([[Connecticut]]), kêr e c'hanedigezh, evel mekanikour. Adalek 1863 e voe enrollet ivez evel saver [[Pistolenn|pistolennoù]] dizalc'h ; produiñ a rae e-unan pistolennoù doare [[derringer]]. E 1870 e vreouas John Marlin ur sistem strinkañ evit ar pistolennoù. E 1881 e oa bet produet ur {{formatnum:17000}} arm-dorn bennak gant e embregerezh. Ar re ziwezhañ, revolverioù [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|daou-ober]] doare ''top-break'', a voe fardet betek 1899. Ouzhpenn {{formatnum:100000}} [[arm-dorn]] a vije bet produet en holl gant Marlin Firearms&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} Craig BODDINGTON, ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/celebrating-150-years-of-marlin-firearms/386310 Celebrating 150 Years of Marlin Firearms]'', Guns &amp; Ammo, 19/11/2020 (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;.

E-keit-se, John Marlin a laboure ivez war armoù-skoaz dre [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]], ur wikefre a oa diouzh ar c'hiz, hag implijet er c'harabinennoù [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] da skouer. E 1881 e voe gwerzhet gant Marlin e garabinenn dre loc'henn-grogenn gentañ, ar [[Marlin Model 1881]]. An [[arm-tennata]] kentañ gouest da dennañ kartouchennoù [[.45-70]] e oa. {{formatnum:20000}} skouerenn anezhi a voe produet betek 1903. Dindan renerezh Lewis L. Hepburn peurgetket e voe gwerzhet karabinennoù all gant Marlin a-hed ar bloavezhioù : lod a reas berzh, evel ar [[Marlin Model 1889|Model 1889]] hag ar [[Marlin Model 1893|Model 1893]]. Ar garabinenn gentañ er [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] .22, ar [[Marlin Model 1891|Model 1891]], a voe gwerzhet kalz ivez ; implijet e voe gant [[Annie Oakley]] ha [[Buffalo Bill]] en o arvestoù&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.
[[Restr:Marlin gun mounted on Dehaviland airplane, Langley Field, Virginia, 1921 (28238831142).jpg|kleiz|thumb|200x200px|Mindrailherezioù Marlin savet war un nijerez-vrezel [[De Havilland]] (1921).]]
E miz Kerzu 1915 e teuas Marlin Firearms da vezañ ezel eus ur stroll embregerezhioù evit aesaat ar broduerezh e-pad ar [[Brezel-bed Kentañ]]. Adanvet e voe Marlin-Rockwell d'ar poent-se. Sinañ a reas ur gevrat evit produiñ {{formatnum:14000}} mindrailherez [[Colt-Browning M1895|Colt 1914]]. E 1917 e kinnigas Marlin e stumm gwellaet eus an arm, a voe anvet [[Marlin-Rockwell (mindrailherez)|Marlin-Rockwell]]. War-dro {{formatnum:44000}} mindrailherez ha {{formatnum:16000}} fuzuilh-vindrailher [[BAR M1918|BAR]] dindan aotre a voe produet gant an embregerezh a-hed ar brezel&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Adalek ar bloavezhioù 1930 e klaskas Marlin Firearms ledanaat e gatalog, en ur sevel karabinennoù damaotomatek er c'halibr .22. Ne rejont ket berzh a-raok ar [[Marlin Model 60|Model 60]], ijinet e 1959 gant Ewald Nichol, a zo kredapl an eil karabinenn damaotomatek er c'halibr .22 gwerzhetañ goude ar [[Ruger 10/22]]. Ouzhpenn-se e savjont karabinennoù-morailh adalek 1935, ha fuzuilhoù flour o c'hanol, evel an [[Marlin Model 90|M90]] ({{formatnum:34000}} skouerenn etre 1937 ha 1963)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.
[[Restr:Marlin Model 60 22LR.JPG|thumb|Karabinenn damaotomatek [[Marlin Model 60|Marlin M60]].]]
Un uzin nevez a voe savet e 1969 e [[North Haven (Connecticut)|North Haven]] ([[Connecticut]]) e-plas an hini gozh. 500 den a laboure enni er bloavezhioù 1970. E 1990, istimañ a raed e oa bet bet produet tro 25 milion a armoù gant Marlin abaoe e grouidigezh&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. E 2007 e voe gwerzhet Marlin Firearms d'ar stroll [[Remington]], a serras div labouradeg e [[Gardner (Massachusetts)|Gardner]] ([[Massachusetts]]) hag hini North Haven&lt;ref&gt;{{En}} Ann DeMatteo, ''[https://www.nhregister.com/news/article/Shuttering-brings-end-of-an-era-at-Marlin-11586267.php Shuttering brings end of an era at Marlin Firearms in North Haven (video)]'', New Haven Register, 01/04/2011 (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;. E 2020 e voe adprenet Marlin gant [[Sturm, Ruger &amp; Co.|Ruger]], a zo perc'henn c'hoazh&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Kreizennet eo produerezh a-vremañ an embregerezh war an armoù-skoaz dre loc'henn-grogenn adarre&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://marlinfirearms.com/s/leverAction/ Rifles]'' war lec'hienn Marlin (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;.

== Levrlennadur ==
* {{en}} William S. Brophy, ''Marlin Firearms. History of the Guns and the Company That Made Them'', Stackpole Books, 1989, 704 p., ISBN 978-0811708777

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://marlinfirearms.com/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1870]]</text>
      <sha1>h9mk8gg82u0pi42if5bw69gqxqvonw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Embregerezhioù savet e 1870</title>
    <ns>14</ns>
    <id>180146</id>
    <revision>
      <id>2190580</id>
      <timestamp>2026-05-09T12:56:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1870]] [[Rummad:1870]]&quot;</comment>
      <origin>2190580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="7w7hi6osm8l92sn2b2jnrex0ojobvxq" xml:space="preserve">[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1870]]
[[Rummad:1870]]</text>
      <sha1>7w7hi6osm8l92sn2b2jnrex0ojobvxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nana Aleksandria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180147</id>
    <revision>
      <id>2190584</id>
      <timestamp>2026-05-09T14:59:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2190584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1420" sha1="d3sy75ngzc9mkmrt170egjfc22kznl1" xml:space="preserve">'''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.&lt;br/&gt;
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968&lt;ref&gt;{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]&lt;/ref&gt;.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>d3sy75ngzc9mkmrt170egjfc22kznl1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190598</id>
      <parentid>2190584</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T20:09:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Resisadenn.</comment>
      <origin>2190598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1431" sha1="egqxypmy59cxhuc0q79hbvn536wxjru" xml:space="preserve">'''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.&lt;br/&gt;
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968&lt;ref&gt;{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]&lt;/ref&gt;.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>egqxypmy59cxhuc0q79hbvn536wxjru</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190599</id>
      <parentid>2190598</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T20:28:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Olimpiadoù ar Maouezi - diglok.</comment>
      <origin>2190599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1965" sha1="i32soqehwwzlvr089ro2vtjne8gpx7m" xml:space="preserve">'''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.&lt;br/&gt;
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968&lt;ref&gt;{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[URSS]] etre 1969 ha 1989
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/z3jt331g.html Women's Chess Olympiads è Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|1980||3||9 (24)||{{Malta}} [[Valletta]] ||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||23||-||1||aour
|-
|1982||2||10 (25)||{{Suis}} [[Luzern]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|1986||1 erl||12 (27)||{{EAU}} [[Dubai]]||7/10 (+ 15, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>i32soqehwwzlvr089ro2vtjne8gpx7m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190600</id>
      <parentid>2190599</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T20:36:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Olimpiadoù klokaet.</comment>
      <origin>2190600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2454" sha1="d490jcw9s6g88zxq5f2xs23vw1qtdln" xml:space="preserve">'''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.&lt;br/&gt;
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968&lt;ref&gt;{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[URSS]] etre 1969 ha 1986
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/z3jt331g.html Women's Chess Olympiads è Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1969||1 erl||4||{{Polonia}} [[Lublin]]||8/9 (+ 8, = 0, - 1)||88,9||1||aour||1||aour
|-
|1974||2||6||{{Kolombia}} [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||1||aour||1||aour
|-
|1978||3||8 (23)||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1||aour||1||aour
|-
|1980||3||9 (24)||{{Malta}} [[Valletta]]||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||23||-||1||aour
|-
|1982||2||10 (25)||{{Suis}} [[Luzern]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|1986||1 erl||12 (27)||{{EAU}} [[Dubai]]||7/10 (+ 15, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>d490jcw9s6g88zxq5f2xs23vw1qtdln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190602</id>
      <parentid>2190600</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T20:37:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kevezadegoù dre skipailh */</comment>
      <origin>2190602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2454" sha1="skaqbg86u3rtp836ks3faocckxpaudv" xml:space="preserve">'''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.&lt;br/&gt;
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968&lt;ref&gt;{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[URSS]] etre 1969 ha 1986
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/z3jt331g.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1969||1 erl||4||{{Polonia}} [[Lublin]]||8/9 (+ 8, = 0, - 1)||88,9||1||aour||1||aour
|-
|1974||2||6||{{Kolombia}} [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||1||aour||1||aour
|-
|1978||3||8 (23)||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1||aour||1||aour
|-
|1980||3||9 (24)||{{Malta}} [[Valletta]]||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||23||-||1||aour
|-
|1982||2||10 (25)||{{Suis}} [[Luzern]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|1986||1 erl||12 (27)||{{EAU}} [[Dubai]]||7/10 (+ 15, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>skaqbg86u3rtp836ks3faocckxpaudv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190620</id>
      <parentid>2190602</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T05:58:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Emdroadur he renk Elo.</comment>
      <origin>2190620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2477" sha1="1yb3amvjaynyl60m1vrwk9vvc3mm56l" xml:space="preserve">'''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.&lt;br/&gt;
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968&lt;ref&gt;{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[URSS]] etre 1969 ha 1986
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/z3jt331g.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1969||1 erl||4||{{Polonia}} [[Lublin]]||8/9 (+ 8, = 0, - 1)||88,9||1||aour||1||aour
|-
|1974||2||6||{{Kolombia}} [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||1||aour||1||aour
|-
|1978||3||8 (23)||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1||aour||1||aour
|-
|1980||3||9 (24)||{{Malta}} [[Valletta]]||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||23||-||1||aour
|-
|1982||2||10 (25)||{{Suis}} [[Luzern]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|1986||1 erl||12 (27)||{{EAU}} [[Dubai]]||7/10 (+ 15, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|}

{{EloChart|Q13600230}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>1yb3amvjaynyl60m1vrwk9vvc3mm56l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190622</id>
      <parentid>2190620</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T06:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kampionad soviedat ar Maouezi.</comment>
      <origin>2190622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3093" sha1="mga17kkdbtpmfpioeskdajrvfifq8kv" xml:space="preserve">'''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.&lt;br/&gt;
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968&lt;ref&gt;{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe div wezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-ursw.html Women's Soviet Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Miz ha bloaz||align=kleiz|Niverenn ar c'hampionad||align=kleiz|Kêr||Poentoù||Renk
|-
|Du 1966||26||align=&quot;left&quot;|[[Kiev]]||14/19 (+ 13, = 2, - 4)||1/20
|-
|Here 1969||29||align=&quot;left&quot;|[[Gori]]||15/19 (+ 12, = 6, - 1)||1/20
|-
|Here 1988||48||align=&quot;left&quot;|[[Gori]]||9/17 (+ 7, = 4, - 6)||7-10/18
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[URSS]] etre 1969 ha 1986
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/z3jt331g.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1969||1 erl||4||{{Polonia}} [[Lublin]]||8/9 (+ 8, = 0, - 1)||88,9||1||aour||1||aour
|-
|1974||2||6||{{Kolombia}} [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||1||aour||1||aour
|-
|1978||3||8 (23)||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1||aour||1||aour
|-
|1980||3||9 (24)||{{Malta}} [[Valletta]]||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||23||-||1||aour
|-
|1982||2||10 (25)||{{Suis}} [[Luzern]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|1986||1 erl||12 (27)||{{EAU}} [[Dubai]]||7/10 (+ 15, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|}

{{EloChart|Q13600230}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>mga17kkdbtpmfpioeskdajrvfifq8kv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190624</id>
      <parentid>2190622</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T06:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2190624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3097" sha1="nxc9yohzi11q2lgej02y7jwf4aeyqrd" xml:space="preserve">'''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.&lt;br/&gt;
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968&lt;ref&gt;{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe div wezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-ursw.html Women's Soviet Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Miz ha bloaz||align=kleiz|Niverenn ar c'hampionad||align=kleiz|Kêr||Poentoù||Renk
|-
|Du 1966||26||align=&quot;left&quot;|[[Kiev]]||14/19 (+ 13, = 2, - 4)||1/20
|-
|Here 1969||29||align=&quot;left&quot;|[[Gori]]||15/19 (+ 12, = 6, - 1)||1/20
|-
|Here 1988||48||align=&quot;left&quot;|[[Alma-Ata]]||9/17 (+ 7, = 4, - 6)||7-10/18
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[URSS]] etre 1969 ha 1986
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/z3jt331g.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1969||1 erl||4||{{Polonia}} [[Lublin]]||8/9 (+ 8, = 0, - 1)||88,9||1||aour||1||aour
|-
|1974||2||6||{{Kolombia}} [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||1||aour||1||aour
|-
|1978||3||8 (23)||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1||aour||1||aour
|-
|1980||3||9 (24)||{{Malta}} [[Valletta]]||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||23||-||1||aour
|-
|1982||2||10 (25)||{{Suis}} [[Luzern]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|1986||1 erl||12 (27)||{{EAU}} [[Dubai]]||7/10 (+ 15, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|}

{{EloChart|Q13600230}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>nxc9yohzi11q2lgej02y7jwf4aeyqrd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190650</id>
      <parentid>2190624</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:38:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk).</comment>
      <origin>2190650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3842" sha1="dzpdbbg9mqsoh0h9wm9l5c0kqd2fq90" xml:space="preserve">'''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.&lt;br/&gt;
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968&lt;ref&gt;{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe div wezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-ursw.html Women's Soviet Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Miz ha bloaz||align=kleiz|Niverenn ar c'hampionad||align=kleiz|Kêr||Poentoù||Renk
|-
|Du 1966||26||align=&quot;left&quot;|[[Kiev]]||14/19 (+ 13, = 2, - 4)||1/20
|-
|Here 1969||29||align=&quot;left&quot;|[[Gori]]||15/19 (+ 12, = 6, - 1)||1/20
|-
|Here 1988||48||align=&quot;left&quot;|[[Alma-Ata]]||9/17 (+ 7, = 4, - 6)||7-10/18
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== 
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Burevestnik&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playerssc/z3jt331g.html  Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1976||1 (maouezi)||9||[Tbilisi[]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||42,9||1||aour||1||aour
|-
|1978||1 (maouezi)||10||[[Ordzhonikidze]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||2||argant||2||argant
|-
|1982||1 (maouezi)||12||[[Kislovodsk]]||3,5/7  (+ 2, = 3, - 2)||50||-||-||3||arem
|-
|1984||1 (maouezi)||13||[[Kiev]]||4/7 (+ 1, = 6, - 0)||57,1||3||arem||3||arem
|-
|} 
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[URSS]] etre 1969 ha 1986
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/z3jt331g.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1969||1 erlec'hierez||4||{{Polonia}} [[Lublin]]||8/9 (+ 8, = 0, - 1)||88,9||1||aour||1||aour
|-
|1974||2||6||{{Kolombia}} [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||1||aour||1||aour
|-
|1978||3||8 (23)||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1||aour||1||aour
|-
|1980||3||9 (24)||{{Malta}} [[Valletta]]||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||23||-||1||aour
|-
|1982||2||10 (25)||{{Suis}} [[Luzern]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|1986||1 erlec'hierez||12 (27)||{{EAU}} [[Dubai]]||7/10 (+ 15, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|}

{{EloChart|Q13600230}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>dzpdbbg9mqsoh0h9wm9l5c0kqd2fq90</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190651</id>
      <parentid>2190650</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) */</comment>
      <origin>2190651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3842" sha1="rl2b0456nflc7calo1jywtxc0ajglu9" xml:space="preserve">'''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.&lt;br/&gt;
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968&lt;ref&gt;{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe div wezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-ursw.html Women's Soviet Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Miz ha bloaz||align=kleiz|Niverenn ar c'hampionad||align=kleiz|Kêr||Poentoù||Renk
|-
|Du 1966||26||align=&quot;left&quot;|[[Kiev]]||14/19 (+ 13, = 2, - 4)||1/20
|-
|Here 1969||29||align=&quot;left&quot;|[[Gori]]||15/19 (+ 12, = 6, - 1)||1/20
|-
|Here 1988||48||align=&quot;left&quot;|[[Alma-Ata]]||9/17 (+ 7, = 4, - 6)||7-10/18
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== 
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Burevestnik&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playerssc/z3jt331g.html  Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1976||1 (maouezi)||9||[[Tbilisi]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||42,9||1||aour||1||aour
|-
|1978||1 (maouezi)||10||[[Ordzhonikidze]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||2||argant||2||argant
|-
|1982||1 (maouezi)||12||[[Kislovodsk]]||3,5/7  (+ 2, = 3, - 2)||50||-||-||3||arem
|-
|1984||1 (maouezi)||13||[[Kiev]]||4/7 (+ 1, = 6, - 0)||57,1||3||arem||3||arem
|-
|}

==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[URSS]] etre 1969 ha 1986
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/z3jt331g.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1969||1 erlec'hierez||4||{{Polonia}} [[Lublin]]||8/9 (+ 8, = 0, - 1)||88,9||1||aour||1||aour
|-
|1974||2||6||{{Kolombia}} [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||1||aour||1||aour
|-
|1978||3||8 (23)||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1||aour||1||aour
|-
|1980||3||9 (24)||{{Malta}} [[Valletta]]||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||23||-||1||aour
|-
|1982||2||10 (25)||{{Suis}} [[Luzern]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|1986||1 erlec'hierez||12 (27)||{{EAU}} [[Dubai]]||7/10 (+ 15, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|}

{{EloChart|Q13600230}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>rl2b0456nflc7calo1jywtxc0ajglu9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madison (North Carolina)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180148</id>
    <revision>
      <id>2190589</id>
      <timestamp>2026-05-09T19:22:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[Restr:Center of Madison, North Carolina.jpg|thumb|Kreiz-kêr Madison (2020).]] '''Madison''' zo ur gêr e [[Kontelezh Rockingham (North Carolina)|kontelezh Rockingham]], e norzh [[North Carolina]], e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. {{formatnum:2176}} annezad a oa e 2024&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://datacommons.org/place/geoId/3740560 Madison]'', Data Commons (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;.  E Madison e oa sez an embregerezh armoù-tan [[Remington|Remington Arms]] betek ma raje...&quot;</comment>
      <origin>2190589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="790" sha1="4yq3wpber28tloxxjit381o5veglxyi" xml:space="preserve">[[Restr:Center of Madison, North Carolina.jpg|thumb|Kreiz-kêr Madison (2020).]]
'''Madison''' zo ur gêr e [[Kontelezh Rockingham (North Carolina)|kontelezh Rockingham]], e norzh [[North Carolina]], e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. {{formatnum:2176}} annezad a oa e 2024&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://datacommons.org/place/geoId/3740560 Madison]'', Data Commons (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;.

E Madison e oa sez an embregerezh armoù-tan [[Remington|Remington Arms]] betek ma raje freuz-stal e 2020. [[Marlin Firearms]], un embregerezh all hag a oa e dalc'h Remington betek 2020, zo bet adprenet gant [[Sturm, Ruger &amp; Co.|Ruger]] ha lezet e sez er gêr.

== Liamm diavaez ==
*{{en}} [https://www.townofmadison.org/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù North Carolina]]</text>
      <sha1>4yq3wpber28tloxxjit381o5veglxyi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190590</id>
      <parentid>2190589</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T19:24:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="812" sha1="sejd5xe2r4ejiioxcb4nu4nba84uxco" xml:space="preserve">{{Pennad zo|Madison}}
[[Restr:Center of Madison, North Carolina.jpg|thumb|Kreiz-kêr Madison (2020).]]
'''Madison''' zo ur gêr e [[Kontelezh Rockingham (North Carolina)|kontelezh Rockingham]], e norzh [[North Carolina]], e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. {{formatnum:2176}} annezad a oa e 2024&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://datacommons.org/place/geoId/3740560 Madison]'', Data Commons (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;.

E Madison e oa sez an embregerezh armoù-tan [[Remington|Remington Arms]] betek ma raje freuz-stal e 2020. [[Marlin Firearms]], un embregerezh all hag a oa e dalc'h Remington betek 2020, zo bet adprenet gant [[Sturm, Ruger &amp; Co.|Ruger]] ha lezet e sez er gêr.

== Liamm diavaez ==
*{{en}} [https://www.townofmadison.org/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù North Carolina]]</text>
      <sha1>sejd5xe2r4ejiioxcb4nu4nba84uxco</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>North Haven (Connecticut)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180149</id>
    <revision>
      <id>2190591</id>
      <timestamp>2026-05-09T19:41:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Lañs dister</comment>
      <origin>2190591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1690" sha1="929k6ymp8ns1cbyuzdtdtbckleh0nux" xml:space="preserve">[[Restr:St. Johns Episcopal Church, North Haven, CT.jpg|thumb|An iliz eskobel Sant-Yann, bet savet e 1834.]]
'''North Haven''' zo ur gêr e [[Kontelezh New Haven (Connecticut)|kontelezh New Haven]], e su [[Connecticut]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). Treuzet eo gant ar stêr [[Quinnipiac (stêr)|Quinnipiac]]. {{formatnum:24253}} annezad a oa e 2020&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/northhavencdpconnecticut/PST045224 North Haven CDP, Connecticut]'', United States Census Bureau (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;. 

== Istor ==
Krouet e voe an annez kentañ war-dro 1650 gant un den anvet William Bradley. Dont a reas da vezañ ur barrez e 1716, hag anvet e voe North Haven e 1739. E 1786 e voe disrannet diouzh [[New Haven (Connecticut)|New Haven]]. Ar sevel bagoù ha brikennoù e oa an industriezhioù kentañ er gêr&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{en}} ''[https://www.britannica.com/place/North-Haven North Haven]'', Encyclopedia Britannica (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;.

== Ekonomiezh ==
Diazezet eo ekonomiezh North Haven war broduerezh pezhioù kirri-nij, produioù kimiek, mekanikoù hag ostilhoù&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Etre 1969 ha 2007 e oa ul labouradeg armoù-tan perc'hennet gant [[Marlin Firearms]] er gêr. Betek 500 den a voe implijet ganti er bloavezhioù 1970&lt;ref&gt;{{En}} Ann DeMatteo, ''[https://www.nhregister.com/news/article/Shuttering-brings-end-of-an-era-at-Marlin-11586267.php Shuttering brings end of an era at Marlin Firearms in North Haven (video)]'', New Haven Register, 01/04/2011 (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://www.northhaven-ct.gov/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Connecticut]]</text>
      <sha1>929k6ymp8ns1cbyuzdtdtbckleh0nux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gardner (Massachusetts)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180150</id>
    <revision>
      <id>2190594</id>
      <timestamp>2026-05-09T20:02:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Lañs dister</comment>
      <origin>2190594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="912" sha1="kr7flrirg4lia52rhma0ytz8zze1xx6" xml:space="preserve">[[Restr:Gardner, Massachusetts collage.jpg|thumb|Lec'hioù e kêr Gardner.]]
'''Gardner''' zo ur gêr e norzh [[Kontelezh Worcester (Massachusetts)|kontelezh Worcester]], e [[Massachusetts]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). {{formatnum:21380}} annezad a oa e 2020&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/gardnercitymassachusetts/SBO050223 Gardner city, Massachusetts]'', United States Census Bureau (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;. 

== Ekonomiezh ==
Betek 2007 e oa e Gardner un uzin armoù-tan, percrhennet gant [[Marlin Firearms]]&lt;ref&gt;{{en}} Craig BODDINGTON, ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/celebrating-150-years-of-marlin-firearms/386310 Celebrating 150 Years of Marlin Firearms]'', Guns &amp; Ammo, 19/11/2020 (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://www.northhaven-ct.gov/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Massachusetts]]</text>
      <sha1>kr7flrirg4lia52rhma0ytz8zze1xx6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190595</id>
      <parentid>2190594</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T20:02:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="912" sha1="kazsjmrbkiq9v15cp4rgt7q84pv0t36" xml:space="preserve">[[Restr:Gardner, Massachusetts collage.jpg|thumb|Lec'hioù e kêr Gardner.]]
'''Gardner''' zo ur gêr e norzh [[Kontelezh Worcester (Massachusetts)|kontelezh Worcester]], e [[Massachusetts]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). {{formatnum:21380}} annezad a oa e 2024&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/gardnercitymassachusetts/SBO050223 Gardner city, Massachusetts]'', United States Census Bureau (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;. 

== Ekonomiezh ==
Betek 2007 e oa e Gardner un uzin armoù-tan, perc'hennet gant [[Marlin Firearms]]&lt;ref&gt;{{en}} Craig BODDINGTON, ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/celebrating-150-years-of-marlin-firearms/386310 Celebrating 150 Years of Marlin Firearms]'', Guns &amp; Ammo, 19/11/2020 (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://www.northhaven-ct.gov/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Massachusetts]]</text>
      <sha1>kazsjmrbkiq9v15cp4rgt7q84pv0t36</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190597</id>
      <parentid>2190595</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T20:03:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="934" sha1="sgra025yd2vxkmu8m5ofxho4d303hkv" xml:space="preserve">{{Pennad zo|Gardner}}
[[Restr:Gardner, Massachusetts collage.jpg|thumb|Lec'hioù e kêr Gardner.]]
'''Gardner''' zo ur gêr e norzh [[Kontelezh Worcester (Massachusetts)|kontelezh Worcester]], e [[Massachusetts]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). {{formatnum:21380}} annezad a oa e 2024&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/gardnercitymassachusetts/SBO050223 Gardner city, Massachusetts]'', United States Census Bureau (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;. 

== Ekonomiezh ==
Betek 2007 e oa e Gardner un uzin armoù-tan, perc'hennet gant [[Marlin Firearms]]&lt;ref&gt;{{en}} Craig BODDINGTON, ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/celebrating-150-years-of-marlin-firearms/386310 Celebrating 150 Years of Marlin Firearms]'', Guns &amp; Ammo, 19/11/2020 (lennet d'an 09/05/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://www.northhaven-ct.gov/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Massachusetts]]</text>
      <sha1>sgra025yd2vxkmu8m5ofxho4d303hkv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maouezed en istor Alamagn (1986-2003)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180151</id>
    <revision>
      <id>2190605</id>
      <timestamp>2026-05-09T22:02:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanjee</username>
        <id>563</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[File:Stamp msm.jpg|thumb|left|upright 0.8|Maria Sybilla Merian (1987)]] [[File:Ws.clausthalzellerfeld.0004.jpg|thumb|right|upright 1.2|Rahel Varnhagen von Ense (1994)]]  '''Maouezed en istor Alamagn''' (''Frauen der deutschen Geschichte'' en alamaneg) eo anv ar rummad [[Timbroù boutin|timbroù boutin]] embannet e [[Republik Kevreadel Alamagn]] hag e [[Berlin ar C’hornôg]] eus 1986 da 1990 ha c’hoazh goude unanidigezh Alamagn, betek miz Genver 2003.  Ar rummad...&quot;</comment>
      <origin>2190605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8369" sha1="cdudm93mb4rgb5cgffv0386l6wzag9p" xml:space="preserve">[[File:Stamp msm.jpg|thumb|left|upright 0.8|Maria Sybilla Merian (1987)]]
[[File:Ws.clausthalzellerfeld.0004.jpg|thumb|right|upright 1.2|Rahel Varnhagen von Ense (1994)]]

'''Maouezed en istor Alamagn''' (''Frauen der deutschen Geschichte'' en alamaneg) eo anv ar rummad [[Timbroù boutin|timbroù boutin]] embannet e [[Republik Kevreadel Alamagn]] hag e [[Berlin ar C’hornôg]] eus 1986 da 1990 ha c’hoazh goude unanidigezh Alamagn, betek miz Genver 2003.

Ar rummad « Bokedoù » (''Blumen'') zo deuet war e lerc’h e miz Genver 2005.

== Diverrad ==
Gant [[Gerd Aretz]] eo bet treset timbroù ar rummad-mañ.

Eeun ha diardoù eo poltred ar maouezed skeudennaouet e liv, disheñvel pep hini d’egile, gwenn ar skeudenn foñs. Maouezed Alamagn holl war-bouez div vaouez eus [[Aostria]] a zo bet enoret ivez : ar fizikourez  [[Lise Meitner]] hag ar beoc’hgarourez [[Bertha von Suttner]]. Anv ar vro hag an talvoud-gwerzh a veze moullet gant un eil liv war vord an timbroù.

[[File:Hedwig Dransfeld Briefmarke 1988.jpg|thumb|right|upright 0.7||Edwig Dransfeld (1988)]]

Gant red an istor eo bet cheñchet an alc’hwez a selle ouzh anv ar vro :
* '''Deutsche Bundespost''' (''Post Kevreadel Alamagn'') eus 1986 da 1990 en Alamagn ar C'hornôg hag eus 1990 da 1995 en Alamagn unvan.
* '''Deutsche Bundespost - Berlin''' eus 1986 da 1990 e Berlin ar C'hornôg.
* '''Deutschland''' (''Alamagn'') goude 1995.

Cheñchet e voe ivez ar moneiz evit merkañ talvoud-gwerzh an timbroù :
* eus 1986 da 2000 e oa skrivet e [[pfennig]] hep na vefe meneget : 100 a dalveze 100 pfennig pe 1 mark.  
* eus 2000 da 2001 e oa skrivet e pfennig hag en [[euro]]. Dont a rae war-wel an arouez €.
* abaoe miz Genver 2002 e vez graet gant euro ha skrivet € bepred..

Divoneizet e voe timbroù Berlin ar C’hornôg d’ar 31 a viz Kerzu 1991 hag an timbroù e moneiz kozh d’an 30 a viz Even 2002.

== Roll an timbroù embannet ==
=== Timbroù R. K. Alamagn ha Berlin ar C’hornôg ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Talvoud-gwerzh e [[pfennig]]
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Tudenn
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Daveenn Yvert &amp; Tellier Alamagn &lt;br /&gt;+ Berlin ar C’hornôg
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Deiz an embann
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Livioù
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Notennoù
|-
||5||[[Emma Ihrer]]||1237 - 794||9 a viz C’hwevrer 1989||Kistin-ruz ha gris-glas||Sindikalourez (1857-1911)
|-
||10||[[Paula Modersohn-Becker]]||1191- 767||14 a viz Ebrel 1988||Kistin ha limestra||Livourez [[eztaolouriezh|eztaolouriezh]] (1876-1907)
|-
||20||[[Cilly Aussem]]||1192 - 768||5 a viz Mae 1988 ||Glas-gris ha ruz-tane||Kampionez [[tennis]] (1909-1963)
|-
||40||[[Maria Sibylla Merian|Maria Sibylla Merian]]||1163 - 749||17 a viz Gwengolo 1987||Lireu-kistin ha glas-mouk||Livourez an natur (1647-1717)
|-
||50||[[Christine Teusch]]||1136 - 731||13 a viz Du 1986||Glas ha kistin||Politikourez eus [[Norzh Roen-Westfalia]] (1888-1968)
|-
||60||[[Dorothea Christiane Erxleben|Dorothea Erxleben]]||1164 - 785||17 a viz Gwengolo 1987||Mouk hag olivez||Maouez kentañ bet medisin en Alamagn (1715-1762)
|-
||80||[[Clara Schumann]]||1137 - 732|| 13 a viz Du 1986||Kistin-ruz ha gwer||Pianoourez ha sonaozourez (1819-1896)
|-
||100||[[Therese Giehse]]||1222 - 786||10 a viz Du 1988||Gris-du ha kistin-ruz||Aktourez (1898-1975)
|-
||120||[[Elisabeth Selbert]]||1165 - Nann embannet|| 6 a viz Du 1987||Glas ha kistin-lireu||Avokadez, unan diwar ar peder saverez Bonreizh Alamagn (1896-1966)
|-
||130||[[Lise Meitner]]||1193 - 769||5 a viz Mae 1988||Lireu ha glas||[[Derc’hanour|Derc’hanourez]] eus Aostria (1878-1968)
|-
||140||[[Cécile Vogt-Mugnier|Cécile Vogt]]||1264 - 811||10 a viz Eost 1989||Kistin-melen ha glas||Neuropatologourez (1875-1962)
|-
||170||[[Hannah Arendt]]||1223 - 787||10 a viz Du 1988||Sepia ha gwer||Prederourez (1906-1975)
|-
||180||[[Lotte Lehmann]]||1259 - 844 ;||13 a viz Gouere 1989||Kistin-mouk ha glas||Kanourez (1888-1976)
|-
||240||[[Mathilde Franziska Anneke]]||1224 - 788||10 a viz Du 1988||Kistin-olivez ha glas-gris||Skrivagnerez ha kazetennerez [[benevelourez|benevelourez]] (1817-1884)
|-
||250||[[Luise von Mecklenburg-Strelitz]]||1260- 845 ;||13 a viz Gouere 1989||Glas ha ruz-tane||Rouanez [[Prusia]] (1776-1810)
|-
||300||[[Fanny Mendelssohn|Fanny Hensel]]||1265 - 812||10 a viz Eost 1989||Gwer ha mouk||Saverez sonerezh romantel (1805-1847)
|-
||350||[[Hedwig Dransfeld]]||1225 - 789||10 a viz Du 1988||Kistin-ruz ha du||Politikourez (1871-1925)
|-
||500||[[Alice Salomon]]||1229 - 791||12 a viz Genver 1989||Kistin-ruz ha gwer teñval||Benevelourez (1872-1948)
|-
|}

=== Timbroù Alamagn unvan ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Talvoud-gwerzh e [[pfennig]]
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Tudenn
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Yvert ha Tellier
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Deiz an embann
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Livioù
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Notennoù
|-
||30||[[Käthe Kollwitz]]||1320||8 a viz Genver 1991||Kistin-melen ha lireu||Arzourez (1867-1945)
|-
||70||[[Elisabet Boehm]]||1321||8 a viz Genver 1991||Olivez ha kistin-ruz||Saverez ur gevredigezh benevelour el labour-douar (1859-1943)
|-
||80||[[Rahel Varnhagen|Rahel Varnhagen von Ense]]||1587||13 a viz Here 1994||Kistin ha glas||Skrivagnerez romantel (1771-1833)
|-
||100||[[Luise Henriette von Oranien]]||1588||13 a viz Here 1994||Melen-olivez ha lireu||Gwreg [[Friedrich Wilhelm von Brandenburg| Friedrich Wilhelm]], priñs-dilenner [[Brandenburg]] (1627-1667)
|-
||150||[[Sophie Scholl]]||1329||14 a viz C’hwevrer 1991||Glas ha kistin-ruz||Rezistantez (1921-1943)
|-
||200||[[Bertha von Suttner]]||1330||14 a viz C’hwevrer 1991||Kistin-orañjez||Peoc’hgarourez ha skrivagnerez Aostria, [[priz Nobel ar peoc’h]] e 1905 (1843-1914)
|-
||400||[[Charlotte von Stein]]||1414||9 a viz Genver 1992||Du ha ruz-tane||Mignonez [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]] et [[Friedrich Schiller|Schiller]] (1742-1827)
|-
||450||[[Hedwig Courths-Mahler]]||1442||11 a vie Even 1992||Dour-mor||Skrivagnerez (1867-1950)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot; | '''Meneg ar vro : ''Deutschland'''''
|-
||100||[[Elisabeth Schwarzhaupt]]||1787||16 a viz Here 1997||Orañjez ha glas||Maodiernez Alamagn (1901-1986)
|-
||110||[[Marlene Dietrich]]|| 1769||14 a viz Eost 1997||Kistin ha mouk||Aktourez ar fiñvskeudennerezh (1901-1992)
|-
||220||[[Marie Elisabeth Lüders]]||1773||28 a viz Eost 1997||Glas||Kannadez (1878-1966)
|-
||300||[[Maria Probst]]||1788|| 16 a viz Here 1997||Kistin-melen ha glas||Kannadez eus 1949 betek he marv (1902-1967)
|-
||440||[[Gret Palucca]]||1854||8 a viz Here 1998||Glas-mouk ha kistin-ruz||Dañsourez laz-koroll (1902-1993)
|-
|}

=== '''Talvoud-gwerzh skrivet en euro ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Talvoud-gwerzh
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Tudenn
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Yvert ha Tellier
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Deiz an embann
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Livioù
! style=&quot;background:#E0CECE&quot; |Notennoù
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot; | '''Talvoud-gwerzh skrivet e pfennig hag en euro'''
|-
||100 - 0,51 €||[[Grethe Weiser]]||1981||9 a viz Du 2000||Glas ha kistin||Komedianez (1903-1970)
|-
||110 - 0,56 €||[[Käte Strobel]]||1982||9 a viz Du 2000 ||Kistin-ruz ha kistin||Maodiernez Alamagn (1907-1996)
|-
||220 - 1,12 €||[[Marieluise Fleißer]]||1990||11 a viz Genver 2001||Kistin ha gwer teñval||Skrivagnerez (1901-1974)
|-
||300 - 1,53 €||[[Nelly Sachs]]||1991||11 a viz Genver 2001||Mouk teñval ha kistin teñval||Priz Nobel al Lennegezh (1891-1970)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot; | '''Talvoud-gwerzh skrivet en euro hepken'''
|-
||0,45 €||[[Annette von Droste-Hülshoff]]||2123||27 a viz Kerzu 2002||Gwer teñval ||Barzhez (1797-1848)
|-
||0,55 €||[[Hildegard Knef]]||2124||27 a viz Kerzu 2002||Gris||Aktourez, kanerez ha skrivagnerez (1925-2001)
|-
||1,00 €||[[Marie Juchacz]]||2133||16 a viz Genver 2003||Kistin-ruz||Emsaverez sosial-demokrat (1879-1956)
|-
||1,44 €||[[Esther von Kirchbach]]||2125|| 27 a viz Kerzu 2002||Kistin-orañjez||Skrivagnerez (1894-1946)
|-
|}
=== Daveenn ===
* [[Katalogoù timbroù]] Yvert &amp; Tellier (Europa ar C’hornôg).

=== Liamm diavaez ===
* {{de}} [http://www.learn-line.nrw.de/angebote/lesekinder/meinbuch/Lise/index.htm Lec’hienn ur raktres-skol a-ziwar ar rummad timbroù</text>
      <sha1>cdudm93mb4rgb5cgffv0386l6wzag9p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.222 Remington Magnum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180152</id>
    <revision>
      <id>2190607</id>
      <timestamp>2026-05-09T22:19:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{Droukveskañ|.222 Remington}} {| class=&quot;infobox&quot;  {{Infobox/Titl|.222 Remington Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:222 family.jpg|frameless|313x313px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A gleiz da zehou : kartouchennoù [[.222 Remington]] - [[.223 Remington]] - '''.222 Remington Magnum'''    |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doareoù |- ! scope=&quot;row&quot; |D...&quot;</comment>
      <origin>2190607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2708" sha1="eab2por02z8t8p5yfeqw72kl1d6ch6a" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|.222 Remington}}
{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|.222 Remington Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:222 family.jpg|frameless|313x313px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A gleiz da zehou : kartouchennoù [[.222 Remington]] - [[.223 Remington]] - '''.222 Remington Magnum'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doareoù
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 1958
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø bannadell
|5,7 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø kolier
|6,4 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø skoaz
|9,1 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø korf an douilhez
|9,6 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø strad
|9,6 mm
|-
!Hirder an douilhez
|47 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar gartouchenn
|57,9 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! scope=&quot;row&quot; |Pouez ar vannadell
|3 - 4 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boled V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|{{formatnum:1004}} - {{formatnum:1164}} m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:1756}} - {{formatnum:1820}} J
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|SR
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.222 Remington Magnum''' zo ur [[munision]] skoet en e greiz evit an [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]], savet gant an embregerezh stadunanat [[Remington]] asambles gant [[Springfield Armory|arsanailh Springfield]], evit [[arme ar Stadoù-Unanet]]. Krouet e voe diwar ur gartouchenn [[.222 Remington]], en ur hiraat he [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] hag en ur vihanaat he c'holier. Ne voe ket dibabet gant an arme a-benn ar fin, ha gwerzhet e voe war ar marc'had sivil adalek 1958&lt;ref&gt;{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 93&lt;/ref&gt;. Ne reas ket berzh bras, met produet e vez c'hoazh gant un dornad embregerezhioù evel [[SAKO|Sako]] ha [[Norma Precision|Norma]]. 

== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/222-rem-mag-220214-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:222 Remington Magnum}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]</text>
      <sha1>eab2por02z8t8p5yfeqw72kl1d6ch6a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.25-06 Remington</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180153</id>
    <revision>
      <id>2190609</id>
      <timestamp>2026-05-09T22:46:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{| class=&quot;infobox&quot;  {{Infobox/Titl|.25-06 Remington|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:25-06 Remington.JPG|frameless|313x313px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur gartouchenn '''.25-06 Remington'''    |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doare |- ! scope=&quot;row&quot; |Doare douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! scope=&quot;row&quot; |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope=&quot;row&quot; |Bro orin...&quot;</comment>
      <origin>2190609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2708" sha1="9i1ngzgubnievk7zhphkspt2xgsttqm" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|.25-06 Remington|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:25-06 Remington.JPG|frameless|313x313px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur gartouchenn '''.25-06 Remington'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doare
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bloavezh krouidigezh
|1920
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 1969 (en ur mod industriel)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø bannadell
|6,5 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø kolier
|7,4 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø skoaz
|11,2 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø korf an douilhez
|11,9 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø strad
|12 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tevder ar strad
|1,3 mm
|-
!Hirder an douilhez
|63,3 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar gartouchenn
|82,6 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! scope=&quot;row&quot; |Pouez ar vannadell
|6 - 8 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boled V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|{{formatnum:2290}} - {{formatnum:3230}} m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:3116}} - {{formatnum:3230}} J
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LR
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
Ar '''.25-06 Remington''' zo ur [[munision]] skoet en e greiz evit an armoù-skoaz. Da gentañ e oa ur [[Kartouchenn Wildcat|gartouchenn ''wildcat'']], bet krouet e 1920 gant an armeurer stadunanat [[Adolph Otto Niedner]] en ur strishaat kolier ur munision [[.30-06 Springfield]] evit degemer bannadelloù 6,5 mm (.250 meutad) o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]]&lt;ref&gt;{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 106&lt;/ref&gt;. Implijet e vez peurliesañ evit chaseal bronneged evel ar [[Karv|c'hirvi]] e Norzhamerika.

Gwerzhet e voe gant [[Remington]] adalek 1969. Produet e vez c'hoazh gant embregerezhioù evel [[SAKO|Sako]] ha [[Prvi Partizan]].

== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page84.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:25-06 Remington}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]</text>
      <sha1>9i1ngzgubnievk7zhphkspt2xgsttqm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190611</id>
      <parentid>2190609</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T22:48:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2708" sha1="mghmx9z0r4fvgzesd1fvgulgk4u8bel" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|.25-06 Remington|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:25-06 Remington.JPG|frameless|313x313px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur gartouchenn '''.25-06 Remington'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doare
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bloavezh krouidigezh
|1920
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 1969 (en ur mod industriel)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø bannadell
|6,5 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø kolier
|7,4 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø skoaz
|11,2 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø korf an douilhez
|11,9 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø strad
|12 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tevder ar strad
|1,3 mm
|-
!Hirder an douilhez
|63,3 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar gartouchenn
|82,6 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! scope=&quot;row&quot; |Pouez ar vannadell
|6 - 8 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boled V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|{{formatnum:2290}} - {{formatnum:3230}} m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:3116}} - {{formatnum:3230}} J
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LR
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
Ar '''.25-06 Remington''' zo ur [[munision]] skoet en e greiz evit an armoù-skoaz. Da gentañ e oa ur [[Kartouchenn Wildcat|gartouchenn ''wildcat'']], bet krouet e 1920 gant an armeurer stadunanat [[Adolph Otto Niedner]] en ur strishaat kolier ur munision [[.30-06 Springfield]] evit degemer bannadelloù 6,5 mm (.250 meutad) o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]]&lt;ref&gt;{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 106&lt;/ref&gt;. Implijet e vez peurliesañ evit chaseal bronneged evel ar [[Karv|c'hirvi]] e Norzhamerika.

Gwerzhet e voe gant [[Remington]] adalek 1969. Produet e vez c'hoazh gant embregerezhioù evel [[SAKO|Sako]] ha [[Prvi Partizan]].

== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page92.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:25-06 Remington}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]</text>
      <sha1>mghmx9z0r4fvgzesd1fvgulgk4u8bel</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 20, bloaz 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>180154</id>
    <revision>
      <id>2190613</id>
      <timestamp>2026-05-10T01:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <comment>Boulc’het</comment>
      <origin>2190613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="399" sha1="lauj4rp57aras61yrec4cxagx1b80yt" xml:space="preserve">= 11/05/2026 — 17/05/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_20,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak en ugentvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_19, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_21, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]</text>
      <sha1>lauj4rp57aras61yrec4cxagx1b80yt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nana Alexandria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180155</id>
    <redirect title="Nana Aleksandria" />
    <revision>
      <id>2190621</id>
      <timestamp>2026-05-10T06:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[Nana Aleksandria]]</comment>
      <origin>2190621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="m9ebz59jqwlnyxf736bpk00jcn5py17" xml:space="preserve">#ADKAS [[Nana Aleksandria]]</text>
      <sha1>m9ebz59jqwlnyxf736bpk00jcn5py17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eskorbuto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180156</id>
    <revision>
      <id>2190628</id>
      <timestamp>2026-05-10T08:48:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[Restr:Jualma.jpg|thumb|298x298px|Juanma Suárez]] '''Eskorbuto''' (''«[[skorbut]]»'' en [[euskareg]]) a oa ur strollad [[punk rock]] spagnolek bet savet e 1980 e [[Santurtzi]] ([[Bizkaia]], [[Euskal Herria]]). Oberiant e voe betek 1992 ha marv daou eus e dri ezel istorel, a-raok bezañ adsavet gant tud all betek 1998. Izili mare &quot;istorel&quot; ar strollad e oa [[Iosu Expósito]] († 1992, gitar tredan), [[Juanma Suárez Fernández|Juanma Suárez]] († 1992, gitar-bou...&quot;</comment>
      <origin>2190628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2016" sha1="t7j0ui47qu3bjhzfiowd6wvwot21u3z" xml:space="preserve">[[Restr:Jualma.jpg|thumb|298x298px|Juanma Suárez]]
'''Eskorbuto''' (''«[[skorbut]]»'' en [[euskareg]]) a oa ur strollad [[punk rock]] spagnolek bet savet e 1980 e [[Santurtzi]] ([[Bizkaia]], [[Euskal Herria]]). Oberiant e voe betek 1992 ha marv daou eus e dri ezel istorel, a-raok bezañ adsavet gant tud all betek 1998. Izili mare &quot;istorel&quot; ar strollad e oa [[Iosu Expósito]] († 1992, gitar tredan), [[Juanma Suárez Fernández|Juanma Suárez]] († 1992, gitar-boud ha kan) ha Pako Galán (taboulinoù).

Ouzhpenn bezañ troet a-enep an aotrouniezhioù ha sistem sokial o mare dre vras, kanaouennoù Eskorbuto a embanne, en o deroù, komzoù a-du gant ar [[Abertzale|vroadelourien euskarat]] (''E.T.A.'', ''Maldito país (España)''). E 1983, goude bezañ bet bac'het gant ar polis e [[Madrid]] abalamour da bozioù e ganaouennoù, ar strollad a rebechas ouzh tu an dizalc'hourien euskarat chom hep bezañ sikouret anezhe a-walc'h, ha jeu a savas etre Eskorbuto hag an tu-mañ eus kevredigezh Euskadi diwar neuze&lt;ref&gt;{{es}} Álvaro Corazón Rural, ''[https://www.jotdown.es/2014/01/eskorbuto-de-su-maldito-pais-espana-al-a-la-mierda-el-pais-vasco/ Eskorbuto, de su «Maldito país, España» al «A la mierda el País Vasco»]'', Jot Down (lennet d'an 10/05/2026)&lt;/ref&gt;.

== Pladennoù studio ==
* ''[[Eskizofrenia]]''(Twins Producciones, 1985)
* ''[[Anti todo]]''([[Discos Suicidas]],1986)
* ''[[Los demenciales chicos acelerados]]'' (Discos Suicidas, 1987 ha Twins, 1988). Pladenn doubl.
* ''[[Las más macabras de las vidas]]'' (Buto Eskor, 1988)
* ''[[Demasiados enemigos]]'' (Matraka, 1991)
* ''[[Aki No Keda Ni Dios]]'' (Basati Diskak, 1994)
* ''Kalaña'' (Discos Suicidas, 1996)
* ''Dekadencia'' (Surco, 1998)

== Liamm diavaez ==
* ''[https://www.youtube.com/watch?v=Rkw70Xu6PzY Mucha policía, poca diversión]'', e ''La otra cara del rock'', abadenn skinwel gentañ ar strollad e 1983
 
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Strolladoù sonerezh punk]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh Euskal Herria]]</text>
      <sha1>t7j0ui47qu3bjhzfiowd6wvwot21u3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190645</id>
      <parentid>2190628</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:02:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2018" sha1="sdq03mu5lqmsga4gpwmng6es0g23oiw" xml:space="preserve">[[Restr:Jualma.jpg|thumb|298x298px|Juanma Suárez]]
'''Eskorbuto''' (''«[[skorbut]]»'' en [[euskareg]]) a oa ur strollad [[punk rock]] spagnolek bet savet e 1980 e [[Santurtzi]] ([[Bizkaia]], [[Euskal Herria]]). Oberiant e voe betek 1992 ha marv daou eus e dri ezel istorel, a-raok bezañ adsavet gant tud all betek 1998. Izili mare &quot;istorel&quot; ar strollad e oa [[Iosu Expósito]] († 1992, gitar tredan), [[Juanma Suárez Fernández|Juanma Suárez]] († 1992, gitar-boud ha kan) ha Pako Galán (taboulinoù).

Ouzhpenn bezañ troet a-enep an aotrouniezhioù ha sistem sokial o mare dre vras, kanaouennoù Eskorbuto a embanne, en o deroù, komzoù a-du gant ar [[Abertzale|vroadelourien euskarat]] (''E.T.A.'', ''Maldito país (España)''). E 1983, goude bezañ bet bac'het gant ar polis e [[Madrid]] abalamour da bozioù e ganaouennoù, ar strollad a rebechas ouzh tu an dizalc'hourien euskarat chom hep bezañ sikouret anezhe a-walc'h, ha jeu a savas etre Eskorbuto hag an tu-mañ eus kevredigezh Euskadi diwar neuze&lt;ref&gt;{{es}} Álvaro Corazón Rural, ''[https://www.jotdown.es/2014/01/eskorbuto-de-su-maldito-pais-espana-al-a-la-mierda-el-pais-vasco/ Eskorbuto, de su «Maldito país, España» al «A la mierda el País Vasco»]'', Jot Down (lennet d'an 10/05/2026)&lt;/ref&gt;.

== Pladennoù studio ==
* ''[[Eskizofrenia]]'' (Twins Producciones, 1985)
* ''[[Anti todo]]'' ([[Discos Suicidas]],1986)
* ''[[Los demenciales chicos acelerados]]'' (Discos Suicidas, 1987 ha Twins, 1988). Pladenn doubl.
* ''[[Las más macabras de las vidas]]'' (Buto Eskor, 1988)
* ''[[Demasiados enemigos]]'' (Matraka, 1991)
* ''[[Aki No Keda Ni Dios]]'' (Basati Diskak, 1994)
* ''Kalaña'' (Discos Suicidas, 1996)
* ''Dekadencia'' (Surco, 1998)

== Liamm diavaez ==
* ''[https://www.youtube.com/watch?v=Rkw70Xu6PzY Mucha policía, poca diversión]'', e ''La otra cara del rock'', abadenn skinwel gentañ ar strollad e 1983
 
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Strolladoù sonerezh punk]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh Euskal Herria]]</text>
      <sha1>sdq03mu5lqmsga4gpwmng6es0g23oiw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190646</id>
      <parentid>2190645</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T09:02:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2067" sha1="e2g8rstn8d6flks71bs7y3o6ddgolb0" xml:space="preserve">[[Restr:Jualma.jpg|thumb|298x298px|Juanma Suárez]]
'''Eskorbuto''' (''«[[skorbut]]»'' en [[euskareg]]) a oa ur strollad [[punk rock]] spagnolek bet savet e 1980 e [[Santurtzi]] ([[Bizkaia]], [[Euskal Herria]]). Oberiant e voe betek 1992 ha marv daou eus e dri ezel istorel, a-raok bezañ adsavet gant tud all betek 1998. Izili mare &quot;istorel&quot; ar strollad e oa [[Iosu Expósito]] († 1992, gitar tredan), [[Juanma Suárez Fernández|Juanma Suárez]] († 1992, gitar-boud ha kan) ha Pako Galán (taboulinoù).

Ouzhpenn bezañ troet a-enep an aotrouniezhioù ha sistem sokial o mare dre vras, kanaouennoù Eskorbuto a embanne, en o deroù, komzoù a-du gant ar [[Abertzale|vroadelourien euskarat]] (''E.T.A.'', ''Maldito país (España)''). E 1983, goude bezañ bet bac'het gant ar polis e [[Madrid]] abalamour da bozioù e ganaouennoù, ar strollad a rebechas ouzh tu an dizalc'hourien euskarat chom hep bezañ sikouret anezhe a-walc'h, ha jeu a savas etre Eskorbuto hag an tu-mañ eus kevredigezh Euskadi diwar neuze&lt;ref&gt;{{es}} Álvaro Corazón Rural, ''[https://www.jotdown.es/2014/01/eskorbuto-de-su-maldito-pais-espana-al-a-la-mierda-el-pais-vasco/ Eskorbuto, de su «Maldito país, España» al «A la mierda el País Vasco»]'', Jot Down (lennet d'an 10/05/2026)&lt;/ref&gt;.

== Pladennoù studio ==
* ''[[Eskizofrenia]]'' (Twins Producciones, 1985)
* ''[[Anti todo]]'' ([[Discos Suicidas]],1986)
* ''[[Los demenciales chicos acelerados]]'' (Discos Suicidas, 1987 ha Twins, 1988). Pladenn doubl.
* ''[[Las más macabras de las vidas]]'' (Buto Eskor, 1988)
* ''[[Demasiados enemigos]]'' (Matraka, 1991)
* ''[[Aki No Keda Ni Dios]]'' (Basati Diskak, 1994)
* ''Kalaña'' (Discos Suicidas, 1996)
* ''Dekadencia'' (Surco, 1998)

== Gwelet ivez ==

* [[Sonerezh rock euskarat]]

== Liamm diavaez ==
* ''[https://www.youtube.com/watch?v=Rkw70Xu6PzY Mucha policía, poca diversión]'', e ''La otra cara del rock'', abadenn skinwel gentañ ar strollad e 1983
 
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Strolladoù sonerezh punk]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh Euskal Herria]]</text>
      <sha1>e2g8rstn8d6flks71bs7y3o6ddgolb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh Euskal Herria</title>
    <ns>14</ns>
    <id>180157</id>
    <revision>
      <id>2190629</id>
      <timestamp>2026-05-10T08:53:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[Rummad:Strolladoù sonerezh dre vro]]&quot;</comment>
      <origin>2190629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="sdtpqbnkwxqopa8j9pakddzbjxk9qe3" xml:space="preserve">[[Rummad:Strolladoù sonerezh dre vro]]</text>
      <sha1>sdtpqbnkwxqopa8j9pakddzbjxk9qe3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2190630</id>
      <parentid>2190629</parentid>
      <timestamp>2026-05-10T08:53:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2190630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="qnnqr575dshh5pmoppcbz9w0sjpfz4g" xml:space="preserve">[[Rummad:Strolladoù sonerezh dre vro|Euskal Herria]]</text>
      <sha1>qnnqr575dshh5pmoppcbz9w0sjpfz4g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Strolladoù sonerezh breizhveuriat</title>
    <ns>14</ns>
    <id>180158</id>
    <redirect title="Rummad:Strolladoù sonerezh Breizh-Veur" />
    <revision>
      <id>2190632</id>
      <timestamp>2026-05-10T08:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Rummad:Strolladoù sonerezh breizhveuriat]] da [[Rummad:Strolladoù sonerezh Breizh-Veur]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel</comment>
      <origin>2190632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="qoobnhmxn8ckqm84pae12ru41q6qmbe" xml:space="preserve">#ADKAS [[:Rummad:Strolladoù sonerezh Breizh-Veur]]</text>
      <sha1>qoobnhmxn8ckqm84pae12ru41q6qmbe</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>