Surentez vroadel

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Surentez vroadel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1751</id>
    <revision>
      <id>2193963</id>
      <parentid>1461862</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:06:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Difenn ha surentez]] da [[Surentez vroadel]]</comment>
      <origin>1461862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="644" sha1="cdrvvziu7fc6zo32gwj4t4bhbg3j6o0" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}

E meur a vro e vez dispartiet an nerzhioù milourel a zo o fal difenn ar vro ouzh an tagadennoù o tont eus an diavaez hag an nerzhioù polis troet war-zu kendalc'h an urzh ha difenn ouzh gwalloberioù a c'hell bezañ graet gant annezerien 'zo.&lt;br /&gt;
Ober a ra an nerzhioù milourel hag an nerzhioù-polis war-dro ar surentez ivez, met bez' ez eus servijoù surentez all evel ar bomperien hag ar saveteerien.

== [[Lu (aozadur)|Luio]]ù ==
A-wechoù armeoù&lt;br /&gt;

* [[Lu gall]]
* [[Lu saoz]]

== [[Polis]]où ==

* [[Archeriezh]]
* Polis gall

== Surentez keodedel ==

* [[Pomper]]ien
* [[Saveteer]]ien

[[Rummad:Kevredigezh]]</text>
      <sha1>cdrvvziu7fc6zo32gwj4t4bhbg3j6o0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193982</id>
      <parentid>2193963</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T05:36:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="671" sha1="s5ibbe925cfwgqd39qeddv24oeidl7k" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}

E meur a vro e vez dispartiet an nerzhioù milourel a zo o fal difenn ar vro ouzh an tagadennoù o tont eus an diavaez hag an nerzhioù polis troet war-zu kendalc'h an urzh ha difenn ouzh gwalloberioù a c'hell bezañ graet gant annezerien 'zo. Ober a ra an nerzhioù milourel hag an nerzhioù-polis war-dro ar surentez ivez, met bez' ez eus servijoù surentez all evel ar bomperien hag ar saveteerien.

== [[Armeoù|Luioù]] ==
* [[Arme Frañs|Lu gall]]
* [[British Army|Lu Breizh-Veur]]

== [[Polis]]où ==

* [[Archeriezh]]
* [[Polis broadel (Bro-C'hall)|Polis gall]]

== Surentez keodedel ==

* [[Pomper]]ien
* [[Saveteer]]ien

[[Rummad:Kevredigezh]]</text>
      <sha1>s5ibbe925cfwgqd39qeddv24oeidl7k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stadoù-Unanet Amerika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1891</id>
    <revision>
      <id>2193996</id>
      <parentid>2187968</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T10:53:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raphael1256</username>
        <id>48427</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2193996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25686" sha1="kk9w64j3seujbq1aiiv3ctyib1l2p1y" xml:space="preserve">{{Implijoù all |Stadoù Unanet}}
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|''United States of America''&lt;br&gt;Stadoù-Unanet Amerika|b31d31|talbenn map|fff}}
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |
{|
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;50%&quot; | [[Restr:Flag of the United States.svg|125px|Banniel SUA]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;50%&quot; | [[Restr:US-GreatSeal-Obverse.svg|85px|Siell SUA]]
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;50%&quot; | [[Banniel Stadoù-Unanet Amerika|Banniel]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;50%&quot; | [[Ardamezouriezh|Siell]]
|}
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; | [[Restr:LocationUSA.png|280px]]
|- bgcolor=&quot;#efefef&quot;
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | '''[[Kan broadel]]'''
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; | ''The Star-Spangled Banner''&lt;br&gt;&lt;small&gt;&quot;Ar banniel steredek&quot;&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[Restr:Star Spangled Banner instrumental.ogg]]
|- bgcolor=&quot;#efefef&quot;
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | '''[[Sturienn]]'''
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; | Ofisiel : ''&quot;In God We Trust&quot;''&lt;br&gt;&lt;small&gt;&quot;E Doue e fiziomp&quot;&lt;/small&gt;&lt;br&gt;Hengounel : ''&quot;E Pluribus Unum&quot;''&lt;br&gt;&lt;small&gt;&quot;Diwar lies, unan&quot;&lt;/small&gt;
|- bgcolor=&quot;#b31d31&quot;
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;color:#fff;&quot; | '''Melestradur'''
|-
| '''[[Kêr-benn]]''' || [[Washington, D.C.|Washington D.C.]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;[https://www.google.com/maps/place/38%C2%B053'42.0%22N+77%C2%B002'12.0%22W/@38.8950041,-77.0388554,13z/data=!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d38.895!4d-77.0366667 38° 53' 42&quot; N 77° 02' 12&quot; W]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
|-
| '''Kêr vrasañ'''|| [[New York]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;[https://www.google.com/maps/place/40%C2%B039'51.0%22N+73%C2%B056'19.0%22W/@40.6641707,-73.9407998,11z/data=!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d40.6641667!4d-73.9386111 40° 39' 51&quot; N 73° 56' 19&quot; W]&lt;/small&gt;
|-
| '''Yezhoù ofisiel''' || [[Saozneg]]&lt;ref&gt;{{En}} ''Executive Order 14224'' sinet gant [[Donald Trump]] d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh 2025 : [https://www.federalregister.gov/documents/2025/03/06/2025-03694/designating-english-as-the-official-language-of-the-united-states ''Designating English as the Official Language of the United States'']&lt;/ref&gt;Saozneg ha [[hawaieg]] zo ofisiel e Stad [[Hawaii]].&lt;/ref&gt;.
|-
| '''Yezh vroadel''' || Saozneg&lt;ref&gt;Ar saozneg eo ar yezh nemeti a vez komzet er gêr gant 80% eus an Amerikaned koshoc'h eget 5 bloaz. Ar [[spagnoleg]] eo an eil yezh komzet ar muiañ.&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Gouarnamant]]''' || [[Republik]] kevreadel
|-
| '''Prezidant :''' || [[Donald Trump]]&lt;br&gt;([[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|Strollad Republikan]])
|-
| '''Korf-lezenniñ'''&lt;br&gt; Kambre izelañ&lt;br&gt;• Kambr uhelañ || [[Kongres ar Stadoù-Unanet]]&lt;br&gt;[[Kambr an Dilennidi (SUA)|Kambr an Dilennidi]]&lt;br&gt;[[Sened (SUA)|Sened]]
|-
| '''Dizalc'hiezh'''&lt;br&gt;• Disklêriet&lt;br&gt;• Anzavet&lt;br&gt;• Bonreizh e pleustr || {{Rouantelezh-Unanet}}&lt;br&gt;[[4 a viz Gouere]] [[1776]]&lt;br&gt;[[3 a viz Gwengolo]] [[1783]]&lt;br&gt;[[21 a viz Even]] [[1788]]
|- bgcolor=&quot;#b31d31&quot;
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;color:#fff;&quot; | '''Douaroniezh'''
|-
| '''Gorread''' (renk)&lt;br&gt;• Hollek&lt;br&gt;• Dour (%) || 9 833 517&amp;nbsp;km² (4&lt;sup&gt;re&lt;/sup&gt;)&lt;ref&gt;Goude [[Rusia]], [[Antarktika]] ha [[Kanada]]. Gorread jedet diwar an 50 Stad + [[Washington D.C.|District of Columbia]], hep an tiriegezhioù diavaez.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;6,76
|-
| '''[[Poblañs]]''' (renk)&lt;br&gt;([[2019]], brasjedet) || 328 239 523 (3&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;)
|-
| '''[[Stankted ar boblañs|Stankter]]''' || 33,48 ann. /km²
|- bgcolor=&quot;#b31d31&quot;
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;color:#fff;&quot; | '''Armerzh'''
|-
| '''[[Moneiz]]''' || [[dollar SUA]] (US$)
|-
| '''[[Produadur diabarzh gros|PDG]]''' &lt;small&gt;([[2017]])&lt;/small&gt;&lt;br&gt;• Hollek (renk)&lt;br&gt;• Dre zen (renk) || &lt;br&gt;US$ 19,49 x 10&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; (2)&lt;br&gt;US$ 59 800 (19)
|-
| '''Feur kreskiñ gwirion''' || 2,2 % &lt;small&gt;([[2017]])&lt;/small&gt; (145&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt;)
|- bgcolor=&quot;#b31d31&quot;
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#fff;&quot; | '''Titouroù all'''
|-
| '''[[Gwerzhid-eur]]''' || [[UTC]] -5 da -10&lt;br&gt;• Hañv : [[UTC]] -4 da -10
|-
| '''[[Kod ISO 3166]]'''|| US
|-
| '''[[Pellgomz]]''' || +1
|-
| '''[[Internet|Kod Internet]]''' || .us .gov .mil .edu
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;hr&gt;
|-
| '''[[Internet]]''' || [https://www.usa.gov/ www.usa.gov]
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;hr&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;small&gt;Andon : {{en}} [https://web.archive.org/web/20181226055200/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html ''CIA - The World Factbook'' (07 KZU 2018)]&lt;/small&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;hr&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | [[Restr:Map of USA DC.svg|Map of USA DC|280px]]
|}
Ur vro etre ar [[Meurvor Atlantel]] hag ar [[Meurvor Habask]] en [[Amerika an Norzh]] eo '''Stadoù-Unanet Amerika''' ([[saozneg]]: ''United States of America''), [[teskanv]]: '''SUA''' (saozneg : ''USA'', ''US''), stumm berr : '''(ar) Stadoù-Unanet''' (''United States''). Aliezik e vez graet ''[[Amerika]]'' pe ''Bro-Amerika'' ivez dre verrdro. Amerikaned pe Stadunaniz a vez graet eus o annezidi. Abaoe deroù an {{XXvet kantved}} eo ar [[riez]] c'halloudusañ er bed. 341 milion a annezidi a oa e 2025, trede poblañs vrasañ ar bed.

Roet eo bet an anv Amerika diwar hini an [[ergerzhour]] [[italia]]n, [[Amerigo Vespucci]]. Ur rann hag un [[trevadenn|drevadenn]] eus ar [[Rouantelezh-Unanet]] e oa a-raok ma voe graet an [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet|Dispac'h amerikan]] a-enep d'ar Saozon. [[Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika|Disklêriet e voe]] an dizalc'hiezh e [[1776]] ha [[George Washington]] a voe kentañ prezidant ar Stadoù-Unanet e [[1789]]. Ur republik kevreadel gant 50 stad eo bremañ. [[Washington D.C.]] eo he c'hêr-benn, war an aod Reter.

Un ezel diazezer eus [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] (ABU) eo hag emañ ar sez anezhañ e [[New York City|New York]], kêr vrasañ ar vro. Un ezel padus eus [[Kuzul Surentez ar Broadoù Unanet|Kuzul Surentez]] ABU eo. Broudet en deus ar gouarnamant stadunanat ar broioù a felle dezho lakaat un harz d'an [[Unaniezh Soviedel]] da sinañ e 1945 [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|Aozadur Feur-emglev Norzh-Atlantel]]. Hiziv e vez graet 37% eus dispignoù milourel ar bed gant ar SUA, hae e chom [[US Army|al lu stadunanat]] an hini galloudusañ er bed.

Ekonomiezh kentañ ar bed o deus ar Stadoù-Unanet, a-drugarez da gennadoù al labour-douar, ar greanterezh hag ar servijoù. An [[US dollar]], ar moneiz stadunanat, eo arouez o galloud ekonomikel. E-touez ar re wellañ int ivez war dachenn an imbourc'h skiantel hag an neveziñ teknologel.

[[Saozneg]] ha [[spagnoleg]] eo ar yezhoù komzet ar muiañ, met ouzhpenn yezhoù an Amerindianed e vez komzet meur a yezh all gant familhoù an embroidi, en o zouez ar [[brezhoneg]]&lt;ref&gt;War-dro 20 000 yezher hervez un enklask e dibenn an XX{{vet}} kantved&lt;/ref&gt;. Ar sevenadur ar muiañ skignet er bed eo an hini amerikan, dre ar sonerezh, ar sinema, ar c'hiz hag [[keginerezh Stadoù-Unanet Amerika|ar boued]] dreist-holl.

== Stadoù ar Stadoù-Unanet ==
''Gwelout ar pennad [[Stadoù ar Stadoù-Unanet]]''.&lt;br&gt;
Evel ma tiskouez splann an anv ez eo Stadoù-Unanet Amerika un unaniezh stadoù disheñvel. Da gentañ e oant trizek, hag abaoe [[1960]] ez eus 50 anezho. Ar Stadoù a oa bet degemeret en Unaniezh eo [[Alaska]] e miz Genver 1959 hag [[Hawaii]] e miz Eost 1959.

Ur republik bonreizhel hag ur [[stad kevreadel]] eo.

== Douaroniezh ==
Trede brasañ bro ar bed eo ar Stadoù-Unanet war-lerc’h [[Rusia]] ha [[Kanada]] hag a-raok [[Republik Poblek Sina]]. An tiriad stadunanat, en em led war 7 % eus douaroù divoret ar blanedenn, zo ken bras ha kevandir Europa. Gorread ar Stadoù-Unanet zo 17 gwech kement ha hini Frañs ar c’hevandir. Brasoc’h eget Frañs eo stad [[Alaska]] pe hini [[Texas]]. Ar bloc’had 48 stad, da lavaret eo an holl stadoù war-bouez [[Alaska]] ha [[Hawaii]], a vez anvet « ''Mainland'' » a-wechoù, zo dezhañ ur stumm hag a denn d'ur pempkorneg, hag en em led war 4 gwerzhid-eur. 4 500&amp;nbsp;km hed zo etre ar Meurvor Atlantel (reter) hag ar Meurvor Habask (kornôg)&lt;ref&gt;J.-Y. Cleach [...], “La puissance américaine” p.104&lt;/ref&gt;. 2 500&amp;nbsp;km, a-hend-all, zo etre harzoù Kanada hag harzoù Mec’hiko. Ar stêr [[Missouri (stêr)|Missouri]] hag ar stêr [[Mississippi (stêr)|Mississippi]] a zo 6 000&amp;nbsp;km a hed ganto o-div ha redek a reont dre greiz ar ''mainland''. Ken hir int o-div hag ar stêr [[Amazon (stêr)|Amazon]] a zo o redek e [[Suamerika]].

=== Harzoù gant broioù all ===
12 034&amp;nbsp;km harzoù
&lt;ref name = cia&gt;Andon : [https://web.archive.org/web/20070509144336/https://www.cia.gov/cia//publications/factbook/geos/us.html CIA - The World Factbook]&lt;/ref&gt;:
* 8 893&amp;nbsp;km gant [[Kanada]] (en o mesk 2 477&amp;nbsp;km gant [[Alaska]]),
* 3 141&amp;nbsp;km gant [[Mec’hiko]],
* hag ivez 28 km gant [[Kuba]] (bon ar morlu bae Guantánamo)

=== Douaroniezh fizik ===
[[Restr:Mesquite Sand Dunes in Death Valley.jpg|thumb|[[Traoñienn ar Marv]], al lec’h izelañ ha tommañ eus ar Stadoù-Unanet]]
Un nebeud lec'hioù dibar: 
* '''Ar beg uhelañ''' : [[Menez Denali|Denali]] en Alaska (6 168 metr)
* '''Al lec’h izelañ''' : [[Badwater]] e [[Traoñienn ar Marv]] e Kalifornia (- 86 metr)
* '''Ar stêr bennañ''' : ar [[Missouri (stêr)|Missouri]]-[[Mississippi (stêr)|Mississippi]] zo ouzhpenn 6 000&amp;nbsp;km hed dezhi.
* '''Gorread''' : 9 826 676&amp;nbsp;km² (en trede plas war-lerc'h Rusia ha Kanada)
* '''Aod''': 19 924&amp;nbsp;km
* '''An uhelderioù pellañ''': - 86 m &gt; + 6 194 m

==== Torosennadur ====
[[Restr:Snakeriver.jpg|thumb|[[Snake River]] ha [[Grand Teton]], [[Wyoming]]]]
Liesseurt eo torosennadur ar Stadoù-Unanet. En em led a ra a norzh da su dreist-holl. Er C'hornôg emañ ar [[Menezioù Roc'hellek]] (''Rocky Mountains''), al [[Lammoù-dour]] hag ar [[Sierra Nevada]], 4 500 metr well-wazh a uhelder dezho. En o zouez emañ plateizioù ha diazadoù [[Colorado]]. Plaenennoù ha plateizioù bras-ec’hon kreiz ar Stadoù-Unanet zo hollad ar stêrioù [[Mississippi (stêr)|Mississippi]] ha [[Missouri (stêr)|Missouri]] o redek enno. Eus an dibab eo an douaroù enno ivez. Er reter ez eus menezioù kozh, an [[Appalachoù]] o anv (''Appalaches''), dezho 2 300 metr a uhelder. Plaenennoù strizh zo e-touez ar menezioù-se hag ar Meurvor Atlantel.

==== Menezioù-tan ====
[[Restr:MtHood TrilliumLake.jpg|thumb|Menez Hood, Oregon]]
An darn vrasañ eus ar menezioù-tan bev zo e Kornôg ar c'hleiz habaskek, en Alaska hag en enezeg Hawaii :
* [[Menez Rainier]] (4 392 m), Washington
* [[Menez Shasta]] (4 322 m), Kalifornia
* [[Mauna Loa]] (4 171 m), Hawaii
* [[Menez Adams]] (3 743 m), Washington
* [[Menez Hood]] (3 429 m), Oregon
* [[Glacier Peak]] (3 213 m), Washington
* [[Menez Redoubt]] (3 108 m), Alaska
* [[Menez Saint Helens]] (2 549 m), Washington

==== Hinoù ====
An holl zoareoù hinoù a ren war ar Stadoù-Unanet, eus ar yenañ ([[hinad pennahelel]] en Alaska) d'an tommañ ([[Traoñienn ar Marv]]), eus ar glepañ (Gwalarn, [[Washington (Stad)|Stad Washington]]) d’ar sec’hañ (hinad krin ha gouelec’hioù er Mervent). Gant an hinoù hag an torosennadurioù a bep seurt zo bet er Stadoù-Unanet ez eus bet stummet maezioù ha rannvroioù liesseurt enno.

==== Stêrioù ====
[[Restr:Grand Canyon from Moran Point.jpeg|thumb|[[Kanienn Veur]]]]
* Missouri-Mississippi : 6 270&amp;nbsp;km
* [[Missouri (stêr)|Missouri]] : 4 370&amp;nbsp;km
* [[Mississippi (stêr)|Mississippi]] : 3 778&amp;nbsp;km
* [[Rio Grande (Norzhamerika)|Rio Grande]] : 3 060&amp;nbsp;km
* [[Arkansas (stêr)|Arkansas]] : 2 348&amp;nbsp;km
* [[Colorado (stêr)|Colorado]] : 2 317&amp;nbsp;km
* [[Ohio (stêr)|Ohio]] : 2 102&amp;nbsp;km
* [[Columbia (stêr)|Columbia]] : 2 044&amp;nbsp;km
* [[Snake River]] : 1 670&amp;nbsp;km
* [[Tennessee (stêr)|Tennessee]] : 1 049&amp;nbsp;km

==== Lennoù ====
[[Restr:Great Lakes from space.jpg|thumb|Skeudenn dre loarell eus al Lennoù Bras]]
Gorread hollek al [[Lennoù Meur Amerika|Lennoù Bras]] zo war-dro 250 000&amp;nbsp;km², bezet an hanter eus gorread Frañs ar c’hevandir.
* Roll al Lennoù meur, eus an hini vrasañ d'an hini vihanañ :
** [[Lenn Superior]]
** [[Lenn Huron]] 
** [[Lenn Michigan]] 
** [[Lenn Erie]] 
** [[Lenn Ontario]] 
[[Restr:Lake Powell Above Wahweap Marina.jpg|thumb|Lenn Powell, Utah]]
* Al lennoù pennañ all : 
** [[Lenn Pontchartrain]]
** [[Lenn Sall Veur]]
** [[Lenn Champlain]]
** [[Lenn Mead]]
** [[Lenn Powell]]
** [[Utah Lake|Lenn Utah]]
** [[Lenn Tahoe]]

=== Douaroniezh denel ===
[[Restr:Intrastate Interstate Highways.svg|thumb|Gourhentoù pennañ ar Stadoù-Unanet]]
Stankoc'h eo ar boblañs er Reter eget er C'hornôg. 31 annezad dre km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; eo stankted keitat ar vro. Ouzhpenn tri c'hard eus an dud a zo o chom er c'hêrioù.

An doareoù treuzdougen pennañ eo ar c'hirri-tan hag ar c'hirri-nij. Sellet e vez alies ouzh SUA evel « Bro ar c'harr ».

E 2014 e oa an &quot;euro-amerikaned&quot; (diskennidi eus Europeiz) 77,4% eus ar boblañs, 17,4% a oa Spagnekiz (''&quot;Hispanics&quot;''), 13,2% a oa [[Afroamerikaned]], 5,4% a oa Aziiz, 1,2% a oa [[Amerindianed]] ha 2,8% a oa &quot;hironed ha re all&quot;.

=== Dasparzh an annezidi ===
An Amerikaned zo o chom dreist-holl war an aodoù ha tro-dro d’al Lennoù Bras. Eus ar c’hantved hedredenn, eus tu ar c'hornôg, betek ar Meurvor Habask hag en [[Alaska]] n'eo ket bras-tre an niver a annezidi, war-bouez en ur gêr zistro bennak hag ivez e [[Kalifornia]]. Kalifornia zo ar Stad stadunanat ma'z eus an niver brasañ a dud o chom enno ha kenderc'hel a ra ar Stad-se da zesachañ an dud eus diabarzh pe eus diavaez ar Stadoù-Unanet.

==== Kêrioù ha niver an dud enno ====
En tu all d’an tri c’hard eus an dud zo o chom e kêr er Stadoù-Unanet. [[megalopolenn]] [[BosWash]] zo e biz ar vro.
Roll an tolpad-kêrioù pennañ eus ar Stadoù-Unanet, o stad kevreat hag an niver a dud zo o chom enno&lt;ref&gt;Andon : [https://web.archive.org/web/20090428231307/http://www.populationdata.net/palmaresvilles.php populationdata.net]&lt;/ref&gt; :
[[Restr:Hollywood boulevard from kodak theatre.jpg|thumb|Los Angeles, Kalifornia]]
[[Restr:DowntownChicagoILatNight.jpg|thumb|Chicago, Illinois]]
[[Restr:San Francisco DSC09797.JPG|thumb|San Francisco, Kalifornia]]
# [[New York]] (New York) : 24 112 176
# [[Los Angeles]] (Kalifornia) : 18 313 809
# [[Chicago]] (Illinois) : 11 318 384
# [[Washington DC|Washington]] (DC) - [[Baltimore]] (Maryland) : 8 026 607
# [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]] (Kalifornia) : 7 159 693
# [[Philadelphia]] (Pennsylvania) : 5 951 797
# [[Dallas (Texas)|Dallas]] - [[Fort Worth (Texas)|Fort Worth]] (Texas) : 5 931 956
# [[Detroit]] (Michigan) : 5 905 754
# [[Miami (Florida)|Miami]] (Florida) : 5 726 495
# [[Houston (Texas)|Houston]] (Texas) : 5 280 752
# [[Atlanta]] (Georgia) : 5 034 362
# [[Boston]] (Massachusetts) : 4 411 000

== Istor berr SUA ==
An Indianed e oa bet an dud kentañ o chom er Stadoù-Unanet. Tri meuriad indian a oa ha meur a gant yezh ha sevenadurioù disheñvel o doa. N’ouzer ket kalz a draoù diwar o fenn, dreist-holl evit a sell ar pobloù kantreat.

Er {{XVIvet}} kantved hag er {{XVIIvet}} kantved e voe an Indianed o taremprediñ Europiz evit ar gwechoù kentañ. Diazezañ a reas dreist-holl ar Spagnoled er su, ar Saozon er reter hag ar Frañsizien en norzh hag en draoñienn ar Mississippi, ha da-heul e voe enebet meur a sevenadur an eil ouzh egile.

E [[1607]] e tiazezas ar Saozon o c’hêriadenn gentañ, [[Jamestown]] hec’h anv. Da c’houde en em stalias trevadennoù niverus a-hed an aod er reter. En o zouez e oa [[Plymouth (Massachusetts)|Plymouth]], [[Boston]], [[Salem]], [[Williamburg]]. D'ar mare-se e voe krog da harluañ ha da werzhañ tud du eus Afrika da sklaved. Gant ar morianeta e voe diorroet ar plantadegoù kotoñs er su dreist-holl ha diorroet e voe an danframmoù.

C’hwennet e voe an Indianed gant ar c’hleñvedoù-red (brec’h, ruzell) a oa bet degaset gant an difraosterien. Miliadoù a Indianed all a voe lazhet en ur vrezeliañ gant Europiz ivez. E-pad ar brezel brasañ ez aloubas ar Vreizhveuridi tiriadoù ar C’hallaoued hag e-se e oant deuet a-benn da zaougementiñ gorread an douaroù a oa dalc'het ganto betek ar mare-se.

[[Restr:Declaration of Independence (1819), by John Trumbull.jpg|thumb|[[Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika|Disklêriadur Dizalc'hidigezh]] ar Stadoù-Unanet]]
Trizek trevadenn vreizhveuriat a c’hounezas o dizalc’hiezh diouzh Breizh-Veur d'ar [[4 Gouere|4 a viz Gouere]] [[1776]]. Degemeret e voe ganto [[Bonreizh Stadoù-Unanet Amerika]] e [[1787]]. Ar vonreizh kentañ bet degemeret e broioù ar c'hornôg. Diazezet eo bet an identelezh amerikan gant an daou skrid-se.

Disklêriet e voe ar [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel Diabarzh]] e [[1861]] abalamour d'ar sklavelezh ha da blegoù fall an armerzh er Stadoù-Unanet. Ne viras ket ouzh a vro avat da vont war-raok. Evit gwir e oa bet miliadoù a dud o vont d'ober o annez ahont a-hed an {{XIXvet}} kantved. D'ar mare-se eo ivez e voe diorroet ar greantelerezh er vro hag e voe aloubet ar c’hornôg pa voe diorret an hentoù-houarn ahont.

En {{XXvet kantved}} eo deuet ar Stadoù-Unanet da vezañ galloudusañ bro ar bed a-fet armerzh, sevenadur ha politikerezh (dreist-holl war-lerc'h an [[Eil Brezel Bed]]), daoust m'o doa renerien ar vro c'hwitet war o zaol da vare ar [[brezel Vietnam|brezel]] er [[Vietnam|Viêt-nam]]. Gwall skoet e voe an Amerikaned gant se. Abaoe m'eo peurechu ar [[brezel yen]] hag abaoe ma n'eus ket mui eus an [[URSS]] (Unaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel) eo ar Stadoù-Unanet ar vro dreistgalloudekañ nemeti er bed, evit a sell ar galloud milourel peurgetket.

== Politikerezh ==
[[Restr:White house south.jpg|thumb|An [[Ti Gwenn]], [[Washington DC]]]]
Ar vro zo anezhi hanter-kant [[Stad]] kevreat a astenn o beli leun war meur a dachenn : ur c'hevread eo. Rannet eo pep Stad e [[kontelezhioù er Stadoù-Unanet|kontelezhioù]], nemet [[Alaska]] a zo rannet e ''&quot;boroughs&quot;'', ha [[Louiziana]] e [[parrez]]ioù (''&quot;parishes&quot;'').

Ar Stadoù-Unanet zo anezho ur republik kevreadel prezidantel divgambr. Distag eo an tri galloud (galloud lezenniñ, galloud erounit ha galloud barn) an eil diouzh egile.

Dilennet e vez ar prezidant hag ar besprezidant asambles e-pad 4 bloaz, gant ar mouezhiañ hollek dieeun. Pep Stad a vez dileuriet gant ur skolaj dilennerien veur zo kenfeur well-wazh ouzh niver hec’h annezidi. Abaoe [[1951]] n’hall ket prezidant ar Stadoù-Unanet ren war ar vro ouzhpenn daou respet. Daou strollad politikel bras zo er vro dreist-holl : ar [[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|Strollad Republikan]] hag ar [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|Strollad Demokratel]].

[[Restr:Map of USA with state names.svg|lang=br|thumb|right|Kartenn Stadoù ar Stadoù-Unanet]]
Dilennet e oa bet [[George Walker Bush|George W. Bush]] da brezidant ar Stadoù-Unanet e miz Du [[2000]] (d'an [[20 Genver|20 a viz Genver]] [[2001]] e krogas e respet). E [[2004]] e oa bet dilennet en-dro. E [[2009]] e voe [[Barack Obama|Barack H. Obama]], eus ar strollad demokratel, dilennet da prezidant. Dilennet eo bet [[Donald Trump]] (Strollad Republikan) da brezidant d'an [[8 a viz Du]] [[2016]], hag ur wech all e [[2024]].

Al [[Lez-veur SUA|lez-veur]] eo ensavadur uhelañ ar reizhiad lezvarnel kevreadel.

== Ar feiz ==
[[Restr:Saint Patrick front1.jpg|thumb|An Iliz-veur katolik roman Sant Padrig e [[New York]]]]
Gouarnamant ar Stadoù-Unanet ne c'houlenn ket digant e geodediz petra eo o feiz. Dispartiet eo ar relijion diouzh ar Stad kevreadel en ur mod ofisiel. Asuret eo ar bennaenn-mañ gant ar vonreizh a ziogel ar frankiz krediñ. Ar stad kevreadel ne zegas skoazell ebet da skol relijiel ebet{{daveoù a vank}}. Ar bedenn renket gant ar skol zo difennet abaoe 1962 gant an diferadenn « Engel a-enep Vitale ».

Enklaskoù prevez a bep seurt a ziskouez ez eus etre 75 % ha 90 % eus an Amerikaned a gred e Doue. Koulskoude emaint 44 % o lavaret o deus cheñchet relijion ur wech da nebeutañ en o buhez. Ha lavaret a reont ne votont ket hervez o c'hredennoù.

Ar [[protestantiezh|brotestanted]] eo ar re niverusañ, met a-raok pell e vint dindan 50 %. Ur c'hard eus an Amerikaned zo [[Katoligiezh|katoliked roman]]. Bez' ez eus ivez [[dizoueidi|tud dizoue]] (16%), [[yuzevien]] (1,7%), [[boudisted]] (0.7%), [[muzulmaned]] (0.6%), [[hindouisted]] ha kement zo.

== Amerikaned brudet ==
=== Skiantourien ===
''Lenn ar pennadoù er [[:Rummad:Skiantourien SUA]].''

=== Milourien ===
* [[George Washington]] : brezel dizalc’hiezh
* [[George Armstrong Custer]] : Brezel disrannidigezh ha brezelioù indian
* [[Robert E. Lee]] : Brezel disrannidigezh
* [[Ulysses S. Grant]] : Brezel disrannidigezh
* [[William T. Sherman]] : Brezel disrannidigezh ha brezelioù indian
* [[George Patton|George S. Patton]] : Eil Brezel Bed
* [[Omar Bradley]] : Eil Brezel Bed
* [[Douglas McArthur]] : Eil Brezel Bed ha brezel Korea
* [[Dwight D. Eisenhower]] : Eil Brezel Bed
* [[William Westmoreland]] : Eil Brezel Bed ha brezel Viêt-Nam
* [[Colin Powell]] : Brezel Koweit (Brezel kentañ ar Pleg-mor)
* [[Tommy Franks]] : Brezel Irak (Eil Brezel ar Pleg-mor)

=== Livourien ===
''Lenn pennadoù ar [[:Rummad:Livourien SUA]].''
* [[Edward Hopper]] 1882-1967
* [[Jackson Pollock]] 1912-1956
* [[Andy Warhol]] 1928-1987
* [[Jean-Michel Basquiat]] 1960-1988

=== Luc’hskeudennerien ===
''Lenn pennadoù ar [[:Rummad:Luc'hskeudennourien SUA]].''
* [[Jacob Riis]] 1849-1914
* [[Alfred Stieglitz]] 1864-1946
* [[Ansel Adams]] 1902-1984
* [[Robert Capa]] 1913-1954
* [[Diane Arbus]] 1923-1971
* [[Richard Avedon]] 1923-2004
* [[Irving Penn]] 1917

=== Istorourien ===
* [[Robert Caro]]
* [[Robert Paxton]]
* [[Robert Utley]]
* [[Howard Zinn]]

=== Politikourien ===
''Lenn ivez ar pennad [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika]]''
* [[Alexander Hamilton]], soñjer politikel, politikour
* [[George Washington]], Prezidant kentañ ar Stadoù-Unanet, 1789-1797
* [[Thomas Jefferson]], trede prezidant, bet ijinet gantañ lezennoù war ar berc’henniezh kefredel
* [[Abraham Lincoln]]
* [[Theodore Roosevelt]]
* [[John Adams (politikour)|John Adams]]
* [[Woodrow Wilson]]
* [[John Fitzgerald Kennedy]]
* [[Franklin D. Roosevelt]]
* [[Bill Clinton]], Prezidant, 1993-2001
* [[Barack Obama]]

=== Sonerien ===
''Gwelet [[Sonerezh Stadoù-Unanet Amerika]]''

=== Filmaozerien ===
''Lenn pennadoù ar [[:Rummad:Filmaozerien SUA]].''

=== Lennegezh ===
''Lenn ar pennad [[Lennegezh Stadoù-Unanet Amerika|Lennegezh SUA]].''

=== [[Priz Nobel ar Peoc'h]] ===
[[Restr:Martin Luther King - March on Washington.jpg|thumb|King o komz e-pad ar gerzhadeg evit ar gwirioù keodedel]]
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
* 1906 : [[Theodore Roosevelt]]
* 1912 : [[Elihu Root]]
* 1919 : [[Woodrow Wilson]]
* 1925 : [[Charles Gates Dawes]]
* 1929 : [[Frank Billings Kellogg]]
* 1931 : [[Jane Addams Nicholas Murray Butler]]
* 1945 : [[Cordell Hull]]
* 1953 : [[George Marshall]]
* 1962 : [[Linus Pauling]]
|
* 1964 : [[Martin Luther King, Jr.]]
* 1970 : [[Norman Borlaug]]
* 1973 : [[Henry Kissinger]]
* 1985 : [[Kevredigezh etrebroadel ar vezeien evit diarbenn ar brezel nukleel]], Boston
* 1986 : [[Elie Wiesel]]
* 1997 : [[Jody Williams]]
* 2002 : [[Jimmy Carter]]
* 2007 : [[Al Gore]]
* 2009 : [[Barack Obama]]
|}

=== Gizourien ===
* [[Calvin Klein]]
* [[Nike]]
* [[Reebok]]
* [[Tommy Hilfiger]]

=== C'hoarierion echedoù ===
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[Oscar Chajes]]
* [[David H. Li]]
* [[Árpád Élő]]
* [[Reuben Fine]]
* [[Bobby Fischer]]
* [[Clarence Freeman]]
* [[George Koltanowski]]
* [[Edward Lasker]]
* [[Georges-Henri MacKenzie]]
|
* [[Frank Marshall]]
* [[Paul Charles Morphy]]
* [[Victor Palciauskas]]
* [[Harry Nelson Pillsbury]]
* [[Vasik Rajlich]]
* [[Samuel Reshevsky]]
* [[Nikolaz Rossolimo]]
* [[Eugène Rousseau]]
* [[Yasser Seirawan]]
|
* [[Elizabeth Shaughnessy]]
* [[Jackson Showalter]]
* [[Sonja Graf]]
* [[Charles Stanley]]
* [[Wilhelm Steinitz]]
* [[Povilas Tautvaišas]]
* [[Jonathan Tisdall]]
* [[Paul Truong]]
* [[Aleksandr Wojtkiewicz]]
|}

=== Tud all ===
* [[Benjamin Franklin]], kefredour ha politikour e-pad ar brezel dizalc'hiezh
* [[Thomas Edison|Thomas Alva Edison]], krouer ha den afer
* [[Howard Hughes]], nijer, produer sinema hag un oristal a zen a afer
* [[Stan Lee]], senarioer comics, seurt bannoù-treset a bouez er Stadoù-Unanet
* [[Allan Pinkerton]], a grouas un ajañs bras a igounierien brevez
* [[Paul Revere]], dispac’her e-pad ar brezel dizalc’hiezh
* [[Harriet Tubman]], a roas skoazell da gantadoù a sklavourien da dec’hel kuit e norzh ar Stadoù-Unanet a-raok ar brezel disrannidigezh
* [[Wilbur Wright]], unan eus an nijerien vrudet kentañ.

== Un nebeud sifroù ==
* Dispignoù an armeoù : 400 miliard a USD (e 2004)
* Linennoù pellgomz : 268 milion a USD (e 2003) [2]
* Pellgomzerioù hezoug : 219 milion a USD (e 2005) [2]
* Skingomzerioù : 575 milion a euroioù (e 1997)
* Skinwelerioù : 219 milion a euroioù (e 1997)
* Pellgomzerioù : 659 evit 1000 annezad
* Implijerien Genrouedad : 205 milion a USD (e 2005) [2]
* Pourchaserien moned war ar Genrouedad : 7 800 (en 2000)
* Hentoù : 6 407 637&amp;nbsp;km (en o zouez 4 164 964&amp;nbsp;km hentoù terduet) (e 2004) [2]
* Hentoù-houarn : 226 605&amp;nbsp;km (en 2004) [2]
* Hentoù : 41 009&amp;nbsp;km (en 2004) [2]
* Niver a aerborzhioù : 14 858 (en o zouez 5 119 aerborzh gant roudennoù terduet) (e 2006) [2]

== Notennoù ==
{{daveoù}}

==Gwelet ivez==
*[[Stadoù ar Stadoù-Unanet]]

== Liammoù diavaez ==
Lec’hiennoù ofisiel:
* {{en}} [http://www.firstgov.gov Porched ofisiel Stadoù-Unanet Amerika]
* {{fr}} [http://usinfo.state.gov/fr/ Programmoù keleier etrebroadel skignet gant Servij kelaouiñ departamant-Stad ar Stadoù-Unanet]

{{Kuzul Surentez ABU}}
{{AFNA}}{{Amerika NKK}}
{{Aozadur ar Stadoù Amerikan}}

[[Rummad:Stadoù-Unanet Amerika]]</text>
      <sha1>kk9w64j3seujbq1aiiv3ctyib1l2p1y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Penn-ar-Bed</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2845</id>
    <revision>
      <id>2193942</id>
      <parentid>2191588</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T12:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GeniusElephant678</username>
        <id>90688</id>
      </contributor>
      <origin>2193942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7819" sha1="hg0jpx7vgvbpufpptk6hj9jd7v241m3" xml:space="preserve">{{Infobox Departamant gall
 | anv               = 
 | anvOfisiel        = ''Finistère''
 | skeudenn          = Finistère-Position.svg
 | ardamezioù        = Blason département fr Finistère.svg
 | logo              =Flag of Finistère Department.svg 
 | bro               = {{Breizh}}
 | rannvro           = {{Rannvro Breizh}}
 | prefeti           = [[Kemper]]
 | isprefetioù       = [[Brest]]&lt;br&gt;[[Kastellin]]&lt;br&gt;[[Montroulez]]
 | prezidant         = Maël de Calan
 | prefed            = Louis Le Franc
 | ebbsa             = 29
 | kod2              = FR-29
 | kod3              = FR522
 | anvAnnezidi       = 
 | hedred            = 04/00/W
 | ledred            = 48/15/N
 | gorread           = 6733
 | arondisamant      = [[Arondisamantoù Penn-ar-Bed|4]]
 | pastell-vro       = 8
 | kanton            = [[Kantonioù Penn-ar-Bed|27]]
 | etrekumuniezh     = 21
 | kumun             = [[Roll kumunioù departamant Penn-ar-Bed|279]]
|adarmezioù=Blason département fr Finistère.svg|anv all=Finister}}
'''Penn-ar-Bed''' (distaget: {{IPA|[ˌpɛnarˈbeːt]}}; ''Finistère'' e galleg hag ent-ofisiel, distaget: {{IPA|[fi.nis.tɛʁ]}}) zo unan eus ar pemp [[departamant gall|departamant]] a oa bet savet e [[Breizh]] da heul ar [[Dispac'h gall|Reveulzi c'hall]]. E kornaoueg ar vro emañ, [[Kemper]] eo ar pennlec'h anezhañ, hag an 29 an niverenn roet dezhañ.

Gwezhall e veze anvet '''Finister''' e [[brezhoneg]], diwar an anv gallek&lt;ref&gt;&quot;[http://devri.bzh/dictionnaire/f/finister/ Finister]&quot; war al lec'hienn ''devri.bzh''&lt;/ref&gt;.
==Istor==
Krouet eo bet e [[1790]] diwar rannadenn [[proviñs]] [[Breizh]] etre pemp departamant. Ar [[prefeti]] a zo bet staliet e [[Kemper]], hag ar prefeti mor e [[Brest]]. Anvet eo bet diwar un anv kozh roet er [[Krennamzer|Grennamzer]] da [[Beg Lokmazhe|Veg Lokmazhe]] (e kumun [[Plougonvelen]]) bet kredet bezañ ar [[Kornôg|c'hornôkañ]] lec'h e [[kevandir]] [[Eurazia]], houmañ lakaet da lodenn bennañ ar bed. Hiziv an deiz emañ perzh eus [[Rannvro Breizh]].

Evit sevel departamant Penn-ar-Bed ez eus bet kemeret ul lodenn vras eus [[Kerne]], er su, [[kontelezh]] hag eskopti kozh [[Bro-Leon]] penn-da-benn, er [[biz (roud-avel)|biz]] ul lodenn eus [[Bro-Dreger]], hag ul lodennig eus [[Bro-Wened]] er [[gevred]], e-tro [[an Arzhanaou]].

=== Istor melestradurel ===
[[Restr:PrefetiGallKemper.JPG|left|thumb|200px|Ar prefeti e Kemper]]
* [[Dispac'h gall]] : Lodennet e voe departamant Penn-ar-Bed etre eizh [[Bannoù Penn-ar-Bed|bann]]; setu amañ o roll: [[Brest]], [[Karaez-Plougêr]], [[Kemper]], [[Kemperle]], [[Landerne]], [[Lesneven]], [[Montroulez]] ha [[Pontekroaz]].
* [[27 Genver|27 a viz Genver]] [[1790]] - Diviz [[kannad]]ed Breizh war [[harz]]où departamant Penn-ar-Bed (rannadur [[Bro-Dreger]] koulz hag hini senesaliezh Karaez ha kanton [[an Arzhanaou]] distaget diouzh [[Bro-Wened]]) ;
* [[20 Eost|20 a viz Eost]] 1790 - [[Kemper]] lakaet da [[pennlec'h|bennlec'h]] Penn-ar-Bed gant ar Vodadenn Vroadel Bonreizhañ a-enep tuidi Landerne ;
* [[19 Gouere|17 a viz Gouere 1793]] - Goude m'eo bet kaset d'al lezvarn melestrerien Penn-ar-Bed emañ staliet ar C'hengor melestradurel e Landerne, met chom a ra an darn vuiañ eus ar paperennoù e Kemper adanvet &quot;Montagne-sur-Odet&quot; ;
* 22 Mae|22 a viz Mae 1794 - 26 melestrer Penn-ar-Bed dibennet e Brest evit bezañ bet kevrededourien;
* [[5 Du|5 a viz Du 1794]] - Kemper adlakaet da bennlec'h gant ar Goñvañsion Vroadel ;
* [[17 C'hwevrer|17 a viz C'hwevrer]] [[1800]] (28 Pluviôse, An VIII) - Lezenn war ar rannadur melestradurel e Bro-C'hall : ur [[prefed]] lakaet e penn melestradurioù an departamantoù ha krouidigezh an [[arondisamant gall|arondisamanto]]ù gant un [[isprefed]] war ar bazenn uhelañ - Roll an arondisamantoù : Kemper, [[Brest]], [[Kastellin]], [[Montroulez]], [[Kemperle]].
* [[1857]] - Staget eo Lokunole ouzh Penn-ar-Bed ;
* [[1926]] - Lamet eo Kemperle diouzh roll an arondisamantoù ;
* [[1973]] - Brest hag ar c'humunioù war he zro bodet er [[Brest Meurgêr ar Mor|Kumuniezh kêrioù Brest]] ;
* [[6 C'hwevrer|6 a viz C'hwevrer]] [[1999]] - Kentañ lezenn war bodañ ar c'humunioù e [[kumuniezh kumunioù|kumuniezhioù kumunioù]] - War ar prantad 2000-2003 e padas an divizoù a-raok ma vo goloet an departamant a-bezh. N'eus nemet teir c'humun chomet er-maez eus ur gumuniezh neuze : [[Enez-Sun]], [[Lokorn]]&lt;ref&gt;[[Lokorn]] a zo deuet da vezañ ezel eus [[Kemper Kumuniezh]] e 2011.&lt;/ref&gt; hag [[Enez-Eusa]].
{{clr|left}}

=== Ragistor ===
E [[Ploeneg]] eo bet kavet roudoù koshañ un [[tan]] oaled e [[Europa]] ([[deiziad|deiziataet]] 400.000 [[bloaz]]).
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936 : ar c'huzul-departamant a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 264, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 &lt;/ref&gt;.
=== Bremañ ===
* 51 gumun a zo ur skol Diwan pe ur skol zivyezhek enno. 3,8% eus bugale an departamant a zo ganti er c'hentañ derez. [https://web.archive.org/web/20070211064034/http://www.ofis-bzh.org/bzh/services/observatoire/travaux.php?travail_id=82 Ofis Publik ar Brezhoneg] &lt;br /&gt;
* Ar skritelladur a zo ul lodenn diouti e brezhoneg e Penn-ar-Bed, dreist-holl skritelloù ar c'humunioù. &lt;br /&gt;
* E 1999 e oa bet graet un enklask gant an INSEE hag e oa bet kavet e oa tro 132 000 brezhoneger e departamant Penn-ar-Bed. Er bloavezh 2005 e oa 4 333 skoliad en hentennoù Diwan ha divyezhek.

==Skoed==
E [[ardamezouriezh|ardamezioù]] a zispak ul [[leon]] (ardamez [[Bro-Leon]]) tal-ouzh-tal gant ur [[maout]] (ardamez [[Kernev]]) gant pemp [[erminig]] a-us (evit 5 departamant Breizh).

== Douaroniezh ==
* Kêrioù pennañ (en tu-hont da 10.000 annezad enno)
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+'''Kêrioù pennañ an departamant'''
! Kumun
! Poblañs ({{PoblansKumun|29|deiziad}})
! Arondisamant
|-
| [[Brest]]
| align=&quot;right&quot; | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|019}}}}
| [[Arondisamant Brest]]
|-
| [[Kemper]]
| align=&quot;right&quot; | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|232}}}}
| [[Arondisamant Kemper]]
|-
| [[Konk-Kerne]]
| align=&quot;right&quot; | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|039}}}}
| Arondisamant Kemper
|-
| [[Montroulez]]
| align=&quot;right&quot; | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|151}}}}
| [[Arondisamant Montroulez]]
|-
| [[Landerne]]
| align=&quot;right&quot; | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|103}}}}
| Arondisamant Brest
|-
| [[Douarnenez]]
| align=&quot;right&quot; | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|046}}}}
| Arondisamant Kemper
|-
| [[Gwipavaz]]
| align=&quot;right&quot; | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|075}}}}
| [[Arondisamant Brest]]
|-
| [[Plougastell-Daoulaz]]
| align=&quot;right&quot; | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|189}}}}
| Arondisamant Brest
|-
| [[Kemperle]]
| align=&quot;right&quot; | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|233}}}}
| Arondisamant Kemper
|-
| [[Plouzane]]
| align=&quot;right&quot; | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|212}}}}
| [[Arondisamant Brest]]
|-
| [[Ar Releg-Kerhuon]]
| align=&quot;right&quot; | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|235}}}}
| [[Arondisamant Brest]]
|}

== Gwelet ivez ==
* [[Arondisamantoù Penn-ar-Bed]]
* [[Kantonioù Penn-ar-Bed]]
* [[Etrekumuniezhioù Penn-ar-Bed]]]
* [[Kumunioù Penn-ar-Bed]]
* [[Kuzulierion jeneral Penn-ar-Bed]]

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Finistère}}
{{Wikeriadur}}
* [https://web.archive.org/web/19970130184949/http://www.cg29.fr/ Lec'hienn ar C'huzul-departamant]
* [https://web.archive.org/web/20180820094300/http://www.finistere.pref.gouv.fr/ Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)]
* [http://www.finisteretourisme.com Touristañ e Penn-ar-Bed] {{fr}} {{en}}

== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}
{{Navbox Breizh}}
{{Departamantoù Frañs}}

[[Rummad:Departamantoù Breizh]]
[[Rummad:Penn-ar-Bed]]</text>
      <sha1>hg0jpx7vgvbpufpptk6hj9jd7v241m3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sinhaleg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4154</id>
    <revision>
      <id>2193991</id>
      <parentid>2021614</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T09:28:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="780" sha1="qyk4vubyu38su56tunbtc8m047owjnx" xml:space="preserve">Ur [[yezhoù indez-ariek|yezh indez-ariek]] eo ar '''sinhaleg''' (''sinhala'' සිංහල ) komzet gant tro-dro da 13 milion a dud evel yezh kentañ e su [[India]] hag e [[Sri Lanka]] dreist-holl m'emañ unan eus ar [[yezh ofisiel|yezhoù ofisiel]]. 

Tost-tre eo ar sinhaleg d'an [[diheveg]] komzet er [[Maldivez]].

Skrivet e vez gant un [[doare-skrivañ]] ispisial, ar [[skritur sinhalek]].

== Gwelet ivez ==
* [[Skritur sinhalek]]
* [[Diheveg]]

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20070519220140/http://www.sinhala-online.com/ Geriadur sinhaleg]
* [https://web.archive.org/web/20051116185117/http://www.travelphrases.info/gallery/Fonts_Sinhala.html Evit gwelet ar sinhaleg war ho skramm]]

[[Rummad:Meneger yezhoù ar bed]]
[[Rummad:Yezhoù Sri Lanka]]</text>
      <sha1>qyk4vubyu38su56tunbtc8m047owjnx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6429</id>
    <revision>
      <id>2193988</id>
      <parentid>2193195</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T08:09:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dezverkoù pennañ */</comment>
      <origin>2193988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23691" sha1="2jnrawz3l8d5y0qan5ord5x0ks2vec0" xml:space="preserve">[[Restr:Wikipedia-logo-v2-br.png|thumb|Logo Wikipedia brezhonek]]
[[Restr:Www.wikipedia.org screenshot 2018.png|thumb|Ar wikipediaioù renket hervez an niver a bennadoù]]
'''Wikipedia''' (da vezañ distaget {{LFE|/wiˌkipeˈdiːa/}} e brezhoneg) zo un [[holloueziadur]] digor, dindan an aotre-implijout [[Creative Commons]] dereiñ-kenrannañ, digoust, hollvedel ha liesyezhek en deus kavet bod war ar Genrouedad. Kenskrivet e vez a-stroll gant tud a-youl-vat war al lec'hienn (http://br.wikipedia.org/ evit an doare brezhonek). Implijout a ra teknologiezh [[Wiki]] ar [[blog]]où, ar pezh a dalvez e c'hall ar pennadoù zo warnañ bezañ kemmet, ha klokaet gant an holl koulz lavaret. Pennadoù a c'haller ouzhpennañ evel a garer.

Sellet a ra an anv ouzh ur raktres hollekoc'h ivez a zo e bal sevel un holloueziadur bras digoust ha frank a wirioù. D'ar [[15 Genver]] [[2001]] e oa bet loc'het gant ar raktres gant ar soñj klokaat ur raktres all anvet [[Nupedia]]. Kaset eo da benn bremañ, hag arc'hantaouet ha meret, gant an [[Diazezadur Wikimedia]], un aozadur n'eo ket e bal dastum madoù anezhañ. Abaoe an deroù n'eo ket paouezet brud ar raktres da greskiñ ha, diwarnañ, ez eus bet ganet raktresoù kar, evel [[Wikeriadur]], [[Wikilevrioù]] ha [[Wikikeloù]].

Ingal e vez meneget pennadoù Wikipedia war [[media]]où a bep seurt ha gant [[akademiezh]]ioù a oar priziañ an doare ma vez skignet, ar frank m'eo ar savidigezh anezhañ ha pegen ledan eo an dibab tachennoù goloet gantañ. Broudet e vez aozerien ar pennadoù da gaout un emzalc'h [[Wikipedia:Chom neptu|neptu]] a c'haller drezañ lakaat ar gaoz war perspektivennoù ledan hep mennout diazezañ ur wirionez [[:en:objectivity (journalism)|objektivel]]. Met, dre m'eo digor just a-walc'h, e sav kudennoù ingal abalamour d'an diresis ma c'hall pennadoù zo bezañ, hag en abeg da zroukc'hoantoù Vandaled zo. Tabut zo war statud Wikipedia a-benn gouzout ha gallout a reer sellet outañ evel ouzh un oberenn dave. Abeg zo bet kavet er raktres evit e [[:en:systemic bias|du sistemek]], e zoug da gavout gwell ar c'henasant kentoc'h eget reiñ kredoù, hag abalamour d'an diouer a aotrouniezh hag a atebegezh d'ar c'hentañ sell pa vez keñveriet ouzh holloueziadurioù all. Evit ar pezh a sell ouzh ar yezhoù minorelaet atav, hag ar brezhoneg en o zouez, ez eo Wikipedia ur chañs dispar evit kas da benn en hor yezh un oberenn ledañ deskamant n'he deus ket he far a-hend-all war baber, hag a goustfe ker-ruz he sevel ma vije soñjet sevel ur raktres heñvel distag. 

E-tro 200 stumm disheñvel zo eus Wikipedia, azasaet dre yezh (en o zouez ez eus ur c'hant bennak zo oberiant). Setu an dek stumm enno ouzhpenn 50&amp;nbsp;000 pennad : [[:en:English Wikipedia|saozneg]], [[:de:Deutschsprachige Wikipedia|alamaneg]], [[:fr:Wikipedia en français|galleg]], [[:ja:ウィキペディア日本語版|japaneg]], [[:en:Italian Wikipedia|italianeg]], [[:pl:Wikipedia|poloneg]], [[:sv:Svenska Wikipedia|svedeg]], [[:en:Dutch Wikipedia|nederlandeg]], [[:en:Portuguese Wikipedia|portugaleg]] ha [[:es:Wikipedia en español|spagnoleg]]. Skignet eo bet ar stumm alamaneg anezhañ dre [[:en:compact disc|Sede]]où, ha meur a adstumm all zo bet [[:en:Mirror (computing)|eilet]] pe [[:en:Fork (software)|azasaet]] gant [[Lec'hienn Web|lec'hiennoù Web]] a bep seurt.

Kinniget eo Wikipedia d'ar mediaoù, war ar bajenn [[Wikipedia:Teuliad kelaouiñ]].

== Yezh : a belec'h e teu an anv ==

Savet eo bet ar ger '''Wikipedia''' diwar div elfenn :
* ''[[Wiki]]'', a zeu eus ''wiki wiki'', a dalvez '''prim''' en [[hawaieg]], met ivez a c'hall bezañ ''aozet'' dre gemmañ ''gant ar'' [[Kenrouedad|Genrouedad]]
* ''pedia'', a zeu eus ''paideia'', a dalvez '''deskadurezh''' e [[gresianeg]].

A-dreñv an nevezc'her ''Wikipedia'' emañ soñj ar ouiziegezh a zalc'h he lusk da vont war-raok ha d'en em ledañ da viken dre nevesadurioù dibaouez. 

=== Reizh ha jener ===
E brezhoneg ez eus bet graet gant ar ger '''Wikipedia''' evel pa vije gourel adalek an deroù, dre genemglev, gant an darn vrasañ. 
* Er yezhoù latin eo gwregel, evel an anvioù unan en ''ia'', hag en alamaneg ivez.
* E kembraeg eo gourel avat, abalamour ma ra dave d'ar ger [[:cy:gwyddionadur]] ([[holloueziadur]]) a zo gourel. Divizet ez eus bet gant ur merour e oa degemeret gant kumuniezh Wikipedia brezhonek an daou, pep implijer a ra evel ma kar neuze.
* Er Wikipedia spagnolek, entre mizioù Gwengolo ha Du e 2003, e oa bet votet da c'houzout ha miret e vije an anv pe kemmet, ha kinniget e voe an anvioù all-mañ (lakaet amañ en urzh hervez an niver a vouezhioù): ''Librepedia, Huiquipedia, Uiquipedia, Güiquipedia, Viquipedia, Ñiquipedia, Velozpedia, Limonpedia, Güisquipedia'' ha ''Velocipedia''. Ha hervez youl ar vouezherien eo chomet digemm.

== Dezverkoù pennañ ==

Tri dezverk pennañ zo d'ar raktres Wikipedia hag a laka anezhañ da vezañ hep e bar. Drezo-holl emañ termenet lec'h Wikipedia war ar [[World Wide Web]]:

* Da gentañ-penn ez eo ar raktres hini savidigezh un [[holloueziadur]]. N'eo ket ur [[geriadur]] nag ur [[forom eskemm]] nag ur [[Roll chomlec'hioù Web]] eta. Sellet ouzh [[https://br.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Mediao%C3%B9|Ar pezh n'eo ket Wikipedia]]. N'eo ket Wikipedia ur [[Wikeriadur]] met degemeret e vez ennañ al labourioù divrazañ, labourioù divrazañ mat gant un deskrivadur berr, diouzh doare ur geriadur.
* Ur [[wiki]] eo ar raktres. Gant ur wiki eo posupl da nep piv bennak, ne vern e oad, krouiñ ha degas kemmoù war an holl bajennoù. An holloueziadur hollek kentañ da vezañ degemeret ar furmad-se eo Wikipedia. Raktres Wikipedia, e-ser sevel un holloueziadur, zo bet kaoz da cheñchamantoù bras er &quot;sevenadur&quot; a oa tro-dro da bed ar [[WikiWikiWeb]]. Chomet eo feal d'an doareoù kumuniezhel. Perzhidi Wikipedia, anezho ar Wikipedourien, a grou a-stroll hag a laka e pleustr [[Wikipedia:Reolennoù|reolennoù hag erbedadennoù]] evit derc'hel ar raktres en e sav plaen ha didubuilh hag e gas war-du ar pal.
* Gallout a ra an testennoù a gaver war Wikipedia bezañ adimplijet dindan doareoù an [[Aotre teulioù frank GNU]] (diwar ar saozneg ''GNU Free Documentation Licence'' a anavezer ivez dindan stumm ar berradur ''GFDL''). Setu ma c'hall un den pe un aozadur implijout ar boued zo e Wikipedia, memes evit ober aferioù, gant ma toujo da dermenoù an Aotre teulioù frank. Gwelet [[Aotre teulioù frank GNU]] ha [[Wikipedia:Gwirioù aozer (Copyright)|Gwirioù aozer (Copyright)]].

Dezverk splannañ Wikipedia eo e c'hall pep hini degas cheñchamantoù en holloueziadur hep goulenn an aotre d'en ober ouzh den ebet. Diwar-se an droienn saoznek ''It's not a bug it's a feature'' (''N'eo ket un draen, e-giz-se eo bet savet'') bet lakaet war wel war (''[[Time Magazine]]'' an [[18 Gouere]] [[2005]] en ur venegiñ komzoù [[Jimbo Wales]]). Klotañ a ra gant ar respont klasel a veze roet e mareoù kentañ ar raktres d'ar weladennerien nevez souezhet-mik o tizoleiñ e oant gouest da gemmañ ar pajennoù hag a gase diouzhtu posteloù evit kemenn e oa bet kavet un ''draen'' a-dreuz ganto en holloueziadur.

== Istor ==

[[Restr:Multilingual Wikipedia logo.gif|right]]

=== Orin ar raktres ===
Harpet eo Wikipedia gant ar [[Meziant frank|meziantoù frank]] ha [[Free Software Foundation]] (diazezadur evit ar meziantoù frank) [[Richard Stallman]]. Unan eus an dud zo bet ledet ganto mennozh un &quot;holloueziadur frank hollvedel eo Stallman&quot; (sellet ouzh e studiadenn enlinenn hag e saozneg &quot;[https://web.archive.org/web/20101231012023/http://www.gnu.org/encyclopedia/free-encyclopedia.html The Free Universal Encyclopedia and Learning Resource]&quot;) a-raok na vije krouet Wikipedia ha Nupedia.

=== Nupedia ===
Ganet eo Wikipedia e penn-kentañ diwar [[Nupedia]], anezhañ ur raktres [[holloueziadur]] digoust enlinenn bet krouet e [[Meurzh (miz)|miz Meurzh]] [[2000]] gant Jimmy Wales hag harpet gant an embregerezh [[Bomis]] (m'eo Jimmy Wales ar [[Kevranneg|c'hevranneg)]] brasañ), bet kemeret perzh gantañ e budjed ar raktres ha divizet gantañ enfredañ Larry Sanger leunamzer evel pennskridaozer. Dre ma yae holloueziadur Nupedia en-dro gant ur [[w:en:Peer review|c'huzul skiantel]], ne'z ae ket kaer war-raok. E [[Genver]] [[2001]], hegazet gant ar gorrek ma oa an araokadennoù e tiviz Larry Sanger krouiñ ur [[Wiki]] a-benn kreskiñ tizh diorren ar pennadoù. Deuet eo ar soñj-se da implijout furmad ar wiki evit sevel un holloueziadur da-heul ur gaozeadenn etre Larry Sanger hag ar programmour Ben Kovitz en doa displeget dezhañ keal ar [[wikiwiki]] e-kerzh ur pred e [[San Diego]], e-kerzh mintinvezh an [[2 Genver|2 a viz Genver]] [[2001]]. Kinnig a ra neuze Larry Sanger da Jimmy Wales lakaat da gejañ galloudegezh ar furmad wiki gant savidigezh un holloueziadur gwevnoc'h. Ganet e oa holloueziadur Wikipedia. 

=== Wikipedia ===
Krouet gant [[Jimmy Wales]] ha [[Larry Sanger]], eo bet ganet Wikipedia e [[saozneg]] d'ar [[15 Genver|15 a viz Genver]] [[2001]]. Daou viz war-lerc'h e oa savet ur stumm e [[galleg]], bet krouet ent ofisiel d'an [[23 Meurzh|23 a viz Meurzh]] [[2001]], anezhañ eilstumm kentañ an holloueziadur en ur yezh all estreget ar saozneg. Abaoe, n'en deus ket paouezet lusk [[Liesyezhegezh|liesyezhek]] an holloueziadur d'en em ledañ. D'an [[22 Mezheven|22 a viz Mezheven]] [[2004]] eo bet krouet stumm brezhonek an holloueziadur d'e dro.

Ur wech digoret Wikipedia en deus kendalc'het Larry Sanger da labourat a-genstur war Nupedia ha Wikipedia ha kemeret en deus perzh e savidigezh an darn vrasañ eus reolennoù mont en-dro kentañ Wikipedia. E [[C'hwevrer]] [[2002]] e vez lamet kuit gant [[Bomis]] ar budjed gouestlet da c'hoprañ anezhañ evit e labour evit Nupedia ha Wikipedia. Reiñ a ra Larry Sanger e [http://meta.wikimedia.org/wiki/My_resignation--Larry_Sanger zilez ofisiel eus e gargoù a bennskridaozer Nupedia hag a benngenurzhier Wikipedia] d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh 2002, kargoù sevenet gantañ a-youl vat da neuze. Er bloavezh da-heul disparti Larry e chom a-sav raktres Nupedia, strobet gant ar gorrek ma oa e gresk (serret eo bet Nupedia ent ofisiel d'ar [[26 Gwengolo|26 a viz Gwengolo]] [[2003]]) tra ma kendalc'h Wikipedia da ziorren.

Abaoe eo aet war-raok raktres Wikipedia dre [[Kenasant|genasant]], en ur implijout ar reolennoù hag an erbedadennoù azasaet gant ar berzhidi a-feur ma yae ar raktres war-raok. D'an [[20 Mezheven|20 a viz Mezheven]] eo bet krouet Diazezadur Wikimedia, [http://wikimediafoundation.org http://wikimediafoundation.org], evit merañ hag arc'hantaouiñ raktresoù disheñvel Wikipedia. Savet eo bet [[Wikipedia:Pennreolennoù Diazezadur Wikimedia|penreolennoù Diazezadur Wikimedia]] e-kerzh [[Genver 2004]].

'''SEDEROM''' : [[w:User:Jimbo Wales/Pushing To 1.0|kinnig]]et ez eus bet sevel un doare paper ha [[sederom]] eus Wikipedia e [[Eost 2003|miz Eost 2003]] gant [[Jimmy Wales]].

Gwerzhet e vez doare alamanek Wikipedia war sederom abaoe eil c'hwec'hmiziad 2004. Aet omp hebiou da niver arouezel an 10 000 skouerenn gwerzhet e miz Ebrel 2005.

'''Mekenaz''' : Evit talañ ouzh kresk an niver a bennadoù hag a lennerien en deus divizet Diazezadur [[Wikimedia]] skoulmañ un emglev gant [[Yahoo!]] a bourchaso servijerioù lec'hiet en [[Azia]]. ([http://wikimediafoundation.org/wiki/Press_releases/ Kemenn a ra Diazezadur Wikimedia skoazell Yahoo, teul kelaouiñ klok])

== Perzhidi ==
Savet e vez Wikipedia war ar pemdez gant kenrouedadourien niverus, a reer ''[[Wikipedia:Wikipedourien|Wikipedourien]]'' anezho, o tont eus [[Wikipedia:Wikipedourien dre vro|ar bed-holl]].

N'eus ket den ebet e &quot;penn&quot; raktres Wikipedia anavezet evel-se. E-pad 13 miz (adal Genver [[2001]]), eo bet implijet [[Larry Sanger]] gant [[Bomis]] (an embregerezh m'eo [[Jimmy Wales]] ar c'hevranneg pennañ anezhañ), evit e labour pennskridaozer ha penngenurzhier ar Wikipedia saoznek. Lavaromp memes tra eo bet lakaet al labour bet sevenet abretoc'h gantañ evit [[Nupedia]] (adal [[Meurzh 2000]]) e-barzh Wikipedia. E zilez en deus roet Larry Sanger eus Wikipedia ha Nupedia d'ar [[1añ Meurzh|1{{añ}} Meurzh]] [[2002]]. Implijidi Bomis (gwechall pe bremañ) a gemer perzh pe zo bet o kemer perzh er raktres, pe war an holloueziadur (evel Tim Shell), pe evel stlennegourien (evel Jason Richey ha Toan Vo).

War ar Wikipedia brezhonek n'eus ket bet biskoazh a bennskridaozer ha meret eo ar raktres penn-da-benn gant ar berzhidi a-youl vat. Evit kemer perzh eo trawalc'h lenn ar pajennoù skoazell [[Skoazell:Kammedoù kentañ|kammedoù kentañ]] ha, diouzh an dro, [http://br.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Special:Userlogin&amp;amp;returnto=Special:Userlogout krouiñ ur gont].

== E tu an teknik ==
Bez' ez eo Wikipedia hag e raktresoù kar [[Wiki]]WikiWeboù frank. Savet int bet e penn kentañ gant kumuniezh stlennegourien ar meziantoù dieub. Lec'hiennoù Web dinamek eo ar Wikioù a c'hall an holl weladennerien anezho degas kemmoù er pezh emaint o lenn. Eeunoc'h a-galz eo ar WikiWiki eget an [[Hypertext markup language|HTML]]; trawalc'h zo gant un nebeud munutennoù evit deskiñ an doare (daou skrab evit an italek, tri evit skrivañ tevoc'h, div sonell evit ul liamm). War ur Wiki e steuz kuit ar vevenn etre an aozer hag ar gweladenner. Bet krouet e [[1995]] gant [[Ward Cunningham]], e teu anv ar wiki eus an hawaieg &quot;WikiWiki&quot;, a dalvez &quot;prim&quot;.

War Wikipedia e ouzhpenn ar berzhidi o degasadennoù ouzh re tud all hag e tivankont fazioù ar skridaozerien all en ur genlabourat war demoù diaes hag en ur zoujañ d'ur savboent neptu. Atav e vez miret istor pep degasadenn war ur Wiki. Evel-se, ha pa zeufe &quot;Vandaled&quot; (lesanv an dud a zispenn endalc'had pajennoù zo) da c'hoari, ne vez ket morse lakaet en arvar ar boued zo war ar Wiki. Wiki brasañ ar bed eo Wikipedia bremañ.

Mont a ra en-dro Wikipedia gant ar meziant frank [[MediaWiki]]

== An diaraogerien ==

D'an Henamzer e sav ar soñj da vodañ en ul lec'h hepken hollad gouiziegezhioù an denelezh, gant [[levraoueg Aleksandria]] ha [[Pergam]]. Ar c'heal modern-eñ, zo bet diorroet gant an [[holloueziadur]]ioù, gant [[Denis Diderot]] hag an [[holloueziadurour]]ien all en {{XVIIIvet kantved}}.

E dibenn an {{XIXvet kantved}} e vez ijinet gant daou Velgad [[Henri La Fontaine]] ha [[Paul Otlet]] ar [[Rummatadur dekvedennel hollvedel]]; spurmantiñ a reont ur reizhiad a vo deskrivet evel-henn gant Otlet : &quot;Tu zo da ijinañ an teleskop tredan a c'hallor lenn drezañ, er gêr, levrioù dispaket e sal Telesk al levraouegoù bras, war bajennoù bet goulennet en-araok. Sed a vo ar pelllevr&quot;. 

Adkavet e vo mennozh un dreugenn emgefreekaet, a yafe pelloc'h eget moullañ dafar evit sevel un holloueziadur gwevnoc'h ha klokoc'h, e danevell [[Herbert George Wells|H. G. Wells]] ''[[World Brain]]'' ([[1937]]), hag e spisweladenn dazonel [[Vannevar Bush]] al [[liamm gourskrid]] anvet [[Memex]] gantañ en e bennad ''[[As We May Think]]'' ([[1945]]). Ur c'hammed pouezus war-raok a oa bet graet gant [[Ted Nelson]] hag e [[raktres Xanadu]] e ([[1960]]) ivez.

Gant diorroidigezh ar [[Kenrouedad|Genrouedad]] ez eus bet klasket gant meur a hini sevel holloueziadurioù enlinenn. Pouezañ en deus graet prezidant an [[FSF]], [[Richard Stallman]], war talvoudegezh un ''holloueziadur hollvedel mammenn zeskiñ dieub'' e [[1999]]. Diwar-benn krouidigezh Wikipedia e lavaras e oa aze ''ur c'heloù entanus''. Broudet e vez an holl da ''weladenniñ ha da gemer perzh el lec'hienn'' gant an FSF.

== Raktresoù kar ==

C'hoarvezout a ra e vefe keñveriet Wikipedia ouzh ar raktresoù kenlabour stroll enlinenn-mañ : 

* [[Nupedia]] : ur raktres holloueziadur (bet ivez ur raktres Wikimedia);
* [[Everything2]] hollekoc'h ar boued ennañ ha ne glask ket dre ret sevel un holloueziadur ; dindan un aotre [[copyleft]] ;
* [[Disinfopedia]] : ur raktres a denn d'ar [[propaganda]] ;
* [[Consumerium]] : ur raktres zo e bal pouchas d'ar vevezerien titouroù diwar-benn ar produioù ha kreñvaat o gallout e-ser un armerzh marc'had ;
* [[Enciclopedia Libre]] : doare kenstur ha dizalc'h eus [[w:es:Portada|Wikipedia e spagnoleg]] ;
* [http://belgium.wikia.com/wiki/Accueil Wikinations.be] : un holloueziadur pleustrek diwar-benn [[Belgia]] ;
* [http://fr.ekopedia.org Ekopedia] : ur raktres holloueziadur pleustrek a denn d'an teknikoù bevañ mod all, dreist-holl evit ar pezh a sell ouzh gwarez an natur. Diazezet eo Ekopedia war ar meziant [[MediaWiki]] ivez met n'eo ket ur raktres eus an Diazezadur Wikimedia.

== Wikipedia e yezhoù all ==

Tu zo da gavout Wikipedia e [http://meta.wikimedia.org/wiki/Complete_list_of_language_Wikipedias_available 280 yezh bennak] (e 2011). E-kreiz [[Here 2005]] e oa 8 holloueziadur enno en tu all da 100 000 pennad ha 31 holloueziadur gant muioc'h eget 10 000 pennad.

Ar tri doare brasañ o vezañ ar Wikipedia saoznek (3 500 000 pennad), alamanek (1 200 000 pennad), ha gallek (1 100 000 pennad). E [[2005]] eo loc'het da vat ar wiki brezhonek ha, daoust d'an dale tapet e penn-kentañ, eo aet ar raktres war-raok en un doare souezhus.

== Sañsur ==

E [[Sina]], e vez sañsuret ingal Wikipedia gant ar gouarnamant a vir ar moned ouzh an holl genrouedadourien, evel adal an [[19 Here]] [[2005]].

== Pellgargañ an diaz roadennoù ==
Tu zo da [[Pellgargañ|bellgargañ]] roadennoù Wikipedia (zo en un [[diaz titouroù]]), war http://download.wikipedia.org

== Doare renkañ ar pennadoù ==
* Liammet eo an holl bajennoù kenetrezo dre [[gourliamm|liammoù gourskrid]].
* Meur a [[Skoazell:Maezienn anv|vaezienn anv]] zo (Rummadoù, Dibar, Kaozeadennoù…).
* Gallout a reer [[Wikipedia:Liammoù diavaez|ober dave da lec'hiennoù diavaez]] (ha pa ne vefe ket ar pal)
* Pe ober dave da bajennoù wikioù all (evel ar [[Wikeriadur]] pe ar [[Skoazell:Liamm etreyezhoù|Wikipediaoù e yezhoù all]]).
* Kinnig a ra ar [[Skoazell:Rummadoù|Rummad]]où un urzhaz e stumm ur gwezennadur tematek.

[[Restr:WorldWideWebAroundWikipedia.png|600px]]

== Taolenn mont war-raok ar Wikipedia brezhonek ==
{{Pegement a bennadoù brezhonek e Wikipedia}}
* [https://web.archive.org/web/20110715210219/http://stats.wikimedia.org/BR/TablesWikipediaBR.htm Amañ] e kavoc'h an holl Stadegoù a zo bet klasket listennañ dindan

{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;left&quot; width=&quot;600px&quot;
|-----
! bgcolor=&quot;CCFFCC&quot; | Miz / bloaz
! bgcolor=&quot;CCFFCC&quot; | Niv. a bennadoù &lt;br /&gt; (ofisiel)
! bgcolor=&quot;CCFFCC&quot; | Niv. a bennadoù &lt;br /&gt; &gt; 2 ko
! bgcolor=&quot;CCFFCC&quot; | Ment an diaz &lt;br /&gt; titouroù
! bgcolor=&quot;CCFFCC&quot; | Niv. a berzhidi &lt;br /&gt; &gt; 10 degasadenn
! bgcolor=&quot;CCFFCC&quot; | Niv. a weladennoù &lt;br /&gt; dre zeiz
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Mezheven 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 13
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Gouere 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 22
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Eost 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 24
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Gwengolo 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 32
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Here 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 29
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Du 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 42
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Kerzu 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 54
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Genver 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 61
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[C'hwevrer 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 97	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Meurzh 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 143
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Ebrel 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 235	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Mae 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 366	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Mezheven 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 473	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Gouere 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 645
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Eost 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 771
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Gwengolo 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 1300
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Here 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 1900
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Genver 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[C'hwevrer 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Meurzh 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Ebrel 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Mae 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Mezheven 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Gouere 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Eost 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Gwengolo 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Here 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
|}

&lt;br clear=&quot;all&quot;&gt;

D'an [[19 Gwengolo|19 a viz Gwengolo]] [[2005]] eo bet tizhet bevenn arouezel ar 1000 pennad ha d'ar [[6 Du|6 a viz Du]] [[2005]] eo bet tizhet an 2000. En em gavout a ra bremañ ar brezhoneg e-kreiz taolenn ar yezhoù enno ur stumm eus wikipedia, a-us d'un toullad yezhoù Stad zoken.

Muioc'h a ditouroù zo war [http://en.wikipedia.org/wikistats/BR/TablesArticlesTotal.htm Sitemap] hag ivez war an [[Wikipedia:Deizlevr|Deizlevr]].

== Raktresoù kar ==
* [[Wikipedia:Raktresoù]]
* Sellet ouzh [[Wikimedia]].

== Gwelet ivez ==
{{Commons|Wikipedia|Wikipedia}}
* [[Wikipedia:Wikipedourien|Wikipedourien]]
* [[w:wikipedia|Wikipedia e saozneg]] evit muioc'h a ditouroù
* ar ger-stur : ''[[it's not a bug it's a feature]]''
heuliañ wikipedia :
* 
[https://web.archive.org/web/20220703064658/https://www.alexa.com/data/details/traffic_details?&amp;range=2y&amp;size=medium&amp;compare_sites=&amp;y=t&amp;url=www.wikipedia.org#top wikipedia heuliet gant Alexa.com], a laka anat araokadennoù wikipedia.

* [[Wikipedia:Respont d'an abegoù boas]]
* [[Skoazell:FAG|Foar ar Goulennoù]]
** [[Wikipedia:Meneger]]

[[Rummad:Wikipedia:Skoazell|Ar pajennoù skoazell]]
[[Rummad:Wikipedia:Kenvevañ]]
[[Rummad:Wikipedia|*]]
[[Rummad:Wikimedia]]
[[Rummad:Holloueziadurioù]]</text>
      <sha1>2jnrawz3l8d5y0qan5ord5x0ks2vec0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193989</id>
      <parentid>2193988</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T08:09:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dezverkoù pennañ */</comment>
      <origin>2193989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23657" sha1="ju2tx0gwm6jou5m57q07cnve2cp45gl" xml:space="preserve">[[Restr:Wikipedia-logo-v2-br.png|thumb|Logo Wikipedia brezhonek]]
[[Restr:Www.wikipedia.org screenshot 2018.png|thumb|Ar wikipediaioù renket hervez an niver a bennadoù]]
'''Wikipedia''' (da vezañ distaget {{LFE|/wiˌkipeˈdiːa/}} e brezhoneg) zo un [[holloueziadur]] digor, dindan an aotre-implijout [[Creative Commons]] dereiñ-kenrannañ, digoust, hollvedel ha liesyezhek en deus kavet bod war ar Genrouedad. Kenskrivet e vez a-stroll gant tud a-youl-vat war al lec'hienn (http://br.wikipedia.org/ evit an doare brezhonek). Implijout a ra teknologiezh [[Wiki]] ar [[blog]]où, ar pezh a dalvez e c'hall ar pennadoù zo warnañ bezañ kemmet, ha klokaet gant an holl koulz lavaret. Pennadoù a c'haller ouzhpennañ evel a garer.

Sellet a ra an anv ouzh ur raktres hollekoc'h ivez a zo e bal sevel un holloueziadur bras digoust ha frank a wirioù. D'ar [[15 Genver]] [[2001]] e oa bet loc'het gant ar raktres gant ar soñj klokaat ur raktres all anvet [[Nupedia]]. Kaset eo da benn bremañ, hag arc'hantaouet ha meret, gant an [[Diazezadur Wikimedia]], un aozadur n'eo ket e bal dastum madoù anezhañ. Abaoe an deroù n'eo ket paouezet brud ar raktres da greskiñ ha, diwarnañ, ez eus bet ganet raktresoù kar, evel [[Wikeriadur]], [[Wikilevrioù]] ha [[Wikikeloù]].

Ingal e vez meneget pennadoù Wikipedia war [[media]]où a bep seurt ha gant [[akademiezh]]ioù a oar priziañ an doare ma vez skignet, ar frank m'eo ar savidigezh anezhañ ha pegen ledan eo an dibab tachennoù goloet gantañ. Broudet e vez aozerien ar pennadoù da gaout un emzalc'h [[Wikipedia:Chom neptu|neptu]] a c'haller drezañ lakaat ar gaoz war perspektivennoù ledan hep mennout diazezañ ur wirionez [[:en:objectivity (journalism)|objektivel]]. Met, dre m'eo digor just a-walc'h, e sav kudennoù ingal abalamour d'an diresis ma c'hall pennadoù zo bezañ, hag en abeg da zroukc'hoantoù Vandaled zo. Tabut zo war statud Wikipedia a-benn gouzout ha gallout a reer sellet outañ evel ouzh un oberenn dave. Abeg zo bet kavet er raktres evit e [[:en:systemic bias|du sistemek]], e zoug da gavout gwell ar c'henasant kentoc'h eget reiñ kredoù, hag abalamour d'an diouer a aotrouniezh hag a atebegezh d'ar c'hentañ sell pa vez keñveriet ouzh holloueziadurioù all. Evit ar pezh a sell ouzh ar yezhoù minorelaet atav, hag ar brezhoneg en o zouez, ez eo Wikipedia ur chañs dispar evit kas da benn en hor yezh un oberenn ledañ deskamant n'he deus ket he far a-hend-all war baber, hag a goustfe ker-ruz he sevel ma vije soñjet sevel ur raktres heñvel distag. 

E-tro 200 stumm disheñvel zo eus Wikipedia, azasaet dre yezh (en o zouez ez eus ur c'hant bennak zo oberiant). Setu an dek stumm enno ouzhpenn 50&amp;nbsp;000 pennad : [[:en:English Wikipedia|saozneg]], [[:de:Deutschsprachige Wikipedia|alamaneg]], [[:fr:Wikipedia en français|galleg]], [[:ja:ウィキペディア日本語版|japaneg]], [[:en:Italian Wikipedia|italianeg]], [[:pl:Wikipedia|poloneg]], [[:sv:Svenska Wikipedia|svedeg]], [[:en:Dutch Wikipedia|nederlandeg]], [[:en:Portuguese Wikipedia|portugaleg]] ha [[:es:Wikipedia en español|spagnoleg]]. Skignet eo bet ar stumm alamaneg anezhañ dre [[:en:compact disc|Sede]]où, ha meur a adstumm all zo bet [[:en:Mirror (computing)|eilet]] pe [[:en:Fork (software)|azasaet]] gant [[Lec'hienn Web|lec'hiennoù Web]] a bep seurt.

Kinniget eo Wikipedia d'ar mediaoù, war ar bajenn [[Wikipedia:Teuliad kelaouiñ]].

== Yezh : a belec'h e teu an anv ==

Savet eo bet ar ger '''Wikipedia''' diwar div elfenn :
* ''[[Wiki]]'', a zeu eus ''wiki wiki'', a dalvez '''prim''' en [[hawaieg]], met ivez a c'hall bezañ ''aozet'' dre gemmañ ''gant ar'' [[Kenrouedad|Genrouedad]]
* ''pedia'', a zeu eus ''paideia'', a dalvez '''deskadurezh''' e [[gresianeg]].

A-dreñv an nevezc'her ''Wikipedia'' emañ soñj ar ouiziegezh a zalc'h he lusk da vont war-raok ha d'en em ledañ da viken dre nevesadurioù dibaouez. 

=== Reizh ha jener ===
E brezhoneg ez eus bet graet gant ar ger '''Wikipedia''' evel pa vije gourel adalek an deroù, dre genemglev, gant an darn vrasañ. 
* Er yezhoù latin eo gwregel, evel an anvioù unan en ''ia'', hag en alamaneg ivez.
* E kembraeg eo gourel avat, abalamour ma ra dave d'ar ger [[:cy:gwyddionadur]] ([[holloueziadur]]) a zo gourel. Divizet ez eus bet gant ur merour e oa degemeret gant kumuniezh Wikipedia brezhonek an daou, pep implijer a ra evel ma kar neuze.
* Er Wikipedia spagnolek, entre mizioù Gwengolo ha Du e 2003, e oa bet votet da c'houzout ha miret e vije an anv pe kemmet, ha kinniget e voe an anvioù all-mañ (lakaet amañ en urzh hervez an niver a vouezhioù): ''Librepedia, Huiquipedia, Uiquipedia, Güiquipedia, Viquipedia, Ñiquipedia, Velozpedia, Limonpedia, Güisquipedia'' ha ''Velocipedia''. Ha hervez youl ar vouezherien eo chomet digemm.

== Dezverkoù pennañ ==

Tri dezverk pennañ zo d'ar raktres Wikipedia hag a laka anezhañ da vezañ hep e bar. Drezo-holl emañ termenet lec'h Wikipedia war ar [[World Wide Web]]:

* Da gentañ-penn ez eo ar raktres hini savidigezh un [[holloueziadur]]. N'eo ket ur [[geriadur]] nag ur [[forom eskemm]] nag ur [[Roll chomlec'hioù Web]] eta. Sellet ouzh [[Wikipedia:Mediaoù|Ar pezh n'eo ket Wikipedia]]. N'eo ket Wikipedia ur [[Wikeriadur]] met degemeret e vez ennañ al labourioù divrazañ, labourioù divrazañ mat gant un deskrivadur berr, diouzh doare ur geriadur.
* Ur [[wiki]] eo ar raktres. Gant ur wiki eo posupl da nep piv bennak, ne vern e oad, krouiñ ha degas kemmoù war an holl bajennoù. An holloueziadur hollek kentañ da vezañ degemeret ar furmad-se eo Wikipedia. Raktres Wikipedia, e-ser sevel un holloueziadur, zo bet kaoz da cheñchamantoù bras er &quot;sevenadur&quot; a oa tro-dro da bed ar [[WikiWikiWeb]]. Chomet eo feal d'an doareoù kumuniezhel. Perzhidi Wikipedia, anezho ar Wikipedourien, a grou a-stroll hag a laka e pleustr [[Wikipedia:Reolennoù|reolennoù hag erbedadennoù]] evit derc'hel ar raktres en e sav plaen ha didubuilh hag e gas war-du ar pal.
* Gallout a ra an testennoù a gaver war Wikipedia bezañ adimplijet dindan doareoù an [[Aotre teulioù frank GNU]] (diwar ar saozneg ''GNU Free Documentation Licence'' a anavezer ivez dindan stumm ar berradur ''GFDL''). Setu ma c'hall un den pe un aozadur implijout ar boued zo e Wikipedia, memes evit ober aferioù, gant ma toujo da dermenoù an Aotre teulioù frank. Gwelet [[Aotre teulioù frank GNU]] ha [[Wikipedia:Gwirioù aozer (Copyright)|Gwirioù aozer (Copyright)]].

Dezverk splannañ Wikipedia eo e c'hall pep hini degas cheñchamantoù en holloueziadur hep goulenn an aotre d'en ober ouzh den ebet. Diwar-se an droienn saoznek ''It's not a bug it's a feature'' (''N'eo ket un draen, e-giz-se eo bet savet'') bet lakaet war wel war (''[[Time Magazine]]'' an [[18 Gouere]] [[2005]] en ur venegiñ komzoù [[Jimbo Wales]]). Klotañ a ra gant ar respont klasel a veze roet e mareoù kentañ ar raktres d'ar weladennerien nevez souezhet-mik o tizoleiñ e oant gouest da gemmañ ar pajennoù hag a gase diouzhtu posteloù evit kemenn e oa bet kavet un ''draen'' a-dreuz ganto en holloueziadur.

== Istor ==

[[Restr:Multilingual Wikipedia logo.gif|right]]

=== Orin ar raktres ===
Harpet eo Wikipedia gant ar [[Meziant frank|meziantoù frank]] ha [[Free Software Foundation]] (diazezadur evit ar meziantoù frank) [[Richard Stallman]]. Unan eus an dud zo bet ledet ganto mennozh un &quot;holloueziadur frank hollvedel eo Stallman&quot; (sellet ouzh e studiadenn enlinenn hag e saozneg &quot;[https://web.archive.org/web/20101231012023/http://www.gnu.org/encyclopedia/free-encyclopedia.html The Free Universal Encyclopedia and Learning Resource]&quot;) a-raok na vije krouet Wikipedia ha Nupedia.

=== Nupedia ===
Ganet eo Wikipedia e penn-kentañ diwar [[Nupedia]], anezhañ ur raktres [[holloueziadur]] digoust enlinenn bet krouet e [[Meurzh (miz)|miz Meurzh]] [[2000]] gant Jimmy Wales hag harpet gant an embregerezh [[Bomis]] (m'eo Jimmy Wales ar [[Kevranneg|c'hevranneg)]] brasañ), bet kemeret perzh gantañ e budjed ar raktres ha divizet gantañ enfredañ Larry Sanger leunamzer evel pennskridaozer. Dre ma yae holloueziadur Nupedia en-dro gant ur [[w:en:Peer review|c'huzul skiantel]], ne'z ae ket kaer war-raok. E [[Genver]] [[2001]], hegazet gant ar gorrek ma oa an araokadennoù e tiviz Larry Sanger krouiñ ur [[Wiki]] a-benn kreskiñ tizh diorren ar pennadoù. Deuet eo ar soñj-se da implijout furmad ar wiki evit sevel un holloueziadur da-heul ur gaozeadenn etre Larry Sanger hag ar programmour Ben Kovitz en doa displeget dezhañ keal ar [[wikiwiki]] e-kerzh ur pred e [[San Diego]], e-kerzh mintinvezh an [[2 Genver|2 a viz Genver]] [[2001]]. Kinnig a ra neuze Larry Sanger da Jimmy Wales lakaat da gejañ galloudegezh ar furmad wiki gant savidigezh un holloueziadur gwevnoc'h. Ganet e oa holloueziadur Wikipedia. 

=== Wikipedia ===
Krouet gant [[Jimmy Wales]] ha [[Larry Sanger]], eo bet ganet Wikipedia e [[saozneg]] d'ar [[15 Genver|15 a viz Genver]] [[2001]]. Daou viz war-lerc'h e oa savet ur stumm e [[galleg]], bet krouet ent ofisiel d'an [[23 Meurzh|23 a viz Meurzh]] [[2001]], anezhañ eilstumm kentañ an holloueziadur en ur yezh all estreget ar saozneg. Abaoe, n'en deus ket paouezet lusk [[Liesyezhegezh|liesyezhek]] an holloueziadur d'en em ledañ. D'an [[22 Mezheven|22 a viz Mezheven]] [[2004]] eo bet krouet stumm brezhonek an holloueziadur d'e dro.

Ur wech digoret Wikipedia en deus kendalc'het Larry Sanger da labourat a-genstur war Nupedia ha Wikipedia ha kemeret en deus perzh e savidigezh an darn vrasañ eus reolennoù mont en-dro kentañ Wikipedia. E [[C'hwevrer]] [[2002]] e vez lamet kuit gant [[Bomis]] ar budjed gouestlet da c'hoprañ anezhañ evit e labour evit Nupedia ha Wikipedia. Reiñ a ra Larry Sanger e [http://meta.wikimedia.org/wiki/My_resignation--Larry_Sanger zilez ofisiel eus e gargoù a bennskridaozer Nupedia hag a benngenurzhier Wikipedia] d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh 2002, kargoù sevenet gantañ a-youl vat da neuze. Er bloavezh da-heul disparti Larry e chom a-sav raktres Nupedia, strobet gant ar gorrek ma oa e gresk (serret eo bet Nupedia ent ofisiel d'ar [[26 Gwengolo|26 a viz Gwengolo]] [[2003]]) tra ma kendalc'h Wikipedia da ziorren.

Abaoe eo aet war-raok raktres Wikipedia dre [[Kenasant|genasant]], en ur implijout ar reolennoù hag an erbedadennoù azasaet gant ar berzhidi a-feur ma yae ar raktres war-raok. D'an [[20 Mezheven|20 a viz Mezheven]] eo bet krouet Diazezadur Wikimedia, [http://wikimediafoundation.org http://wikimediafoundation.org], evit merañ hag arc'hantaouiñ raktresoù disheñvel Wikipedia. Savet eo bet [[Wikipedia:Pennreolennoù Diazezadur Wikimedia|penreolennoù Diazezadur Wikimedia]] e-kerzh [[Genver 2004]].

'''SEDEROM''' : [[w:User:Jimbo Wales/Pushing To 1.0|kinnig]]et ez eus bet sevel un doare paper ha [[sederom]] eus Wikipedia e [[Eost 2003|miz Eost 2003]] gant [[Jimmy Wales]].

Gwerzhet e vez doare alamanek Wikipedia war sederom abaoe eil c'hwec'hmiziad 2004. Aet omp hebiou da niver arouezel an 10 000 skouerenn gwerzhet e miz Ebrel 2005.

'''Mekenaz''' : Evit talañ ouzh kresk an niver a bennadoù hag a lennerien en deus divizet Diazezadur [[Wikimedia]] skoulmañ un emglev gant [[Yahoo!]] a bourchaso servijerioù lec'hiet en [[Azia]]. ([http://wikimediafoundation.org/wiki/Press_releases/ Kemenn a ra Diazezadur Wikimedia skoazell Yahoo, teul kelaouiñ klok])

== Perzhidi ==
Savet e vez Wikipedia war ar pemdez gant kenrouedadourien niverus, a reer ''[[Wikipedia:Wikipedourien|Wikipedourien]]'' anezho, o tont eus [[Wikipedia:Wikipedourien dre vro|ar bed-holl]].

N'eus ket den ebet e &quot;penn&quot; raktres Wikipedia anavezet evel-se. E-pad 13 miz (adal Genver [[2001]]), eo bet implijet [[Larry Sanger]] gant [[Bomis]] (an embregerezh m'eo [[Jimmy Wales]] ar c'hevranneg pennañ anezhañ), evit e labour pennskridaozer ha penngenurzhier ar Wikipedia saoznek. Lavaromp memes tra eo bet lakaet al labour bet sevenet abretoc'h gantañ evit [[Nupedia]] (adal [[Meurzh 2000]]) e-barzh Wikipedia. E zilez en deus roet Larry Sanger eus Wikipedia ha Nupedia d'ar [[1añ Meurzh|1{{añ}} Meurzh]] [[2002]]. Implijidi Bomis (gwechall pe bremañ) a gemer perzh pe zo bet o kemer perzh er raktres, pe war an holloueziadur (evel Tim Shell), pe evel stlennegourien (evel Jason Richey ha Toan Vo).

War ar Wikipedia brezhonek n'eus ket bet biskoazh a bennskridaozer ha meret eo ar raktres penn-da-benn gant ar berzhidi a-youl vat. Evit kemer perzh eo trawalc'h lenn ar pajennoù skoazell [[Skoazell:Kammedoù kentañ|kammedoù kentañ]] ha, diouzh an dro, [http://br.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Special:Userlogin&amp;amp;returnto=Special:Userlogout krouiñ ur gont].

== E tu an teknik ==
Bez' ez eo Wikipedia hag e raktresoù kar [[Wiki]]WikiWeboù frank. Savet int bet e penn kentañ gant kumuniezh stlennegourien ar meziantoù dieub. Lec'hiennoù Web dinamek eo ar Wikioù a c'hall an holl weladennerien anezho degas kemmoù er pezh emaint o lenn. Eeunoc'h a-galz eo ar WikiWiki eget an [[Hypertext markup language|HTML]]; trawalc'h zo gant un nebeud munutennoù evit deskiñ an doare (daou skrab evit an italek, tri evit skrivañ tevoc'h, div sonell evit ul liamm). War ur Wiki e steuz kuit ar vevenn etre an aozer hag ar gweladenner. Bet krouet e [[1995]] gant [[Ward Cunningham]], e teu anv ar wiki eus an hawaieg &quot;WikiWiki&quot;, a dalvez &quot;prim&quot;.

War Wikipedia e ouzhpenn ar berzhidi o degasadennoù ouzh re tud all hag e tivankont fazioù ar skridaozerien all en ur genlabourat war demoù diaes hag en ur zoujañ d'ur savboent neptu. Atav e vez miret istor pep degasadenn war ur Wiki. Evel-se, ha pa zeufe &quot;Vandaled&quot; (lesanv an dud a zispenn endalc'had pajennoù zo) da c'hoari, ne vez ket morse lakaet en arvar ar boued zo war ar Wiki. Wiki brasañ ar bed eo Wikipedia bremañ.

Mont a ra en-dro Wikipedia gant ar meziant frank [[MediaWiki]]

== An diaraogerien ==

D'an Henamzer e sav ar soñj da vodañ en ul lec'h hepken hollad gouiziegezhioù an denelezh, gant [[levraoueg Aleksandria]] ha [[Pergam]]. Ar c'heal modern-eñ, zo bet diorroet gant an [[holloueziadur]]ioù, gant [[Denis Diderot]] hag an [[holloueziadurour]]ien all en {{XVIIIvet kantved}}.

E dibenn an {{XIXvet kantved}} e vez ijinet gant daou Velgad [[Henri La Fontaine]] ha [[Paul Otlet]] ar [[Rummatadur dekvedennel hollvedel]]; spurmantiñ a reont ur reizhiad a vo deskrivet evel-henn gant Otlet : &quot;Tu zo da ijinañ an teleskop tredan a c'hallor lenn drezañ, er gêr, levrioù dispaket e sal Telesk al levraouegoù bras, war bajennoù bet goulennet en-araok. Sed a vo ar pelllevr&quot;. 

Adkavet e vo mennozh un dreugenn emgefreekaet, a yafe pelloc'h eget moullañ dafar evit sevel un holloueziadur gwevnoc'h ha klokoc'h, e danevell [[Herbert George Wells|H. G. Wells]] ''[[World Brain]]'' ([[1937]]), hag e spisweladenn dazonel [[Vannevar Bush]] al [[liamm gourskrid]] anvet [[Memex]] gantañ en e bennad ''[[As We May Think]]'' ([[1945]]). Ur c'hammed pouezus war-raok a oa bet graet gant [[Ted Nelson]] hag e [[raktres Xanadu]] e ([[1960]]) ivez.

Gant diorroidigezh ar [[Kenrouedad|Genrouedad]] ez eus bet klasket gant meur a hini sevel holloueziadurioù enlinenn. Pouezañ en deus graet prezidant an [[FSF]], [[Richard Stallman]], war talvoudegezh un ''holloueziadur hollvedel mammenn zeskiñ dieub'' e [[1999]]. Diwar-benn krouidigezh Wikipedia e lavaras e oa aze ''ur c'heloù entanus''. Broudet e vez an holl da ''weladenniñ ha da gemer perzh el lec'hienn'' gant an FSF.

== Raktresoù kar ==

C'hoarvezout a ra e vefe keñveriet Wikipedia ouzh ar raktresoù kenlabour stroll enlinenn-mañ : 

* [[Nupedia]] : ur raktres holloueziadur (bet ivez ur raktres Wikimedia);
* [[Everything2]] hollekoc'h ar boued ennañ ha ne glask ket dre ret sevel un holloueziadur ; dindan un aotre [[copyleft]] ;
* [[Disinfopedia]] : ur raktres a denn d'ar [[propaganda]] ;
* [[Consumerium]] : ur raktres zo e bal pouchas d'ar vevezerien titouroù diwar-benn ar produioù ha kreñvaat o gallout e-ser un armerzh marc'had ;
* [[Enciclopedia Libre]] : doare kenstur ha dizalc'h eus [[w:es:Portada|Wikipedia e spagnoleg]] ;
* [http://belgium.wikia.com/wiki/Accueil Wikinations.be] : un holloueziadur pleustrek diwar-benn [[Belgia]] ;
* [http://fr.ekopedia.org Ekopedia] : ur raktres holloueziadur pleustrek a denn d'an teknikoù bevañ mod all, dreist-holl evit ar pezh a sell ouzh gwarez an natur. Diazezet eo Ekopedia war ar meziant [[MediaWiki]] ivez met n'eo ket ur raktres eus an Diazezadur Wikimedia.

== Wikipedia e yezhoù all ==

Tu zo da gavout Wikipedia e [http://meta.wikimedia.org/wiki/Complete_list_of_language_Wikipedias_available 280 yezh bennak] (e 2011). E-kreiz [[Here 2005]] e oa 8 holloueziadur enno en tu all da 100 000 pennad ha 31 holloueziadur gant muioc'h eget 10 000 pennad.

Ar tri doare brasañ o vezañ ar Wikipedia saoznek (3 500 000 pennad), alamanek (1 200 000 pennad), ha gallek (1 100 000 pennad). E [[2005]] eo loc'het da vat ar wiki brezhonek ha, daoust d'an dale tapet e penn-kentañ, eo aet ar raktres war-raok en un doare souezhus.

== Sañsur ==

E [[Sina]], e vez sañsuret ingal Wikipedia gant ar gouarnamant a vir ar moned ouzh an holl genrouedadourien, evel adal an [[19 Here]] [[2005]].

== Pellgargañ an diaz roadennoù ==
Tu zo da [[Pellgargañ|bellgargañ]] roadennoù Wikipedia (zo en un [[diaz titouroù]]), war http://download.wikipedia.org

== Doare renkañ ar pennadoù ==
* Liammet eo an holl bajennoù kenetrezo dre [[gourliamm|liammoù gourskrid]].
* Meur a [[Skoazell:Maezienn anv|vaezienn anv]] zo (Rummadoù, Dibar, Kaozeadennoù…).
* Gallout a reer [[Wikipedia:Liammoù diavaez|ober dave da lec'hiennoù diavaez]] (ha pa ne vefe ket ar pal)
* Pe ober dave da bajennoù wikioù all (evel ar [[Wikeriadur]] pe ar [[Skoazell:Liamm etreyezhoù|Wikipediaoù e yezhoù all]]).
* Kinnig a ra ar [[Skoazell:Rummadoù|Rummad]]où un urzhaz e stumm ur gwezennadur tematek.

[[Restr:WorldWideWebAroundWikipedia.png|600px]]

== Taolenn mont war-raok ar Wikipedia brezhonek ==
{{Pegement a bennadoù brezhonek e Wikipedia}}
* [https://web.archive.org/web/20110715210219/http://stats.wikimedia.org/BR/TablesWikipediaBR.htm Amañ] e kavoc'h an holl Stadegoù a zo bet klasket listennañ dindan

{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;left&quot; width=&quot;600px&quot;
|-----
! bgcolor=&quot;CCFFCC&quot; | Miz / bloaz
! bgcolor=&quot;CCFFCC&quot; | Niv. a bennadoù &lt;br /&gt; (ofisiel)
! bgcolor=&quot;CCFFCC&quot; | Niv. a bennadoù &lt;br /&gt; &gt; 2 ko
! bgcolor=&quot;CCFFCC&quot; | Ment an diaz &lt;br /&gt; titouroù
! bgcolor=&quot;CCFFCC&quot; | Niv. a berzhidi &lt;br /&gt; &gt; 10 degasadenn
! bgcolor=&quot;CCFFCC&quot; | Niv. a weladennoù &lt;br /&gt; dre zeiz
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Mezheven 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 13
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Gouere 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 22
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Eost 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 24
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Gwengolo 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 32
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Here 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 29
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Du 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 42
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Kerzu 2004]] 
| align=&quot;right&quot; | 54
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Genver 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 61
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[C'hwevrer 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 97	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Meurzh 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 143
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Ebrel 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 235	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Mae 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 366	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Mezheven 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 473	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Gouere 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 645
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Eost 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 771
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Gwengolo 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 1300
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Here 2005]] 
| align=&quot;right&quot; | 1900
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Genver 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[C'hwevrer 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Meurzh 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Ebrel 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Mae 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Mezheven 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -	
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Gouere 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Eost 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Gwengolo 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
| align=&quot;left&quot; | [[Here 2006]] 
| align=&quot;right&quot; | -
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
| align=&quot;right&quot; | ?
|-----
|}

&lt;br clear=&quot;all&quot;&gt;

D'an [[19 Gwengolo|19 a viz Gwengolo]] [[2005]] eo bet tizhet bevenn arouezel ar 1000 pennad ha d'ar [[6 Du|6 a viz Du]] [[2005]] eo bet tizhet an 2000. En em gavout a ra bremañ ar brezhoneg e-kreiz taolenn ar yezhoù enno ur stumm eus wikipedia, a-us d'un toullad yezhoù Stad zoken.

Muioc'h a ditouroù zo war [http://en.wikipedia.org/wikistats/BR/TablesArticlesTotal.htm Sitemap] hag ivez war an [[Wikipedia:Deizlevr|Deizlevr]].

== Raktresoù kar ==
* [[Wikipedia:Raktresoù]]
* Sellet ouzh [[Wikimedia]].

== Gwelet ivez ==
{{Commons|Wikipedia|Wikipedia}}
* [[Wikipedia:Wikipedourien|Wikipedourien]]
* [[w:wikipedia|Wikipedia e saozneg]] evit muioc'h a ditouroù
* ar ger-stur : ''[[it's not a bug it's a feature]]''
heuliañ wikipedia :
* 
[https://web.archive.org/web/20220703064658/https://www.alexa.com/data/details/traffic_details?&amp;range=2y&amp;size=medium&amp;compare_sites=&amp;y=t&amp;url=www.wikipedia.org#top wikipedia heuliet gant Alexa.com], a laka anat araokadennoù wikipedia.

* [[Wikipedia:Respont d'an abegoù boas]]
* [[Skoazell:FAG|Foar ar Goulennoù]]
** [[Wikipedia:Meneger]]

[[Rummad:Wikipedia:Skoazell|Ar pajennoù skoazell]]
[[Rummad:Wikipedia:Kenvevañ]]
[[Rummad:Wikipedia|*]]
[[Rummad:Wikimedia]]
[[Rummad:Holloueziadurioù]]</text>
      <sha1>ju2tx0gwm6jou5m57q07cnve2cp45gl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bro-Skos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15078</id>
    <revision>
      <id>2193997</id>
      <parentid>2193092</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T11:10:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PAAR29</username>
        <id>91608</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gouarnamant ha politikerezh */ List ar gentañ ministr</comment>
      <origin>2193997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50237" sha1="sdnumplfih3hhtiovr4i33gepbg6ii0" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|Scotland&lt;br&gt;Alba|005bbb|talbenn map|ffd500}}
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot;|
{|
|- align=&quot;center&quot;
| width=&quot;50%;&quot; style=&quot;padding-top:5px;&quot;| [[Restr:Flag of Scotland.svg|100px]]
| width=&quot;50%;&quot;| [[Restr:Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg|60px]]
|- align=&quot;center&quot;
| width=&quot;50%;&quot;| [[Banniel Bro-Skos|Banniel]]
| width=&quot;50%;&quot;| [[Skoed Skos|Skoed]]
|}
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot;| '''Kan broadel :'''&lt;br /&gt;[[Flower of Scotland]]&lt;br&gt;&lt;q&gt; Bleunienn Bro-Skos  &lt;/q&gt;&lt;br&gt; 
|-align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot;| '''Ger-stur :'''&lt;br /&gt;[[Nemo me impune lacessit]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Den ne'm dae hep droug&lt;/small&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot;| [[Restr:Scotland in the UK and Europe.svg|280px]]
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot;|
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Kêr-benn'''&lt;br&gt;ha kêr vrasañ || '''[[Dinedin]]'''&lt;br&gt;[[Glasc'ho]]
|-
| '''Yezhoù anavezet''' || [[Saozneg]]&lt;br&gt;[[Gouezeleg Skos]] &lt;small&gt;(ofisiel: akta 2004)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[Skoteg]] 
|- bgcolor=&quot;#005bbb&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#ffd500&quot;| Melestradur
|-
| '''Stad riel'''|| [[Rouantelezh-Unanet]]
|-
| '''Gouarnamant'''|| Emrenerezh&lt;br&gt;en un unpenniezh bonreizhel
|-
| '''Roue'''|| [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]]
|-
| '''Kentañ ministr''' || [[John Swinney]]
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Aozañ'''&lt;br&gt; • Savet&lt;br&gt;• Unvaniezh gant Bro-Saoz&lt;br&gt;• Emrenerezh||&lt;br&gt;843 &lt;small&gt;(hengounel)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;1707&lt;br&gt;1999
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Moneiz''' || 	Lur sterling (£)
|- bgcolor=&quot;#005bbb&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#ffd500&quot;| Douaroniezh
|-
| '''Gorread''' || 78 782&amp;nbsp;km²&lt;br&gt;&lt;small&gt;1.9% a zour&lt;/small&gt;
|-
| '''Poblañs''' || 5,463,30 &lt;small&gt;(istimet e 2019)
|-
| '''Stankter''' || 67,5
|-
| '''PGP'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;• En holl&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;• Dre zen&lt;/small&gt; ||Istimet e 2019&lt;br&gt;£166 miliard&lt;br&gt;£30 560
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Gwerzhid-eur'''&lt;br&gt;• Hañv &lt;small&gt;(&lt;abbr title=&quot;Daylight Saving Time&quot;&gt;DST&lt;/abbr&gt;)&lt;/small&gt; || [[UTC]] &lt;br&gt;UTC + 1
|-
| '''Pellgomz''' || +44
|-
| '''Kod [[ISO 3166]] || GB-SCT
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''[[ccTLD|Internet &lt;abbr title=&quot;country code Top-Level Domain&gt;ccTLD&lt;/abbr&gt;]]''' || .uk&lt;br&gt;.scot
|}
'''Bro-Skos''' pe '''Skos''' pe c'hoazh '''Alba''' diwar hec'h anv [[gouezeleg Skos|gouezelek]], a zo ur vro geltiek e lodenn norzh [[Breizh-Veur]]. Ul lodenn eus ar [[Rouantelezh Unanet]] eo, a-gevret gant [[Bro-Saoz]], [[Kembre]] ha [[Hanternoz Iwerzhon]], hogen ur vro dizalc'h eo bet betek [[1707]].

== Anv ==
&quot;Skos&quot; a zo ur ger par ouzh &quot;Scotland&quot;, pe &quot;Écosse&quot; hag a zeu eus [[Scoti]], un anv latin evit ar [[Iwerzhon|Ouezeled]]. E [[latin diwehzañ]] e veze implijet ar ger ''Scotia'' evit Iwerzhon (pa oa ''Hibernia'' he anv klasel)&lt;ref&gt;{{en}} [http://books.google.com/books?id=2RlF7sq48n4C&amp;pg=PA16&amp;dq=the+latin+word+scoti+originally+referred+to+ireland&amp;cd=9#v=onepage&amp;q=&amp;f=false The History Of Ireland] Stephen Gwynn&lt;/ref&gt;. Implijet eo bet anv ''Scotia'' adalek an {{XIvet kantved}} evit komz diwar-benn Bro-Skos en hanternoz stêr [[Forth]], ar vro c'houezelek, e-touesk anvioù evel ''Albania'' hag ''Albany'' a zeu eus ''Alba'', an anv gouezelek&lt;ref name=&quot;Brewer&quot;&gt;{{en}} John Ayto gant Ian Crofton, ''Brewer's Britain &amp; Ireland: The History, Culture, Folklore and Etymology of 7500 Places in These Islands''&lt;/ref&gt;. Abaoe ar Grennamzer e vez graet ''Scots'' ha ''Scotland'' e saozneg, ha neuze ''Skos'' e brezhoneg, eus ar pezh a zo ''Alba'' e gouezeleg.

Alba {{LFE|[ˈalˠ̪apə]}} a zo un anv kavet ivez en iwerzhoneg, ''Albain'', e manaveg, ''Nalbin'', hag ivez er yezhoù predenek (''Alban'' e kerneveureg, ''Yr Alban'' e c'hembraeg) evit ober anv eus Bro-Skos. Meneget eo bet evit ar wech kentañ gant skrivagnerien gresian dindan stumm ''Ἀλβίων'' evit komz diwar-benn [[Breizh-Veur]]. Deuet eo e latin dindan stumm ''Albion''. Diazezet eo war ur wrizienn indezeuropek a dalv &quot;gwenn&quot;, hag a zo kavet en anv an Alpoù. Anv ur rouantelezh [[Pikted|pikt]] a oa, hag a zo deuet da vezañ Bro-Skos.

== Yezhoù ==
Setu int:
*[[saozneg]]
*[[Gouezeleg Skos|gouezeleg]], en inizi ar c'hornôg dreist-holl, 
* [[skoteg]], ur yezh kar d'ar saozneg. [[Robert Burns]], barzh brudetañ Bro-Skos, a skrive e skoteg.

== Istor ==
:''Pennad dre ar munud : [[Istor Bro-Skos]]''.
=== Penn-kentañ he istor ===
[[Restr:Skara Brae - geograph.org.uk - 1274913.jpg|thumbnail|kleiz|Kêriadenn Skara Brae, ar gêriadenn [[neolitik]] gwellañ miret en Europa, gant tud o vevañ enni adalak 3180 betek 2500 a.r. J-K.]]
N'ouzer ket ma oa tud o chom war dachenn Bro-Skos a-raok [[krennoadvezh ar maen]] peogwir eo bet distrujet pep roud gant ar skorn e-pad ar skornerezh. Krediñ a reer eo deuet ar chaseourien-dastumerien kentañ war-dro 12 800 bloaz a-raokomp goude ar skornerezh diwezhañ&lt;ref&gt;An arouez koshañ a zo ur beg-sailh e kailhastrenn eus [[Islay]]. Gwelout {{en}} Moffat, Alistair (2005) ''Before Scotland: The Story of Scotland Before History''. Londrez. Thames &amp; Hudson. Pajenn 42.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Lec'hioù e [[Cramond]] deiziadet eus 8500 a.r.J-K pe e-kichen [[Kastell Kinloch|Kinloch]], [[Rùm]] eus 7700 a.r.J-K. a ro an arouezioù koshañ evit tud &lt;u&gt;o chom&lt;/u&gt; e Bro-Skos. Gwelout {{en}} [http://www.megalithic.co.uk/article.php?sid=2146410357 &quot;The Megalithic Portal and Megalith Map: Rubbish dump reveals time-capsule of Scotland's earliest settlements&quot;] megalithic.co.uk. hag Edwards, Kevin J. ha Whittington, Graeme &quot;Vegetation Change&quot; e-barzh Edwards, Kevin J. &amp; Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) ''Scotland After the Ice Age: Environment, Archaeology and History, 8000 BC–AD 1000''. Dinedin. [[Edinburgh University Press]]. Pajenn 70.&lt;/ref&gt;. Savet e voe bet ganto an tiez kentañ anavezet e Bro-Skos war-dro 9500 bloaz a-raok hon amzer hag ar c'hêriadennoù war-dro 6000 bloaz zo. En [[Inizi Orc'h]] edo kêriadenn Skara Brae a zo ur gêriadenn miret mat gant an amzer hag a zeu eus an [[Neolitik]]. Tiez ha savadurioù-all savet e maen a zo bet kavet en Inizi hag ar skiantourien a gred ez eo peogwir ne oa ket gwez a-walc'h er c'hontrol eus an douaroù bras evit sevel e gwez&lt;ref&gt;{{en}} Francis Pryor, ''Britain BC'', HarperPerennial, Londrez, 2003, isbn : 978-0-00-712693-4, pajennoù 98–104 &amp; 246–250&lt;/ref&gt;.

E-kichen [[Perth]] (a oa diwezhatoc'h kêrbenn ur rouantelezh pikt etre an {{VIIIvet kantved}} hag an {{IXvet kantved}}) eo bet kavet ur bez a oa bet savet 4000 bloaz zo hag ennañ eo bet kavet an teñzor pouezusañ en istor ar Rouantelezh-Unanet. Ennañ ez eus restachoù ur penn-den bennak eus penn-kentañ [[Oadvezh an arem]], pinvidik mor. Ennañ ez eus ivez an testeni kentañ eus tud oadvezh an arem o lakaat bleunioù e bezioù&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/ancient-royal-tomb-found-in-scotland-1771875.html Ancient royal tomb found in Scotland] The Independent, 2009&lt;/ref&gt;.

Sur a-walc'h a gemeras Bro-Skos perzh e-barzh ar c'henwerzh-mor eus oadvezh an arem diwezhañ (pe [[Oadvezh an arem atlantel]]) gant ar [[Keltia|broioù keltiek]]-all hag an tachennoù a zeuio da vezañ [[Bro-Saoz]], [[Bro-C'hall]], [[Bro-Spagn]] ha [[Portugal]]&lt;ref name=Koch&gt;{{en}} [http://www.wales.ac.uk/Resources/Documents/Research/ODonnell.pdf O'Donnell Lecture 2008 Appendix], University of Wales, John Koch, 27 a viz Mae 2010&lt;/ref&gt;.

=== Levezon ar Romaned ===
Mammennoù kentañ diwar-benn Bro-Skos a zeu gant ar [[Romaned]], pa zeuas en [[Enez Vreizh]] evit aloubiñ anezhi. Tapet a rejont ar pezh a zo [[Bro-Saoz]], [[Kembre]] ha [[Kernev-Veur]] bremañ evit sevel proviñs [[Britannia]] met ne aloubjont ket Bro-Skos, pe nemet ar c'hreisteiz evit un nebeud bloavezhioù.

Dre d[[Tacitus]] e voe bet un harz kalet a-enep ar Romaned gant ar g[[Caledonii]] goude donedigezh al lejionoù roman e 71 goude J-K. Arsailhañ a rejont kreñvlec'hioù ar Romaned gant feulster bras, ha tost distrujet e voe bet ganto an {{IXvet}} lejion a-raok ma voe savetaet gant [[Gnaeus Julius Agricola]]&lt;ref name=&quot;The Romans in Scotland&quot;&gt;{{en}} [http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/the_romans/ The Romans in Scotland], British Broadcasting Corporation&lt;/ref&gt;. E 83-84 e trec'has ar Galedonii en [[Emgann Mons Graupius]]. Tacitus a lâras e voe bet lavaret gant penn ar Galedonni [[Galgacos]] ur brezegenn kalet o lavarout a oa e bobl &quot;a re zizalc'h diwezhañ&quot; hag ar Romaned &quot;a oa o lakaat an douar da vezañ un didud en ur ober anezhañ peoc'h&quot;&lt;ref name=&quot;The Romans in Scotland&quot;/&gt;. Savet a reas ar Romaned a-hed ar [[Gask Ridge]] e-kichen an [[Uheldirioù Bro-Skos|Uheldirioù]]. Tri bloaz goude an emgann e tec'hjont kuit da greisteiz&lt;ref&gt;{{en}} Hanson, William S. ''The Roman Presence: Brief Interludes'', e Edwards, Kevin J. &amp; Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) Scotland After the Ice Age: Environment, Archeology and History, 8000 a.r.J-K&amp;nbsp;— 1000 g.J-K.. Dinedin. Edinburgh University Press&lt;/ref&gt;, etre al linenn etre Firth Klud ha Firth Forth hag ar pezh a zeuje da vezañ [[Moger Hadrian]], a voe bet savet evit kontroliñ ar Gelted tro-dro d'ar voger&lt;ref name=snyder&gt;{{en}} Christopher A. Snyder, 2003, ''The Britons'', Blackwell Publishing, isbn : 0-631-22260-X&lt;/ref&gt;.

Al ''[[Limes]] Britannicus'' a oa harz hanternoz an [[Impalaeriezh Roman]] e-pad 288 bloaz, hag a heulie Moger Hadrian daoust ma voe bet savet ur voger-all, [[Moger Antoninus]], a voe miret gant an arme meur a wezh, an hini diwezhañ etre 208 ha 210 dindan ren [[Septimius Severus]]&lt;ref&gt;{{en}} Robertson, Anne S. (1960) ''The Antonine Wall''. Glasgow Archaeological Society.&lt;/ref&gt;.

Ac'hubiñ hanternoz Bro-Skos gant ar Romaned ne badas nemet 40 bloaz met o levezon war kreisteiz Bro-Skos a voe pounneroc'h, e-lec'h ma veve pobloù predenek evel ar Votadinii (a zo deuet da vezañ [[Gododdin]]) hag an Damnoni (e-lec'h ma vije krouet goude Rouantelezh [[Strat Clut]]). Ret e voe dezho d'en em zibab evel ar re-all pa dec'has kuit ar Romaned e [[410]] evit difenn gwelloc'h [[Roma]], a-greiz ma oa ar [[Pikted|Bikted]] hag ar C'houezeled o tont.

=== Eus Scotia da Alba ===
Pa yeas kuit ar Romaned eus [[Enez Vreizh]] a voe bet diazezet pevar lodenn sevenadurel e Bro-Skos, hini ar Bikted, hini an Iwerzhoniz eus Dál Riata, hini ar [[Brezhoned|Vrezhoned]] hag hini an [[Angled]]. Ebarzhet e vez al lodenn greisteiz eus Bro-Skos en [[Hen Ogledd]] (&quot;Hanternoz Kozh&quot;), un anv implijet evit komz eus tachenn hanternoshañ ar [[Brezhoneg|Vrezhoned]]&lt;ref name=snyder/&gt;, gant rouantelezhioù [[Rheged]], [[Strat Clut]], [[Gododdin]], [[Bernikia]], [[Ebrauc]] hag [[Elmet]]. Hervez skridoù eus an {{IXvet kantved}} pe eus an {{Xvet kantved}} e voe bet krouet rouantelezh [[Dál Riata]] e-kreiz ar {{VIvet kantved}} gant tud [[Iwerzhon]]&lt;ref&gt;{{en}} &quot;[http://www.bbc.co.uk/legacies/immig_emig/scot/western/article_1.shtml Dalriada: The Land of the First Scots]&quot;. BBC – Legacies.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} &quot;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/529398/Scot Scot (ancient people)]&quot;. Encyclopædia Britannica.&lt;/ref&gt; met an dezenn-se zo sellet a-dreuz gant henoniezhourien-zo abaoe un nebeud bloavezhioù, o lavarout n'eus roudoù ebet na eus un aloubadeg na eus tud o fiñval e korn-mañ eus Bro-Skos&lt;ref name=ewancampbell&gt;{{en}} Campbell, Ewan. &quot;[http://www.electricscotland.com/history/articles/scotsirish.htm Were the Scots Irish?]&quot; in ''Antiquity'' #75 (2001).&lt;/ref&gt;.

Rouantelezh ar [[Pikted|Bikted]], diazezet war Rouantelezh Fortriu adalek ar {{VIvet kantved}}, a zo ar vro a zo deuet da vezañ &quot;Alba&quot; (pe &quot;Bro-Skos&quot; deomp-ni). Bro-Bikt a voe un dachenn a voe bet dispaket evit kaout ur respont d'ar Romaned ha kendalc'het a voe bet goude o disparti, da [[Peter Heather]]&lt;ref&gt;{{en}} Peter Heather, &quot;State Formation in Europe in the First Millennium A.D.&quot;, e Barbara Crawford (ed.), ''Scot in Dark Ages Europe'', (Aberdeen, 1994), pajennoù 47–63&lt;/ref&gt;. Selloù-all a ginnig [[Emgann Dunnichen]] ha ren Bridei mab Beli (671-693) evit diazez da vat Bro-Bikt, gant ur mare-all evit kenderc'hel da vat dindan ren Óengus mac Fergusa (732–761)&lt;ref&gt;{{en}} [[Alex Woolf]], &quot;The Verturian Hegemony: a mirror in the North&quot;, e M. P. Brown &amp; C. A. Farr, (eds.), ''Mercia: an Anglo-Saxon Kingdom in Europe'', (Leicester, 2001), pajennoù 106–11.&lt;/ref&gt;.

Heñvel a oa tachenn ar rouantelezh piktek deskrivet gant [[Beda Venerabilis|Beda]] er {{VIIIvet kantved}} ouzh hini Rouantelezh ar Skosed dindan ren [[Alesant Iañ (Bro-Skos)|Alesant I{{añ}}]] (1107–1124). Koulskoude e-pad ar prantad-se a veskas sevenadur ar Bikted gant sevenadur ar C'houezeled he devoe lakaet anezho da vont da get. Da vare Alesant I{{añ}} en doa ouzhpennet ar riez d'he istor un hengoun diwar-benn orin gouezelek Coinneach mac Ailpein&lt;ref name=&quot;Lynch_359&quot;&gt;{{en}}Gwelout pennad : &quot;Kenneth mac Alpin&quot;, Dauvit Brown, embanner : M. Lynch, ''The Oxford Companion to Scottish History'', [[Oxford University Press]], Oxford, pajenn 359, 2001, isbn : 978-0-19-211696-3&lt;/ref&gt;, roue kentañ ar Skosed evito. Evit gwir e oa roue ar Bikted ha ne voe nemet goude-se e voe bet mesket da vat rouantelezh Dál Riata gant rouantelezh ar Bikted. Diazezet a voe rouantelezh ar Bikted war tachennoù er Reter Bro-Skos, en hanternoz ster Forth, met gounezet e voe bet e-pad an {{Xvet kantved}} tachennoù-all en hanternoz hag e C'hornôg. En {{XIvet kantved}} e voe bet gounezet rouantelezh brezhon [[Strat Clut]]. E-pad an {{XIIvet kantved}} e voe bet aloubet tachennoù o komz saozneg e kreisteiz ar vro ha peur-aloubet an tachennoù gouezelek ha d'an {{XIIIvet kantved}} e voe bet tizhet he harzoù a-vremañ. Koulskoude a zeuas ar cheñchamantoù brasañ e-pad ar Grennamzer diwezhañ e Bro-Skos.

[[Restr:Yezhoù Bro-Skos.jpg|thumb|kleiz|Kartenn yezhoù Bro-Skos e 1100.&lt;br /&gt;E glas : Gouezeleg.&lt;br /&gt;E roz : Saozneg&lt;br /&gt;E gwer : Kambrieg&lt;br /&gt;E glasroz : Norseg]]

E-keñver an armerzh hag ar sevenadur a oa ar cheñchamantoù-mañ. Dont a reas ar cheñchamantoù-mañ dindan ren David I{{añ}} hag e Zispar Davidel. Dont a reas ar [[Gladdalc'helezh|C'hladdalc'helezh]] e Bro-Skos gant diazez ur gouarnamant gwir hag anaoudegezh ar c'hêrioù kentañ. An nevezioù-mañ, ha donedigezh tud Iliz eus Normandi, Bro-C'hall pe Vro-Saoz a skoazellas ivez an unvanidigezh sevenadurel. Kreiz ar rouantelezh kozh a zeuas da vezañ saozneger evel kreisteiz Firth Forth pa viras peurrest ar vro e yezh c'houezelek. Dindan ren Norvegia a oa an Inizi, betek [[1468]]&lt;ref&gt;{{en}} Charles W.J. Withers, ''Gaelic in Scotland, 1698–1981'', embanner : John Donald, Dinedin, 1984, pajennoù 16–41, isbn : 978-0-85976-097-3&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20070911232223/http://www.bord-na-gaidhlig.org.uk/about-gaelic/history.html Gaelic Scotland: a brief history], Thomas Owen Clancy gant Bòrd na Gàidhlig&lt;/ref&gt;, ha dre-se a virjont ar yezh norsek. Mont a reas yezh kozh ar Strat Clut, ar c'hambrieg, da get war-dro 1100-1200. Etre an {{XIIvet kantved}} ha deroù ar {{XIVvet kantved}} a dremenas e Bro-Skos ur mare stabil, gant peoc'h etrezi hag ar Saozon. Diazezet mat a oa ar c'henwerzh hag al liammoù deskadurezh gant an douaroù-bras ha meneget e vez alies anv Yann Duns Scotus evel unan eus ar bennprederourien en Europa d'ar mare-se.

=== Bro-Skos e barr-amzer ===
Marv [[Alesant III (Bro-Skos)|Alesant III]] e miz Meurzh [[1286]], heuliet gant marv e verc'h-vihan [[Marc'harid Iañ Bro-Skos|Marc'harid]] a dorras linez ar rouaned skos goude 200 bloaz diehan hag a echuas gant ar Mare-aour a oa bet kroget gant David I{{añ}}. Goulennet e oa bet da [[Edouarzh Iañ (Bro-Saoz)|Edouarzh Iañ]], roue [[Bro-Saoz]] da varn an tabut etre an dud war ar renk evit ar gurunenn skos. Aozet eo bet gantañ ar prosez anvet an Afer Meur evit dibab an danvez roue gwellañ. Disklêriet roue e voe bet Yann Balliol e sal meur kastell Berwick d'ar [[17 a viz Du]] [[1292]] ha kurunet e voe e [[Scone]] da zeiz Sant Andrev, 30 a viz Du. Koulskoude an trec'hour gwir a oa Edouarzh. Disklêriet e voe bet ''Lord Paramount'' Bro-Skos, o vezañ a-us d'ar roue betek diskar aotrouniezh Balliol ar muiañ posupl&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/conquered.htm Scotland Conquered, 1174–1296], National Archives&lt;/ref&gt;. E [[1294]] e voe embannet gant ar roue Yann ha pennoù Bro-Skos o nec'hiñ da servijout anezhañ en e lu a-enep ar [[Gallaoued|C'hallaoued]]. Kaset e voe gant Parlamant skos kannaderien da Vro-C'hall evit sevel un emglev zoken. Sinet e voe an [[Auld Alliance]] etre Bro-Skos ha Bro-C'hall d'ar 23 a viz Here [[1295]] ha padet e voe betek [[1560]]. Evel-just e voe disklêriet brezel gant Edouarzh a vac'homas Bro-Skos en ur ziroueiñ Yann Balliol. Tapet a reas Edouarzh kontroll Bro-Skos gant an taol-se. Diouzhtu a savas un harz e Bro-Skos, bleniet gant Andrev Moray ha [[William Wallace (Skos)|Williams Wallace]], anavezet dindan anv [[Brezelioù Dizalc'h Skos]] ([[1296]]-[[1328]])&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/regained.htm Scotland Regained, 1297–1328], National Archives of the United Kingdom&lt;/ref&gt;.

Cheñchet a reas natur ar stourm pa lazhas [[Raibeart Brus|Roperzh Bruce]], kont A' Charraig, e gevezer Yann Comyn e [[1306]]&lt;ref&gt;{{en}} ''King Robert the Bruce'', A. F. Murison, 1899, adembannet e 2005, Kessinger, isbn : 9781417914944, pajenn 30, [http://books.google.co.uk/books?id=iMEMc45g9s8C Al levr war Google books]&lt;/ref&gt;. Kurunet e voe roue e Dumfries ar memes bloavezh. Stourm a reas e-pad 20 vloaz evit diazezañ dizalc'h skos en-dro dre adc'hounit Bro-Skos tamm-ha-tamm ouzh an alouberien norman ha saoz betek [[Emgann Bannockburn]] e [[1314]]. E [[1320]] e voe sinet [[Disklêriadenn Arbroath]], an disklêriadenn dizalc'h kentañ, soutenet gant ar pab [[Yann XXII]], a gasad da anaoudegezh kurunenn Bro-Skos gant ar Saozon.

Kenderc'hel a reas ar brezel etre Bro-Saoz ha Bro-Skos e-pad bloavezhioù goude marv Roberzh Bruce. Ouzhpenn se vrezelas an tiegezhioù Bruce ha Comyn/Balliol evit ar gurunenn betek kreiz ar {{XIVvet kantved}}. Daoust ma trec'has tiegezh Bruce e varvas David II dihêr o lezel e hanter-niz Roberzh II da vont da roue en ur diazezañ tiegezh Stewart&lt;ref name=Barrow&gt;{{en}} G. W. S. Barrow, ''Robert Bruce &amp; the Community of the Realm of Scotland'', Pevare embannadur, Edinburgh University Press, 1965, embannadur diwezhañ 2005, isbn : 0-7486-2022-2&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=Grant&gt;{{en}} Alexander Grant, ''Independence and Nationhood: Scotland, 1306–1469'', 1984, embannadur nevez 1991, Edinburgh University Press, pajennoù 3–57, isbn : 978-0-7486-0273-5&lt;/ref&gt;. Ren a reas ar Stewartet Bro-Skos betek fin ar Grennamzer hag ouzhpenn. Evel Breizh ur c'hantved war-lerc'h e vevas Bro-Skos daou gantved aour betek ar Reform. ''Akt an Deskadurezh'' sinet e [[1496]] a lakaas da bleustriñ ar sistem deskadurezh publik kentañ abaoe [[Sparta]] e [[Henc'hres]]&lt;ref name=&quot;Intro to Scottish Education&quot;&gt;{{en}} ''Intro to Scottish Education'', [http://www.siliconglen.com/Scotland/17_1.html The Scottish Education Act of 1696 heralded the first National system of education in the World since ancient Sparta], siliconglen.com&lt;/ref&gt;. An amzerioù-se a badas daoust ar brezelioù etre Bro-Skos ha Bro-Saoz, an diforc'h o kreskiñ etre an Highlands hag al Lowlands ha meur a vinorelezh ar roue.

Prantad diwezhañ ar Grennamzer a voe prantad pouezusañ an emglev etre Bro-Skos ha Bro-C'hall. Krouet e voe Gward Skos -''La Garde Écossaise''- e [[1418]] gant [[Charlez VII (Bro-C'hall)|Charlez VII]], roue Bro-C'hall. Ar Skosed ebarzhet er gward-se a stourmas gant [[Janed Ark]] a-enep [[Bro-Saoz]] e-pad [[Brezel Kant Vloaz]]. E miz Meurzh [[1421]] a drec'has John Stewart, Eil Earl Buchan ha Gilbert de Lafayette ul lu saoz en Emgann Baugé. 3 vloaz goude a voe kollet 6000 den gant ar Skosed met o skoazell a roas amzer a-walc'h evit Bro-C'hall ha mirout a rejont ar C'hallaoued da vezañ trec'het.

=== War an hent betek unvanidigezh gant Bro-Saoz ===
[[Restr:Portrait of King James I &amp; VI (1618-1620).jpg|thumbnail|dehou|Jakez VI Skos, deuet da vezañ roue Bro-Saoz dindan anv Jakez I{{añ}}]]
E [[1502]] a sinas Jakez IV Skos un Emglev poec'h peurbadel gant [[Herri VII (Bro-Saoz)|Herri VII Saoz]]. Dimeziñ a reas ivez merc'h Herri VII, Marc'harid Tudor, ar pezh a voe an abeg evit Unvaniezh ar c'hurunennoù peogwir eo abalamour da se e c'hellas Jakez VI dont da vezañ roue Bro-Saoz ur c'hantved war-lerc'h. Da Herri an eured-mañ a oa un abeg evit reiñ reizhwiriegezh da diegezh Tudor en ur liammañ ouzh unan eus an unpenniezhoù diazezet d'ar muiañ&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/james_iv/ James IV, King of Scots 1488–1513], British Broadcasting Corporation&lt;/ref&gt; . Koulskoude a zivizas Jakez dek vloaz war-lerc'h mac'homañ Bro-Soaz evit reiñ sikour d'ar C'hallaoued abalamour d'an Auld Alliance. Hennezh a voe ar roue breizhveuriat diwezhañ o vervel war an dachenn emgann&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/210431/Battle-of-Flodden Battle of Flodden, (1513)], Encyclopædia Britannica&lt;/ref&gt;. Echuet e voe gant an Auld Alliance gant emglev Dinedin e [[1560]] pa asantas Bro-C'hall reiñ en-dro an holl dachennoù ha lakaat e listri da derc'hel kuit. Ar memes bloavezh e voe tizhet pal [[John Knox]] pa zeuas Bro-Skos da vezañ ur vro brotestant ha pa zizornias ar Parlamant Skos aotrouniezh ar pab&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/scottish_reformation/ The Scottish Reformation], BBC Scotland&lt;/ref&gt;. Rankout a reas [[Mari Stuart|Mari]], rouanez ar Skosed, katolikez ha ez-rouanez Bro-C'hall, dilezel e [[1567]]&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/religion.htm Religion, Marriage and Power in Scotland, 1503–1603], The National Archives of the United Kingdom&lt;/ref&gt;.

Pa varvas [[Elesbed Iañ (Bro-Saoz)|Elesbed I{{añ}}]] e [[1603]] a yeas kurunenn Bro-Saoz da [[Jakez VI (Bro-Skos)|Jakez VI]]. Mont a reas kuit eus [[Dinedin]] da [[Londrez]]&lt;ref&gt;{{en}} ''Chronology of Scottish History'', Geddes &amp; Grosset, isbn : 1-85534-380-0, David Ross, 2002, &quot;'''1603:''' James VI becomes [[Jakez VI (Bro-Skos)|James I of ENgland]] in the [[Unvanidigezh Bro-Skos ha Bro-Saoz|Union of the Crowns]], and leaves Edinburgh for London&quot;, pajenn 56&lt;/ref&gt; evit bezañ kurunet roue [[Bro-Saoz]] hag [[Iwerzhon]], met chom a reas Bro-Skos ur vro dizalc'h, en anv da nebeutañ, nemet e-pad mare Commonwealth Bro-Saoz, Bro-Skos hag Iwerzhon. E-pad ar prantad etre marv Jakez VI hag an [[Eil dispac'h saoz]] e voe kudennoù bras etre ar roue hag ar c'h''Covenanters'' diwar-benn ren an Iliz. Gant an dispac'h e tec'has kuit Jakez VII da Vro-C'hall o vezañ erlec'hiet ouzh Gwilherm III ha [[Mari II Bro-Saoz|Mari II]]. Evel-se e voe echu gant an tiegezh skos ar an Inizi. E-pad an dek vloaz diwezhañ ar {{XVIIvet kantved}} e voe un naonegezh a vihanaas poblañs skos da 20% nebeutoc'h&lt;ref&gt;{{en}} &quot;''[http://books.google.com/books?id=RiLjHZdt-sMC&amp;pg=PA2&amp;dq&amp;hl=en#v=onepage&amp;q=&amp;f=false Famine in Scotland: The 'Ill Years' of the 1690s]''&quot;. Karen Cullen,Karen J. Cullen (2010). [[Edinburgh University Press]]. p.2. ISBN 0-7486-3887-3&lt;/ref&gt;. Ouzhpenn se e voe bet un afer freuz-stal spontus war ur raktres trevadenniñ e Panama e-lec'h ma o doa lakaet pep perc'henner douar e Bro-Skos arc'hant, ar pezh a lakaas an nobled o doa kollet arc'hant da souten unvaniezh gant Bro-Skos&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20111003123611/http://www.scottishaffairs.org/backiss/pdfs/sa52/Sa52_Scott.pdf Lec'hienn Scottish Affairs]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20141217185214/http://www.scottishhistorysociety.org/departments/scottishhistorysociety/resources/popularoppositiontotheratificationofthetreatyofanglo-scottishunionin1706-7/backgroundtotheissues/ Popular Opposition to the Ratification of the Treaty of Anglo-Scottish Union in 1706-7], University of St Andrews&lt;/ref&gt;.

Rouantelezh Skos a voe ur Stad dizalc'h betek [[1707]]. Er bloavezh-se e voe sinet ur feur-emglev da unaniñ Rouantelezh Bro-Saoz ha Bro-Skos, evit krouiñ Rouantelezh Unanet Breizh Veur&lt;ref name=Mackie/&gt;. Gant an unaniezh-se ne voe ket kemmet reizhiad lezennel Bro-Skos, zo chomet, betek hiziv, disheñvel diouzh an hini a dalvez e Bro-Saoz, e Kembre hag e Hanternoz Iwerzhon. Dre ma voe miret gant Bro-Skos he lezennoù dezhi, ur reizhiad skol hag ur relijion disheñvel diouzh ar peurrest eus ar Rouantelezh Unanet eo chomet dibar he fersonelezh hag he sevenadur betek bremañ.

=== Ur mare aour dindan lezenn Londrez ===
Peogwir ne voe ket ken an tailhoù maltouterezh etre Bro-Skos ha Bro-Saoz e voe aesoc'h ar c'henwerzh etre an div vro hag etre Bro-Skos ha an trevadennoù saoz. Betek brezel dizalc'h Amerika e voe [[Glasc'ho]] porzh kentañ evit ar butun er bed a-bezh. Koulskoude e kreskas an diforc'h etre rummad marc'hadourien al Lowlands ha klanoù kozh an Highlands.

An diforc'h-se a voe diwadet gant ar Stewarted o klask sevel en-dro ar ar gador-roue. Gwelet mat gant an dude oant c'hoazh gant tud an Highlands, dreist-holl gant a re ne oant ket presbiterian (ar gatoliked hag an eskobianed). Daou dispac'h jakobitian a voe, unan e [[1715]], an hini-all e [[1745]] met ne voent ket deuet a-benn skarzhañ an tiegezh Hanovr diouzh ar gador-roue. Echuet e voe pep tra ganto goude [[Emgann Culloden]] a voe un trec'h mat eus ar galloud war tud an Highlands. Goude-se e voe ur grouadeg spontus gant lazhadegoù ha lezennoù a-enep mod da vevañ hengounel ar Skosed (ar [[Kilt|c'hilt]], ar [[Binioù skos|binioù-bras]] hag ar [[wiski]] a voe arabat).

[[Restr:St-Kildans.jpg|thumbnail|kleiz|Annezidi Saint-Kildan]]

Ar [[Sklêrijennoù Skos]] hag an [[Dispac'h Greantel]] a gasas Bro-Skos e penn ar jeu e keñver ar greanterezh, ar c'henwerzh met dreist-holl ar prederouriezh. Lavarout a reas [[Voltaire]] : &quot;Sellout a reomp ouzh Bro-Skos evit hon holl soñjoù sevenadur&quot;. Gant trec'h a-enep ar Jakobited ha emdro an Unvanidigezh a gemeras ur bern Lowlanderien postoù e politikerezh, al lu war an douar pe war vor, kenwerzh, armerzh, embregerezh trevadennel e pep korn eus an Impalaeriezh Breizhveuriat. An istorour Neil Davidson a skrivas : &quot;goude 1746 a voe ur vezañs nevez eus ar Skosed er vuhez bolitikel, dreist-holl er-maez eus Bro-Skos.&quot; Kenderc'hel a reas evel-se : &quot;o vezañ pell eus bezañ tro-ha-tro an armerzh breizhveuriat, Bro-Skos - pe resisoc'h al Lowlands - a voe en e greiz&quot;.

E-pad an {{XIXvet kantved}} e voe anavezet Bro-Skos evit he ijinerezh, dreist-holl hini e-kichen stêr [[Abhainn Chluaidh|Klud]], evel al listri hag ar stlejerezioù. Savadurioù raksavet graet e Bro-Skos a zo c'hoazh implijet en [[India]], Amerika ar C'hreisteiz hag en [[Aostralia]]. Skiantourien hag ijinourien meur eus ar mare-se a zo [[Joseph Watt]] pe [[John MacAdam]]. D'ar mare-se e voe kudennoù sokial kalet-tre, evel harzoù-labour ar vicherourien kreiz Skos, pe argasoù an Highlanderien eus o douaroù gant pennoù-bras o c'hlanoù a zo deuet da vezañ perc'hennerien-douar e Londrez&lt;ref name=&quot;History of Scotland&quot;&gt;Neil Oliver, ''History of Scotland'', teulfilm, BBC Scotland, 2009&lt;/ref&gt;. D'ar mare-se e voe ijinet ivez mojenn an Highlander kalet ha loc'hus, gant [[Walter Scott]] dreist-holl hag e romantoù ha gant e aozadur gweladenniñ Bro-Skos gant ar roue [[George IV|Jorj IV]] e [[1822]]. Ar weladenniñ-mañ a reas berzh ken e spered ar roue hag e speredoù ar Skosed. Dont a reas an tartan hag ar c'hilt da vezañ dilhad broadel skos d'ar mare-se&lt;ref name=&quot;History of Scotland&quot;/&gt;

=== Bro-Skos o soñjal e-barzh doare an unvanidigezh ===
[[Restr:George IV in kilt, by Wilkie.jpg|thumbnail|dehou|Jorj IV e kilt, livet gant David Wilkie]]
Kemmer a reas Bro-Skos ur perzh vat gant bec'hadenn vrezel ar [[Rouantelezh-Unanet]] e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]], o kas tud, listri, mekanikoù, pesked hag arc'hant. Gant 4.8 milion a annezidi e [[1911]] a gasas un hanter milion a baotred da vrezeliñ. Ur c'hard a varvas e-pad ar brezel pa voe gloazet 150 000. ''Field marshall'' Sir [[Douglas Haig]] a oa komandant evit Breizh-Veur war talbenn ar C'hornôg. E-pad ar brezel e voe bet krouet ul lañs anvet [[Red Clydeside]] renet gant unvaniezherien, evit sikour ar vicherourien. Kregiñ a reas ar c'harterioù greantel da votiñ [[Strollad al Labour (R.U.)|Labour]] goude [[1922]], gant un diazez e-touesk ar vicherourien iwerzhonat katolik. E-penn ar jeu evit sevel emglevioù-sikour etre an tiez a oa ar merc'hed d'ar mare-se. Koulskoude n'o devoe ar &quot;Redoù&quot; nemet ul levezon gwan war al Labour hag ar Parlamant, ha kregiñ a reas ar vicherourien da vezañ disperezet e fin ar bloavezhioù 1920.

Goude ar brezel e voe gortozet gant ar saverien-listri da ledanañ o fouez er bed, met a-hen-dall e voe bet un enkadenn galet e [[1922]] hag a badas betek [[1939]]. Merket e voe ar bloavezhioù etre an daou vrezel gant un enkadenn veur e pep lec'h en Bro-Skos, kêrioù pe maezioù, ha niverus e voe an dud dilabour. Kregiñ a reas Skosed-zo da vont kuit d'ar Stadoù-Unanet, da Ganada, da Aostralia o sellout an traoù da vont war an tu fall, gant ul live yac'h spontus, kudennoù evit al lojeiz hag an dilabour hirbad. E dalc'h ar greanterezh pounner a voe Bro-Skos koulskoude e voe anat ne badje ket pell, hep kinnig mat evit un direustl gant ar gouarnamant. Prientiñ a reas an traoù-se speredoù an embregerezhioù lec'hel evit divizoù kreizennet ar gouarnamant e-keñver an armerzh e-pad an [[Eil brezel bed]]. Un tammig aesoc'h a voe an armerzh d'ar mare-se daoust d'ar vombezadegoù. Ijinet e voe ar radar gant [[Robert Watson-Watt]] ar pezh a sikouras e-pad [[Emgann Breizh-Veur]].

Goude [[1945]] e teuas ar chudennoù en-dro dre gevezus ar broioù estren ha kudennoù ar greanterezh pounner. Ne voe nemet abaoe un nebeud dekvloaziadoù e voe gwelet fin an enkadenn gant dizoloiñ an eoul-maen e [[Mor an Norzh]] pe an teknikoù nevez (Silicon Glen). Dont a reas Bro-Skos d'an energiezhioù nevez bloavezhioù zo ivez. Armerzh Bro-Skos a zo digreantelezet bremañ ha troet ouzh ar servijoù, ar servikoù arc'hant dreist-holl.

[[Restr:Scottish Parliament, from Salisbury Crags.jpg|thumbnail|kleiz|[[Parlamant Skos]], Holyrood, Dindedin]]

En {{XIXvet kantved}} e krogas tud da c'houlenn dizalc'hed Bro-Skos diouzh Bro-Saoz hag e dibenn an {{XXvet kantved}} e voe graet berzh gant ar mennozhioù-se. En eil lodenn eus ar c'hantved tremenet e voe tapet nerzh, tamm-ha-tamm, gant ar [[Scottish National Party]] (SNP, &quot;Strollad Broadel Bro-Skos&quot;), a c'houlenn dizalc'hed Bro-Skos. E [[1978]] e voe aozet ur referundom diwar an ''devolution'' ne voe ket bet degemeret daoust ma voe votet &quot;ya&quot; er muiaén-niver abalamour da ne voe ket tizhet 40% eus ar voterien en holl. Gouarnamant ar Virourien, renet gant [[Margaret Thatcher]] a roas abegoù evit goulenn un devolution en ur lakaat Bro-Skos dindan gazelge ar c'h[[Community Charge]] (lesanvet ''Poll Tax'') ur vloaz a-raok peurrest ar R-U. Pa zeuas en-dro ar strollad Labour e penn ar jeu e [[1997]] e voe aozet ur referundom-all a voe bet respontet &quot;ya&quot; gant ar muiañ-niver divec'h. Abaoe [[1999]] ez eus ur [[parlamant Bro-Skos|parlamant emren evit Bro-Skos]]. E miz Meurzh [[2007]] e voe tapet ar brasañ niver eus ar sezioù ennañ gant an SNP hag e miz Mae [[2011]] eo bet gounezet ar muiañ-niver dreistel gant ar strollad-se (69 sez diwar 129).

E [[2012]] eo bet kinniget d'ar Skosed gant ar gouarnamant dibab etre chom en unvaniezh gant ar [[Rouantelezh-Unanet]], pe muioc'h a [[emrenerezh]] pe an dizalc'hted a-benn [[2014]]&lt;ref name=&quot;Salmond calls for independence referendum in 2014&quot;&gt; {{en}} [http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-16478121 Salmond calls for independence referendum in 2014], war [[BBC News]]&lt;/ref&gt;. Asantet eo bet aozañ ur referendom gant [[Parlamant ar Rouantelezh-Unanet|Westminster]], met diwar ar goulenn &quot;Daoust hag-eñ e tlefe bezañ Bro-Skos ur vro dizalc'h ?&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Scottish independence referendum – GOV.UK |url=https://www.gov.uk/government/topical-events/scottish-independence-referendum/about |website=www.gov.uk |accessdate=2015-12-01}}&lt;/ref&gt; da respont gant &quot;Ya&quot; pe &quot;Ne zlefe ket&quot;. Aozet eo bet ar referendom e [[2014]] ha tapet eo pe an tu-kreñv gant an &quot;Nann&quot; gant 2,001,926 mouezh (55.3%) a-enep 1,617,989 mouezh (44.7%) evit ar &quot;Ya&quot;. 84.6% eus ar dilennerien o deus votet ar pezh zo ar c'henfeur gwellañ abaoe ma tegemer ar votadegoù an holl dud.

Da heul an disoc'h ez eus bet gwelet ar c'hemer perzh e politikerezh o vont war-raok, gant an tu-kreñv war an [[Scottish National Party|SNP]] en deus tapet an trec'h en holl zilennadegoù abaoe, o tapet zoken 56 kador diwar 59 e [[Parlamant ar Rouantelezh-Unanet|Westminster]] e [[2015]], ar pezh zo digresket un tamm abaoe. [[Nicola Sturgeon]] zo aet da gentañ ministrez da heul [[Alex Salmond]].

E [[2016]] ez eus bet aozet gant ar [[Rouantelezh-Unanet]] ur referendom diwar-benn plas ar vro en [[Unvaniezh Europa]]. Daoust ma oa bet divizet gant 62% eus ar Skosiz chom en unvaniezh ez aio kuit Bro-Skos abalamour m'eo bet votet mont-kuit gant 52% eus ar Vreizhveuriz, dreist-holl abalamour da bouez ar voterien saoz. Kerkent ha gouvezet an disoc'hoù ez eus bet kaoz eus un eil referendom war an dizalc'hidigezh gant [[Nicola Sturgeon]], nac'het diouzhtu gant gouarnamant [[Londrez]]. Klask a ra kinnig gouarnamant [[Dinedin]] diskoulmoù evit plas ar vro e marc'had Europa.

== Gouarnamant ha politikerezh ==
[[Restr:John Swinney - First Minister (53720492021) (cropped).jpg|thumbnail|kleiz|[[John Swinney]], kentañ ministr Bro-Skos abaoe 2024.]]
[[Restr:Skosiz ha n'eo ket Saozon.jpg|thumb|Pegsun gant al lugan Skosad ha n'eo ket Saozon]]
[[Restr:Scottish independence referendum results.png|thumb|250px|Disoc'hoù ar referendom dre gontelezh. Gwer: ya; ruz: nann. Seul deñvaloc'h ar ruz, seul vuioc'h a votoù &quot;nann&quot;.]]
Penn Bro-Skos a zo penn ar [[Rouantelezh-Unanet]], neuze ar Roue [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]] (abaoe 2022).

Un tabut a zo bet graet 1953 diwar-benn titl ar rouanez. Evit tud-zo ne oa ket posupl dezhi da vezañ anavezet e Bro-Skos evel ''Elesbed II'' peogwir ne oa ''Elesbed I'' ebet. Se vije terriñ Penn 1{{añ}} Trete Unvaniezh dezho. Divizet eo bet e vije bet niverennet rouaned ar Rouantelezh-Unanet pe dre ar rouaned saoz, pe dre ar rouaned skos, o choaz an niverenn vrasañ. Neuze, ur vartezeadennel roue Jakez a vije Jakez VIII (peogwir Jakez VII a oa ur roue skos, anvet Jakez II e Bro-Saoz), met ur roue Herri a vije Herri IX, dre ma n'eus Herri ebet e Bro-Skos.

Un emrenerezh a-zarn a zo da Vro-Skos e-barzh ar R-U, ha roet eo da welout e Parlamant Westminster ivez. Rannet eo tammoù eus ar galloudoù oberiant ha lezennat d'ar [[Gouarnamant Skos]] ha d'ar [[Parlamant Skos]] e Holyrood e [[Dinedin]]. Mirout a ra Parlamant ar Rouantelezh-Unanet galloudoù deskrivet e-barzh ar [[Scotland Act 1998]] evel sujedoù miret. Ar galloudoù-mañ a zo, da skouer, sevel tailhoù ar R-U, diwallerezh sokial, an arme, ar darempredoù etrevroadel ha skignañ ar skinwel hag ar skingomz. Emañ Parlamant Skos e penn ar jeu evit ar sujedoù-all ha galloud a ra cheñch an tailhoù un nebeud. Meneget eo bet da [[BBC Scotland]] gant [[Gordon Brown]], ez-Kentañ Maodiern, e vije roet da Vro-Skos muioc'h a c'halloudoù e-keñver an tailhoù.

Gallout a ra ar Parlamant Skos asantiñ da lezennoù Westminster e-keñver e sujedoù degouezhet o kas ul ''Legislative Motion Consent'' da [[Londrez]] ma 'z eo kavet mat a-walc'h lezennoù ar Rouantelezh war ar poentoù-se. A-hend-all e c'heller gwelout dre lezennoù Bro-Skos un diforc'h etre ar servijoù publik e Bro-Skos hag e Bro-Skos, Kembre, Kernev-Veur ha Norzhiwerzhon. Da skouer, ne goust netra ar Skol-Veur hag an diwallerezh evit ar re gozh e Bro-Skos pa zo paeet gwirioù e peurrest ar Rouantelezh. Ar vro gentañ e Rouantelezh-Unanet a oa Bro-Skos o arabat butuniñ e lec'hioù foran kloz.

N'eus nemet ur c'hambr e Parlamant Skos, gant 129 c'hannad a zo war o c'hadorioù e-pad 4 bloaz. Goude bezañ meneget gant ar Parlamant e vez anvet gant ar Rouanez unan eus ar gannaded Kentañ Ministr Bro-Skos. Ar vinistred-all zo anvet gant ar C'hentañ ministr hag asambles e vezont ar Gouarnamant Skos.

Goude an dilennadegoù 2011 eo bet graet ur gouarnamant muiañ-niver gant ar [[Scottish National Party|SNP]] dre ma oa gounezet gantañ 69 eus ar 129 c'hador, ar pezh a rae ar Gouarnamant muiañ-niver kentañ abaoe 1999 ha krouidigezh ar Parlamant. Kendalc'het en deus penn SNP [[Alex Salmond]] da vezañ Kentañ Ministr. [[Scottish Labour Party]] a oa c'hoazh e penn an eneberezh, e-kichen ar [[Scottish Conservative Party|Virourien]], ar [[Scottish Liberal Democrats]] hag ar [[Scottish Green Party]]. Margo McDonald eo ar gannadez nemeti dizalc'h er Parlamant. Rankout a ra bezañ an dilennadegoù o tont e 2016.

59 kannaded eus Bro-Skos a zo e Parlamant ar Rouantelezh-Unanet pa zo ar [[Scotland Office]] lagadoù ar Gouarnamant kreiz e Bro-Skos ha lagadoù Bro-Skos e Londrez. Renet eo gant [[Sekretour Stad Bro-Skos]], a zo e-barzh ar Gouarnamant, hag a zo [[Michael Moore]] hiziv.

E miz Gwengolo 2014 e voe dalc'het ur [[referendom Bro-Skos|referendom war zizalc'hiezh Bro-Skos]]: 44,7% eus ar mouezhioù a yeas gant ar “ya”, ha 55,3% gant an “nann”.

D'ar 6 a viz Mae [[2021]] eo trec'h broadelourien ar [[Strollad Broadel Skosat]] en dilennadeg evit [[parlamant Bro-Skos|ar Parlamant]].

Abaoe [[2024]] eo [[John Swinney]] ar gentañ ministr.

=== List ar gentañ ministr ===
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
! scope=col | Poltred
! scope=col | Anv
! scope=col | Deiziad
! scope=col colspan=2 | Strollad politikour
|-
| [[File:Donald Dewar First Minister.jpg|75px]]
| [[Donald Dewar]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1937-2000)&lt;/small&gt;
| 1999-2000
| style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
| [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]
|-
| [[File:Official portrait of Lord Wallace of Tankerness crop 2, 2019.jpg|75px]]
| [[Jim Wallace]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1954-2026)&lt;/small&gt;
| 2000
| style=&quot;background-color:#FDBB30&quot; |
| [[Demokrated Frankizour (R.U.)|Demokrated Frankizour]]
|-
| [[File:Official Portrait of Henry McLeish, 2000.jpg|75px]]
| [[Henry McLeish]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(né en 1948)&lt;/small&gt;
| 2000-2001
| style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
| [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]
|-
| [[File:Official portrait of Lord Wallace of Tankerness crop 2, 2019.jpg|75px]]
| [[Jim Wallace]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1954-2026)&lt;/small&gt;
| 2001
| style=&quot;background-color:#FDBB30&quot; |
| [[Demokrated Frankizour (R.U.)|Demokrated Frankizour]]
|-
| [[File:Jack McConnell Official Portrait 2001.jpg|75px]]
| [[Jack McConnell]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(né en 1960)&lt;/small&gt;
| 2001-2007
| style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
| [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]
|-
| [[File:Alex Salmond, First Minister of Scotland (cropped).jpg|75px]]
| [[Alex Salmond]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1954-2024)&lt;/small&gt;
| 2007-2014
| rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;background-color:#FDF38E&quot; |
| rowspan=&quot;4&quot; | [[Strollad Broadel Skos]]
|-
| [[File:Nicola Sturgeon 2021.jpg|75px]]
| [[Nicola Sturgeon]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(né en 1970)&lt;/small&gt;
| 2014-2023
|-
| [[File:Cabinet Secretary for Health and Social Care, Humza Yousaf, 2021.jpg|75px]]
| [[Humza Yousaf]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(né en 1985)&lt;/small&gt;
| 2023-2024
|-
| [[File:John Swinney - First Minister (53720492021) (cropped).jpg|75px]]
| [[John Swinney]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(né en 1964)&lt;/small&gt;
| abaoe 2024
|-
|}

== Rannadurioù melestradurel ==
[[Restr:Welcome to Scotland sign A1 road.jpg|thumbnail|dehou|[[Panell]] &quot;Degemer mat e Bro-Skos&quot; e saozneg hag e gouezeleg Skos.]]
* ''Gwelet ar pennad gouestlet da [[Rannadurioù Skos]]
En istor ez eus bet meur a rannadur evit Bro-Skos evel ar mormaerdomoù, ar &quot;stewartries&quot;, an earldomoù, ar burghoù, ar parrezioù, ar c'hontelezhioù, ar rannvrioù hag an distrigoù. An anvioù roet amañ a c'hall bezañ meneget gant douaroniourien c'hoazh pe gant istorourien evit komz diwar-benn douaroniezh skos.

Evit a sell ar gouarnamant lec'hel ez eo rannet Bro-Skos e 32 dakad anvet ''Council Area'' e saozneg ha ''Comhairle'' e gouezeleg. Gouarnet int gant un aotrouniezh-unan anvet ''Council'' (kuzul) e saozneg evit 31 anezho ha ''Comhairle'', e gouezeleg, evit unan anezho.

Lakaet int bet da dalvezout e 1996.

Etre 1975 ha 1996 e oa rannet Bro-Skos e [[rannvroioù Skos|rannvroioù]], hag ar rannvroioù-se a oa rannet e [[distrig]]où.

Etre 1889 ha 1975 e oa rannet ar vro e [[Kontelezhioù Bro-Skos|kontelezhioù]], kontelezhioù kêrioù, e ''burgh''où bras ha ''burgh''où bihan.

== Douaroniezh hag istor naturel ==
[[Restr:Little Cumbrae.JPG|thumbnail|kleiz|Enez Little Cumbra (Kambria vihan) gant enez Arran a-dreñv]]
Penn-douaroù Bro-Skos a zo trede-rann hanternoz enez [[Breizh-Veur]] a zo er mor don e gwalarn [[Europa]]. Bro-Skos a-bez a zo 78,772 km²&lt;ref name=Whitaker&gt;{{en}} ''Whitaker's Almanack'' (1991) Londrez. J. Whitaker and Sons.&lt;/ref&gt;, ar pezh a c'heller keñveriañ ouzh [[Republik Tchek]] hag a zo div wezh [[Breizh]]. Harz-douar nemetañ e Bro-Skos a zo lodet gant [[Bro-Saoz]] hag a zo 96 km ledan etre diaz stêr Tweed en aod ar Reter hag ar Firth Solway er C'hornôg. Tro-dro ar vro a zo [[Meurvor Atlantel]] er C'hornôg ha [[Mor an Norzh]] er Reter hag er mervent emañ [[Mor Iwerzhon]]. En tu-hont d'an douar bras ez eus 790 [[enez]]enn bennak. N'emañ [[Iwerzhon]] nemet 30 km pell eus ledenez Kintyre&lt;ref name=&quot;Atlas&quot;&gt;{{en}} ''Scotland Atlas and Gazetteer'', Munro, D, Harper Collins, 1999&lt;/ref&gt; pa z'emañ [[Norvegia]] 305 km pell hag an [[Inizi Faero]] 270 km pell en Hanternoz.

Tachenn Bro-Skos a zo bet diazezet gant [[Emglev York]] e [[1237]] etrezi ha [[Bro-Saoz]]&lt;ref&gt; {{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/conquered.htm &quot;Uniting the Kingdoms?&quot;] National Archives.&lt;/ref&gt; hag e [[1266]] gant [[Emglev Perth]] etrezi ha [[Norvegia]]&lt;ref name=Mackie&gt; {{en}} Mackie, J.D. (1969) ''A History of Scotland''. Londrez. Penguin.&lt;/ref&gt;. Abaoe eo bet kollet [[Enez-Vanav]], da Vro-Saoz e {{XIVvet kantved}}, hag a zo bremañ e-barzh tachenn ar gurunenn er-maez eus ar [[Rouantelezh-Unanet]], ha [[Berwick-upon-Tweed]] da Vro-Saoz e [[1482]]. Prenet eo bet e [[1472]] an Inizi [[Inizi Orc'h|Orc'h]] ha [[Shetland]] digant Norvergia&lt;ref name=Whitaker/&gt;.

Sevel a ra poblañs Bro-Skos da 5 222 000 a dud (e 2010). [[Dinedin]] eo ar gêr-benn, [[Glaschu|Glasc'ho]] ar gêr vrasañ. [[Aberdeen]] ha [[Dundee]] eo an div gêr bouezusañ war-lerc'h, dirak [[Stirling]], [[Perth]], hag [[Inverness]].

Emañ kreizenn zouaroniel Bro-Skos e-kichen [[Newtonmore]] e [[Badenoch]]&lt;ref&gt;{{en}} Gwelout [http://www.newtonmore.com/our-community/centre-of-scotland.html &quot;Centre of Scotland&quot;] Newtonmore.com.&lt;/ref&gt;. 1344 m uhel eo ar [[Ben Nevis]], menez uhelañ Bro-Skos, e [[Lochaber]]. [[Stêr Tay]] a zo stêr hirañ ar vro, gant 190 km a hirder&lt;ref&gt; {{en}} Keay, J. &amp; Keay, J. (1994) ''Collins Encyclopaedia of Scotland''. Londrez. HarperCollins. Pajennoù 734 ha 930.&lt;/ref&gt;.

=== Plantoù ha loened ===
[[Restr:Cirsium vulgare flowerhead Anstey Hill.PNG|thumbnail|dehou|An askoll a zo kavet e pep-lec'h e C'hornôg Europa, met arouez broadel Bro-Skos eo.]]
Buhez Bro-Skos a zo heñvel-mik ouzh hini Gwalarn Europa, daoust ma'z eus bet chaseet loened bras betek ma'z afent da get, evel al [[Liñs Eurazia|liñsed]], an [[arzhed]], ar [[Bleiz|vleizi]], an [[Elan (bronneg)|elaned]] hag ar [[Kole-mor|c'holeoù-mor]]. Un niver bras a [[reunig]]ed a zo e dourioù Skos hag ur bern laboused-mor. War ar menezioù e c'heller gwelout e-pad ar goañv un nebeud loened evel ar [[Brugyar-erc'hegi|brugyer-erc'hegi]], ar [[Gad-venez|gedon-menez]] hag an [[erminig]]ed a cheñch liv o feur da wenn.

Kavet e vez c'hoazh [[pin-Skos|pinennoù-Skos]] a-blasoù e-lec'h ma vev ivez ar [[Beg-kroaz Skos]], al loen nemetañ a vev nemet e Bro-Skos. Kavet e vez ivez [[Skilgog meur|skilgoged meur]], [[Kazh gouez|kizhier gouez]], [[Gwiñver rous|gwiñvered rous]] ha [[Mart boutin|marted boutin]]. Abaoe ar bloavezhioù 1970 e vez addegaset loened evel [[Morerer lost gwenn|morerered lost gwenn]] e [[1975]], [[Barged ruz|bargeded ruz]] e bloavezhioù 1980 hag ivez raktresoù skiant-prenet evel hini an [[Avank Eurazia|avanked]] pe hini an [[Hoc'h-gouez|hoc'hed-gouez]].

Ret eo menegiñ ivez al loen mojennel ganet evit ober farsadennoù d'an douristed, an [[Haggis gouez|haggised gouez]], a zo al loened a roje ar c'hig evit ober [[haggis]].

== Armerzh ha danadeilad ==
Da Vro-Skos a zo un armerzh digor ha mesket heñvel ouzh re Gornôg Europa ha liammet tost ouzh peurrest Europa hag ar bed a-bezh. E-pad ar c'hantved diwezhañ he doa un armerzh mestret gant ar greanterezh pounner (sevel listri e [[Glasc'ho]], mengleuzioù ha greanterezhioù dir). Abaoe ar bloavezhioù 1970 ez eus bet ivez ar greanterezhioù liammet ouzh an eoul-maen o reiñ kalz labour disac'hañ eoul-maen [[Mor an Norzh]], dreist-holl e biz Bro-Skos.

E-pad ar bloavezhioù 1970 ha 1980 ez eus bet un dic'hreanteladur a lakaas armerzh Bro-Skos da dreiñ war-du armerzh ar servijoù. Emañ kreizenn ar servijoù kellidel e [[Dinedin]] a zo ar c'hwec'hvet kreizenn kellidel en Europa goude [[Londrez]], [[Pariz]], [[Frankfurt am Main|Frankfurt]], [[Zürich]] hag [[Amsterdam]]&lt;ref name=Milner&gt;{{en}} Milner M. and Treanor J. [http://www.guardian.co.uk/Scotland/Story/0,,205573,00.html Devolution may broaden financial sector's view]&lt;/ref&gt;, gant meur a embregerezhioù meur evel [[Lloyds Banking Group]] (perc'henner an [[HBOS|Halifax Bank of Scotland]], ar bank perc'hennet gant ar gouarnamant [[The Royal Bank of Scotland|RBS]] ha [[Standard Life]].

E [[2005]] a reas Bro-Skos £17.5 miliard a ezporzh en holl (e bed a-bezh nemet Bro-Saoz, Kembre, Norzhiwerzhon ha Kernev-Veur), hag ennañ ez eus 70% (£12.2 miliard graet gant kenderc'had oberiet. Ezporzh pouezusañ Bro-Skos a zo ar [[wiski]], an elektronig hag ar servijoù kellidel. Emañ he marc'hadoù ezporzhiañ pouezusañ er [[Stadoù-Unanet]], en [[Izelvroioù]], en [[Alamagn]], e [[Bro-C'hall]] hag e [[Spagn]]. [[Produadur diabarzh gros]] Bro-Skos, hag emañ an eoul-maen hag ar gas produet e dourioù skos ennañ, a oa prizet war-dro £137.5 miliard e [[2009]]. Ma zeufe Bro-Skos da vezañ dizalc'h e yafe dezhi 90% eus miradoù ar Rouantelezh-Unanet ma vefe rannet ar miradoù o heuliañ an harzoù dre vor. Ma vefe rannet dre ar boblañs e kouezfe da 9%&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.guardian.co.uk/politics/reality-check-with-polly-curtis/2012/mar/02/oil-revenues-if-scotland-became-independent Who would get the oil revenues if Scotland became independent?] 2 a viz Meurzh 2012, The Guardian&lt;/ref&gt;.

Daoust ma ra poblañs Bro-Skos nemet 8.4% eus hini ar R-U a ra Bro-Skos 9.6% eus korvoderioù ar rouantelezh en ur gaout 9.3% en-dro gant Westminster&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.investortoday.co.uk/news_features/scotlands-finances-stronger-than-uk Scotland's finances stronger than UK]&lt;/ref&gt;. E miz Kerzu [[2012]] a oa bet muzuliet feur an dud dilabour a oa 7.6% pa oa 7.8% er Rouantelezh-Unanet a-bezh.

== Arouezioù broadel ==
[[Restr:Royal Standard of Scotland.svg|thumbnail|kleiz|Astandard real Bro-Skos]]
Istor [[Banniel Bro-Skos]] a sav d'an {{IXvet kantved}} hag ar banniel koshañ implijet c'hoazh en Europa e vije hennezh. Anavezet eo dindan anvioù ''The Saltire'' (Al [[Lammell]]) pe ''St. Andrew's Cross'' ([[Kroaz sant Andrev]]). Kemmesket eo bet gant banniel Bro-Saoz evit ober an [[Union Flag]] e [[1606]] evit merkañ unvaniezh Bro-Skos ha Bro-Skos gant ur roue nemetken en o fenn. Meur a arouez all a zo, pe ofisiel, pe n'int ket. An [[askol]] a zo unan eus an arouezioù-se. Meulet eo e-barzh ganaouenn ''The Thistle o' Scotland'' (Askol Bro-Skos). Ouzhpenn se e c'heller kavout disklêriadur Arbroath diwar-benn dizalc'hted politikel ar vro, graet d'ar 6 a viz Ebrel [[1320]], hag an tartanoù a ziskouez arouezioù ur c'hlan.

Ur banniel-all a zo ivez, [[Astandard real Bro-Skos]] (saozneg: ''Royal Standard of Scotland'', gouezeleg: ''Bratach rìoghail na h-Alba'', [[Skoteg]] : ''Ryal banner o Scotland''), pe al Leon Savant, pe c'hoazh Banniel Rouaned ar Skosed, a zo banniel ar Rouaned Bro-Skos abaoe [[Alesant II (Bro-Skos)|Alesant II]]. Implijet e vez evel arouez ofisiel ar Roue pe ar Rouanez e Bro-Skos. Diskouezet eo war tiez ofisiel ar Rouaned pa n'emañ ket penn ar Stad e-barzh, pe gant pennoù-bras ar Stad evel ar C'hentañ Ministr.

N'eus kan broadel ebet e Bro-Skos (war-bouez ''[[God Save The Queen]]'' hag a zo kan ar Rouantelezh-Unanet a-bezh), met kinnigoù a zo. An hini brudetañ a zo ''Flower of Scotland'' (Bleunienn Bro-Skos). Sonet e vez a-raok abadennoù mell-droad, rugbi e-lec'h ma c'hoari ar skipailhoù broadel skos, ha memes e-pad C'hoarioù ar c'hCommonwealth dre ur votadeg e-touesk an atletourien skos. Kinniget e vez ivez ''[[Scotland the Brave]]'', ''[[Highland Cathedral]]'', ''[[Scots Wha Hae]]'' hag ''[[A Man's A Man for A' That]]''.

Deiz gouel broadel skos a zo deiz Sant-Andrev (30 a viz Kerzu), hag a zo un deiz dilabour abaoe 2007. Burn's Night a zo lidet kalz ivez, dreist-holl er-maez eus Bro-Skos.

== Levrlennadur ==

*{{br}} Olivier Hensgen ha Daniel Casanave, ''Yes Scotland'', [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor Embannadurioù]], 2014. {{ISBN|9791093241043}}
*{{br}} [[Jeremi Kostiou]], ''Peseurt dazont evit Bro-Skos ?'', e ''[[Le Peuple breton|Le Peuple Breton/Pobl Vreizh]]'', miz Gwengolo 2014, niv. 608, p.17. 

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

== Da welout ==
=== Liammoù diabarzh ===
* [[Keltia]]

=== Liammoù diavaez ===
{{wikeriadur}}
* {{en}} [http://www.scotland.org/ Scotland.org], lec'hien dor ofisiel diwar-benn Bro-Skos renet gant Gouarnamant Skos.
* {{en}} [http://www.gov.scot Scottish Government], lec'hien ofisiel [[Gouarnamant Skos]].
* {{en}} [http://www.scottish.parliament.uk/ Scottish Parliament], lec'hien ofisiel ar [[Parlamant Skos]].
* {{en}} [http://www.visitscotland.com/ Visit Scotland], lec'hien ofisiel Ofis Skos an Touristed.
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20000816044323/http://www.nas.gov.uk/ National Archives of Scotland], lec'hien ofisiel diwar Dielloù Ofisiel Bro-Skos.
* {{en}} [http://www.scotreferendum.com/ Your Scotland, Your Referendum], lec'hien ofisiel referendom diwar an dizalc'h.

&lt;!--

--&gt;
{{Keltia}}

[[Rummad:Bro-Skos| ]]
[[Rummad:Rouantelezh-Unanet]]
[[Rummad:Pastelloù Dilennel Europat er Rouantelezh-Unanet]]</text>
      <sha1>sdnumplfih3hhtiovr4i33gepbg6ii0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193998</id>
      <parentid>2193997</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T11:12:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PAAR29</username>
        <id>91608</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gouarnamant ha politikerezh */ Zifaziadenn</comment>
      <origin>2193998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50242" sha1="c6dopfz8axnhq1r51k2vwhwqwbj1skw" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|Scotland&lt;br&gt;Alba|005bbb|talbenn map|ffd500}}
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot;|
{|
|- align=&quot;center&quot;
| width=&quot;50%;&quot; style=&quot;padding-top:5px;&quot;| [[Restr:Flag of Scotland.svg|100px]]
| width=&quot;50%;&quot;| [[Restr:Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg|60px]]
|- align=&quot;center&quot;
| width=&quot;50%;&quot;| [[Banniel Bro-Skos|Banniel]]
| width=&quot;50%;&quot;| [[Skoed Skos|Skoed]]
|}
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot;| '''Kan broadel :'''&lt;br /&gt;[[Flower of Scotland]]&lt;br&gt;&lt;q&gt; Bleunienn Bro-Skos  &lt;/q&gt;&lt;br&gt; 
|-align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot;| '''Ger-stur :'''&lt;br /&gt;[[Nemo me impune lacessit]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Den ne'm dae hep droug&lt;/small&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot;| [[Restr:Scotland in the UK and Europe.svg|280px]]
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot;|
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Kêr-benn'''&lt;br&gt;ha kêr vrasañ || '''[[Dinedin]]'''&lt;br&gt;[[Glasc'ho]]
|-
| '''Yezhoù anavezet''' || [[Saozneg]]&lt;br&gt;[[Gouezeleg Skos]] &lt;small&gt;(ofisiel: akta 2004)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[Skoteg]] 
|- bgcolor=&quot;#005bbb&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#ffd500&quot;| Melestradur
|-
| '''Stad riel'''|| [[Rouantelezh-Unanet]]
|-
| '''Gouarnamant'''|| Emrenerezh&lt;br&gt;en un unpenniezh bonreizhel
|-
| '''Roue'''|| [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]]
|-
| '''Kentañ ministr''' || [[John Swinney]]
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Aozañ'''&lt;br&gt; • Savet&lt;br&gt;• Unvaniezh gant Bro-Saoz&lt;br&gt;• Emrenerezh||&lt;br&gt;843 &lt;small&gt;(hengounel)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;1707&lt;br&gt;1999
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Moneiz''' || 	Lur sterling (£)
|- bgcolor=&quot;#005bbb&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#ffd500&quot;| Douaroniezh
|-
| '''Gorread''' || 78 782&amp;nbsp;km²&lt;br&gt;&lt;small&gt;1.9% a zour&lt;/small&gt;
|-
| '''Poblañs''' || 5,463,30 &lt;small&gt;(istimet e 2019)
|-
| '''Stankter''' || 67,5
|-
| '''PGP'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;• En holl&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;• Dre zen&lt;/small&gt; ||Istimet e 2019&lt;br&gt;£166 miliard&lt;br&gt;£30 560
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Gwerzhid-eur'''&lt;br&gt;• Hañv &lt;small&gt;(&lt;abbr title=&quot;Daylight Saving Time&quot;&gt;DST&lt;/abbr&gt;)&lt;/small&gt; || [[UTC]] &lt;br&gt;UTC + 1
|-
| '''Pellgomz''' || +44
|-
| '''Kod [[ISO 3166]] || GB-SCT
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''[[ccTLD|Internet &lt;abbr title=&quot;country code Top-Level Domain&gt;ccTLD&lt;/abbr&gt;]]''' || .uk&lt;br&gt;.scot
|}
'''Bro-Skos''' pe '''Skos''' pe c'hoazh '''Alba''' diwar hec'h anv [[gouezeleg Skos|gouezelek]], a zo ur vro geltiek e lodenn norzh [[Breizh-Veur]]. Ul lodenn eus ar [[Rouantelezh Unanet]] eo, a-gevret gant [[Bro-Saoz]], [[Kembre]] ha [[Hanternoz Iwerzhon]], hogen ur vro dizalc'h eo bet betek [[1707]].

== Anv ==
&quot;Skos&quot; a zo ur ger par ouzh &quot;Scotland&quot;, pe &quot;Écosse&quot; hag a zeu eus [[Scoti]], un anv latin evit ar [[Iwerzhon|Ouezeled]]. E [[latin diwehzañ]] e veze implijet ar ger ''Scotia'' evit Iwerzhon (pa oa ''Hibernia'' he anv klasel)&lt;ref&gt;{{en}} [http://books.google.com/books?id=2RlF7sq48n4C&amp;pg=PA16&amp;dq=the+latin+word+scoti+originally+referred+to+ireland&amp;cd=9#v=onepage&amp;q=&amp;f=false The History Of Ireland] Stephen Gwynn&lt;/ref&gt;. Implijet eo bet anv ''Scotia'' adalek an {{XIvet kantved}} evit komz diwar-benn Bro-Skos en hanternoz stêr [[Forth]], ar vro c'houezelek, e-touesk anvioù evel ''Albania'' hag ''Albany'' a zeu eus ''Alba'', an anv gouezelek&lt;ref name=&quot;Brewer&quot;&gt;{{en}} John Ayto gant Ian Crofton, ''Brewer's Britain &amp; Ireland: The History, Culture, Folklore and Etymology of 7500 Places in These Islands''&lt;/ref&gt;. Abaoe ar Grennamzer e vez graet ''Scots'' ha ''Scotland'' e saozneg, ha neuze ''Skos'' e brezhoneg, eus ar pezh a zo ''Alba'' e gouezeleg.

Alba {{LFE|[ˈalˠ̪apə]}} a zo un anv kavet ivez en iwerzhoneg, ''Albain'', e manaveg, ''Nalbin'', hag ivez er yezhoù predenek (''Alban'' e kerneveureg, ''Yr Alban'' e c'hembraeg) evit ober anv eus Bro-Skos. Meneget eo bet evit ar wech kentañ gant skrivagnerien gresian dindan stumm ''Ἀλβίων'' evit komz diwar-benn [[Breizh-Veur]]. Deuet eo e latin dindan stumm ''Albion''. Diazezet eo war ur wrizienn indezeuropek a dalv &quot;gwenn&quot;, hag a zo kavet en anv an Alpoù. Anv ur rouantelezh [[Pikted|pikt]] a oa, hag a zo deuet da vezañ Bro-Skos.

== Yezhoù ==
Setu int:
*[[saozneg]]
*[[Gouezeleg Skos|gouezeleg]], en inizi ar c'hornôg dreist-holl, 
* [[skoteg]], ur yezh kar d'ar saozneg. [[Robert Burns]], barzh brudetañ Bro-Skos, a skrive e skoteg.

== Istor ==
:''Pennad dre ar munud : [[Istor Bro-Skos]]''.
=== Penn-kentañ he istor ===
[[Restr:Skara Brae - geograph.org.uk - 1274913.jpg|thumbnail|kleiz|Kêriadenn Skara Brae, ar gêriadenn [[neolitik]] gwellañ miret en Europa, gant tud o vevañ enni adalak 3180 betek 2500 a.r. J-K.]]
N'ouzer ket ma oa tud o chom war dachenn Bro-Skos a-raok [[krennoadvezh ar maen]] peogwir eo bet distrujet pep roud gant ar skorn e-pad ar skornerezh. Krediñ a reer eo deuet ar chaseourien-dastumerien kentañ war-dro 12 800 bloaz a-raokomp goude ar skornerezh diwezhañ&lt;ref&gt;An arouez koshañ a zo ur beg-sailh e kailhastrenn eus [[Islay]]. Gwelout {{en}} Moffat, Alistair (2005) ''Before Scotland: The Story of Scotland Before History''. Londrez. Thames &amp; Hudson. Pajenn 42.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Lec'hioù e [[Cramond]] deiziadet eus 8500 a.r.J-K pe e-kichen [[Kastell Kinloch|Kinloch]], [[Rùm]] eus 7700 a.r.J-K. a ro an arouezioù koshañ evit tud &lt;u&gt;o chom&lt;/u&gt; e Bro-Skos. Gwelout {{en}} [http://www.megalithic.co.uk/article.php?sid=2146410357 &quot;The Megalithic Portal and Megalith Map: Rubbish dump reveals time-capsule of Scotland's earliest settlements&quot;] megalithic.co.uk. hag Edwards, Kevin J. ha Whittington, Graeme &quot;Vegetation Change&quot; e-barzh Edwards, Kevin J. &amp; Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) ''Scotland After the Ice Age: Environment, Archaeology and History, 8000 BC–AD 1000''. Dinedin. [[Edinburgh University Press]]. Pajenn 70.&lt;/ref&gt;. Savet e voe bet ganto an tiez kentañ anavezet e Bro-Skos war-dro 9500 bloaz a-raok hon amzer hag ar c'hêriadennoù war-dro 6000 bloaz zo. En [[Inizi Orc'h]] edo kêriadenn Skara Brae a zo ur gêriadenn miret mat gant an amzer hag a zeu eus an [[Neolitik]]. Tiez ha savadurioù-all savet e maen a zo bet kavet en Inizi hag ar skiantourien a gred ez eo peogwir ne oa ket gwez a-walc'h er c'hontrol eus an douaroù bras evit sevel e gwez&lt;ref&gt;{{en}} Francis Pryor, ''Britain BC'', HarperPerennial, Londrez, 2003, isbn : 978-0-00-712693-4, pajennoù 98–104 &amp; 246–250&lt;/ref&gt;.

E-kichen [[Perth]] (a oa diwezhatoc'h kêrbenn ur rouantelezh pikt etre an {{VIIIvet kantved}} hag an {{IXvet kantved}}) eo bet kavet ur bez a oa bet savet 4000 bloaz zo hag ennañ eo bet kavet an teñzor pouezusañ en istor ar Rouantelezh-Unanet. Ennañ ez eus restachoù ur penn-den bennak eus penn-kentañ [[Oadvezh an arem]], pinvidik mor. Ennañ ez eus ivez an testeni kentañ eus tud oadvezh an arem o lakaat bleunioù e bezioù&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/ancient-royal-tomb-found-in-scotland-1771875.html Ancient royal tomb found in Scotland] The Independent, 2009&lt;/ref&gt;.

Sur a-walc'h a gemeras Bro-Skos perzh e-barzh ar c'henwerzh-mor eus oadvezh an arem diwezhañ (pe [[Oadvezh an arem atlantel]]) gant ar [[Keltia|broioù keltiek]]-all hag an tachennoù a zeuio da vezañ [[Bro-Saoz]], [[Bro-C'hall]], [[Bro-Spagn]] ha [[Portugal]]&lt;ref name=Koch&gt;{{en}} [http://www.wales.ac.uk/Resources/Documents/Research/ODonnell.pdf O'Donnell Lecture 2008 Appendix], University of Wales, John Koch, 27 a viz Mae 2010&lt;/ref&gt;.

=== Levezon ar Romaned ===
Mammennoù kentañ diwar-benn Bro-Skos a zeu gant ar [[Romaned]], pa zeuas en [[Enez Vreizh]] evit aloubiñ anezhi. Tapet a rejont ar pezh a zo [[Bro-Saoz]], [[Kembre]] ha [[Kernev-Veur]] bremañ evit sevel proviñs [[Britannia]] met ne aloubjont ket Bro-Skos, pe nemet ar c'hreisteiz evit un nebeud bloavezhioù.

Dre d[[Tacitus]] e voe bet un harz kalet a-enep ar Romaned gant ar g[[Caledonii]] goude donedigezh al lejionoù roman e 71 goude J-K. Arsailhañ a rejont kreñvlec'hioù ar Romaned gant feulster bras, ha tost distrujet e voe bet ganto an {{IXvet}} lejion a-raok ma voe savetaet gant [[Gnaeus Julius Agricola]]&lt;ref name=&quot;The Romans in Scotland&quot;&gt;{{en}} [http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/the_romans/ The Romans in Scotland], British Broadcasting Corporation&lt;/ref&gt;. E 83-84 e trec'has ar Galedonii en [[Emgann Mons Graupius]]. Tacitus a lâras e voe bet lavaret gant penn ar Galedonni [[Galgacos]] ur brezegenn kalet o lavarout a oa e bobl &quot;a re zizalc'h diwezhañ&quot; hag ar Romaned &quot;a oa o lakaat an douar da vezañ un didud en ur ober anezhañ peoc'h&quot;&lt;ref name=&quot;The Romans in Scotland&quot;/&gt;. Savet a reas ar Romaned a-hed ar [[Gask Ridge]] e-kichen an [[Uheldirioù Bro-Skos|Uheldirioù]]. Tri bloaz goude an emgann e tec'hjont kuit da greisteiz&lt;ref&gt;{{en}} Hanson, William S. ''The Roman Presence: Brief Interludes'', e Edwards, Kevin J. &amp; Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) Scotland After the Ice Age: Environment, Archeology and History, 8000 a.r.J-K&amp;nbsp;— 1000 g.J-K.. Dinedin. Edinburgh University Press&lt;/ref&gt;, etre al linenn etre Firth Klud ha Firth Forth hag ar pezh a zeuje da vezañ [[Moger Hadrian]], a voe bet savet evit kontroliñ ar Gelted tro-dro d'ar voger&lt;ref name=snyder&gt;{{en}} Christopher A. Snyder, 2003, ''The Britons'', Blackwell Publishing, isbn : 0-631-22260-X&lt;/ref&gt;.

Al ''[[Limes]] Britannicus'' a oa harz hanternoz an [[Impalaeriezh Roman]] e-pad 288 bloaz, hag a heulie Moger Hadrian daoust ma voe bet savet ur voger-all, [[Moger Antoninus]], a voe miret gant an arme meur a wezh, an hini diwezhañ etre 208 ha 210 dindan ren [[Septimius Severus]]&lt;ref&gt;{{en}} Robertson, Anne S. (1960) ''The Antonine Wall''. Glasgow Archaeological Society.&lt;/ref&gt;.

Ac'hubiñ hanternoz Bro-Skos gant ar Romaned ne badas nemet 40 bloaz met o levezon war kreisteiz Bro-Skos a voe pounneroc'h, e-lec'h ma veve pobloù predenek evel ar Votadinii (a zo deuet da vezañ [[Gododdin]]) hag an Damnoni (e-lec'h ma vije krouet goude Rouantelezh [[Strat Clut]]). Ret e voe dezho d'en em zibab evel ar re-all pa dec'has kuit ar Romaned e [[410]] evit difenn gwelloc'h [[Roma]], a-greiz ma oa ar [[Pikted|Bikted]] hag ar C'houezeled o tont.

=== Eus Scotia da Alba ===
Pa yeas kuit ar Romaned eus [[Enez Vreizh]] a voe bet diazezet pevar lodenn sevenadurel e Bro-Skos, hini ar Bikted, hini an Iwerzhoniz eus Dál Riata, hini ar [[Brezhoned|Vrezhoned]] hag hini an [[Angled]]. Ebarzhet e vez al lodenn greisteiz eus Bro-Skos en [[Hen Ogledd]] (&quot;Hanternoz Kozh&quot;), un anv implijet evit komz eus tachenn hanternoshañ ar [[Brezhoneg|Vrezhoned]]&lt;ref name=snyder/&gt;, gant rouantelezhioù [[Rheged]], [[Strat Clut]], [[Gododdin]], [[Bernikia]], [[Ebrauc]] hag [[Elmet]]. Hervez skridoù eus an {{IXvet kantved}} pe eus an {{Xvet kantved}} e voe bet krouet rouantelezh [[Dál Riata]] e-kreiz ar {{VIvet kantved}} gant tud [[Iwerzhon]]&lt;ref&gt;{{en}} &quot;[http://www.bbc.co.uk/legacies/immig_emig/scot/western/article_1.shtml Dalriada: The Land of the First Scots]&quot;. BBC – Legacies.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} &quot;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/529398/Scot Scot (ancient people)]&quot;. Encyclopædia Britannica.&lt;/ref&gt; met an dezenn-se zo sellet a-dreuz gant henoniezhourien-zo abaoe un nebeud bloavezhioù, o lavarout n'eus roudoù ebet na eus un aloubadeg na eus tud o fiñval e korn-mañ eus Bro-Skos&lt;ref name=ewancampbell&gt;{{en}} Campbell, Ewan. &quot;[http://www.electricscotland.com/history/articles/scotsirish.htm Were the Scots Irish?]&quot; in ''Antiquity'' #75 (2001).&lt;/ref&gt;.

Rouantelezh ar [[Pikted|Bikted]], diazezet war Rouantelezh Fortriu adalek ar {{VIvet kantved}}, a zo ar vro a zo deuet da vezañ &quot;Alba&quot; (pe &quot;Bro-Skos&quot; deomp-ni). Bro-Bikt a voe un dachenn a voe bet dispaket evit kaout ur respont d'ar Romaned ha kendalc'het a voe bet goude o disparti, da [[Peter Heather]]&lt;ref&gt;{{en}} Peter Heather, &quot;State Formation in Europe in the First Millennium A.D.&quot;, e Barbara Crawford (ed.), ''Scot in Dark Ages Europe'', (Aberdeen, 1994), pajennoù 47–63&lt;/ref&gt;. Selloù-all a ginnig [[Emgann Dunnichen]] ha ren Bridei mab Beli (671-693) evit diazez da vat Bro-Bikt, gant ur mare-all evit kenderc'hel da vat dindan ren Óengus mac Fergusa (732–761)&lt;ref&gt;{{en}} [[Alex Woolf]], &quot;The Verturian Hegemony: a mirror in the North&quot;, e M. P. Brown &amp; C. A. Farr, (eds.), ''Mercia: an Anglo-Saxon Kingdom in Europe'', (Leicester, 2001), pajennoù 106–11.&lt;/ref&gt;.

Heñvel a oa tachenn ar rouantelezh piktek deskrivet gant [[Beda Venerabilis|Beda]] er {{VIIIvet kantved}} ouzh hini Rouantelezh ar Skosed dindan ren [[Alesant Iañ (Bro-Skos)|Alesant I{{añ}}]] (1107–1124). Koulskoude e-pad ar prantad-se a veskas sevenadur ar Bikted gant sevenadur ar C'houezeled he devoe lakaet anezho da vont da get. Da vare Alesant I{{añ}} en doa ouzhpennet ar riez d'he istor un hengoun diwar-benn orin gouezelek Coinneach mac Ailpein&lt;ref name=&quot;Lynch_359&quot;&gt;{{en}}Gwelout pennad : &quot;Kenneth mac Alpin&quot;, Dauvit Brown, embanner : M. Lynch, ''The Oxford Companion to Scottish History'', [[Oxford University Press]], Oxford, pajenn 359, 2001, isbn : 978-0-19-211696-3&lt;/ref&gt;, roue kentañ ar Skosed evito. Evit gwir e oa roue ar Bikted ha ne voe nemet goude-se e voe bet mesket da vat rouantelezh Dál Riata gant rouantelezh ar Bikted. Diazezet a voe rouantelezh ar Bikted war tachennoù er Reter Bro-Skos, en hanternoz ster Forth, met gounezet e voe bet e-pad an {{Xvet kantved}} tachennoù-all en hanternoz hag e C'hornôg. En {{XIvet kantved}} e voe bet gounezet rouantelezh brezhon [[Strat Clut]]. E-pad an {{XIIvet kantved}} e voe bet aloubet tachennoù o komz saozneg e kreisteiz ar vro ha peur-aloubet an tachennoù gouezelek ha d'an {{XIIIvet kantved}} e voe bet tizhet he harzoù a-vremañ. Koulskoude a zeuas ar cheñchamantoù brasañ e-pad ar Grennamzer diwezhañ e Bro-Skos.

[[Restr:Yezhoù Bro-Skos.jpg|thumb|kleiz|Kartenn yezhoù Bro-Skos e 1100.&lt;br /&gt;E glas : Gouezeleg.&lt;br /&gt;E roz : Saozneg&lt;br /&gt;E gwer : Kambrieg&lt;br /&gt;E glasroz : Norseg]]

E-keñver an armerzh hag ar sevenadur a oa ar cheñchamantoù-mañ. Dont a reas ar cheñchamantoù-mañ dindan ren David I{{añ}} hag e Zispar Davidel. Dont a reas ar [[Gladdalc'helezh|C'hladdalc'helezh]] e Bro-Skos gant diazez ur gouarnamant gwir hag anaoudegezh ar c'hêrioù kentañ. An nevezioù-mañ, ha donedigezh tud Iliz eus Normandi, Bro-C'hall pe Vro-Saoz a skoazellas ivez an unvanidigezh sevenadurel. Kreiz ar rouantelezh kozh a zeuas da vezañ saozneger evel kreisteiz Firth Forth pa viras peurrest ar vro e yezh c'houezelek. Dindan ren Norvegia a oa an Inizi, betek [[1468]]&lt;ref&gt;{{en}} Charles W.J. Withers, ''Gaelic in Scotland, 1698–1981'', embanner : John Donald, Dinedin, 1984, pajennoù 16–41, isbn : 978-0-85976-097-3&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20070911232223/http://www.bord-na-gaidhlig.org.uk/about-gaelic/history.html Gaelic Scotland: a brief history], Thomas Owen Clancy gant Bòrd na Gàidhlig&lt;/ref&gt;, ha dre-se a virjont ar yezh norsek. Mont a reas yezh kozh ar Strat Clut, ar c'hambrieg, da get war-dro 1100-1200. Etre an {{XIIvet kantved}} ha deroù ar {{XIVvet kantved}} a dremenas e Bro-Skos ur mare stabil, gant peoc'h etrezi hag ar Saozon. Diazezet mat a oa ar c'henwerzh hag al liammoù deskadurezh gant an douaroù-bras ha meneget e vez alies anv Yann Duns Scotus evel unan eus ar bennprederourien en Europa d'ar mare-se.

=== Bro-Skos e barr-amzer ===
Marv [[Alesant III (Bro-Skos)|Alesant III]] e miz Meurzh [[1286]], heuliet gant marv e verc'h-vihan [[Marc'harid Iañ Bro-Skos|Marc'harid]] a dorras linez ar rouaned skos goude 200 bloaz diehan hag a echuas gant ar Mare-aour a oa bet kroget gant David I{{añ}}. Goulennet e oa bet da [[Edouarzh Iañ (Bro-Saoz)|Edouarzh Iañ]], roue [[Bro-Saoz]] da varn an tabut etre an dud war ar renk evit ar gurunenn skos. Aozet eo bet gantañ ar prosez anvet an Afer Meur evit dibab an danvez roue gwellañ. Disklêriet roue e voe bet Yann Balliol e sal meur kastell Berwick d'ar [[17 a viz Du]] [[1292]] ha kurunet e voe e [[Scone]] da zeiz Sant Andrev, 30 a viz Du. Koulskoude an trec'hour gwir a oa Edouarzh. Disklêriet e voe bet ''Lord Paramount'' Bro-Skos, o vezañ a-us d'ar roue betek diskar aotrouniezh Balliol ar muiañ posupl&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/conquered.htm Scotland Conquered, 1174–1296], National Archives&lt;/ref&gt;. E [[1294]] e voe embannet gant ar roue Yann ha pennoù Bro-Skos o nec'hiñ da servijout anezhañ en e lu a-enep ar [[Gallaoued|C'hallaoued]]. Kaset e voe gant Parlamant skos kannaderien da Vro-C'hall evit sevel un emglev zoken. Sinet e voe an [[Auld Alliance]] etre Bro-Skos ha Bro-C'hall d'ar 23 a viz Here [[1295]] ha padet e voe betek [[1560]]. Evel-just e voe disklêriet brezel gant Edouarzh a vac'homas Bro-Skos en ur ziroueiñ Yann Balliol. Tapet a reas Edouarzh kontroll Bro-Skos gant an taol-se. Diouzhtu a savas un harz e Bro-Skos, bleniet gant Andrev Moray ha [[William Wallace (Skos)|Williams Wallace]], anavezet dindan anv [[Brezelioù Dizalc'h Skos]] ([[1296]]-[[1328]])&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/regained.htm Scotland Regained, 1297–1328], National Archives of the United Kingdom&lt;/ref&gt;.

Cheñchet a reas natur ar stourm pa lazhas [[Raibeart Brus|Roperzh Bruce]], kont A' Charraig, e gevezer Yann Comyn e [[1306]]&lt;ref&gt;{{en}} ''King Robert the Bruce'', A. F. Murison, 1899, adembannet e 2005, Kessinger, isbn : 9781417914944, pajenn 30, [http://books.google.co.uk/books?id=iMEMc45g9s8C Al levr war Google books]&lt;/ref&gt;. Kurunet e voe roue e Dumfries ar memes bloavezh. Stourm a reas e-pad 20 vloaz evit diazezañ dizalc'h skos en-dro dre adc'hounit Bro-Skos tamm-ha-tamm ouzh an alouberien norman ha saoz betek [[Emgann Bannockburn]] e [[1314]]. E [[1320]] e voe sinet [[Disklêriadenn Arbroath]], an disklêriadenn dizalc'h kentañ, soutenet gant ar pab [[Yann XXII]], a gasad da anaoudegezh kurunenn Bro-Skos gant ar Saozon.

Kenderc'hel a reas ar brezel etre Bro-Saoz ha Bro-Skos e-pad bloavezhioù goude marv Roberzh Bruce. Ouzhpenn se vrezelas an tiegezhioù Bruce ha Comyn/Balliol evit ar gurunenn betek kreiz ar {{XIVvet kantved}}. Daoust ma trec'has tiegezh Bruce e varvas David II dihêr o lezel e hanter-niz Roberzh II da vont da roue en ur diazezañ tiegezh Stewart&lt;ref name=Barrow&gt;{{en}} G. W. S. Barrow, ''Robert Bruce &amp; the Community of the Realm of Scotland'', Pevare embannadur, Edinburgh University Press, 1965, embannadur diwezhañ 2005, isbn : 0-7486-2022-2&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=Grant&gt;{{en}} Alexander Grant, ''Independence and Nationhood: Scotland, 1306–1469'', 1984, embannadur nevez 1991, Edinburgh University Press, pajennoù 3–57, isbn : 978-0-7486-0273-5&lt;/ref&gt;. Ren a reas ar Stewartet Bro-Skos betek fin ar Grennamzer hag ouzhpenn. Evel Breizh ur c'hantved war-lerc'h e vevas Bro-Skos daou gantved aour betek ar Reform. ''Akt an Deskadurezh'' sinet e [[1496]] a lakaas da bleustriñ ar sistem deskadurezh publik kentañ abaoe [[Sparta]] e [[Henc'hres]]&lt;ref name=&quot;Intro to Scottish Education&quot;&gt;{{en}} ''Intro to Scottish Education'', [http://www.siliconglen.com/Scotland/17_1.html The Scottish Education Act of 1696 heralded the first National system of education in the World since ancient Sparta], siliconglen.com&lt;/ref&gt;. An amzerioù-se a badas daoust ar brezelioù etre Bro-Skos ha Bro-Saoz, an diforc'h o kreskiñ etre an Highlands hag al Lowlands ha meur a vinorelezh ar roue.

Prantad diwezhañ ar Grennamzer a voe prantad pouezusañ an emglev etre Bro-Skos ha Bro-C'hall. Krouet e voe Gward Skos -''La Garde Écossaise''- e [[1418]] gant [[Charlez VII (Bro-C'hall)|Charlez VII]], roue Bro-C'hall. Ar Skosed ebarzhet er gward-se a stourmas gant [[Janed Ark]] a-enep [[Bro-Saoz]] e-pad [[Brezel Kant Vloaz]]. E miz Meurzh [[1421]] a drec'has John Stewart, Eil Earl Buchan ha Gilbert de Lafayette ul lu saoz en Emgann Baugé. 3 vloaz goude a voe kollet 6000 den gant ar Skosed met o skoazell a roas amzer a-walc'h evit Bro-C'hall ha mirout a rejont ar C'hallaoued da vezañ trec'het.

=== War an hent betek unvanidigezh gant Bro-Saoz ===
[[Restr:Portrait of King James I &amp; VI (1618-1620).jpg|thumbnail|dehou|Jakez VI Skos, deuet da vezañ roue Bro-Saoz dindan anv Jakez I{{añ}}]]
E [[1502]] a sinas Jakez IV Skos un Emglev poec'h peurbadel gant [[Herri VII (Bro-Saoz)|Herri VII Saoz]]. Dimeziñ a reas ivez merc'h Herri VII, Marc'harid Tudor, ar pezh a voe an abeg evit Unvaniezh ar c'hurunennoù peogwir eo abalamour da se e c'hellas Jakez VI dont da vezañ roue Bro-Saoz ur c'hantved war-lerc'h. Da Herri an eured-mañ a oa un abeg evit reiñ reizhwiriegezh da diegezh Tudor en ur liammañ ouzh unan eus an unpenniezhoù diazezet d'ar muiañ&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/james_iv/ James IV, King of Scots 1488–1513], British Broadcasting Corporation&lt;/ref&gt; . Koulskoude a zivizas Jakez dek vloaz war-lerc'h mac'homañ Bro-Soaz evit reiñ sikour d'ar C'hallaoued abalamour d'an Auld Alliance. Hennezh a voe ar roue breizhveuriat diwezhañ o vervel war an dachenn emgann&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/210431/Battle-of-Flodden Battle of Flodden, (1513)], Encyclopædia Britannica&lt;/ref&gt;. Echuet e voe gant an Auld Alliance gant emglev Dinedin e [[1560]] pa asantas Bro-C'hall reiñ en-dro an holl dachennoù ha lakaat e listri da derc'hel kuit. Ar memes bloavezh e voe tizhet pal [[John Knox]] pa zeuas Bro-Skos da vezañ ur vro brotestant ha pa zizornias ar Parlamant Skos aotrouniezh ar pab&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/scottish_reformation/ The Scottish Reformation], BBC Scotland&lt;/ref&gt;. Rankout a reas [[Mari Stuart|Mari]], rouanez ar Skosed, katolikez ha ez-rouanez Bro-C'hall, dilezel e [[1567]]&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/religion.htm Religion, Marriage and Power in Scotland, 1503–1603], The National Archives of the United Kingdom&lt;/ref&gt;.

Pa varvas [[Elesbed Iañ (Bro-Saoz)|Elesbed I{{añ}}]] e [[1603]] a yeas kurunenn Bro-Saoz da [[Jakez VI (Bro-Skos)|Jakez VI]]. Mont a reas kuit eus [[Dinedin]] da [[Londrez]]&lt;ref&gt;{{en}} ''Chronology of Scottish History'', Geddes &amp; Grosset, isbn : 1-85534-380-0, David Ross, 2002, &quot;'''1603:''' James VI becomes [[Jakez VI (Bro-Skos)|James I of ENgland]] in the [[Unvanidigezh Bro-Skos ha Bro-Saoz|Union of the Crowns]], and leaves Edinburgh for London&quot;, pajenn 56&lt;/ref&gt; evit bezañ kurunet roue [[Bro-Saoz]] hag [[Iwerzhon]], met chom a reas Bro-Skos ur vro dizalc'h, en anv da nebeutañ, nemet e-pad mare Commonwealth Bro-Saoz, Bro-Skos hag Iwerzhon. E-pad ar prantad etre marv Jakez VI hag an [[Eil dispac'h saoz]] e voe kudennoù bras etre ar roue hag ar c'h''Covenanters'' diwar-benn ren an Iliz. Gant an dispac'h e tec'has kuit Jakez VII da Vro-C'hall o vezañ erlec'hiet ouzh Gwilherm III ha [[Mari II Bro-Saoz|Mari II]]. Evel-se e voe echu gant an tiegezh skos ar an Inizi. E-pad an dek vloaz diwezhañ ar {{XVIIvet kantved}} e voe un naonegezh a vihanaas poblañs skos da 20% nebeutoc'h&lt;ref&gt;{{en}} &quot;''[http://books.google.com/books?id=RiLjHZdt-sMC&amp;pg=PA2&amp;dq&amp;hl=en#v=onepage&amp;q=&amp;f=false Famine in Scotland: The 'Ill Years' of the 1690s]''&quot;. Karen Cullen,Karen J. Cullen (2010). [[Edinburgh University Press]]. p.2. ISBN 0-7486-3887-3&lt;/ref&gt;. Ouzhpenn se e voe bet un afer freuz-stal spontus war ur raktres trevadenniñ e Panama e-lec'h ma o doa lakaet pep perc'henner douar e Bro-Skos arc'hant, ar pezh a lakaas an nobled o doa kollet arc'hant da souten unvaniezh gant Bro-Skos&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20111003123611/http://www.scottishaffairs.org/backiss/pdfs/sa52/Sa52_Scott.pdf Lec'hienn Scottish Affairs]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20141217185214/http://www.scottishhistorysociety.org/departments/scottishhistorysociety/resources/popularoppositiontotheratificationofthetreatyofanglo-scottishunionin1706-7/backgroundtotheissues/ Popular Opposition to the Ratification of the Treaty of Anglo-Scottish Union in 1706-7], University of St Andrews&lt;/ref&gt;.

Rouantelezh Skos a voe ur Stad dizalc'h betek [[1707]]. Er bloavezh-se e voe sinet ur feur-emglev da unaniñ Rouantelezh Bro-Saoz ha Bro-Skos, evit krouiñ Rouantelezh Unanet Breizh Veur&lt;ref name=Mackie/&gt;. Gant an unaniezh-se ne voe ket kemmet reizhiad lezennel Bro-Skos, zo chomet, betek hiziv, disheñvel diouzh an hini a dalvez e Bro-Saoz, e Kembre hag e Hanternoz Iwerzhon. Dre ma voe miret gant Bro-Skos he lezennoù dezhi, ur reizhiad skol hag ur relijion disheñvel diouzh ar peurrest eus ar Rouantelezh Unanet eo chomet dibar he fersonelezh hag he sevenadur betek bremañ.

=== Ur mare aour dindan lezenn Londrez ===
Peogwir ne voe ket ken an tailhoù maltouterezh etre Bro-Skos ha Bro-Saoz e voe aesoc'h ar c'henwerzh etre an div vro hag etre Bro-Skos ha an trevadennoù saoz. Betek brezel dizalc'h Amerika e voe [[Glasc'ho]] porzh kentañ evit ar butun er bed a-bezh. Koulskoude e kreskas an diforc'h etre rummad marc'hadourien al Lowlands ha klanoù kozh an Highlands.

An diforc'h-se a voe diwadet gant ar Stewarted o klask sevel en-dro ar ar gador-roue. Gwelet mat gant an dude oant c'hoazh gant tud an Highlands, dreist-holl gant a re ne oant ket presbiterian (ar gatoliked hag an eskobianed). Daou dispac'h jakobitian a voe, unan e [[1715]], an hini-all e [[1745]] met ne voent ket deuet a-benn skarzhañ an tiegezh Hanovr diouzh ar gador-roue. Echuet e voe pep tra ganto goude [[Emgann Culloden]] a voe un trec'h mat eus ar galloud war tud an Highlands. Goude-se e voe ur grouadeg spontus gant lazhadegoù ha lezennoù a-enep mod da vevañ hengounel ar Skosed (ar [[Kilt|c'hilt]], ar [[Binioù skos|binioù-bras]] hag ar [[wiski]] a voe arabat).

[[Restr:St-Kildans.jpg|thumbnail|kleiz|Annezidi Saint-Kildan]]

Ar [[Sklêrijennoù Skos]] hag an [[Dispac'h Greantel]] a gasas Bro-Skos e penn ar jeu e keñver ar greanterezh, ar c'henwerzh met dreist-holl ar prederouriezh. Lavarout a reas [[Voltaire]] : &quot;Sellout a reomp ouzh Bro-Skos evit hon holl soñjoù sevenadur&quot;. Gant trec'h a-enep ar Jakobited ha emdro an Unvanidigezh a gemeras ur bern Lowlanderien postoù e politikerezh, al lu war an douar pe war vor, kenwerzh, armerzh, embregerezh trevadennel e pep korn eus an Impalaeriezh Breizhveuriat. An istorour Neil Davidson a skrivas : &quot;goude 1746 a voe ur vezañs nevez eus ar Skosed er vuhez bolitikel, dreist-holl er-maez eus Bro-Skos.&quot; Kenderc'hel a reas evel-se : &quot;o vezañ pell eus bezañ tro-ha-tro an armerzh breizhveuriat, Bro-Skos - pe resisoc'h al Lowlands - a voe en e greiz&quot;.

E-pad an {{XIXvet kantved}} e voe anavezet Bro-Skos evit he ijinerezh, dreist-holl hini e-kichen stêr [[Abhainn Chluaidh|Klud]], evel al listri hag ar stlejerezioù. Savadurioù raksavet graet e Bro-Skos a zo c'hoazh implijet en [[India]], Amerika ar C'hreisteiz hag en [[Aostralia]]. Skiantourien hag ijinourien meur eus ar mare-se a zo [[Joseph Watt]] pe [[John MacAdam]]. D'ar mare-se e voe kudennoù sokial kalet-tre, evel harzoù-labour ar vicherourien kreiz Skos, pe argasoù an Highlanderien eus o douaroù gant pennoù-bras o c'hlanoù a zo deuet da vezañ perc'hennerien-douar e Londrez&lt;ref name=&quot;History of Scotland&quot;&gt;Neil Oliver, ''History of Scotland'', teulfilm, BBC Scotland, 2009&lt;/ref&gt;. D'ar mare-se e voe ijinet ivez mojenn an Highlander kalet ha loc'hus, gant [[Walter Scott]] dreist-holl hag e romantoù ha gant e aozadur gweladenniñ Bro-Skos gant ar roue [[George IV|Jorj IV]] e [[1822]]. Ar weladenniñ-mañ a reas berzh ken e spered ar roue hag e speredoù ar Skosed. Dont a reas an tartan hag ar c'hilt da vezañ dilhad broadel skos d'ar mare-se&lt;ref name=&quot;History of Scotland&quot;/&gt;

=== Bro-Skos o soñjal e-barzh doare an unvanidigezh ===
[[Restr:George IV in kilt, by Wilkie.jpg|thumbnail|dehou|Jorj IV e kilt, livet gant David Wilkie]]
Kemmer a reas Bro-Skos ur perzh vat gant bec'hadenn vrezel ar [[Rouantelezh-Unanet]] e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]], o kas tud, listri, mekanikoù, pesked hag arc'hant. Gant 4.8 milion a annezidi e [[1911]] a gasas un hanter milion a baotred da vrezeliñ. Ur c'hard a varvas e-pad ar brezel pa voe gloazet 150 000. ''Field marshall'' Sir [[Douglas Haig]] a oa komandant evit Breizh-Veur war talbenn ar C'hornôg. E-pad ar brezel e voe bet krouet ul lañs anvet [[Red Clydeside]] renet gant unvaniezherien, evit sikour ar vicherourien. Kregiñ a reas ar c'harterioù greantel da votiñ [[Strollad al Labour (R.U.)|Labour]] goude [[1922]], gant un diazez e-touesk ar vicherourien iwerzhonat katolik. E-penn ar jeu evit sevel emglevioù-sikour etre an tiez a oa ar merc'hed d'ar mare-se. Koulskoude n'o devoe ar &quot;Redoù&quot; nemet ul levezon gwan war al Labour hag ar Parlamant, ha kregiñ a reas ar vicherourien da vezañ disperezet e fin ar bloavezhioù 1920.

Goude ar brezel e voe gortozet gant ar saverien-listri da ledanañ o fouez er bed, met a-hen-dall e voe bet un enkadenn galet e [[1922]] hag a badas betek [[1939]]. Merket e voe ar bloavezhioù etre an daou vrezel gant un enkadenn veur e pep lec'h en Bro-Skos, kêrioù pe maezioù, ha niverus e voe an dud dilabour. Kregiñ a reas Skosed-zo da vont kuit d'ar Stadoù-Unanet, da Ganada, da Aostralia o sellout an traoù da vont war an tu fall, gant ul live yac'h spontus, kudennoù evit al lojeiz hag an dilabour hirbad. E dalc'h ar greanterezh pounner a voe Bro-Skos koulskoude e voe anat ne badje ket pell, hep kinnig mat evit un direustl gant ar gouarnamant. Prientiñ a reas an traoù-se speredoù an embregerezhioù lec'hel evit divizoù kreizennet ar gouarnamant e-keñver an armerzh e-pad an [[Eil brezel bed]]. Un tammig aesoc'h a voe an armerzh d'ar mare-se daoust d'ar vombezadegoù. Ijinet e voe ar radar gant [[Robert Watson-Watt]] ar pezh a sikouras e-pad [[Emgann Breizh-Veur]].

Goude [[1945]] e teuas ar chudennoù en-dro dre gevezus ar broioù estren ha kudennoù ar greanterezh pounner. Ne voe nemet abaoe un nebeud dekvloaziadoù e voe gwelet fin an enkadenn gant dizoloiñ an eoul-maen e [[Mor an Norzh]] pe an teknikoù nevez (Silicon Glen). Dont a reas Bro-Skos d'an energiezhioù nevez bloavezhioù zo ivez. Armerzh Bro-Skos a zo digreantelezet bremañ ha troet ouzh ar servijoù, ar servikoù arc'hant dreist-holl.

[[Restr:Scottish Parliament, from Salisbury Crags.jpg|thumbnail|kleiz|[[Parlamant Skos]], Holyrood, Dindedin]]

En {{XIXvet kantved}} e krogas tud da c'houlenn dizalc'hed Bro-Skos diouzh Bro-Saoz hag e dibenn an {{XXvet kantved}} e voe graet berzh gant ar mennozhioù-se. En eil lodenn eus ar c'hantved tremenet e voe tapet nerzh, tamm-ha-tamm, gant ar [[Scottish National Party]] (SNP, &quot;Strollad Broadel Bro-Skos&quot;), a c'houlenn dizalc'hed Bro-Skos. E [[1978]] e voe aozet ur referundom diwar an ''devolution'' ne voe ket bet degemeret daoust ma voe votet &quot;ya&quot; er muiaén-niver abalamour da ne voe ket tizhet 40% eus ar voterien en holl. Gouarnamant ar Virourien, renet gant [[Margaret Thatcher]] a roas abegoù evit goulenn un devolution en ur lakaat Bro-Skos dindan gazelge ar c'h[[Community Charge]] (lesanvet ''Poll Tax'') ur vloaz a-raok peurrest ar R-U. Pa zeuas en-dro ar strollad Labour e penn ar jeu e [[1997]] e voe aozet ur referundom-all a voe bet respontet &quot;ya&quot; gant ar muiañ-niver divec'h. Abaoe [[1999]] ez eus ur [[parlamant Bro-Skos|parlamant emren evit Bro-Skos]]. E miz Meurzh [[2007]] e voe tapet ar brasañ niver eus ar sezioù ennañ gant an SNP hag e miz Mae [[2011]] eo bet gounezet ar muiañ-niver dreistel gant ar strollad-se (69 sez diwar 129).

E [[2012]] eo bet kinniget d'ar Skosed gant ar gouarnamant dibab etre chom en unvaniezh gant ar [[Rouantelezh-Unanet]], pe muioc'h a [[emrenerezh]] pe an dizalc'hted a-benn [[2014]]&lt;ref name=&quot;Salmond calls for independence referendum in 2014&quot;&gt; {{en}} [http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-16478121 Salmond calls for independence referendum in 2014], war [[BBC News]]&lt;/ref&gt;. Asantet eo bet aozañ ur referendom gant [[Parlamant ar Rouantelezh-Unanet|Westminster]], met diwar ar goulenn &quot;Daoust hag-eñ e tlefe bezañ Bro-Skos ur vro dizalc'h ?&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Scottish independence referendum – GOV.UK |url=https://www.gov.uk/government/topical-events/scottish-independence-referendum/about |website=www.gov.uk |accessdate=2015-12-01}}&lt;/ref&gt; da respont gant &quot;Ya&quot; pe &quot;Ne zlefe ket&quot;. Aozet eo bet ar referendom e [[2014]] ha tapet eo pe an tu-kreñv gant an &quot;Nann&quot; gant 2,001,926 mouezh (55.3%) a-enep 1,617,989 mouezh (44.7%) evit ar &quot;Ya&quot;. 84.6% eus ar dilennerien o deus votet ar pezh zo ar c'henfeur gwellañ abaoe ma tegemer ar votadegoù an holl dud.

Da heul an disoc'h ez eus bet gwelet ar c'hemer perzh e politikerezh o vont war-raok, gant an tu-kreñv war an [[Scottish National Party|SNP]] en deus tapet an trec'h en holl zilennadegoù abaoe, o tapet zoken 56 kador diwar 59 e [[Parlamant ar Rouantelezh-Unanet|Westminster]] e [[2015]], ar pezh zo digresket un tamm abaoe. [[Nicola Sturgeon]] zo aet da gentañ ministrez da heul [[Alex Salmond]].

E [[2016]] ez eus bet aozet gant ar [[Rouantelezh-Unanet]] ur referendom diwar-benn plas ar vro en [[Unvaniezh Europa]]. Daoust ma oa bet divizet gant 62% eus ar Skosiz chom en unvaniezh ez aio kuit Bro-Skos abalamour m'eo bet votet mont-kuit gant 52% eus ar Vreizhveuriz, dreist-holl abalamour da bouez ar voterien saoz. Kerkent ha gouvezet an disoc'hoù ez eus bet kaoz eus un eil referendom war an dizalc'hidigezh gant [[Nicola Sturgeon]], nac'het diouzhtu gant gouarnamant [[Londrez]]. Klask a ra kinnig gouarnamant [[Dinedin]] diskoulmoù evit plas ar vro e marc'had Europa.

== Gouarnamant ha politikerezh ==
[[Restr:John Swinney - First Minister (53720492021) (cropped).jpg|thumbnail|kleiz|[[John Swinney]], kentañ ministr Bro-Skos abaoe 2024.]]
[[Restr:Skosiz ha n'eo ket Saozon.jpg|thumb|Pegsun gant al lugan Skosad ha n'eo ket Saozon]]
[[Restr:Scottish independence referendum results.png|thumb|250px|Disoc'hoù ar referendom dre gontelezh. Gwer: ya; ruz: nann. Seul deñvaloc'h ar ruz, seul vuioc'h a votoù &quot;nann&quot;.]]
Penn Bro-Skos a zo penn ar [[Rouantelezh-Unanet]], neuze ar Roue [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]] (abaoe 2022).

Un tabut a zo bet graet 1953 diwar-benn titl ar rouanez. Evit tud-zo ne oa ket posupl dezhi da vezañ anavezet e Bro-Skos evel ''Elesbed II'' peogwir ne oa ''Elesbed I'' ebet. Se vije terriñ Penn 1{{añ}} Trete Unvaniezh dezho. Divizet eo bet e vije bet niverennet rouaned ar Rouantelezh-Unanet pe dre ar rouaned saoz, pe dre ar rouaned skos, o choaz an niverenn vrasañ. Neuze, ur vartezeadennel roue Jakez a vije Jakez VIII (peogwir Jakez VII a oa ur roue skos, anvet Jakez II e Bro-Saoz), met ur roue Herri a vije Herri IX, dre ma n'eus Herri ebet e Bro-Skos.

Un emrenerezh a-zarn a zo da Vro-Skos e-barzh ar R-U, ha roet eo da welout e Parlamant Westminster ivez. Rannet eo tammoù eus ar galloudoù oberiant ha lezennat d'ar [[Gouarnamant Skos]] ha d'ar [[Parlamant Skos]] e Holyrood e [[Dinedin]]. Mirout a ra Parlamant ar Rouantelezh-Unanet galloudoù deskrivet e-barzh ar [[Scotland Act 1998]] evel sujedoù miret. Ar galloudoù-mañ a zo, da skouer, sevel tailhoù ar R-U, diwallerezh sokial, an arme, ar darempredoù etrevroadel ha skignañ ar skinwel hag ar skingomz. Emañ Parlamant Skos e penn ar jeu evit ar sujedoù-all ha galloud a ra cheñch an tailhoù un nebeud. Meneget eo bet da [[BBC Scotland]] gant [[Gordon Brown]], ez-Kentañ Maodiern, e vije roet da Vro-Skos muioc'h a c'halloudoù e-keñver an tailhoù.

Gallout a ra ar Parlamant Skos asantiñ da lezennoù Westminster e-keñver e sujedoù degouezhet o kas ul ''Legislative Motion Consent'' da [[Londrez]] ma 'z eo kavet mat a-walc'h lezennoù ar Rouantelezh war ar poentoù-se. A-hend-all e c'heller gwelout dre lezennoù Bro-Skos un diforc'h etre ar servijoù publik e Bro-Skos hag e Bro-Skos, Kembre, Kernev-Veur ha Norzhiwerzhon. Da skouer, ne goust netra ar Skol-Veur hag an diwallerezh evit ar re gozh e Bro-Skos pa zo paeet gwirioù e peurrest ar Rouantelezh. Ar vro gentañ e Rouantelezh-Unanet a oa Bro-Skos o arabat butuniñ e lec'hioù foran kloz.

N'eus nemet ur c'hambr e Parlamant Skos, gant 129 c'hannad a zo war o c'hadorioù e-pad 4 bloaz. Goude bezañ meneget gant ar Parlamant e vez anvet gant ar Rouanez unan eus ar gannaded Kentañ Ministr Bro-Skos. Ar vinistred-all zo anvet gant ar C'hentañ ministr hag asambles e vezont ar Gouarnamant Skos.

Goude an dilennadegoù 2011 eo bet graet ur gouarnamant muiañ-niver gant ar [[Scottish National Party|SNP]] dre ma oa gounezet gantañ 69 eus ar 129 c'hador, ar pezh a rae ar Gouarnamant muiañ-niver kentañ abaoe 1999 ha krouidigezh ar Parlamant. Kendalc'het en deus penn SNP [[Alex Salmond]] da vezañ Kentañ Ministr. [[Scottish Labour Party]] a oa c'hoazh e penn an eneberezh, e-kichen ar [[Scottish Conservative Party|Virourien]], ar [[Scottish Liberal Democrats]] hag ar [[Scottish Green Party]]. Margo McDonald eo ar gannadez nemeti dizalc'h er Parlamant. Rankout a ra bezañ an dilennadegoù o tont e 2016.

59 kannaded eus Bro-Skos a zo e Parlamant ar Rouantelezh-Unanet pa zo ar [[Scotland Office]] lagadoù ar Gouarnamant kreiz e Bro-Skos ha lagadoù Bro-Skos e Londrez. Renet eo gant [[Sekretour Stad Bro-Skos]], a zo e-barzh ar Gouarnamant, hag a zo [[Michael Moore]] hiziv.

E miz Gwengolo 2014 e voe dalc'het ur [[referendom Bro-Skos|referendom war zizalc'hiezh Bro-Skos]]: 44,7% eus ar mouezhioù a yeas gant ar “ya”, ha 55,3% gant an “nann”.

D'ar 6 a viz Mae [[2021]] eo trec'h broadelourien ar [[Strollad Broadel Skosat]] en dilennadeg evit [[parlamant Bro-Skos|ar Parlamant]].

Abaoe [[2024]] eo [[John Swinney]] ar gentañ ministr.

=== List ar gentañ ministr ===
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
! scope=col | Poltred
! scope=col | Anv
! scope=col | Deiziad
! scope=col colspan=2 | Strollad politikour
|-
| [[File:Donald Dewar First Minister.jpg|75px]]
| [[Donald Dewar]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1937-2000)&lt;/small&gt;
| 1999-2000
| style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
| [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]
|-
| [[File:Official portrait of Lord Wallace of Tankerness crop 2, 2019.jpg|75px]]
| [[Jim Wallace]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1954-2026)&lt;/small&gt;
| 2000
| style=&quot;background-color:#FDBB30&quot; |
| [[Demokrated Frankizour (R.U.)|Demokrated Frankizour]]
|-
| [[File:Official Portrait of Henry McLeish, 2000.jpg|75px]]
| [[Henry McLeish]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1948)&lt;/small&gt;
| 2000-2001
| style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
| [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]
|-
| [[File:Official portrait of Lord Wallace of Tankerness crop 2, 2019.jpg|75px]]
| [[Jim Wallace]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1954-2026)&lt;/small&gt;
| 2001
| style=&quot;background-color:#FDBB30&quot; |
| [[Demokrated Frankizour (R.U.)|Demokrated Frankizour]]
|-
| [[File:Jack McConnell Official Portrait 2001.jpg|75px]]
| [[Jack McConnell]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1960)&lt;/small&gt;
| 2001-2007
| style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
| [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]
|-
| [[File:Alex Salmond, First Minister of Scotland (cropped).jpg|75px]]
| [[Alex Salmond]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1954-2024)&lt;/small&gt;
| 2007-2014
| rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;background-color:#FDF38E&quot; |
| rowspan=&quot;4&quot; | [[Strollad Broadel Skos]]
|-
| [[File:Nicola Sturgeon 2021.jpg|75px]]
| [[Nicola Sturgeon]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1970)&lt;/small&gt;
| 2014-2023
|-
| [[File:Cabinet Secretary for Health and Social Care, Humza Yousaf, 2021.jpg|75px]]
| [[Humza Yousaf]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1985)&lt;/small&gt;
| 2023-2024
|-
| [[File:John Swinney - First Minister (53720492021) (cropped).jpg|75px]]
| [[John Swinney]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1964)&lt;/small&gt;
| abaoe 2024
|-
|}

== Rannadurioù melestradurel ==
[[Restr:Welcome to Scotland sign A1 road.jpg|thumbnail|dehou|[[Panell]] &quot;Degemer mat e Bro-Skos&quot; e saozneg hag e gouezeleg Skos.]]
* ''Gwelet ar pennad gouestlet da [[Rannadurioù Skos]]
En istor ez eus bet meur a rannadur evit Bro-Skos evel ar mormaerdomoù, ar &quot;stewartries&quot;, an earldomoù, ar burghoù, ar parrezioù, ar c'hontelezhioù, ar rannvrioù hag an distrigoù. An anvioù roet amañ a c'hall bezañ meneget gant douaroniourien c'hoazh pe gant istorourien evit komz diwar-benn douaroniezh skos.

Evit a sell ar gouarnamant lec'hel ez eo rannet Bro-Skos e 32 dakad anvet ''Council Area'' e saozneg ha ''Comhairle'' e gouezeleg. Gouarnet int gant un aotrouniezh-unan anvet ''Council'' (kuzul) e saozneg evit 31 anezho ha ''Comhairle'', e gouezeleg, evit unan anezho.

Lakaet int bet da dalvezout e 1996.

Etre 1975 ha 1996 e oa rannet Bro-Skos e [[rannvroioù Skos|rannvroioù]], hag ar rannvroioù-se a oa rannet e [[distrig]]où.

Etre 1889 ha 1975 e oa rannet ar vro e [[Kontelezhioù Bro-Skos|kontelezhioù]], kontelezhioù kêrioù, e ''burgh''où bras ha ''burgh''où bihan.

== Douaroniezh hag istor naturel ==
[[Restr:Little Cumbrae.JPG|thumbnail|kleiz|Enez Little Cumbra (Kambria vihan) gant enez Arran a-dreñv]]
Penn-douaroù Bro-Skos a zo trede-rann hanternoz enez [[Breizh-Veur]] a zo er mor don e gwalarn [[Europa]]. Bro-Skos a-bez a zo 78,772 km²&lt;ref name=Whitaker&gt;{{en}} ''Whitaker's Almanack'' (1991) Londrez. J. Whitaker and Sons.&lt;/ref&gt;, ar pezh a c'heller keñveriañ ouzh [[Republik Tchek]] hag a zo div wezh [[Breizh]]. Harz-douar nemetañ e Bro-Skos a zo lodet gant [[Bro-Saoz]] hag a zo 96 km ledan etre diaz stêr Tweed en aod ar Reter hag ar Firth Solway er C'hornôg. Tro-dro ar vro a zo [[Meurvor Atlantel]] er C'hornôg ha [[Mor an Norzh]] er Reter hag er mervent emañ [[Mor Iwerzhon]]. En tu-hont d'an douar bras ez eus 790 [[enez]]enn bennak. N'emañ [[Iwerzhon]] nemet 30 km pell eus ledenez Kintyre&lt;ref name=&quot;Atlas&quot;&gt;{{en}} ''Scotland Atlas and Gazetteer'', Munro, D, Harper Collins, 1999&lt;/ref&gt; pa z'emañ [[Norvegia]] 305 km pell hag an [[Inizi Faero]] 270 km pell en Hanternoz.

Tachenn Bro-Skos a zo bet diazezet gant [[Emglev York]] e [[1237]] etrezi ha [[Bro-Saoz]]&lt;ref&gt; {{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/conquered.htm &quot;Uniting the Kingdoms?&quot;] National Archives.&lt;/ref&gt; hag e [[1266]] gant [[Emglev Perth]] etrezi ha [[Norvegia]]&lt;ref name=Mackie&gt; {{en}} Mackie, J.D. (1969) ''A History of Scotland''. Londrez. Penguin.&lt;/ref&gt;. Abaoe eo bet kollet [[Enez-Vanav]], da Vro-Saoz e {{XIVvet kantved}}, hag a zo bremañ e-barzh tachenn ar gurunenn er-maez eus ar [[Rouantelezh-Unanet]], ha [[Berwick-upon-Tweed]] da Vro-Saoz e [[1482]]. Prenet eo bet e [[1472]] an Inizi [[Inizi Orc'h|Orc'h]] ha [[Shetland]] digant Norvergia&lt;ref name=Whitaker/&gt;.

Sevel a ra poblañs Bro-Skos da 5 222 000 a dud (e 2010). [[Dinedin]] eo ar gêr-benn, [[Glaschu|Glasc'ho]] ar gêr vrasañ. [[Aberdeen]] ha [[Dundee]] eo an div gêr bouezusañ war-lerc'h, dirak [[Stirling]], [[Perth]], hag [[Inverness]].

Emañ kreizenn zouaroniel Bro-Skos e-kichen [[Newtonmore]] e [[Badenoch]]&lt;ref&gt;{{en}} Gwelout [http://www.newtonmore.com/our-community/centre-of-scotland.html &quot;Centre of Scotland&quot;] Newtonmore.com.&lt;/ref&gt;. 1344 m uhel eo ar [[Ben Nevis]], menez uhelañ Bro-Skos, e [[Lochaber]]. [[Stêr Tay]] a zo stêr hirañ ar vro, gant 190 km a hirder&lt;ref&gt; {{en}} Keay, J. &amp; Keay, J. (1994) ''Collins Encyclopaedia of Scotland''. Londrez. HarperCollins. Pajennoù 734 ha 930.&lt;/ref&gt;.

=== Plantoù ha loened ===
[[Restr:Cirsium vulgare flowerhead Anstey Hill.PNG|thumbnail|dehou|An askoll a zo kavet e pep-lec'h e C'hornôg Europa, met arouez broadel Bro-Skos eo.]]
Buhez Bro-Skos a zo heñvel-mik ouzh hini Gwalarn Europa, daoust ma'z eus bet chaseet loened bras betek ma'z afent da get, evel al [[Liñs Eurazia|liñsed]], an [[arzhed]], ar [[Bleiz|vleizi]], an [[Elan (bronneg)|elaned]] hag ar [[Kole-mor|c'holeoù-mor]]. Un niver bras a [[reunig]]ed a zo e dourioù Skos hag ur bern laboused-mor. War ar menezioù e c'heller gwelout e-pad ar goañv un nebeud loened evel ar [[Brugyar-erc'hegi|brugyer-erc'hegi]], ar [[Gad-venez|gedon-menez]] hag an [[erminig]]ed a cheñch liv o feur da wenn.

Kavet e vez c'hoazh [[pin-Skos|pinennoù-Skos]] a-blasoù e-lec'h ma vev ivez ar [[Beg-kroaz Skos]], al loen nemetañ a vev nemet e Bro-Skos. Kavet e vez ivez [[Skilgog meur|skilgoged meur]], [[Kazh gouez|kizhier gouez]], [[Gwiñver rous|gwiñvered rous]] ha [[Mart boutin|marted boutin]]. Abaoe ar bloavezhioù 1970 e vez addegaset loened evel [[Morerer lost gwenn|morerered lost gwenn]] e [[1975]], [[Barged ruz|bargeded ruz]] e bloavezhioù 1980 hag ivez raktresoù skiant-prenet evel hini an [[Avank Eurazia|avanked]] pe hini an [[Hoc'h-gouez|hoc'hed-gouez]].

Ret eo menegiñ ivez al loen mojennel ganet evit ober farsadennoù d'an douristed, an [[Haggis gouez|haggised gouez]], a zo al loened a roje ar c'hig evit ober [[haggis]].

== Armerzh ha danadeilad ==
Da Vro-Skos a zo un armerzh digor ha mesket heñvel ouzh re Gornôg Europa ha liammet tost ouzh peurrest Europa hag ar bed a-bezh. E-pad ar c'hantved diwezhañ he doa un armerzh mestret gant ar greanterezh pounner (sevel listri e [[Glasc'ho]], mengleuzioù ha greanterezhioù dir). Abaoe ar bloavezhioù 1970 ez eus bet ivez ar greanterezhioù liammet ouzh an eoul-maen o reiñ kalz labour disac'hañ eoul-maen [[Mor an Norzh]], dreist-holl e biz Bro-Skos.

E-pad ar bloavezhioù 1970 ha 1980 ez eus bet un dic'hreanteladur a lakaas armerzh Bro-Skos da dreiñ war-du armerzh ar servijoù. Emañ kreizenn ar servijoù kellidel e [[Dinedin]] a zo ar c'hwec'hvet kreizenn kellidel en Europa goude [[Londrez]], [[Pariz]], [[Frankfurt am Main|Frankfurt]], [[Zürich]] hag [[Amsterdam]]&lt;ref name=Milner&gt;{{en}} Milner M. and Treanor J. [http://www.guardian.co.uk/Scotland/Story/0,,205573,00.html Devolution may broaden financial sector's view]&lt;/ref&gt;, gant meur a embregerezhioù meur evel [[Lloyds Banking Group]] (perc'henner an [[HBOS|Halifax Bank of Scotland]], ar bank perc'hennet gant ar gouarnamant [[The Royal Bank of Scotland|RBS]] ha [[Standard Life]].

E [[2005]] a reas Bro-Skos £17.5 miliard a ezporzh en holl (e bed a-bezh nemet Bro-Saoz, Kembre, Norzhiwerzhon ha Kernev-Veur), hag ennañ ez eus 70% (£12.2 miliard graet gant kenderc'had oberiet. Ezporzh pouezusañ Bro-Skos a zo ar [[wiski]], an elektronig hag ar servijoù kellidel. Emañ he marc'hadoù ezporzhiañ pouezusañ er [[Stadoù-Unanet]], en [[Izelvroioù]], en [[Alamagn]], e [[Bro-C'hall]] hag e [[Spagn]]. [[Produadur diabarzh gros]] Bro-Skos, hag emañ an eoul-maen hag ar gas produet e dourioù skos ennañ, a oa prizet war-dro £137.5 miliard e [[2009]]. Ma zeufe Bro-Skos da vezañ dizalc'h e yafe dezhi 90% eus miradoù ar Rouantelezh-Unanet ma vefe rannet ar miradoù o heuliañ an harzoù dre vor. Ma vefe rannet dre ar boblañs e kouezfe da 9%&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.guardian.co.uk/politics/reality-check-with-polly-curtis/2012/mar/02/oil-revenues-if-scotland-became-independent Who would get the oil revenues if Scotland became independent?] 2 a viz Meurzh 2012, The Guardian&lt;/ref&gt;.

Daoust ma ra poblañs Bro-Skos nemet 8.4% eus hini ar R-U a ra Bro-Skos 9.6% eus korvoderioù ar rouantelezh en ur gaout 9.3% en-dro gant Westminster&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.investortoday.co.uk/news_features/scotlands-finances-stronger-than-uk Scotland's finances stronger than UK]&lt;/ref&gt;. E miz Kerzu [[2012]] a oa bet muzuliet feur an dud dilabour a oa 7.6% pa oa 7.8% er Rouantelezh-Unanet a-bezh.

== Arouezioù broadel ==
[[Restr:Royal Standard of Scotland.svg|thumbnail|kleiz|Astandard real Bro-Skos]]
Istor [[Banniel Bro-Skos]] a sav d'an {{IXvet kantved}} hag ar banniel koshañ implijet c'hoazh en Europa e vije hennezh. Anavezet eo dindan anvioù ''The Saltire'' (Al [[Lammell]]) pe ''St. Andrew's Cross'' ([[Kroaz sant Andrev]]). Kemmesket eo bet gant banniel Bro-Saoz evit ober an [[Union Flag]] e [[1606]] evit merkañ unvaniezh Bro-Skos ha Bro-Skos gant ur roue nemetken en o fenn. Meur a arouez all a zo, pe ofisiel, pe n'int ket. An [[askol]] a zo unan eus an arouezioù-se. Meulet eo e-barzh ganaouenn ''The Thistle o' Scotland'' (Askol Bro-Skos). Ouzhpenn se e c'heller kavout disklêriadur Arbroath diwar-benn dizalc'hted politikel ar vro, graet d'ar 6 a viz Ebrel [[1320]], hag an tartanoù a ziskouez arouezioù ur c'hlan.

Ur banniel-all a zo ivez, [[Astandard real Bro-Skos]] (saozneg: ''Royal Standard of Scotland'', gouezeleg: ''Bratach rìoghail na h-Alba'', [[Skoteg]] : ''Ryal banner o Scotland''), pe al Leon Savant, pe c'hoazh Banniel Rouaned ar Skosed, a zo banniel ar Rouaned Bro-Skos abaoe [[Alesant II (Bro-Skos)|Alesant II]]. Implijet e vez evel arouez ofisiel ar Roue pe ar Rouanez e Bro-Skos. Diskouezet eo war tiez ofisiel ar Rouaned pa n'emañ ket penn ar Stad e-barzh, pe gant pennoù-bras ar Stad evel ar C'hentañ Ministr.

N'eus kan broadel ebet e Bro-Skos (war-bouez ''[[God Save The Queen]]'' hag a zo kan ar Rouantelezh-Unanet a-bezh), met kinnigoù a zo. An hini brudetañ a zo ''Flower of Scotland'' (Bleunienn Bro-Skos). Sonet e vez a-raok abadennoù mell-droad, rugbi e-lec'h ma c'hoari ar skipailhoù broadel skos, ha memes e-pad C'hoarioù ar c'hCommonwealth dre ur votadeg e-touesk an atletourien skos. Kinniget e vez ivez ''[[Scotland the Brave]]'', ''[[Highland Cathedral]]'', ''[[Scots Wha Hae]]'' hag ''[[A Man's A Man for A' That]]''.

Deiz gouel broadel skos a zo deiz Sant-Andrev (30 a viz Kerzu), hag a zo un deiz dilabour abaoe 2007. Burn's Night a zo lidet kalz ivez, dreist-holl er-maez eus Bro-Skos.

== Levrlennadur ==

*{{br}} Olivier Hensgen ha Daniel Casanave, ''Yes Scotland'', [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor Embannadurioù]], 2014. {{ISBN|9791093241043}}
*{{br}} [[Jeremi Kostiou]], ''Peseurt dazont evit Bro-Skos ?'', e ''[[Le Peuple breton|Le Peuple Breton/Pobl Vreizh]]'', miz Gwengolo 2014, niv. 608, p.17. 

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

== Da welout ==
=== Liammoù diabarzh ===
* [[Keltia]]

=== Liammoù diavaez ===
{{wikeriadur}}
* {{en}} [http://www.scotland.org/ Scotland.org], lec'hien dor ofisiel diwar-benn Bro-Skos renet gant Gouarnamant Skos.
* {{en}} [http://www.gov.scot Scottish Government], lec'hien ofisiel [[Gouarnamant Skos]].
* {{en}} [http://www.scottish.parliament.uk/ Scottish Parliament], lec'hien ofisiel ar [[Parlamant Skos]].
* {{en}} [http://www.visitscotland.com/ Visit Scotland], lec'hien ofisiel Ofis Skos an Touristed.
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20000816044323/http://www.nas.gov.uk/ National Archives of Scotland], lec'hien ofisiel diwar Dielloù Ofisiel Bro-Skos.
* {{en}} [http://www.scotreferendum.com/ Your Scotland, Your Referendum], lec'hien ofisiel referendom diwar an dizalc'h.

&lt;!--

--&gt;
{{Keltia}}

[[Rummad:Bro-Skos| ]]
[[Rummad:Rouantelezh-Unanet]]
[[Rummad:Pastelloù Dilennel Europat er Rouantelezh-Unanet]]</text>
      <sha1>c6dopfz8axnhq1r51k2vwhwqwbj1skw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prad</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17277</id>
    <revision>
      <id>2193971</id>
      <parentid>2192458</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:58:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7395" sha1="0y0exr5rvkz0mktixuyh18sfpu1m1mg" xml:space="preserve">*''Evit ar ger ''prad (labour-douar)'', gwelout [[peurvan]]''.
*''Ur pennad [[Prat]] zo ivez.''
&lt;HR noShade&gt;
{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Prad
 | anvOfisiel = ''Prat''
 | skeudenn          = Prat - Vue générale de Trévoazan - AD22 - 16FI4523.jpg
 | alc'hwez          = Trewazan.
 | ardamezioù        = 
 | bro               = [[Bro-Dreger]]
 | departamant       = [[Aodoù-an-Arvor]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Lannuon|Lannuon]]
 | etrekumuniezh     = [[Lannuon-Treger Kumuniezh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Treger-Goueloù]]
 | kanton            = [[Kanton ar Roc'h-Derrien|ar Roc'h-Derrien]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; [[Kanton Bear|Bear]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | cp                = 22140
 | maer              = Michel Even 
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2026]]
 | gorread           = 20.37
 | hedred            = -3.296388889
 | ledred            = 48.6775
 | uk                = 70
 | ubi               = 19
 | ubr               = 112
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://www.mairie-prat.fr Ti-kêr]
}}
'''Prad''' (distaget {{IPA|[ˈprɑːt]}}) a zo ur [[kumun c'hall|gumun]] eus [[Treger]] e [[Breizh]] e departamant [[Aodoù-an-Arvor]].
== Douaroniezh ==
Kumunioù amezek : [[Berc'hed (Treger)|Berc'hed]]; [[Mantallod]]; [[Peurid-ar-Roc'h]]; [[Runan]]; [[Koadaskorn]]; [[Bear]]; [[Kawan]]
== Anv ==
B. Tanguy : '''Par. de Prato''', 1330; '''Prat''' c. 1330;
E. Vallerie : idem + : '''Prat''', '''de Pratibus''', 1516; '''Prat''', 1592
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 68 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,12 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47037 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;; tri anezhz a voe lazhet d’an [[22 a viz Eost]] [[1914]] e [[Belgia]], unan e [[Emgann Rossignol|Rossignol]], soudard e oa er [[1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6149911 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;, unan e [[Falisolle]], soudard e oa er [[47vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|47vet Rujumant Troadegiezh]] &lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=2140228 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt; hag unan e [[Maissin]], soudard e oa en  [[19vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|19vet Rujumant Troadegiezh]] &lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6149914 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;; daou soudard a yeas diwar wel e [[Boezinge]]  e [[Flandrez]] [[Belgia]] d’an [[22 a viz Ebrel]] [[1915]], en [[73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel (lu gall)|73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel]] e oant&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6934501 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;{{,}} &lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=2140273 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Kemeret e voe 15 000 Lur en ti-post, gant pevar ezel eus ar Rezistañs moarvat, d’an 31 a viz Mae 1944, hervez danevell sizhuniek [[Titouroù Hollek]] [[Sant-Brieg]]&lt;ref&gt;{{fr}}Éric Rondel, ''En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944'', pajenn 270, Dastumadenn ''Guerres et Conflits'', Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011&lt;/ref&gt;.
* Mervel a reas ugent den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47037 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
=== Brezelioù didrevadennañ ===
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas ur penn-adjudant eus ar gumun  d’an [[10 a viz Even]] [[1947]] en ospital e [[Cholon]] e [[Saigon]] en [[Annam]] e  [[Kochinsina]]  er [[Viêtnam]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=7045237 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936&lt;/ref&gt;.
* E distro-skol 2025 e oa 10 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (6,5 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;{{br}}[https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Ofis ar Brezhoneg]&lt;/ref&gt;.
=== Ya d'ar Brezhoneg ===
* D'ar 27 a viz Mae [[2006 e Breizh|2006]] e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun da dizhout al live 1.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Prat - Menhir de Coadélan - AD22 - 16FI4530.jpg|Ar peulvan.
&lt;/gallery&gt;
* Peulvan Koadelan.
* Un daol-vaen hag a vez graet “Bez ar Wrac'h” anezhi.
&lt;gallery&gt;
Coadezlan, commune de Prat (dessin vers 1910).jpg|Kastell Koadelan (tresadenn war dro 1910).
Prat; Coadelan; La Messeliere.jpg|Tresadenn gant Frotier de la Messelière.
Prat. Coadelan. La Messelière.gif|Tresadenn La Messelière. 1940.
Manoir de Coadélan.JPG|Kastell Koadelan.
&lt;/gallery&gt;
* Kastell Koadelan. 
&lt;gallery&gt;
Église Saint-Pierre de Prat.jpg|An iliz katolik.
Prat. Eglise; blason; La Messeliere.jpg|Ardamezioù familh le Chevoir, war iliz Prad. Tresadenn gant La Messelière.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Pêr''.
&lt;gallery&gt;
Prat. Trevoazan. La Messelière.jpg|Tresadenn gant Frotier de la Messelière.
Église de Trévoazan 2.jpg|Chapel Trewazan.
&lt;/gallery&gt;
* Chapel ''Sant Yann'' e Trewazan ({{XVvet kantved}}).
&lt;gallery&gt;
Prat. Chapelle sainte Anne; 1.jpg|Chapel ''Santez Anna''.
&lt;/gallery&gt;
* Chapel ''Santez Anna''.
&lt;gallery&gt;
Prat - Monument aux soldats de la commune morts pour la France - AD22 - 16FI4525.jpg|Ar monumant.
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost &lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=47037 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=1200
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2013
|p1=1144
|p2=1052 	 			
|p3=1070 	
|p4=1098
|p5=1027 
|p6=1017 
|p7=1112
|p8=1149
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* [[Julien-Marie Le Huërou]] (Juluan ar C'hwerv), kelenner hag eontr [[Fañch an Uhel]], [[23 a viz C'hwevrer]] [[1807]].
== Levrioù talvoudus ==
* {{fr}}Bernard Tanguy : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification''. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus''. An Here. 1995
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Prat}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080522/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=22254 Prad war lec'hienn Geobreizh]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Treger]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Argant tapet e tiez-post Aodoù-an-Hanternoz gant tud eus ar Rezistañs]]</text>
      <sha1>0y0exr5rvkz0mktixuyh18sfpu1m1mg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Romanekadur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23839</id>
    <revision>
      <id>2193980</id>
      <parentid>2155116</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T22:55:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15108" sha1="40ivybfeu1tc7rcz197kzzw71rmkrqt" xml:space="preserve">Implijet e vez an termen '''romanekadur''' e [[yezhoniezh]] evit komz eus an doareoù da implijout al [[lizherenneg latin]] evit ober dre skrid gant [[Yezh|yezhoù]] na raent ket gant al [[lizherenneg]]-se dre voaz pe dre [[Treuzlizherennadur|dreuzlizherenniñ]] pe dre [[Treuzskrivadur|dreuzskrivañ]].

Da skouer, ar sistem [[pinyin]] implijet evit skrivañ gant lizherennoù latin ar [[sinaeg]] skrivet dre voaz gant [[Sinalun|sinalunioù]].

==Sistemoù romanekadur evit yezhoù resis== 

===[[Lizherenneg arabek|Arabeg]]===
Sellit ouzh ar pennad pennañ-mañ: [[Treuzlizherennadur arabek]]

Setu un nebeud sistemoù implijet evit romanekaat al lizherenneg arabek implijet eveit skrivet, etre meur a yezh all, an [[arabeg]], an [[ourdoueg]] hag ar [[perseg]]:

* [[Deutsche Morgenländische Gesellschaft]] (1936): [https://web.archive.org/web/20170810194230/http://www.dmg-web.de/] Bet degemeret gant Emvod Etreboadel Studierion ar Reteroniezh e [[Roma]]. Talvezout a reas da diazez evit ar sistem implijet gant ar geriadur bras e levezon ''Dictionary of Modern Written Arabic'' (&quot;Geriadur an arabeg skrivet a-vremañ&quot;) gant Hans Wehr.
* [[BS 4280]] (1968): Diorroet gant [[Ensavadur reolata Breizh-Veur]] [https://web.archive.org/web/20081007063234/http://www.bsi-global.com/index.xalter]
* [[SATTS]] (1970s): Diorroet gant arme [[SUA]]
* [[UNGEGN]] (1972): [http://www.eki.ee/wgrs/rom1_ar.pdf]
* [[DIN-31635]] (1982): Diorroet gant [[Ensavadur reolata Alamagn]] (''Deutsches Institut für Normung'')
* [[ISO 233]] (1984). Treuzlizherennadur.
* [[Qalam]] (1985): A system that focuses upon preserving the spelling, rather than the pronunciation, and uses mixed case [https://web.archive.org/web/20090208143407/http://eserver.org/langs/qalam.txt]
* [[ISO 233-2]](1993). Treuzlizherennadur eeunaet.
* [[Buckwalter Transliteration]] (1990s): Diorroet evit [[Xerox]] gant [[Tim Buckwalter]] [http://www.qamus.org/transliteration.htm]; ne vez ket implijet [[sinoù diakritek]] [https://web.archive.org/web/20020424194140/http://www.xrce.xerox.com/competencies/content-analysis/arabic/info/buckwalter-about.html]
* [[ALA-LC]] (1997): [http://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/arabic.pdf]
* [[Lizherenneg arabaek evit ar chat]]

===[[Lizherenneg hebraek|Hebraeg]]===

* [[ANSI]] Z39.25 (1975):
* [[UNGEGN]] (1977): [http://www.eki.ee/wgrs/rom1_he.pdf]
* [[ISO 259]] (1984): Treuzlizherennadur.
* [[ISO 259-2]] (1994): Treuzlizherennadur eeunaet.
* [[ISO/DIS 259-3]]: Treuzskrivadur fonemek.
* [[ALA-LC]]: [http://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/hebrew.pdf]

===[[Lizherenneg vramiek|Skriturioù bramiek]]===
Sellit ivez ouzh ar pennad pennañ-mañ: [[Devanagari]].

Setu un nebeud sistemoù implijet evit romanekaat an [[Abugida|abugidaoù]] diorroet diwar al [[lizherenneg vramiek]] implijet evit skrivañ meur a yezh komzet en [[India]] hag e gevred [[Azia]] a-bezh: 

* [[ISO 15919]] (2001): Ur sistem treuzlizherenniñ unvan bet degemeret en ISO 15919. Ober a ra gant [[sinoù diakritek]]. Gwelit ivez [https://web.archive.org/web/20160414223033/http://homepage.ntlworld.com/stone-catend/trind.htm Treuzlisherenniñ skriturioù indek: penaos implijout ISO 15919]. Heñvel-poch eo rann ar sañskriteg ouzh ar sistem akademek [[IAST]] (''International Alphabet of Sanskrit Transliteration''; &quot;Lizherenneg etrebroadel evit treuzlizherenniñ ar [[sañskriteg]]&quot;) hag ivez ouzh ar sistem implijet gant Levraoueg kendalc'h ar Stadoù-Unanet, [[ALA-LC]]: [http://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/hindi.pdf]
* [[Romanekadur levraoueg vroadel Kolkata]], sañset da vezañ implijet evit romanekaat an holl skriturioù bramiek, astennet diwar [[IAST]]
* [[Harvard-Kyoto]]: implijet e vez gant ar sistem-mañ lizherennoù doubl ha [[Pennlizherenn|pennlizherennoù]] a-benn gallout chom hep implijout [[sinoù diakritek]].
* [[ITRANS]]: ur sistem romanekaat oc'h implijout ASCII 7-bit krouet gant [[Avinash Chopde]] implijet-stank gwezhall war [[Usenet]].
* [[ASTHA]]: &quot;Lizherenneg evit treuzskrivañ ar sañskriteg evit HTML&quot; (''Alphabet of Sanskrit Transliteration for HTML'') krouet en [[Arc'hantina]] ha savet diwar ASCII 7-bit ivez [https://web.archive.org/web/20070212100431/http://www.sanskrit-sanscrito.com.ar/english/sanskrit/sanskrit3.html]
* [[ISCII]] (1988)

===[[Sinalun|Sinaeg]]===
Sellit ouzh ar pennadoù pennañ-mañ: [[Sinalun]] ha [[Pinyin]]

Diazet e vez romanekaat ar [[yezhoù sinaek]], dreist-holl pa ranker derc'hel kont eus ar ar [[politikerezh]].

Savet ez eus bet meur a sistem a-hed an amzer, en o zouez ar re bennañ-mañ:

====[[Sinaeg (mandarineg)|mandarineg unvan]]====
* [[ALA-LC]]: Gwechall e oa heñvel ouzh sistem Wade-Giles [http://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/chinese.pdf] met deuet da vezañ tost-kenañ ouzh ar [[Pinyin|Hanyu Pinyin]] abaoe [[2000]] [http://www.loc.gov/catdir/pinyin/romcover.html]
* [[EFEO]]. Diorroet gant [[Skol C'hall ar Reter-Pellañ]] (''École française d'Extrême-Orient'') en XIXvet kantved hag implijet e [[Frañs]] dreist-holl.
* [[Latinxua Sinwenz]] (1926): Ne veze ket merket an [[Tonenn (yezhoniezh)|tonennoù]]. Implijet e evze dreist-holl gant an [[Unaniezh Soviedel]] ha gant [[Xinjiang]] er bloavezhioù [[1930]]. Diazez ar [[pinyin]] an hini e oa.
* [[Lessing-Othmer]]: Implijet en [[Alamagn]] dreist-holl.
* [[Romanekadur kartenn bostel Sina]] (1906): Sistem kozh bet diorroet evit romanekaat chomlec'hioù e sinaeg
* [[Wade-Giles]] (1912): Treuzlizherennadur. Implijet-stank adal an XIXvet kantved ha hiziv c'hoazh gant studierion zo e broioù ar C'hornôg.
* [[Romanekadur Yale]] (1942): Krouet gant ar Stadoù-Unanet evit ar brezelioù hag implijet war-lerc'h gant an dorn-levrioù bras o levenez bet embannet gant Yale.
* [[Romanekadur Legge]]: Bet krouet gant ar misioner a [[Bro-Skos|Vro-Skos]] [[James Legge]].

=====[[Sina|Republik Poblel Sina]]=====
* [[Pinyin|Hanyu Pinyin]] (1958): implijet ez ofisiel gant [[Sina|R.P. Sina]] evit romanekaat ar [[mandarineg]], dreist-holl evit kelenn da dud a gomz yezhoù all penaos distagañ ar mandarineg unvan. Implijet e vez ivez e [[Singapoura]] ha zoken e lec'hioù zo eus [[Taiwan]] ha degemeret eo bet evel an doare implijetañ dre ar bed holl da romanekaat gerioù hag anvioù sinaek.
* [[ISO 7098]] (1991): Tost-tre da Hanyu Pinyin.

=====[[Taiwan]]===== 
* [[Gwoyeu Romatzyh]]: (1926): Implijet e [[Sina]] betek trec'h ar [[Komunouriezh|gomunourion]] e [[1949]]. War-lerc'h e oa bet implijet dreist-holl e [[Taiwan]] betek ma oa bet kemeret e blas gant [[Arouezennoù fonetikel ar mandarineg II|MPS II]] (''Mandarin Phonetic Symbols'').
* [[Mandarin Phonetic Symbols II]] (1984): Implijet dreist-holl e [[Taiwan]]. Disheñvel eo diouzh MPS I, kevatal da [[Zhuyin]]. Staliet e oa bet Tongyong Pinyin en e blas ha chomet e oa bet a-sav d'e implijout.
* [[Tongyong Pinyin]] (&quot;Sonskritur hollek&quot;) (2000): Implijet dreist-holl e [[Taiwan]]. Tost-kenañ d'ar [[pinyin]]. Evit an diforc'hioù etre an daou sistem sellit [http://research.chtsai.org/papers/pinyin-xref.html amañ].

====[[Kantoneg|Kantoneg unvan]]====
* [[Barnett-Chao]]
* [[Romanekadur Guangdong|Romanekadur Guangdong evit ar c'hantoneg]] (1960)
* [[Romanekadur gouarnamant Hong Kong evit ar c'hantoneg]]
* [[Jyutping]]
* [[Meyer-Wempe]]
* [[Sidney Lau]]
* [[Romanekadur Yale|Romanekadur Yale evit ar c'hantoneg]] (1942)

====[[Mineg ar su|Min nan]]====
* [[Pe̍h-oē-jī]] (POJ), gwezhall e oa hennezh ar sistem ofisiel ''de facto'' implijet gant Iliz Presbiterek Taiwan adal an XIXvet kantved. Diazezet e oa war un treuzskrivadur kazi fonemel.
* [[Romanekadur Guangdong]] (1960), implijet evit skrivañ [[rannyezh]] Teochow.

====[[Mineg ar reter|Min Dong]]====
* [[Romanekadur BUC]]

===[[Japaneg]]===
Sellit ivez ouzh ar pennadoù pennañ-mañ: [[Hiragana]], [[Katakana]], [[Kanji]] ha [[Rōmaji]].

Setu ar sistemoù romanekadur muiañ-implijet:
* [[Romanekadur Hepburn]] (1867): Treuzskrivadur.
* [[Nihon-shiki]] (1885): Treuzlizherennadur. Bet degemeret evel [[ISO 3602 Strict]] e 1989.
* [[Kunrei-shiki]] (1937): Treuzlizherennadur. Bet degemeret ivez evel [[ISO 3602]].
* [[JSL]] (1987)
* [[ALA-LC]]: Heñvel ouzh sistem Hepburn.[http://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/japanese.pdf]
* [[Wāpuro rōmaji]]: Treuzlizherennadur. Kentoc'h ur sammad boazioù-implij evit ur sistem en e-unan.

===[[Koreaneg]]===
Sellit ivez ouzh ar pennadoù pennañ-mañ: [[Hanja]] ha [[Hangeul]].

Alies a-walc'h e vez romanekaet ar [[Koreaneg|c'horeaneg]] en un doare ''ad hoc'' daoust ha ma'z eus bet diorroet meur a sistem unvan:

* [[Romanekadur McCune-Reischauer]] (MR; 1937?), ar sistem treuzlizherenniñ kentañ bet degemeret en un doare ledan. Implijet e oa bet ez ofisiel ar sistem-mañ, adwelet anezhañ un tamm, e [[Su Korea]] etre [[1984]] ha [[2000]]. Implijet e evz gant ar sistem-mañ un nebeud [[sinoù diaktritek]], en o zouez ar [[breve]] hag an [[daouboent]]. Ne vez ket doujet en un doare ingal d'ar reolennoù reizhskrivañ orin peurliesañ.
** Ar sistem [[ALA-LC]][http://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/korean.pdf] implijet gant Kevredigezh levraouegoù ar Stadoù-Unanet (ALA) ha Levraoueg kendalc'h ar Stadoù-Unanet (LC) a zo anezhañ ur sistem diorroet diwar hini McCune-Reischauer.

Diorroet ez eus bet war-lerc'h sistemoù all a-benn renkañ kudennoù gant ar sistem MR:
* [[Romanekadur Yale|Romanekadur Yale evit ar c'horeaneg]] (1942): ar sistem romanekadur unvan muiañ-implijet gant ar [[Yezhoniezh|yezhonourion/ezed]].
* [[Romanekadur koreanek adwelet]] (''Revised Romanaisation&quot; pe RR; 2000): Tost a-walc'h d'ar sistem MR met hep [[sinoù diakritek]]. Talvezout a ra kement evit treuzskrivañ hag evit treuzlizherenniñ. Implijet e vez ar sistem-mañ ez ofisiel e Su Korea adalek 2000.
* [[ISO/TR 11941]] (1996): Daou sistem disheñvel kenstrollet dindan an hevelep anv: unnan evit [[Norzh Korea|RDP Korea]] hag egile evit [[Su Korea]]. Diorroet diwar sistem Yale dre vras. Amañ e vez keñveriet an daou sistem: [https://web.archive.org/web/20130510131241/http://www.sori.org/hangul/romanizations.html#Roman_Intro]
* [[Fred Lukoff|Romanekadur Lukoff]] Sistem diorroet etre 1945 ha 1947 evit e dorn-levrioù ''Spoken Korean'' [http://www.glossika.com/en/dict/korpin.html]
* [[Joseon Gwahagwon]] (조선민주주의인민공화국 과학원)

===[[Skritur taiek|Taieg]]===
Sellit ouzh ar pennad pennañ-mañ: [[Skritur taiek|lizherenneg taiek]]

Setu un nebeud sistemoù implijet evit romanekaat al lizherenneg taiek:

* [[Sistem roueel hollek evit treuzskrivañ an taieg]]: 
* [[ALA-LC]]: [http://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/thai.pdf]
* [[ISO 11940]] (1998): Treuzlizherennadur

===[[Lizherenneg kirillek|Kirillek]]===
Implijet ken evit al lizherenneg [[Lizherenneg kirillek|kirillek]] hag ar re [[Lizherenneg c'hlagolitek|c'hlagolitek]] ha [[Lizherenneg hengirillek|hengirillek]].

====[[Belaruseg]]====
* [[Romanekadur BGN/PCGN evit ar belaruseg]], 1979 ([[Burev ar Stadoù-Unanet evit an anvioù douaroniel]] ha [[Poellgor pad evit anvioù douaroniel evit implijoù ofisiel e Breizh-Veur]])
* [[Treuzlizherennadur skiantel]] evit ar [[yezhoniezh]]
* [[ALA-LC romanization]], 1997 (Kevredigezh levraouegoù Stadoù-Unanet ha Levraoueg kendalc'h ar Stadoù-Unanet): [http://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/beloruss.pdf]
* [[ISO 9]]:1995
* ''[[Doare-treuzlizherenniñ anvioù douaroniel belarusek dre implijout lizherennoù al lizherenneg latin]]'', 2000

====[[Bulgareg]]====
[[wikisource:Toponymic Guidelines for Antarctica|''Streamlined System'']] (&quot;Sistem peureeunaet&quot;) eo anv sistem ofisiel romanekadur [[Bulgaria]] bet kinniget gant L.L. Ivanov ha degemeret ez ofisiel gant Kengor anvioù-lec'h Bulgaria d'an 2 a viz Meurzh [[1995]] ha neuze degemeret ez ofisiel gant ar [https://web.archive.org/web/20121019221152/http://members.multimania.co.uk/rre/Romanization.html gouarnamant] da vat e miz C'hwevrer [[2000]].

Er Stadoù-Unanet hag e Breizh-Veur avat e kendalc'her da implijout c'hoazh gant Burev ar Stadoù-Unanet evit anvioù douaroniel ([http://geonames.usgs.gov/ BGN]) ha gant Poellgor pad evit anvioù douaroniel evit implijoù ofisiel e Breizh-Veur ([http://www.pcgn.org.uk/ PCGN]) ar [http://transliteration.eki.ee/pdf/Bulgarian.pdf Sistem BGN/PCGN] bet diorroet gante e 1952 evit romanekaat ar [[bulgareg]].

====[[Ruseg]]====
N'eus sistem unvan ebet evit romanekaat ar [[ruseg]] ha dre ma vez lakaet da glotaat an treuzskrivadennoù gant reolennoù reizhskrivañ pep yezh e vez kavet meur a stumm evit pep anv rusek divoutin, da skouer: Чайкoвский &gt; ''Tchaykovsky'', ''Tchajkovskij'', ''Tchaikowski'', ''Tschaikowski'', ''Czajkowski'', ''Čajkovskij'', ''Čajkovski'', ''Chajkovskij'', ''Çaykovski'', ''Chaykovsky'', ''Chaykovskiy'', ''Chaikovski'', ''Tshaikovski'', ''Tšaikovski'', h.a.

Setu un nebeud sistemoù e-touez ar re implijetañ:

* [[BGN/PCGN]] (1947): Sistem treuzlizherennadur implijet gant Burev ar Stadoù-Unanet evit anvioù douaroniel ha Poellgor pad evit anvioù douaroniel evit implijoù ofisiel e Breizh-Veur). [https://web.archive.org/web/20120716180905/http://dspace.dial.pipex.com/town/avenue/vy75/cyrillic.htm]
* [[GOST 16876-71]] (1971): Sistem treuzlizherenniñ [[Unaniezh Soviedel|soviedel]] manet dizimplij. Lakaet en e blas GOST 7.79, kevatal da [[ISO 9]].
* [[ABU]]: Sistem romanekadur evit an anvioù-lec'h (1987): diazezet war [[GOST 16876-71]].
* [[ISO 9]] (1995): Sistem treuzlizherennadur diorroet gant [[ISO]].
* [[ALA-LC]] (1997): [http://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/russian.pdf]
* [http://www.metodii.com/ru_Russian_Translit.html Streamlined system] Sistem eeunaet evit treuzlizherenniñ ar ruseg.

====[[Ukraineg]]====
Setu un nebeud sistemoù implijet evit romanekaat an [[ukraineg]].
* [[ALA-LC]]: [http://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/ukrainia.pdf (PDF)]
* [[ISO 9]]
* {{uk}} [https://web.archive.org/web/20051124080044/http://www.hostmaster.net.ua/docs/translit/tab_01.jpg Treuzlizherennadur Broadel Ukraina]
* [http://www.eki.ee/wgrs/rom2_uk.pdf Sistem broadel Ukraina ha sistem BGN/PCGN, e Bodad-labour sistemoù romanekadur ABU (PDF)]
* [http://transliteration.eki.ee/pdf/Ukrainian.pdf Pemp sistem lakaet keñver-ouzh-keñver (PDF)]

===[[Lizherenneg c'hresianek|Gresianeg]]===
Sellit ouzh ar pennadoù pennañ-mañ: [[Treuzlizherennadur gresianek]] ha [[Wikipedia:Kendivizoù reolata/Anvioù divoutin gresianek kozh ha modern|Brezhonekaat anvioù divoutin gresianek]].
* [[ISO 843]] (1997): [https://web.archive.org/web/20041210021506/http://www.biology.uoc.gr/gvd/contents/databases/01c.htm]
* [[ALA-LC]]: [http://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/greek.pdf]
* [[Beta code]]: [https://web.archive.org/web/20060705120938/http://www.tlg.uci.edu/BCM2004.pdf]

==Gwelit ivez==
* [[Treuzlizherennadur]]
* [[Treuzskrivadur]]

==Liammoù diavaez==
* [http://www.eki.ee/wgrs/ UNGEGN Bodad-labour evit ar Sistemoù Romanekadur]
* [http://www.loc.gov/catdir/cpso/roman.html Taolennoù romanekadur implijet gant Levraoueg kendalc'h ar Stadoù-Unanet] (PDF)

[[Rummad:Yezhoniezh]]
[[Rummad:Treuzskrivadur]]
[[Rummad:Reizhadoù romanekadur]]
[[Rummad:Doareoù-skrivañ]]</text>
      <sha1>40ivybfeu1tc7rcz197kzzw71rmkrqt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Central Intelligence Agency</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24111</id>
    <revision>
      <id>2193962</id>
      <parentid>2084997</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:02:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="451" sha1="1s3a9lxyq5w0tyhwhz7pjmq3wk62jox" xml:space="preserve">{{Databox}}
[[Skeudenn:Seal of the Central Intelligence Agency.svg|thumb|130px|Logo ar CIA]]
Ar '''''Central Intelligence Agency''''' a oa bet krouet e [[1947]]. Unan eus an ajañsoù ditouriñ brudetañ eus [[SUA]] eo. Kefridiet eo da gas an ditouriñ hag ar [[Spierezh|spiañ]] e diavaez vro.

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:PD CIA}}
*[https://www.cia.gov/index.html Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Spierezh]]</text>
      <sha1>1s3a9lxyq5w0tyhwhz7pjmq3wk62jox</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193965</id>
      <parentid>2193962</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:13:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1169" sha1="dovzdt78ycgr8rvwbyd5aorfo7em3sm" xml:space="preserve">{{Databox}}
[[Skeudenn:Seal of the Central Intelligence Agency.svg|thumb|130px|Logo ar CIA]]
Ar '''Central Intelligence Agency''' (berraet en '''CIA''') zo ur [[Servij titouriñ|servij titouriñ en estrenrvo] trevour eus [[gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika]] ha kefridiet da harpañ ar [[surentez vroadel]] dre dastum hag analizañ titouroùeus ar bed-holl hag ivez da seveniñ [[Oberiadur kuzh|oberiadurioù kuzh]]. Pennlec'h an ajañs a zo er [[George Bush Center for Intelligence]] e [[Langley (Virginia)|Langley]], e [[Virginia]], lesanvet ivez &quot;'''Langley'''&quot;. Un ezel diazez eo ar CIA e [[kumuniezh titouriñ ar stadoù-Unanet]]. E penn an aozadur abaoe 2004 e vez [[Director of National Intelligence|rener broadel an titouriñ]], hag a rank degas kuzulioù ha titouroù d'ar [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|prezidant]] ha d'ar [[KAbined (SUA)|c'habined]], met sikour a ra ivez dre degas titouroù da aozadurioù lies evel an [[nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet]] ha betek kevredidi estren.


==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:PD CIA}}
*[https://www.cia.gov/index.html Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Spierezh]]</text>
      <sha1>dovzdt78ycgr8rvwbyd5aorfo7em3sm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193966</id>
      <parentid>2193965</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:13:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1170" sha1="gmpvwbyd3u3est7tquie0626inj6cpp" xml:space="preserve">{{Databox}}
[[Skeudenn:Seal of the Central Intelligence Agency.svg|thumb|130px|Logo ar CIA]]
Ar '''Central Intelligence Agency''' (berraet en '''CIA''') zo ur [[Servij titouriñ|servij titouriñ en estrenrvo]] trevour eus [[gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika]] ha kefridiet da harpañ ar [[surentez vroadel]] dre dastum hag analizañ titouroùeus ar bed-holl hag ivez da seveniñ [[Oberiadur kuzh|oberiadurioù kuzh]]. Pennlec'h an ajañs a zo er [[George Bush Center for Intelligence]] e [[Langley (Virginia)|Langley]], e [[Virginia]], lesanvet ivez &quot;'''Langley'''&quot;. Un ezel diazez eo ar CIA e [[kumuniezh titouriñ ar stadoù-Unanet]]. E penn an aozadur abaoe 2004 e vez [[Director of National Intelligence|rener broadel an titouriñ]], hag a rank degas kuzulioù ha titouroù d'ar [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|prezidant]] ha d'ar [[KAbined (SUA)|c'habined]], met sikour a ra ivez dre degas titouroù da aozadurioù lies evel an [[nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet]] ha betek kevredidi estren.


==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:PD CIA}}
*[https://www.cia.gov/index.html Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Spierezh]]</text>
      <sha1>gmpvwbyd3u3est7tquie0626inj6cpp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193967</id>
      <parentid>2193966</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:13:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1171" sha1="5keorsk0qyonyivgzsq2bu1jplvr6ql" xml:space="preserve">{{Databox}}
[[Skeudenn:Seal of the Central Intelligence Agency.svg|thumb|130px|Logo ar CIA]]
Ar '''Central Intelligence Agency''' (berraet en '''CIA''') zo ur [[Servij titouriñ|servij titouriñ en estrenrvo]] trevour eus [[gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika]] ha kefridiet da harpañ ar [[surentez vroadel]] dre dastum hag analizañ titouroù eus ar bed-holl hag ivez da seveniñ [[Oberiadur kuzh|oberiadurioù kuzh]]. Pennlec'h an ajañs a zo er [[George Bush Center for Intelligence]] e [[Langley (Virginia)|Langley]], e [[Virginia]], lesanvet ivez &quot;'''Langley'''&quot;. Un ezel diazez eo ar CIA e [[kumuniezh titouriñ ar stadoù-Unanet]]. E penn an aozadur abaoe 2004 e vez [[Director of National Intelligence|rener broadel an titouriñ]], hag a rank degas kuzulioù ha titouroù d'ar [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|prezidant]] ha d'ar [[KAbined (SUA)|c'habined]], met sikour a ra ivez dre degas titouroù da aozadurioù lies evel an [[nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet]] ha betek kevredidi estren.


==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:PD CIA}}
*[https://www.cia.gov/index.html Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Spierezh]]</text>
      <sha1>5keorsk0qyonyivgzsq2bu1jplvr6ql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193975</id>
      <parentid>2193967</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T18:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3000" sha1="m9268jcfv9s3gch4cb5q7u41qxutyan" xml:space="preserve">{{Databox}}
[[Skeudenn:Seal of the Central Intelligence Agency.svg|thumb|130px|Logo ar CIA]]
Ar '''Central Intelligence Agency''' (berraet en '''CIA''') zo ur [[Servij titouriñ|servij titouriñ en estrenrvo]] trevour eus [[gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika]] ha kefridiet da harpañ ar [[surentez vroadel]] dre dastum hag analizañ titouroù eus ar bed-holl hag ivez da seveniñ [[Oberiadur kuzh|oberiadurioù kuzh]]. Pennlec'h an ajañs a zo er [[George Bush Center for Intelligence]] e [[Langley (Virginia)|Langley]], e [[Virginia]], lesanvet ivez &quot;'''Langley'''&quot;. Un ezel diazez eo ar CIA e [[kumuniezh titouriñ ar stadoù-Unanet]]. E penn an aozadur abaoe 2004 e vez [[Director of National Intelligence|rener broadel an titouriñ]], hag a rank degas kuzulioù ha titouroù d'ar [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|prezidant]] ha d'ar [[KAbined (SUA)|c'habined]], met sikour a ra ivez dre degas titouroù da aozadurioù lies evel an [[nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet]] ha betek kevredidi estren.

E penn ar CIA e kaver ur [[Director of the Central Intelligence Agency|rener]] ha rannet eo an aozadur e meur a zirektorelezh, evel direktorelezh an analizañ ha [[Directorate of Operations (CIA)|direktorelezh an oberiadurioù]]. An difoc'h bras a vez gant ar [[Federal Bureau of Investigation]] (FBI), eo ar CIA n'en deus ket galloudoù na kefridioù polis ha mennet eo dreist-holl gant an titouriñ en estrenvro, evit an tiriad broadel n'eus nemet an [[National Resources Division]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How does the FBI differ from the Central Intelligence Agency? |url=https://www.fbi.gov/about/faqs/how-does-the-fbi-differ-from-the-central-intelligence-agency |access-date=February 22, 2023 |website=Federal Bureau of Investigation |language=en-us |archive-date=February 22, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230222034540/https://www.fbi.gov/about/faqs/how-does-the-fbi-differ-from-the-central-intelligence-agency |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ar CIA a rank liammañ an holl oberiadurioù [[Titour denel (titouriñ)|titouriñ denel]] (HUMINT). Ar CIA en deus sikouret broioù da sevel ajañsoù titouriñ, ha sikour a ra kalz aozadurioù estren. Levezon politikel a zo gant ar CIA dre kas da benn oberiadurioù gant [[Damsoudard|unvezioù damsoudardel]], evel re ar [[Special Activities Center|servij ispisial]]. Harpañ a ra ivez strolladoù politikel ha gouarnamantoù estren, dre kenstrollañ, krouiñ steuñvioù, [[Doareoù goulennata kreñvaet|gourdoniñ hag harpañ jahinerezioù]], hag harp teknikel. Kemeret en deus perzh e meur a [[Emelladur ar Stadoù-Unanet er cheñchamantoù renad|cheñchamant renad]] ha savet steuñvioù evit lazhañ pennoù gouarnamant en estrenvro hag ivez [[sponterezh|tagadennoù sponterezh]] war trevourien.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:PD CIA}}
*[https://www.cia.gov/index.html Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Spierezh]]
[[Rummad:Polisoù kuzh]]</text>
      <sha1>m9268jcfv9s3gch4cb5q7u41qxutyan</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll ar melestradurezhioù o deus embannet timbroù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42868</id>
    <revision>
      <id>2193995</id>
      <parentid>2193766</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T10:34:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanjee</username>
        <id>563</id>
      </contributor>
      <comment>/* Azia */</comment>
      <origin>2193995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16440" sha1="3dx6fs1533xb8ij9flbv7vqs0uw4ecm" xml:space="preserve">Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]].

== [[Afrika]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]]
*[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]]
*[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]]
*[[Timbroù Anjouan|Anjouan]]
*[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]]
*[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]]
*[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]]
*[[Timbroù Ascension|Ascension]]
*[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]]
*[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]]
*[[Timbroù Benin|Benin]]
*[[Timbroù Biafra|Biafra]]
*[[Timbroù Botswana|Botswana]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]]
*[[Timbroù Benin|Dahomey]]
*[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]]
*[[Timbroù Djibouti|Djibouti]]
*[[Timbroù Egipt|Egipt]]
*[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]]
*[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]]
*[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]]
*[[Timbroù Eritrea|Eritrea]]
*[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]]
*[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]]
*[[Timbroù Gambia|Gambia]]
*[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]]
*[[Timbroù Griqualand|Griqualand]]
*[[Timbroù Ifni|Ifni]]
*[[Timbroù Inhambane|Inhambane]]
*[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]]
*[[Timbroù Joubaland|Joubaland]]
*[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]]
*[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]]
*[[Timbroù Katanga|Katanga]]
*[[Timbroù Kenya|Kenya]]
*[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]]
*[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]]
*[[Timbroù Kionga|Kionga]]
*[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]]
*[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]]
*[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]]
*[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]]
*[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]]
*[[Timbroù Lagos|Lagos]]
*[[Timbroù Lesotho|Lesotho]]
*[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]]
*[[Timbroù Maouritania|Maouritania]]
*[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]]
*[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]]
*[[Timbroù Moheli|Moheli]]
*[[Timbroù Mozambik|Mozambik]]
*[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]]
*[[Timbroù Namibia|Namibia]]
*[[Timbroù Natal|Natal]]
*[[Timbroù Niger|Niger]]
*[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]]
*[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]]
*[[Timbroù Obock|Obock]]
*[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]]
*[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]]
*[[Timbroù Quelimane|Quelimane]]
*[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]]
*[[Timbroù Rodezia|Rodezia]]
*[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]]
*[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]]
*[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]]
*[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]]
*[[Timbroù Sechelez|Sechelez]]
*[[Timbroù Senegal|Senegal]]
*[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]]
*[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]]
*[[Timbroù Somalia|Somalia]]
*[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]]
*[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]]
*[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]]
*[[Timbroù Stellaland|Stellaland]]
*[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]]
*[[Timbroù Swaziland|Swaziland]]
*[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]]
*[[Timbroù Tchad|Tchad]]
*[[Timbroù Tete|Tete]]
*[[Timbroù Transvaal|Transvaal]]
*[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]]
*[[Timbroù Zambezia|Zambezia]]
*[[Timbroù Zambia|Zambia]]
*[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]]
*[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]]
&lt;/div&gt;

== [[Amerika]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Anguilla|Anguilla]]
*[[Timbroù Antigua|Antigua]]
*[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]]
*[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]]
*[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]]
*[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]]
*[[Timbroù Aruba|Aruba]]
*[[Timbroù Bahamas|Bahamas]]
*[[Timbroù Barbuda|Barbuda]]
*[[Timbroù Belize|Belize]]
*[[Timbroù Bermuda|Bermuda]]
*[[Timbroù Bolivia|Bolivia]]
*[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]]
*[[Timbroù Chile|Chile]]
*[[Timbroù Corrientes|Corrientes]]
*[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]]
*[[Timbroù Curaçao|Curaçao]]
*[[Timbroù Dominika|Dominika]]
*[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]]
*[[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)|Inizi Grenadinez (norzh)]]
*[[Timbroù Inizi Grenadinez (su)|Inizi Grenadinez (su)]]
*[[Timbroù Greunland|Greunland]]
*[[Timbroù Guatemala|Guatemala]]
*[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]]
*[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]]
*[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]]
*[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]]
*[[Timbroù Inini|Inini]]
*[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]]
*[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] 
*[[Timbroù Jamaika|Jamaika]]
*[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]]
*[[Timbroù Martinik|Martinik]]
*[[Timbroù Montserrat|Montserrat]]
*[[Timbroù Nevis|Nevis]]
*[[Timbroù Panama|Panama]]
*[[Timbroù Paraguay|Paraguay]]
*[[Timbroù Perou|Perou]]
*[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]]
*[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]]
*[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]]
*[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]]
*[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]]
*[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]]
*[[Timbroù Sant Visant|Sant Visant]]
*[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]]
*[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]]
*[[Timbroù Surinam|Surinam]]
*[[Timbroù Tobago|Tobago]]
*[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]]
&lt;/div&gt;

== [[Antarktika]] hag all ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]]
*[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]]
*[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]]
*[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]]
*[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]]
&lt;/div&gt;

²== [[Azia]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]]
*[[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]]
*[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]]
*[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]]
*[[Timbroù Armenia|Armenia]]
*[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]]
*[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]]
*[[Timbroù Bangkok|Bangkok]]
*[[Timbroù Bamra|Bamra]]
*[[Timbroù Barwani|Barwani]]
*[[Timbroù Batoum|Batoum]]
*[[Timbroù Bhopal|Bhopal]]
*[[Timbroù Bhor|Bhor]]
*[[Timbroù Bijawar|Bijawar]]
*[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]]
*[[Timbroù Bouchir|Bouchir]]
*[[Timbroù Brunei|Brunei]]
*[[Timbroù Bundi|Bundi]]
*[[Timbroù Chamba|Chambâ]]
*[[Timbroù Datia|Datia]]
*[[Timbroù Dhâr|Dhâr]]
*[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]]
*[[Timbroù Faridkot|Faridkot]]
*[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]]
*[[Timbroù Gwalior|Gwalior]]
*[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Holkar|Holkar]]
*[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]]
*[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]]
*[[Timbroù Idar|Idar]]
*[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]]
*[[Timbroù India - Tiriadoù gall|India - Tiriadoù gall]]
*[[Timbroù Jaipour|Jaipour]]
*[[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]]
*[[Timbroù Jasdan|Jasdan]]
*[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]]
*[[Timbroù Jhind|Jhind]]
*[[Timbroù Kambodja|Kambodja]]
*[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]]
*[[Timbroù Kedah|Kedah]]
*[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]]
*[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]]
*[[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]]
*[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]]
*[[Timbroù Labuan|Labuan]]
*[[Timbroù Las Bela|Las Bela]]
*[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]]
*[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]]
*[[Timbroù Morvi|Morvi]]
*[[Timbroù Nabha|Nabha]]
*[[Timbroù Nandgam|Nandgam]]
*[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]]
*[[Timbroù Orcha|Orcha]]
*[[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]]
*[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]]
*[[Timbroù Pakistan|Pakistan]]
*[[Timbroù Patiala|Patiala]]
*[[Timbroù Penang|Penang]]
*[[Timbroù Perak|Perak]]
*[[Timbroù Perlis|Perlis]]
*[[Timbroù Pounch|Pounch]]
*[[Timbroù Rajpipla|Rajpipla]]
*[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]]
*[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]]
*[[Timbroù Sabah|Sabah]]
*[[Timbroù Sarawak|Sarawak]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]]
*[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]]
*[[Timbroù Soruth|Soruth]]
*[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]]
*[[Timbroù Tibet|Tibet]]
*[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]]
*[[Timbroù Touva|Touva]]
*[[Timbroù Travancore|Travancore]]
*[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]]
*[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]]
*[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]]
&lt;/div&gt;

== [[Europa (kevandir)|Europa]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]]
*[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]]
*[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]]
*[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]]
*[[Timbroù Aldernez|Aldernez]]
*[[Timbroù Allenstein|Allenstein]]
*[[Timbroù Andorra|Andorra]]
*[[Timbroù Arad|Arad]]
*[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]]
*[[Timbroù Aunus|Aunus]]
*[[Timbroù Baden|Baden]]
*[[Timbroù Barcelona|Barcelona]]
*[[Timbroù Bavaria|Bavaria]]
*[[Timbroù Belarus|Belarus]]
*[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]]
*[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]]
*[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]]
*[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]]
*[[Timbroù Brunswick|Brunswick]]
*[[Timbroù Campione|Campione]]
*[[Timbroù Danzig|Danzig]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]]
*[[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]]
*[[Timbroù Epira|Epira]]
*[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]]
*[[Timbroù Fiume|Fiume]]
*[[Timbroù Galitsia|Galitsia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]]
*[[Timbroù Hamburg|Hamburg]]
*[[Timbroù Hannover|Hannover]]
*[[Timbroù Heligoland|Heligoland]]
*[[Timbroù Ikaria|Ikaria]]
*[[Timbroù Ingria|Ingria]]
*[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]]
*[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]]
*[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]]
*[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]]
*[[Timbroù Istria|Istria]]
*[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]]
*[[Timbroù Italia|Italia]]
*[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]]
*[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]]
*[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]]
*[[Timbroù Karelia|Karelia]]
*[[Timbroù Karintia|Karintia]]
*[[Timbroù Katalonia|Katalonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]]
*[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]]
*[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]]
*[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Kroatia|Kroatia]]
*[[Timbroù Lemnos|Lemnos]]
*[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]]
*[[Timbroù Lituania|Lituania]]
*[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]]
*[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]]
*[[Timbroù Makedonia|Makedonia]]
*[[Timbroù Manav|Manav]]
*[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]]
*[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]]
*[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Lituania|Memel]]
*[[Timbroù Modena|Modena]]
*[[Timbroù Moldova|Moldova]]
*[[Timbroù Montenegro|Montenegro]]
*[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]]
*[[Timbroù Parma|Parma]]
*[[Timbroù Polonia|Polonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]]
*[[Timbroù Portugal|Portugal]]
*[[Timbroù Prusia|Prusia]]
*[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]]
*[[Timbroù Romagna|Romagna]]
*[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]]
*[[Timbroù Saarland|Saarland]]
*[[Timbroù Saksonia|Saksonia]]
*[[Timbroù Samos|Samos]]
*[[Timbroù Sardigna|Sardigna]]
*[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]]
*[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]]
*[[Timbroù Slovenia|Slovenia]]
*[[Timbroù Slovakia|Slovakia]]
*[[Timbroù Spagn|Spagn]]
*[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]]
*[[Timbroù Sveden|Sveden]]
*[[Timbroù Szeged|Szeged]]
*[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]]
*[[Timbroù Thessalia|Thessalia]]
*[[Timbroù Thüringen|Thüringen]]
*[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]]
*[[Timbroù Toskana|Toskana]]
*[[Timbroù Udine|Udine]]
*[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]]
*[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]]
*[[Timbroù Wenden|Wenden]]
*[[Timbroù Württemberg|Württemberg]]
*[[Timbroù Zadar|Zadar]]
&lt;/div&gt;

== [[Okeania]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]]
*[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]]
*[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]]
*[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]]
*[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]]
*[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]]
*[[Timbroù Guam|Guam]]
*[[Timbroù Hawaii|Hawaii]]
*[[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]]
*[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]]
*[[Timbroù Kiribati|Kiribati]]
*[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]]
*[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]]
*[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]]
*[[Timbroù Nauru|Nauru]]
*[[Timbroù Niue|Niue]]
*[[Timbroù Palau|Palau]]
*[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]]
*[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]]
*[[Timbroù Queensland|Queensland]]
*[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]]
*[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]]
*[[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Tahiti|Tahiti]]
*[[Timbroù Tasmania|Tasmania]]
*[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]]
*[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]]
*[[Timbroù Vanuatu|Vanuatu]]
*[[Timbroù Victoria|Victoria]]
*[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]]
*[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]]
&lt;/div&gt;

== [[Reter-Kreiz]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]]
*[[Timbroù Aden|Aden]]
*[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]]
*[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]]
*[[Timbroù Dubai|Dubai]]
*[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]]
*[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]]
*[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]]
*[[Timbroù Katar|Katar]]
*[[Timbroù Kilikia|Kilikia]]
*[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]]
*[[Timbroù Manama|Manama]]
*[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]]
*[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]]
*[[Timbroù Smyrna|Smyrna]]
*[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]]
*[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]]
*[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]]
*[[Timbroù Yemen|Yemen]]
*[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]]
*[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]]
&lt;/div&gt;

== Pennad kar ==
*[[Istor an timbroù]]

[[Rummad:Timbrouriezh]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]]</text>
      <sha1>3dx6fs1533xb8ij9flbv7vqs0uw4ecm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sparfell voan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56271</id>
    <revision>
      <id>2194001</id>
      <parentid>2086895</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T11:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3032" sha1="990r4cy5ki0bcw807xcgttlnjtlmhlb" xml:space="preserve">{{Taxobox Loen|Sparfell voan|Northern_Goshawk_ad_M2.jpg|statud=LC|Ur wazsparfell.}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Accipitriformes}}
{{Taxobox Familia|Accipitridae}}
{{Taxobox Genus|Accipiter}}
{{Taxobox Anv skiantel|Accipiter gentilis|([[Linnaeus]], [[1758]])}}
{{Taxobox Echu}}
Ar '''sparfell voan'''{{Daveoù a vank}}, pe '''gwazsparfell''' (liester : '''gwazsparfelled''', '''gwazsparfilli''')&lt;ref&gt;Studiet gant TermOfis [[Ofis Publik ar Brezhoneg]].&lt;/ref&gt;, a zo ur [[spesad]] [[evn-preizh|evned-preizh]], ''Accipiter gentilis'' an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe ''Falco gentilis'' (kentanv) da gentañ-penn (e [[1758]])&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20250708013348/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=2291  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an naturour [[Sveden|svedat]] [[Carl von Linné]] ([[1707]]-[[1778]]).

==Doareoù pennañ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Goshawkfem55.jpg|Penn ''Accipiter gentilis''
Accipiter gentilis MHNT.ZOO.2010.11.84.2.jpg|[[Vi]]où ''Accipiter gentilis''
&lt;/gallery&gt;

==Boued==

==Annez hag isspesadoù==
{| align=&quot;center&quot;
|+ '''Tiriad ''Accipiter gentilis'''''
| colspan=&quot;3&quot;|[[Restr:Accipiter gentilis map.svg|600px]]
|-
|{{alc'hwez|#FFFF00|Tachenn ouennañ}}||{{alc'hwez|#008000|Tachenn annez padus}}||{{alc'hwez|#0000FF|Tachenn c'hoañviñ.}}
|}
Dek (10) [[isspesad]] zo er spesad&lt;ref&gt;[http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&amp;avibaseid=420850D62E855E4D ''Accipiter gentilis'' war al lec'hienn ''Avibase'']&lt;/ref&gt;.
* ''Accipiter gentilis albidus'', eus biz [[Siberia]] da [[Ledenez Kamtchatka]].
* ''Accipiter gentilis apache'', e mervent [[Stadoù-Unanet Amerika]] ha gwalarn [[Mec'hiko]].
* ''Accipiter gentilis arrigonii'', e [[Korsika]] ha [[Sardigna]].
* ''Accipiter gentilis atricapillus'', e [[Norzhamerika]].
* ''Accipiter gentilis buteoides'', o ouennañ e hanternoz [[Eurazia]] (eus [[Sveden]] da stêr [[Lena (stêr)|Lena]]) ; o c'hoañviñ en [[Azia ar C'hreiz]].
* ''Accipiter gentilis fujiyamae'', e [[Japan]].
* ''Accipiter gentilis gentilis'', en [[Europa]] ha gwalarn-pellañ [[Afrika]].
* ''Accipiter gentilis laingi'', e mervent [[Kanada]] ([[Haida Gwaii]] hag [[Enez Vancouver]]).
* ''Accipiter gentilis marginatus'', eus [[Italia]] hag ar [[Balkanioù]] da g[[Kaokaz]] ha hanternoz [[Iran]].
* ''Accipiter gentilis schvedowi'', o ouennañ eus biz [[Azia]] da greiz [[Sina]] ; o c'hoañviñ e hanternoz [[Indez-Sina]].

==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20160812070007/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22695683  ''Accipiter gentilis'' war al lec'hienn BirdLife International.]
*{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22695683/0  ''Accipiter gentilis'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]
{{Commonscat|Accipiter gentilis}}

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Accipitridae]]
[[Rummad:Evned Breizh]]
[[Rummad:Evned Eurazia]]
[[Rummad:Evned Norzhamerika]]
[[Rummad:Evned-preizh]]</text>
      <sha1>990r4cy5ki0bcw807xcgttlnjtlmhlb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sourouc'han morlerek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57181</id>
    <revision>
      <id>2194000</id>
      <parentid>2047511</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T11:41:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2523" sha1="kwxvsh50qvwpidxnaymx5k44gmloo3k" xml:space="preserve">{{Taxobox Loen|Sourouc'han morlerek|Calidris-canutus.jpg|statud=LC|Ur sourouc'han morlerek.}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Charadriiformes}}
{{Taxobox Familia|Scolopacidae}}
{{Taxobox Genus|Calidris}}
{{Taxobox Anv skiantel|Calidris canutus|([[Linnaeus]], [[1758]])}}
{{Taxobox Echu}}
Ar '''sourouc'han morlerek''' (liester : '''sourouc'haned morlerek''')&lt;ref&gt;Studiet gant TermOfis [[Ofis Publik ar Brezhoneg]].&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[[Martial Ménard]], ''[[Dictionnaire français-breton (Martial Ménard)|Dictionnaire français-breton]]'', [[Éditions Palantines]], [[2012]], pajenn 149b.&lt;/ref&gt; pe '''morlereg'''&lt;ref&gt;''Hor Yezh'', niv. 203-204, p. 10, Gwengolo-Kerzu 1995.&lt;/ref&gt; hepmuiken a zo ur [[spesad]] [[evned]] hirc'harek, ''Calidris canutus'' an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe ''Tringa canutus'' (kentanv) da gentañ-penn (e [[1758]])&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20250812071130/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=2838  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an naturour [[svedat]] [[Carl von Linné]] ([[1707]]-[[1778]]).

==Doareoù pennañ==
[[Restr:Red Knot 2012c RWD.jpg|250px|kleiz|thumb|''Calidris canutus'',&lt;br&gt;luc'hskeudennet e Sunset Beach&lt;br&gt;([[North Carolina]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]).]]


==Boued==
Bevañ a ra diwar [[divellkeineged|zivellkeineged]] dour sall ha dour dous dreist-holl ([[amprevaned]]-dour, [[blotviled]] bihan, [[leog]]ed en o zouez).

==Annez hag isspesadoù==
Ar spesad a gaver ar c'hwec'h [[isspesad]]&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.worldbirdnames.org/bow/buttonquail/  Roadennoù ''IOC World Bird List'' diwar-benn ''Calidris canutus''.]&lt;/ref&gt; anezhañ :
* ''Calidris canutus canutus'', e hanternoz-kreiz [[Siberia]],
* ''C. c. islandica'', en inizi er-maez da hanternoz [[Kanada]], hanternoz [[Greunland]],
* ''C. c. piersmai'', en [[Inizi Sibiria-Nevez]],
* ''C. c. rogersi'', e ledenez Chukotsk (reter Siberia),
* ''C. c. roselaari'', en Enez Wrangel (biz Siberia), gwalarn [[Alaska]],
* ''C. c. rufa'', e hanternoz Kanada.

==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20160623073513/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22693363  ''Calidris canutus'' war al lec'hienn BirdLife International.]
*{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22693363/0  ''Calidris canutus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Commonscat|Calidris canutus}}
[[Rummad:Scolopacidae]]
[[Rummad:Sourouc'haned]]</text>
      <sha1>kwxvsh50qvwpidxnaymx5k44gmloo3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Speg Karolina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77240</id>
    <revision>
      <id>2194002</id>
      <parentid>2188003</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T11:54:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1994" sha1="kywpta62bupgiqvdv7y5vkcw6a1nv9x" xml:space="preserve">{{Taxobox Loen|Speg Karolina|Red-bellied Woodpecker-27527.jpg|statud=LC|Ur par ''Melanerpes carolinus'',&lt;br&gt;luc'hskeudennet e Kontelezh Johnston&lt;br&gt;([[North Carolina]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]).}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Piciformes}}
{{Taxobox Familia|Picidae}}
{{Taxobox Genus|Melanerpes}}
{{Taxobox Anv skiantel|Melanerpes carolinus|([[Linnaeus]], [[1758]])}}
{{Taxobox Echu}}
Ar '''speg Karolina'''{{Daveoù a vank}} a zo ur [[spesad]] [[evned]], ''Melanerpes carolinus'' an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe ''Picus carolinus'' (kentanv) da gentañ-penn (e [[1758]])&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20241207223708/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=2508  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an naturour [[svedat]] [[Carl von Linné]] ([[1707]]-[[1778]]).

==Doareoù pennañ==
[[Restr:Red-bellied Woodpecker RWD4.jpg|kleiz|thumb|''Melanerpes carolinus'', luc'hskeudennet en Ash&lt;br&gt;([[North Carolina]], [[SUA]]).]]


==Boued==
Hollzebrer eo ar spesad ha bevañ a ra diwar [[amprevaned]], [[frouezh]], [[greun]], [[had]] ha [[kraoñ]].

==Annez==
[[Restr:Melanerpes carolinus.png|thumb|centre|{{legend|#008B00|Tiriad ''Melanerpes carolinus''.}}]]
Kavout a reer ar spesad e reter [[Norzhamerika]] (eus kreisteiz [[Kanada]] da d[[Texas]] hag an [[Inizi Keys]] ([[Florida]])&lt;ref&gt;{{en}} [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&amp;avibaseid=078557F2A5FB88C8  ''Melanerpes carolinus'' war al lec'hienn ''Avibase''.]&lt;/ref&gt;.

==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20160304221012/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22680856  ''Melanerpes carolinus'' war al lec'hienn BirdLife International.]
*{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22680856/0  ''Melanerpes carolinus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]
{{Commonscat|Melanerpes carolinus}}

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Evned SUA]]
[[Rummad:Picidae]]</text>
      <sha1>kywpta62bupgiqvdv7y5vkcw6a1nv9x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prizioù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81959</id>
    <revision>
      <id>2193973</id>
      <parentid>2140938</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T17:34:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23605" sha1="ih8h1vqk6wyz4f9vajifejw6t2marxf" xml:space="preserve">'''Ar Prizioù''' zo un abadenn skinwel bloaziek gant [[France 3 Ouest]] abaoe 1997. En abadenn-se e vez roet prizioù d'un toullad tud, pe en o anv, pe en anv ur gevredigezh, pe hini un embregerezh pe un ensavadur, a drugarez d'ar pezh o deus graet evit ar [[brezhoneg]]. Skignet e vez an abadenn er skinwel war [[France 3 Ouest]] hag er skingomz gant [[France Bleu Breizh Izel]]. Bep tro e vez aozet an arvest-se en ur gêr disheñvel eus Breizh.

Abaoe 2012 eo kenaozet ar Prizioù gant F3 Breizh hag [[Ofis Publik ar Brezhoneg]], ha liammet eo bremañ danvez prizioù F3 ouzh [[Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg]].

== [[1997]] : Rummad kentañ ar prizioù ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Troidigezh||CD-ROM ''Teo, Leo ha Manda'', gant [[TES]]
|-
|Studiadenn ||''Grammaire du breton contemporain'', gant [[Frañsez Favereau]]
|-
|Levr evit ar yaouankiz||''Ar vioù pask...'', [[Yann-Fañch Jacq]] ha [[Malo ar Menn]]
|-
|Pennadoù er c’hazetennoù||Kronikennoù [[Pêr Salaun]], e ''[[Le Trégor]]''
|-
|Komedian|| [[Sylvain Kernoa]], e Testamant ar c’hi
|-
|Levr|| ''Un Dornad plu'', gant [[Youenn Gwernig]]
|-
|Kaner|| [[Annie Ebrel]] ha Dibenn
|-
|Teulfilm||''CLB 24'', [[Gurvan Musset]] hag [[Hervé Morzadec]]
|-
|Priz brezhoneger(ien) ar bloaz|| Liseidi klas termen Diwan (tapet ganto ar vachelouriezh 1997)
|}

== [[1998]] : Eil rummad ar prizioù ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Studiadenn ||''An emsav lennegel brezhonek hag an danevelloù berr'', gant [[Anke Simon]]
|-
|Levr evit ar yaouankiz||''Trouz didrouz'', gant [[Maryvonne Berthou]]
|-
|Abadenn radio|| ''Eun dro e prizon an Hermitage e Brest'', [[Gurvan Musset]]
|-
|Komedian|| [[Bob Simon]], e Liv an douar, Gaia Teatr
|-
|Levr|| [[Anna Mouradova]], he deus troet ul levr gant [[Viktor Astafief]]
|-
|Kaner|| [[Didier Dreau]] ha [[Kristen Nicolas]], evit Beg ar gaou, bed ar spi
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz|| [[Radio Kerne]]
|}

== [[1999]] : Trede rummad ar prizioù ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Studiadenn ||''Histoire de la Bretagne'', gant [[Louis Élégoët]]
|-
|Levr evit ar yaouankiz||''Melen, ki bihan rodellek'', gant [[Fañch Peru]]
|-
|Komedian|| [[Jakez Andre]], ''Arsenik ha kozh dantelaj''
|-
|Levr|| ''Dianket'', [[Frañsez Favereau]]
|-
|Kaner|| [[Nolùen Le Buhé]], ''Laret a hrer din''
|-
|Brezhoneg war internet|| Kêr [[an Oriant]]
|-
|Prizioù brezhoneg er skolioù|| Skolaj Mescoat Landerne, Skolaj Charlez Langleiz Pondi ha Lise Diwan Karaez
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz|| [[Andrew Lincoln]], prezidant [[Diwan]], evit [[Lise Diwan Karaez]]
|-
|Priz ispisial|| [[Mikael Madeg]], evit e labour war an anvioù lec’h war ar mor
|}

== [[2000]] : Pevare rummad ar prizioù ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Studiadenn || ''Traditions populaires de Bretagne : du coq à l’âne. Yezhoù al loened'', gant [[Daniel Giraudon]]
|-
|Danevell||''Remi'', gant [[Herve ar Bihan]]
|-
|Komedian|| [[Ar Vro Bagan]]
|-
|Levr|| ''Temi i variazioni'', gant Y Doëlan&lt;ref&gt;Ul lesanv eo.&lt;/ref&gt;
|-
|Teulfilm|| ''Roparz Hemon'', gant [[Soazig Daniellou]]
|-
|Pladenn|| ''Er roue Stevan'', gant [[Roland Becker]]
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz|| Ronan ar C’hoadig, evit e labour bodañ oberenn [[Añjela Duval]]
|}

== [[2001]] : Pemvet rummad ar prizioù ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Studiadenn || ''Nouvel atlas linguistique de basse bretagne'', gant [[Jean Le Dû]]
|-
|Komedian|| [[Aziliz Bourges]], e Termaji, Teatr Penn-ar-bed
|-
|Levr|| [[Bernez Tangi]] (nac'het eo bet ar priz gantañ)
|-
|Teulfilm|| An heuliad filmoù ''Brezhoneg, un siècle de breton'', gant [[Anna Quéré]] ha [[Patrick Guinard]]
|-
|Kaner|| [[Marthe Vassalo]]
|-
|Kelaouadenn|| [[Marie-Laure Groix]]
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz|| [[Yann-Fañch Jacq]], [[Keit Vimp Bev]]
|}

== [[2002]] : C'hwec'hvet rummad ar prizioù ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Romant polis || ''Tenzor dindan vor ar Prins Frederik'', gant [[Yann Bijer]]
|-
|Lec’hienn Internet || akademiezh roazhon, [http://www.ac-rennes.fr www.ac-rennes.fr]
|-
|Levr|| ''Ar bleizi'', gant [[Corinne ar Mero]]
|-
|Levr barzhonegoù|| ''Kestell traezh evit kezeg ar mor'', [[Yann-Ber Piriou]]
|-
|Teulfilm|| ''Añjela Duval'', gant [[Mari Kermareg]]
|-
|Pladenn|| Spontus ha Kanerion Pleuigner
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz|| [[France Bleu Breizh Izel|France Bleu Breiz Izel]]
|}

== [[2003]] : Seizhvet rummad ar prizioù ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Levr evit ar yaouankiz || ''Gireg al livour bihan'', [[David Jambon]] troet gant [[Cédric Sinou]]
|-
|Studiadenn || ''An dud hag al loened'', Daniel Giraudon
|-
|Levr|| ''War un ton laou'', [[Yann Gerven]]
|-
|Pennad kazetenn|| ''Mestrez Koad Pin'', gant [[Lionel Buannic]]
|-
|Teulfilm|| ''Kafe du ha merc’hed en gwenn'', gant [[Sebastien le Guillou]] ha [[Lorenzo della Libera]]
|-
|Pladenn|| ''N’eo ket echu'', gant [[Nolwenn Korbell]]
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz|| [[Div Yezh]] ha [[Stumdi]]
|}

== [[2004]] : Eizhvet rummad ar prizioù ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Bandenn dreset || ''Sorserezed Breselien'', gant [[Bruno Bertin]] ha troet e brezhoneg troet gant [[Jil Penneg]]
|-
|Lec’hienn internet || [http://europeoftales.net europeotales.net]
|-
|Levr|| ''Daeroù dre ar goueleh'', [[Jeffrey Shaw]]
|-
|Teulfilm|| ''Goulou en noz'', gant [[Thierry Compain]]
|-
|Pladenn|| ''Un devez e-barzh Kreh Morvan'', gant [[Marcel Guilloux]]
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz|| [[A-bouez-penn]], kevredigezh dastum e bro Wened.
|}

== [[2005]] : Navet rummad ar prizioù ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Abadenn radio || ''Ar re zo bet da labourat e [[Mururoa]]'', [[Herve ar Beg]] 
|-
|Levr evit ar vugale|| ''Brezel an Erevent'', [[Marianna Donart]] ha [[Moran Dipode]]
|-
|Levr|| ''Carnets de Route'', [[Ifig Troadeg]]
|-
|Teulfilm|| ''Brezhoneg e 6 miz'', [[Ronan Hirrien]]
|-
|Pladenn|| Kanerion Pleuigner
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz|| [[Ya !]]/[[Keit Vimp Bev]]
|-
|Priz Isipisial|| [[Mouchig Dall]]
|}

== [[2006]] ==
&quot;Bet a zo bet eus ar Prizioù bep bloaz abaoe 1997 daoust ma n’eus ket a Prizioù 2006.

N’eus ket eus outo abalamour eo bet, adalek penn kentañ 2007, eo bet lidet ar prizioù dindan anv ar bloavezh goude.

(Anv « Prizioù 2007 » a zo bet roet evel d’ar pezh a oa war ar renk evit 2006 pa vefe priziet betek 2005, dindan anv prizioù ar bloavezh, ar pezh a oa bet graet evit ar brezhoneg er bloavez-se)&quot;&lt;ref&gt;Displegadenn bet tennet eus [https://web.archive.org/web/20101215114750/http://ouest.france3.fr/emissions/58475640-fr.php#para62951711 lec'hienn France 3 Ouest]&lt;/ref&gt;

== [[2007]] : 10{{vet}} rummad ar prizioù&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110826053237/http://blog.breizh.bz/?156-ar-priziou-fr3 Titouroù diwar-benn an 10{{vet}} abadenn]&lt;/ref&gt;==
Aozet e oa bet an abadenn en [[abati Daoulaz]] er bloavezh-se.

''Roll izili ar juri :'' [[Lukian Kergoat]] (Prezidant), [[Aziliz Bourges]], [[Mari Crenn]], [[Naig Daouphars]], [[Bernez Kerdraon]], [[Daniel Kernalegenn]] ha [[Marthe Vassallo]].

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Lec’hienn internet || [[Brezhoweb|Brezhoweb.com]] [http://Brezhoweb.com], kaset gant [[Lionel Buannic]]
|-
|Romant|| ''Seizh devez warn’ugent'', [[Mich Beyer]]
|-
|Teulfilm|| ''Matezh'', gant [[Thierry Compain]]
|-
|Pladenn|| ''Norsk'', gant [[Kreiz Breizh Akademi]]
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz|| ''Klaskerien ha treizherien soñjoù'', aozet gant [[Kuzul-departamant Penn-ar-Bed]]
|}

== [[2008]] : 11{{vet}} Rummad ar prizioù==

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Bravañ brezhoneg || [[Nolwenn Korbell]]
|-
|Romant|| ''An deiz hirgortozet'', [[Gege Gwenn]]
|-
|Teulfilm|| ''War an uhel'', [[Erwan Kermarrec|Erwan]] ha [[Tangi Kermarrec]]
|-
|Pladenn|| ''Les figurants'', [[Yann Raoul]]
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz|| [[Diwan]] (30 vloaz)
|-
|Priz a enor|| [[Fañch Broudic]]
|}

== [[2009]] : 12{{vet}} rummad ar prizioù ==
An abadenn 2009 a zo bet aozet e sal abadennoù an Enezeg, e [[Fouenant]] (29).

'''Roll izili ar juri :''' [[Marie Stervinou]], [[Gwen Lavenan]], [[Mikael Baudu]], [[Per Drezen]], [[Elen Rubin]], ha [[Frank Bodenes]].

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Priz al levr faltazi wellañ||&quot;Mervel ul lunvez&quot;, un dastum istorioù gant [[Henri Dorsel]], e ti [[Emgleo Breiz]]
|-
|Priz ar bladenn wellañ ||[[Ozan Trio]], evit ar bladenn ''Konsert2'', e ti [[Keltia Musique]]
|-
|Priz an teulfilm wellañ||Hent Dall, gant [[Sébastien Le Guillou]], istor ur c'houblad tud dall e Treger
|-
|Priz ar wellañ nevezadenn evit ar re yaouank||[[Divskouarn]], ur gevredigezh hag he deus ar pal broudañ ar brezhoneg er magourioù
|-
|Priz an eztaoladenn vravañ e brezhoneg||[[Martial Menard]] evit e gronikenn er ''Ouest-France Dimanche'' hag ar ''Petit dico de la piste en Bretagne'', e ti [[Coop Breizh]] hag, ex aequo, [[Gwenole Bihannig]], evit e droidigezh eus [[Titeuf]] e brezhoneg
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz||[[Ar Redadeg]], ar gevredigezh hag he deus aozet ar redadeg eus [[Naoned]] da [[Karaez|Garaez]], evit arc'hantañ raktresoù brezhonek
|}

== [[2010]] : 13{{vet}} rummad ar prizioù ==
An abadenn a zo bet aozet ar bloavezh-se e [[Sant-Teve]] ([[Mor-Bihan]]), ha kinniget e oa gant [[Goulwena An Henaff]] ha gant [[Eric Gudenkauff]]. Gant &quot;Le Ballet breton&quot; e veze graet abadennoù dañs etre pep priz.

'''Roll izili ar juri :''' [[Ghislaine Le Guillant]], [[Bernard Le Floc'h]], [[Raymond Le Bacon]], [[Maïwenn Raynaudon]] ha [[Telo Mell]].

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
| Priz ar gwellañ troidigezh (levr)|| [[Mark Kerrain]], gant troidigezh ''Teod ar balafenned'' gant [[Manuel Rivas]] (troet eus ar [[galiseg]]). Embannet gant [[An Alarc'h]].
|-
|Priz ar bladenn wellañ&lt;ref&gt;Loreet e vez an arzour evit ur bladenn e lec'h ma 'vez kalz plas d'ar brezhoneg&lt;/ref&gt; || [[Dom Duff]] evit e bladenn ''E-unan'' e ti BNC Productions.
|-
|Priz ar grouidigezh wellañ er skinwel pe war ar web|| An heuliad [[Brezhoweb|Ken Tuch']] gant [[Goulwena An Henaff]] hag [[Etienne Strubel]], Production L.B.K.
|-
|Priz ar wellañ nevezadenn evit ar re yaouank|| Kampoù vakañsiñ e [[brezhoneg]] hag e [[gallaoueg]] gant an [[UBAPAR]]
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz&lt;ref&gt;Loreet e vez un den pe ur gevredigezh hag a zo bet oberiant-tre evit lakaat ar brezhoneg da skediñ&lt;/ref&gt;||[[Lena Louarn]], evit he dek vloaz e penn [[Ofis ar Brezhoneg]]
|}&lt;small&gt;Notenn : Er bloavezh-se e oa Wikipedia brezhonek war ar renk evit &quot;Priz brezhoneger ar bloaz&quot; gant an 30 000 pennad enlinenn.&lt;/small&gt;

== [[2011]] : 14{{vet}} rummad ar prizioù ==
E [[Landreger]] e oa bet aozet an abadenn e 2011, kinniget gant [[Goulwena An Henaff]] ha gant [[Klemañ Soubigou]], ha lusket gant sonerezh ar strollad [[Francis Jackson Project]].

Ar juri : [[Dominique Gestin]] (war he leve, kuzulierez kêr e [[Gwimaeg]]), [[Gwenola Koig]] (kelennerez e [[Plijidi]], oberiant war dachenn ar sevenadur), [[Pauline Kerscaven]] (kazetennerez e France Bleu Breizh Izel, kenurzhierez « Treizherien soñjoù » e Penn-ar-Bed), [[Yann-Erwan Abalan]] (implijad e Brest Meurgêr ar Mor), [[Brendan Corre]] (kaner ar strollad [[Francis Jackson Project]]), [[Gwenael Kere]] (lusker e [[Radio Bro-Gwened]]).'''

{|class=&quot;wikitable&quot;
!Rummad!!Roll al loreidi 
|-
|Priz ar gwellañ levr faltazi|| ''[[Ar marc’h glas]]'', [[Riwal Huon]], [[Al Liamm]].
|-
|Priz ar gwellañ pladenn|| ''[[Ar vro didu]]'', [[Oktopus Kafé]], [[POCH AN TOER]]
|-
|Priz ar gwellañ oberenn|| ''[[Youenn Gwernig]]'', [[Jean-Charles Huitorel]], [[Aligal Production/France Télévisions]]
|-
|Priz ar gwellañ intrudu evit ar yaouankiz|| ''[[Ar Roue Marc’h]]'', [[TES]]
|-
|Priz ar gwellañ intrudu da wellaat implij ar yezh|| Tezenn [http://tel.archives-ouvertes.fr/docs/00/45/82/17/PDF/theseLeRuyet.pdf Kelenn ar brezhoneg, komz, liamm ha norm, prezanted e stern peder reolenn-sannañ ewid brezhoneg ar skolioù], [[Jean-Claude ar Ruyet]]
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz||[[Teatr Piba]] evit ar pezh-c’hoari [[Eden Bouillabes]].
|}&lt;small&gt;Notenn: E-kerz an abadenn en doa [[Bernez Rouz]], rener abadennoù brezhonek France 3, disklêriet e vo er bloaz a zeu lakaet ar Prizioù asambles gant prizioù Dazont ar yezh, roet bep bloaz gant Rannvro Breizh hag [[Ofis ar brezhoneg]]. Roet e vo ar Prizioù nevez e miz Genver 2012, e [[Roazhon]].&lt;/small&gt;

== [[2012]] : 15{{vet}} rummad ar prizioù ==
[[File:Prizioù 2012.JPG|thumb|Ar re briziet hag ar re zibabet evit ar Prizioù 2012.]]
Adalek ar bloaz-mañ e vez roet ur priz {{formatnum:1500}} euro da bep hini eus ar seizh priz kentañ, ouzhpenn ar c'hizelladur, ha 500 euro d'an eil ha trede prizioù.

Embannet en doa [[Bernez Tangi]] e nac'hfe e briz abalamour d'al lec'h dister a vez roet d'ar brezhoneg er skinwel.

E-barzh ar Maezioù Frank (''[[Les Champs Libres]]'' e galleg) e Roazhon e oa bet aozet an abadenn e 2012, kinniget gant [[Goulwena an Henaff]] ha gant [[Yann-Herle Gourvès]], ha lusket gant sonerezh ar strollad [[Alambig Electrik]].

Ar juri:
* Paskal Nignol, hanterour sevenadurel e Mirdi Breizh,
* Jean-René Le Moullec, kelenner e Skol an emsav,
* Anne Gouerou, pennskridaozerez Brudañ ha Skignañ,
* Visant Roue, karget eus ar pol studi Ofis Publik ar Brezhoneg,
* Anne-Claire Quiviger, Ajañs Sevenadurel Breizhek,
* Per Lavanant, prezidant Kreizenn Sevenadurel Lannuon,
* Jos Sicard-Card, prezidantez Mervent.

{|class=&quot;wikitable&quot;
! width=30% | Rummad
! width=35% | Roll al loreidi
! width=35% | Ar re all
|-
| Kevredigezhioù
| Babigoù Breizh, servij magouri e brezhoneg
|
* Mirdi-bro Plougerne
* ''Symphonie de Breizh''
|-
| Teulfilmoù
| ''Din-me da c’hoari'', poltred un den ampechet gant [[Mai Lincoln]] hag Erwann Kermarrec
|
* ''Ar SICA''
* ''Allah’s Kanañ war an hent''
|-
| Frammoù publik
| Ti-kêr [[Karaez]]
|
* Ti-kêr [[Bruz]]
* [[Kumuniezh kumunioù Bro Kemperle]]
|-
| Levrioù a faltazi
| [[Yann Bijer]], gant e romant istorel ''[[Torrebenn !]]'' ([[Al Liamm]])
|
* [[Mich Beyer]], gant ''Andon ar gasoni''
* [[Bernez Tangi]], gant ''Ar Saouzanenn''
|-
| Brezhoneg er bed ekonomikel
| Askorn Medical, un embregerezh e [[Saozon-Sevigneg]]
|
* Edubreizh
* Les Amis du bois
|-
| Pladennoù kanet e brezhoneg
| [[Lleuwen Steffan]], gant ''Tân''
|
* Yann Raoul, gant ''Noz an Nedeleg''
* Gweltaz Adeux, gant ''Ehan''
|-
| Brezhoneger ar bloaz
| Gwenael Oillo
|
* Andre er Meut
* Lleuwen Steffan
|}

== [[2013]] : 16{{vet}} rummad ar prizioù ==
E [[Montroulez]] e oa bet aozet an abadenn d'ar 26 a viz [[Genver]] 2013, kinniget gant [[Goulwena an Henaff]].

{|class=&quot;wikitable&quot;
! width=30% | Rummad
! width=35% | Roll al loreidi
! width=35% | Ar re all
|-
|Priz ar c'hevredigezhioù || [[Bod Kelenn]] evit e gentelioù noz e [[bro Pourlet|bro Bourlet]].
|
*
*
|-
|Priz ar gwellañ pladenn kanet e brezhoneg || [[Brieg Guerveno]], evit e bladenn rock ''Bleunioù an distruj''
|
*
*
|-
|Priz ar frammoù publik || [[Levraoueg]] [[Brest|kêr Vrest]] evit implij ar brezhoneg e buhez al levraoueg
|
*
*
|-
|Priz ar bed ekonomikel || [https://web.archive.org/web/20131221083518/http://www.difetis.com/fr/ difetis.com], ul lec'hienn da bellgargan levrioù e brezhoneg
|
*
*
|-
|Priz ar c'hoariva || Strollad [[Ar Vro Bagan]] evit ar pezh-c'hoari ''Armorica Breizh''
|
*
*
|-
|Priz al levr faltazi || [[Pierre-Emmanuel Marais]] evit e romant ''[[Alje 57]]''
|
*
*
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz || [[Thierry Jamet]], evit bezan embannet [[Harry Potter]] e brezhoneg ha savet [[skol Diwan Pornizh]]
|
*
*
|}

== [[2014]] : 17{{vet}} rummad ar prizioù ==
E [[Pont-'n-Abad]] e oa bet aozet an abadenn d'ar 24 a viz [[Genver]] 2014, kinniget gant [[Goulwena an Henaff]], ha gant [[Yann-Herle Gourvès]].

{|class=&quot;wikitable&quot;
! width=30% | Rummad
! width=35% | Roll al loreidi
! width=35% | Ar re all
|-
|Priz ar c'hevredigezhioù || Lise [[Diwan]], gwellañ lise Bro [[Frañs]] hervez ar Figaro
|
* Klub Rugbi an Aber e Plougerne
* Ti an douristed Kreiz-Breizh
|-
|Priz ar gwellañ pladenn kanet e brezhoneg || [[Dom Duff]] evit « Babel Powwow ».
|
* [[Gwennyn]], evit Beo. 
* [[Rozenn Talec]]-[[Yannick Noguet]], evit Mouezh an diaoul
|-
|Priz ar frammoù publik || Kumun [[Kerien]], evit bezañ kaset 15 ober da benn war an divyezhegezh. 
|
* Leurenn Glenmor e [[Karaez]]
* Kevrenn geltiek Skol-Veur [[Roazhon]] II
|-
|Priz ar bed ekonomikel || [[Breizhit !]], ur c’hoari nevez savet gant an ti-embann [[Jeux Bordier]] eus Sant-Malon
|
* ConsoBreizh,
|-
|Priz ar wellañ oberenn kleweled || [[Lann Vraz]], sevenet gant [[Soazig Daniellou]]
|
* A-hed an dour, France TV, gant [[Eric Gudenkauf]]. 
* War an ton bras, LBK, gant [[Lionel Buannic]] ha [[Claude Nadeau]]. 
|-
|Priz al levr faltazi || [[Hervé Gouédard]] evit e romant ''Paul Sérusier ul livour e Breizh'' 
| 
* [[Erwan Hupel]] evit Yudal
* [[Yann Gerven]] evit Traoù nevez
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz || [[Malo Bouëssel du Bourg]]
|
* [[Soazig Daniellou]], evit bezañ savet ar film hir kentañ e brezhoneg, Lann vraz. 
* [[Isabelle Le Nabat]], evit he lec'hienn genrouedad digoust «webklas», digor d'an holl, skolioù ha kerent, a ginnig dafar pedagogel. 
|}

== [[2015]] : 18{{vet}} rummad ar prizioù ==
E [[Logunec'h]] e oa bet aozet an abadenn d'ar 23 a viz [[Genver]] 2015, kinniget gant [[Goulwena an Henaff]], ha gant [[Yann-Herle Gourvès]].

{|class=&quot;wikitable&quot;
! width=30% | Rummad
! width=35% | Roll al loreidi
! width=35% | Eil ha trede priz
|-
|Priz ar strollegezhioù || Mirdi ar paludoù-holen, e [[Bourc'h-Baz]]
|
|-
|Priz ar gwellañ pladenn kanet e brezhoneg || &quot;N’int ket deuet a-benn da ziwriziennañ ac’hanomp&quot; [[Rhapsoldya]]
|
* Koumoul du, gant [[Jakez|Jakez ar Borgn]] &amp; [[Bleuenn ar Borgn]]. 
* Takenn Dour, gant [[Arneo]]
|-
|Priz ar bed ekonomikel || Naoned Eyewear, lunedour e [[Naoned]]
|
* Aplud, a grou c’hoarioù e brezhoneg
* Instant Gestion en deus krouet ur meziant evit fichennoù-pae e brezhoneg.
|-
|Priz ar wellañ oberenn kleweled || An dianav a rog ac’hanon, sevenet gant [[Avel Corre]]
|
* Malo, sevenet gant [[Benjamin Botella]] 
* Anavezout Breizh, savet gant [[Jean-Jacques Monnier]] hag [[Olivier Caillebot]]. 
|-
|Priz al levr faltazi || Bili er mor, danevelloù gant [[Annie Coz]] 
| 
* En-dro d’al lenn-vor, danevelloù gant [[Jef Gedez]] 
* Ar pezh a blij din, levr evit ar vugale gant [[Soaz|Soaz Pouldu]] ha [[Saig Pouldu]]
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz || [[Herve Seubil gKernaudour]], renet gantañ embannadur geriadur brezhoneg Treger-Goueloù Kerne-Uhel Frañsez Vallée
|
* [[Monique Gentil]], kengrouerez “Mammigoù”, un ti skoazellerezed-mamm ma vez komzet brezhoneg d’ar vabiged.
* [[Quentin Morvan]], bet lakaet gantañ e brezhoneg kanaouenn hollvrudet “Get lucky”
|}

== [[2016]] : 19{{vet}} rummad ar prizioù ==
E [[Plougastell-Daoulaz]] e oa bet aozet an abadenn d'ar 29 a viz [[Genver]] 2016, kinniget gant [[Goulwena an Henaff]], ha gant Yann-Herle Gourvès.

{|class=&quot;wikitable&quot;
! width=30% | Rummad
! width=35% | Roll al loreidi
! width=35% | Eil ha trede priz
|-
|Priz ar c'hevredigezhioù || Labourerien-douar Breizh
|
* ADEC 29, Kevredigezh evit Diguzhat ar C’hrign-bev e Penn-ar-Bed
* AREP, evit bezañ kinniget ur stummadur e Brezhoneg
|-
|Priz ar gwellañ pladenn kanet e brezhoneg || ''Skeud ho roudoù'' gant [[Nolwenn Korbell]].
|
* ''[[Heol Gor]]'' gant [[Dañs er Jeko]] 
* ''Brein (pladenn)'' gant Brein
|-
|Priz ar frammoù publik || CNFPT, evit stummañ implijidi ar strollegezhioù war ar brezhoneg. 
|
* Kumuniezh-kumunioù bro Kemperle, evit he c’hannadig “Mag16” lakaet e brezhoneg penn-da-benn
* Ti-kêr Pontekroaz, en deus sikouret lakaat digeriñ ur skol Diwan.
|-
|Priz an embregerezhioù || [[NumériBulle]] istorioù evit ar vugale da bellgargañ diwar Internet.
|
* D’istribilh, ur vreserezh a [[Plouider|Blouider]] hag he deus sachet ar vrud warni gant ur video e brezhoneg hag a zo bet gwelet ouzhpenn 100.000 gwech war Internet.
* Tachenn-gampiñ Kongell e [[Kiberen]], evit he fanellerezh divyezhek.
|-
|Priz ar wellañ oberenn kleweled || “Kurdistan, Huñvreal an Nevez-amzer”, teulfilm gant [[Mikael Baudu]]
|
* “Enseller Panda”, heuliad filmoù bevaat evit ar vugale gant [[Gilduin Couronné]] ha [[Sébastien Hivert]] 
* “Paotred al Loc’h”, teulfilm gant [[Ronan Hirrien]] 
|-
|Priz al levr faltazi || ''UDORA pe afer an ed-du'', romant skiant-faltazi gant [[Paskal an Intañv]] 
| 
* ''N'eus ket a garantez eürus'', romant gant [[Goulc'han Kervella]]
* ''Divemor'', romant gant [[Pierre-Emmanuel Marais]]
|-
|Priz brezhoneger ar bloaz || [[Romain Sponnagel]] evit bezañ roet lañs d’ar c’helenn ar brezhoneg ha da sevenadur Breizh e bro Sant-Brieg, hag evit bezañ krouet an arload Stag.
|
* [[Krismenn]] evit e stajoù kanañ hag e sonadeg war al leurenn vras en Erer Kozh. 
* [[Darlene Arokoh]] ur plac’h eus Kenya hag a zo o teskiñ brezhoneg.
|}

== [[2017]] : 20{{vet}} rummad ar prizioù ==
E [[Lannuon]]

== [[2018]] : 21{{vet}} rummad ar prizioù ==
E [[Karaez]]

== [[2019]] : 22{{vet}} rummad ar prizioù ==
E [[Bruz]]

== [[2020]] : 23{{vet}} rummad ar prizioù ==

== [[2021]] : 24{{vet}} rummad ar prizioù ==


== [[2022]] : 25{{vet}} rummad ar prizioù ==
E [[Lanester]] e oa bet aozet an abadenn d'ar 23 a viz Meurzh 2022, kinniget gant [[Goulwena an Henaff]], ha gant Yann-Herle Gourvès.

== [[2022|2023]] : 26{{vet}} rummad ar prizioù ==
E [[C'hoarigandi Roazhon|opera Roazhon]] e oa bet aozet an abadenn d'an 31 a viz Meurzh 2023, kinniget gant [[Goulwena an Henaff]], ha gant Yann-Herle Gourvès.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! width=&quot;30%&quot; |Rummad
! width=&quot;35%&quot; |Roll al loreidi
! width=&quot;35%&quot; |Eil ha trede priz
|-
|Priz ar c'hevredigezhioù
|Bannoù-Heol evit al levr CD ''Ar Marc'h dall''
|
* &quot;Kevre breizhat ar vell-droad ouezelek&quot; evit o c'hehentiñ e brezhoneg
* Les Chats cosmiques evit o arload &quot;Breizhle&quot;
|-
|Priz ar gwellañ krouidigezh kanet e brezhoneg
|''Kanour noz'' gant [[Élodie Jaffré]], [[Awena Lucas]] ha [[Yann Le Bozec]].
|
* ''Volume 1'' gant [[Modkozmik]]
* ''Talm ur galon'' gant [[Startijenn]]
|-
|Priz ar strollegezhioù 
|[[Plougastell-Daoulaz]], evit stummañ implijidi war ar brezhoneg ha bezañ sinet ar garta Ya d’ar brezhoneg live 3
|
* [[Rostrenn]]
* [[Pempoull]] evit bezañ lakaet ur panellerezh e brezhoneg
|-
|Priz an embregerezhioù
|[[Breizh Odyssée]] e [[Landevenneg]].
|
* [[Ouest-France]] evit podkastoù [[Aziliz Peaudecerf]]
* skol vroderezh [[Pascal Jaouen]]
|-
|Priz ar wellañ oberenn kleweled
|“E jardrin ur stourmer”, teulfilm gant [[Mikael Baudu]]
|
* &quot;Disoñjal&quot; gant [[Madeleine Guillot]]
* “Buhez ar Sant&quot; savet gant [[Riwall Kermarrec]]  ha [[Yann-Herle Gourvès]]
|-
|Priz al levr faltazi
|''Kan ar mel'' gant [[Yannig Audran]]
|
* &quot;Fulenn&quot;, [[Yann-Charlez Kaodal]]
* &quot;Planedenn ar paotr e bluenn&quot;, [[Mich Beyer]]
|-
|Priz brezhoneger⸱ez ar bloaz
|[[Ahez (strollad)|Alvan hag Ahez]] evit bezañ bet e kenstrivadeg an [[Kenstrivadeg Eurovision ar C'han|Eurovision]] gant ur ganaouenn e brezhoneg skrivet ganto.
|
* [[Jean-Patern Ars]], rener ur skol divyezhek
* [[Loeiza an Duigoù]], skrivagnerez e brezhoneg.
|}

== Notennoù ==
&lt;references/&gt;
*Kavout a reer disoc'hoù ar Prizioù war [https://web.archive.org/web/20101215114750/http://ouest.france3.fr/emissions/58475640-fr.php lec'hienn France 3 Ouest]

== Pennadoù kar ==
*[[France 3]] ha [[France 3 Ouest]]
*[[France Bleu Breizh Izel]]
*[[Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg]]

{{Porched Breizh}}

[[Rummad:Sevenadur Breizh]]
[[Rummad:Prizioù]]</text>
      <sha1>ih8h1vqk6wyz4f9vajifejw6t2marxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aniche</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84102</id>
    <revision>
      <id>2193972</id>
      <parentid>2178564</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T17:10:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JackyM59</username>
        <id>87937</id>
      </contributor>
      <comment>/* Istor */ Actualisation d'une photographie</comment>
      <origin>2193972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7836" sha1="s6lne44ympfdjx9cz7ksmjhmz5ziu84" xml:space="preserve">{{Labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Aniche
| anvYezh = 
| Yezh = 
| anvOfisiel = 
| skeudenn = Place Jean-Jaurès (92200).jpg
| alc'hwez = Plas Jean Jaurès
| ardamezioù = Blason Aniche 59.svg
| logo = 
| bro = 
| rannvro = [[Hauts-de-France]]
| departamant = [[Norzh (departamant)|Norzh]]
| arondisamant = [[Arondisamant Douai|Douai]]
| kanton = [[Kanton Aniche|Aniche]] &lt;small&gt;(pennlec'h)&lt;/small&gt;
| etrekumuniezh = Communauté de communes Cœur d'Ostrevent
| bro velestradurel = 
| maer = Marc Hémez
| amzer-gefridi = 2014-2020
| gorread = 6.52
| hedred = 3.2519444444
| ledred = 50.3305555556
| uk = 
| ubi = 26
| ubr = 71
}}


'''Aniche''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] an [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]]. 

== Istor ==
[[Restr:Aniche - Albums de Croÿ.jpg|kleiz|thumb|Aniche tro 1603]]

=== {{XVIIIvet}} kantved ===
*[[1778]]: [[glaou-douar|glaou]] a voe dizoloet en '''Aniche'''.

=== {{XIXvet}} kantved ===
* Nav micherour a varvas er foz ''Saint Hyacynthe'' pa voe aloubet gant moged.
* 21 micherour a voe lazhet gant un darzhadenn dinamit er foz Fénelon&lt;ref&gt;''Le Progrés Illustré'', 8 a viz Kerzu 1900&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet}} kantved ===
* [[Brezel-bed kentañ]]: dalc'het e voe '''Aniche''' gant al lu [[Alamagn|alaman]] adalek miz Gwengolo 1914 betek an 28 a viz Here 1918 pa voe dieubet gant lu ar [[Rouantelezh-Unanet]]. 314 den eus '''Aniche''' a varvas abalamour d'ar brezel: 299 milour ha 15 den nann-soudard&lt;ref&gt;''La Voix du Nord'', 11 a viz Du 2008&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
{|
|[[Restr:Église Saint-Martin d'Aniche (97100).jpg|kleiz|thumb|240x240px]]
|}
* Iliz katolik ''Sant Varzhin'', 1855-1859
== Armerzh ==
* Mengleuzioù glaou, serret e 1938.
* Labouradegoù gwer.
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{Dilennad |Deroù = Gouere 1800|Penn = Kerzu 1817|Anv =[[Auguste-Louis Lanvin]]|Strollad =|Karg = Letanant }}
{{Dilennad |Deroù = Meurzh 1989|Penn = Meurzh 2014|Anv =Michel Meurdesoif|Strollad =[[Strollad Komunour Gall]]|Karg = Kelennour Saozneg }}
{{DilennadBremañ |Deroù = Meurzh 2014|Penn = |Anv =Marc Hémez|Strollad =Tu-dehoù diseurt|Karg = }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1793-2007 ==
&lt;timeline&gt;
Colors=					
  id:lightgrey value:gray(0.9)					
  id:darkgrey value:gray(0.7)					
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)					
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)					
ImageSize = width:800 height:350					
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50					
DateFormat = x.y					
Period =from:0 till:11000					
TimeAxis = orientation:vertical					
AlignBars = justify					
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0					
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0					
					
BackgroundColors = canvas:sfondo					
BarData=					
  bar:1791					
  bar:1792					
  bar:1793					
  bar:1794					
  bar:1795					
  bar:1796					
  bar:1797					
  bar:1798					
  bar:1799					
  bar:1800 text:1800					
  bar:1801					
  bar:1802					
  bar:1803					
  bar:1804					
  bar:1805					
  bar:1806					
  bar:1807					
  bar:1808					
  bar:1809					
  bar:1810					
  bar:1811					
  bar:1812					
  bar:1813					
  bar:1814					
  bar:1815					
  bar:1816					
  bar:1817					
  bar:1818					
  bar:1819					
  bar:1820 text:1820					
  bar:1821					
  bar:1822					
  bar:1823					
  bar:1824					
  bar:1825					
  bar:1826					
  bar:1827					
  bar:1828					
  bar:1829					
  bar:1830					
  bar:1831					
  bar:1832					
  bar:1833					
  bar:1834					
  bar:1835					
  bar:1836					
  bar:1837					
  bar:1838					
  bar:1839					
  bar:1840 text:1840					
  bar:1841					
  bar:1842					
  bar:1843					
  bar:1844					
  bar:1845					
  bar:1846					
  bar:1847					
  bar:1848					
  bar:1849					
  bar:1850					
  bar:1851					
  bar:1852					
  bar:1853					
  bar:1854					
  bar:1855					
  bar:1856					
  bar:1857					
  bar:1858					
  bar:1859					
  bar:1860 text:1860					
  bar:1861					
  bar:1862					
  bar:1863					
  bar:1864					
  bar:1865					
  bar:1866					
  bar:1867					
  bar:1868					
  bar:1869					
  bar:1870					
  bar:1871					
  bar:1872					
  bar:1873					
  bar:1874					
  bar:1875					
  bar:1876					
  bar:1877					
  bar:1878					
  bar:1879					
  bar:1880 text:1880					
  bar:1881					
  bar:1882					
  bar:1883					
  bar:1884					
  bar:1885					
  bar:1886					
  bar:1887					
  bar:1888					
  bar:1889					
  bar:1890					
  bar:1891					
  bar:1892					
  bar:1893					
  bar:1894					
  bar:1895					
  bar:1896					
  bar:1897					
  bar:1898					
  bar:1899					
  bar:1900 text:1900					
  bar:1901					
  bar:1902					
  bar:1903					
  bar:1904					
  bar:1905					
  bar:1906					
  bar:1907					
  bar:1908					
  bar:1909					
  bar:1910					
  bar:1911					
  bar:1912					
  bar:1913					
  bar:1914					
  bar:1915					
  bar:1916					
  bar:1917					
  bar:1918					
  bar:1919					
  bar:1920 text:1920					
  bar:1921					
  bar:1922					
  bar:1923					
  bar:1924					
  bar:1925					
  bar:1926					
  bar:1927					
  bar:1928					
  bar:1929					
  bar:1930					
  bar:1931					
  bar:1932					
  bar:1933					
  bar:1934					
  bar:1935					
  bar:1936					
  bar:1937					
  bar:1938					
  bar:1939					
  bar:1940 text:1940					
  bar:1941					
  bar:1942					
  bar:1943					
  bar:1944					
  bar:1945					
  bar:1946					
  bar:1947					
  bar:1948					
  bar:1949					
  bar:1950					
  bar:1951					
  bar:1952					
  bar:1953					
  bar:1954					
  bar:1955					
  bar:1956					
  bar:1957					
  bar:1958					
  bar:1959					
  bar:1960 text:1960					
  bar:1961					
  bar:1962					
  bar:1963					
  bar:1964					
  bar:1965					
  bar:1966					
  bar:1967					
  bar:1968					
  bar:1969					
  bar:1970					
  bar:1971					
  bar:1972					
  bar:1973					
  bar:1974					
  bar:1975					
  bar:1976					
  bar:1977					
  bar:1978					
  bar:1979					
  bar:1980 text:1980					
  bar:1981					
  bar:1982					
  bar:1983					
  bar:1984					
  bar:1985					
  bar:1986					
  bar:1987					
  bar:1988					
  bar:1989					
  bar:1990					
  bar:1991					
  bar:1992					
  bar:1993					
  bar:1994					
  bar:1995					
  bar:1996					
  bar:1997					
  bar:1998					
  bar:1999					
  bar:2000 text:2000					
  bar:2001					
  bar:2002					
  bar:2003					
  bar:2004					
  bar:2005					
  bar:2006					
  bar:2007					
PlotData=					
 color:barra width:10 align:left					
 bar:1793 from:0 till: 840					
 bar:1800 from:0 till: 804					
 bar:1806 from:0 till: 1064					
 bar:1821 from:0 till: 1733					
 bar:1831 from:0 till: 1926					
 bar:1836 from:0 till: 1807					
 bar:1841 from:0 till: 2030					
 bar:1846 from:0 till: 2537					
 bar:1851 from:0 till: 3057					
 bar:1856 from:0 till: 3826					
 bar:1861 from:0 till: 4156					
 bar:1866 from:0 till: 4501					
 bar:1872 from:0 till: 4922					
 bar:1876 from:0 till: 5484					
 bar:1881 from:0 till: 5861					
 bar:1886 from:0 till: 6253					
 bar:1891 from:0 till: 6765					
 bar:1896 from:0 till: 6924					
 bar:1901 from:0 till: 7434					
 bar:1906 from:0 till: 8321					
 bar:1911 from:0 till: 8603					
 bar:1921 from:0 till: 8808					
 bar:1926 from:0 till: 9348					
 bar:1931 from:0 till: 9105					
 bar:1936 from:0 till: 9037					
 bar:1946 from:0 till: 8836					
 bar:1954 from:0 till: 9421					
 bar:1962 from:0 till: 10419					
 bar:1968 from:0 till: 10190					
 bar:1975 from:0 till: 9690					
 bar:1982 from:0 till: 9533					
 bar:1990 from:0 till: 9672					
 bar:1999 from:0 till: 9759					
 bar:2006 from:0 till: 9990					
 bar:2007 from:0 till: 10023					
					
TextData=					
  fontsize:S pos:(50,10)					
  text:					
&lt;/timeline&gt;
&lt;ref&gt;Cassini hag [[EBSSA]]&lt;/ref&gt;
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Dave ha notennoù ==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]]</text>
      <sha1>s6lne44ympfdjx9cz7ksmjhmz5ziu84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mikael Bodlore-Penlaez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96332</id>
    <revision>
      <id>2193990</id>
      <parentid>2178067</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T08:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36904-33</username>
        <id>92429</id>
      </contributor>
      <comment>sinet (skeudennet ha sinet meur a levr)</comment>
      <origin>2193990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10177" sha1="7eyfgjgd75ezsef6nkdlry4x70wf6uv" xml:space="preserve">{{Infobox Skrivagner
 | anv              = Mikael Bodlore-Penlaez
 | skeudenn         =Mikael-bodlore-penlaez.jpg
 | ment             = 
 | alc'hwez         = 
 | anv mat          = Michel Bolloré
 | anv pluenn       = Mikael Bodlore-Penlaez
 | obererezh        = Kartennour&lt;br&gt;Skrivagner&lt;br&gt;Skridarnodour
 | deiziad ganet    = [[24 a viz C'hwevrer]] [[1975]]
 | lec'h ganet      = [[Brest]], {{Breizh}}
 | deiziad marv     = 
 | lec'h marv       = 
 | yezh             = [[Brezhoneg]], [[galleg]]
 | luskad           = 
 | rumm             = 
 | enorioù          = Kolier an Erminig, 2016
 | oberennoù pennañ = ''Atlas Breizh ''&lt;br&gt; ''Atlas ar bed keltiek''&lt;br&gt; ''Atlas ar broadoù hep Stad en Europa''
 | sinadur          =
 | ment sinadur     =
 | lec'hienn        = 
}}
Skrivagner brezhonek ha gallek, kartennour hag emsaver [[Breizh|breizhat]] eo '''Mikael Bodlore-Penlaez''' (''Michel Bolloré'' hervez ar stad keodedel), bet ganet e [[Brest]] d'an [[24 C'hwevrer]] [[1975]]. Kemeret en deus perzh ivez e krouidigezh an [[astenn internet]] [[.bzh]].

== Buhez ==
Studiet en doe an diorren lec'hel e [[Skol-Veur Breizh-Izel]] e Brest. E [[Kemper]] emañ o labourat hag o chom.

== Oberoù ==
Diouzh e vicher eo dedennet gant ar [[kartennouriezh|gartennoùriezh]] hag e plij dezhañ sevel kartennoù hag atlasoù a denn da Vreizh ha d'ar pobloù minoraelaet. Pourveziñ a ra kartennoù evit levrioù embannet e Breizh. 
Asambles gant Divi Kervella en doe savet, skeudennet ha sinet meur a levr war an tachennoù e vourrent plediñ ganto : kartennouriezh, [[bannielouriezh]] hag [[ardamezouriezh]]&lt;ref&gt;Deskrivet en deus o labourioù boutin e-barzh eur pennad (Al Liamm, 427, Ebrel 2018) e koun e gomper.&lt;/ref&gt;. Krouet en doe e 2005, gant skoazell Divi Kervella, Geobreizh, porched douaroniel Breizh, evit pourveziñ kartennoù brezhonek, kartennoù Breizh istorel, rolloù anvioù douaroniel…&lt;ref&gt;Roll ennet diouzh al lec'hienn : kartennoù Breizh, tennet evit ul lod brasañ anezho eus Atlas Breizh ; kartennoù frank a wirioù e c’hellot implijout evel ho peus c’hoant war ho lec’hiennoù internet ; foñsoù ar c’hartennoù evit ar c’helennerien pe ar studierien evit mont pelloc’h gant labourioù diwar-benn Breizh (stumm skeudenn, vektoriel pe shapefile evit ar c’hartennourien a-vicher) ; titouroù a-bep seurt diwar-benn douaroniezh Breizh, hag e brezhoneg ouzhpenn-se ha kartennoù Breizh, pobloù Europa pe ar bed. Gwelet d'an 25 Here 2020.&lt;/ref&gt;

E [[1999]] en deus krouet al lec’hienn ''Eurominority.eu'' ha war-lerc’h en deus renet ''Atlas ar broadoù hep Stad e Europa'', ul levr diwar-benn stad pobloù minorelaet e Europa, ha troet e saozneg hag e galizeg. Stourmañ a ra evit gwir ar pobloù d'en em dermeniñ ha kemeret en doa perzh en intrudu YesBreizh.net a gas war-raok [[dizalc’hiezh]] Breizh.

Ur soner [[violoñsell|gaolviolin]] anezhañ ez eo dedennet gant ar [[sonerezh klasel]] e Breizh hag en deus kensavet ul levr gant [[Aldo Ripoche]].
Ul levr flemmus a-enep an adreizh tiriadel en deus skeudennet ha skrivet gant [[Erwan Chartier-Le Floch]].

E [[2015]] en doe krouet ar gevredigezh Bannieloù Breizh m'emañ prezidant anezhi.

Kemeret en deus Mikael Bodlore-Penlaez perzh er stourmadeg evit ma vo degemeret an astenn [[Internet]] [[.bzh]] evit Breizh. E [[2006]] en deus skignet ur [[goulennadeg]] war lec’hienn ''Geobreizh.com'' evit-se. A-drugarez d’an obererezh-se o deus en em ziazezet meur a strollegezh lec'hel (Rannvro Breizh peurgetket) gant un doare ofisiel. Deuet eo da vezañ besprezidant ar gevredigezh ''www.bzh'' he deus bet d’an [[13 a viz Mae]] [[2013]] an aotre gant an ICANN ''(Internet Corporation for Assigned Names and Numbers)'' da implijout an astenn nevez.

== Enorioù ==
Resevet en doe [[Kolier an Erminig]] digant [[Skol-Uhel ar Vro]] e [[2016]]&lt;ref&gt;Pennad e-barzh Le Télégramme https://www.letelegramme.fr/finistere/collier-de-l-hermine-les-quatre-promus-17-08-2016-11184495.php. Gwelet d'an 25 Here 2020&lt;/ref&gt;. Video evit [https://web.archive.org/web/20201128215744/http://www.skoluhelarvro.bzh/institut-culturel-de-bretagne/les-hermines/mikael-bodlore-penlaez/ ar c'hinnigadur].
Roet eo bet ivez dezhañ e 2013 priz al levr [[Produet e Breizh]] evit al levr-pladenn ''Sonerezh klasel Breizh'' er rummad &quot;Levrioù e brezhoneg&quot;. 
Gounezet eo bet gantañ priz al levr Produet e Breizh evit ''Atlas Breizh'' e [[2011]] e rummad ''Bam d’ar galon'' ha priz kentañ eus priz rannvroel ar brezhoneg.&lt;br&gt;

== Embannadennoù ==
=== Pennadoù ===
* ''Kartenner ha bannieler kar-ar-bed'', erlamet diouzh ''Al Liamm'', nn 427, Meurzh-Ebrel 2018, p. p. 56-59. E koun Divi Kervella.
* ''Cinq ans d’actualités des nations sans État et des minorités nationales'' gant David Forniès), (pennadoù embannet war lec'hienn eurominority.eu), ( Mondivers/Eurominority, 2010
===Levrioù===
*''Guide des drapeaux bretons et celtes'' (gant [[Divi Kervella]]), Yoran Embanner, 2008 {{ISBN|978-2-916579-12-2}}
*''Atlas des Nations sans État, peuples minoritaires en quête de reconnaissance'', Yoran Embanner, 2010 {{ISBN|978-2-914855-71-6}}
**''Atlas of Stateless Nations, minority peoples in search of recognition'' (troet e [[saozneg]] gant Ciaran ha Sarah Finn), Emb. Y Lolfa, 2011 {{ISBN|978-1847713797}}
**''Atlas das Nações sem Estado da Europa, povos minoritarios na procura de reconhecimento'' (troet e [[galizeg]] gant Abrahan Bande Paz ha Fernando Corredoira), Através, 2017
*''Atlas Breizh / Atlas de Bretagne'' (brezhoneg gant [[Divi Kervella]]), [[Coop Breizh]], 2011 {{ISBN|978-2843464959}}
*''Sonerezh klasel Breizh / Musique classique bretonne, Cras, [[Paul Ladmirault|Ladmirault]], Le Flem, Le Penven, Ropartz...'' (gant [[Aldo Ripoche]], brezhoneg gant Divi Kervella), Emb. [[Coop Breizh]], 2012 {{ISBN|978-2-84346-563-5}}
*''Bretagne, les questions qui dérangent'' (gant Pierre-Emmanuel Marais &amp; Lionel Henry), Yoran Embanner, 2014 {{ISBN|978-2-916579-78-8}}
*''La France charcutée, petite histoire du &quot;big bang&quot; territorial&quot;'', Coop Breizh, 2014 {{ISBN|978-2-84346-722-6}}
*''Atlas ar bed keltiek / Atlas des mondes celtiques'' (gant Erwan Chartier-Le Floch &amp; Divi Kervella), Coop Breizh, 2014 {{ISBN|978-2-84346-693-9}}
*''Réunifier la Bretagne, région contre métropoles ?'' (gant Géographes de Bretagne, dindan renerezh Yves Lebahy ha [[Gael Briand]]), Skol Vreizh, 2015 {{ISBN|978-2367580425}}
*''Gwenn-ha-Du, le drapeau breton'' (rummad &quot;Trilogie des symboles de Bretagne&quot;), Emb. Coop Breizh, 2015 {{ISBN|978-2843467233}}
*''Bro Gozh ma Zadoù, l'hymne national breton'' (rummad &quot;Trilogie des symboles de Bretagne&quot;), Emb. Coop Breizh, 2015 {{ISBN|978-2843467240}}
*''BZH, l'abréviation bretonne'' (rummad &quot;Trilogie des symboles de Bretagne&quot;), Emb. Coop Breizh, 2015 {{ISBN|978-2843467257}}

==== Levrioù en deus kemeret perzh evel kartennour enno ====
* Paul Andre Bempechat, ''Jean Cras, Polymath of Music and Letters'', Ashgate Publishing Limited, 2009 {{ISBN|978-0754606833}}
* [[Jean-Pierre Le Mat]], ''Histoire de Bretagne : le point de vue breton'', , Yoran Embanner, 2010 {{ISBN|978-2914855754}}
* Jean-Pierre Le Mat, ''Die Geschichte der Bretagne, der Bretonische Standpunkt'', Yoran Embanner, 2010 {{ISBN|978-2914855761}}
* Ronan Larvor, ''Bretons des Kerguelenn'', Yoran Embanner, 2011 {{ISBN|978-2916579191}}
* François Waag, ''Histoire d'Alsace, le point de vue alsacien'', (Oberour), Emb. Yoran Embanner, 2012 {{ISBN|978-2914855662}}
* Valérie Le Nigen, Christian Gouerou, ''Un Modèle politique breton ? Enquêtes, analyses, entretiens, portraits'', [[Erwan Chartier|Erwan Chartier-Le Floch]] (Oberourien), Nono (Skeudennaouer), Emb. [[Coop Breizh]], 2014 {{ISBN|978-2-84346-642-7}}
* [[Tudi Kernalegenn]], ''Histoire de l'écologie en Bretagne'', [[Embannadurioù Goater]], 2014 {{ISBN|978-2-918647-38-6}}
* [[Jean-Jacques Monnier]] &amp; Olivier Caillebot, ''Connaissance de la Bretagne des origines à nos jours'' (DVD), Skol Vreizh, 2014
* Tina et Luc Pauwels, ''Histoire de l'Ukraine, le point de vue ukrainien'', Yoran Embanner, 2015 {{ISBN|978-2-36747-011-5}}
* [[Venceslas Kruta]], ''Le monde des anciens Celtes'', Yoran Embanner, 2015 {{ISBN|978-2-36747-012-2}}
* [[Alain Le Sann]], ''Pêcheurs bretons en quête d’avenir'', avec les Géographes de Bretagne), Skol Vreizh, 2016 {{ISBN|978-2-36758-057-9}}
* Bertrand Luçon, ''Noms de lieux bretons du pays nantais'', Yoran Embanner, 2017 {{ISBN|978-2916579955}}
* Yves Lebahy, ''Défis pour la Bretagne, un « nécessaire nouveau contrat social »'', Skol Vreizh, 2020 {{ISBN|978-2367581101}}

===Kartennoù===
*''Pobloù minorel Europa'', 2004
*''Kant Broad Europa'', 2005
*''Hil Roueed ha Duged Breizh'', 2007
*''Breizh : Douaroniezh ur Vroad istorel Breizh (60 bro hengounel Breizh)'', 2007
*''9 bro, 5 departamant, 1 500 kumun Breizh'', 2008
*''Pobloù ar bed'', 2009
*''Broioù Friz'', 2010
*''Yezhoù Europa'', 2010
*''Kartenn ar bed e [[brezhoneg]]'', 2011
*''Kartenn Traoñienn-al-Liger'', 2012
*''Kartenn Kurdistan'', 2012
*''Pobloù Europa, kartenn etnografek ar broadoù hag ar rannvroioù istorel'', 2012
*''Europako Nazioak, Nazio burujabeen eta estaturik ez duten nazioen mapa'', 2014 (gant ar gazetenn ''Argia'')
*''Breizh, kartenn gelenn ar broioùigoù'', 2016 (gant ar gevredigezh War 'l Leur Penn ar Bed)
*''Broadoù keltiek,'' 2020
*''Miltamm kartenn Breizh'' e [[brezhoneg]], Emb. Bannoù Heol, 2021
*''Miltamm kartenn ar broadoù keltiek'' e [[brezhoneg]], Emb. Bannoù Heol, 2022
*''Miltamm kartenn ar bed'' e [[brezhoneg]], Emb. Bannoù Heol, 2023

=== Diskouezadegoù ===
*''Kartennoù evit kompren Breizh / Des cartes pour comprendre la Bretagne'', [[Skol-Uhel ar Vro]] ; Coop Breizh, 2011
*''Sonerezh klasel Breizh / Musique classique bretonne'', Akademi Paol ar Flemm ; Coop Breizh, 2012
*''Ar bed keltiek / Les mondes celtiques'', Skol-Uhel ar Vro ; Coop Breizh, 2015

=== Raktresoù all ===
* ''Miltamm kartenn Breizh'', Bannoù Heol, 2021

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Bodlorepenlaez, Mikael}}
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1975]]
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Tud eus Brest]]</text>
      <sha1>7eyfgjgd75ezsef6nkdlry4x70wf6uv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Polissena Ruffo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98052</id>
    <revision>
      <id>2193956</id>
      <parentid>2066816</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T15:53:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3103" sha1="qk03hv9bzly1krfn5c2silq8w3ncs9s" xml:space="preserve">'''Polissena Ruffo''' ([[1400]]-[[1420]]) a oa ur briñsez italian, eus [[Calabria]], er {{XVvet}} kantved. Priñsez [[Rossano]] e oa, kontez [[Corigliano]] ha [[Montalto]], ha merc'h da [[Carlo Ruffo di Montalto]]&lt;ref&gt;[http://www.vacanzeitinerari.it/schede/centri_della_calabria_paola_sc_2426.htm Hervez skridoù zo e vije bet merc'h da Antonio Ruffo]&lt;/ref&gt; ha [[Ceccarella Sanseverino]].

== Madoù==
An tiegezh [[Ruffo di Calabria|Ruffo]], a oa meur a skourr anezhañ, a oa en e zalc'h un toullad brav a zouaroù e [[Rouantelezh Naplez]], en em lede eus [[Calabria]] da v-[[Basilicata]] hiziv. Evit dimeziñ e rankent goulenn an aotre digant ar roue&lt;ref name=&quot;castellodicaccuri.it&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20060512044930/http://www.castellodicaccuri.it/0410/storia/ruffo.htm Castello di Caccuri&lt;/ref&gt;.
Ur c'hoar yaouankoc'h he devoa Polissena, Covella hec'h anv, hag a oa dugez [[Sessa]]; o-div e oant hêrezed an Tiegezh Ruffo eus [[Montalto]].

[[Janed II Naplez]] a roas hec'h aotre da [[eured]] Polissena gant ar marc'heg gall Jacques de Mailly, a veze da-heul [[Jacques de la Marche]]&lt;ref name=&quot;castellodicaccuri.it&quot;/&gt; senesal meur Naplez&lt;ref&gt;http://it.wikisource.org/wiki/Sommario_delle_vite_de'_duchi_di_Milano/Francesco_I_Sforza&lt;/ref&gt;. Ar pried nevez avat a varvas ur pennad goude an eured. 

E [[1417]] Giovanna II rese principato douar [[Rossano]] concedendolo a Polissena&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20060507062205/http://biblio.area.cs.cnr.it/bibliocalab/biblioteche/rossano/tour/base/present.html&lt;/ref&gt;, kentañ priñsez Rossano&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080214152648/http://users.pandora.be/carlo.fontana/elenco20.html elenco20&lt;/ref&gt;. Tri bloaz a-raok, e [[1414]], he devoa Janed roet dezhi douaroù he zad Carlo Ruffo.

== Eured ==

D'an 23 a viz Here [[1418]], e Rossano, ec'h addimezas Polissena da [[Francesco Sforza]], mab da [[Muzio Attendolo Sforza]], hag a oa da vezañ [[dug Milano]]. En argouroù e tegase an [[intañvez]] yaouank domanioù [[Paola (Italia)|Paola]], priñselezh [[Rossano]], [[Calimera]], [[Caccuri]], [[Montaldo]], [[Policastro]] ha douaroù all hag a voe fiziet en Angelo Simonetta da verañ&lt;ref&gt;[http://www.storiadimilano.it/Personaggi/Milanesi%20illustri/CiccoSimonetta.htm Storia di Milano ::: Cicco Simonetta]&lt;/ref&gt;, il cui nipote Cicco sarebbe diventato sekretour gant [[Francesco Sforza]], [[Galeazzo Maria Sforza]] ha [[Bona di Savoia]].

== He marv ==
 
E [[1419]] e c'hanas Polissena ur verc'hig, Antonia Polissena, a varvas tost kenkent, hag he mamm war he lerc'h. 

Marv Polissena a voe lakaet war gont a c'hontamm en amzer-se&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090205202408/http://spazioinwind.libero.it/rossanoweb/storia.htm RossanoWeb - Storia&lt;!-- Titolo generato automaticamente --&gt;]&lt;/ref&gt; kontall hag a vije bet roet dezhi gant un eontr dezhi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081202232502/http://www.kleio.org/en/history/famtree/sforza/054.html Francesco Sforza]&lt;/ref&gt;.

== Notennoù ==
&lt;references/&gt;

{{DEFAULTSORT:Ruffo, Polissena}}
[[Rummad:Noblañsoù italian]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1400]]
[[Rummad:Marvioù 1420]]</text>
      <sha1>qk03hv9bzly1krfn5c2silq8w3ncs9s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rutherfordiom</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100552</id>
    <revision>
      <id>2193981</id>
      <parentid>2095927</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T02:34:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8444" sha1="nto9jq5n2luqso601fqfnyamtg8qggq" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:auto; font-size:90%;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot;| &lt;div style=&quot;background-image:linear-gradient(to right, #ffc0c0, #fff);&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot;
|-
|[[Restr:Radiation warning symbol.svg|32px]]
! style=&quot;text-align:center; font-size:2em; padding-top:10px;&quot;|Rutherfordiom
|[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]]
|}&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| [[Lawrensiom]] – '''Rutherfordiom''' – [[Dubniom]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;|
{|
|-
| &lt;br&gt;[[Hafniom|Hf]]&lt;br&gt;'''Rf'''
| colspan=&quot;2&quot;| [[Restr:Rf-TableImage.svg|250px|Taolenn beriodek, Rutherfordiom]]
&lt;div style=&quot;text-align: right&quot;&gt;&lt;mark&gt;[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]&lt;/mark&gt;&lt;/div&gt;
|}
|- bgcolor=&quot;#ffc0c0&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| Perzhioù hollek
|-
|'''[[Niver atomek]]''' || 104
|-
|'''[[Rummad kimiek]]''' || [[Metal ardreuzat|Metaloù ardreuzat]]
|-
|'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || 4
|-
|'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 7
|-
|'''[[Bloc'h (taolenn drovezhiek)|Bloc'h]]''' || d
|-
|'''[[Tolz atomek]]''' || [267] 
|- bgcolor=&quot;#ffc0c0&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| Aozadur elektronek
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Aozadur elektronek an atomoù'''&lt;br&gt;[Rn] 5f&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; 6d&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; 7s&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| Dasparzh an elektronoù : '''2, 8, 18, 32, 32, 10, 2'''
|-
| colspan=&quot;3&quot; | [[Restr:Electron shell 104 Rutherfordium - no label.svg|center|150px]]
|- bgcolor=&quot;#ffc0c0&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| Perzhioù atomek
|- valign=&quot;top&quot;
|'''[[Niver oksidadur]]''' || '''+4'''&lt;br&gt;''Oksidenn [[amfoter]]ek''&lt;ref&gt;[[Trenkenn]] ha [[Bazenn (kimiezh)|bazenn]] war an dro.&lt;/ref&gt;
|-
|'''[[Tredanleiegezh]]''' || (stlenn ebet) &lt;small&gt;''(Skeul Linus Pauling)''&lt;/small&gt;
|- valign=&quot;top&quot;
|'''[[Gremmoù ionadur]]'''|| '''1 :''' 581 kJ/mol&lt;br&gt;'''2 :''' 1 380 kJ/mol&lt;br&gt;'''3 :''' 2 300 kJ/mol
|-
|'''[[Skin atomek]]''' || 150 pm (brasjedet)
|-
|'''[[Skin kenamsav]]''' || 157 pm (brasjedet)
|-
|'''[[Skin Van der Vaals]]''' || (stlenn ebet)
|- bgcolor=&quot;#ffc0c0&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| Perzhioù fizikel
|-
|'''[[Arvez]]''' || Kaled 
|-
|'''[[Douester]] (≈20&amp;nbsp;°C)''' || 17 g/cm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; (brasjedet)
|-
|'''[[Teuzverk]]''' || 2 100&amp;nbsp;°C (brasjedet)
|-
|'''[[Bervverk]]''' || 5 500&amp;nbsp;°C (brasjedet)
|-
|'''[[Tredanharzusted]]''' || (stlenn ebet) nΩ•m (e 20&amp;nbsp;°C)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;|
----
[[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]]
|}
Un [[elfenn gimiek]] eo ar '''rutherfordiom''' ; '''Rf''' eo e [[arouez kimiek]], '''104''' e [[niver atomek]] ha '''265,12''' e [[mas atomek|dolz atomek]].&lt;br /&gt;
Ur [[metal ardreuzat]] eo.

Ne gaver ket rutherfordiom en natur, un elfenn kevanaozet gant mab-den eo. [[Skinoberiegezh|Skinoberiek]] eo (1,3 eurvezh eo [[hanter-vuhez]] an [[izotop]] stabilañ, '''&lt;sup&gt;267&lt;/sup&gt;Rf''')&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20121012020335/https://www.webelements.com/rutherfordium/ ''Webelements'']&lt;/ref&gt;.

== Istor ==
E [[1964]] e voe dinoet ar rutherfordiom gant [[skiant]]ourien Ensavadur Unvanet an Enklaskoù Nukleel&lt;ref&gt;''Объединённый институт ядерных исследований (ОИЯИ)'' e [[ruseg]].&lt;/ref&gt;, e Dubna en [[URSS]] (125&amp;nbsp;km en Norzh da [[Moskov|Voskov]] emañ kêr Zubna).&lt;br&gt;
E [[1969]] e teuas ur skipailh enklaskerien [[Stadoù-Unanet Amerika|amerikan]] e [[Kalifornia]] a-benn da gevanaozañ an elfenn&lt;ref&gt;[http://prl.aps.org/abstract/PRL/v22/i24/p1317_1 ''American Physical Society''] {{en}} Liamm oberiant 26/10/2012&lt;/ref&gt;, ar pezh a voe kadarnaet e [[1973]] gant ur skipailh amerikan all en [[Tennessee]]&lt;ref&gt;[http://adsabs.harvard.edu/abs/1973PhRvL..31..647B ''Harvard University''] {{en}} Liamm oberiant 26/10/2012&lt;/ref&gt;.

En enor d'ar [[fizik]]our soviedel Igor Vasilyevitch Kourtchatov ([[1903]]-[[1960]]) e voe roet an anv ''kourtchatovium'' d'an elfenn nevez, pa voe anvet ''rutherfordium'' gant an Amerikaned en enor d'ar fizikour [[Zeland-Nevez|zelandneveziat]] [[Ernest Rutherford]] ([[1871]]-[[1937]]). Gant an ''International Union of Pure and Applied Chemistry'' ([http://www.iupac.org/ IUPAC]) e voe diskoulmet ar gudenn : daoust da enebiezh an Amerikaned e voe anzavet Soviediz evel an dizoloerien, ha ''rutherfordium'' e voe anv ofisiel an elfenn nevez. 
== Perzhioù ==
Ur metal liv an arc'hant pe c'hris eo ar rutherfordiom hep mar, da lavar ar [[skiant]]ourien. Biskoazh avat n'o deus bet tro da arselliñ ur bloc'had eus ar metal-se, pa n'er c'haver ket war an Douar.
=== Kimiek ===
Dianav c'hoazh eo perzhioù kimiek ar rutherfordiom, met tost da re an [[hafniom]], e amezeg tostañ e [[strollad eus an daolenn beriodek|strollad]] 4 an daolenn, eo ar perzhioù a zo bet jedet.
=== Izotopoù ===
N'eus [[izotop]] stabil ebet d'ar rutherfordiom. Pemzek izotop zo bet kevanaozet, eus Rf-253 ('''&lt;sup&gt;253&lt;/sup&gt;Rf''') betek Rf-263 hag eus Rf-265 betek Rf-268, dre gendeuziñ [[atom]]où pe dre arselliñ skinoberiegezh elfennoù pounneroc'h.&lt;br&gt;
Biskoazh n'eo bet arsellet '''&lt;sup&gt;264&lt;/sup&gt;Rf''', met jedet eo bet e vije e hanter-vuhez ken hir hag un eurvezh — ar pezh a chom da wiriañ c'hoazh, pa ouzer e oa bet jedet un hanter-vuhez a 13 eurvezh evit Rf-265 padal e voe muzuliet ≈ 2,5 munutenn hepken pa voe arsellet.

== Arver ==
Hini, betek-gouzout.
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
&lt;div style=&quot;font-size:90%;&quot;&gt;
== Daveennoù ==
* [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} &lt;small&gt;Liamm oberiant 25 DU 12&lt;/small&gt;
* AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder]
* AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2
* ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de France''] {{fr}} &lt;small&gt;Liamm oberiant 26 HER 12&lt;/small&gt;
* ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} &lt;small&gt;Liamm oberiant 26 HER 12&lt;/small&gt;
* ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&amp;ascii=html&amp;isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} &lt;small&gt;Liamm oberiant 18 HER 12&lt;/small&gt;
* [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} &lt;small&gt;Liamm oberiant 26 HER 12&lt;/small&gt;
* CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-Interscience, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}}
* DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}}
* EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}}
* ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0
* ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7
* HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} &lt;small&gt;Liamm oberiant 26 HER 12&lt;/small&gt;
* [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} &lt;small&gt;Liamm oberiant 26 HER 12&lt;/small&gt;
* [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} &lt;small&gt;Liamm oberiant 25 DU 2012&lt;/small&gt;
* LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press,2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}}
* [http://www.nndc.bnl.gov/ ''National Nuclear Data Center''] {{en}} &lt;small&gt;Liamm oberiant 09 KZU 12&lt;/small&gt;
* [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} &lt;small&gt;Liamm oberiant 03 KZU 2012&lt;/small&gt;
* STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}}
* [http://www.webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} &lt;small&gt;Liamm oberiant 26 HER 2012&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
{{ElfennoùKimiek}}

[[Rummad:Elfennoù kimiek]]</text>
      <sha1>nto9jq5n2luqso601fqfnyamtg8qggq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pont Sant-Nazer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102522</id>
    <revision>
      <id>2193968</id>
      <parentid>2174638</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:18:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3537" sha1="ptafwzlbfr1yynjjaky7ehuaseskjud" xml:space="preserve">[[Restr:Bruecke st. nazaire2.jpg |thumb |Pont Sant-Nazer]]
[[Restr:Pont de Saint-Nazaire depuis St-Brévin 4.jpg|thumb|Pont Sant-Nazer, gwelet eus [[Sant-Brewenn]].]]
'''Pont Sant-Nazer''' zo ur pont savet dreist [[aber al Liger]], etre [[Sant-Nazer]] en hanternoz, dre [[Mouster-al-Loc'h]] (''Montoir de Bretagne'' e galleg), ha [[Sant-Brewenn]] er c'hreisteiz. 720 metr uhelder en deus, ha 3 356 m. a hirder, ar pezh a ra anezhañ ar pont brasañ dreist al [[Liger]], pont hirañ Breizh ha hini hirañ Frañs war un dro.

Meret eo ar pont hag e hent, an &quot;D213&quot; lesanvet an &quot;[[Hent glas]]&quot;, gant [[Kuzul-departamant Liger-Atlantel]]. N'en deus ket anv ofisiel, &quot;Pont Sant-Nazer&quot; pe ''&quot;Pont de Saint-Nazaire&quot;'' e galleg n'int nemet anvioù boas.
 
== Istor ==
Goude bezañ bet nac'het gant ar Stad arc'hantaouiñ ar raktres er Vvet [[Steuñv Pempbloaziek]] eo krouet ur [[kevredad ekonomiezh kemmesk dre gevrannoù|c'hevredad ekonomiezh kemmesk dre gevrannoù]] gant Kuzul-departamant Liger-Atlantel. Roet eo d'ar C'hevredad prevez-se ur skoaziadenn bep bloaz gant ar C'huzul-departamant (etre 5 ha 21 milion a [[Lur Gall|lurioù]]).

Savet eo ar maen kentañ d'ar 4 a viz Du 1971 gant ar C'hentañ ministr gall [[Jacques Chaban-Delmas]] avat, ha kregiñ a ra al labourioù da vat e miz Meurzh 1972. Goude tri bloaz eo digoret ar pont, d'an 18 a viz Here 1975. Un treizhaj zo lakaet daoust d'ar mouezhioù savet a-enep anezhañ.

Goude bezañ savet [[Pont Cheviré]] e 1991, un pont digoust, e tigresk buan ar savadoù arc'hant tennet eus Pont Sant-Nazer, ha divizet eo paouezat e dreizhaj.

E 1992 e kemer ar C'huzul Departamant kontrol ar KEKK o adprenañ ar 130 000 kevrann evit ur sammad a 104 milion a lurioù. Paouezet eo an treizhaj d'ar {{1añ}} a viz Here 1994, seitek bloaz a-raok an deizhiad rakwelet. 

Gant ar C'huzul-Departamant eo meret ha kempennet ar pont abaoe ar {{1añ}} a viz Eost 1995.

== Doareoù tremenerezh ==
Bevennet eo an tizh da 70 km/h. Kontrolet eo an dra-se gant daou radar abaoe 2012. Difennet eo karbedoù zo, pe an holl anezho zoken, pa c'hwezh re greñv an avel.

Etre Mae ha Gwengolo eo kinniget d'ar gerzhourien ha marc'hhouarnerien kemer ur vulzun digoust evit treuzhiñ ar pont e surentez.

Kirri-boutin ar rouedad [[Aléop]] a dremen war ar pont (linennoù 315, 316 ha 317) evit ober al liamm etre Sant-Nazer ha [[Bro-Raez]]. Ur plas zo e kirri-boutin al linenn 317 evit lakaat eizh marc'hhouarn.

== Sport ==
Treuzhet eo ar pont gant [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn]] e [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1993|1993]], [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1997|1997]], [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1999|1999]], [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2000|2000]] ha [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2011|2011]].

Abaoe 2017 e vez aozet ur redadeg war droad, ar ''&quot;Foulées du pont de Saint-Nazaire&quot;''.

== Levrlennadur ==
* &quot;Les grands ponts du monde&quot; (istitl &quot;Ponts remarquables d'Europe&quot;), gant Marcel Prade, Poitiers, embannet gant Brissaud, 1990, 428 pajenn, isbn:2-902170-65-3

== Liammoù diavaez ==
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20200528105044/https://inforoutes.loire-atlantique.fr/jcms/pont-de-saint-nazaire-fr-dev_5005 Pont Sant-Nazer gant lec'hienn &quot;Info routes&quot; savet gant Departamant al Liger-Atlantel]
* {{fr}} [http://structurae.info/ouvrages/pont-de-saint-nazaire Pont Sant-Nazer gant Structurae, un diaz roadennoù diwar-benn ar savadurioù hag an ijinerezh sivil]

[[Rummad:Liger]]
[[Rummad:Pontoù Breizh|Sant-Nazer]]
[[Rummad:Sant-Nazer]]
[[Rummad:Aber al Liger]]</text>
      <sha1>ptafwzlbfr1yynjjaky7ehuaseskjud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Léon Zitrone</title>
    <ns>0</ns>
    <id>111663</id>
    <revision>
      <id>2193941</id>
      <parentid>2193940</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T12:22:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanScrooge98</username>
        <id>36646</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2193941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="463" sha1="3y6d1r0vjcto771z51y0pwtieuz9jr0" xml:space="preserve">[[Restr:LeonZitrone-StudioHarcourt-1960.png|thumb|200px|'''Léon Zitrone''', 1960]]
'''Léon Zitrone''', bet ganet d'ar [[25 a viz Du]] [[1914]] e [[Sant-Petersbourg]] ([[Impalaeriezh Rusia]] d'ar mare-se) hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Du [[1995]] e [[Val-de-Grâce]] ([[Pariz]], [[Bro-C'hall]]), a oa ur c'hazetennour skingomz ha skinwel.

{{DEFAULTSORT:Zitrone, Leon}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1914]]
[[Rummad:Marvioù 1995]]
[[Rummad:Kazetennerien Bro-C'hall]]</text>
      <sha1>3y6d1r0vjcto771z51y0pwtieuz9jr0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Piove, piove</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119291</id>
    <revision>
      <id>2193945</id>
      <parentid>1983529</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T13:16:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2964" sha1="nwkdd7cyz3jjerejcht7xdxksjyapqg" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Piove, piove''}}
'''''Piove, piove''''' (&quot;[[Glav]] a ra, glav a ra&quot;) zo ur [[rimadell]] [[italianek]] dezhi seizh doare ha seizh-ugent. 

==Ar stumm ordinal==
:''Piove, piove,'' - Glav, glav a ra
:''la gatta non si muove,'' - ar gazhez ne fiñv ket 
:''si accende la candela''  - enaouet eo ar gantol 
:''e si dice… Buonasera!'' -  laret a reer &quot;Noz vat&quot;! 

===Tri doare all===
1
:''Piove, piove,''
:''la gatta non si muove,''
:''si accende il lumicino''
:''e si dice … Buonmattino!''
2
:''Piove stamattina'' -Glav 'ra er mintin-mañ
:''la gatta va in cucina'' - ar c'hazh a ya d'ar gegin
:''e mangia il baccalà:'' - ha drebiñ 'ra ar voruenn
:''la polenta la lascia là.'' - ar yod a lez aze.

3
:Piove, piove 
:la gatta non si muove,
:la mucca è nella stalla,
:la contadina balla! 


E tost pep doare n'eus ken nemet peder linenn :
*en hini kentañ ez eus kaoz eus glav,
*en eil eus ar gazhez,
*en trede eus petra a ra pe an dud pe ar gazhez, pe loened all, hervez an doareoù,
*el linenn diwezhañ eus ur bomm-lavar, distaget gant ar gazhez a-wechoù.

===Doareoù hiroc'h ===
Doareoù hiroc'h zo ivez : 
1
:''Piove, piove''
:''la gatta non si muove,''
:''si spegna la candela,''
:''si dice: buonasera!''
:''si accende il lumicino''
:''si dice: buonmattino!''

2
:''Piove piove''
:''la gatta non si muove:''
:''và sotto il letto''
:''trova un confetto.''
:''Oh com’è duro''
:''suona il tamburo.''

3
:Piove, piove. 
:La gatta non si muove.
:La fiamma traballa.
:La mucca è nella stalla.
:La mucca ha il vitello.
:La pecora ha l’agnello.
:Ognuno ha il suo bambino.
:Ognuno ha la sua mamma.
:E tutti fanno nanna!

==Doare eus [[Trentino]]==
:''Pióve piovesina''
:''la gatta la và n cusina''
:''la róte le padèle''
:''la salva le più bèle''
:''la và 'n caméra''
:''la méte le zavate''
:''va là va là salata''
:''tutti i dis che la è mata''
:''e la méte en presón''

==E brezhoneg==
Un doare brezhonek, ennañ seizh koublad pedergwerzennoù, a zo el levr [[100 rimadell evit ar vugale]]&lt;ref&gt;''100 rimadell evit ar vugale'', gant [[Mark Kerrain]], [[Sav-Heol]], Here 2019.&lt;/ref&gt;.

==Liammoù diavaez==
*[http://www.filastrocche.it/nostalgici/filastro/piove2.htm Tri doare berr]
*[http://www.filastrocche.it/nostalgici/filastro/pioviggi.htm Pemp doare hir]
*[http://www.filastrocche.it/nostalgici/filastro/pioviggi.htm Un doare venetek]
*[http://www.filastrocche.it/contenuti/a-piove/ Un doare venetek all]
*[https://web.archive.org/web/20190922085928/https://digilander.libero.it/vallarsa/ger/piove.htm Un doare all, eizh gwerzenn]
*[http://www.canzonieredelprogno.it/attivit%E0/nostra%20ricerca/filastrocche.htm Dastumad ''filastrocche'' italianek, unan anezho diwar-benn glav ha kazh]
*[https://www.youtube.com/watch?v=F5H6zY1AMcY Un doare all kanet gant ul laz bugale]
*{{it}} [https://www.filastrocche.it/contenuti/piove-piove-7/ Un doare all kanet gant ul laz bugale]

==Notennoù==

[[Rummad:Rimadelloù italianek]]</text>
      <sha1>nwkdd7cyz3jjerejcht7xdxksjyapqg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lockheed U-2</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121893</id>
    <revision>
      <id>2193961</id>
      <parentid>2068699</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:02:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="867" sha1="hm6r5x60icipiy93ahdguedihyuis9x" xml:space="preserve">{{databox}}
[[File:Lockheed U-2R, USA - Air Force AN1188572.jpg|thumb|upright=1.6|Lockheed U-2R eus an USAF (22/05/1992)]]
Al '''Lockheed U-2''', lesanvet '''Dragon Lady''', a zo un nijerez anavezadenniñ a-uhelder-bras [[stadunanat]] en implij abaoe [[1957]]. Unan eus arouezioù ar [[Brezel Yen]] eo pa dalveze da spiañ an [[URSS]] hag he c'hevredidi.
==Implijerien==
*[[Restr:Roundel of the USAF.svg|30px|]] [[USAF]] (abaoe 1956)
*[[Restr:Seal of the Central Intelligence Agency.svg|20px]] [[Central Intelligence Agency|CIA]] (1956-1971)
*[[Restr:NASA logo.svg|20px]] [[NASA]] (abaoe 1981)
*[[Restr:RAF roundel.svg|20px]] [[Royal Air Force]] (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) (1958-1960)
*[[Restr:Republic of China National Emblem.svg|20px]] aerlu [[Republik Sina]] (Taiwan) (1960-1974)
{{Commons|Category:Lockheed U-2}}
[[Rummad:Nijerezioù SUA]]
[[Rummad:Spierezh]]</text>
      <sha1>hm6r5x60icipiy93ahdguedihyuis9x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Polyplectron bicalcaratum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123159</id>
    <revision>
      <id>2193960</id>
      <parentid>2020820</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:00:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1911" sha1="0p9mir7qj1im284nalx5vern6dt2d16" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Polyplectron bicalcaratum''}}
{{Taxobox Loen|''Polyplectron&lt;br&gt;bicalcaratum''|Polyplectron_bicalcaratum_-Birmingham_Nature_Centre,_England-8a.jpg|statud=LC|''Polyplectron bicalcaratum''.}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Galliformes}}
{{Taxobox Familia|Phasianidae}}
{{Taxobox Genus|Polyplectron}}
{{Taxobox Anv skiantel|Polyplectron bicalcaratum|([[Linnaeus]], [[1758]])}}
{{Taxobox Echu}}
'''''Polyplectron bicalcaratum'''''&lt;ref&gt;N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.&lt;/ref&gt; a zo ur [[spesad]] [[evn]]ed eus [[kerentiad]] ar [[Phasianidae]].&lt;br&gt;
Evn broadel [[Myanmar]] eo.

Anvet e voe ''Pavo bicalcaratus'' da gentañ-penn (e [[1758]])&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20250519073106/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=2883  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an naturour [[Sveden|svedat]] [[Carl von Linné]] ([[1707]]-[[1778]]).

==Doareoù pennañ==
[[Restr:PeacockPheasantGould.jpg|kleiz|thumb|''Polyplectron bicalcaratum'',&lt;br&gt;treset gant [[John Gould|Gould]] ([[1832]]).]]

==Boued==
[[Hollzebrer]] eo ar spesad.

==Annez==
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus [[Sikkim]] da greiz [[Viêt Nam]]&lt;ref&gt;[http://www.worldbirdnames.org/bow/pheasants/  Roadennoù ''IOC World Bird List'' diwar-benn ''Polyplectron bicalcaratum'' (lennet e-barzh d'an 21 a viz C'hwevrer 2016).]&lt;/ref&gt;.

==Liammoù diavaez==
* [https://web.archive.org/web/20150918110614/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22736199  ''Polyplectron bicalcaratum'' war al lec'hienn BirdLife International.]
* [http://www.iucnredlist.org/details/22736199/0  ''Polyplectron bicalcaratum'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]
{{Commonscat|Polyplectron bicalcaratum}}

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Evned Myanmar]]
[[Rummad:Phasianidae]]</text>
      <sha1>0p9mir7qj1im284nalx5vern6dt2d16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pogoniulus atroflavus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128052</id>
    <revision>
      <id>2193955</id>
      <parentid>2020801</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T15:39:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1879" sha1="ivb95nggni9qoyoapsnf6jxylliuv51" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Pogoniulus atroflavus''}}
{{Taxobox Loen|''Pogoniulus&lt;br&gt;atroflavus''|Red-rumped Tinkerbird - Ghana S4E2139 (16221236700).jpg|statud=LC|''P. atroflavus'', luc'hskeudennet&lt;br&gt;e Takad mirerezh Ankasa&lt;br&gt;(mervent [[Ghana]]).}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Piciformes}}
{{Taxobox Familia|Lybiidae}}
{{Taxobox Genus|Pogoniulus}}
{{Taxobox Anv skiantel|Pogoniulus atroflavus|([[Anders Sparrman|Sparrman]], [[1798]])}}
{{Taxobox Echu}}
'''''Pogoniulus atroflavus'''''&lt;ref&gt;N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.&lt;/ref&gt; a zo ur [[spesad]] [[evned]] eus ar [[kerentiad|c'herentiad]] [[Lybiidae]].

Anvet e voe ''Bucco atro-flavus'' (kentanv) da gentañ-penn (e [[1798]])&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20250930222759/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=12426  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an naturour [[svedat]] [[Anders Sparrman]] ([[1748]]-[[1820]]).

==Doareoù pennañ==


==Boued==

==Annez==
Kavout a reer ar spesad en [[Afrika]] : eus [[Senegal]]/[[Gambia]] da [[kornôg|gornôg]] [[Ouganda]], genoù ar stêr [[Kongo (stêr)|Kongo]] ha menezioù Ruwenzori&lt;ref&gt;{{en}} [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&amp;avibaseid=90373466747E527B  ''Pogoniulus atroflavus'' war al lec'hienn ''Avibase''.]&lt;/ref&gt;.

==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20160304104257/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22681761  ''Pogoniulus atroflavus'' war al lec'hienn BirdLife International.]
*{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22681761/0  ''Pogoniulus atroflavus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Commonscat|Pogoniulus atroflavus}}
[[Rummad:Evned Afrika ar C'hornaoueg]]
[[Rummad:Evned Afrika ar C'hreiz]]
[[Rummad:Lybiidae]]</text>
      <sha1>ivb95nggni9qoyoapsnf6jxylliuv51</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll c'hoarierion echedoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129431</id>
    <revision>
      <id>2193984</id>
      <parentid>2193936</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T07:01:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2193984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108003" sha1="0j7r4lgzuumwdainft5l01fblnv8kmf" xml:space="preserve">__NOTOC__
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
| &lt;big&gt;'''[[#A|A]]''' • '''[[#B|B]]''' • '''[[#C|C]]''' • '''[[#C'H|C'H]]''' • '''[[#D|D]]''' • '''[[#E|E]]''' • '''[[#F|F]]''' • '''[[#G|G]]''' • '''[[#H|H]]''' • '''[[#I|I]]''' • '''[[#J|J]]''' • '''[[#K|K]]''' • '''[[#L|L]]''' • '''[[#M|M]]''' • '''[[#N|N]]''' • '''[[#O|O]]''' • '''[[#P|P]]''' • '''[[#Q|Q]]''' • '''[[#R|R]]''' • '''[[#S|S]]''' • '''[[#T|T]]''' • '''[[#U|U]]''' • '''[[#V|V]]''' • '''[[#W|W]]''' • '''[[#X|X]]''' • '''[[#Y|Y]]''' • '''[[#Z|Z]]''' • '''[[#Tud arall|Tud arall]]'''&lt;/big&gt;
|}
== A ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jacob Aagaard]] (Danmark, Bro-Skos, *1973)
*[[Manuel Aaron]] (India, *1935)
*[[Damaris Abarca]] (Chile, *1980)
*[[Imed Abdelnabbi]] (Egipt, *1957)
*[[Abd al-Malik]] (Siria, 646-705)
*[[Zineb Dina Abdi]] (Aljeria, *1981)
*[[Arthur Abolianin]] (Belgia, *1966)
*[[István Abonyi]] (Hungaria, 1886-1942)
*[[Gerald Abrahams]] (Bro-Saoz, 1907-1980)
*[[Tatev Abrahamyan]] (Armenia, SUA, *1988)
*[[Leonardas Abramavičius]] (URSS, Lituania, a-raok 1912-1960)
*[[Nune Abrahamian]] (Armenia, URSS)
*[[Raji Abuazizah]] (Palestina, *2006)
*[[Jude Acers]] (SUA, *1944)
*[[Peter Acs]] (Hungaria, *1981)
*[[Ernestina Adam]] (Arc'hantina, *2009)
*[[Michael Adams]] (Kerne-Veur, *1971)
*[[Weaver Adams]] (SUA, 1901-1963)
*[[Utut Adianto]] (Indonezia, *1965)
*[[Ahmed Adly]] (Egipt, *1987)
*[[András Adorján]] (Hungaria, *1950)
*[[Yochanan Afek]] (Israel, *1952)
*[[Assem Afifi]], (Egipt, *1947)
*[[Vladimir Afromeev]] (Rusia, *1954)
*[[Naira Agababean]] (Moldova, URSS, *1951)
*[[Simen Agdestein]] (Norvegia, *1967)
*[[Evgeny Agrest]] (Belarus, Sveden, *1966)
*[[Georgy Agzamov]] (Ouzbekistan, 1954-1986)
*[[Carl Ahues]] (Alamagn, 1883-1968)
*[[James Macrae Aitken]] (Bro-Skos, 1908-1983)
*[[Ralf Åkesson]] (Sveden, *1961)
*[[Anna Akhsharumova]] (Rusia, SUA, *1957)
*[[Varuzhan Akobian]] (Armenia, SUA, *1983)
*[[Vladimir Akobyan]] (URSS, Armenia, *1971)
*[[Mohammed Al-Modiahki]] (Qatar, *1974)
*[[Yosra Alaa El Din]] (Egipt, *1986)
*[[Semyon Alapin]] (Lituania, 1856-1923)
*[[Vladimir Alatortsev]] (Rusia, 1909-1987)
*[[Adolf Albin]] (Roumania, 1848-1920)
*[[Lev Alburt]] (URSS, Rusia, SUA, *1945)
*[[Aleksandr Alec'hin]] (Rusia, Bro-C'hall 1892-1946)
*[[Alexei Alec'hin]] (Rusia, 1888-1939)
*[[Grace Alec'hin]] (SUA, Bro-Saoz, Bro-C'hall 1876-1956)
*[[Aleksej Aleksandrov]] (Belarus, *1973)
*[[Evgeni Alekseiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugh Alexander]] (Bro-Saoz, 1899-1974)
*[[Aaron Alexandre]] (Alamagn, Bro-C'hall, Bro-Saoz 1765-1850)
*[[Nana Alexandria]] (URSS, Jorjia, *1949)
*[[Silvia Alexieva]] (Bulgaria, Bro-C'hall, *1974)
*[[Mohamed Allam]] (Palestina, *2001)
*[[Johann Baptist Allgaier]] (Alamagn, Aostria, 1763-1823)
*[[Zoltán Almási]] (Hungaria, *1976)
*[[Izak Aloni]] (Polonia, Israel, 1905-1985)
*[[Yoel Aloni]] (Israel, *1937)
*[[Boris Alterman]] (Israel, *1970)
*[[Husam Al-Takrori]] (Palestina, *1994)
*[[Majed Altell]] (Palestina, *2005)
*[[Tunç Amarat]] (Aostria)
*[[Friedrich Amelung]] (Estonia, Latvia, 1842-1909)
*[[Stephanie Amed]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Bassem Amin]] (Egipt, *1988)
*[[Ivy Claire Amoko]] (Ouganda, *1987)
*[[Farouk Amonatov]] (Tadjikistan, *1978)
*[[Bruce Amos]] (Kanada, *1946)
*[[Claudia Amura]] (Arc'hantina, *1970)
*[[An Yangfeng]] (Sina, *1963)
*[[Viswanathan Anand]] (India, *1969)
*[[Erik Andersen (echedoù)|Erik Andersen]] (Danmark, 1904-1938)
*[[Frank Anderson (echedoù)|Frank Anderson]] (Kanada, 1928-1980)
*[[Adolf Anderssen]] (Alamagn 1818-1879)
*[[Ulf Andersson]] (Sveden, *1951)
*[[Dmitry Andreikin]] (Rusia, *1990)
*[[Siranush Andriasian]]  (Armenia, *1986)
*[[Zaven Andriasian]] (Armenia, *1989)
*[[Goretti Angolikin]] (Ouganda, *1986)
*[[Dejan Antic]] (Serbia, *1968)
*[[Rogelio Antonio Jr.]] (Filipinez, *1962)
*[[Vladimir Antoshin]] (URSS, Rusia, 1929-1994)
*[[Gabriela Antova]] (Bulgaria, *2002)
*[[Antonio Antunes]] (Portugal, *1962)
*[[Oskar Antze]] (Alamagn, *1878)
*[[Manuel Apicella]] (Bro-C'hall, *1970)
*[[Izaak Appel]] (Polonia, 1905-1941)
*[[Fricis Apšenieks]] (Latvia, 1894-1941)
*[[Lev Aptekar]] (Ukraina, Zeland-Nevez, *1936)
*[[Adlane Arab]] (Aljeria, *1980)
*[[José Joaquin Araiza]] (Mec'hiko, 1900-1971)
*[[Ketevan Arakhamia-Grant]] (Jorjia, *1968)
*[[Giovanna Arbunic]] (Chile, *1964)
*[[Walter Arencibia]] (Kuba, *1967)
*[[Alexander Areshchenko]] (Ukraina, *1986)
*[[Keith Arkell]] (Bro-Saoz, *1961)
*[[Ennio Arlandi]] (Italia, *1966)
*[[Romanas Arlauskas]] (Lituania, Australia, 1917-2009)
*[[Jon Arnason]] (Island, *1960)
*[[Dagur Arngrímsson]] (Island, *1987)
*[[Levon Aronian]] (Armenia, *1982)
*[[Lev Aronin]] (Unvanizh Soviedel, Rusia, 1920-1983)
*[[Farida Arouche]] (Aljeria, *1980)
*[[Maritza Arribas Robaina]] (Kuba, *1971)
*[[Andreas Ascharin]] (Estonia, Latvia, 1843-1896)
*[[Jacob Ascher]] (Bro-Saoz, Kanada, 1841-1912)
*[[Konstantin Aseev]] (URSS, Rusia, 1960-2004)
*[[Venka Asenova]] (Bulgaria, 1930-2006)
*[[Franc Ashiku]] (Albania, *1993)
*[[Maurice Ashley]] (Jamaika, SUA, *1966)
*[[Ludmila Aslanian]] (Armenia, URSS, *1957)
*[[Alis Aslanyan]] (Armenia, URSS)
*[[Karen Asrian]] (Armenia,URSS, 1980-2008)
*[[As-Suli]] ([[Kalifelezh]] an [[Abbasided]], ''c.'' 880 - 946)
*[[Lajos Asztalos]] (Aostria-Hungaria, Yougoslavia, Hungary, 1889-1956)
*[[Ekaterina Atalik]] (Rusia, Turkey, *1982)
*[[Suat Atalık]] (Turkia, *1964)
*[[Henry Atkins]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Arnold Aurbach]] (Polonia, Bro-C'hall, c. 1888 - 1952)
*[[Yuri Averbakh]] (URSS, Rusia, *1922)
*[[Valeriy Aveskoulov]] (Ukraina, *1986)
*[[Herbert Avram]] (SUA, 1913-2006)
*[[Boris Avrukh]] (Israel, *1978)
*[[Zurab Azmaiparashvili]] (Jorjia, *1960)
&lt;/div&gt;

== B ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hasmik Babaian]] (Armenia, URSS)
*[[Aleksandr Babourin]] (URSS, Rusia, Iwerzhon, *1967)
*[[Étienne Bacrot]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Paul Baender]] (Alamagn, Bolivia, 1906-1985)
*[[Giorgi Bagaturov]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Amir Bagheri]] (Iran, *1978)
*[[Camilla Baginskaite]] (URSS, Lituania, SUA, *1967)
*[[Vladimir Bagirov]] (URSS, Latvia, 1936-2000)
*[[Mary Bain]] (SUA, 1904-1972)
*[[David Graham Baird]] (SUA, 1854-1913)
*[[Jorge Gómez Baillo]] (Arc'hantina, *1959)
*[[Vladimir Baklan]] (Ukraina, *1978)
*[[Yuri Balashov]] (URSS, Rusia, *1949)
*[[Rosendo Balinas, Jr.]] (Filipinez, 1941-1998)
*[[Zoltán von Balla]] (Hungaria, 1883-1945)
*[[Csaba Balogh]] (Hungaria, *1987)
*[[János Balogh (echedoù)|János Balogh]] (Roumania, Hungaria, 1892-1980)
*[[Julio Balparda]] (Uruguay, ?-1942)
*[[Amikam Balshan]] (Israel, *1948)
*[[Hristos Banikas]] (Gres, *1978)
*[[Anatoly Bannik]] (URSS, Ukraina, *1921)
*[[Ana Filipa Baptista]] (Portugal, *1990)
*[[David Baramidze]] (Jorjia, Alamagn, *1988)
*[[Zsigmond Barász]] (Hungaria, 1878-1935)
*[[Abraham Baratz]] (Roumania, Bro-C'hall, 1895-1975)
*[[Gerardo Barbero]] (Arc'hantina, Hungaria, 1961-2001)
*[[Wim Barbier]] (Belgia, *1960) 
*[[Gedeon Barcza]] (Hungaria, 1911-1986)
*[[Olaf Barda]] (Norvegia, 1909-1971)
*[[Curt von Bardeleben]] (Alamagn, 1861-1924)
*[[Leonard Barden]] (Bro-Saoz, *1929)
*[[Evgeny Bareev]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Robert Henry Barnes]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez 1849-1916)
*[[Thomas Wilson Barnes]] (Bro-Saoz, 1825-1874)
*[[Aleksey Barsov]] (URSS, Ouzbekistan, *1966)
*[[Mateusz Bartel]] (Polonia, *1985)
*[[Dibyendu Barua]] (India, *1966)
*[[Cerdas Barus]] (Indonezia, *1961)
*[[Marcel Barzin]] (Belgia, 1891-1980) 
*[[Michael Basman]] (Bro-Saoz, *1946)
*[[Alberto Batori]] (Italia, 1884-1923)
*[[Christian Bauer]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Johann Bauer]] (Bohemia, Aostria, 1861-1891)
*[[Friedrich Baumbach]] (Alamagn, *1935)
*[[Albert Becker (echedoù)|Albert Becker]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina 1896-1984)
*[[Anjelina Belakovskaia]] (URSS, Ukraina, SUA, *1969)
*[[Liudmila Belavenets]] (URSS, Rusia, *1940)
*[[Sergey Belavenets]] (URSS, Rusia, 1910-1942)
*[[Ridha Belkadi]] (Tunizia, 1925-2012)
*[[Slim Belkhodja]] (Tunizia, *1962)
*[[Bilel Bellahcene]] (Bro-C'hall, Aljeria, *1984)
*[[Saâd Belouadah]] (Aljeria, * 1979)
*[[Aleksandr Belyavskiy]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1953)
*[[Jana Bellin]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, *1947)
*[[Fabio Bellini]] (Italia, *1969)
*[[Juan Bellón]] (Spagn, *1950)
*[[Bruno Belotti]] (Italia, *1964)
*[[Zdzisław Belsitzmann]] (Polonia, circa 1890-1920)
*[[Khalil Bengherabi]] (Aljeria, *1979)
*[[Levi Benima]] (Izelvroioù, 1837-1922)
*[[Clarice Benini]] (Italia, 1905-1976)
*[[Joel Benjamin]] (SUA, *1964)
*[[Francisco Benkö]] (Alamagn, Arc'hantina, *1910)
*[[Pal Benko]] (Bro-C'hall, Hungaria, SUA, *1928)
*[[Gary Benson]] (Aostralia, *1957)
*[[David Berczes]] (Hungaria, *1990)
*[[María Angélica Berea de Montero]] (Arc'hantina, 1914-1983)
*[[Emanuel Berg]] (Sveden, *1981)
*[[Bela Berger]] (Hungaria, Australia, 1931-2005)
*[[Johann Berger]] (Aostria, 1845-1933)
*[[Victor Berger]] (URSS? Ukraina, Bro-Saoz, 1904-1996)
*[[Nils Bergkvist]] (Sveden, 1900-?)
*[[Teodors Bergs]] (URSS, Latvia, 1902-1966)
*[[Hans Berliner]] (Alamagn, SUA, *1929)
*[[Ivar Bern]] (Norvegia, *1967)
*[[Karl Berndtsson]] (Sveden, 1892-1943)
*[[Jacob Bernstein]] (SUA, ?-1958)
*[[Osip Bernstein]] (Rusia, Ukraina, Bro-C'hall, 1882-1962)
*[[Sidney Norman Bernstein]] (SUA, 1911-1992)
*[[Yaacov Bernstein]] (Israel, *1939)
*[[Mario Bertok]] (Kroatia, *1929)
*[[Katarina Beskow]] (Sveden, 1867-1939)
*[[Louis Betbeder Matibet]] (Bro-C'hall, *1901)
*[[Kārlis Bētiņš]] (Latvia, 1867-1943)
*[[Siegmund Beutum]] (Aostria, 1890-1966)
*[[Vinay Bhat]] (SUA, *1984)
*[[Sergio Bianchi (echedoù)|Sergio Bianchi]] (1920-1978)
*[[Carlos Bielicki]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Martin Bier]] (Alamagn, 1854-1934)
*[[Horace Bigelow]] (SUA, 1898-1980)
*[[István Bilek]] (Hungaria, *1932)
*[[Paul Rudolf von Bilguer]] (Alamagn, 1815-1840)
*[[Maurice Billecard]] (Bro-C'hall, 1876-?)
*[[Reefat Bin-Sattar]] (Bangladesh, *1974)
*[[Henry Bird]] (Bro-Saoz, 1830-1908)
*[[Nathan Birnboim]] (Israel, *1950)
*[[Klaus Bischoff]] (Alamagn, *1961)
*[[Arthur Bisguier]] (SUA, *1929)
*[[Peter Biyiasas]] (Gres, Kanada, *1950)
*[[Dimitrije Bjelica]] (Serbia, *1935)
*[[Roy Turnbull Black]] (SUA, 1888-1962)
*[[Suzy Blackburn]] (Kembre,*?)
*[[Joseph Henry Blackburne]] (Bro-Saoz, 1841-1924)
*[[Armand Blackmar]] (SUA, 1826-1888)
*[[Joseph Henry Blake (echedoù)|Joseph Henry Blake]] (Bro-Saoz, 1859-1951)
*[[Abram Blass]] (Polonia, Israel, 1895-?)
*[[Ottó Bláthy]] (Hungaria, 1860-1939)
*[[Max Blau]] (Alamagn, Suis, 1918-1984)
*[[Ludwig Bledow]] (Alamagn, 1795-1846)
*[[Paweł Blehm]] (Polonia, *1980)
*[[Dirk Bleijkmans]] (Izelvroioù, Indonezia, 1875-?)
*[[Yaacov Bleiman]] (URSS, Lituania, Israel, 1947-2004)
*[[Calvin Blocker]] (SUA, *1955)
*[[Claude Bloodgood]] (SUA, 1937-2001)
*[[Oscar Blum]] (Lituania, Bro-C'hall, bet ganet kent 1910)
*[[Benjamin Blumenfeld]] (URSS, Belarus, Rusia, 1884-1947)
*[[Max Blümich]] (Alamagn, 1886-1942)
*[[Boris Blumin]] (Rusia, Kanada, SUA, 1907-1998)
*[[Milko Bobotsov]] (Bulgaria, *1931)
*[[Dmitry Bocharov]] (Rusia, *1982)
*[[Samuel Boden]] (Bro-Saoz, 1826-1882)
*[[Jozef Boey]] (Belgia, *1934) 
*[[Fedor Bogatyrchuk]] (Ukraina, Kanada, 1892-1984)
*[[Efim Bogolyoubov]] (Ukraina, Alamagn, 1889-1952)
*[[Paolo Boi]] (Italia, 1528-1598)
*[[Tamara Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Venera Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Deyan Bojkov]] (Bulgaria, *1977)
*[[Jacobo Bolbochán]] (Arc'hantina, 1906-1984)
*[[Julio Bolbochán]] (Arc'hantina, 1920-1996)
*[[Isaak Boleslavskiy]] (URSS, Ukraina, 1919-1977)
*[[Viktor Bologan]] (Moldova, *1971)
*[[Victor Angel Bolzoni]] (Belgia, *1962)
*[[Giovanni Leonardo di Bona]] (Italia, 1542-1587) 
*[[Igor Bondarevsky]] (URSS, Rusia, 1913-1979)
*[[Eero Böök]] (Finland, 1910-1990)
*[[Anapaola Suri Borda Rodas]] (Arc'hantina, *2004)
*[[Ylvije Boriçi]] (Albania, *1965)
*[[Valentina Borisenko]] (Rusia, 1920-1993)
*[[Borislava Borisova]] (Bulgaria, Sveden, *1951)
*[[Nicolas Borouchowitz]] (Belgia, *1898) 
*[[Tea Bosboom-Lanchava]] (Izelvroioù, Jorjia, *1974)
*[[Harallamb Boshku]] (Albania, 1953-2019)
*[[George Steven Botterill|George Botterill]] (Bro-Saoz, Kembre, *1949)
*[[Mic'hail Botvinnik]] (URSS, Rusia, 1911-1995)
*[[Slim Bouaziz]] (Tunizia, *1950)
*[[Mahfoud Boudiba]] (Aljeria, *1966)
*[[Louis de la Bourdonnais]] (Bro-C'hall, 1795-1840)
*[[César Boutteville]] (Viêt-Nam, Bro-C'hall, *1917)
*[[Olena Boytsun]] (Ukraina, *1983)
*[[Julius Brach]] (Tchekoslovakia, 1881-1938)
*[[Stephen Brady]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Fernando Braga]] (Italia, *1958) 
*[[Gyula Breyer]] (Hungaria, 1893-1921)
*[[Alfred Brinckmann]] (Alamagn, 1891-1967)
*[[Sophie Brion]] (Belgia, *1985) 
*[[Milagros Tatiana Brizzi]] (Arc'hantina, *1996)
*[[Mirko Bröder]] (Hungaria, Yougoslavia, Serbia, 1911-1943)
*[[Miklós Bródy]] (Hungaria, Roumania, 1877-1949)
*[[Vladimir Bron]] (URSS, Ukraina, 1909-1985)
*[[David Bronstein]] (URSS, Ukraina, 1924-2006)
*[[Luis Bronstein]] (Arc'hantina, 1946-2014)
*[[Walter Browne]] (Aostralia, SUA, 1949-2015)
*[[Marina Brunello]] (Italia, *1994)
*[[Roberta Brunello]] (Italia, *1991)
*[[Sabino Brunello]] (Italia, *1989)
*[[Hazel Brunker]] (Kembre, *1932)
*[[Fabio Bruno]] (Italia, *1960)
*[[Agnieszka Brustman]] (Polonia, *1962)
*[[Lázaro Bruzón]] (Kuba, *1982)
*[[Stellan Brynell]] (Sveden, *1962)
*[[Bu Xiangzhi]] (Sina, *1985)
*[[Henry Thomas Buckle]] (Bro-Saoz, 1821-1862)
*[[Gerardo Budowski]] (Alamagn, Bro-C'hall, Venezuela, Costa Rica, *1925)
*[[Wincenty Budzyński]] (Polonia, Bro-C'hall, 1815-1866)
*[[Constant Ferdinand Burille]] (Bro-C'hall, SUA, 1866-1914)
*[[Amos Burn]] (Bro-Saoz, 1848-1925)
*[[Algimantas Butnorius]] (URSS, Lituania, *1946)
*[[Edoino Busetto]] (Italia, *1907)
*[[Simone Bussers]] (Belgia)
*[[Yelizaveta Bykova]] (URSS, Rusia, 1913-1989)
*[[Donald Byrne]] (SUA, 1930-1976)
*[[Robert Byrne (echedoù)|Robert Byrne]] (SUA, *1928)
&lt;/div&gt;

== C ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Viviane Caels]] (Belgia, *1968) 
*[[Kler Çaku]] (Albania, *2010)
*[[Jose Camacho Collados]] (Kembre, *1988)
*[[Luciano Cámara]](Arc'hantina, 1916-2004)
*[[Florencio Campomanes]] (Filipinez, 1927-2010)
*[[Daniel Cámpora]] (Arc'hantina, *1957)
*[[María José Campos]], (Arc'hantina, *1999)
*[[Esteban Canal]] (Perou, Italia, 1896-1981)
*[[Saúl Canessa]] (Arc'hantina, 1969-1992)
*[[Arianne Caoili]] (Aostralia, *1986)
*[[José Raúl Capablanca]] (Kuba, 1888-1942)
*[[Guido Cappello]] (Italia, 1933-1996) 
*[[Skënder Çarçani]] (Albania, ? - ?)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Rodolfo Tan Cardoso]] (Filipinez, *1937)
*[[Ruth Volgl Cardoso]] (Brazil, 1934-2000)
*[[Carl Carls]] (Alamagn, 1880-1958)
*[[Magnus Carlsen]] (Norvegia, *1990)
*[[Pontus Carlsson]] (Sveden, *1982)
*[[Horatio Caro]] (Bro-Saoz, Alamagn, 1862-1920)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Pietro Carrera]] (Sikilia, 1573-1647)
*[[Fabiano Caruana]] (Div vroadelezh : SUA &amp; Italia, *1992)
*[[Alda Carvalho]] (Portugal, *1990)
*[[Abigail Cast]] (Kembre, *1978)
*[[Vincenzo Castaldi]] (Italia, 1916-1970)
*[[Ferruccio Castiglioni]] (Italia, 1921-1971) 
*[[Mariano Castillo]] (Chile, 1905-1970)
*[[Mišo Cebalo]] (Kroatia, *1945)
*[[Ekrem Cekro]] (Belgia, *1950) 
*[[Altin Çela]] (Albania, *1975)
*[[Giovanni Cenni]] (Italia, 1881-1957)
*[[Alfonso Ceron]] (Spagn, 1535-?)
*[[Louisa Ceulemans]] (Belgia, 1925-2007) 
*[[Alla Chaikovskaya]] (Jorjia, URSS, 1934-2007)
*[[Oscar Chajes]] (Ukraina, Aostria, SUA, 1873-1928)
*[[Ferenc Chalupetzky]] (Hungaria, 1886-1951)
*[[Edward Chamier]] (Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1840-1892)
*[[Chan Peng Kong]] (Singapour, *1956)
*[[Sandipan Chanda]] (India, *1983)
*[[Chang Tung Lo]] (Sina, bet ganet a-raok 1960)
*[[Murray Chandler]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, *1960)
*[[Pascal Charbonneau]] (Kanada, *1983)
*[[Inga Charkhalashvili]] (Jorjia, *1983)
*[[Rudolf Charousek]] (Hungaria, 1873-1900)
*[[Hilda Chater]] (Kerne-Veur, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1874-1968)
*[[Chantal Chaudé de Silans]] (Bro-C'hall, 1919-2001)
*[[Valery Chekhov]] (Rusia, *1955)
*[[Vitalia Chekhover]] (Rusia, 1908-1965)
*[[Chen De]] (Sina, *1949)
*[[Ivan Cheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Mariana Cherati]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Alexander Cherepkov]] (URSS, Rusia, *1920)
*[[Irving Chernev]] (Rusia, SUA, 1900-1981)
*[[Alexander Chernin]] (URSS, Ukraina, Hungaria, *1960)
*[[Konstantin Chernyshov]] (URSS, Rusia, *1967)
*[[André Chéron]] (Bro-C'hall, 1895-1980)
*[[Adriano Chicco]] (Italia, 1907-1990)
*[[Marianna Chierici]] (Italia, *1990)
*[[Walid Chikhaoui]] (Tunizia, *1978)
*[[Aleksey Chirov]] (URSS, Latvia, Spagn, *1972)
*[[Duilio Collutiis]] (Italia, *1976) 
*[[Vladimir Chouchelov]] (URSS, Rusia, Belgia, *1969) 
*[[Larry Christiansen]] (SUA, *1956)
*[[Slavko Cicak]] (Montenegro, Sveden, *1969)
*[[Roberto Cifuentes]] (Chile, Izelvroioù, Spagn, *1957)
*[[Pavlina Čilingirova]] (Bulgaria, *1955)
*[[Victor Ciocâltea]] (Roumania, 1932-1983)
*[[Pieter Claesen]] (Belgia, *1971) 
*[[Hermann Clemenz]] (Estonia, 1846-1908)
*[[Albert Clerc]] (Bro-C'hall, 1830-1918)
*[[Viktorija Čmilytė]] (Lituania, *1983)
*[[James Cobb]] (Kembre, *1977)
*[[John Cochrane (echedoù)|John Cochrane]] (Bro-Saoz, 1798-1878)
*[[Erich Cohn]] (Alamagn, 1884-1918)
*[[Wilhelm Cohn]] (Alamagn, 1859-1913)
*[[Margarida Coimbra]] (Portugal, *1983)
*[[Niala Collazo Hidalgo-Gato]] (Kuba, Spagn, *1983)
*[[Edgard Colle]] (Belgium, 1897-1932)
*[[John W. Collins]] (SUA, 1912-2001)
*[[Eugene Ernest Colman]] (Bro-Saoz, 1878-1964)
*[[Zulema Colman]] (Arc'hantina, *?)
*[[Adrián García Conde]] (Mec'hiko, Bro-Saoz, 1886-1943)
*[[Ennio Contedini]] (Italia, *1934)
*[[Daniel Contin]] (Italia, Arc'hantina, *1962) 
*[[Stuart Conquest]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Gorik Cools]] (Belgia, *1964) 
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Anya Corke]] (Bro-Saoz, Hong Kong, *1990) 
*[[Frants Cornelis]] (Belgia, *1942)
*[[Nicolaas Cortlever]] (Izelvroioù, 1915-1995)
*[[Juan Corzo]] (Kuba, 1873-1941)
*[[Laura Costantini]] (Italia, *1985)
*[[Roberto Cosulich]] (Italia, 1946-?) 
*[[Carlo Cozio]] (Italia, 1715-1780)
*[[Spencer Crakanthorp]] (Aostralia, 1885-1936)
*[[Pia Cramling]] (Sveden, *1963)
*[[Robert Crépeaux]] (Bro-C'hall, 1900-1994)
*[[Walter Cruz]] (Brazil, 1910-1967)
*[[István Csom]] (Hungaria, *1940)
*[[Miguel Cuéllar]] (Kolombia, 1916-1985)
*[[Josef Cukierman]] (Polonia, Bro-C'hall, 1900-1941)
*[[John Curdo]] (SUA, *1931)
*[[Elisabeth Cuypers]] (Belgia)
*[[Ognjen Cvitan]] (Kroatia, *1961)
*[[Hieronim Czarnowski]] (Polonia, Bro-C'hall, Aostria-Hungaria, 1834-1902)
*[[Moshe Czerniak]] (Polonia, Israel, 1910-1984)
&lt;/div&gt;

== C'H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Aleksandr C'halifman]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Ibragim C'hamrakoulov]] (Ouzbekistan, Spagn, *1982)
*[[Igor C'henkin]] (Rusia, Alamagn, *1968)
*[[Ratmir C'holmov]] (URSS, Lituania, 1925-2006)
&lt;/div&gt;
== D ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Arthur Dake]] (SUA, 1910-2000)
*[[Colm Daly]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Mohammed Damaj]] (Palestina, *2001)
*[[Rui Damaso]] (Portugal, *1968)
*[[Damião de Odemira|Pedro Damiano]] (Portugal, 1480-1544)
*[[Mato Damjanović]] (Kroatia, 1927-2011)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Silvio Danailov]] (Bulgaria, *1961)
*[[Elina Danielian]] (Armenia, *1978)
*[[A. Polak Daniels]] (Izelvroioù, a-raok 1855-goude 1883)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Dawid Daniuszewski]] (Polonia, 1885-1944)
*[[Klaus Darga]] (Alamagn, *1934)
*[[Alberto David]] (Luksembourg, *1970)
*[[Jacques Davidson]] (Izelvroioù, 1890-1961)
*[[Mary Elizabeth Davies]] (Kembre, 1925-2015)
*[[Nigel Rodney Davies|Nigel Davies]] (Kembre, Bro-Saoz, *1960)
*[[Frederic Deacon]] (Bro-Saoz, 1829-1875)
*[[Alba Decataldo]] (Italia, *1970) 
*[[Brenda Decorte]] (Belgia)
*[[Chakkravarthy Deepan]] (India, *1987)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Alain Defize]] (Belgia, *1953)
*[[Marigje Degrande]] (Belgia, *1992)
*[[Boris De Greiff]] (Kolombia, *1930)
*[[Odile de Heilbronner]] (Arc'hantina, 1930-?)
*[[Ann Teresa Delaney]] (Iwerzhon, *1962)
*[[Aleksander Delchev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Gunter Deleyn]] (Belgia, *1955)
*[[Mairelys Delgado Crespo]] (Kuba, Spagn, *1974)
*[[Eugene Delmar]] (SUA, 1841-1909)
*[[Ercole Del Rio]] (Italia, 1723 pe 1726-1802)
*[[Lucio Del Vecchio]] (1907-1980) 
*[[Yelena Dembo]] (Rusia, Israel, Hungaria, Gres, *1983)
*[[Arnold Denker]] (SUA, 1914-2005)
*[[Maria De Rosa]] (Italia, *1988) 
*[[Alexandre Deschapelles]] (Bro-C'hall, 1780-1847)
*[[Andrei Deviatkin]] (Rusia, *1980)
*[[Paul Devos]] (Belgia, 1911-1981)
*[[Mathias de Wachter]] (Belgia, *1979)
*[[Aleksandr Dgebouadze]] (Jorjia, URSS, Belgia, *1971)
*[[André Diamant]] (Brazil, *1990)
*[[Paulo Dias]] (Portugal, *1979)
*[[Wilsaida Diaz]] (Republik Dominikan, *1991)
*[[Emil Josef Diemer]] (Alamagn), 1908-1990)
*[[Mark Diesen]] (SUA, 1957-2008)
*[[Julius Dimer]] (Alamagn), 1871-1945)
*[[Ding Liren]] (Sina), *1992)
*[[Nathan Divinsky]] (Kanada, *1925)
*[[Rune Djurhuus]] (Norvegia, *1970)
*[[Maxim Dlugy]] (Rusia, SUA, *1966)
*[[Josef Dobiáš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1886-1981)
*[[Yosef Dobkin]] (Rusia, Israel, *1909)
*[[Tihomir Atanasov Dovramadjiev]] (Bulgaria, *1979)
*[[Stefan Docx]] (Belgia, *1974)
*[[Yury Dokhoian]] (Rusia, *1964)
*[[Sergey Dolmatov]] (Rusia, *1959)
*[[Lenier Dominguez]] (Kuba, *1983)
*[[Józef Dominik]] (Polonia, 1894-1920)
*[[Zadok Domnitz]] (Israel, *1933)
*[[Elena Donaldson]] (Rusia, Georgia, SUA, *1957)
*[[John W. Donaldson]] (SUA, *1958)
*[[Ivo Donev]] (Aostria, *1959)
*[[Jan Hein Donner]] (Izelvroioù, 1927-1988)
*[[Iossif Dorfman]] (Ukraina, Bro-C'hall, *1952)
*[[Ashote Draftian]] (Belgia, *1955)
*[[Alexei Dreiev]] (URSS, Rusia, *1969)
*[[Leonids Dreibergs]] (Latvia, SUA, 1908-1969)
*[[Petar Drenchev]] (Bulgaria, *1977) 
*[[Kurt Dreyer]] (Alamagn, Afrika ar Su), 1909-1981)
*[[Tihomil Drezga]] (Kroatia, SUA, 1903-1981)
*[[Yuri Drozdovskij]] (Ukraina, *1984)
*[[Leroy Dubeck]] (SUA, *1939)
*[[Serafino Dubois]] (Italia, 1817-1899)
*[[Daniil Dubov]] (Rusia, *1996)
*[[Andreas Dückstein]] (Hungaria, Aostria, *1927)
*[[Jean Dufresne]] (Alamagn, 1829-1893)
*[[Yves Duhayon]] (Belgia, *1954)
*[[Andreas Duhm]] (Alamagn, Suis, 1883-1975)
*[[Dietrich Duhm]] (Alamagn, Suis, 1880-1954)
*[[Hans Duhm]] (Alamagn, Suis, 1878-1946)
*[[Arthur Dunkelblum]] (Polonia, Belgia, 1906-1979)
*[[Joaquim Durão]] (Portugal, 1930-2015)
*[[Oldřich Duras]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1882-1957)
*[[Marc Dutreeuw]] (Belgia, *1960)
*[[Fyodor Duz-Khotimirsky]] (Ukraina, 1879-1965)
*[[Mark Dvoretsky]] (Rusia, *1947)
*[[Joanna Dworakowska]] (Polonia, *1978)
*[[Eduard Dyckhoff]] (Alamagn, 1880-1949)
*[[Viacheslav Dydyshko]] (Belarus, *1949)
*[[Boruch DynerBoruch Israel Dyner]] (Polonia, Belgia, Israel, 1903-1979)
*[[Semen Dvoirys]] (Rusia, *1958)
*[[Nana Dzagnidze]] (Jorjia, *1987)
*[[Roman Dzindzichashvili]] (Jorjia, Israel, SUA, *1944)
*[[Marat Dzhumaev]] (Ouzbekistan, *1976)
&lt;/div&gt;

== E ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[James Eade]] (SUA, *1957)
*[[Zahar Efimenko]] (Ukraina, *1985)
*[[Igor Efimov (Monako)|Igor Efimov]] (URSS, Jorjia, Rusia, *1960)
*[[Marsel Efroimski]] (Israel, *1995)
*[[Jaan Ehlvest]] (Estonia, *1962)
*[[Rakhil Eidelson]] (Belarus, *1958)
*[[Vereslav Eingorn]] (Ukraina, *1956)
*[[Louis Eisenberg]] (Ukraina, SUA, 1876-goude 1909)
*[[Bengt Ekenberg]] (Sveden, 1912-1986)
*[[Folke Ekström]] (Sveden, 1906-2000)
*[[Fouad El Taher]] (Egipt, *1965)
*[[Essam El-Gindy]] (Egipt, *1966)
*[[Erich Eliskases]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina, Brazil, 1913-1997)
*[[Pavel Eljanov]] (Ukraina, *1983)
*[[Moissei Eljaschoff]] (Lituania, 1870-1919)
*[[Jaime Emma]] (Arc'hantina, 1938-2005)
*[[John Emms (echedoù)|John Emms]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Elijah Emojong]] (Ouganda, *1992)
*[[Lucijs Endzelins]] (Estonia, Latvia, Aostralia, 1909-1981)
*[[Jens Enevoldsen]] (Denmark, 1907-1980)
*[[Ludwig Engels]] (Alamagn, Brazil, 1905-1967)
*[[Berthold Englisch]] (Aostria, 1851-1897)
*[[David Enoch]] (Israel, *1900)
*[[Vladimir Epishin]] (Rusia, *1965)
*[[Stefan Erdélyi]] (Hungaria, Roumania, 1905-1968)
*[[Hanna Ereńska]] (Polonia, *1946)
*[[Evgenij Ermenkov]] (Bulgaria, Palestina, *1949)
*[[Wilhelm Ernst (echedoù)|Wilhelm Ernst]] (Alamagn, 1905-1952)
*[[John Angus Erskine]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1873-1960)
*[[Yakov Estrin]] (Rusia, 1923-1987)
*[[Max Euwe]] (Izelvroioù, 1901-1981)
*[[Deborah Evans-Quek]] (Kembre, *1961)
*[[Larry Evans]] (SUA, 1932-2010)
*[[William Evans|William Davies Evans]] (Kembre, 1790-1872)
*[[Alexander Evensohn]] (Ukraina, 1892-1919)
*[[Mohamed Ezat]] (Egipt, *1978)
*[[Győző Exner]] (Hungaria, 1864-1945)
&lt;/div&gt;

== F ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Gisella Facchini]] (Italia, *1954)
*[[Samuel Factor]] (Polonia, SUA, 1883-1949)
*[[Louisa Matilda Fagan]] (Italia, Bro-Saoz, 1850-1931)
*[[Hugo Fähndrich]] (Hungaria, Aostria, 1851-1930)
*[[Hans Fahrni]] (Bohemia, Suis, 1874-1939)
*[[William Fairhurst]] (Bro-Saoz, Skos, Zeland-Nevez, 1903-1982)
*[[Sammi Fajarowicz]] (Alamagn, 1908-1940)
*[[Ekateríni Fakhirídou]] (Gres, *1964)
*[[Raphael Falk]] (Rusia, 1856-1913)
*[[Ernst Falkbeer]] (Aostria-Hungaria, 1819-1885)
*[[Roquelina Fandiño Reyes]] (Kuba, *1968)
*[[Yara Faqeeh]] (Palestina, *1999)
*[[Álvaro Faria]] (Portugal, *1954)
*[[Ali Farahat]] (Egipt, *1975)
*[[Stefan Fazekas]] (Hungaria, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1898-1967)
*[[Adham Fawzy]] (Egipt, *2000)
*[[Sergey Fedorchuk]] (Ukraina, *1981)
*[[Alexei Fedorov]] (Belarus, *1972)
*[[John Fedorowicz]] (SUA, *1958)
*[[Vladimir Fedoseev]] (Rusia, *1995)
*[[Movsas Feigins]] (Latvia, Arc'hantina, 1908-1950)
*[[Rafał Feinmesser]] (Polonia, *a-raok 1906)
*[[Florin Felecan]] (Roumania, SUA, *1980)
*[[Rubén Felgaer]] (Arc'hantina, *1981)
*[[Virgilio Fenoglio]] (Arc'hantina, 1902-1990)
*[[António Fernandes]] (Portugal, *1962)
*[[María Florencia Fernández]] (Arc'hantina, *1991)
*[[Diogo Fernando]] (Portugal, *1980)
*[[Arthur Feuerstein]] (SUA, *1935)
*[[Alexandr Fier]] (Brazil, *1988)
*[[Martha Fierro]] (Ecuador, *1977)
*[[Rubens Filguth]] (Brazil, *1956)
*[[Miroslav Filip]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, 1928-2009)
*[[Jakub Filipek]] (Belgia, *1979)
*[[Anton Filippov]] (Ouzbekistan, *1986)
*[[Reuben Fine]] (SUA, 1914-1993)
*[[Ben Finegold]] (SUA, *1969)
*[[Gina Linn Finegold]] (SUA)
*[[Julius Finn]] (Polonia, SUA, 1871-1931)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Bobby Fischer]] (SUA, Island, 1943-2008)
*[[Alex Fishbein]] (SUA, *1968)
*[[Giuliana Fittante]] (Italia, *1951)
*[[Alexander Flamberg]] (Polonia, 1880-1926)
*[[Alfred Flatow (echedoù)|Alfred Flatow]] (Alamagn, Aostralia, *1937)
*[[Glenn Flear]] (Bro-Saoz, *1959)
*[[Ernst Flechsig]] (Alamagn, 1852-1890)
*[[Bernhard Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1853-1931)
*[[Max Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1845-goude 1882)
*[[János Flesch]] (Hungaria, 1933-1983)
*[[Salomon Flor]] (URSS, Ukraina, Tchekoslovakia, Rusia, 1908-1983)
*[[Rodrigo Flores]] (Chile, 1913-2007)
*[[Alberto Foguelman]] (Arc'hantina, *1923)
*[[Jan Foltys]] (Tchekoslovakia, 1908-1952)
*[[George Salto Fontein]] (Izelvroioù, 1890-1963)
*[[Leó Forgács]] (Hungaria, 1881-1930)
*[[Győző Forintos]] (Hungaria, *1935)
*[[Greta Foulon]] (Belgia, *1946)
*[[Albert Fox]] (SUA, 1881-1964)
*[[Maurice Fox]] (Ukraina, Kanada, 1898-1988)
*[[Alfons Franck]] (Belgia)
*[[Zenon Franco]] (Paraguay, *1956)
*[[Selim Franklin (echedoù)|Selim Franklin]] (Bro-Saoz, SUA, 1814-1884)
*[[Janelle Mae Frayna]] (Filipinez, *1996)
*[[Michael Freeman (echedoù)|Michael Freeman]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez, *1960)
*[[Friedhelm Freise]] (Alamagn)
*[[Laurent Fressinet]] (Bro-C'hall, *1981)
*[[Sergey von Freymann]] (Rusia, URSS, Ouzbekistan, 1882-1946)
*[[Joel Fridlizius]] (Sveden, 1869-1963)
*[[Daniel Fridman]] (URSS, Latvia, Alamagn, *1976)
*[[Frederic Friedel]] (Alamagn, *1945)
*[[Gunnar Friedemann]] (Estonia, 1909-1943)
*[[David Friedgood]] (Suafrika, Bro-Saoz, *1946)
*[[Henryk Friedman]] (Polonia, 1903-1942)
*[[Alexander Fritz]] (Alamagn, 1857-1932)
*[[António Frois]] (Portugal, *1962)
*[[Severin From]] (Danmark, 1828-1895)
*[[Zirka Frómeta Castillo]] (Kuba, *1963)
*[[Achilles Frydman]] (Polonia, 1905-1940)
*[[Paulino Frydman]] (Polonia, Arc'hantina, 1905-1982)
*[[Ľubomír Ftáčnik]] (Tchekoslovakia, Slovakia, *1957)
*[[Andrija Fuderer]] (Yougoslavia, Vojvodina, Belgia, 1931-2011)
*[[Semyon Furman]] (Rusia, 1920-1978)
*[[Ivana Maria Furtado]] (India, *1999)
*[[Géza Füster]] (Hungaria, Kanada, 1910-1990)
*[[Roy Fyllingen]] (Norvegia, *1975)
&lt;/div&gt;

== G ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Susanna Gaboyan]] (Armenia, *1996)
*[[Vougar Gachimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Merab Gagunashvili]] (Jorjia, *1985)
*[[Luís Galego]] (Portugal, *1966)
*[[Aleksandr Galkin (echedoù)|Aleksandr Galkin]] (Rusia, *1979)
*[[Joseph Gallagher]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, Suis, *1964)
*[[Alisa Galliamova]] (URSS, Rusia, *1972)
*[[Lilit Galojan]] (Armenia, *1983)
*[[Surya Shekhar Ganguly]] (India, *1983)
*[[Nona Gaprindachvili]] (URSS, Jorjia, *1941)
*[[Valeriane Gaprindashvili]] (Jorjia, *1982)
*[[Carlos Garcia Palermo]] (Arc'hantina, Italia, *1953)
*[[Raimundo García]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Timour Gareev]] (Ouzbekistan, *1988)
*[[Eldar Gasanov]] (Ukraina, *1982)
*[[Vugar Gashimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Anna Gasik]] (Polonia, *1988)
*[[Genric'h Gasparyan]] (Armenia, URSS, 1910-1995)
*[[Einar Gausel]] (Norvegia, *1963)
*[[Viktor Gavrikov]] (Lituania, Suis, *1957)
*[[Vladas Gefenas]] (URSS, Lituania, *1955)
*[[Steven Geirnaert]] (Belgia, *1984) 
*[[Tamaz Gelashvili]] (URSS, Jorjia, *1978)
*[[Boris Gelfand]] (URSS, Belarus, Israel, *1968)
*[[Efim Geller]] (URSS, Ukraina, 1925-1998)
*[[Uzi Geller]] (Israel, *1931)
*[[Lili Gelovani]] (Jorjia, URSS, 1911-1973)
*[[Petar Genov]] (Bulgaria, *1970)
*[[Ljubka Genova]] (Bulgaria, *1983)
*[[Ružka Genova]] (Bulgaria, *1963)
*[[Kiril Georgiev]] (Bulgaria, *1965)
*[[Krum Georgiev]] (Bulgaria, *1958)
*[[Antonina Georgieva]] (Bulgaria, *1948)
*[[Ernő Gereben]] (Hungaria, Suis 1907-1988)
*[[Regina Gerlecka]] (Polonia, 1913-1983)
*[[Eugenio German]] (Brazil, 1930-2001)
*[[Theodor Germann]] (Latvia, 1879-1935)
*[[Alik Gershon]] (Israel, *1980)
*[[Edward Gerstenfeld]] (Polonia, Ukraina 1915-1943)
*[[Georgy Geshev]] (Bulgaria, 1903-1937)
*[[Maria Gevorgyan]] (Armenia, *1994)
*[[Ehsan Ghaem Maghami]] (Iran, *1982)
*[[Tigran Gharamian]] (Bro-C'hall, *1984)
*[[Ameet Ghasi]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Vera Ghazarian]] (Armenia, URSS)
*[[Florin Gheorghiu]] (Roumania, *1944)
*[[Amédée Gibaud]] (Bro-C'hall, 1885-1957)
*[[Johannes Giersing]] (Danmark, 1872-1954)
*[[Ellen Gilbert]] (SUA 1837-1900)
*[[Jessie Gilbert]] (Bro-Saoz, 1987-2006)
*[[Karl Gilg]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1901-1981)
*[[Aivars Gipslis]] (URSS, Latvia, 1937-2000)
*[[Anish Giri]] (Izelvroioù, *1994)
*[[Angelo Giusti]] (Italia, 1901-1986)
*[[Alberto Giustolisi]] (Italia, 1928-1990) 
*[[Matteo Gladig]] (Italia, 1880-1915)
*[[Oleg Gladyszev]] (Rusia, *1977)
*[[Eduard Glass]] (Aostria, 1902 - goude 1980)
*[[Evgeny Gleizerov]] (URSS, Rusia, *1963)
*[[Igor Glek]] (URSS, Rusia, Alamagn, *1961)
*[[Svetozar Gligorić]] (Yougoslavia, Serbia, 1923-2012)
*[[Jozef Gobert]] (Belgia)
*[[Fernand Gobet]] (Suis, *1962)
*[[Rumjana Gočeva]] (Bulgaria, *1957)
*[[Michele Godena]] (Italia, *1967)
*[[Carl Goering]] (Alamagn, 1841-1879)
*[[Alphonse Goetz]] (Bro-C'hall, 1865-1934)
*[[Leonid Gofshtein]] (Israel, *1953)
*[[Ksenia Gogiava]] (Jorjia, URSS, 1916-1973)
*[[Jason Goh Koon-Jong]] (Singapour, *1989)
*[[Veronika Goi]] (Italia, *1980) 
*[[Goh Weiming]] (Singapour, *1983)
*[[Samuel Gold]] (Hungaria, Aostria, SUA, 1835-1920)
*[[Alexander Goldin]] (URSS, Rusia, *1965)
*[[Rusudan Goletiani]] (URSS, Jorjia, SUA, *1980)
*[[Celso Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1879-1924)
*[[Celso Golmayo Zúpide]] (Spagn, Kuba, 1820-1898)
*[[Manuel Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1883-1973)
*[[Vitali Golod]] (URSS, Ukraina, Israel *1971)
*[[Harry Golombek]] (Bro-Saoz, 1911-1995)
*[[Alexander Goloshchapov]] (URSS, Ukraina, *1978)
*[[Alexander Ferdinand von der Goltz]] (Alamagn, 1819-1858)
*[[Valentina Golubenko]] (Estonia, Kroatia, *1990)
*[[Mikhail Golubev]] (URSS, Ukraina, *1970)
*[[Javiera Gómez]] (Chile, *2002)
*[[Ângela Gonçalves]] (Portugal)
*[[Aleksei Goncharov]] (Rusia, 1879-1913)
*[[Gong Qianyun]] (Sina, *1985)
*[[Jayson Gonzales]] (Filipinez, *1969)
*[[Soledad González de Huguet]] (Arc'hantina, 1934-2012)
*[[José González García]] (Mec'hiko, *1973)
*[[Juan Carlos González Zamora]] (Mec'hiko, *1968)
*[[David S. Goodman]] (Bro-Saoz, SUA, *1958)
*[[Johan Goormachtigh]] (Belgia, *1955)
*[[Irina Gorchkova]] (Belgia, *1977)
*[[Stephen J. Gordon]] (Bro-Saoz, *1986)
*[[Danny Gormally]] (Bro-Saoz, *1976)
*[[George H. D. Gossip]] (SUA, Bro-Saoz, 1841-1907)
*[[Solomon Gotthilf]] (URSS, Rusia, 1903-1967)
*[[Hermann von Gottschall]] (Alamagn, 1862-1933)
*[[Mic'hail Gourevitch (echedoù)|Mic'hail Gourevitch]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Tarek Goutali]] (Aljeria, *1983)
*[[Boris Grachev]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksander Graf]] (URSS, Ouzbekistan, Alamagn, *1962)
*[[Sonja Graf]] (Alamagn, Arc'hantina, SUA, 1908-1965)
*[[Rita Gramignani]] (Italia, *1943) 
*[[Julio Granda]] (Perou, *1967)
*[[Roberto Grau]] (Arc'hantina, 1900-1944)
*[[Gioacchino Greco]] (Italia, 1600 - c. 1634)
*[[Ewen McGowen Green]] (Zeland-Nevez, *1950)
*[[Alon Greenfeld]] (SUA, Israel, *1964)
*[[John Grefe]] (SUA, *1947)
*[[Bernhard Gregory]] (Estonia, Alamagn, 1879-1939)
*[[Gisela Kahn Gresser]] (SUA, 1906-2000)
*[[Helgi Gretarsson]] (Island, *1977)
*[[Richard Griffith (echedoù)|Richard Griffith]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Nikolay Grigoriev]] (URSS, Rusia, 1895-1935)
*[[Avetik Grigoryan]] (Armenia, *1989)
*[[Vincent Grimm]] (Aostria, Hungaria, 1800-1872)
*[[Aleksandr Grichtchouk]] (URSS, Rusia, *1983)
*[[Efstratios Grivas]] (Gres, *1966)
*[[Henri Grob]] (Suis, 1904-1974)
*[[Aristide Gromer]] (Bro-C'hall, *1909)
*[[Adriaan de Groot]] (Izelvroioù, *1914)
*[[Ernst Grünfeld]] (Aostria, 1893-1962)
*[[Yehuda Gruenfeld]] (Polonia, Israel, *1956)
*[[James Grundy (echedoù)|James Grundy]] (Bro-Saoz, SUA, 1855-1919)
*[[Izaak Grynfeld]] (Polonia, Israel, *1920)
*[[Gu Xiaobing]] (Sina, *1985)
*[[Ion Gudju]] (Roumania, 1897-1988)
*[[Richard Guerrero]] (Spagn, *1973)
*[[Eduard Gufeld]] (URSS, Ukraina, SUA, 1936-2002)
*[[Ilse Guggenberger]] (Kolombia, *1942)
*[[Carlos Guimard]] (Arc'hantina, 1913-1998)
*[[Cemil Gulbas]] (Belgia, *1980)
*[[Boris Gulko]] (URSS, Rusia, SUA, *1947)
*[[Gunnar Gundersen (echedoù)|Gunnar Gundersen]] (Bro-C'hall, Norvegia, Aostralia, 1882-1943)
*[[Isidor Gunsberg]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1854-1930)
*[[Abhijeet Gupta]] (India, *1989)
*[[Dmitry Gurevich]] (URSS, Rusia, SUA, *1956)
*[[Ilya Gurevich]] (URSS, Ukraina, SUA, *1972)
*[[Mikhail Gurevich (echedoù)|Mikhail Gurevich]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Bukhuti Gurgenidze]] (URSS, Jorjia, 1933-2008)
*[[Nino Gurieli]] (Jorjia, URSS, *1961)
*[[Jan Gustafsson]] (Alamagn, *1979)
*[[Emanuel Guthi]] (Israel, *1930)
*[[Lev Gutman]] (URSS, Latvia, Israel, Alamagn, *1945)
*[[Fritz Gygli]] (Suis, 1896-1980)
*[[Alfred William Gyles]] (Zeland-Nevez, 1888-1967)
&lt;/div&gt;

== H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mohamed Haddouche]] (Aljeria, *1984)
*[[Anna Hahn (echedoù)|Anna Hahn]] (Latvia, SUA, *1976)
*[[Anna Hairapetian]] (Armenia, *1989)
*[[Anna Hakobian]] (Armenia, URSS)
*[[Vladimir Hakobyan]] (Armenia, *1971)
*[[Vitalia Halberstadt]] (Ukraina, Bro-C'hall, 1903-1967)
*[[Alexander Halprin]] (Rusia, Aostria, 1868-1921)
*[[Ahmed Ibrahim Hamed]] (Egipt, *1954)
*[[Tunc Hamarat]] (Turkia, Aostria, *1946)
*[[Hicham Hamdouchi]] (Maroko, *1972)
*[[Rani Hamid]] (Bangladesh, *1944)
*[[Jon Ludvig Hammer]] (Norvegia, *1990)
*[[Taqwa Hamouri]] (Palestina, *2006)
*[[Carl Hamppe]] (Suis, Aostria, 1814-1876)
*[[Milton Hanauer]] (SUA, 1908-1988)
*[[James Hanham]] (SUA, 1840-1923)
*[[Hermann von Hanneken (echedoù)|Hermann von Hanneken]] (Alamagn, 1810-1886)
*[[Curt Hansen (echedoù)|Curt Hansen]] (Danmark, *1964)
*[[Wilhelm Hanstein]] (Alamagn, 1811-1850)
*[[Khosro Harandi]] (Iran, *1950)
*[[Dronavalli Harika]] (India, *1991)
*[[Pendyala Harikrishna]] (India, *1986)
*[[Max Harmonist]] (Alamagn, 1864-1907)
*[[Daniel Harrwitz]] (Alamagn, Bro-C'hall, 1823-1884)
*[[William Hartston]] (Bro-Saoz, *1947)
*[[Wolfgang Hasenfuss]] (Latvia, *1900)
*[[Stewart Haslinger]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Arnaud Hauchard]] (Bro-C'hall, *1971)
*[[Cécile Haussernot]] (Bro-C'hall, *1998)
*[[Stephane Hautot]] (Belgia, *1969) 
*[[Kornél Havasi]] (Hungaria, 1892-1945)
*[[Mark Hebden]] (Bro-Saoz, *1958)
*[[Jean Hebert]] (Kanada, *1957)
*[[Hans-Joachim Hecht]] (Alamagn, *1939)
*[[Jonny Hector]] (Sveden, *1964)
*[[Fenny Heemskerk]] (Izelvroioù, 1919-2007)
*[[Wolfgang Heidenfeld]] (Alamagn, Suafrika, Iwerzhon, 1911-1981)
*[[Jakub Heilpern]] (Polonia, 1850-1910)
*[[Herbert Heinicke]] (Brazil, Alamagn, 1905-1988)
*[[Arved Heinrichsen]] (Lituania, 1879-1900)
*[[Dan Heisman]] (SUA, *1950)
*[[Grigory Helbach]] (Rusia, 1863-1930)
*[[Karl Helling]] (Alamagn, 1904-1937)
*[[Johan Hellsten]] (Sveden, *1975)
*[[Hermann Helms]] (SUA, 1870-1963)
*[[Ron Henley (echedoù)|Ron Henley]] (SUA, *1956)
*[[Moriz Henneberger]] (Suis, 1878-1959)
*[[Walter Henneberger]] (Suis, 1883-1969)
*[[Luc Henris]] (Belgia, *1959)
*[[Deen Hergott]] (Kanada, *1962)
*[[Sigmund Herland]] (Roumania, 1865-1954)
*[[Róża Herman]] (Polonia, 1902-1995)
*[[Tania Regla Hernandez Alvarez]] (Kuba,Kostarika *1963)
*[[Yudania Hernández Estévez]] (Kuba, Spagn, *1963)
*[[Gilberto Hernández Guerrero]] (Mec'hiko, *1970)
*[[Sabina Hernandez Penna]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Carla Herrera]] (Arc'hantina, *?)
*[[Laura Herrera]] (Arc'hantina, *1971)
*[[Abdelrahman Hesham]], (Egipt, *1992)
*[[Tiger Hillarp Persson]] (Sveden, *1970)
*[[Wilhelm Hilse]] (Alamagn, 1878-1940)
*[[Moshe Hirschbein]] (Polonia, 1894-1940)
*[[Moses Hirschel]] (Alamagn, 1754 - c. 1823)
*[[Philipp Hirschfeld]] (Alamagn, 1840-1896)
*[[Jóhann Hjartarson]] (Island, *1963)
*[[Gohar Hlghatian]] (Armenia, URSS, *1975)
*[[Slaheddine Hmadi]] (Tunizia, *1950)
*[[Anastasiia Hnatyshyn]] (Ukraina, *2010)
*[[Hoang Thanh Trang]] (Viêt-Nam, Hungaria, *1980)
*[[Albert Hodges]] (SUA, 1861-1944)
*[[Julian Hodgson]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Leopold Hoffer]] (Hungaria, Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1842-1913)
*[[Karl Holländer]] (Alamagn, 1868-? )
*[[Edith Holloway]] (Bro-Saoz, 1868-1956)
*[[Krystyna Hołuj-Radzikowska]] (Polonia, 1931-2006)
*[[Walther von Holzhausen]] (Aostria, Alamagn, 1876-1935)
*[[Baldur Hönlinger]] (Aostria, Alamagn, 1905-1990)
*[[Bill Hook]] (SUA, British Virgin Islands, 1925–2010)
*[[Vlastimil Hort]] (Tchekoslovakia, Alamagn, *1944)
*[[Israel Horowitz]] (SUA, 1907-1973)
*[[Bernhard Horwitz]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1807-1885)
*[[Henry Hosmer]] (SUA, 1837-1892)
*[[Enamul Hossain]] (Bangladesh, *1981)
*[[Hou Yifan]] (Sina, *1994)
*[[Asma Houli]] (Aljeria, *1976)
*[[Jovanka Houska]] (Bro-Saoz, *1980)
*[[Clarence Howell]] (SUA, 1881-1936)
*[[David Howell (echedoù)|David Howell]] (Bro-Saoz, *1990)
*[[Manuel Leon Hoyos]] (Mec'hiko, *1989)
*[[Zbyněk Hráček]] (Republik Tchek, *1970)
*[[Karel Hromádka]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1887-1956)
*[[Vincenc Hrubý]] (Bohemia, Aostria, Italia, 1856-1917)
*[[Hsu Li Yang]] (Singapour, *1972)
*[[Huang Qian]] (Sina, *1986)
*[[Robert Hübner]] (Alamagn, *1948)
*[[Werner Hug]] (Suis, *1952)
*[[Beryl Hughes]] (Kembre, 1931-2017)
*[[Krunoslav Hulak]] (Kroatia, *1951)
*[[Koneru Humpy]] (India, *1987)
*[[Isabel Hund]] (Alamagn)
*[[Harriet Hunt]] (Bro-Saoz, *1978)
*[[Stuart James Hutchings]] (Kembre, *1960)
*[[Alexander Huzman]] (URSS, Ukraina, Israel, *1962)
&lt;/div&gt;

== I ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hatim Ibrahim 1975]], (Egipt, *1975)
*[[Ildar Ibragimov]] (Rusia, SUA, *1967)
*[[Bella Igla]] (Rusia, Israel, *1985)
*[[Juan Iliesco]] (Roumania, Arc'hantina, 1898-1968)
*[[Rolando Illa]] (SUA, Kuba, Arc'hantina, 1880-1937)
*[[Miguel Illescas Córdoba]] (Spagn, *1965)
*[[Alexander Ilyin-Zhenevsky]] (Rusia, 1894-1941)
*[[Ernesto Inarkiev]] (Kirgizstan, Rusia, *1985)
*[[Viorel Iordachescu]] (Moldova, *1977)
*[[Nana Ioseliani]] (Jorjia, *1962)
*[[Valentin Iotov]] (Bulgaria, *1988)
*[[Andrei Istrăţescu]] (Roumania, *1985)
*[[Saidali Iuldachev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Vassily Ivanchuk]] (Ukraina, *1969)
*[[Ivan Ivanišević]] (Serbia, *1977)
*[[Alexander Ivanov (echedoù)|Alexander Ivanov]] (SUA, *1956)
*[[Igor Ivanov (echedoù)|Igor Ivanov]] (Rusia, Kanada, SUA, 1947-2005)
*[[Božidar Ivanović]] (Montenegro, *1949)
*[[Borislav Ivkov]] (Serbia, *1933)
*[[Stefan Izbinsky]] (Ukraina, 1884-1912)
*[[Zviad Izoria]] (Georgia, *1984)
&lt;/div&gt;
== J ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jana Jacková]] (Republik Tchek, *1982)
*[[Egil Jacobsen]] (Danmark, 1897-1923)
*[[Ernst Jacobson]] (Sveden, ?-?)
*[[Michel Jadoul]] (Belgia, *1957)
*[[Carl Jaenisch]] (Finland, Rusia, 1813-1872)
*[[Charles Jaffé]] (Rusia, SUA, 1883-1941)
*[[Jerzy Jagielski]] (Polonia, Alamagn, 1897-1955)
*[[Dmitry Jakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Lora Jakovleva]] (URSS, Rusia, *1932)
*[[Natia Janjgava]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Dragoljub Janošević]] (Serbia, *1923)
*[[Chaim Janowski]] (Polonia, Alamagn, Japan, c. 1868 - 1935)
*[[Dawid Janowski]] (Polonia, Bro-C'hall, 1868-1927)
*[[Vlastimil Jansa]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, *1942)
*[[Nicolai Jasnogrodsky]] (Ukraina, Bro-Saoz, SUA, 1859-1914)
*[[Carlos Jauregui]] (Chile, Kanada, *1932)
*[[Lela Javakhishvili]] (Jorjia, *1984)
*[[Florian Jenni]] (Suis, *1980)
*[[Stephen Jessel]] (Iwerzhon, *1986)
*[[Eleazar Jiménez]] (Kuba, *1928)
*[[Baadur Jobava]] (Jorjia, *1983)
*[[Leif Erlend Johannessen]] (Norvegia, *1980)
*[[Svein Johannessen]] (Norvegia, 1937-2007)
*[[Ingi Randver Jóhannsson]] (Island, 1936-2010)
*[[Darryl Johansen]] (Aostralia, *1959)
*[[Walter John]] (Polonia, Alamagn, 1879-1940)
*[[Hans Johner]] (Suis, 1889-1975)
*[[Paul Johner]] (Suis, 1887-1938)
*[[Jean-François Jolly]] (Breizh, *1986)
*[[Gawain Jones]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Iolo Ceredig Jones]] (Kembre, 1947-2021)
*[[Richard Stuart Jones]] (Kembre, *1983)
*[[T. Llew Jones]] (Kembre, 1915-2009)
*[[Ju Wenjun]] (Sina, *1991)
*[[Carlos Eleodoro Juárez]] (Arc'hantina, 1938-2024)
*[[Max Judd]] (Polonia, SUA, 1851-1906)
*[[Klaus Junge]] (Chile, Alamagn, 1924-1945)
*[[Otto Junge]] (Chile, Alamagn, 1887-1978)
*[[Miervaldis Jursevskis]] (Latvia, Kanada, *1921)
&lt;/div&gt;

== K ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mejdi Kaabi]] (Tunizia, 1961-2019)
*[[Ketino Kachiani]] (Jorjia, URSS, Alamagn, *1971)
*[[Bernhard Kagan]] (Polonia, Alamagn, 1866-1932)
*[[Shimon Kagan]] (Israel, *1942)
*[[Victor Kahn]] (Rusia, Bro-C'hall, 1889-1971)
*[[Gregory Kaidanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, SUA, *1959)
*[[Osmo Kaila]] (Finland, 1916-1991)
*[[Eliso Kakabadze]] (Jorjia, URSS, 1929-1998)
*[[Tsitsino Kakhabrishvili]] (Jorjia, *1946)
*[[Svetlana Kalandarishvili]] (Jorjia, URSS, *1937)
*[[Lusik Kalashian]] (Armenia, URSS)
*[[Charles Kalme]] (Latvia, Alamagn, SUA, 1939-2003)
*[[Sigitas Kalvaitis]] (Lituania, *1987)
*[[Gata Kamski]] (URSS, Tatarstan, Rusia, SUA, *1974)
*[[Ilya Kan]] (URSS, Rusia, 1909-1978)
*[[Marcus Kann]] (Aostria, 1820-1886)
*[[Tarun Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2004)
*[[Trisha Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2005)
*[[Albert Kapengut]] (Belarus, *1945)
*[[Julio Kaplan]] (Arc'hantina, Puerto Rico, SUA, *1950)
*[[Darja Kapš]] (Slovenia, *1981)
*[[Nikola Karaklajić]] (Yougoslavia, 1926-2008)
*[[Silva Karapetian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona May Karff]] (Moldova, Rusia, Palestina, SUA, 1914-1998)
*[[Aída Karguer]] (Arc'hantina, 1931-1976)
*[[Sergei Kariakin (Estonia)|Sergei Kariakin]] (URSS, Estonia, *1964)
*[[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]] (Ukraina, Rusia, *1990)
*[[Ilir Karkanaqe]] (Albania, 1956-2012)
*[[Anastasiya Karlovich]] (Ukraina, *1982)
*[[Jalghoum Karmel]] (Palestina, *1994)
*[[Anatoliy Karpov]] (URSS, Rusia, *1951)
*[[Isaac Kashdan]] (SUA, 1905-1985)
*[[Rustam Kasimdzhanov]] (URSS,Ouzbekistan, *1979)
*[[Tsiala Kasoshvili]] (Jorjia, URSS, *1963)
*[[Garry Kasparov]] (URSS, Azerbaijan, Rusia, *1963)
*[[Genrikh Kasparyan]] (URSS, Armenia, 1910-1995)
*[[Robert Katende]] (Ouganda, *1982)
*[[Miroslav Katětov]] (Tchekoslovakia, 1918-1995)
*[[Fani Kats]] (URSS, Rusia, 1895-1964)
*[[Arthur Kaufmann]] (Roumania, Aostria, 1872-1940)
*[[Lubomir Kavalek]] (Tchekoslovakia, SUA, *1943)
*[[Bechir Kchouk]] (Tunizia, *1924)
*[[Raymond Keene]] (Bro-Saoz, *1948)
*[[Hermann Keidanski]] (Polonia, Alamagn, 1865-1938)
*[[Dieter Keller]] (Suis, *1936)
*[[Edith Keller-Herrmann]] (Alamagn, *1921)
*[[Rudolf Keller]] (Alamagn, 1917-1993)
*[[Brian Kelly (echedoù)|Brian Kelly]] (Iwerzhon, *1978)
*[[Emil Kemény]] (Hungaria, SUA, 1860-1925)
*[[Edvīns Ķeņģis]] (Latvia, *1959)
*[[Hugh Alexander Kennedy]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, 1809-1878)
*[[Paul Keres]] (URSS, Estonia, 1916-1975)
*[[Tim Kett]] (Kembre, *1962)
*[[Alexander Kevitz]] (SUA, 1902-1981)
*[[Rohini Khadilkar]] (India, *1963)
*[[Erna Khalafian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona Khaled]] (Egipt, *1994)
*[[Mir Sultan Khan]] (India, Pakistan, 1905-1966)
*[[Anahit Kharatyan]] (Armenia, *1987)
*[[Andrei Kharlov]] (Rusia, 1968-2014)
*[[Murtas Kazhgaleyev]] (Kazakstan, *1973)
*[[Abram Khavin]] (Ukraina, 1914-1974)
*[[Denis Khismatullin]] (Rusia, *1984)
*[[Tamar Khmiadashvili]] (Jorjia, *1944)
*[[Ratmir Kholmov]] (Rusia, Belarus, Lituania, 1925-2006)
*[[Bella Khotenashvili]] (Jorjia, URSS, *1977) 
*[[Miranda Khorava]] (Jorjia, URSS, 1985)
*[[Natalia Khoudgarian]] (Rusia, Kanada, *1975)
*[[Sopiko Khukhashvili]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Nino Khurtsidze]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Inga Khurtsilava]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Feliks Kibbermann]] (Estonia, a-raok 1914)
*[[Georg Kieninger]] (Alamagn, 1902-1975)
*[[Lionel Kieseritzky]] (Estonia, Bro-C'hall, 1806-1853)
*[[R.K. Kieseritzky]] (Estonia, Rusia, c. 1870 - goude 1922)
*[[Grace Kigeni]] (Ouganda, *1983)
*[[Daniel J. King|Daniel King]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Olof Kinnmark]] (Sveden, 1897-1970)
*[[Ove Kinnmark]] (Sveden, *1944)
*[[Georg Klaus]] (Alamagn, 1912-1974)
*[[Jan Kleczyński, Jr.]] (Polonia, 1875-1939)
*[[Jan Kleczyński, Sr.]] (Polonia, 1837-1895)
*[[Ernest Klein (echedoù)|Ernst Klein]] (Aostria, Bro-Saoz, 1910-1990)
*[[Paul Klein (echedoù)|Paul Klein]] (Alamagn, Ecuador, *1930)
*[[Josef Kling]] (Alamagn, 1811-1876)
*[[Jānis Klovāns]] (Latvia, 1935-2010)
*[[Gyula Kluger]] (Hungaria, 1914-1994)
*[[Hans Kmoch]] (Aostria, Izelvroioù, SUA, 1894-1973)
*[[Rainer Knaak]] (Alamagn, *1953)
*[[Viktor Knorre]] (Rusia, 1840-1919)
*[[Mikhail Kobalia]] (Rusia, *1978)
*[[Alexander Koblencs]] (Latvia, 1916-1993)
*[[Berthold Koch]] (Alamagn, 1899-1988)
*[[Alexander Kochyev]] (Rusia, *1956)
*[[Maja Koen]] (Bulgaria, *1993)
*[[Artur Kogan]] (Ukraina, Israel, *1974)
*[[Boris Kogan]] (Rusia, SUA, 1940-1993)
*[[Anton Kohler]] (Alamagn, *a-raok 1914)
*[[Stanisław Kohn]] (Polonia, 1895-1940)
*[[Friedrich Köhnlein]] (Alamagn, 1879-1916)
*[[Dmitry Kokarev (echedoù)|Dmitry Kokarev]] (Rusia, *1982)
*[[Atanas Kolev]] (Bulgaria, *1967)
*[[Ignác Kolisch]] (Slovakia, Aostria-Hungaria, 1837-1899)
*[[Jakub Kolski]] (Polonia, 1899-1941)
*[[George Koltanowski]] (Belgia, SUA, 1903-2000)
*[[Henrijeta Konarkowska-Sokolov]] (Polonia, Serbia, *1938)
*[[Humpy Koneru]] (India, *1987)
*[[Imre König]] (Hungaria, Yugoslavia, Bro-Saoz, SUA, 1899-1992)
*[[Jerzy Konikowski]] (Polonia, Alamagn, *1947)
*[[F. H. Königs]] (Belgia, 1849-1941 pe 1942)
*[[Alexander Konstantinopolsky]] (Ukraina, 1910-1990)
*[[Danny Kopec]] (SUA, *1954)
*[[Viktor Kortchnoy]] (URSS, Rusia, Suis, *1931)
*[[Akshayraj Kore]] (India 1988)
*[[Anton Korobov]] (Ukraina, *1985)
*[[Imre Korody]] (Hungaria, 1905-1969)
*[[Alexey Korotylev]] (Rusia, *1977)
*[[J. Kornreich]] (Belgia) 
*[[Yona Kosashvili]] (URSS, Jorjia, Israel, *1970)
*[[Gary Koshnitsky]] (Moldova, Aostralia, 1907-1999)
*[[Nadejda Kosintseva]] (Rusia, *1985)
*[[Tatiana Kosintseva]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksandra Kostenyouk]] (Rusia, *1984)
*[[Boris Kostić]] (Aostria-Hungaria, Yugoslavia, 1887-1963)
*[[Silvia Kot]] (Arc'hantina, *1950)
*[[Jan Kotrč]] (Tchekoslovakia, 1862-1943)
*[[Vasilios Kotronias]] (Gres, *1964)
*[[Pavel Kotsur]] (Kazakstan, *1974)
*[[Aleksandr Kotov]] (URSS, Rusia, 1913-1981)
*[[Čeněk Kottnauer]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1910-1996)
*[[Bachar Kouatly]] (Siria, Liban, Bro-C'hall, *1958)
*[[Aleksander Koukouch]] (Belgia) 
*[[Youriy Kouzoubov]] (Ukraina, *1990)
*[[Vlatko Kovačević]] (Kroatia, *1942)
*[[Alexander Kovchan]] (Ukraina, *1983)
*[[Boris Koyalovich]] (Rusia, 1867-1941)
*[[Valentina Kozlovskaya]] (Rusia, *1938)
*[[Zdenko Kozul]] (Kroatia, *1966)
*[[Jesse Kraai]] (SUA, *1972)
*[[Yair Kraidman]] (Israel, *1932)
*[[Adolf Kraemer]] (Alamagn, 1898-1972)
*[[Adolf Kramer]] (Alamagn, 1871-1934)
*[[Haije Kramer]] (Izelvroioù, 1917-2004)
*[[Vladimir Kramnik]] (URSS, Rusia, *1975)
*[[Michał Krasenkow]] (URSS, Rusia, Polonia, *1963)
*[[Beloslava Krasteva]] (Bulgaria, *2004)
*[[Orla Hermann Krause]] (Danmark, 1867-1935)
*[[Martyn Kravtsiv]] (Ukraina, *1990)
*[[Boris Kreiman]] (Rusia, SUA, *1976)
*[[Josef Krejcik]] (Aostria, 1885-1957)
*[[Leon Kremer]] (Polonia, 1901-1941)
*[[Mira Kremer]] (Alamagn, 1905-1987)
*[[Martin Kreuzer]] (Alamagn, *1962)
*[[Berta Krezberg]] (URSS, Rusia, 1911-1992)
*[[Ljuba Kristol]] (URSS, Rusia, Israel, *1944)
*[[Stanislav Kriventsov]] (URSS, Rusia, SUA, *1973)
*[[Nikolai Krogius]] (Rusia, *1930)
*[[Paul Krüger (echedoù)|Paul Krüger]] (Alamagn, 1871-1939)
*[[Velichka Krumova]] (Bulgaria, *1942)
*[[Irina Krush]] (Ukraina, SUA, *1983)
*[[Yuriy Kryvoruchko (echedoù)|Yuriy Kryvoruchko]] (Ukraina, *1986)
*[[Arvid Kubbel]] (Rusia, 1889-1938)
*[[Leonid Kubbel]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Sergey Kudrin]] (Rusia, SUA, *1959)
*[[Adam Kuligowski]] (Polonia, *1955)
*[[Kaido Külaots]] (Estonia, *1976)
*[[Abhijit Kunte]] (India, *1977)
*[[Abraham Kupchik]] (Belarus, SUA, 1892-1970)
*[[Viktor Kupreichik]] (Belarus, *1949)
*[[Bojan Kurajica]] (Bosnia and Herzegovina, *1947)
*[[Igor Kurnosov]] (Rusia, 1985-2013)
*[[Alla Kushnir]] (Rusia, Israel, 1941-2013)
*[[Gennady Kuzmin]] (Rusia, *1946)
*[[Aloyzas Kveinys]] (URSS, Lituania, * 1962)
*[[Jan Kvicala]] (Tchekoslovakia, 1868-1939)
&lt;/div&gt;

== L ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Martín Labollita]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Khelil Lagha]] (Tunizia)
*[[Genrieta Lagvilava]] (Jorjia, Belarus, URSS, *1969)
*[[Kateryna Lahno]] (Ukraina, *1989)
*[[Bogdan Lalić]] (Yougoslavia, Kroatia, Bro-Saoz, *1964)
*[[Erwin L'Ami]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Paul Adrian Lamford]] (Kembre, *1953)
*[[Frank Lamprecht]] (Alamagn, *1968)
*[[E. Lancel]] (Belgia)
*[[Konstantin Landa]] (Rusia, *1972)
*[[Salo Landau]] (Polonia, Izelvroioù, 1903-1944)
*[[Gary Lane]] (Bro-Saoz, Aostralia, *1964)
*[[Lisa Lane]] (SUA, *1938)
*[[Max Lange]] (Alamagn, 1832-1899)
*[[Salomon Langleben]] (Polonia, 1862-1939)
*[[Mario Lanzani]] (Italia, *1963) 
*[[Bent Larsen]] (Danmark, 1935-2010)
*[[Ernst Larsson]] (Sveden, 1897-1963)
*[[Baron Tassilo von Heydebrand und der Lasa]] (Prusia/Alamagn, 1818-1899)
*[[Berthold Lasker]] (Alamagn, 1860-1928)
*[[Edward Lasker]] (Polonia, Alamagn, SUA, 1885-1981)
*[[Emanuel Lasker]] (Alamagn, Rusia, SUA, 1868-1941)
*[[Khadidja Latreche]] (Aljeria, *1990)
*[[Sabrina Latreche]] (Aljeria, *1993)
*[[Milda Lauberte]] (Latvia, *1918)
*[[Bruno Laurent]] (Belgia, *1975)
*[[Leho Laurine]] (Estonia, Sveden, 1904-1998)
*[[Joel Lautier]] (Kanada, Bro-C'hall, *1973)
*[[Nora Laya Cabrera]] (Kuba, SUA *1950)
*[[Darwin Laylo]] (Filipinez, *1980)
*[[Fred Lazard]] (Bro-C'hall, 1883-1948)
*[[Gustave Lazard]] (Bro-C'hall, 1876-1949)
*[[Milunka Lazarević]] (Serbia, *1932)
*[[Viktor Laznicka]] (Republik Tchek, *1988)
*[[Kim Le Quang]] (Belgia, *1971)
*[[Lê Quang Liêm]] (Viêt-Nam, *1991)
*[[Dora Leal]] (Portugal, *1984)
*[[Sergey Lebedev (echedoù)|Sergey Lebedev]] (Rusia, 1868-1942)
*[[Julia Lebel-Arias]] (Arc'hantina, Bro-c'hall, Monako, *1946)
*[[Peter Lee (echedoù)|Peter Lee]] (Bro-Saoz, *1943)
*[[Peter Leepin]] (Suis, 1920-1995)
*[[Legall de Kermeur]] (Breizh, Bro-C'hall, 1702-1792)
*[[Damien Le Goff]] (Breizh, *1987)
*[[Anatoly Lein]] (Rusia, SUA, *1931)
*[[Catarina Leite]] (Portugal, *1983)
*[[Péter Lékó]] (Hungaria, *1979)
*[[Robert Lemaire]] (Belgia)
*[[Tatiana Lemačko]] (URSS, Bulgaria, Suis, 1948-2020)
*[[Alex Lenderman]] (SUA, *1989)
*[[James A. Leonard]] (SUA, 1841-1862)
*[[Giovanni Leonardo]] (Italia, 1542-1587)
*[[Ignatius Leong]] (Sina, Singapour, *1972)
*[[Paul Saladin Leonhardt]] (Polonia, Alamagn, 1877-1934)
*[[Konstantin Lerner]] (Ukraina, 1950-2011)
*[[Alexandre Lesiege]] (Kanada, *1975)
*[[Norman Lessing]] (SUA, 1911-2001)
*[[René Letelier]] (Chile, 1915-2006)
*[[Grigory Levenfish]] (Polonia, Rusia, 1889-1961)
*[[Aleksandr Levin]] (Rusia, 1871-1929)
*[[Jacob Levin (echedoù)|Jacob Levin]] (SUA, 1904-?)
*[[Naum Levin]] (Ukraina, Aostralia, *1933)
*[[Irina Levitina]] (Rusia, SUA, *1954)
*[[Stepan Levitsky]] (Rusia, 1876-1924)
*[[David Levy (echedoù)|David Levy]] (Bro-Skos, *1945)
*[[Jerzy Lewi]] (Polonia, Sveden, 1949-1972)
*[[Moritz Lewitt]] (Alamagn, 1863-1936)
*[[David H. Li]] (Sina, SUA, *1972)
*[[Li Chao (echedoù)|Li Chao]] (Sina, *1989)
*[[Andor Lilienthal]] (URSS, Rusia, Hungaria, 1911-2010) 
*[[Luciano Lilloni]] (Italia, 1929-2000) 
*[[Li Ruofan]] (Singapour, *1978)
*[[Li Shilong]] (Sina, *1977)
*[[Li Shongjian]] (Sina, *1939)
*[[Li Wenliang (echedoù)|Li Wenliang]] (Sina, *1967)
*[[Li Zunian]] (Sina, *1958)
*[[Liang Chong]] (Sina, *1980)
*[[Liang Jinrong]] (Sina, *1960)
*[[Vladimir Liberzon]] (Rusia, Israel, *1937)
*[[Theodor Lichtenhein]] (Alamagn, SUA, 1829-1874)
*[[Espen Lie]] (Norvegia, *1984)
*[[Kjetil Aleksander Lie]] (Norvegia, *1980)
*[[Andor Lilienthal]] (Hungaria, Rusia, 1911-2010)
*[[Darcy Lima]] (Brazil, *1962)
*[[Paul Limbos]] (Belgia, *1914) 
*[[Oleiny Linares Nápoles]] (Kuba, *1983)
*[[Lin Ta]] (Sina, *1963)
*[[Lin Weiguo]] (Sina, *1970)
*[[Paul Lipke]] (Alamagn, 1870-1955)
*[[Isaac Lipnitsky]] (Ukraina, 1923-1959)
*[[Samuel Lipschütz]] (Hungaria, SUA, 1863-1905)
*[[Georgy Lisitsin]] (Rusia, 1909-1972)
*[[Paul List]] (Ukraina, Alamagn, Bro-Saoz, 1887-1954)
*[[Marta Litinskaya-Shul]] (Ukraina, *1949)
*[[John Littlewood (echedoù)|John Littlewood]] (Bro-Saoz, *1931)
*[[Lisandra Llaudy Pupo]] (Kuba, *1988)
*[[Liu Shilan]] (Sina, *1962)
*[[Liu Wenzhe]] (Sina, *1940)
*[[Ljubomir Ljubojević]] (Yougoslavia, Serbia, *1950)
*[[Eric Lobron]] (SUA, Alamagn, *1960)
*[[Louise Loeffler]] (Belgia)
*[[Josef Lokvenc]] (Aostria, 1899-1974)
*[[Giambattista Lolli]] (Italia, 1698-1769)
*[[Rudolf Loman]] (Izelvroioù, 1861-1932)
*[[William Lombardy]] (SUA, *1937)
*[[Maia Lomineishvili]] (Jorjia, 1977) 
*[[Gabriela López]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Ruy López de Segura]] (Spagn, c. 1530 - c. 1580)
*[[Martín Lorenzini]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Edward Löwe]] (Bro-Saoz, 1794-1880)
*[[Otto Löwenborg]] (Sveden, 1888-1969)
*[[Johann Löwenthal]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1810-1876)
*[[Leopold Löwy, Jr]] (Aostria, 1871-goude 1909)
*[[Leopold Löwy, Sr]] (Aostria, 1840-goude 1904)
*[[Moishe Lowtzky]] (Ukraina, Polonia, 1881-1940)
*[[Sam Loyd]] (SUA, 1841 - 1911)
*[[Smbat Lputian]] (URSS, Armenia, *1958)
*[[Luis Ramirez Lucena]] (Spagn, c. 1465 - c. 1530)
*[[Markas Luckis]] (Lituania, Arc'hantina, 1905-1973)
*[[Carolina Luján]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Andrey Lukin]] (URSS, Rusia, *1948)
*[[Stig Lundholm]] (Sveden, *1917)
*[[Erik Lundin]] (Sveden, 1904-1988)
*[[Francisco Lupi]] (Portugal, a-raok 1910-1954)
*[[Constantin Lupulescu]] (Roumania, *1984)
*[[Thomas Luther]] (Alamagn, *1969)
*[[Christopher Lutz]] (Alamagn, *1971)
*[[Galina Lyapunova]] (Armenia, URSS)
&lt;/div&gt;

== M ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alexander MacDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Gottlieb Machate]] (Alamagn, 1904-1974)
*[[Aleksandras Machtas]] (Lituania, Israel, 1892-1973)
*[[Bartłomiej Macieja]] (Polonia, *1977)
*[[George Henry MacKenzie]] (Bro-Skos, SUA, 1837-1891)
*[[Nicholas MacLeod]] (Kanada, 1870-1965)
*[[Karl MacPhillips]] (Iwerzhon, *1988) 
*[[Carlos Maderna]] (Arc'hantina, 1910-1976)
*[[Ildikó Mádl]] (Hungaria, *1969)
*[[Anne-Marie Maeckelbergh]] (Belgia, *1965)
*[[Thibaut Maenhout]] (Belgia, *1989)
*[[Wim Maes]] (Belgia, *1972)
*[[Elmar Magerramov]] (Azerbaijan, *1958)
*[[Elisa Maggiolo]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Joanna Majdan]] (Polonia, *1988)
*[[Kazimierz Makarczyk]] (Polonia, 1901-1972)
*[[Sirush Makints]] (Armenia, URSS] 
*[[Vladimir Makogonov]] (Azerbaijan, 1904-1993)
*[[Gyula Makovetz]] (Hungaria, 1860-1903)
*[[Marina Makropoulou]] (Roumania, Grs, *1960)
*[[Sandra Malajovich]] (Arc'hantina, *1968)
*[[Vadim Malakhatko]] (Ukraina, Belgia, *1977)
*[[Vladimir Malakhov (echedoù)|Vladimir Malakhov]] (Rusia, *1980)
*[[Guillermo Malbrán]] (Arc'hantina, 1967-2025)
*[[Vidmantas Mališauskas]] (Lituania, *1963)
*[[Vladimir Malaniuk]] (Rusia, Ukraina, *1957)
*[[Boris Maliutin]] (Rusia, 1883-1920)
*[[Nidjat Mamedov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Chakhriyar Mamedyarov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Rauf Mammadov]] (Azerbaidjan, *1988)
*[[Maria Manakova]] (Serbia, *1974)
*[[Federico Manca]] (Italia, *1969)
*[[Meri Mangrian]] (Armenia, URSS)
*[[Rima Manukian]] (Armenia, URSS)
*[[Karmen Mar]] (Slovenia, *1987)
*[[Napoleon Marache]] (Bro-C'hall, SUA, 1818-1875)
*[[Max Marchand]] (Izelvroioù, 1888-1957)
*[[Georg Marco]] (Roumania, Aostria, 1863-1923)
*[[Andy Marechal]] (Belgia, *1978)
*[[Sandro Mareco]] (Arc'hantina, *1987)
*[[Dimitar Marholev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Alisa Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mirjana Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mihail Marin]] (Roumania, *1965)
*[[Beatriz Marinello]] (Chile, *1964)
*[[Denis Marion]] (Belgia, 1906-2000) 
*[[Sergio Mariotti]] (Italia, *1946)
*[[Nefelina Marjanian]] (Armenia, URSS)
*[[Ján Markoš]] (Slovakia, *1985)
*[[Tomasz Markowski (echedoù)|Tomasz Markowski]] (Polonia, *1975)
*[[Robert Markuš]] (Serbia, *1984)
*[[Géza Maróczy]] (Hungaria, 1870-1951)
*[[Davide Marotti]] (Italia, 1881-1940)
*[[Dražen Marović]] (Kroatia, *1938)
*[[Yaniet Marrero López]] (Kuba, *1983)
*[[Frank Marshall]] (SUA, 1877-1944)
*[[Ayelén Martínez]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Dion Martinez]] (Kuba, SUA, 1837-1928)
*[[Giovanni Martinolich]] (Italia, 1884-1910)
*[[Rico Mascarinas]] (Filipinez, *1954)
*[[Houshang Mashian]] (Iran, Israel, *1938)
*[[James Mason (echedoù)|James Mason]] (Iwerzhon, SUA, Bro-Saoz, 1849-1905)
*[[Dimitrios Mastrovasilis]] (Gres, *1983)
*[[Aleksandar Matanović]] (Serbia, *1930)
*[[Hermanis Matisons]] (Latvia, 1894-1932)
*[[Ana Matnadze]] (Jorjia, *1983)
*[[Milan Matulović]] (Serbia, *1935)
*[[Svetlana Matveeva]] (Rusia, *1969)
*[[Marc'Andria Maurizzi]] (Korsika, *2007)
*[[Carl Mayet]] (Alamagn, 1810-1868)
*[[Isaak Mazel]] (Belarus, Rusia, 1911-1943)
*[[Neil McDonald (echedoù)|Neil McDonald]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Alexander McDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Colin McNab]] (Bro-Skos, *1961)
*[[Luke McShane]] (Bro-Saoz, *1984)
*[[Henrique Mecking]] (Brazil, *1952)
*[[Antonio Medina]] (Spagn, 1919-2003)
*[[Edmar Mednis]] (Latvia, SUA, 1937-2002)
*[[Susanto Megaranto]] (Indonezia, *1987)
*[[Dritan Mehmeti]] (Albania, *1978) 
*[[Armenuhi Mehrabian]] (Armenia, URSS)
*[[Philipp Meitner]] (Aostria, 1838-1910)
*[[Ketevan Melashvili]] (Jorjia, URSS *1960)
*[[Nino Melashvili]] (Jorjia, URSS *1961)
*[[Salome Melia]] (Jorjia, *1987)
*[[Marieta Melik-Pashaian]] (Armenia, URSS)
*[[Olga Menčíková|Olga Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1907-1944)
*[[Vyera Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1906-1944)
*[[Julius Mendheim]] (Alamagn, 1788-1836)
*[[Tamila Meskhi]] (Jorjia, URSS *1963)
*[[Jonathan Mestel]] (Bro-Saoz, *1957)
*[[Roberto Messa]] (Italia, *1957)
*[[Johannes Metger]] (Alamagn, 1850-1926)
*[[Richard Meulders]] (Belgia, *1955)
*[[Anahí Meza]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Voldemars Mežgailis]] (Latvia, *1912)
*[[Amina Mezioud]] (Aljeria, *1988)
*[[Paul Michel (echedoù)|Paul Michel]] (Alamagn, Arc'hantina, 1905-1977)
*[[Walter Michel]] (Suis, 1888-goude 1935)
*[[Christian Michel Yunis]] (Chile, Palestina, 1968*)
*[[Carlo Micheli]] (Italia, *1946)
*[[Reginald Price Michell]] (Bro-Saoz, 1873-1938)
*[[Bart Michiels]] (Belgia, *1986) 
*[[Snezana Micic]] (Yougoslavia, Belgia, *1966)
*[[E. E. Middleton]] (Breizh-Veur)
*[[Jacques Mieses]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1865-1954)
*[[Samuel Mieses]] (Alamagn, 1841-1884)
*[[Vladas Mikėnas]] (URSS, Estonia, Lituania, 1910-1992)
*[[Adrian Mikhalchishin]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1954)
*[[Victor Mikhalevski]] (Belarus, Israel, *1972)
*[[Igor Miladinović]] (Serbia, *1974)
*[[Tony Miles]] (Bro-Saoz, 1955-2001)
*[[Zdravko Milev]] (Bulgaria, 1929-1984)
*[[Borislav Milic]] (Yougoslavia, 1925-1986)
*[[Ioana Miller]] (Iwerzhon, 1995)
*[[Sophie Milliet]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Stuart Milner-Barry]] (Bro-Saoz, 1906-1995)
*[[Vadim Milov]] (Rusia, Israel, Suis, *1972)
*[[Artashes Minasian]] (Armenia, *1987)
*[[Johannes Minckwitz]] (Alamagn, 1843-1901)
*[[Nikolay Minev]] (Bulgaria, SUA, *1931)
*[[Dragoljub Minić]] (Montenegro, 1936-2005)
*[[Yerisbel Miranda Llanes]] (Kuba, *1987)
*[[Evgeniy Mirochnitchenko]] (Ukraina, *1978)
*[[Margarita Mirza-Avagian]] (Armenia, URSS)
*[[Azer Mirzoev]] (Azerbaidjan, *1978)
*[[Vesna Mišanović]] (Bosnia, *1964)
*[[Kamil Mitoń]] (Polonia, *1984)
*[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]] (Armenia, URSS, *1982)
*[[Anahit H. Mkrtchyan]] (Armenia, *2009)
*[[Mariam Mkrtchyan]] (Armenia, *2004)
*[[Stasch Mlotkowski]] (SUA, 1881-1943)
*[[Ayah Moaataz]] (Egipt, *1997)
*[[Abram Model]] (Latvia, Rusia, 1896-1976)
*[[Charles Moehle]] (SUA, 1859-1898)
*[[Jorgen Moeller]] (Danmark, 1873-1944)
*[[Jan Moeyersons]] (Belgia)
*[[Chahin Mohandesi]] (Iran, *1962)
*[[Ariah Mohiliver]] (Polonia, Israel, *1904)
*[[Stefan Mohr]] (Alamagn, *1967)
*[[Alexander Moiseenko]] (Ukraina, *1980)
*[[Baldur Möller]] (Island, *a-raok 1921)
*[[Augustus Mongredien]] (Bro-Saoz, 1807-1888)
*[[Léon Monosson]] (Belarus, Bro-C'hall, 1892-1943)
*[[Julius du Mont]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1881-1956)
*[[Mario Monticelli]] (Italia, 1902-1995)
*[[María Teresa Mora]] (Kuba, 1902-1980)
*[[Elshan Moradi]] (Iran, *1985)
*[[Luciana Morales Mendoza]] (Perou, *1987)
*[[Kalikst Morawski]] (Polonia, 1859 - c. 1939)
*[[Bruno Moritz]] (Alamagn, Ecuador, 1900- ?)
*[[Iván Morovic]] (Chile, *1963)
*[[Alexander Moroz (echedoù)|Alexander Moroz]] (Ukraina, 1961-2009)
*[[Aleksandr Morozevitch]] (URSS, Rusia, *1977)
*[[Paul Charles Morphy]] (SUA, 1837-1884)
*[[John Morrison (echedoù)|John Morrison]] (Kanada, 1889-1975)
*[[Niaz Morshed]] (Bangladesh, *1966)
*[[Paul Motwani]] (Bro-Skos, *1962)
*[[Alexander Motylev]] (Rusia, *1979)
*[[Alaaeddine Moussa]] (Liban, Palestina, 1968)
*[[Anna Mouzytchouk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Sergei Movsesian]] (Armenia, Slovakia, *1978)
*[[Paul Mross]] (Polonia, Alamagn, *1910)
*[[Martin Mrva]] (Slovakia, *1971)
*[[André Muffang]] (Bro-C'hall, 1897-1989)
*[[Hans Müller]] (Aostria, 1896-1971)
*[[Karsten Müller]] (Alamagn, *1970)
*[[César Muñoz]] (Ecuador, *1929)
*[[Piotr Murdzia]] (Polonia, *1975)
*[[Jacob Murey]] (Rusia, Israel, *1941)
*[[Augusto de Muro]] (Arc'hantina, ? -1959)
*[[Phiona Mutesi]] (Ouganda, *1996)
*[[Anna Muzychuk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Lhamsuren Myagmarsuren]] (Mongolia, *1938)
*[[Hugh Myers]] (SUA, 1930-2008)
&lt;/div&gt;

== N ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ashot Nadanian]] (Armenia, *1972)
*[[Arkadij Naiditsch]] (Latvia, Alamagn, *1985)
*[[Oskar Naegeli]] (Suis, 1885-1959)
*[[Géza Nagy]] (Hungaria, 1892-1953)
*[[Miguel Najdorf]] (Polonia, Arc'hantina, 1910-1997)
*[[Peninah Nakabo]] (Ouganda, *1992)
*[[Hikaru Nakamura]] (Japan, SUA, *1987)
*[[Christine Namaganda]] (Ouganda, *1986)
*[[Gloria Nansubuga]] (Ouganda, *2001)
*[[William Napier]] (Bro-Saoz, SUA, 1881-1952)
*[[Mario Napolitano]] (Italia, 1910-1995)
*[[Renato Naranja]] (Filipinez, *1940)
*[[Srinath Narayanan]] (India, *1994)
*[[Daniel Naroditsky]] (SUA, 1995-2025)
*[[Lina Nassr]], (Aljeria, *2003)
*[[Rui de Carvalho Nascimento]] (Portugal, 1914-2012)
*[[Wajd Natsheh]] (Palestina, *2001)
*[[David Navara]] (Republik Tchek, *1985)
*[[Vera Nebolsina]] (Rusia, *1989)
*[[Ozren Nedeljković]] (Serbia, 1903-1984)
*[[Gastón Needleman]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Iris Neels]] (Belgia, *1980)
*[[Parimarjan Negi]] (India, *1993)
*[[Iivo Nei]] (Estonia, *1931)
*[[Oleg Neikirch]] (Jorjia, Bulgaria, 1914-1985)
*[[Kateřina Němcová]] (Republik Tchek, *1990)
*[[Ivan Nemet]] (Yougoslavia, Serbia, Suis, 1943-2007)
*[[Vladimir Nenarokov]] (Rusia, 1880-1953)
*[[Andzhelika Nenova]] (Bulgaria, *2010)
*[[Ian Nepomniachtchi]] (Rusia, *1990)
*[[Vincenzo Nestler]] (Italia, 1912-1988)
*[[Augustin Neumann]] (Aostria, 1879-1906)
*[[Gustav Neumann]] (Alamagn, 1838-1881)
*[[Vladislav Nevednichy]] (Roumania, *1969)
*[[Valeriy Neverov]] (Ukraina, *1962)
*[[Rashid Nezhmetdinov]] (Rusia, 1912-1974)
*[[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]] (Viêt Nam, *1990)
*[[Ni Hua]] (Sina, *1983)
*[[Arno Nickel]] (Alamagn, *1952)
*[[Bryon Nickoloff]] (Kanada, 1956-2004)
*[[Bjørn Nielsen]] (Danmark, 1907-1949)
*[[Peter Heine Nielsen]] (Danmark, *1973)
*[[Torkil Nielsen]] (Faroe Islands, *1964)
*[[Walter Niephaus]] (Alamagn, 1923-1992)
*[[Friso Nijboer]] (Izelvroioù, *1965)
*[[Yuri Nikolaevsky]] (Ukraina, *1937)
*[[Ioannis Nikolaidis]] (Gres, *1971)
*[[Predrag Nikolić]] (Bosnia-ha-Herzegovina, *1960)
*[[Adriana Nikolova]] (Bulgaria, *1988)
*[[Allan Nilsson]] (Sveden, 1899-1949)
*[[Aaron Nimzowitsch]] (Latvia, Danmark, 1886-1935)
*[[Ning Chunhong]] (Sina, *1968)
*[[Dieter Nisipeanu]] (Roumania, *1976)
*[[Kamel Njili]] (Tunizia, *1982)
*[[Josef Noa]] (Hungaria, 1856-1903)
*[[Jesus Nogueiras]] (Kuba, *1959)
*[[Aileen Noonan]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Federico Norcia]] (Italia, 1904-1985)
*[[Holger Norman-Hansen]] (Danmark, 1899-1984)
*[[David Norwood]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Daniël Noteboom]] (Izelvroioù, 1910-1932)
*[[Igor Novikov (echedoù)|Igor Novikov]] (Ukraina, SUA, *1962)
*[[Nikolay Novotelnov]] (Rusia, 1911-2006)
*[[Heinz Nowarra]] (Alamagn, 1897-1945 ?)
*[[Haruna Nsubuga]] (Ouganda, *1991)
*[[John Nunn]] (Bro-Saoz, *1955)
*[[Friedrich Nürnberg]] (Alamagn, 1909 -1984)
*[[Gertrud Nüsken]] (Alamagn, 1917 -1972)
*[[Tomi Nyback]] (Finland, *1985)
*[[Gustaf Nyholm]] (Sveden, 1880-1957)
*[[Illya Nyzhnyk]] (Ukraina, *1996)
&lt;/div&gt;

== O ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Kevin O'Connell (echedoù)|Kevin O'Connell]] (Bro-Saoz, Iwerzhon, *1949)
*[[Handszar Odeev]] (Turkmenistan, *1972)
*[[Leif Øgaard]] (Norvegia, *1952)
*[[Alice O'Gorman]] (Iwerzhon, *2000)
*[[John O'Hanlon (echedoù)|John O'Hanlon]] (Iwerzhon, 1876-1960)
*[[Tõnu Õim]] (Estonia, *1941)
*[[Kaarle Ojanen]] (Finland, *1918)
*[[Alberic O'Kelly de Galway]] (Belgia, 1911-1980)
*[[Friðrik Ólafsson]] (Island, *1935)
*[[Helgi Ólafsson]] (Island, *1956)
*[[Mikhailo Oleksienko]] (Ukraina, *1986)
*[[Lembit Oll]] (URSS, Estonia, 1966-1999)
*[[Adolf Georg Olland]] (Izelvroioù, 1867-1933)
*[[Anton Olson]] (Sveden, 1881-goude 1928)
*[[Umida Omonova]] (Ouzbekistan, *2006)
*[[Gülümser Öney]] (Bulgaria, Turkia, *1956)
*[[Aleksandr Onistchouk]] (Ukraina, SUA *1975)
*[[Abdelaziz Onkoud]] (Maroko, *1972)
*[[Karel Opočensky]] (Tchekoslovakia, 1892-1975)
*[[Wilhelm Orbach]] (Alamagn, 1894-1944)
*[[Lisandra Teresa Ordaz Valdés]] (Kuba, *1988)
*[[Menachem Oren]] (Polonia, Israel, 1901-1962)
*[[Lexy Ortega]] (Kuba, Italia, *1960)
*[[Dorren O'Siochrú]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Gerard Oskam]] (Izelvroioù, 1880-1952)
*[[Berge Ostenstad]] (Norvegia, *1964)
*[[Mahfoud Oussedik]] (Aljeria, *1992)
*[[John Owen (echedoù)|John Owen]] (Bro-Saoz, 1827-1901)
*[[Karlis Ozols]] (Latvia, Aostralia, 1912-2001)
&lt;/div&gt;

== P ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ludek Pachman]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1924-2003)
*[[Nikola Padevsky]] (Bulgaria, *1933)
*[[Elisabeth Pähtz]] (Alamagn, *1985)
*[[Adamantia Paizis]] (Italia, *1972)
*[[Mladen Palac]] (Kroatia, *1971)
*[[Sam Palatnik]] (Ukraina, SUA, *1950)
*[[Luis Palau (echedoù)|Luis Palau]] (Arc'hantina, 1897-1971 )
*[[Victor Palciauskas]] (Lituania, SUA, *1941)
*[[Richard Palliser]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Rudolf Palme]] (Aostria, 1910-2005)
*[[Ryan Palmer (echedoù)|Ryan Palmer]] (Jamaica, *1974)
*[[Fiorentino Palmiotto]] (Italia, *1929) 
*[[Davor Palo]] (Danmark, *1985)
*[[Eero Paloheimo]] (Finland, *1936)
*[[Fiammetta Panella]] (Italia, *1988)
*[[Óscar Panno]] (Arc'hantina, *1935)
*[[Vasily Panov]] (Rusia, 1906-1973)
*[[Enrico Paoli]] (Italia, 1908-2005)
*[[Mark Paragua]] (Filipinez, *1984)
*[[Shadi Paridar]] (Iran, *1986)
*[[Mircea Parligras]] (Roumania, *1980)
*[[Bruno Parma]] (Slovenia, *1941)
*[[Frank Parr]] (Bro-Saoz, 1918-2003)
*[[Llambi Pasko]] (Albania, *1991)
*[[Dante Pasqua]] (Italia, 1898-1974)
*[[Louis Paulsen]] (Alamagn, 1833-1891)
*[[Wilfried Paulsen]] (Alamagn, 1828-1901)
*[[Duško Pavasovič]] (Kroatia, Slovenia, *1975)
*[[Max Pavey]] (SUA, 1918-1957)
*[[Eugène Pécher]] (Belgia, *1841 pe 1842 - 1905)
*[[Simonne Peeters]] (Belgia)
*[[Vera Pejčeva]] (Bulgaria, *1969)
*[[Jiří Pelikán (echedoù)|Jiří Pelikán]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1906-1985)
*[[Yannick Pelletier]] (Suis, *1976)
*[[Roman Pelts]] (Ukraina, Kanada, *1937)
*[[Peng Xiaomin]] (Sina, *1973)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, Izelvroioù, *1968)
*[[Jonathan Penrose]] (Bro-Saoz, *1933)
*[[Thierry Penson]] (Belgia, *1955)
*[[Corina Peptan]] (Roumania, *1978)
*[[Fernando Peralta (c'hoarier echedoù)|Fernando Peralta]] (Arc'hantina, *1979)
*[[Carlos Pereira dos Santos]] (Portugal, *1972)
*[[Ruben Pereira]] (Portugal, *1991)
*[[Eneida Pérez]] (Republik Dominikan, Alamagn *1964)
*[[Amelia Pérez de Navas]] (Arc'hantina, *?)
*[[Federico Pérez Ponsa]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Julius Perlis]] (Polonia, Aostria, 1880-1913)
*[[Barbara Pernici]] (Italia, *1956)
*[[Frederic Perrin]] (Bro-Saoz, SUA, 1815-1889)
*[[Raaphi Persitz]] (Bro-Saoz, Israel, Suis, *1934)
*[[Nick Pert]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[John Peters (echedoù)|John Peters]] (SUA, *1951)
*[[Jusefs Petkevich]] (Latvia, *1940)
*[[Arshak Petrosian]] (Armenia, *1953)
*[[Davit G. Petrosian]] (Armenia, *1984)
*[[Tigran Petrosian]] (Armenia, Jorjia, URSS, 1929-1984)
*[[Aleksandr Petrov]] (Rusia, 1794-1867)
*[[Marlen Petrova]] (Bulgaria, *1961)
*[[Vladimirs Petrovs]] (Latvia, 1907-1943)
*[[Gergana Peycheva]] (Bulgaria, *2003)
*[[Gerhard Pfeiffer]] (Alamagn, 1923-2000)
*[[Phạm Minh Hoàng]] (Viêt Nam, Breizh, *1978)
*[[François Philidor]] (Bro-C'hall, 1726-1795)
*[[Evgeniy Piankov]] (URSS, Ukraina, *1941)
*[[Luis Piazzini]] (Arc'hantina, 1905-1980)
*[[Tom Piceu]] (Belgia, *1978)
*[[Jeroen Piket]] (Izelvroioù, *1969)
*[[Harry Nelson Pillsbury]] (SUA, 1872-1906)
*[[Herman Pilnik]] (Alamagn, Arc'hantina, 1914-1981)
*[[Karol Piltz]] (Polonia, 1903-1939)
*[[Sulennis Piña Vega]] (Kuba, *1981)
*[[Albert Pinkus]] (SUA, 1903-1984)
*[[József Pintér]] (Hungaria, *1953)
*[[Ariana Pintor]] (Portugal, *1988)
*[[Vasja Pirc]] (Slovenia, 1907-1980)
*[[Rudolf Pitschak]] (Tchekoslovakia, SUA, *1902)
*[[Karl Pitschel]] (Aostria, 1829-1883)
*[[Aaron Pixton]] (SUA, *1986)
*[[Ján Plachetka]] (Slovakia, *1945)
*[[Albin Planinc]] (Yougoslavia, Slovenia, 1944-2008)
*[[James Plaskett]] (Bro-Saoz, Spagn, *1960)
*[[Kazimierz Plater]] (Polonia, 1915-2004)
*[[Igor Platonov]] (Ukraina, 1934-1995)
*[[Joseph Platz]] (Alamagn, SUA, 1905-1981)
*[[Isaías Pleci]] (Arc'hantina, 1907-1979)
*[[David Podhorzer]] (Aostria, *a-raok 1916)
*[[Natalia Pogonina]] (Rusia, *1985)
*[[Henryk Pogorieły]] (Polonia, 1908-1943)
*[[Ernest Pogosyants]] (Ukraina, 1935-1990)
*[[Iosif Pogrebyssky]] (Ukraina, 1906-1971)
*[[Amos Pokorný]] (Tchekoslovakia, 1890-1949)
*[[Rudolph Pokorny]] (Bohemia, Mec'hiko, SUA, 1880-goude 1920)
*[[Richard Polaczek]] (Belgia, *1965)
*[[Giulio Polerio]] (Italia, 1548-1612)
*[[Judit Polgar]] (Hungaria, *1976)
*[[Zsuzsa Polgar]] (Hungaria, SUA, *1969)
*[[Zsofia Polgar]] (Hungaria, Israel, *1974)
*[[Elisabeta Polihroniade]] (Roumania, 1935-2016)
*[[David Polland]] (SUA, *1915)
*[[William Pollock (echedoù)|William Pollock]] (Rouantelezh-Unanet, 1859-1896)
*[[Lev Polugaevski]] (URSS, Belarus, Rusia, 1934-1995)
*[[Arturo Pomar]] (Spagn, *1931)
*[[Rouslan Ponomariov]] (Ukraina, 1983)
*[[Domenico Ponziani]] (Italia, 1719-1796)
*[[Stepan Popel]] (Polonia, Bro-C'hall, SUA, 1909-1987)
*[[Ignatz von Popiel]] (Aostria-Hungaria, Polonia, 1863-1941)
*[[Petar Popović (echedoù)|Petar Popović]] (Yugoslavia, Serbia, *1959)
*[[Artur Poplawski]] (Polonia, Suis, 1860-1918)
*[[Yosef Porath]] (Alamagn, Israel, 1909-1996)
*[[Moritz Porges]] (Bohemia/Aostria-Hungaria, 1857-1909)
*[[Giorgio Porreca]] (Italia, 1927-1988)
*[[Lajos Portisch]] (Hungaria, *1937)
*[[Domenico Postpischl]] (Italia, 1905-1980) 
*[[Ehrhardt Post]] (Alamagn, 1881-1947)
*[[Evgeny Postny]] (Israel, *1981)
*[[Peter Potemkine]] (Rusia, Bro-C'hall, 1886-1926)
*[[Vladimir Potkin]] (Rusia, *1982)
*[[Ludovit Potuček]] (Slovakia, *a-raok 1921)
*[[Christian Poulsen (echedoù)|Christian Poulsen]] (Danmark, 1912-1981)
*[[AtoSUA Pourkashiyan]] (Iran, *1988)
*[[Lynda Annette Powell]] (Kembre, *?)
*[[Borki Predojević]] (Bosnia, *1987)
*[[Edith Charlotte Price]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Roberto Primavera]] (Italia, *1981)
*[[Lodewijk Prins]] (Izelvroioù, *1913)
*[[Ladislav Prokeš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1884-1966)
*[[Svetlana Prudnikova]] (Rusia, *1967)
*[[Dawid Przepiórka]] (Polonia, 1880-1942)
*[[Lev Psakhis]] (Rusia, Israel, *1958)
*[[Lenka Ptacnikova]] (Tchekoslovakia, Island, *1976)
*[[Stojan Puc]] (Slovenia, 1921-2004)
*[[Viktors Pupols]] (Latvia, SUA, *1935)
*[[Cecil Purdy]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1906-1979)
*[[John Purdy (echedoù)|John Purdy]] (Aostralia, *1935)
*[[Benoît Purenne]] (Breizh, *1997)
&lt;/div&gt;

== Q ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Llambi Qendro]] (Albania, *1963)
*[[Qi Jingxuan]] (Sina, *1947)
*[[Qin Kanying]] (Sina, *1974)
*[[Oscar Quiñones (echedoù)|Oscar Quiñones]] (Perou, *1941)
*[[Miguel Quinteros]] (Arc'hantina, *1947)
&lt;/div&gt;
== R ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Braslav Rabar]] (Yougoslavia, Kroatia, 1919-1973)
*[[Abram Rabinovitch]] (URSS, Lituania, Rusia, 1878-1943)
*[[Ilya Rabinovich]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Viktoria Radeva]] (Bulgaria, *2001)
*[[Elitsa Raeva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Teimour Radjabov]] (Azerbaidjan, *1987)
*[[Ivan Radoulov]] (Bulgaria, *1939)
*[[Markus Ragger]] (Aostria, *1988)
*[[Viacheslav Ragozin]] (URSS, Rusia, 1908-1962)
*[[Ziaur Rahman (echedoù)|Ziaur Rahman]] (Bangladesh, *1974)
*[[Maurice Raizman]] (Moldova/Rusia, Bro-C'hall 1905-1974)
*[[Iweta Rajlich]] (Polonia, *1981)
*[[Vasik Rajlich]] (SUA, *1971)
*[[Lorenc Rama]] (Albania, *1964)
*[[Ramachandran Ramesh]] (India, *1976)
*[[Alejandro Ramírez (echedoù)|Alejandro Ramírez]] (Costa Rica, *1988)
*[[Vivian Ramón Pita]] (Kuba,*1963)
*[[Maaja Ranniku]] (URSS, Estonia, 1941-2004)
*[[Richárd Rapport]] (Hungaria, *1996)
*[[Nukhim Rashkovsky]] (URSS, Rusia, *1946)
*[[Ilmar Raud]] (Estonia, Arc'hantina, 1913-1941)
*[[Vsevolod Rauzer]] (URSS, Ukraina, 1908-1941)
*[[Khaled Abdel Razik]], (Egipt, *1975)
*[[Yuri Razuvayev]] (URSS, Rusia, 1945-2012)
*[[Damián Reca]] (Arc'hantina, 1894-1937)
*[[Hans Ree]] (Izelvroioù, *1944)
*[[Brian Reilly]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1901-1991)
*[[Dimitri Reinderman]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Fred Reinfeld]] (SUA, 1910-1964)
*[[Heinrich Reinhardt]] (Alamagn, Arc'hantina, 1903-1990)
*[[Salome Reischer]] (Aostria, Palestina, SUA, 1899-1980)
*[[Teodor Regedziński]] (Polonia, 1894-1954)
*[[Arturo Reggio]] (Italia, 1863-1917)
*[[Josef Rejfir]] (Tchekoslovakia, 1909-1962)
*[[Ludwig Rellstab (echedoù)|Ludwig Rellstab]] (Alamagn, 1904-1983)
*[[Georges Renaud]] (Bro-C'hall, 1893-1975)
*[[Samuel Reshevsky]] (Polonia, SUA, 1911-1992)
*[[Pál Réthy]] (Hungaria, 1905-1962)
*[[Richárd Réti]] (Aostria-Hungaria, Tchekoslovakia, 1889-1929)
*[[Ramón Rey Ardid]] (Spagn, 1903-1988)
*[[Alexander Riazantsev]] (Rusia, *1985)
*[[Zoltán Ribli]] (Hungaria, *1951)
*[[Pablo Ricardi]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Isaac Rice]] (SUA, 1850-1915)
*[[Jane Richmond]] (Kembre, *1961)
*[[Kurt Richter]] (Alamagn, 1900-1969)
*[[Antonio Rico]] (Spagn, 1908-1988)
*[[Alessandra Riegler]] (Italia, *1961)
*[[Fritz Riemann]] (Alamagn, 1859-1932)
*[[Friedl Rinder]] (Alamagn, 1905-2001)
*[[Horst Rittner]] (Alamagn, *1930)
*[[Nikolai Riumin]] (Rusia, 1908-1942)
*[[Jules Arnous de Rivière]] (Breizh, Bro-C'hall, 1830-1905)
*[[Aimen Rizouk]] (Aljeria, *1979)
*[[Marina Rizzo]] (Arc'hantina, *1965)
*[[Karl Robatsch]] (Aostria, 1928-2000)
*[[Walter Robinow]] (Alamagn, 1867-1938)
*[[Ray Robson]] (SUA, *1994)
*[[Sérgio Rocha]] (Portugal, *1972)
*[[Ludwig Rödl]] (Alamagn, 1907-1970)
*[[Maxim Rodshtein]] (Israel, *1989)
*[[Hans Roepstorff]] (Alamagn, 1910-1945)
*[[Ian Rogers (echedoù)|Ian Rogers]] (Aostralia, *1960)
*[[Gustav Rogmann]] (Alamagn, 1909-1947)
*[[Kenneth Rogoff]] (SUA, *1953)
*[[Dorian Rogozenko]] (Roumania, *1973)
*[[Ivan Vladimir Rohaček]] (Slovakia, 1909-1977)
*[[Michael Rohde (echedoù)|Michael Rohde]] (SUA, *1959)
*[[Michael Roiz]] (Rusia, Israel *1983)
*[[Oleg Romanichin]] (URSS, Ukraina, *1952)
*[[Alexander Romanovsky (echedoù)|Alexander Romanovsky]] (Lituania, Rusia, 1880-1943)
*[[Piotr Romanovski]] (URSS, Rusia, 1892-1964)
*[[Max Romih]] (Kroatia, Italia, 1893-1979)
*[[Chris de Ronde]] (Izelvroioù, 
*[[Niccolo Ronchetti]] (Italia, *1989)
*[[Catharina Roodzant]] (Izelvroioù, 1896-1999)
*[[Marcel Roofthoofd]] (Belgia, *1952) 
*[[Salme Rootare]] (Estonia, 1913-1987)
*[[Vidrik Rootare]] (Estonia, c. 1900 - 1985)
*[[Jan Rooze]] (Belgia, *1947)
*[[Jakob Rosanes]] (Ukraina/Aostria-Hungaria, Alamagn, 1842-1922)
*[[Bernardo Roselli]] (Uruguay, *1965)
*[[Leon Rosen]] (Polonia, SUA, 1869-1942)
*[[Andreas Rosendahl]] (Danmark, 1864-1909)
*[[Karl Wilhelm Rosenkrantz]] (Latvia, Rusia, 1876-goude 1928)
*[[Jacob Rosenthal]] (SUA, 1881-1954)
*[[Samuel Rosenthal]] (Polonia, Bro-C'hall 1837-1902)
*[[Laura Ross (echedoù)|Laura Ross]] (SUA, *1988)
*[[Stefano Rosselli del Turco]] (Italia, 1877-1947)
*[[Héctor Rossetto]] (Arc'hantina, 1922-2009)
*[[Nikolaz Rossolimo]] (Ukraina, Bro-C'hall, SUA, 1910-1975)
*[[Gersz Rotlewi]] (Polonia, 1889-1920)
*[[Lyoudmila Roudenko]] (URSS, Ukraina, Rusia, 1904-1986)
*[[Eugène Rousseau]] (Bro-C'hall, SUA, c. 1810 - c. 1870)
*[[Jonathan Rowson]] (Bro-Skos, *1977)
*[[Solomon Rozental]] (URSS, Lituania, Belarus, 1890-1955)
*[[Eduardas Rozentalis]] (URSS, Lituania, *1963)
*[[Vesna Rožič]] (Slovenia, 1987–2013)
*[[Ruan Lufei]] (Sina, *1987)
*[[Serge Rubanraut]] (Sina, Aostralia, 1948-2008)
*[[Karl Ruben]] (Danmark, *1903)
*[[Jorge Rubinetti]] (Arc'hantina, 1945-2016)
*[[Akiba Rubinstein]] (Polonia, Alamagn, Belgia, 1882-1961)
*[[Emanuel Rubinstein]] (Polonia, 1897-?)
*[[José Rubinstein]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Simon Rubinstein]] (Aostria, Suafrika, *c. 1910)
*[[Solomon Rubinstein]] (Polonia, SUA, 1868-1931)
*[[Sergei Rublevsky]] (Rusia, *1974)
*[[Olga Rubtsova]] (Rusia, 1909-1994)
*[[Iosif Rudakovsky]] (Ukraina, 1914-1947)
*[[Mary Rudge]] (Bro-Saoz, 1842-1919)
*[[Nikoly Rudnev]] (Ukraina, Ouzbekistan, 1895-1944)
*[[Anna Rudolf]] (Hungaria, *1987)
*[[Alexander Rueb]] (Izelvroioù, 1882-1959)
*[[Andrey Rychagov]] (Rusia, *1979)
*[[Mikhail Rytshagov]] (Estonia, *1967)
&lt;/div&gt;

== S ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Peter Alexandrovich Saburov]] (Rusia, 1835-1918)
*[[Peter Petrovich Saburov]] (Rusia, Suis, 1880-1932)
*[[Antonio Sacconi]] (Italia, 1895-1968)
*[[Matthew Sadler]] (Bro-Saoz, *1974)
*[[Darmen Sadvakasov]] (Kazakstan, *1979)
*[[Danial Saiboulatov]] (Belgia, *1970)
*[[Yousof Safvat]] (Iran, bet ganet e?)
*[[Pierre Charles Fournier de Saint Amant]] (Bro-C'hall, 1800-1872)
*[[Jaroslav Šajtar]] (Tchekoslovakia, 1921-2003)
*[[Konstantin Sakaiev]] (URSS, Tatarstan, Rusia, *1974)
*[[Yuri Sakharov]] (URSS, Ukraina, 1922-1981)
*[[Ihab Salem]] (Palestina, *1973)
*[[Ada María Salgado]] (Kuba, *?)
*[[Nurgjul Salimova]] (Bulgaria, *2003)
*[[Valery Salov]] (URSS, Rusia, *1964)
*[[Mic'hail Saltaev]] (URSS, Ouzbekistan, *1962)
*[[Alessandro Salvio]] (Italia, c. 1570 - c. 1640)
*[[Carlo Salvioli]] (Italia, 1848-1930)
*[[Gersz Salwe]] (Polonia, 1862-1920)
*[[Friedrich Sämisch]] (Alamagn, 1896-1975)
*[[Sergiu Samarian]] (Roumania, Alamagn, 1923-1991)
*[[Grigory Sanakoev]] (Rusia, *1935)
*[[Luis Augusto Sánchez]] (Kolombia, 1917-1981)
*[[Raúl Sanguineti]] (Arc'hantina, 1933-2000)
*[[Anthony Santasiere]] (SUA, 1904-1977)
*[[Maria Vincenza Santurbano]] (Italia, *1968)
*[[Emmanuel Sapira]] (Roumania, Belgia, 1900-1943)
*[[Tânia Saraiva]] (Portugal, *1976)
*[[Gediminas Sarakauskas]] (Lituania, *1977)
*[[Zivilė Sarakauskienė]] (Lituania, *1978)
*[[Ortvin Sarapu]] (Estonia, Zeland-Nevez, 1924-1999)
*[[Jonathan Sarfati]] (Aostralia, Zeland-Nevez, *1964)
*[[Shushanna Sargsyan]] (Armenia, *1992)
*[[Gabriel Sarkisyan]] (Armenia, *1983)
*[[Ivan Šarić (echedoù)|Ivan Šarić]] (Kroatia, *1990)
*[[Spartaco Sarno]] (Italia, *1964)
*[[Zoltan Sarosy]] (Hungaria, Kanada, *1906)
*[[María Belen Sarquis]] (Arc'hantina, *1988)
*[[Jacob Sarratt]] (Bro-Saoz, 1772-1819)
*[[Gaëtan Sarthou]] (Breizh, *1973)
*[[Walaa Sarwat]], (Egipt, *1960)
*[[Jeff Sarwer]] (Kanada, *1978)
*[[Krishnan Sasikiran]] (India, *1981)
*[[Harold Saunders (echedoù)|Harold Saunders]] (Bro-Saoz, 1875-1950)
*[[Stanislav Savchenko]] (Ukraina, *1967)
*[[Vladimir Savon]] (Ukraina, 1940-2005)
*[[Stefka Savova]] (Bulgaria, *1958)
*[[Eman Sawan]] (Palestina, *2007)
*[[Gyula Sax]] (Hungaria, *1951)
*[[Emil Schallopp]] (Alamagn, 1843-1919)
*[[Morris Schapiro]] (Lituania, SUA, 1903-1996)
*[[Willem Schelfhout]] (Izelvroioù, 1874-1951)
*[[Theodor von Scheve]] (Alamagn, 1851-1922)
*[[Emanuel Schiffers]] (Rusia, 1850-1904)
*[[Willi Schlage]] (Alamagn, 1888-1940)
*[[Carl Schlechter]] (Aostria, 1874-1918)
*[[Roland Schmaltz]] (Alamagn, *1974)
*[[Carl Friedrich Schmid]] (Latvia, 1840-1897)
*[[Lothar Schmid]] (Alamagn, *1928)
*[[Paul Felix Schmidt]] (Estonia, Alamagn, SUA, 1916-1984)
*[[Wlodzimierz Schmidt]] (Polonia, *1943)
*[[Ludwig Schmitt]] (Alamagn, *a-raok 1910)
*[[Wilhelm Schönmann]] (Alamagn, 1889-1970)
*[[Georg Schories]] (Alamagn, 1874-1934)
*[[Karl Schorn]] (Alamagn, 1803-1850)
*[[Arnold Schottländer]] (Alamagn, 1854-1909)
*[[František Schubert]] (Tchekoslovakia, 1894-1940)
*[[Robert Schuermans]] (Belgia, *1950)
*[[John William Schulten]] (SUA, 1821-1875)
*[[Jan Schulz]] (Tchekoslovakia, 1899-1953)
*[[Helmut Schumacher]] (Belgia, *1931) 
*[[Aaron Schwartzman]] (Arc'hantina, *1908)
*[[Gabriel Schwartzman]] (Roumania, SUA, *1976)
*[[Leon Schwartzmann]] (Polonia, Bro-C'hall, 1887-1942)
*[[Paulette Schwartzmann]] (Bro-C'hall, Arc'hantina, 1894-1953)
*[[Adolf Schwarz]] (Hungaria, Aostria, 1836-1910)
*[[Jacques Schwarz]] (Aostria, 1856-1921)
*[[Samuel Schweber]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Kamel Seba]] (Aljeria, *1975)
*[[Marie Sebag]] (Bro-C'hall, *1986)
*[[Elena Sedina]] (Italia, *1968)
*[[Mohammed Seder]] (Palestina, *2009)
*[[Yasser Seirawan]] (Siria, SUA, *1960)
*[[Adolf Seitz]] (Alamagn, Arc'hantina 1898-1970)
*[[Alexey Selezniev]] (Rusia, Bro-C'hall, 1888-1967)
*[[Lidia Semenova]] (Ukraina, *1951)
*[[Pietro Seni]] (Italia, 1841-1909)
*[[Olav Sepp]] (Estonia, *1969)
*[[Edward Guthlac Sergeant]] (Bro-Saoz, 1881-1961)
*[[Philip Walsingham Sergeant]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Aleksandr Sergeyev (echedoù)|Aleksandr Sergeyev]] (Rusia, 1897-1970)
*[[Drazen Sermek]] (Slovenia, *1969)
*[[Gregory Serper]] (Ouzbekistan, SUA, *1969)
*[[Eglantina Shabanaj]] (Albania, *1979)
*[[Alexander Shabalov]] (Latvia, SUA, *1967)
*[[Greg Shahade]] (SUA, *1978)
*[[Jennifer Shahade]] (SUA, *1980)
*[[Leonid Shamkovich]] (Rusia, Israel, SUA, 1923-2005)
*[[Gauri Shankar]] (India, *1992)
*[[Samuel Shankland]] (SUA, *1991)
*[[Andrey Shariyazdanov]] (Rusia, *1976)
*[[Elizabeth Shaughnessy]] (Iwerzhon, SUA, *1937)
*[[Wajdy Shebetah]] (Palestina, *1978)
*[[Shen Yang]] (Sina, *1989)
*[[James Sherwin]] (SUA, Bro-Saoz, *1933)
*[[Vesmina Shikova]] (Bulgaria, *1951)
*[[Leonora Shllaku]] (Albania, *?)
*[[Sergei Shipov]] (Rusia, *1966)
*[[Kamran Shirazi]] (Iran, SUA, Bro-C'hall, *1952)
*[[Rubén Shocron]] (Arc'hantina, Sua, 1921-2013)
*[[Samy Shoker]] (Bro-C'hall, Egipt, *1987)
*[[Nigel Short]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Philip Short]] (Iwerzhon, *1960)
*[[Ahmed Shoubaita]] (Palestina, *1983)
*[[Jackson Showalter]] (SUA, 1860-1935)
*[[Yury Shulman]] (Belarus, SUA, *1975)
*[[Ilya Shumov]] (Rusia, 1819-1881)
*[[Laert Shytaj]] (Albania, Italia, *1986)
*[[Félix Sicre]] (Kuba, 1817-1871)
*[[Bruno Edgar Siegheim]] (Alamagn, Suafrika, 1875-1952)
*[[Guðmundur Sigurjónsson]] (Island, *1947)
*[[Teodor Siliqi]] (Albania, 1931-2011)
*[[Jeremy Silman]] (SUA, *1954)
*[[Fernando Silva]] (Portugal, *1950)
*[[Vladimir Simagin]] (Rusia, 1919-1968)
*[[Albert Simonson]] (SUA, 1914-1965)
*[[Amon Simutowe]] (Zambia, *1982)
*[[Leone Singer]] (Italia, 1893-1975)
*[[Sonia Sirletti]] (Italia, *1971)
*[[Marcel Sisniega Campbell]] (Mec'hiko, *1959)
*[[Stanislaus Sittenfeld]] (Polonia, Bro-C'hall, 1865-1902)
*[[Sanan Sjugirov]] (Rusia, *1993)
*[[Karel Skalička]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1896-1979)
*[[Almira Skripchenko]] (Moldova, Bro-C'hall, *1976)
*[[Bogdan Śliwa]] (Polonia, 1922-2003)
*[[Sam Sloan]] (United States, *1944)
*[[Roman Slobodjan]] (Alamagn, *1975)
*[[Jorn Sloth]] (Danmark, *1944)
*[[Jan Smeets]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Jan Smejkal]] (Tchekoslovakia, *1946)
*[[David Smerdon]] (Aostralia, *1984)
*[[Shlomo Smiltiner]] (Israel, *1915)
*[[Ilya Smirin]] (Belarus, Israel, *1968)
*[[Pavel Smirnov]] (Rusia, *1982)
*[[Stephen Francis Smith]] (Kanada, Bro-Saoz, 1861-1928)
*[[Lynda Smith]] (Kembre, *1968)
*[[Olivia Smith]] (Kembre, *1987)
*[[Vasily Osipovich Smyslov]] (URSS, Rusia, 1881-1943)
*[[Vasily Smyslov]] (URSS, Rusia, 1921-2010)
*[[Wesley So]] (Filipinez, *1993)
*[[Bartosz Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Monika SockoMonika Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Faridah Basta Sohair]] (Egipt, *1987)
*[[Andrei Sokolov]] (Rusia, Bro-C'hall, *1963)
*[[Ivan Sokolov (echedoù)|Ivan Sokolov]] (Bosnia, Izelvroioù, *1968)
*[[Alexey Sokolsky]] (Ukraina, Belarus, 1908-1969)
*[[Dragan Solak]] (Serbia, 1980)
*[[Alexander Solovtsov]] (Rusia, 1847-1923)
*[[Andrew Soltis]] (SUA, *1947)
*[[Edith Soppe]] (Arc'hantina, 1961-2005)
*[[Guillermo Soppe]] (Arc'hantina, *1960)
*[[Ariel Sorin]] (Arc'hantina, *1967)
*[[Genna Sosonko]] (Rusia, Izelvroioù, *1943)
*[[Victor Soultanbeieff]] (Rusia, Belgia, 1895-1972)
*[[Vladimir Sournin]] (Rusia, SUA, 1875-1942)
*[[Zbyszka Southall]] (Kembre, 1923-1979)
*[[João de Souza Mendes]] (Brazil, 1892-1969)
*[[Hugo Spangenberg]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Vasil Spasov]] (Bulgaria, *1971)
*[[Boris Spassky]] (URSS, Rusia, Bro-C'hall, *1937)
*[[Jon Speelman]] (Bro-Saoz, *1956)
*[[Abraham Speijer]] (Izelvroioù, 1873-1956)
*[[Rudolf Spielmann]] (Aostria, Sveden, 1883-1942)
*[[Kevin Spraggett]] (Kanada, *1954)
*[[Luigi Sprega]] (Italia, 1829-1887)
*[[Martina Sproten]] (Belgia, *1970) 
*[[Ana Srebrnič]] (Slovenia, *1984)
*[[Arthur Ssegwanyi]] (Ouganda, *1988)
*[[Gideon Ståhlberg]] (Sveden, 1908-1967)
*[[Cherubino Staldi]] (Italia, 1911-1988)
*[[Wilhelm von Stamm]] (Latvia, ?-1905)
*[[Phillip Stamma]] (Siria, Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1705-1755)
*[[Nikolaus Stanec]] (Aostria, *1968)
*[[Charles Stanley]] (Bro-Saoz, SUA, 1819-1901)
*[[Nava Starr]] (URSS, Latvia, Kanada, *1949)
*[[Howard Staunton]] (Bro-Saoz, 1810-1874)
*[[Michael Stean]] (Bro-Saoz, *1953)
*[[Antoaneta Stefanova]] (Bulgaria, *1979)
*[[Hannes Stefansson]] (Island, *1972)
*[[Elias Stein (echedoù)|Elias Stein]] (Alsace, Izelvroioù, 1748-1812)
*[[Leonid Stein]] (URSS, Ukraina, 1934-1973)
*[[Endre Steiner]] (Hungaria, 1901-1944)
*[[Lajos Steiner]] (Hungaria, Aostralia 1903-1975)
*[[Herman Steiner]] (Slovakia/Hungaria, SUA, 1905-1955)
*[[Wilhelm Steinitz]] (Bohemia, Aostria, Bro-Saoz, SUA, 1836-1900)
*[[Daniel Stellwagen]] (Izelvroioù, *1987)
*[[Åke Stenborg]] (Sveden, 1926-2010)
*[[Károly Sterk]] (Hungaria, 1881-1946)
*[[Adolf Stern (echedoù)|Adolf Stern]] (Alamagn, 1849-1907)
*[[Agnes Stevenson]] (Bro-Saoz, a-raok 1901-1935)
*[[Lara Stock]] (Kroatia, *1992)
*[[Marianne Stoffels]] (Belgia)
*[[Mark Stolberg]] (URSS, Rusia, 1922-1943)
*[[Gösta Stoltz]] (Sveden, 1904-1963)
*[[Leon Stolzenberg]] (Polonia, SUA, 1895-1974)
*[[Zurab Sturua]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Mihai Suba]] (Roumania, *1947)
*[[Mladen Šubarić]] (Kroatia, *1920)
*[[Hugo Süchting]] (Alamagn, 1874-1916)
*[[Olga Suc'hareva]] (Rusia, *1984)
*[[Alexey Suetin]] (URSS, Rusia, 1926-2001)
*[[Berthold Suhle]] (Polonia, Alamagn, 1837-1904)
*[[Franciszek Sulik]] (Polonia, Arc'hantina, Aostralia, 1908-2000)
*[[David John Sully]] (Kembre, *1977)
*[[Šarūnas Šulskis]] (Lituania, *1972)
*[[Aaron Summerscale]] (Bro-Saoz, *1969)
*[[Anne Sunnucks]] (Bro-Saoz, *1927)
*[[Jaime Sunye Neto]] (Brazil, *1957)
*[[Emil Sutovsky]] (Azerbaidjan, Israel, *1977)
*[[Duncan Suttles]] (Kanada, *1945)
*[[Evgeny Sveshnikov]] (Latvia, *1950)
*[[Dmitry Svetushkin]] (Moldova, *1980)
*[[Piotr Svidler]] (URSS, Rusia, *1976)
*[[Rudolf Swiderski]] (Alamagn, 1878-1909)
*[[Eugenio Szabados]] (Hungaria, Italia, 1898-1974)
*[[László Szabó]] (Hungaria, 1917-1998)
*[[Gedali Szapiro]] (Polonia, Israel, *1929)
*[[Salomon Szapiro]] (Polonia, 1882-1944)
*[[Rudolph Sze]] (Sina, SUA, c. 1890 - 1938)
*[[József Szén]] (Hungaria, 1805-1857)
*[[József Szily]] (Hungaria, 1913-1976)
*[[Jorge Szmetan]] (Arc'hantina, 1950-2015)
*[[Aleksander Sznapik]] (Polonia, *1951)
*[[Abram Szpiro]] (Alamagn, Polonia, 1912-1943)
&lt;/div&gt;

== T ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alejandra Tadei]] (Arc'hantina, *?)
*[[Mark Taimanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, *1926)
*[[Elena Tairova]] (Belarus, 1991-2010)
*[[Sándor Takács]] (Hungaria, 1893-1932)
*[[Mikhail Tal]] (URSS, Latvia, 1936-1992)
*[[Attallah Tamra]] (Palestina, *1960)
*[[Tan Chengxuan]] (Sina, *1963)
*[[Hiong Liong Tan]] (Indonezia, Izelvroioù, *1938)
*[[Lian Ann Tan]] (Singapour, *1947)
*[[Tan Zhongyi]] (Sina, *1991)
*[[László Tapasztó]] (Hungaria, Venezuela, SUA, *1930)
*[[James Tarjan]] (SUA, *1952)
*[[Siegbert Tarrasch]] (Alamagn, 1862-1934)
*[[Savielly Tartakower]] (Aostria/Polonia, Bro-C'hall, 1887-1956)
*[[Stefano Tatai]] (Italia, *1938)
*[[Jean Taubenhaus]] (Polonia, Bro-C'hall, 1850-1919)
*[[Lev Taussig]] (Tchechoslovakia, 1880-?)
*[[Povilas Tautvaišas]] (Lituania, SUA, 1916-1980)
*[[Ivan Tcheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Maia Tchibourdanidze]] (URSS, Jorjia, *1961)
*[[Mic'hail Tchigorin]] (Rusia, 1850-1908) 
*[[Jan Willem te Kolsté]] (Izelvroioù, 1874-1936)
*[[Richard Teichmann]] (Alamagn, 1868-1925)
*[[Marcelo Tempone]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Oscar Tenner]] (Alamagn, SUA, 1880-1948)
*[[Sofio Tereladze]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Kevin Terrieux]] (Breizh, *1985)
*[[Rudolf Teschner]] (Alamagn, 1922-2006)
*[[VItalia Teterev]] (Belarus, *1983)
*[[Praveen Thipsay]] (India, *1959)
*[[Murugan Thiruchelvam]] (Bro-Saoz, *1988)
*[[George Alan Thomas]] (Turkia, Bro-Saoz, 1881-1972)
*[[James Thompson (echedoù)|James Thompson]] (Bro-Saoz, SUA, 1804-1870)
*[[Theophilus Thompson]] (SUA, *1855)
*[[Tian Tian (echedoù)|Tian Tian]] (Sina, *1983)
*[[Viktor Tietz]] (Tchekoslovakia, 1859-1937)
*[[Hans Tikkanen]] (Sveden, *1985)
*[[Jan Timman]] (Izelvroioù, *1951)
*[[Gert Jan Timmerman]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Artyom Timofeiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugo Tirard]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Jonathan Tisdall]] (SUA, Iwerzhon, Norvegia, *1958)
*[[Sergei Tiviakov]] (Rusia, Izelvroioù, *1973)
*[[Vladislav Tkachiev]] (Rusia, Kazakstan, Bro-C'hall *1973)
*[[Miodrag Todorcevic]] (Serbia, Bro-C'hall, *1940)
*[[Paunka Todorova]] (Bulgaria, *1930)
*[[Manana Togonidze]] (Jorjia, URSS,*1937)
*[[Alexander Tolush]] (Rusia, 1910-1969)
*[[Evgeni Tomachevsky]] (Rusia, *1987)
*[[Vasilije Tomović]] (Montenegro, 1906-?)
*[[Tong Yuanming]] (Sina, *1972)
*[[Alice Tonini]] (Italia, ?)
*[[José Tonoli]] (Belgia, 1931-2006)
*[[Veselin Topalov]] (Bulgaria, *1975)
*[[Zehra Topel]] (Bulgaria, turkia, *1987)
*[[Eugenio Torre]] (Filipinez, *1951)
*[[Carlos Torre]] (México, 1902-1978)
*[[Vittorio Torre]] (Italia, {{XIXvet kantved}}-1921)
*[[Yury Toshev]] (Bulgaria, 1907-1974)
*[[Bela Toth]] (Hungaria, Italia, *1943)
*[[Hayat Toubal]] (Aljeria, *1985)
*[[Wissam Toubal]] (Aljeria, *1984)
*[[Izaak Towbin]] (Ukraina, Polonia, 1899-1941)
*[[Karel Traxler]] (Tchekoslovakia, 1866-1936)
*[[Dora Trepat de Navarro]] (Arc'hantina, 1910-1971)
*[[Herbert William Trenchard]] (Bro-Saoz, 1857-1934)
*[[John Trevelyan]] (Kembre, 1948)
*[[František Treybal]] (Tchekoslovakia, 1882-1942)
*[[Karel Treybal]] (Tchekoslovakia, 1885-1941)
*[[George Treysman]] (SUA, 1881-1959)
*[[Petar Trifunović]] (Kroatia, Serbia, 1910-1980)
*[[Georgi Tringov]] (Bulgaria, 1937-2000)
*[[Nicolas Tripoteau]] (Breizh, *1983)
*[[Aleksei Troitzky]] (URSS, Rusia, 1866-1942)
*[[Evelina Trojanska]] (Bulgaria, 1929-2000)
*[[Paul Truong]] (Viêt Nam, SUA, *1965)
*[[Anatol Tschepurnoff]] (Finland, 1871-1942)
*[[Mark Tseitlin]] (Rusia, Israel, *1943)
*[[Mikhail Tseitlin]] (Belarus, Rusia, *1947)
*[[VItalia Tseshkovsky]] (Rusia, 1944-2011)
*[[Alexander Tsvetkov]] (Bulgaria, *1914)
*[[Leon Tuhan-Baranowski]] (Polonia, Alamagn, 1907-1954)
*[[Vladimir Tukmakov]] (Ukraina, *1946)
*[[Myroslav Turiansky]] (Ukraina, SUA, 1912-1998)
*[[Alan Turing]] (Bro-Saoz, 1912-1954)
*[[Johannes Türn]] (Estonia, 1899-1993)
*[[Abe Turner]] (SUA, 1924-1962)
*[[Maxim Turov]] (Rusia, *1979)
*[[Izador Turover]] (Belgia, SUA, 1892-1978)
*[[T H TylorTheodore Tylor]] (Bro-Saoz, 1900-1968)
*[[Dimitri Tyomkin]] (Kanada, *1977)
*[[Alexandru Tyroler]] (Roumania, 1891-1990)
&lt;/div&gt;

== U ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Louis Uedemann]] (SUA, 1854-1912)
*[[Shinsaku Uesugi]] (Japan, *1991)
*[[Wolfgang Uhlmann]] (Alamagn, *1935)
*[[Tüdeviin Üitümen]] (Mongolia, *1939)
*[[Maximilian Ujtelky]] (Hungaria/Slovakia, 1915-1979)
*[[Mikhail Ulibin]] (Rusia, *1971)
*[[Mikhail Umansky]] (Rusia, *1952)
*[[Wolfgang Unzicker]] (Alamagn, 1925-2006)
*[[Anicetas Uogelė]] (URSS, Lituania, *1933)
*[[Anna Ushenina]] (Ukraina, *1985)
&lt;/div&gt;
== V ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Maxime Vachier-Lagrave]] (Bro-C'hall, *1990)
*[[Rafael Vaganian]] (URSS, Armenia, *1951)
*[[Samuil Vainshtein]] (URSS, Rusia, 1894-1942)
*[[Anatoly Vaisser]] (Kazakstan, Bro-C'hall, *1949)
*[[Paul Vaitonis]] (Lituania, Kanada, 1911-1983)
*[[Árpád Vajda]] (Hungaria, 1896-1967)
*[[Maritza Valdes]] (Portugal, *1966)
*[[Francisco Vallejo Pons]] (Spagn, *1982)
*[[Michael Valvo]] (SUA, 1942-2004)
*[[Eddy Van Beers]] (Belgia, *1973)
*[[Johannes van den Bosch]] (Izelvroioù, 1906–1994)
*[[Arnold van den Hoek]] (Izelvroioù, 1921–1945)
*[[Paul van der Sterren]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Geert Van der Stricht]] (Belgia, *1972)
*[[John van der Wiel]] (Izelvroioù, *1959)
*[[Arnold van Foreest]] (Izelvroioù, 1863–1954)
*[[Dirk van Foreest]] (Izelvroioù, 1862–1956)
*[[Elena Van Hoecke]] (Belgia, *1987)
*[[Norman van Lennep]] (Izelvroioù, 1872–1897)
*[[Herman Claudius van Riemsdijk]] (Izelvroioù, Brazil, *1948)
*[[Theo van Scheltinga]] (Izelvroioù, 1914–1994)
*[[Carl Van Schoor]] (Belgia)
*[[Louis van Vliet]] (Izelvroioù, 1870-1932)
*[[Loek van Wely]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Thibaut Vandenbussche]] (Belgia, *1987)
*[[Caroline Vanderbeken]] (Belgia)
*[[Serge Vanderwaeren]] (Belgia, *1964)
*[[Chantal Vandevoort]] (Belgia, *1967)
*[[Pascal Vandevoort]] (Belgia, *1971)
*[[Albert Vandezande]] (Belgia, *1935)
*[[Martine Vanhecke]] (Belgia)
*[[Frits Van Seters]](Izelvroioù, 1913-1976)
*[[Cyril Vansittart]] (Bro-Saoz, Italia, 1852-1887)
*[[Marlena Vardanian]] (Armenia, URSS)
*[[Zoltán Varga (echedoù)|Zoltán Varga]] (Hungaria, *1970)
*[[Egon Varnusz]] (Hungaria, *1933)
*[[Ada Vaschetti]] (Arc'hantina, 1948-1989)
*[[Evgeni Vasiukov]] (Rusia, *1933)
*[[Petar Velikov]] (Bulgaria, *1951)
*[[Dragoljub Velimirović]] (Serbia, 1942-2014)
*[[Maria Velcheva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Gavriil Veresov]] (Rusia, 1912-1979)
*[[Beniamino Vergani]] (Italia, 1863-1927)
*[[Roeland Verstraeten]] (Belgia)
*[[Giovanni Vescovi]] (Brazil, *1978)
*[[Boris Verlinsky]] (Ukraina, Rusia, 1888-1950)
*[[Youri Vetemaa]] (Estonia, Belgia, 1956-2003) 
*[[Iva Videnova]] (Bulgaria, *1987)
*[[Milan Vidmar]] (Yougoslavia, Slovenia, 1885-1962)
*[[Milan Vidmar, Jr.]] (Yougoslavia, Slovenia, 1909-1980)
*[[Fátima Vieira]] (Portugal, *1969)
*[[Subbaraman Vijayalakshmi]] (India, *1979)
*[[Benito Villegas]] (Arc'hantina, 1877-1952)
*[[Sandra Villegas]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Yakov Vilner]] (URSS, Ukraina, 1899 - c. 1930)
*[[William Samuel Viner]] (Aostralia, 1881-1933)
*[[Heidi Vints]] (Belgia, *1987)
*[[Yge Visser]] (Izelvroioù, *1963)
*[[Isakas Vistaneckis]] (URSS, Lituania, Israel, 1910-2000)
*[[Nikita Vitiougov]] (Rusia, *1987)
*[[Alvis Vitolinš]] (Latvia, 1946-1997)
*[[Evgeny Vladimirov]] (Kazakstan, *1957)
*[[Erwin Voellmy]] (Suis, 1886-1951)
*[[Margarita Vojska]] (Bulgaria, *1963)
*[[Sergey Volkov (echedoù)|Sergey Volkov]] (Rusia, *1974)
*[[Andrei Volokitin]] (Ukraina, *1986)
*[[Larisa Volpert]] (Rusia, *1926)
*[[Andrey Vovk (echedoù)|Andrey Vovk]] (Ukraina, *1991)
*[[Yuri Vovk]] (Ukraina, *1988)
*[[Zvonko Vranesic]] (Kroatia, Kanada, *1938)
*[[Albana Vuji]] (Albania, *1969)
*[[Milan Vukcevich]] (Serbia, SUA, 1937-2003)
*[[Milan Vukić]] (Serbia, Bosnia, *1942)
*[[Vladimir Vuković]] (Kroatia, 1898-1975)
*[[Konstantin Vygodchikov]] (Belarus, Rusia, 1892-1941)
*[[Alexey Vyzmanavin]] (Rusia, 1960-2000)
&lt;/div&gt;

== W ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Robert Wade (echedoù)|Robert Wade]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, 1921-2008)
*[[Shahenda Wafa]] (Egipt, *1998)
*[[Shrook Wafa]] (Egipt, *1997)
*[[Kareim Wageih]], (Egipt, *1992)
*[[Alexander Wagner]] (Polonia, 1868-1942)
*[[Heinrich Wagner]] (Alamagn, 1888-1959)
*[[Victor Wahltuch]] (Bro-Saoz, 1875-1953)
*[[Josh Waitzkin]] (United States, *1976)
*[[Carl August Walbrodt]] (Izelvroioù, Alamagn, 1871-1902)
*[[George Walker (echedoù)|George Walker]] (Bro-Saoz, 1803-1879)
*[[Max Walter]] (Slovakia, 1896-1940)
*[[Harold Wanyama]] (Ouganda, *1981)
*[[Wang Hao (echedoù)|Wang Hao]] (Sina, *1989)
*[[Wang Lei (echedoù)|Wang Lei]] (Sina, *1975)
*[[Wang Pin]] (Sina, *1974)
*[[Wang Puchen]] (Sina, Zeland-Nevez, *1990)
*[[Wang Rui (echedoù)|Wang Rui]] (Sina, *1978)
*[[Wang Yu (echedoù)|Wang Yu]] (Sina, *1982)
*[[Wang Yue]] (Sina, *1987)
*[[Fabrice Wantiez]] (Belgia, *1971)
*[[Chris Ward (echedoù)|Chris Ward]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Preston Ware]] (SUA, 1821-1891)
*[[Cathy Warwick]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Miyoko Watai]] (Japan, *1945)
*[[John L. Watson]] (SUA, *1951)
*[[William Watson (echedoù)|William Watson]] (Bro-Saoz, *1962)
*[[William Wayte]] (Bro-Saoz, 1829-1898)
*[[Simon Webb (echedoù)|Simon Webb]] (Bro-Saoz, 1949-2005)
*[[Tom Wedberg]] (Sveden, *1953)
*[[Ronald Weemaes]] (Belgia, *1955)
*[[Henri Weenink]] (Izelvroioù, 1892-1931)
*[[Otto Wegemund]] (Alamagn, 1870-1928)
*[[Wolfgang Weil]] (Aostria, 1912-1945)
*[[Max Weiss]] (Hungaria, Aostria, 1857-1927)
*[[Peter Wells (echedoù)|Peter Wells]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Carl Wemmers]] (Alamagn, 1845-1882)
*[[Wen Yang (echedoù)|Wen Yang]] (Sina, *1988)
*[[Jan Werle]] (Izelvroioù, *1984)
*[[Guy West]] (Aostralia, *1958)
*[[Heikki Westerinen]] (Finland, *1944)
*[[Bernardo Wexler]] (Roumania, Arc'hantina, 1925-1988)
*[[Kasimir de Weydlich]] (Polonia, 1859-1913)
*[[Norman Tweed Whitaker]] (SUA, 1890-1975)
*[[Michael Wiedenkeller]] (Sveden, *1963)
*[[Arthur Wijnans]] (Indonezia, Izelvroioù, 1920-1945)
*[[Robert Willaert]] (Belgia)
*[[Arthur Howard Williams]] (Kembre, *1950)
*[[Elijah Williams (echedoù)|Elijah Williams]] (Bro-Saoz, 1810-1854)
*[[Leighton Williams]] (Kembre, *1977)
*[[Henri Winants]] (Belgia, *1929)
*[[Luc Winants]] (Belgia, *1963)
*[[Szymon Winawer]] (Polonia, 1838-1920)
*[[Karl Gottlieb von Windisch]] (Slovakia, Hungaria, Aostria, 1725-1793)
*[[Peter Winston]] (SUA, *1958)
*[[William Winter (echedoù)|William Winter]] (Bro-Saoz, 1898-1955)
*[[Victor Winz]] (Alamagn, Israel, Arc'hantina, *1906)
*[[John Wisker]] (Bro-Saoz, 1846-1884)
*[[Alexander Wittek]] (Kroatia, Aostria, 1852-1894)
*[[Aleksandar Wohl]] (Aostralia, *1963)
*[[Antoni Wojciechowski]] (Polonia, 1905-1938)
*[[Radosław Wojtaszek]] (Polonia, *1987)
*[[Aleksandr Wojtkiewicz]] (URSS, Latvia, Polonia, SUA, 1963-2006)
*[[Heinrich Wolf]] (Aostria, 1875-1943)
*[[Siegfried Reginald Wolf]] (Aostria, Israel, 1867-1951)
*[[Paula Wolf-Kalmar]] (Aostria, 1881-1931)
*[[Balduin Wolff]] (Alamagn, 1819-1907)
*[[Patrick Wolff]] (SUA, *1968)
*[[Wong Meng Kong]] (Singapour, *1963)
*[[Baruch Harold Wood]] (Bro-Saoz, 1909-1989)
*[[Wu Mingqian]] (Sina, *1961)
*[[Wu Shaobin]] (Sina, Singapour, *1969)
*[[Wu Wenjin]] (Sina, *1976)
*[[Marmaduke Wyvill]] (Bro-Saoz, 1814-1896)
&lt;/div&gt;
== X ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Xie Jun]] (Sina, *1970)
*[[Xu Jun]] (Sina, *1962)
*[[Xu Yuanyuan]] (Sina, *1981)
*[[Xu Yuhua]] (Sina, *1976)
&lt;/div&gt;
== Y ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Myroslava Yakivchik]] (Ukraina, *1984)
*[[Dmitriy Yakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Yuri Yakovich]] (URSS, Rusia, *1962)
*[[Daniel Yanofsky]] (Polonia, Kanada, 1925-2000)
*[[Frederick Yates]] (Bro-Saoz, 1884-1932)
*[[Ye Jiangchuan]] (Sina, *1960)
*[[Ye Rongguang]] (Sina, *1963)
*[[Olavo Yépez]] (Ecuador, *1937)
*[[Trotzky Yepez]] (Ecuador, 1940-2010)
*[[Alex Yermolinsky]] (SUA, *1958)
*[[Betul Cemre Yildiz]] (Turkia, *1989)
*[[Yin Hao (echedoù)|Yin Hao]] (Sina, *1979)
*[[Svetla Yordanova]] (Bulgaria, *1976)
*[[Saidali Youldatchev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Yu Shaoteng]] (Sina, *1979)
*[[Leonid Yudasin]] (Rusia, Israel, *1959)
*[[Mikhail Yudovich]] (Rusia, 1911-1987)
*[[Peter Yurdansky]] (Rusia, 1891-1937)
*[[Artur Yusupov]] (Rusia, Alamagn, *1960)
&lt;/div&gt;
== Z ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Józef Żabiński]] (Polonia, 1860-1928)
*[[Aron Zabłudowski]] (Polonia, 1909-1941)
*[[Aldo Zadrima]] (Albania, *1948)
*[[Vladimir Zagorovsky]] (Rusia, 1925-1994)
*[[Sergey Zagrebelny]] (Ouzbekistan, *1965)
*[[Amir Zaibi]] (Tunizia, *1988)
*[[Alexander Zaitsev]] (Rusia, 1935-1971)
*[[Igor Zaitsev]] (Rusia, *1938)
*[[Salomėja Zaksaitė]] (Lituania, *1985)
*[[Lazar Zalkind]] (Ukraina, 1886-1945)
*[[Oswaldo Zambrana]] (Bolivia, *1981)
*[[Abram Zamikhovsky]] (Ukraina, 1908-1978)
*[[Fermo Zannoni]] (Italia, 1862-1896)
*[[Alonso Zapata]] (Kolombia, *1958)
*[[Varvara Zargarian]] (Jorjia, URSS, 1895-?)
*[[Pablo Zarnicki]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Anna Zatonskih]] (Ukraina, SUA, *1978)
*[[Tatiana Zatulovskaya]] (Azerbaidjan, Rusia, Israel, *1935)
*[[Beata Zawadzka]] (Polonia, *1986)
*[[Jolanta Zawadzka]] (Polonia, *1987)
*[[Sven Zeidler]] (Kembre, *1965)
*[[Elmārs Zemgalis]] (Latvia, SUA, *1923)
*[[Zhang Jilin]] (Sina, *1986)
*[[Zhang Pengxiang]] (Sina, *1980)
*[[Zhang Weida]] (Sina, *1949)
*[[Zhang Xiaowen (echedoù)|Zhang Xiaowen]] (Sina, *1989)
*[[Zhang Zhong]] (Sina, Singapour, *1978)
*[[Zhao Jun (echedoù)|Zhao Jun]] (Sina, *1986)
*[[Zhao Lan]] (Sina, *1963)
*[[Zhao Xue]] (Sina, *1985)
*[[Zhao Zong-Yuan]] (Sina, Aostralia, *1986)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, *1968)
*[[Viktor Zheliandinov]] (Ukraina, *1935)
*[[Zhou Jianchao]] (Sina, *1988)
*[[Zhou Weiqi]] (Sina, *1986)
*[[Zhu Chen]] (Sina, Katar, *1976)
*[[Natalia Zhukova]] (Ukraina, *1979)
*[[Noureddine Ziane]] (Maroko, *1975)
*[[Alvise Zichichi]] (Italia, 1938-2003)
*[[Yaacov Zilberman]] (Israel, *1954)
*[[Otto Zimmermann]] (Suis, 1892-1979)
*[[Adolf Zinkl]] (Bohemia, Aostria, 1871-1944)
*[[Emil Zinner]] (Tchekoslovakia, 1909-1942)
*[[František Zíta]] (Tchekoslovakia, 1909-1977)
*[[Eugene Znosko-Borovsky]] (Rusia, Bro-C'hall, 1884-1954)
*[[Leo Zobel]] (Slovakia, 1895-1962)
*[[Alexander Zubarev]] (Ukraina, *1979)
*[[Nikolai Zubarev]] (Rusia, 1894-1951)
*[[Bernard Zuckerman]] (SUA, *1943)
*[[Marisa Zuriel]] (Arc'hantina, *1982)
*[[Johannes Zukertort]] (Polonia, Alamagn, Bro-Saoz, 1842-1888)
*[[Vadim Zvjaginsev]] (Rusia, *1976)
*[[Kira Zvorykina]] (Ukraina, Rusia, Belarus, Bulgaria, 1919-2014)
*[[Adolf Zytogorski]] (Polonia, Bro-Saoz, 1807-1882)
&lt;/div&gt;

==Tud arall==
Setu amañ ul listennad tud a zo brudet e domanioù all, met a zo bet o c'hoari echedoù ingal pe o deus disklêriet bout dedennet gant ar c'hoari, pe o deus savet oberennoù arzel m'emañ ar c'hoari echedoù unan eus an elfennoù pennañ.
&lt;div style=&quot;column-count:3;&quot;&gt;
*[[Ben Affleck]]
*[[Claude Akins]]
*[[Alan Alda]]
*[[Alfonso X Kastilha]] (ar Fur)
*[[Sholem Aleichem]]
*[[Woody Allen]]
*[[Atahualpa]]
*[[George Airy]]
*[[Martin Amis]]
*[[Konrad von Ammenhausen]]
*[[LaVar Arrington]]
*[[Isaac Asimov]]
*[[Szymon Askenazy]]
*[[August II (Braunschweig-Wolfenbüttel)]]
*[[Lew Ayres]]
*[[Lauren Bacall]]
*[[Newell Banks]] (SUA)&lt;ref&gt;Kampion ar Bed ar c'hoari damez amerikan, 1887-1977.&lt;/ref&gt;
*[[John Barrymore]]
*[[Lionel Barrymore]]
*[[Menachem Begin]]
*[[Clare Benedict]]
*[[Móric Beňovský]]
*[[Polly Bergen]]
*[[Ingmar Bergman]]
*[[Humphrey Bogart]]
*[[Bono]]
*[[Charles Boyer]]
*[[Marlon Brando]]
*[[Franz Brentano]]
*[[Mel Brooks]]
*[[Zbigniew Brzezinski]]
*[[Henry Thomas Buckle]]&lt;ref&gt;Istorour saoz.&lt;/ref&gt;
*[[Tony Buzan]]
*[[John Cage]]
*[[Nicolas Cage]]
*[[Gerolamo Cardano]]
*[[Roberto Carnevale]]
*[[Ludovico Carracci]]
*[[Lewis Carroll]]
*[[Fidel Castro]]
*[[Miguel de Cervantes]]
*[[Jacobus de Cessolis]]
*[[Wilt Chamberlain]]
*[[Charlie Chaplin]]
*[[Aldo Clementi]]
*[[Joseph Conrad]]
*[[Aleister Crowley]]&lt;ref&gt;Kevrinour.&lt;/ref&gt;
*[[Bobby Darin]]
*[[Henry Darrow]]
*[[Steve Davis]]
*[[Olivia de Havilland]]
*[[Eugène Delacroix]]
*[[Dustin Diamond]]
*[[Marlene Dietrich]]
*[[Anurag Dikshit]]
*[[Gustave Doré]]
*[[Tony Dow]]
*[[Marcel Duchamp]]
*[[Albert Einstein]]
*[[Arpad Elo]]
*[[Paul Erdős]]
*[[Erik Estrada]]
*[[Leonhard Euler]]
*[[Abraham ibn Ezra]]
*[[Douglas Fairbanks]]
*[[Morgan Fairchild]]
*[[Peter Falk]]
*[[Richard Farleigh]]
*[[Jose Ferrer]]
*[[Richard Feynman]]
*[[Heidi Fleiss]]
*[[Henry Fonda]]
*[[Hans Frank]]
*[[Benjamin Franklin]]
*[[Stephen Fry]]
*[[Zsa Zsa Gabor]]
*[[Jeremy Gaige]]
*[[Ava Gardner]]
*[[Carl Friedrich Gauss]]
*[[Johann Wolfgang Goethe]]
*[[Witold Gombrowicz]]
*[[Richard K. Guy]]
*[[GZA]]&lt;ref&gt;Dañser ''hip hop'' stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Yehuda Halevi]]
*[[Woody Harrelson]]
*[[Dominik Hašek]]
*[[Sefer Hasidim]]
*[[Katharine Hepburn]]
*[[David Hume]]
*[[Carl Icahn]]
*[[Inosant III]]
*[[Karl Veur]]
*[[Karl XII]]
*[[Karol Irzykowski]]
*[[Moses Isserles]]
*[[Kate Jackson]]
*[[Thomas Jefferson]]
*[[Yann-Baol II]]
*[[Mór Jókai]]
*[[Franz Kafka]]
*[[Carmen Kass]]
*[[Wolfgang von Kempelen]]
*[[Omar Khayyám]]
*[[Ephraim Kishon]]&lt;ref&gt;Flemmganer, ''Kishon chesster'' echedoù computer.&lt;/ref&gt;
*[[Knut II Danmark]]&lt;ref&gt;Roue Bro-Saoz, Danmark ha Norvegia.&lt;/ref&gt;
*[[Alfred Kreymborg]]
*[[Stanley Kubrick]]
*[[Edmund Landau]]
*[[Yosef Lapid]]
*[[Adrien-Marie Legendre]]
*[[Gottfried Wilhelm Leibniz]]
*[[Stanisław Lem]]
*[[Vladimir Lenin|Vladimir Ilyich Lenin]]
*[[Leon XIII]]
*[[Lennox Lewis]]
*[[Myrna Loy]]
*[[Samuel Loyd]]
*[[Madonna (kanerez)|Madonna]]
*[[Maimonides]] (Rambam)
*[[Steve Martin]]
*[[Karl Marx]]
*[[Jerry Mathers]]
*[[Henri Matisse]]
*[[Jean-Louis-Ernest Meissonier]]
*[[Dmitri Mendeleev]]
*[[Moses Mendelssohn]]
*[[Adam Mickiewicz]]
*[[Abraham de Moivre]]
*[[Patrick Moore]]
*[[Vladimir Nabokov]]
*[[Napoleon Iañ]]
*[[John von Neumann]]
*[[Victor Niederhoffer]]
*[[Jose Ortega y Gasset]]
*[[Grigori Perelman]]
*[[Gregor Piatigorsky]]
*[[Józef Piłsudski]]
*[[Grigori Alexandrovich Potemkin]]
*[[Sergei Prokofiev]]
*[[Alexander Pushkin]]
*[[Anthony Quinn]]
*[[Rashi]]
*[[Basil Rathbone]]
*[[Man Ray]]
*[[Rembrandt]]
*[[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Kardinal Richelieu]]
*[[Keanu Reeves]]
*[[Julia Roberts]]
*[[Mike Romanoff]]
*[[Albert Salomon von Rothschild]]
*[[Jean-Jacques Rousseau]]
*[[Bertrand Russell]]
*[[Rza]]
*[[Saladin]]
*[[Jonathan Sarfati]]&lt;ref&gt;Skiantour ha skrivagner aostralian.&lt;/ref&gt;
*[[Arnold Schwarzenegger]]
*[[George C. Scott]]&lt;ref&gt;Aktour stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Nathan Sharansky]]
*[[Will Smith]]
*[[Raymond Smullyan]]
*[[Juan Maria Solare]]&lt;ref&gt;Sonaozour ha pianoour arc'hantinat.&lt;/ref&gt;
*[[George Soros]]
*[[Howard Stern]]
*[[Sting]]
*[[Teresa de Avila]]&lt;ref&gt;Santez vaeronez ar c'hoarierion echedoù.&lt;/ref&gt;
*[[Peter Thiel]]
*[[Josip Broz Tito]]
*[[Leo Tolstoy]]
*[[Roland Topor]]
*[[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]]
*[[Marco Girolamo Vida]]
*[[Jacques Villon]]
*[[Billy Wilder]]
*[[George Washington]]
*[[John Wayne]]
*[[Boaz Weinstein]]
*[[H. G. Wells]]
*[[Guy Williams (aktour)Guy Williams]]
*[[Charles Wreford-Brown]]
*[[Wu-Tang Clan]]
*[[Stefan Zweig]]
&lt;/div&gt;
== Mammenn ==
* Nicolas Giffard hag Alain Biénabe. ''Le Guide des échecs - Traité complet''. Pariz : Robert Laffont (dastumad ''Bouquins''), 2007 {{ISBN|978-2-221-05913-5}}
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=3}}
[[Rummad:Echedoù]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù]]</text>
      <sha1>0j7r4lgzuumwdainft5l01fblnv8kmf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193985</id>
      <parentid>2193984</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T07:13:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2193985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108267" sha1="hs0lol1czblc77q3fzgqs44cwclw6zh" xml:space="preserve">__NOTOC__
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
| &lt;big&gt;'''[[#A|A]]''' • '''[[#B|B]]''' • '''[[#C|C]]''' • '''[[#C'H|C'H]]''' • '''[[#D|D]]''' • '''[[#E|E]]''' • '''[[#F|F]]''' • '''[[#G|G]]''' • '''[[#H|H]]''' • '''[[#I|I]]''' • '''[[#J|J]]''' • '''[[#K|K]]''' • '''[[#L|L]]''' • '''[[#M|M]]''' • '''[[#N|N]]''' • '''[[#O|O]]''' • '''[[#P|P]]''' • '''[[#Q|Q]]''' • '''[[#R|R]]''' • '''[[#S|S]]''' • '''[[#T|T]]''' • '''[[#U|U]]''' • '''[[#V|V]]''' • '''[[#W|W]]''' • '''[[#X|X]]''' • '''[[#Y|Y]]''' • '''[[#Z|Z]]''' • '''[[#Tud arall|Tud arall]]'''&lt;/big&gt;
|}
== A ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jacob Aagaard]] (Danmark, Bro-Skos, *1973)
*[[Manuel Aaron]] (India, *1935)
*[[Damaris Abarca]] (Chile, *1980)
*[[Imed Abdelnabbi]] (Egipt, *1957)
*[[Abd al-Malik]] (Siria, 646-705)
*[[Zineb Dina Abdi]] (Aljeria, *1981)
*[[Arthur Abolianin]] (Belgia, *1966)
*[[István Abonyi]] (Hungaria, 1886-1942)
*[[Gerald Abrahams]] (Bro-Saoz, 1907-1980)
*[[Tatev Abrahamyan]] (Armenia, SUA, *1988)
*[[Leonardas Abramavičius]] (URSS, Lituania, a-raok 1912-1960)
*[[Nune Abrahamian]] (Armenia, URSS)
*[[Raji Abuazizah]] (Palestina, *2006)
*[[Jude Acers]] (SUA, *1944)
*[[Peter Acs]] (Hungaria, *1981)
*[[Ernestina Adam]] (Arc'hantina, *2009)
*[[Michael Adams]] (Kerne-Veur, *1971)
*[[Weaver Adams]] (SUA, 1901-1963)
*[[Utut Adianto]] (Indonezia, *1965)
*[[Ahmed Adly]] (Egipt, *1987)
*[[András Adorján]] (Hungaria, *1950)
*[[Yochanan Afek]] (Israel, *1952)
*[[Assem Afifi]], (Egipt, *1947)
*[[Vladimir Afromeev]] (Rusia, *1954)
*[[Naira Agababean]] (Moldova, URSS, *1951)
*[[Simen Agdestein]] (Norvegia, *1967)
*[[Evgeny Agrest]] (Belarus, Sveden, *1966)
*[[Georgy Agzamov]] (Ouzbekistan, 1954-1986)
*[[Carl Ahues]] (Alamagn, 1883-1968)
*[[James Macrae Aitken]] (Bro-Skos, 1908-1983)
*[[Ralf Åkesson]] (Sveden, *1961)
*[[Anna Akhsharumova]] (Rusia, SUA, *1957)
*[[Varuzhan Akobian]] (Armenia, SUA, *1983)
*[[Vladimir Akobyan]] (URSS, Armenia, *1971)
*[[Mohammed Al-Modiahki]] (Qatar, *1974)
*[[Yosra Alaa El Din]] (Egipt, *1986)
*[[Semyon Alapin]] (Lituania, 1856-1923)
*[[Vladimir Alatortsev]] (Rusia, 1909-1987)
*[[Adolf Albin]] (Roumania, 1848-1920)
*[[Lev Alburt]] (URSS, Rusia, SUA, *1945)
*[[Aleksandr Alec'hin]] (Rusia, Bro-C'hall 1892-1946)
*[[Alexei Alec'hin]] (Rusia, 1888-1939)
*[[Grace Alec'hin]] (SUA, Bro-Saoz, Bro-C'hall 1876-1956)
*[[Aleksej Aleksandrov]] (Belarus, *1973)
*[[Evgeni Alekseiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugh Alexander]] (Bro-Saoz, 1899-1974)
*[[Aaron Alexandre]] (Alamagn, Bro-C'hall, Bro-Saoz 1765-1850)
*[[Nana Alexandria]] (URSS, Jorjia, *1949)
*[[Silvia Alexieva]] (Bulgaria, Bro-C'hall, *1974)
*[[Mohamed Allam]] (Palestina, *2001)
*[[Johann Baptist Allgaier]] (Alamagn, Aostria, 1763-1823)
*[[Zoltán Almási]] (Hungaria, *1976)
*[[Izak Aloni]] (Polonia, Israel, 1905-1985)
*[[Yoel Aloni]] (Israel, *1937)
*[[Boris Alterman]] (Israel, *1970)
*[[Husam Al-Takrori]] (Palestina, *1994)
*[[Majed Altell]] (Palestina, *2005)
*[[Tunç Amarat]] (Aostria)
*[[Friedrich Amelung]] (Estonia, Latvia, 1842-1909)
*[[Stephanie Amed]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Bassem Amin]] (Egipt, *1988)
*[[Ivy Claire Amoko]] (Ouganda, *1987)
*[[Farouk Amonatov]] (Tadjikistan, *1978)
*[[Bruce Amos]] (Kanada, *1946)
*[[Claudia Amura]] (Arc'hantina, *1970)
*[[An Yangfeng]] (Sina, *1963)
*[[Viswanathan Anand]] (India, *1969)
*[[Erik Andersen (echedoù)|Erik Andersen]] (Danmark, 1904-1938)
*[[Frank Anderson (echedoù)|Frank Anderson]] (Kanada, 1928-1980)
*[[Adolf Anderssen]] (Alamagn 1818-1879)
*[[Ulf Andersson]] (Sveden, *1951)
*[[Dmitry Andreikin]] (Rusia, *1990)
*[[Siranush Andriasian]]  (Armenia, *1986)
*[[Zaven Andriasian]] (Armenia, *1989)
*[[Goretti Angolikin]] (Ouganda, *1986)
*[[Dejan Antic]] (Serbia, *1968)
*[[Rogelio Antonio Jr.]] (Filipinez, *1962)
*[[Vladimir Antoshin]] (URSS, Rusia, 1929-1994)
*[[Gabriela Antova]] (Bulgaria, *2002)
*[[Antonio Antunes]] (Portugal, *1962)
*[[Oskar Antze]] (Alamagn, *1878)
*[[Manuel Apicella]] (Bro-C'hall, *1970)
*[[Izaak Appel]] (Polonia, 1905-1941)
*[[Fricis Apšenieks]] (Latvia, 1894-1941)
*[[Lev Aptekar]] (Ukraina, Zeland-Nevez, *1936)
*[[Adlane Arab]] (Aljeria, *1980)
*[[José Joaquin Araiza]] (Mec'hiko, 1900-1971)
*[[Ketevan Arakhamia-Grant]] (Jorjia, *1968)
*[[Giovanna Arbunic]] (Chile, *1964)
*[[Walter Arencibia]] (Kuba, *1967)
*[[Alexander Areshchenko]] (Ukraina, *1986)
*[[Keith Arkell]] (Bro-Saoz, *1961)
*[[Ennio Arlandi]] (Italia, *1966)
*[[Romanas Arlauskas]] (Lituania, Australia, 1917-2009)
*[[Jon Arnason]] (Island, *1960)
*[[Dagur Arngrímsson]] (Island, *1987)
*[[Levon Aronian]] (Armenia, *1982)
*[[Lev Aronin]] (Unvanizh Soviedel, Rusia, 1920-1983)
*[[Farida Arouche]] (Aljeria, *1980)
*[[Maritza Arribas Robaina]] (Kuba, *1971)
*[[Andreas Ascharin]] (Estonia, Latvia, 1843-1896)
*[[Jacob Ascher]] (Bro-Saoz, Kanada, 1841-1912)
*[[Konstantin Aseev]] (URSS, Rusia, 1960-2004)
*[[Venka Asenova]] (Bulgaria, 1930-2006)
*[[Franc Ashiku]] (Albania, *1993)
*[[Maurice Ashley]] (Jamaika, SUA, *1966)
*[[Ludmila Aslanian]] (Armenia, URSS, *1957)
*[[Alis Aslanyan]] (Armenia, URSS)
*[[Karen Asrian]] (Armenia,URSS, 1980-2008)
*[[As-Suli]] ([[Kalifelezh]] an [[Abbasided]], ''c.'' 880 - 946)
*[[Lajos Asztalos]] (Aostria-Hungaria, Yougoslavia, Hungary, 1889-1956)
*[[Ekaterina Atalik]] (Rusia, Turkey, *1982)
*[[Suat Atalık]] (Turkia, *1964)
*[[Henry Atkins]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Arnold Aurbach]] (Polonia, Bro-C'hall, c. 1888 - 1952)
*[[Yuri Averbakh]] (URSS, Rusia, *1922)
*[[Valeriy Aveskoulov]] (Ukraina, *1986)
*[[Herbert Avram]] (SUA, 1913-2006)
*[[Boris Avrukh]] (Israel, *1978)
*[[Zurab Azmaiparashvili]] (Jorjia, *1960)
&lt;/div&gt;

== B ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hasmik Babaian]] (Armenia, URSS)
*[[Aleksandr Babourin]] (URSS, Rusia, Iwerzhon, *1967)
*[[Étienne Bacrot]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Paul Baender]] (Alamagn, Bolivia, 1906-1985)
*[[Giorgi Bagaturov]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Amir Bagheri]] (Iran, *1978)
*[[Camilla Baginskaite]] (URSS, Lituania, SUA, *1967)
*[[Vladimir Bagirov]] (URSS, Latvia, 1936-2000)
*[[Mary Bain]] (SUA, 1904-1972)
*[[David Graham Baird]] (SUA, 1854-1913)
*[[Jorge Gómez Baillo]] (Arc'hantina, *1959)
*[[Vladimir Baklan]] (Ukraina, *1978)
*[[Yuri Balashov]] (URSS, Rusia, *1949)
*[[Rosendo Balinas, Jr.]] (Filipinez, 1941-1998)
*[[Zoltán von Balla]] (Hungaria, 1883-1945)
*[[Csaba Balogh]] (Hungaria, *1987)
*[[János Balogh (echedoù)|János Balogh]] (Roumania, Hungaria, 1892-1980)
*[[Julio Balparda]] (Uruguay, ?-1942)
*[[Amikam Balshan]] (Israel, *1948)
*[[Hristos Banikas]] (Gres, *1978)
*[[Anatoly Bannik]] (URSS, Ukraina, *1921)
*[[Ana Filipa Baptista]] (Portugal, *1990)
*[[David Baramidze]] (Jorjia, Alamagn, *1988)
*[[Zsigmond Barász]] (Hungaria, 1878-1935)
*[[Abraham Baratz]] (Roumania, Bro-C'hall, 1895-1975)
*[[Gerardo Barbero]] (Arc'hantina, Hungaria, 1961-2001)
*[[Wim Barbier]] (Belgia, *1960) 
*[[Gedeon Barcza]] (Hungaria, 1911-1986)
*[[Olaf Barda]] (Norvegia, 1909-1971)
*[[Curt von Bardeleben]] (Alamagn, 1861-1924)
*[[Leonard Barden]] (Bro-Saoz, *1929)
*[[Evgeny Bareev]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Robert Henry Barnes]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez 1849-1916)
*[[Thomas Wilson Barnes]] (Bro-Saoz, 1825-1874)
*[[Aleksey Barsov]] (URSS, Ouzbekistan, *1966)
*[[Mateusz Bartel]] (Polonia, *1985)
*[[Dibyendu Barua]] (India, *1966)
*[[Cerdas Barus]] (Indonezia, *1961)
*[[Marcel Barzin]] (Belgia, 1891-1980) 
*[[Michael Basman]] (Bro-Saoz, *1946)
*[[Alberto Batori]] (Italia, 1884-1923)
*[[Christian Bauer]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Johann Bauer]] (Bohemia, Aostria, 1861-1891)
*[[Friedrich Baumbach]] (Alamagn, *1935)
*[[Albert Becker (echedoù)|Albert Becker]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina 1896-1984)
*[[Anjelina Belakovskaia]] (URSS, Ukraina, SUA, *1969)
*[[Liudmila Belavenets]] (URSS, Rusia, *1940)
*[[Sergey Belavenets]] (URSS, Rusia, 1910-1942)
*[[Ridha Belkadi]] (Tunizia, 1925-2012)
*[[Slim Belkhodja]] (Tunizia, *1962)
*[[Bilel Bellahcene]] (Bro-C'hall, Aljeria, *1984)
*[[Saâd Belouadah]] (Aljeria, * 1979)
*[[Aleksandr Belyavskiy]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1953)
*[[Jana Bellin]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, *1947)
*[[Fabio Bellini]] (Italia, *1969)
*[[Juan Bellón]] (Spagn, *1950)
*[[Bruno Belotti]] (Italia, *1964)
*[[Zdzisław Belsitzmann]] (Polonia, circa 1890-1920)
*[[Khalil Bengherabi]] (Aljeria, *1979)
*[[Levi Benima]] (Izelvroioù, 1837-1922)
*[[Clarice Benini]] (Italia, 1905-1976)
*[[Joel Benjamin]] (SUA, *1964)
*[[Francisco Benkö]] (Alamagn, Arc'hantina, *1910)
*[[Pal Benko]] (Bro-C'hall, Hungaria, SUA, *1928)
*[[Gary Benson]] (Aostralia, *1957)
*[[David Berczes]] (Hungaria, *1990)
*[[María Angélica Berea de Montero]] (Arc'hantina, 1914-1983)
*[[Emanuel Berg]] (Sveden, *1981)
*[[Bela Berger]] (Hungaria, Australia, 1931-2005)
*[[Johann Berger]] (Aostria, 1845-1933)
*[[Victor Berger]] (URSS? Ukraina, Bro-Saoz, 1904-1996)
*[[Nils Bergkvist]] (Sveden, 1900-?)
*[[Teodors Bergs]] (URSS, Latvia, 1902-1966)
*[[Hans Berliner]] (Alamagn, SUA, *1929)
*[[Ivar Bern]] (Norvegia, *1967)
*[[Karl Berndtsson]] (Sveden, 1892-1943)
*[[Jacob Bernstein]] (SUA, ?-1958)
*[[Osip Bernstein]] (Rusia, Ukraina, Bro-C'hall, 1882-1962)
*[[Sidney Norman Bernstein]] (SUA, 1911-1992)
*[[Yaacov Bernstein]] (Israel, *1939)
*[[Mario Bertok]] (Kroatia, *1929)
*[[Katarina Beskow]] (Sveden, 1867-1939)
*[[Louis Betbeder Matibet]] (Bro-C'hall, *1901)
*[[Kārlis Bētiņš]] (Latvia, 1867-1943)
*[[Dante Beukes]] (Namibia, *2003)
*[[Siegmund Beutum]] (Aostria, 1890-1966)
*[[Vinay Bhat]] (SUA, *1984)
*[[Sergio Bianchi (echedoù)|Sergio Bianchi]] (1920-1978)
*[[Carlos Bielicki]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Martin Bier]] (Alamagn, 1854-1934)
*[[Horace Bigelow]] (SUA, 1898-1980)
*[[István Bilek]] (Hungaria, *1932)
*[[Paul Rudolf von Bilguer]] (Alamagn, 1815-1840)
*[[Maurice Billecard]] (Bro-C'hall, 1876-?)
*[[Reefat Bin-Sattar]] (Bangladesh, *1974)
*[[Henry Bird]] (Bro-Saoz, 1830-1908)
*[[Nathan Birnboim]] (Israel, *1950)
*[[Klaus Bischoff]] (Alamagn, *1961)
*[[Arthur Bisguier]] (SUA, *1929)
*[[Peter Biyiasas]] (Gres, Kanada, *1950)
*[[Dimitrije Bjelica]] (Serbia, *1935)
*[[Roy Turnbull Black]] (SUA, 1888-1962)
*[[Suzy Blackburn]] (Kembre,*?)
*[[Joseph Henry Blackburne]] (Bro-Saoz, 1841-1924)
*[[Armand Blackmar]] (SUA, 1826-1888)
*[[Joseph Henry Blake (echedoù)|Joseph Henry Blake]] (Bro-Saoz, 1859-1951)
*[[Abram Blass]] (Polonia, Israel, 1895-?)
*[[Ottó Bláthy]] (Hungaria, 1860-1939)
*[[Max Blau]] (Alamagn, Suis, 1918-1984)
*[[Ludwig Bledow]] (Alamagn, 1795-1846)
*[[Paweł Blehm]] (Polonia, *1980)
*[[Dirk Bleijkmans]] (Izelvroioù, Indonezia, 1875-?)
*[[Yaacov Bleiman]] (URSS, Lituania, Israel, 1947-2004)
*[[Calvin Blocker]] (SUA, *1955)
*[[Claude Bloodgood]] (SUA, 1937-2001)
*[[Oscar Blum]] (Lituania, Bro-C'hall, bet ganet kent 1910)
*[[Benjamin Blumenfeld]] (URSS, Belarus, Rusia, 1884-1947)
*[[Max Blümich]] (Alamagn, 1886-1942)
*[[Boris Blumin]] (Rusia, Kanada, SUA, 1907-1998)
*[[Milko Bobotsov]] (Bulgaria, *1931)
*[[Dmitry Bocharov]] (Rusia, *1982)
*[[Samuel Boden]] (Bro-Saoz, 1826-1882)
*[[Jozef Boey]] (Belgia, *1934) 
*[[Fedor Bogatyrchuk]] (Ukraina, Kanada, 1892-1984)
*[[Efim Bogolyoubov]] (Ukraina, Alamagn, 1889-1952)
*[[Paolo Boi]] (Italia, 1528-1598)
*[[Tamara Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Venera Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Deyan Bojkov]] (Bulgaria, *1977)
*[[Jacobo Bolbochán]] (Arc'hantina, 1906-1984)
*[[Julio Bolbochán]] (Arc'hantina, 1920-1996)
*[[Isaak Boleslavskiy]] (URSS, Ukraina, 1919-1977)
*[[Viktor Bologan]] (Moldova, *1971)
*[[Victor Angel Bolzoni]] (Belgia, *1962)
*[[Giovanni Leonardo di Bona]] (Italia, 1542-1587) 
*[[Igor Bondarevsky]] (URSS, Rusia, 1913-1979)
*[[Eero Böök]] (Finland, 1910-1990)
*[[Anapaola Suri Borda Rodas]] (Arc'hantina, *2004)
*[[Ylvije Boriçi]] (Albania, *1965)
*[[Valentina Borisenko]] (Rusia, 1920-1993)
*[[Borislava Borisova]] (Bulgaria, Sveden, *1951)
*[[Nicolas Borouchowitz]] (Belgia, *1898) 
*[[Tea Bosboom-Lanchava]] (Izelvroioù, Jorjia, *1974)
*[[Harallamb Boshku]] (Albania, 1953-2019)
*[[George Steven Botterill|George Botterill]] (Bro-Saoz, Kembre, *1949)
*[[Mic'hail Botvinnik]] (URSS, Rusia, 1911-1995)
*[[Slim Bouaziz]] (Tunizia, *1950)
*[[Mahfoud Boudiba]] (Aljeria, *1966)
*[[Louis de la Bourdonnais]] (Bro-C'hall, 1795-1840)
*[[César Boutteville]] (Viêt-Nam, Bro-C'hall, *1917)
*[[Olena Boytsun]] (Ukraina, *1983)
*[[Julius Brach]] (Tchekoslovakia, 1881-1938)
*[[Stephen Brady]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Fernando Braga]] (Italia, *1958) 
*[[Gyula Breyer]] (Hungaria, 1893-1921)
*[[Alfred Brinckmann]] (Alamagn, 1891-1967)
*[[Sophie Brion]] (Belgia, *1985) 
*[[Milagros Tatiana Brizzi]] (Arc'hantina, *1996)
*[[Mirko Bröder]] (Hungaria, Yougoslavia, Serbia, 1911-1943)
*[[Miklós Bródy]] (Hungaria, Roumania, 1877-1949)
*[[Vladimir Bron]] (URSS, Ukraina, 1909-1985)
*[[David Bronstein]] (URSS, Ukraina, 1924-2006)
*[[Luis Bronstein]] (Arc'hantina, 1946-2014)
*[[Walter Browne]] (Aostralia, SUA, 1949-2015)
*[[Marina Brunello]] (Italia, *1994)
*[[Roberta Brunello]] (Italia, *1991)
*[[Sabino Brunello]] (Italia, *1989)
*[[Hazel Brunker]] (Kembre, *1932)
*[[Fabio Bruno]] (Italia, *1960)
*[[Agnieszka Brustman]] (Polonia, *1962)
*[[Lázaro Bruzón]] (Kuba, *1982)
*[[Stellan Brynell]] (Sveden, *1962)
*[[Bu Xiangzhi]] (Sina, *1985)
*[[Henry Thomas Buckle]] (Bro-Saoz, 1821-1862)
*[[Gerardo Budowski]] (Alamagn, Bro-C'hall, Venezuela, Costa Rica, *1925)
*[[Wincenty Budzyński]] (Polonia, Bro-C'hall, 1815-1866)
*[[Constant Ferdinand Burille]] (Bro-C'hall, SUA, 1866-1914)
*[[Amos Burn]] (Bro-Saoz, 1848-1925)
*[[Algimantas Butnorius]] (URSS, Lituania, *1946)
*[[Edoino Busetto]] (Italia, *1907)
*[[Simone Bussers]] (Belgia)
*[[Yelizaveta Bykova]] (URSS, Rusia, 1913-1989)
*[[Donald Byrne]] (SUA, 1930-1976)
*[[Robert Byrne (echedoù)|Robert Byrne]] (SUA, *1928)
&lt;/div&gt;

== C ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Viviane Caels]] (Belgia, *1968) 
*[[Kler Çaku]] (Albania, *2010)
*[[Jose Camacho Collados]] (Kembre, *1988)
*[[Luciano Cámara]](Arc'hantina, 1916-2004)
*[[Florencio Campomanes]] (Filipinez, 1927-2010)
*[[Daniel Cámpora]] (Arc'hantina, *1957)
*[[María José Campos]], (Arc'hantina, *1999)
*[[Esteban Canal]] (Perou, Italia, 1896-1981)
*[[Saúl Canessa]] (Arc'hantina, 1969-1992)
*[[Arianne Caoili]] (Aostralia, *1986)
*[[José Raúl Capablanca]] (Kuba, 1888-1942)
*[[Guido Cappello]] (Italia, 1933-1996) 
*[[Skënder Çarçani]] (Albania, ? - ?)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Rodolfo Tan Cardoso]] (Filipinez, *1937)
*[[Ruth Volgl Cardoso]] (Brazil, 1934-2000)
*[[Carl Carls]] (Alamagn, 1880-1958)
*[[Magnus Carlsen]] (Norvegia, *1990)
*[[Pontus Carlsson]] (Sveden, *1982)
*[[Horatio Caro]] (Bro-Saoz, Alamagn, 1862-1920)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Pietro Carrera]] (Sikilia, 1573-1647)
*[[Fabiano Caruana]] (Div vroadelezh : SUA &amp; Italia, *1992)
*[[Alda Carvalho]] (Portugal, *1990)
*[[Abigail Cast]] (Kembre, *1978)
*[[Vincenzo Castaldi]] (Italia, 1916-1970)
*[[Ferruccio Castiglioni]] (Italia, 1921-1971) 
*[[Mariano Castillo]] (Chile, 1905-1970)
*[[Mišo Cebalo]] (Kroatia, *1945)
*[[Ekrem Cekro]] (Belgia, *1950) 
*[[Altin Çela]] (Albania, *1975)
*[[Giovanni Cenni]] (Italia, 1881-1957)
*[[Alfonso Ceron]] (Spagn, 1535-?)
*[[Louisa Ceulemans]] (Belgia, 1925-2007) 
*[[Alla Chaikovskaya]] (Jorjia, URSS, 1934-2007)
*[[Oscar Chajes]] (Ukraina, Aostria, SUA, 1873-1928)
*[[Ferenc Chalupetzky]] (Hungaria, 1886-1951)
*[[Edward Chamier]] (Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1840-1892)
*[[Chan Peng Kong]] (Singapour, *1956)
*[[Sandipan Chanda]] (India, *1983)
*[[Chang Tung Lo]] (Sina, bet ganet a-raok 1960)
*[[Murray Chandler]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, *1960)
*[[Pascal Charbonneau]] (Kanada, *1983)
*[[Inga Charkhalashvili]] (Jorjia, *1983)
*[[Rudolf Charousek]] (Hungaria, 1873-1900)
*[[Hilda Chater]] (Kerne-Veur, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1874-1968)
*[[Chantal Chaudé de Silans]] (Bro-C'hall, 1919-2001)
*[[Valery Chekhov]] (Rusia, *1955)
*[[Vitalia Chekhover]] (Rusia, 1908-1965)
*[[Chen De]] (Sina, *1949)
*[[Ivan Cheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Mariana Cherati]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Alexander Cherepkov]] (URSS, Rusia, *1920)
*[[Irving Chernev]] (Rusia, SUA, 1900-1981)
*[[Alexander Chernin]] (URSS, Ukraina, Hungaria, *1960)
*[[Konstantin Chernyshov]] (URSS, Rusia, *1967)
*[[André Chéron]] (Bro-C'hall, 1895-1980)
*[[Adriano Chicco]] (Italia, 1907-1990)
*[[Marianna Chierici]] (Italia, *1990)
*[[Walid Chikhaoui]] (Tunizia, *1978)
*[[Aleksey Chirov]] (URSS, Latvia, Spagn, *1972)
*[[Duilio Collutiis]] (Italia, *1976) 
*[[Vladimir Chouchelov]] (URSS, Rusia, Belgia, *1969) 
*[[Larry Christiansen]] (SUA, *1956)
*[[Slavko Cicak]] (Montenegro, Sveden, *1969)
*[[Roberto Cifuentes]] (Chile, Izelvroioù, Spagn, *1957)
*[[Pavlina Čilingirova]] (Bulgaria, *1955)
*[[Victor Ciocâltea]] (Roumania, 1932-1983)
*[[Pieter Claesen]] (Belgia, *1971) 
*[[Hermann Clemenz]] (Estonia, 1846-1908)
*[[Albert Clerc]] (Bro-C'hall, 1830-1918)
*[[Viktorija Čmilytė]] (Lituania, *1983)
*[[James Cobb]] (Kembre, *1977)
*[[John Cochrane (echedoù)|John Cochrane]] (Bro-Saoz, 1798-1878)
*[[Erich Cohn]] (Alamagn, 1884-1918)
*[[Wilhelm Cohn]] (Alamagn, 1859-1913)
*[[Margarida Coimbra]] (Portugal, *1983)
*[[Niala Collazo Hidalgo-Gato]] (Kuba, Spagn, *1983)
*[[Edgard Colle]] (Belgium, 1897-1932)
*[[John W. Collins]] (SUA, 1912-2001)
*[[Eugene Ernest Colman]] (Bro-Saoz, 1878-1964)
*[[Zulema Colman]] (Arc'hantina, *?)
*[[Adrián García Conde]] (Mec'hiko, Bro-Saoz, 1886-1943)
*[[Ennio Contedini]] (Italia, *1934)
*[[Daniel Contin]] (Italia, Arc'hantina, *1962) 
*[[Stuart Conquest]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Gorik Cools]] (Belgia, *1964) 
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Anya Corke]] (Bro-Saoz, Hong Kong, *1990) 
*[[Frants Cornelis]] (Belgia, *1942)
*[[Nicolaas Cortlever]] (Izelvroioù, 1915-1995)
*[[Juan Corzo]] (Kuba, 1873-1941)
*[[Laura Costantini]] (Italia, *1985)
*[[Roberto Cosulich]] (Italia, 1946-?) 
*[[Carlo Cozio]] (Italia, 1715-1780)
*[[Spencer Crakanthorp]] (Aostralia, 1885-1936)
*[[Pia Cramling]] (Sveden, *1963)
*[[Robert Crépeaux]] (Bro-C'hall, 1900-1994)
*[[Walter Cruz]] (Brazil, 1910-1967)
*[[István Csom]] (Hungaria, *1940)
*[[Miguel Cuéllar]] (Kolombia, 1916-1985)
*[[Josef Cukierman]] (Polonia, Bro-C'hall, 1900-1941)
*[[John Curdo]] (SUA, *1931)
*[[Elisabeth Cuypers]] (Belgia)
*[[Ognjen Cvitan]] (Kroatia, *1961)
*[[Hieronim Czarnowski]] (Polonia, Bro-C'hall, Aostria-Hungaria, 1834-1902)
*[[Moshe Czerniak]] (Polonia, Israel, 1910-1984)
&lt;/div&gt;

== C'H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Aleksandr C'halifman]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Ibragim C'hamrakoulov]] (Ouzbekistan, Spagn, *1982)
*[[Igor C'henkin]] (Rusia, Alamagn, *1968)
*[[Ratmir C'holmov]] (URSS, Lituania, 1925-2006)
&lt;/div&gt;
== D ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Arthur Dake]] (SUA, 1910-2000)
*[[Colm Daly]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Mohammed Damaj]] (Palestina, *2001)
*[[Rui Damaso]] (Portugal, *1968)
*[[Damião de Odemira|Pedro Damiano]] (Portugal, 1480-1544)
*[[Mato Damjanović]] (Kroatia, 1927-2011)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Silvio Danailov]] (Bulgaria, *1961)
*[[Elina Danielian]] (Armenia, *1978)
*[[A. Polak Daniels]] (Izelvroioù, a-raok 1855-goude 1883)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Dawid Daniuszewski]] (Polonia, 1885-1944)
*[[Klaus Darga]] (Alamagn, *1934)
*[[Alberto David]] (Luksembourg, *1970)
*[[Jacques Davidson]] (Izelvroioù, 1890-1961)
*[[Mary Elizabeth Davies]] (Kembre, 1925-2015)
*[[Nigel Rodney Davies|Nigel Davies]] (Kembre, Bro-Saoz, *1960)
*[[Frederic Deacon]] (Bro-Saoz, 1829-1875)
*[[Alba Decataldo]] (Italia, *1970) 
*[[Brenda Decorte]] (Belgia)
*[[Chakkravarthy Deepan]] (India, *1987)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Alain Defize]] (Belgia, *1953)
*[[Marigje Degrande]] (Belgia, *1992)
*[[Boris De Greiff]] (Kolombia, *1930)
*[[Odile de Heilbronner]] (Arc'hantina, 1930-?)
*[[Ann Teresa Delaney]] (Iwerzhon, *1962)
*[[Aleksander Delchev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Gunter Deleyn]] (Belgia, *1955)
*[[Mairelys Delgado Crespo]] (Kuba, Spagn, *1974)
*[[Eugene Delmar]] (SUA, 1841-1909)
*[[Ercole Del Rio]] (Italia, 1723 pe 1726-1802)
*[[Lucio Del Vecchio]] (1907-1980) 
*[[Yelena Dembo]] (Rusia, Israel, Hungaria, Gres, *1983)
*[[Arnold Denker]] (SUA, 1914-2005)
*[[Maria De Rosa]] (Italia, *1988) 
*[[Alexandre Deschapelles]] (Bro-C'hall, 1780-1847)
*[[Andrei Deviatkin]] (Rusia, *1980)
*[[Paul Devos]] (Belgia, 1911-1981)
*[[Mathias de Wachter]] (Belgia, *1979)
*[[Aleksandr Dgebouadze]] (Jorjia, URSS, Belgia, *1971)
*[[André Diamant]] (Brazil, *1990)
*[[Paulo Dias]] (Portugal, *1979)
*[[Wilsaida Diaz]] (Republik Dominikan, *1991)
*[[Emil Josef Diemer]] (Alamagn), 1908-1990)
*[[Mark Diesen]] (SUA, 1957-2008)
*[[Julius Dimer]] (Alamagn), 1871-1945)
*[[Ding Liren]] (Sina), *1992)
*[[Nathan Divinsky]] (Kanada, *1925)
*[[Rune Djurhuus]] (Norvegia, *1970)
*[[Maxim Dlugy]] (Rusia, SUA, *1966)
*[[Josef Dobiáš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1886-1981)
*[[Yosef Dobkin]] (Rusia, Israel, *1909)
*[[Tihomir Atanasov Dovramadjiev]] (Bulgaria, *1979)
*[[Stefan Docx]] (Belgia, *1974)
*[[Yury Dokhoian]] (Rusia, *1964)
*[[Sergey Dolmatov]] (Rusia, *1959)
*[[Lenier Dominguez]] (Kuba, *1983)
*[[Józef Dominik]] (Polonia, 1894-1920)
*[[Zadok Domnitz]] (Israel, *1933)
*[[Elena Donaldson]] (Rusia, Georgia, SUA, *1957)
*[[John W. Donaldson]] (SUA, *1958)
*[[Ivo Donev]] (Aostria, *1959)
*[[Jan Hein Donner]] (Izelvroioù, 1927-1988)
*[[Iossif Dorfman]] (Ukraina, Bro-C'hall, *1952)
*[[Ashote Draftian]] (Belgia, *1955)
*[[Alexei Dreiev]] (URSS, Rusia, *1969)
*[[Leonids Dreibergs]] (Latvia, SUA, 1908-1969)
*[[Petar Drenchev]] (Bulgaria, *1977) 
*[[Kurt Dreyer]] (Alamagn, Afrika ar Su), 1909-1981)
*[[Tihomil Drezga]] (Kroatia, SUA, 1903-1981)
*[[Yuri Drozdovskij]] (Ukraina, *1984)
*[[Leroy Dubeck]] (SUA, *1939)
*[[Serafino Dubois]] (Italia, 1817-1899)
*[[Daniil Dubov]] (Rusia, *1996)
*[[Andreas Dückstein]] (Hungaria, Aostria, *1927)
*[[Jean Dufresne]] (Alamagn, 1829-1893)
*[[Yves Duhayon]] (Belgia, *1954)
*[[Andreas Duhm]] (Alamagn, Suis, 1883-1975)
*[[Dietrich Duhm]] (Alamagn, Suis, 1880-1954)
*[[Hans Duhm]] (Alamagn, Suis, 1878-1946)
*[[Arthur Dunkelblum]] (Polonia, Belgia, 1906-1979)
*[[Joaquim Durão]] (Portugal, 1930-2015)
*[[Oldřich Duras]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1882-1957)
*[[Marc Dutreeuw]] (Belgia, *1960)
*[[Fyodor Duz-Khotimirsky]] (Ukraina, 1879-1965)
*[[Mark Dvoretsky]] (Rusia, *1947)
*[[Joanna Dworakowska]] (Polonia, *1978)
*[[Eduard Dyckhoff]] (Alamagn, 1880-1949)
*[[Viacheslav Dydyshko]] (Belarus, *1949)
*[[Boruch DynerBoruch Israel Dyner]] (Polonia, Belgia, Israel, 1903-1979)
*[[Semen Dvoirys]] (Rusia, *1958)
*[[Nana Dzagnidze]] (Jorjia, *1987)
*[[Roman Dzindzichashvili]] (Jorjia, Israel, SUA, *1944)
*[[Marat Dzhumaev]] (Ouzbekistan, *1976)
&lt;/div&gt;

== E ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[James Eade]] (SUA, *1957)
*[[Zahar Efimenko]] (Ukraina, *1985)
*[[Igor Efimov (Monako)|Igor Efimov]] (URSS, Jorjia, Rusia, *1960)
*[[Marsel Efroimski]] (Israel, *1995)
*[[Jaan Ehlvest]] (Estonia, *1962)
*[[Rakhil Eidelson]] (Belarus, *1958)
*[[Charles Sidney Eichab]] (Namibia, *1979)
*[[Vereslav Eingorn]] (Ukraina, *1956)
*[[Louis Eisenberg]] (Ukraina, SUA, 1876-goude 1909)
*[[Bengt Ekenberg]] (Sveden, 1912-1986)
*[[Folke Ekström]] (Sveden, 1906-2000)
*[[Fouad El Taher]] (Egipt, *1965)
*[[Essam El-Gindy]] (Egipt, *1966)
*[[Erich Eliskases]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina, Brazil, 1913-1997)
*[[Pavel Eljanov]] (Ukraina, *1983)
*[[Moissei Eljaschoff]] (Lituania, 1870-1919)
*[[Jaime Emma]] (Arc'hantina, 1938-2005)
*[[John Emms (echedoù)|John Emms]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Elijah Emojong]] (Ouganda, *1992)
*[[Lucijs Endzelins]] (Estonia, Latvia, Aostralia, 1909-1981)
*[[Jens Enevoldsen]] (Denmark, 1907-1980)
*[[Ludwig Engels]] (Alamagn, Brazil, 1905-1967)
*[[Berthold Englisch]] (Aostria, 1851-1897)
*[[David Enoch]] (Israel, *1900)
*[[Vladimir Epishin]] (Rusia, *1965)
*[[Stefan Erdélyi]] (Hungaria, Roumania, 1905-1968)
*[[Hanna Ereńska]] (Polonia, *1946)
*[[Evgenij Ermenkov]] (Bulgaria, Palestina, *1949)
*[[Wilhelm Ernst (echedoù)|Wilhelm Ernst]] (Alamagn, 1905-1952)
*[[John Angus Erskine]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1873-1960)
*[[Yakov Estrin]] (Rusia, 1923-1987)
*[[Max Euwe]] (Izelvroioù, 1901-1981)
*[[Deborah Evans-Quek]] (Kembre, *1961)
*[[Larry Evans]] (SUA, 1932-2010)
*[[William Evans|William Davies Evans]] (Kembre, 1790-1872)
*[[Alexander Evensohn]] (Ukraina, 1892-1919)
*[[Mohamed Ezat]] (Egipt, *1978)
*[[Győző Exner]] (Hungaria, 1864-1945)
&lt;/div&gt;

== F ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Gisella Facchini]] (Italia, *1954)
*[[Samuel Factor]] (Polonia, SUA, 1883-1949)
*[[Louisa Matilda Fagan]] (Italia, Bro-Saoz, 1850-1931)
*[[Hugo Fähndrich]] (Hungaria, Aostria, 1851-1930)
*[[Hans Fahrni]] (Bohemia, Suis, 1874-1939)
*[[William Fairhurst]] (Bro-Saoz, Skos, Zeland-Nevez, 1903-1982)
*[[Sammi Fajarowicz]] (Alamagn, 1908-1940)
*[[Ekateríni Fakhirídou]] (Gres, *1964)
*[[Raphael Falk]] (Rusia, 1856-1913)
*[[Ernst Falkbeer]] (Aostria-Hungaria, 1819-1885)
*[[Roquelina Fandiño Reyes]] (Kuba, *1968)
*[[Yara Faqeeh]] (Palestina, *1999)
*[[Álvaro Faria]] (Portugal, *1954)
*[[Ali Farahat]] (Egipt, *1975)
*[[Stefan Fazekas]] (Hungaria, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1898-1967)
*[[Adham Fawzy]] (Egipt, *2000)
*[[Sergey Fedorchuk]] (Ukraina, *1981)
*[[Alexei Fedorov]] (Belarus, *1972)
*[[John Fedorowicz]] (SUA, *1958)
*[[Vladimir Fedoseev]] (Rusia, *1995)
*[[Movsas Feigins]] (Latvia, Arc'hantina, 1908-1950)
*[[Rafał Feinmesser]] (Polonia, *a-raok 1906)
*[[Florin Felecan]] (Roumania, SUA, *1980)
*[[Rubén Felgaer]] (Arc'hantina, *1981)
*[[Virgilio Fenoglio]] (Arc'hantina, 1902-1990)
*[[António Fernandes]] (Portugal, *1962)
*[[María Florencia Fernández]] (Arc'hantina, *1991)
*[[Diogo Fernando]] (Portugal, *1980)
*[[Arthur Feuerstein]] (SUA, *1935)
*[[Alexandr Fier]] (Brazil, *1988)
*[[Martha Fierro]] (Ecuador, *1977)
*[[Rubens Filguth]] (Brazil, *1956)
*[[Miroslav Filip]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, 1928-2009)
*[[Jakub Filipek]] (Belgia, *1979)
*[[Anton Filippov]] (Ouzbekistan, *1986)
*[[Reuben Fine]] (SUA, 1914-1993)
*[[Ben Finegold]] (SUA, *1969)
*[[Gina Linn Finegold]] (SUA)
*[[Julius Finn]] (Polonia, SUA, 1871-1931)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Bobby Fischer]] (SUA, Island, 1943-2008)
*[[Alex Fishbein]] (SUA, *1968)
*[[Giuliana Fittante]] (Italia, *1951)
*[[Alexander Flamberg]] (Polonia, 1880-1926)
*[[Alfred Flatow (echedoù)|Alfred Flatow]] (Alamagn, Aostralia, *1937)
*[[Glenn Flear]] (Bro-Saoz, *1959)
*[[Ernst Flechsig]] (Alamagn, 1852-1890)
*[[Bernhard Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1853-1931)
*[[Max Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1845-goude 1882)
*[[János Flesch]] (Hungaria, 1933-1983)
*[[Salomon Flor]] (URSS, Ukraina, Tchekoslovakia, Rusia, 1908-1983)
*[[Rodrigo Flores]] (Chile, 1913-2007)
*[[Alberto Foguelman]] (Arc'hantina, *1923)
*[[Jan Foltys]] (Tchekoslovakia, 1908-1952)
*[[George Salto Fontein]] (Izelvroioù, 1890-1963)
*[[Leó Forgács]] (Hungaria, 1881-1930)
*[[Győző Forintos]] (Hungaria, *1935)
*[[Greta Foulon]] (Belgia, *1946)
*[[Albert Fox]] (SUA, 1881-1964)
*[[Maurice Fox]] (Ukraina, Kanada, 1898-1988)
*[[Alfons Franck]] (Belgia)
*[[Zenon Franco]] (Paraguay, *1956)
*[[Selim Franklin (echedoù)|Selim Franklin]] (Bro-Saoz, SUA, 1814-1884)
*[[Janelle Mae Frayna]] (Filipinez, *1996)
*[[Michael Freeman (echedoù)|Michael Freeman]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez, *1960)
*[[Friedhelm Freise]] (Alamagn)
*[[Laurent Fressinet]] (Bro-C'hall, *1981)
*[[Sergey von Freymann]] (Rusia, URSS, Ouzbekistan, 1882-1946)
*[[Joel Fridlizius]] (Sveden, 1869-1963)
*[[Daniel Fridman]] (URSS, Latvia, Alamagn, *1976)
*[[Frederic Friedel]] (Alamagn, *1945)
*[[Gunnar Friedemann]] (Estonia, 1909-1943)
*[[David Friedgood]] (Suafrika, Bro-Saoz, *1946)
*[[Henryk Friedman]] (Polonia, 1903-1942)
*[[Alexander Fritz]] (Alamagn, 1857-1932)
*[[António Frois]] (Portugal, *1962)
*[[Severin From]] (Danmark, 1828-1895)
*[[Zirka Frómeta Castillo]] (Kuba, *1963)
*[[Achilles Frydman]] (Polonia, 1905-1940)
*[[Paulino Frydman]] (Polonia, Arc'hantina, 1905-1982)
*[[Ľubomír Ftáčnik]] (Tchekoslovakia, Slovakia, *1957)
*[[Andrija Fuderer]] (Yougoslavia, Vojvodina, Belgia, 1931-2011)
*[[Semyon Furman]] (Rusia, 1920-1978)
*[[Ivana Maria Furtado]] (India, *1999)
*[[Géza Füster]] (Hungaria, Kanada, 1910-1990)
*[[Roy Fyllingen]] (Norvegia, *1975)
&lt;/div&gt;

== G ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Susanna Gaboyan]] (Armenia, *1996)
*[[Vougar Gachimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Merab Gagunashvili]] (Jorjia, *1985)
*[[Luís Galego]] (Portugal, *1966)
*[[Aleksandr Galkin (echedoù)|Aleksandr Galkin]] (Rusia, *1979)
*[[Joseph Gallagher]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, Suis, *1964)
*[[Alisa Galliamova]] (URSS, Rusia, *1972)
*[[Lilit Galojan]] (Armenia, *1983)
*[[Surya Shekhar Ganguly]] (India, *1983)
*[[Nona Gaprindachvili]] (URSS, Jorjia, *1941)
*[[Valeriane Gaprindashvili]] (Jorjia, *1982)
*[[Carlos Garcia Palermo]] (Arc'hantina, Italia, *1953)
*[[Raimundo García]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Timour Gareev]] (Ouzbekistan, *1988)
*[[Eldar Gasanov]] (Ukraina, *1982)
*[[Vugar Gashimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Anna Gasik]] (Polonia, *1988)
*[[Genric'h Gasparyan]] (Armenia, URSS, 1910-1995)
*[[Einar Gausel]] (Norvegia, *1963)
*[[Viktor Gavrikov]] (Lituania, Suis, *1957)
*[[Vladas Gefenas]] (URSS, Lituania, *1955)
*[[Steven Geirnaert]] (Belgia, *1984) 
*[[Tamaz Gelashvili]] (URSS, Jorjia, *1978)
*[[Boris Gelfand]] (URSS, Belarus, Israel, *1968)
*[[Efim Geller]] (URSS, Ukraina, 1925-1998)
*[[Uzi Geller]] (Israel, *1931)
*[[Lili Gelovani]] (Jorjia, URSS, 1911-1973)
*[[Petar Genov]] (Bulgaria, *1970)
*[[Ljubka Genova]] (Bulgaria, *1983)
*[[Ružka Genova]] (Bulgaria, *1963)
*[[Kiril Georgiev]] (Bulgaria, *1965)
*[[Krum Georgiev]] (Bulgaria, *1958)
*[[Antonina Georgieva]] (Bulgaria, *1948)
*[[Ernő Gereben]] (Hungaria, Suis 1907-1988)
*[[Regina Gerlecka]] (Polonia, 1913-1983)
*[[Eugenio German]] (Brazil, 1930-2001)
*[[Theodor Germann]] (Latvia, 1879-1935)
*[[Alik Gershon]] (Israel, *1980)
*[[Edward Gerstenfeld]] (Polonia, Ukraina 1915-1943)
*[[Georgy Geshev]] (Bulgaria, 1903-1937)
*[[Maria Gevorgyan]] (Armenia, *1994)
*[[Ehsan Ghaem Maghami]] (Iran, *1982)
*[[Tigran Gharamian]] (Bro-C'hall, *1984)
*[[Ameet Ghasi]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Vera Ghazarian]] (Armenia, URSS)
*[[Florin Gheorghiu]] (Roumania, *1944)
*[[Amédée Gibaud]] (Bro-C'hall, 1885-1957)
*[[Johannes Giersing]] (Danmark, 1872-1954)
*[[Ellen Gilbert]] (SUA 1837-1900)
*[[Jessie Gilbert]] (Bro-Saoz, 1987-2006)
*[[Karl Gilg]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1901-1981)
*[[Aivars Gipslis]] (URSS, Latvia, 1937-2000)
*[[Anish Giri]] (Izelvroioù, *1994)
*[[Angelo Giusti]] (Italia, 1901-1986)
*[[Alberto Giustolisi]] (Italia, 1928-1990) 
*[[Matteo Gladig]] (Italia, 1880-1915)
*[[Oleg Gladyszev]] (Rusia, *1977)
*[[Eduard Glass]] (Aostria, 1902 - goude 1980)
*[[Evgeny Gleizerov]] (URSS, Rusia, *1963)
*[[Igor Glek]] (URSS, Rusia, Alamagn, *1961)
*[[Svetozar Gligorić]] (Yougoslavia, Serbia, 1923-2012)
*[[Jozef Gobert]] (Belgia)
*[[Fernand Gobet]] (Suis, *1962)
*[[Rumjana Gočeva]] (Bulgaria, *1957)
*[[Michele Godena]] (Italia, *1967)
*[[Carl Goering]] (Alamagn, 1841-1879)
*[[Alphonse Goetz]] (Bro-C'hall, 1865-1934)
*[[Leonid Gofshtein]] (Israel, *1953)
*[[Ksenia Gogiava]] (Jorjia, URSS, 1916-1973)
*[[Jason Goh Koon-Jong]] (Singapour, *1989)
*[[Veronika Goi]] (Italia, *1980) 
*[[Goh Weiming]] (Singapour, *1983)
*[[Samuel Gold]] (Hungaria, Aostria, SUA, 1835-1920)
*[[Alexander Goldin]] (URSS, Rusia, *1965)
*[[Rusudan Goletiani]] (URSS, Jorjia, SUA, *1980)
*[[Celso Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1879-1924)
*[[Celso Golmayo Zúpide]] (Spagn, Kuba, 1820-1898)
*[[Manuel Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1883-1973)
*[[Vitali Golod]] (URSS, Ukraina, Israel *1971)
*[[Harry Golombek]] (Bro-Saoz, 1911-1995)
*[[Alexander Goloshchapov]] (URSS, Ukraina, *1978)
*[[Alexander Ferdinand von der Goltz]] (Alamagn, 1819-1858)
*[[Valentina Golubenko]] (Estonia, Kroatia, *1990)
*[[Mikhail Golubev]] (URSS, Ukraina, *1970)
*[[Javiera Gómez]] (Chile, *2002)
*[[Ângela Gonçalves]] (Portugal)
*[[Aleksei Goncharov]] (Rusia, 1879-1913)
*[[Gong Qianyun]] (Sina, *1985)
*[[Jayson Gonzales]] (Filipinez, *1969)
*[[Soledad González de Huguet]] (Arc'hantina, 1934-2012)
*[[José González García]] (Mec'hiko, *1973)
*[[Juan Carlos González Zamora]] (Mec'hiko, *1968)
*[[David S. Goodman]] (Bro-Saoz, SUA, *1958)
*[[Johan Goormachtigh]] (Belgia, *1955)
*[[Irina Gorchkova]] (Belgia, *1977)
*[[Stephen J. Gordon]] (Bro-Saoz, *1986)
*[[Danny Gormally]] (Bro-Saoz, *1976)
*[[George H. D. Gossip]] (SUA, Bro-Saoz, 1841-1907)
*[[Solomon Gotthilf]] (URSS, Rusia, 1903-1967)
*[[Hermann von Gottschall]] (Alamagn, 1862-1933)
*[[Mic'hail Gourevitch (echedoù)|Mic'hail Gourevitch]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Tarek Goutali]] (Aljeria, *1983)
*[[Boris Grachev]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksander Graf]] (URSS, Ouzbekistan, Alamagn, *1962)
*[[Sonja Graf]] (Alamagn, Arc'hantina, SUA, 1908-1965)
*[[Rita Gramignani]] (Italia, *1943) 
*[[Julio Granda]] (Perou, *1967)
*[[Roberto Grau]] (Arc'hantina, 1900-1944)
*[[Gioacchino Greco]] (Italia, 1600 - c. 1634)
*[[Ewen McGowen Green]] (Zeland-Nevez, *1950)
*[[Alon Greenfeld]] (SUA, Israel, *1964)
*[[John Grefe]] (SUA, *1947)
*[[Bernhard Gregory]] (Estonia, Alamagn, 1879-1939)
*[[Gisela Kahn Gresser]] (SUA, 1906-2000)
*[[Helgi Gretarsson]] (Island, *1977)
*[[Richard Griffith (echedoù)|Richard Griffith]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Nikolay Grigoriev]] (URSS, Rusia, 1895-1935)
*[[Avetik Grigoryan]] (Armenia, *1989)
*[[Vincent Grimm]] (Aostria, Hungaria, 1800-1872)
*[[Aleksandr Grichtchouk]] (URSS, Rusia, *1983)
*[[Efstratios Grivas]] (Gres, *1966)
*[[Henri Grob]] (Suis, 1904-1974)
*[[Aristide Gromer]] (Bro-C'hall, *1909)
*[[Adriaan de Groot]] (Izelvroioù, *1914)
*[[Ernst Grünfeld]] (Aostria, 1893-1962)
*[[Yehuda Gruenfeld]] (Polonia, Israel, *1956)
*[[James Grundy (echedoù)|James Grundy]] (Bro-Saoz, SUA, 1855-1919)
*[[Izaak Grynfeld]] (Polonia, Israel, *1920)
*[[Gu Xiaobing]] (Sina, *1985)
*[[Ion Gudju]] (Roumania, 1897-1988)
*[[Richard Guerrero]] (Spagn, *1973)
*[[Eduard Gufeld]] (URSS, Ukraina, SUA, 1936-2002)
*[[Ilse Guggenberger]] (Kolombia, *1942)
*[[Carlos Guimard]] (Arc'hantina, 1913-1998)
*[[Cemil Gulbas]] (Belgia, *1980)
*[[Boris Gulko]] (URSS, Rusia, SUA, *1947)
*[[Gunnar Gundersen (echedoù)|Gunnar Gundersen]] (Bro-C'hall, Norvegia, Aostralia, 1882-1943)
*[[Isidor Gunsberg]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1854-1930)
*[[Abhijeet Gupta]] (India, *1989)
*[[Dmitry Gurevich]] (URSS, Rusia, SUA, *1956)
*[[Ilya Gurevich]] (URSS, Ukraina, SUA, *1972)
*[[Mikhail Gurevich (echedoù)|Mikhail Gurevich]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Bukhuti Gurgenidze]] (URSS, Jorjia, 1933-2008)
*[[Nino Gurieli]] (Jorjia, URSS, *1961)
*[[Jan Gustafsson]] (Alamagn, *1979)
*[[Emanuel Guthi]] (Israel, *1930)
*[[Lev Gutman]] (URSS, Latvia, Israel, Alamagn, *1945)
*[[Fritz Gygli]] (Suis, 1896-1980)
*[[Alfred William Gyles]] (Zeland-Nevez, 1888-1967)
&lt;/div&gt;

== H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mohamed Haddouche]] (Aljeria, *1984)
*[[Anna Hahn (echedoù)|Anna Hahn]] (Latvia, SUA, *1976)
*[[Anna Hairapetian]] (Armenia, *1989)
*[[Anna Hakobian]] (Armenia, URSS)
*[[Vladimir Hakobyan]] (Armenia, *1971)
*[[Vitalia Halberstadt]] (Ukraina, Bro-C'hall, 1903-1967)
*[[Alexander Halprin]] (Rusia, Aostria, 1868-1921)
*[[Ahmed Ibrahim Hamed]] (Egipt, *1954)
*[[Tunc Hamarat]] (Turkia, Aostria, *1946)
*[[Hicham Hamdouchi]] (Maroko, *1972)
*[[Rani Hamid]] (Bangladesh, *1944)
*[[Jon Ludvig Hammer]] (Norvegia, *1990)
*[[Taqwa Hamouri]] (Palestina, *2006)
*[[Carl Hamppe]] (Suis, Aostria, 1814-1876)
*[[Milton Hanauer]] (SUA, 1908-1988)
*[[James Hanham]] (SUA, 1840-1923)
*[[Hermann von Hanneken (echedoù)|Hermann von Hanneken]] (Alamagn, 1810-1886)
*[[Curt Hansen (echedoù)|Curt Hansen]] (Danmark, *1964)
*[[Wilhelm Hanstein]] (Alamagn, 1811-1850)
*[[Khosro Harandi]] (Iran, *1950)
*[[Dronavalli Harika]] (India, *1991)
*[[Pendyala Harikrishna]] (India, *1986)
*[[Max Harmonist]] (Alamagn, 1864-1907)
*[[Daniel Harrwitz]] (Alamagn, Bro-C'hall, 1823-1884)
*[[William Hartston]] (Bro-Saoz, *1947)
*[[Wolfgang Hasenfuss]] (Latvia, *1900)
*[[Stewart Haslinger]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Arnaud Hauchard]] (Bro-C'hall, *1971)
*[[Cécile Haussernot]] (Bro-C'hall, *1998)
*[[Stephane Hautot]] (Belgia, *1969) 
*[[Kornél Havasi]] (Hungaria, 1892-1945)
*[[Mark Hebden]] (Bro-Saoz, *1958)
*[[Jean Hebert]] (Kanada, *1957)
*[[Hans-Joachim Hecht]] (Alamagn, *1939)
*[[Jonny Hector]] (Sveden, *1964)
*[[Fenny Heemskerk]] (Izelvroioù, 1919-2007)
*[[Wolfgang Heidenfeld]] (Alamagn, Suafrika, Iwerzhon, 1911-1981)
*[[Jakub Heilpern]] (Polonia, 1850-1910)
*[[Herbert Heinicke]] (Brazil, Alamagn, 1905-1988)
*[[Arved Heinrichsen]] (Lituania, 1879-1900)
*[[Dan Heisman]] (SUA, *1950)
*[[Grigory Helbach]] (Rusia, 1863-1930)
*[[Karl Helling]] (Alamagn, 1904-1937)
*[[Johan Hellsten]] (Sveden, *1975)
*[[Hermann Helms]] (SUA, 1870-1963)
*[[Ron Henley (echedoù)|Ron Henley]] (SUA, *1956)
*[[Moriz Henneberger]] (Suis, 1878-1959)
*[[Walter Henneberger]] (Suis, 1883-1969)
*[[Luc Henris]] (Belgia, *1959)
*[[Deen Hergott]] (Kanada, *1962)
*[[Sigmund Herland]] (Roumania, 1865-1954)
*[[Róża Herman]] (Polonia, 1902-1995)
*[[Tania Regla Hernandez Alvarez]] (Kuba,Kostarika *1963)
*[[Yudania Hernández Estévez]] (Kuba, Spagn, *1963)
*[[Gilberto Hernández Guerrero]] (Mec'hiko, *1970)
*[[Sabina Hernandez Penna]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Carla Herrera]] (Arc'hantina, *?)
*[[Laura Herrera]] (Arc'hantina, *1971)
*[[Abdelrahman Hesham]], (Egipt, *1992)
*[[Tiger Hillarp Persson]] (Sveden, *1970)
*[[Wilhelm Hilse]] (Alamagn, 1878-1940)
*[[Moshe Hirschbein]] (Polonia, 1894-1940)
*[[Moses Hirschel]] (Alamagn, 1754 - c. 1823)
*[[Philipp Hirschfeld]] (Alamagn, 1840-1896)
*[[Jóhann Hjartarson]] (Island, *1963)
*[[Gohar Hlghatian]] (Armenia, URSS, *1975)
*[[Slaheddine Hmadi]] (Tunizia, *1950)
*[[Anastasiia Hnatyshyn]] (Ukraina, *2010)
*[[Hoang Thanh Trang]] (Viêt-Nam, Hungaria, *1980)
*[[Albert Hodges]] (SUA, 1861-1944)
*[[Julian Hodgson]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Leopold Hoffer]] (Hungaria, Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1842-1913)
*[[Karl Holländer]] (Alamagn, 1868-? )
*[[Edith Holloway]] (Bro-Saoz, 1868-1956)
*[[Krystyna Hołuj-Radzikowska]] (Polonia, 1931-2006)
*[[Walther von Holzhausen]] (Aostria, Alamagn, 1876-1935)
*[[Baldur Hönlinger]] (Aostria, Alamagn, 1905-1990)
*[[Bill Hook]] (SUA, British Virgin Islands, 1925–2010)
*[[Vlastimil Hort]] (Tchekoslovakia, Alamagn, *1944)
*[[Israel Horowitz]] (SUA, 1907-1973)
*[[Bernhard Horwitz]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1807-1885)
*[[Henry Hosmer]] (SUA, 1837-1892)
*[[Enamul Hossain]] (Bangladesh, *1981)
*[[Hou Yifan]] (Sina, *1994)
*[[Asma Houli]] (Aljeria, *1976)
*[[Jovanka Houska]] (Bro-Saoz, *1980)
*[[Clarence Howell]] (SUA, 1881-1936)
*[[David Howell (echedoù)|David Howell]] (Bro-Saoz, *1990)
*[[Manuel Leon Hoyos]] (Mec'hiko, *1989)
*[[Zbyněk Hráček]] (Republik Tchek, *1970)
*[[Karel Hromádka]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1887-1956)
*[[Vincenc Hrubý]] (Bohemia, Aostria, Italia, 1856-1917)
*[[Hsu Li Yang]] (Singapour, *1972)
*[[Huang Qian]] (Sina, *1986)
*[[Robert Hübner]] (Alamagn, *1948)
*[[Werner Hug]] (Suis, *1952)
*[[Beryl Hughes]] (Kembre, 1931-2017)
*[[Krunoslav Hulak]] (Kroatia, *1951)
*[[Koneru Humpy]] (India, *1987)
*[[Isabel Hund]] (Alamagn)
*[[Harriet Hunt]] (Bro-Saoz, *1978)
*[[Stuart James Hutchings]] (Kembre, *1960)
*[[Alexander Huzman]] (URSS, Ukraina, Israel, *1962)
&lt;/div&gt;

== I ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hatim Ibrahim 1975]], (Egipt, *1975)
*[[Ildar Ibragimov]] (Rusia, SUA, *1967)
*[[Bella Igla]] (Rusia, Israel, *1985)
*[[Juan Iliesco]] (Roumania, Arc'hantina, 1898-1968)
*[[Rolando Illa]] (SUA, Kuba, Arc'hantina, 1880-1937)
*[[Miguel Illescas Córdoba]] (Spagn, *1965)
*[[Alexander Ilyin-Zhenevsky]] (Rusia, 1894-1941)
*[[Ernesto Inarkiev]] (Kirgizstan, Rusia, *1985)
*[[Viorel Iordachescu]] (Moldova, *1977)
*[[Nana Ioseliani]] (Jorjia, *1962)
*[[Valentin Iotov]] (Bulgaria, *1988)
*[[Andrei Istrăţescu]] (Roumania, *1985)
*[[Saidali Iuldachev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Vassily Ivanchuk]] (Ukraina, *1969)
*[[Ivan Ivanišević]] (Serbia, *1977)
*[[Alexander Ivanov (echedoù)|Alexander Ivanov]] (SUA, *1956)
*[[Igor Ivanov (echedoù)|Igor Ivanov]] (Rusia, Kanada, SUA, 1947-2005)
*[[Božidar Ivanović]] (Montenegro, *1949)
*[[Borislav Ivkov]] (Serbia, *1933)
*[[Stefan Izbinsky]] (Ukraina, 1884-1912)
*[[Zviad Izoria]] (Georgia, *1984)
&lt;/div&gt;
== J ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jana Jacková]] (Republik Tchek, *1982)
*[[Egil Jacobsen]] (Danmark, 1897-1923)
*[[Ernst Jacobson]] (Sveden, ?-?)
*[[Michel Jadoul]] (Belgia, *1957)
*[[Carl Jaenisch]] (Finland, Rusia, 1813-1872)
*[[Charles Jaffé]] (Rusia, SUA, 1883-1941)
*[[Jerzy Jagielski]] (Polonia, Alamagn, 1897-1955)
*[[Dmitry Jakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Lora Jakovleva]] (URSS, Rusia, *1932)
*[[Natia Janjgava]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Dragoljub Janošević]] (Serbia, *1923)
*[[Chaim Janowski]] (Polonia, Alamagn, Japan, c. 1868 - 1935)
*[[Dawid Janowski]] (Polonia, Bro-C'hall, 1868-1927)
*[[Vlastimil Jansa]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, *1942)
*[[Nicolai Jasnogrodsky]] (Ukraina, Bro-Saoz, SUA, 1859-1914)
*[[Carlos Jauregui]] (Chile, Kanada, *1932)
*[[Lela Javakhishvili]] (Jorjia, *1984)
*[[Florian Jenni]] (Suis, *1980)
*[[Stephen Jessel]] (Iwerzhon, *1986)
*[[Eleazar Jiménez]] (Kuba, *1928)
*[[Baadur Jobava]] (Jorjia, *1983)
*[[Leif Erlend Johannessen]] (Norvegia, *1980)
*[[Svein Johannessen]] (Norvegia, 1937-2007)
*[[Ingi Randver Jóhannsson]] (Island, 1936-2010)
*[[Darryl Johansen]] (Aostralia, *1959)
*[[Walter John]] (Polonia, Alamagn, 1879-1940)
*[[Hans Johner]] (Suis, 1889-1975)
*[[Paul Johner]] (Suis, 1887-1938)
*[[Jean-François Jolly]] (Breizh, *1986)
*[[Gawain Jones]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Iolo Ceredig Jones]] (Kembre, 1947-2021)
*[[Richard Stuart Jones]] (Kembre, *1983)
*[[T. Llew Jones]] (Kembre, 1915-2009)
*[[Ju Wenjun]] (Sina, *1991)
*[[Carlos Eleodoro Juárez]] (Arc'hantina, 1938-2024)
*[[Max Judd]] (Polonia, SUA, 1851-1906)
*[[Klaus Junge]] (Chile, Alamagn, 1924-1945)
*[[Otto Junge]] (Chile, Alamagn, 1887-1978)
*[[Miervaldis Jursevskis]] (Latvia, Kanada, *1921)
&lt;/div&gt;

== K ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mejdi Kaabi]] (Tunizia, 1961-2019)
*[[Joyce Kabengano]] (Ouganda, *1990)
*[[Ketino Kachiani]] (Jorjia, URSS, Alamagn, *1971)
*[[Bernhard Kagan]] (Polonia, Alamagn, 1866-1932)
*[[Shimon Kagan]] (Israel, *1942)
*[[Victor Kahn]] (Rusia, Bro-C'hall, 1889-1971)
*[[Gregory Kaidanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, SUA, *1959)
*[[Osmo Kaila]] (Finland, 1916-1991)
*[[Eliso Kakabadze]] (Jorjia, URSS, 1929-1998)
*[[Tsitsino Kakhabrishvili]] (Jorjia, *1946)
*[[Svetlana Kalandarishvili]] (Jorjia, URSS, *1937)
*[[Lusik Kalashian]] (Armenia, URSS)
*[[Charles Kalme]] (Latvia, Alamagn, SUA, 1939-2003)
*[[Sigitas Kalvaitis]] (Lituania, *1987)
*[[Gata Kamski]] (URSS, Tatarstan, Rusia, SUA, *1974)
*[[Ilya Kan]] (URSS, Rusia, 1909-1978)
*[[Marcus Kann]] (Aostria, 1820-1886)
*[[Tarun Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2004)
*[[Trisha Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2005)
*[[Albert Kapengut]] (Belarus, *1945)
*[[Julio Kaplan]] (Arc'hantina, Puerto Rico, SUA, *1950)
*[[Darja Kapš]] (Slovenia, *1981)
*[[Nikola Karaklajić]] (Yougoslavia, 1926-2008)
*[[Silva Karapetian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona May Karff]] (Moldova, Rusia, Palestina, SUA, 1914-1998)
*[[Aída Karguer]] (Arc'hantina, 1931-1976)
*[[Sergei Kariakin (Estonia)|Sergei Kariakin]] (URSS, Estonia, *1964)
*[[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]] (Ukraina, Rusia, *1990)
*[[Ilir Karkanaqe]] (Albania, 1956-2012)
*[[Anastasiya Karlovich]] (Ukraina, *1982)
*[[Jalghoum Karmel]] (Palestina, *1994)
*[[Anatoliy Karpov]] (URSS, Rusia, *1951)
*[[Isaac Kashdan]] (SUA, 1905-1985)
*[[Rustam Kasimdzhanov]] (URSS,Ouzbekistan, *1979)
*[[Tsiala Kasoshvili]] (Jorjia, URSS, *1963)
*[[Garry Kasparov]] (URSS, Azerbaijan, Rusia, *1963)
*[[Genrikh Kasparyan]] (URSS, Armenia, 1910-1995)
*[[Robert Katende]] (Ouganda, *1982)
*[[Miroslav Katětov]] (Tchekoslovakia, 1918-1995)
*[[Fani Kats]] (URSS, Rusia, 1895-1964)
*[[Arthur Kaufmann]] (Roumania, Aostria, 1872-1940)
*[[Lubomir Kavalek]] (Tchekoslovakia, SUA, *1943)
*[[Bechir Kchouk]] (Tunizia, *1924)
*[[Raymond Keene]] (Bro-Saoz, *1948)
*[[Hermann Keidanski]] (Polonia, Alamagn, 1865-1938)
*[[Dieter Keller]] (Suis, *1936)
*[[Edith Keller-Herrmann]] (Alamagn, *1921)
*[[Rudolf Keller]] (Alamagn, 1917-1993)
*[[Brian Kelly (echedoù)|Brian Kelly]] (Iwerzhon, *1978)
*[[Emil Kemény]] (Hungaria, SUA, 1860-1925)
*[[Edvīns Ķeņģis]] (Latvia, *1959)
*[[Hugh Alexander Kennedy]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, 1809-1878)
*[[Paul Keres]] (URSS, Estonia, 1916-1975)
*[[Tim Kett]] (Kembre, *1962)
*[[Alexander Kevitz]] (SUA, 1902-1981)
*[[Rohini Khadilkar]] (India, *1963)
*[[Erna Khalafian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona Khaled]] (Egipt, *1994)
*[[Mir Sultan Khan]] (India, Pakistan, 1905-1966)
*[[Anahit Kharatyan]] (Armenia, *1987)
*[[Andrei Kharlov]] (Rusia, 1968-2014)
*[[Murtas Kazhgaleyev]] (Kazakstan, *1973)
*[[Abram Khavin]] (Ukraina, 1914-1974)
*[[Denis Khismatullin]] (Rusia, *1984)
*[[Tamar Khmiadashvili]] (Jorjia, *1944)
*[[Ratmir Kholmov]] (Rusia, Belarus, Lituania, 1925-2006)
*[[Bella Khotenashvili]] (Jorjia, URSS, *1977) 
*[[Miranda Khorava]] (Jorjia, URSS, 1985)
*[[Natalia Khoudgarian]] (Rusia, Kanada, *1975)
*[[Sopiko Khukhashvili]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Nino Khurtsidze]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Inga Khurtsilava]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Feliks Kibbermann]] (Estonia, a-raok 1914)
*[[Georg Kieninger]] (Alamagn, 1902-1975)
*[[Lionel Kieseritzky]] (Estonia, Bro-C'hall, 1806-1853)
*[[R.K. Kieseritzky]] (Estonia, Rusia, c. 1870 - goude 1922)
*[[Grace Kigeni]] (Ouganda, *1983)
*[[Daniel J. King|Daniel King]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Olof Kinnmark]] (Sveden, 1897-1970)
*[[Ove Kinnmark]] (Sveden, *1944)
*[[Georg Klaus]] (Alamagn, 1912-1974)
*[[Jan Kleczyński, Jr.]] (Polonia, 1875-1939)
*[[Jan Kleczyński, Sr.]] (Polonia, 1837-1895)
*[[Ernest Klein (echedoù)|Ernst Klein]] (Aostria, Bro-Saoz, 1910-1990)
*[[Paul Klein (echedoù)|Paul Klein]] (Alamagn, Ecuador, *1930)
*[[Josef Kling]] (Alamagn, 1811-1876)
*[[Jānis Klovāns]] (Latvia, 1935-2010)
*[[Gyula Kluger]] (Hungaria, 1914-1994)
*[[Hans Kmoch]] (Aostria, Izelvroioù, SUA, 1894-1973)
*[[Rainer Knaak]] (Alamagn, *1953)
*[[Viktor Knorre]] (Rusia, 1840-1919)
*[[Mikhail Kobalia]] (Rusia, *1978)
*[[Alexander Koblencs]] (Latvia, 1916-1993)
*[[Berthold Koch]] (Alamagn, 1899-1988)
*[[Alexander Kochyev]] (Rusia, *1956)
*[[Maja Koen]] (Bulgaria, *1993)
*[[Artur Kogan]] (Ukraina, Israel, *1974)
*[[Boris Kogan]] (Rusia, SUA, 1940-1993)
*[[Anton Kohler]] (Alamagn, *a-raok 1914)
*[[Stanisław Kohn]] (Polonia, 1895-1940)
*[[Friedrich Köhnlein]] (Alamagn, 1879-1916)
*[[Dmitry Kokarev (echedoù)|Dmitry Kokarev]] (Rusia, *1982)
*[[Atanas Kolev]] (Bulgaria, *1967)
*[[Ignác Kolisch]] (Slovakia, Aostria-Hungaria, 1837-1899)
*[[Jakub Kolski]] (Polonia, 1899-1941)
*[[George Koltanowski]] (Belgia, SUA, 1903-2000)
*[[Henrijeta Konarkowska-Sokolov]] (Polonia, Serbia, *1938)
*[[Humpy Koneru]] (India, *1987)
*[[Imre König]] (Hungaria, Yugoslavia, Bro-Saoz, SUA, 1899-1992)
*[[Jerzy Konikowski]] (Polonia, Alamagn, *1947)
*[[F. H. Königs]] (Belgia, 1849-1941 pe 1942)
*[[Alexander Konstantinopolsky]] (Ukraina, 1910-1990)
*[[Danny Kopec]] (SUA, *1954)
*[[Viktor Kortchnoy]] (URSS, Rusia, Suis, *1931)
*[[Akshayraj Kore]] (India 1988)
*[[Anton Korobov]] (Ukraina, *1985)
*[[Imre Korody]] (Hungaria, 1905-1969)
*[[Alexey Korotylev]] (Rusia, *1977)
*[[J. Kornreich]] (Belgia) 
*[[Yona Kosashvili]] (URSS, Jorjia, Israel, *1970)
*[[Gary Koshnitsky]] (Moldova, Aostralia, 1907-1999)
*[[Nadejda Kosintseva]] (Rusia, *1985)
*[[Tatiana Kosintseva]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksandra Kostenyouk]] (Rusia, *1984)
*[[Boris Kostić]] (Aostria-Hungaria, Yugoslavia, 1887-1963)
*[[Silvia Kot]] (Arc'hantina, *1950)
*[[Jan Kotrč]] (Tchekoslovakia, 1862-1943)
*[[Vasilios Kotronias]] (Gres, *1964)
*[[Pavel Kotsur]] (Kazakstan, *1974)
*[[Aleksandr Kotov]] (URSS, Rusia, 1913-1981)
*[[Čeněk Kottnauer]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1910-1996)
*[[Bachar Kouatly]] (Siria, Liban, Bro-C'hall, *1958)
*[[Aleksander Koukouch]] (Belgia) 
*[[Youriy Kouzoubov]] (Ukraina, *1990)
*[[Vlatko Kovačević]] (Kroatia, *1942)
*[[Alexander Kovchan]] (Ukraina, *1983)
*[[Boris Koyalovich]] (Rusia, 1867-1941)
*[[Valentina Kozlovskaya]] (Rusia, *1938)
*[[Zdenko Kozul]] (Kroatia, *1966)
*[[Jesse Kraai]] (SUA, *1972)
*[[Yair Kraidman]] (Israel, *1932)
*[[Adolf Kraemer]] (Alamagn, 1898-1972)
*[[Adolf Kramer]] (Alamagn, 1871-1934)
*[[Haije Kramer]] (Izelvroioù, 1917-2004)
*[[Vladimir Kramnik]] (URSS, Rusia, *1975)
*[[Michał Krasenkow]] (URSS, Rusia, Polonia, *1963)
*[[Beloslava Krasteva]] (Bulgaria, *2004)
*[[Orla Hermann Krause]] (Danmark, 1867-1935)
*[[Martyn Kravtsiv]] (Ukraina, *1990)
*[[Boris Kreiman]] (Rusia, SUA, *1976)
*[[Josef Krejcik]] (Aostria, 1885-1957)
*[[Leon Kremer]] (Polonia, 1901-1941)
*[[Mira Kremer]] (Alamagn, 1905-1987)
*[[Martin Kreuzer]] (Alamagn, *1962)
*[[Berta Krezberg]] (URSS, Rusia, 1911-1992)
*[[Ljuba Kristol]] (URSS, Rusia, Israel, *1944)
*[[Stanislav Kriventsov]] (URSS, Rusia, SUA, *1973)
*[[Nikolai Krogius]] (Rusia, *1930)
*[[Paul Krüger (echedoù)|Paul Krüger]] (Alamagn, 1871-1939)
*[[Velichka Krumova]] (Bulgaria, *1942)
*[[Irina Krush]] (Ukraina, SUA, *1983)
*[[Yuriy Kryvoruchko (echedoù)|Yuriy Kryvoruchko]] (Ukraina, *1986)
*[[Arvid Kubbel]] (Rusia, 1889-1938)
*[[Leonid Kubbel]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Sergey Kudrin]] (Rusia, SUA, *1959)
*[[Adam Kuligowski]] (Polonia, *1955)
*[[Kaido Külaots]] (Estonia, *1976)
*[[Abhijit Kunte]] (India, *1977)
*[[Abraham Kupchik]] (Belarus, SUA, 1892-1970)
*[[Viktor Kupreichik]] (Belarus, *1949)
*[[Bojan Kurajica]] (Bosnia and Herzegovina, *1947)
*[[Igor Kurnosov]] (Rusia, 1985-2013)
*[[Alla Kushnir]] (Rusia, Israel, 1941-2013)
*[[Gennady Kuzmin]] (Rusia, *1946)
*[[Aloyzas Kveinys]] (URSS, Lituania, * 1962)
*[[Jan Kvicala]] (Tchekoslovakia, 1868-1939)
&lt;/div&gt;

== L ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Martín Labollita]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Khelil Lagha]] (Tunizia)
*[[Genrieta Lagvilava]] (Jorjia, Belarus, URSS, *1969)
*[[Kateryna Lahno]] (Ukraina, *1989)
*[[Bogdan Lalić]] (Yougoslavia, Kroatia, Bro-Saoz, *1964)
*[[Erwin L'Ami]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Paul Adrian Lamford]] (Kembre, *1953)
*[[Frank Lamprecht]] (Alamagn, *1968)
*[[E. Lancel]] (Belgia)
*[[Konstantin Landa]] (Rusia, *1972)
*[[Salo Landau]] (Polonia, Izelvroioù, 1903-1944)
*[[Gary Lane]] (Bro-Saoz, Aostralia, *1964)
*[[Lisa Lane]] (SUA, *1938)
*[[Max Lange]] (Alamagn, 1832-1899)
*[[Salomon Langleben]] (Polonia, 1862-1939)
*[[Mario Lanzani]] (Italia, *1963) 
*[[Bent Larsen]] (Danmark, 1935-2010)
*[[Ernst Larsson]] (Sveden, 1897-1963)
*[[Baron Tassilo von Heydebrand und der Lasa]] (Prusia/Alamagn, 1818-1899)
*[[Berthold Lasker]] (Alamagn, 1860-1928)
*[[Edward Lasker]] (Polonia, Alamagn, SUA, 1885-1981)
*[[Emanuel Lasker]] (Alamagn, Rusia, SUA, 1868-1941)
*[[Khadidja Latreche]] (Aljeria, *1990)
*[[Sabrina Latreche]] (Aljeria, *1993)
*[[Milda Lauberte]] (Latvia, *1918)
*[[Bruno Laurent]] (Belgia, *1975)
*[[Leho Laurine]] (Estonia, Sveden, 1904-1998)
*[[Joel Lautier]] (Kanada, Bro-C'hall, *1973)
*[[Nora Laya Cabrera]] (Kuba, SUA *1950)
*[[Darwin Laylo]] (Filipinez, *1980)
*[[Fred Lazard]] (Bro-C'hall, 1883-1948)
*[[Gustave Lazard]] (Bro-C'hall, 1876-1949)
*[[Milunka Lazarević]] (Serbia, *1932)
*[[Viktor Laznicka]] (Republik Tchek, *1988)
*[[Kim Le Quang]] (Belgia, *1971)
*[[Lê Quang Liêm]] (Viêt-Nam, *1991)
*[[Dora Leal]] (Portugal, *1984)
*[[Sergey Lebedev (echedoù)|Sergey Lebedev]] (Rusia, 1868-1942)
*[[Julia Lebel-Arias]] (Arc'hantina, Bro-c'hall, Monako, *1946)
*[[Peter Lee (echedoù)|Peter Lee]] (Bro-Saoz, *1943)
*[[Peter Leepin]] (Suis, 1920-1995)
*[[Legall de Kermeur]] (Breizh, Bro-C'hall, 1702-1792)
*[[Damien Le Goff]] (Breizh, *1987)
*[[Anatoly Lein]] (Rusia, SUA, *1931)
*[[Catarina Leite]] (Portugal, *1983)
*[[Péter Lékó]] (Hungaria, *1979)
*[[Robert Lemaire]] (Belgia)
*[[Tatiana Lemačko]] (URSS, Bulgaria, Suis, 1948-2020)
*[[Alex Lenderman]] (SUA, *1989)
*[[James A. Leonard]] (SUA, 1841-1862)
*[[Giovanni Leonardo]] (Italia, 1542-1587)
*[[Ignatius Leong]] (Sina, Singapour, *1972)
*[[Paul Saladin Leonhardt]] (Polonia, Alamagn, 1877-1934)
*[[Konstantin Lerner]] (Ukraina, 1950-2011)
*[[Alexandre Lesiege]] (Kanada, *1975)
*[[Norman Lessing]] (SUA, 1911-2001)
*[[René Letelier]] (Chile, 1915-2006)
*[[Grigory Levenfish]] (Polonia, Rusia, 1889-1961)
*[[Aleksandr Levin]] (Rusia, 1871-1929)
*[[Jacob Levin (echedoù)|Jacob Levin]] (SUA, 1904-?)
*[[Naum Levin]] (Ukraina, Aostralia, *1933)
*[[Irina Levitina]] (Rusia, SUA, *1954)
*[[Stepan Levitsky]] (Rusia, 1876-1924)
*[[David Levy (echedoù)|David Levy]] (Bro-Skos, *1945)
*[[Jerzy Lewi]] (Polonia, Sveden, 1949-1972)
*[[Moritz Lewitt]] (Alamagn, 1863-1936)
*[[David H. Li]] (Sina, SUA, *1972)
*[[Li Chao (echedoù)|Li Chao]] (Sina, *1989)
*[[Andor Lilienthal]] (URSS, Rusia, Hungaria, 1911-2010) 
*[[Luciano Lilloni]] (Italia, 1929-2000) 
*[[Li Ruofan]] (Singapour, *1978)
*[[Li Shilong]] (Sina, *1977)
*[[Li Shongjian]] (Sina, *1939)
*[[Li Wenliang (echedoù)|Li Wenliang]] (Sina, *1967)
*[[Li Zunian]] (Sina, *1958)
*[[Liang Chong]] (Sina, *1980)
*[[Liang Jinrong]] (Sina, *1960)
*[[Vladimir Liberzon]] (Rusia, Israel, *1937)
*[[Theodor Lichtenhein]] (Alamagn, SUA, 1829-1874)
*[[Espen Lie]] (Norvegia, *1984)
*[[Kjetil Aleksander Lie]] (Norvegia, *1980)
*[[Andor Lilienthal]] (Hungaria, Rusia, 1911-2010)
*[[Darcy Lima]] (Brazil, *1962)
*[[Paul Limbos]] (Belgia, *1914) 
*[[Oleiny Linares Nápoles]] (Kuba, *1983)
*[[Lin Ta]] (Sina, *1963)
*[[Lin Weiguo]] (Sina, *1970)
*[[Paul Lipke]] (Alamagn, 1870-1955)
*[[Isaac Lipnitsky]] (Ukraina, 1923-1959)
*[[Samuel Lipschütz]] (Hungaria, SUA, 1863-1905)
*[[Georgy Lisitsin]] (Rusia, 1909-1972)
*[[Paul List]] (Ukraina, Alamagn, Bro-Saoz, 1887-1954)
*[[Marta Litinskaya-Shul]] (Ukraina, *1949)
*[[John Littlewood (echedoù)|John Littlewood]] (Bro-Saoz, *1931)
*[[Lisandra Llaudy Pupo]] (Kuba, *1988)
*[[Liu Shilan]] (Sina, *1962)
*[[Liu Wenzhe]] (Sina, *1940)
*[[Ljubomir Ljubojević]] (Yougoslavia, Serbia, *1950)
*[[Eric Lobron]] (SUA, Alamagn, *1960)
*[[Louise Loeffler]] (Belgia)
*[[Josef Lokvenc]] (Aostria, 1899-1974)
*[[Giambattista Lolli]] (Italia, 1698-1769)
*[[Rudolf Loman]] (Izelvroioù, 1861-1932)
*[[William Lombardy]] (SUA, *1937)
*[[Maia Lomineishvili]] (Jorjia, 1977) 
*[[Gabriela López]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Ruy López de Segura]] (Spagn, c. 1530 - c. 1580)
*[[Martín Lorenzini]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Edward Löwe]] (Bro-Saoz, 1794-1880)
*[[Otto Löwenborg]] (Sveden, 1888-1969)
*[[Johann Löwenthal]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1810-1876)
*[[Leopold Löwy, Jr]] (Aostria, 1871-goude 1909)
*[[Leopold Löwy, Sr]] (Aostria, 1840-goude 1904)
*[[Moishe Lowtzky]] (Ukraina, Polonia, 1881-1940)
*[[Sam Loyd]] (SUA, 1841 - 1911)
*[[Smbat Lputian]] (URSS, Armenia, *1958)
*[[Luis Ramirez Lucena]] (Spagn, c. 1465 - c. 1530)
*[[Markas Luckis]] (Lituania, Arc'hantina, 1905-1973)
*[[Carolina Luján]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Andrey Lukin]] (URSS, Rusia, *1948)
*[[Stig Lundholm]] (Sveden, *1917)
*[[Erik Lundin]] (Sveden, 1904-1988)
*[[Francisco Lupi]] (Portugal, a-raok 1910-1954)
*[[Constantin Lupulescu]] (Roumania, *1984)
*[[Thomas Luther]] (Alamagn, *1969)
*[[Christopher Lutz]] (Alamagn, *1971)
*[[Galina Lyapunova]] (Armenia, URSS)
&lt;/div&gt;

== M ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alexander MacDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Gottlieb Machate]] (Alamagn, 1904-1974)
*[[Aleksandras Machtas]] (Lituania, Israel, 1892-1973)
*[[Bartłomiej Macieja]] (Polonia, *1977)
*[[George Henry MacKenzie]] (Bro-Skos, SUA, 1837-1891)
*[[Nicholas MacLeod]] (Kanada, 1870-1965)
*[[Karl MacPhillips]] (Iwerzhon, *1988) 
*[[Carlos Maderna]] (Arc'hantina, 1910-1976)
*[[Ildikó Mádl]] (Hungaria, *1969)
*[[Anne-Marie Maeckelbergh]] (Belgia, *1965)
*[[Thibaut Maenhout]] (Belgia, *1989)
*[[Wim Maes]] (Belgia, *1972)
*[[Elmar Magerramov]] (Azerbaijan, *1958)
*[[Elisa Maggiolo]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Joanna Majdan]] (Polonia, *1988)
*[[Kazimierz Makarczyk]] (Polonia, 1901-1972)
*[[Sirush Makints]] (Armenia, URSS] 
*[[Vladimir Makogonov]] (Azerbaijan, 1904-1993)
*[[Gyula Makovetz]] (Hungaria, 1860-1903)
*[[Marina Makropoulou]] (Roumania, Grs, *1960)
*[[Sandra Malajovich]] (Arc'hantina, *1968)
*[[Vadim Malakhatko]] (Ukraina, Belgia, *1977)
*[[Vladimir Malakhov (echedoù)|Vladimir Malakhov]] (Rusia, *1980)
*[[Guillermo Malbrán]] (Arc'hantina, 1967-2025)
*[[Vidmantas Mališauskas]] (Lituania, *1963)
*[[Vladimir Malaniuk]] (Rusia, Ukraina, *1957)
*[[Boris Maliutin]] (Rusia, 1883-1920)
*[[Nidjat Mamedov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Chakhriyar Mamedyarov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Rauf Mammadov]] (Azerbaidjan, *1988)
*[[Maria Manakova]] (Serbia, *1974)
*[[Federico Manca]] (Italia, *1969)
*[[Meri Mangrian]] (Armenia, URSS)
*[[Rima Manukian]] (Armenia, URSS)
*[[Karmen Mar]] (Slovenia, *1987)
*[[Napoleon Marache]] (Bro-C'hall, SUA, 1818-1875)
*[[Max Marchand]] (Izelvroioù, 1888-1957)
*[[Georg Marco]] (Roumania, Aostria, 1863-1923)
*[[Andy Marechal]] (Belgia, *1978)
*[[Sandro Mareco]] (Arc'hantina, *1987)
*[[Dimitar Marholev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Alisa Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mirjana Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mihail Marin]] (Roumania, *1965)
*[[Beatriz Marinello]] (Chile, *1964)
*[[Denis Marion]] (Belgia, 1906-2000) 
*[[Sergio Mariotti]] (Italia, *1946)
*[[Nefelina Marjanian]] (Armenia, URSS)
*[[Ján Markoš]] (Slovakia, *1985)
*[[Tomasz Markowski (echedoù)|Tomasz Markowski]] (Polonia, *1975)
*[[Robert Markuš]] (Serbia, *1984)
*[[Géza Maróczy]] (Hungaria, 1870-1951)
*[[Davide Marotti]] (Italia, 1881-1940)
*[[Dražen Marović]] (Kroatia, *1938)
*[[Yaniet Marrero López]] (Kuba, *1983)
*[[Frank Marshall]] (SUA, 1877-1944)
*[[Ayelén Martínez]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Dion Martinez]] (Kuba, SUA, 1837-1928)
*[[Giovanni Martinolich]] (Italia, 1884-1910)
*[[Rico Mascarinas]] (Filipinez, *1954)
*[[Houshang Mashian]] (Iran, Israel, *1938)
*[[James Mason (echedoù)|James Mason]] (Iwerzhon, SUA, Bro-Saoz, 1849-1905)
*[[Dimitrios Mastrovasilis]] (Gres, *1983)
*[[Aleksandar Matanović]] (Serbia, *1930)
*[[Hermanis Matisons]] (Latvia, 1894-1932)
*[[Ana Matnadze]] (Jorjia, *1983)
*[[Milan Matulović]] (Serbia, *1935)
*[[Svetlana Matveeva]] (Rusia, *1969)
*[[Marc'Andria Maurizzi]] (Korsika, *2007)
*[[Carl Mayet]] (Alamagn, 1810-1868)
*[[Isaak Mazel]] (Belarus, Rusia, 1911-1943)
*[[Athial Mbaha]] (Namibia, *1976)
*[[Neil McDonald (echedoù)|Neil McDonald]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Alexander McDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Colin McNab]] (Bro-Skos, *1961)
*[[Luke McShane]] (Bro-Saoz, *1984)
*[[Henrique Mecking]] (Brazil, *1952)
*[[Antonio Medina]] (Spagn, 1919-2003)
*[[Edmar Mednis]] (Latvia, SUA, 1937-2002)
*[[Susanto Megaranto]] (Indonezia, *1987)
*[[Dritan Mehmeti]] (Albania, *1978) 
*[[Armenuhi Mehrabian]] (Armenia, URSS)
*[[Philipp Meitner]] (Aostria, 1838-1910)
*[[Ketevan Melashvili]] (Jorjia, URSS *1960)
*[[Nino Melashvili]] (Jorjia, URSS *1961)
*[[Salome Melia]] (Jorjia, *1987)
*[[Marieta Melik-Pashaian]] (Armenia, URSS)
*[[Olga Menčíková|Olga Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1907-1944)
*[[Vyera Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1906-1944)
*[[Julius Mendheim]] (Alamagn, 1788-1836)
*[[Tamila Meskhi]] (Jorjia, URSS *1963)
*[[Jonathan Mestel]] (Bro-Saoz, *1957)
*[[Roberto Messa]] (Italia, *1957)
*[[Johannes Metger]] (Alamagn, 1850-1926)
*[[Richard Meulders]] (Belgia, *1955)
*[[Anahí Meza]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Voldemars Mežgailis]] (Latvia, *1912)
*[[Amina Mezioud]] (Aljeria, *1988)
*[[Paul Michel (echedoù)|Paul Michel]] (Alamagn, Arc'hantina, 1905-1977)
*[[Walter Michel]] (Suis, 1888-goude 1935)
*[[Christian Michel Yunis]] (Chile, Palestina, 1968*)
*[[Carlo Micheli]] (Italia, *1946)
*[[Reginald Price Michell]] (Bro-Saoz, 1873-1938)
*[[Bart Michiels]] (Belgia, *1986) 
*[[Snezana Micic]] (Yougoslavia, Belgia, *1966)
*[[E. E. Middleton]] (Breizh-Veur)
*[[Jacques Mieses]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1865-1954)
*[[Samuel Mieses]] (Alamagn, 1841-1884)
*[[Vladas Mikėnas]] (URSS, Estonia, Lituania, 1910-1992)
*[[Adrian Mikhalchishin]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1954)
*[[Victor Mikhalevski]] (Belarus, Israel, *1972)
*[[Igor Miladinović]] (Serbia, *1974)
*[[Tony Miles]] (Bro-Saoz, 1955-2001)
*[[Zdravko Milev]] (Bulgaria, 1929-1984)
*[[Borislav Milic]] (Yougoslavia, 1925-1986)
*[[Ioana Miller]] (Iwerzhon, 1995)
*[[Sophie Milliet]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Stuart Milner-Barry]] (Bro-Saoz, 1906-1995)
*[[Vadim Milov]] (Rusia, Israel, Suis, *1972)
*[[Artashes Minasian]] (Armenia, *1987)
*[[Johannes Minckwitz]] (Alamagn, 1843-1901)
*[[Nikolay Minev]] (Bulgaria, SUA, *1931)
*[[Dragoljub Minić]] (Montenegro, 1936-2005)
*[[Yerisbel Miranda Llanes]] (Kuba, *1987)
*[[Evgeniy Mirochnitchenko]] (Ukraina, *1978)
*[[Margarita Mirza-Avagian]] (Armenia, URSS)
*[[Azer Mirzoev]] (Azerbaidjan, *1978)
*[[Vesna Mišanović]] (Bosnia, *1964)
*[[Kamil Mitoń]] (Polonia, *1984)
*[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]] (Armenia, URSS, *1982)
*[[Anahit H. Mkrtchyan]] (Armenia, *2009)
*[[Mariam Mkrtchyan]] (Armenia, *2004)
*[[Stasch Mlotkowski]] (SUA, 1881-1943)
*[[Ayah Moaataz]] (Egipt, *1997)
*[[Abram Model]] (Latvia, Rusia, 1896-1976)
*[[Charles Moehle]] (SUA, 1859-1898)
*[[Jorgen Moeller]] (Danmark, 1873-1944)
*[[Jan Moeyersons]] (Belgia)
*[[Chahin Mohandesi]] (Iran, *1962)
*[[Ariah Mohiliver]] (Polonia, Israel, *1904)
*[[Stefan Mohr]] (Alamagn, *1967)
*[[Alexander Moiseenko]] (Ukraina, *1980)
*[[Baldur Möller]] (Island, *a-raok 1921)
*[[Augustus Mongredien]] (Bro-Saoz, 1807-1888)
*[[Léon Monosson]] (Belarus, Bro-C'hall, 1892-1943)
*[[Julius du Mont]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1881-1956)
*[[Mario Monticelli]] (Italia, 1902-1995)
*[[María Teresa Mora]] (Kuba, 1902-1980)
*[[Elshan Moradi]] (Iran, *1985)
*[[Luciana Morales Mendoza]] (Perou, *1987)
*[[Kalikst Morawski]] (Polonia, 1859 - c. 1939)
*[[Bruno Moritz]] (Alamagn, Ecuador, 1900- ?)
*[[Iván Morovic]] (Chile, *1963)
*[[Alexander Moroz (echedoù)|Alexander Moroz]] (Ukraina, 1961-2009)
*[[Aleksandr Morozevitch]] (URSS, Rusia, *1977)
*[[Paul Charles Morphy]] (SUA, 1837-1884)
*[[John Morrison (echedoù)|John Morrison]] (Kanada, 1889-1975)
*[[Niaz Morshed]] (Bangladesh, *1966)
*[[Paul Motwani]] (Bro-Skos, *1962)
*[[Alexander Motylev]] (Rusia, *1979)
*[[Alaaeddine Moussa]] (Liban, Palestina, 1968)
*[[Anna Mouzytchouk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Sergei Movsesian]] (Armenia, Slovakia, *1978)
*[[Paul Mross]] (Polonia, Alamagn, *1910)
*[[Martin Mrva]] (Slovakia, *1971)
*[[André Muffang]] (Bro-C'hall, 1897-1989)
*[[Hans Müller]] (Aostria, 1896-1971)
*[[Karsten Müller]] (Alamagn, *1970)
*[[César Muñoz]] (Ecuador, *1929)
*[[Piotr Murdzia]] (Polonia, *1975)
*[[Jacob Murey]] (Rusia, Israel, *1941)
*[[Augusto de Muro]] (Arc'hantina, ? -1959)
*[[Phiona Mutesi]] (Ouganda, *1996)
*[[Anna Muzychuk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Lhamsuren Myagmarsuren]] (Mongolia, *1938)
*[[Hugh Myers]] (SUA, 1930-2008)
&lt;/div&gt;

== N ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ashot Nadanian]] (Armenia, *1972)
*[[Arkadij Naiditsch]] (Latvia, Alamagn, *1985)
*[[Oskar Naegeli]] (Suis, 1885-1959)
*[[Géza Nagy]] (Hungaria, 1892-1953)
*[[Miguel Najdorf]] (Polonia, Arc'hantina, 1910-1997)
*[[Peninah Nakabo]] (Ouganda, *1992)
*[[Hikaru Nakamura]] (Japan, SUA, *1987)
*[[Christine Namaganda]] (Ouganda, *1986)
*[[Gloria Nansubuga]] (Ouganda, *2001)
*[[William Napier]] (Bro-Saoz, SUA, 1881-1952)
*[[Mario Napolitano]] (Italia, 1910-1995)
*[[Renato Naranja]] (Filipinez, *1940)
*[[Srinath Narayanan]] (India, *1994)
*[[Daniel Naroditsky]] (SUA, 1995-2025)
*[[Lina Nassr]], (Aljeria, *2003)
*[[Rui de Carvalho Nascimento]] (Portugal, 1914-2012)
*[[Wajd Natsheh]] (Palestina, *2001)
*[[David Navara]] (Republik Tchek, *1985)
*[[Heskiel Ndahangwapo]] (Namibia, *2000)
*[[Vera Nebolsina]] (Rusia, *1989)
*[[Ozren Nedeljković]] (Serbia, 1903-1984)
*[[Gastón Needleman]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Iris Neels]] (Belgia, *1980)
*[[Parimarjan Negi]] (India, *1993)
*[[Iivo Nei]] (Estonia, *1931)
*[[Oleg Neikirch]] (Jorjia, Bulgaria, 1914-1985)
*[[Kateřina Němcová]] (Republik Tchek, *1990)
*[[Ivan Nemet]] (Yougoslavia, Serbia, Suis, 1943-2007)
*[[Vladimir Nenarokov]] (Rusia, 1880-1953)
*[[Andzhelika Nenova]] (Bulgaria, *2010)
*[[Ian Nepomniachtchi]] (Rusia, *1990)
*[[Vincenzo Nestler]] (Italia, 1912-1988)
*[[Augustin Neumann]] (Aostria, 1879-1906)
*[[Gustav Neumann]] (Alamagn, 1838-1881)
*[[Vladislav Nevednichy]] (Roumania, *1969)
*[[Valeriy Neverov]] (Ukraina, *1962)
*[[Rashid Nezhmetdinov]] (Rusia, 1912-1974)
*[[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]] (Viêt Nam, *1990)
*[[Ni Hua]] (Sina, *1983)
*[[Arno Nickel]] (Alamagn, *1952)
*[[Bryon Nickoloff]] (Kanada, 1956-2004)
*[[Bjørn Nielsen]] (Danmark, 1907-1949)
*[[Peter Heine Nielsen]] (Danmark, *1973)
*[[Torkil Nielsen]] (Faroe Islands, *1964)
*[[Walter Niephaus]] (Alamagn, 1923-1992)
*[[Friso Nijboer]] (Izelvroioù, *1965)
*[[Yuri Nikolaevsky]] (Ukraina, *1937)
*[[Ioannis Nikolaidis]] (Gres, *1971)
*[[Predrag Nikolić]] (Bosnia-ha-Herzegovina, *1960)
*[[Adriana Nikolova]] (Bulgaria, *1988)
*[[Allan Nilsson]] (Sveden, 1899-1949)
*[[Aaron Nimzowitsch]] (Latvia, Danmark, 1886-1935)
*[[Ning Chunhong]] (Sina, *1968)
*[[Dieter Nisipeanu]] (Roumania, *1976)
*[[Kamel Njili]] (Tunizia, *1982)
*[[Josef Noa]] (Hungaria, 1856-1903)
*[[Jesus Nogueiras]] (Kuba, *1959)
*[[Aileen Noonan]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Federico Norcia]] (Italia, 1904-1985)
*[[Holger Norman-Hansen]] (Danmark, 1899-1984)
*[[David Norwood]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Daniël Noteboom]] (Izelvroioù, 1910-1932)
*[[Igor Novikov (echedoù)|Igor Novikov]] (Ukraina, SUA, *1962)
*[[Nikolay Novotelnov]] (Rusia, 1911-2006)
*[[Heinz Nowarra]] (Alamagn, 1897-1945 ?)
*[[Haruna Nsubuga]] (Ouganda, *1991)
*[[John Nunn]] (Bro-Saoz, *1955)
*[[Friedrich Nürnberg]] (Alamagn, 1909 -1984)
*[[Gertrud Nüsken]] (Alamagn, 1917 -1972)
*[[Tomi Nyback]] (Finland, *1985)
*[[Gustaf Nyholm]] (Sveden, 1880-1957)
*[[Illya Nyzhnyk]] (Ukraina, *1996)
&lt;/div&gt;

== O ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Kevin O'Connell (echedoù)|Kevin O'Connell]] (Bro-Saoz, Iwerzhon, *1949)
*[[Handszar Odeev]] (Turkmenistan, *1972)
*[[Leif Øgaard]] (Norvegia, *1952)
*[[Alice O'Gorman]] (Iwerzhon, *2000)
*[[John O'Hanlon (echedoù)|John O'Hanlon]] (Iwerzhon, 1876-1960)
*[[Tõnu Õim]] (Estonia, *1941)
*[[Kaarle Ojanen]] (Finland, *1918)
*[[Alberic O'Kelly de Galway]] (Belgia, 1911-1980)
*[[Friðrik Ólafsson]] (Island, *1935)
*[[Helgi Ólafsson]] (Island, *1956)
*[[Mikhailo Oleksienko]] (Ukraina, *1986)
*[[Lembit Oll]] (URSS, Estonia, 1966-1999)
*[[Adolf Georg Olland]] (Izelvroioù, 1867-1933)
*[[Anton Olson]] (Sveden, 1881-goude 1928)
*[[Umida Omonova]] (Ouzbekistan, *2006)
*[[Gülümser Öney]] (Bulgaria, Turkia, *1956)
*[[Aleksandr Onistchouk]] (Ukraina, SUA *1975)
*[[Abdelaziz Onkoud]] (Maroko, *1972)
*[[Karel Opočensky]] (Tchekoslovakia, 1892-1975)
*[[Wilhelm Orbach]] (Alamagn, 1894-1944)
*[[Lisandra Teresa Ordaz Valdés]] (Kuba, *1988)
*[[Menachem Oren]] (Polonia, Israel, 1901-1962)
*[[Lexy Ortega]] (Kuba, Italia, *1960)
*[[Dorren O'Siochrú]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Gerard Oskam]] (Izelvroioù, 1880-1952)
*[[Berge Ostenstad]] (Norvegia, *1964)
*[[Mahfoud Oussedik]] (Aljeria, *1992)
*[[John Owen (echedoù)|John Owen]] (Bro-Saoz, 1827-1901)
*[[Karlis Ozols]] (Latvia, Aostralia, 1912-2001)
&lt;/div&gt;

== P ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ludek Pachman]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1924-2003)
*[[Nikola Padevsky]] (Bulgaria, *1933)
*[[Elisabeth Pähtz]] (Alamagn, *1985)
*[[Adamantia Paizis]] (Italia, *1972)
*[[Mladen Palac]] (Kroatia, *1971)
*[[Sam Palatnik]] (Ukraina, SUA, *1950)
*[[Luis Palau (echedoù)|Luis Palau]] (Arc'hantina, 1897-1971 )
*[[Victor Palciauskas]] (Lituania, SUA, *1941)
*[[Richard Palliser]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Rudolf Palme]] (Aostria, 1910-2005)
*[[Ryan Palmer (echedoù)|Ryan Palmer]] (Jamaica, *1974)
*[[Fiorentino Palmiotto]] (Italia, *1929) 
*[[Davor Palo]] (Danmark, *1985)
*[[Eero Paloheimo]] (Finland, *1936)
*[[Fiammetta Panella]] (Italia, *1988)
*[[Óscar Panno]] (Arc'hantina, *1935)
*[[Vasily Panov]] (Rusia, 1906-1973)
*[[Enrico Paoli]] (Italia, 1908-2005)
*[[Mark Paragua]] (Filipinez, *1984)
*[[Shadi Paridar]] (Iran, *1986)
*[[Mircea Parligras]] (Roumania, *1980)
*[[Bruno Parma]] (Slovenia, *1941)
*[[Frank Parr]] (Bro-Saoz, 1918-2003)
*[[Llambi Pasko]] (Albania, *1991)
*[[Dante Pasqua]] (Italia, 1898-1974)
*[[Louis Paulsen]] (Alamagn, 1833-1891)
*[[Wilfried Paulsen]] (Alamagn, 1828-1901)
*[[Duško Pavasovič]] (Kroatia, Slovenia, *1975)
*[[Max Pavey]] (SUA, 1918-1957)
*[[Eugène Pécher]] (Belgia, *1841 pe 1842 - 1905)
*[[Simonne Peeters]] (Belgia)
*[[Vera Pejčeva]] (Bulgaria, *1969)
*[[Jiří Pelikán (echedoù)|Jiří Pelikán]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1906-1985)
*[[Yannick Pelletier]] (Suis, *1976)
*[[Roman Pelts]] (Ukraina, Kanada, *1937)
*[[Peng Xiaomin]] (Sina, *1973)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, Izelvroioù, *1968)
*[[Jonathan Penrose]] (Bro-Saoz, *1933)
*[[Thierry Penson]] (Belgia, *1955)
*[[Corina Peptan]] (Roumania, *1978)
*[[Fernando Peralta (c'hoarier echedoù)|Fernando Peralta]] (Arc'hantina, *1979)
*[[Carlos Pereira dos Santos]] (Portugal, *1972)
*[[Ruben Pereira]] (Portugal, *1991)
*[[Eneida Pérez]] (Republik Dominikan, Alamagn *1964)
*[[Amelia Pérez de Navas]] (Arc'hantina, *?)
*[[Federico Pérez Ponsa]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Julius Perlis]] (Polonia, Aostria, 1880-1913)
*[[Barbara Pernici]] (Italia, *1956)
*[[Frederic Perrin]] (Bro-Saoz, SUA, 1815-1889)
*[[Raaphi Persitz]] (Bro-Saoz, Israel, Suis, *1934)
*[[Nick Pert]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[John Peters (echedoù)|John Peters]] (SUA, *1951)
*[[Jusefs Petkevich]] (Latvia, *1940)
*[[Arshak Petrosian]] (Armenia, *1953)
*[[Davit G. Petrosian]] (Armenia, *1984)
*[[Tigran Petrosian]] (Armenia, Jorjia, URSS, 1929-1984)
*[[Aleksandr Petrov]] (Rusia, 1794-1867)
*[[Marlen Petrova]] (Bulgaria, *1961)
*[[Vladimirs Petrovs]] (Latvia, 1907-1943)
*[[Gergana Peycheva]] (Bulgaria, *2003)
*[[Gerhard Pfeiffer]] (Alamagn, 1923-2000)
*[[Phạm Minh Hoàng]] (Viêt Nam, Breizh, *1978)
*[[François Philidor]] (Bro-C'hall, 1726-1795)
*[[Evgeniy Piankov]] (URSS, Ukraina, *1941)
*[[Luis Piazzini]] (Arc'hantina, 1905-1980)
*[[Tom Piceu]] (Belgia, *1978)
*[[Jeroen Piket]] (Izelvroioù, *1969)
*[[Harry Nelson Pillsbury]] (SUA, 1872-1906)
*[[Herman Pilnik]] (Alamagn, Arc'hantina, 1914-1981)
*[[Karol Piltz]] (Polonia, 1903-1939)
*[[Sulennis Piña Vega]] (Kuba, *1981)
*[[Albert Pinkus]] (SUA, 1903-1984)
*[[József Pintér]] (Hungaria, *1953)
*[[Ariana Pintor]] (Portugal, *1988)
*[[Vasja Pirc]] (Slovenia, 1907-1980)
*[[Rudolf Pitschak]] (Tchekoslovakia, SUA, *1902)
*[[Karl Pitschel]] (Aostria, 1829-1883)
*[[Aaron Pixton]] (SUA, *1986)
*[[Ján Plachetka]] (Slovakia, *1945)
*[[Albin Planinc]] (Yougoslavia, Slovenia, 1944-2008)
*[[James Plaskett]] (Bro-Saoz, Spagn, *1960)
*[[Kazimierz Plater]] (Polonia, 1915-2004)
*[[Igor Platonov]] (Ukraina, 1934-1995)
*[[Joseph Platz]] (Alamagn, SUA, 1905-1981)
*[[Isaías Pleci]] (Arc'hantina, 1907-1979)
*[[David Podhorzer]] (Aostria, *a-raok 1916)
*[[Natalia Pogonina]] (Rusia, *1985)
*[[Henryk Pogorieły]] (Polonia, 1908-1943)
*[[Ernest Pogosyants]] (Ukraina, 1935-1990)
*[[Iosif Pogrebyssky]] (Ukraina, 1906-1971)
*[[Amos Pokorný]] (Tchekoslovakia, 1890-1949)
*[[Rudolph Pokorny]] (Bohemia, Mec'hiko, SUA, 1880-goude 1920)
*[[Richard Polaczek]] (Belgia, *1965)
*[[Giulio Polerio]] (Italia, 1548-1612)
*[[Judit Polgar]] (Hungaria, *1976)
*[[Zsuzsa Polgar]] (Hungaria, SUA, *1969)
*[[Zsofia Polgar]] (Hungaria, Israel, *1974)
*[[Elisabeta Polihroniade]] (Roumania, 1935-2016)
*[[David Polland]] (SUA, *1915)
*[[William Pollock (echedoù)|William Pollock]] (Rouantelezh-Unanet, 1859-1896)
*[[Lev Polugaevski]] (URSS, Belarus, Rusia, 1934-1995)
*[[Arturo Pomar]] (Spagn, *1931)
*[[Rouslan Ponomariov]] (Ukraina, 1983)
*[[Domenico Ponziani]] (Italia, 1719-1796)
*[[Stepan Popel]] (Polonia, Bro-C'hall, SUA, 1909-1987)
*[[Ignatz von Popiel]] (Aostria-Hungaria, Polonia, 1863-1941)
*[[Petar Popović (echedoù)|Petar Popović]] (Yugoslavia, Serbia, *1959)
*[[Artur Poplawski]] (Polonia, Suis, 1860-1918)
*[[Yosef Porath]] (Alamagn, Israel, 1909-1996)
*[[Moritz Porges]] (Bohemia/Aostria-Hungaria, 1857-1909)
*[[Giorgio Porreca]] (Italia, 1927-1988)
*[[Lajos Portisch]] (Hungaria, *1937)
*[[Domenico Postpischl]] (Italia, 1905-1980) 
*[[Ehrhardt Post]] (Alamagn, 1881-1947)
*[[Evgeny Postny]] (Israel, *1981)
*[[Peter Potemkine]] (Rusia, Bro-C'hall, 1886-1926)
*[[Vladimir Potkin]] (Rusia, *1982)
*[[Ludovit Potuček]] (Slovakia, *a-raok 1921)
*[[Christian Poulsen (echedoù)|Christian Poulsen]] (Danmark, 1912-1981)
*[[AtoSUA Pourkashiyan]] (Iran, *1988)
*[[Lynda Annette Powell]] (Kembre, *?)
*[[Borki Predojević]] (Bosnia, *1987)
*[[Edith Charlotte Price]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Roberto Primavera]] (Italia, *1981)
*[[Lodewijk Prins]] (Izelvroioù, *1913)
*[[Ladislav Prokeš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1884-1966)
*[[Svetlana Prudnikova]] (Rusia, *1967)
*[[Dawid Przepiórka]] (Polonia, 1880-1942)
*[[Lev Psakhis]] (Rusia, Israel, *1958)
*[[Lenka Ptacnikova]] (Tchekoslovakia, Island, *1976)
*[[Stojan Puc]] (Slovenia, 1921-2004)
*[[Viktors Pupols]] (Latvia, SUA, *1935)
*[[Cecil Purdy]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1906-1979)
*[[John Purdy (echedoù)|John Purdy]] (Aostralia, *1935)
*[[Benoît Purenne]] (Breizh, *1997)
&lt;/div&gt;

== Q ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Llambi Qendro]] (Albania, *1963)
*[[Qi Jingxuan]] (Sina, *1947)
*[[Qin Kanying]] (Sina, *1974)
*[[Oscar Quiñones (echedoù)|Oscar Quiñones]] (Perou, *1941)
*[[Miguel Quinteros]] (Arc'hantina, *1947)
&lt;/div&gt;
== R ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Braslav Rabar]] (Yougoslavia, Kroatia, 1919-1973)
*[[Abram Rabinovitch]] (URSS, Lituania, Rusia, 1878-1943)
*[[Ilya Rabinovich]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Viktoria Radeva]] (Bulgaria, *2001)
*[[Elitsa Raeva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Teimour Radjabov]] (Azerbaidjan, *1987)
*[[Ivan Radoulov]] (Bulgaria, *1939)
*[[Markus Ragger]] (Aostria, *1988)
*[[Viacheslav Ragozin]] (URSS, Rusia, 1908-1962)
*[[Ziaur Rahman (echedoù)|Ziaur Rahman]] (Bangladesh, *1974)
*[[Maurice Raizman]] (Moldova/Rusia, Bro-C'hall 1905-1974)
*[[Iweta Rajlich]] (Polonia, *1981)
*[[Vasik Rajlich]] (SUA, *1971)
*[[Lorenc Rama]] (Albania, *1964)
*[[Ramachandran Ramesh]] (India, *1976)
*[[Alejandro Ramírez (echedoù)|Alejandro Ramírez]] (Costa Rica, *1988)
*[[Vivian Ramón Pita]] (Kuba,*1963)
*[[Maaja Ranniku]] (URSS, Estonia, 1941-2004)
*[[Richárd Rapport]] (Hungaria, *1996)
*[[Nukhim Rashkovsky]] (URSS, Rusia, *1946)
*[[Ilmar Raud]] (Estonia, Arc'hantina, 1913-1941)
*[[Vsevolod Rauzer]] (URSS, Ukraina, 1908-1941)
*[[Khaled Abdel Razik]], (Egipt, *1975)
*[[Yuri Razuvayev]] (URSS, Rusia, 1945-2012)
*[[Damián Reca]] (Arc'hantina, 1894-1937)
*[[Hans Ree]] (Izelvroioù, *1944)
*[[Brian Reilly]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1901-1991)
*[[Dimitri Reinderman]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Fred Reinfeld]] (SUA, 1910-1964)
*[[Heinrich Reinhardt]] (Alamagn, Arc'hantina, 1903-1990)
*[[Salome Reischer]] (Aostria, Palestina, SUA, 1899-1980)
*[[Teodor Regedziński]] (Polonia, 1894-1954)
*[[Arturo Reggio]] (Italia, 1863-1917)
*[[Josef Rejfir]] (Tchekoslovakia, 1909-1962)
*[[Ludwig Rellstab (echedoù)|Ludwig Rellstab]] (Alamagn, 1904-1983)
*[[Georges Renaud]] (Bro-C'hall, 1893-1975)
*[[Samuel Reshevsky]] (Polonia, SUA, 1911-1992)
*[[Pál Réthy]] (Hungaria, 1905-1962)
*[[Richárd Réti]] (Aostria-Hungaria, Tchekoslovakia, 1889-1929)
*[[Ramón Rey Ardid]] (Spagn, 1903-1988)
*[[Alexander Riazantsev]] (Rusia, *1985)
*[[Zoltán Ribli]] (Hungaria, *1951)
*[[Pablo Ricardi]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Isaac Rice]] (SUA, 1850-1915)
*[[Jane Richmond]] (Kembre, *1961)
*[[Kurt Richter]] (Alamagn, 1900-1969)
*[[Antonio Rico]] (Spagn, 1908-1988)
*[[Alessandra Riegler]] (Italia, *1961)
*[[Fritz Riemann]] (Alamagn, 1859-1932)
*[[Friedl Rinder]] (Alamagn, 1905-2001)
*[[Horst Rittner]] (Alamagn, *1930)
*[[Nikolai Riumin]] (Rusia, 1908-1942)
*[[Jules Arnous de Rivière]] (Breizh, Bro-C'hall, 1830-1905)
*[[Aimen Rizouk]] (Aljeria, *1979)
*[[Marina Rizzo]] (Arc'hantina, *1965)
*[[Karl Robatsch]] (Aostria, 1928-2000)
*[[Walter Robinow]] (Alamagn, 1867-1938)
*[[Ray Robson]] (SUA, *1994)
*[[Sérgio Rocha]] (Portugal, *1972)
*[[Ludwig Rödl]] (Alamagn, 1907-1970)
*[[Maxim Rodshtein]] (Israel, *1989)
*[[Hans Roepstorff]] (Alamagn, 1910-1945)
*[[Ian Rogers (echedoù)|Ian Rogers]] (Aostralia, *1960)
*[[Gustav Rogmann]] (Alamagn, 1909-1947)
*[[Kenneth Rogoff]] (SUA, *1953)
*[[Dorian Rogozenko]] (Roumania, *1973)
*[[Ivan Vladimir Rohaček]] (Slovakia, 1909-1977)
*[[Michael Rohde (echedoù)|Michael Rohde]] (SUA, *1959)
*[[Michael Roiz]] (Rusia, Israel *1983)
*[[Oleg Romanichin]] (URSS, Ukraina, *1952)
*[[Alexander Romanovsky (echedoù)|Alexander Romanovsky]] (Lituania, Rusia, 1880-1943)
*[[Piotr Romanovski]] (URSS, Rusia, 1892-1964)
*[[Max Romih]] (Kroatia, Italia, 1893-1979)
*[[Chris de Ronde]] (Izelvroioù, 
*[[Niccolo Ronchetti]] (Italia, *1989)
*[[Catharina Roodzant]] (Izelvroioù, 1896-1999)
*[[Marcel Roofthoofd]] (Belgia, *1952) 
*[[Salme Rootare]] (Estonia, 1913-1987)
*[[Vidrik Rootare]] (Estonia, c. 1900 - 1985)
*[[Jan Rooze]] (Belgia, *1947)
*[[Jakob Rosanes]] (Ukraina/Aostria-Hungaria, Alamagn, 1842-1922)
*[[Bernardo Roselli]] (Uruguay, *1965)
*[[Leon Rosen]] (Polonia, SUA, 1869-1942)
*[[Andreas Rosendahl]] (Danmark, 1864-1909)
*[[Karl Wilhelm Rosenkrantz]] (Latvia, Rusia, 1876-goude 1928)
*[[Jacob Rosenthal]] (SUA, 1881-1954)
*[[Samuel Rosenthal]] (Polonia, Bro-C'hall 1837-1902)
*[[Laura Ross (echedoù)|Laura Ross]] (SUA, *1988)
*[[Stefano Rosselli del Turco]] (Italia, 1877-1947)
*[[Héctor Rossetto]] (Arc'hantina, 1922-2009)
*[[Nikolaz Rossolimo]] (Ukraina, Bro-C'hall, SUA, 1910-1975)
*[[Gersz Rotlewi]] (Polonia, 1889-1920)
*[[Lyoudmila Roudenko]] (URSS, Ukraina, Rusia, 1904-1986)
*[[Eugène Rousseau]] (Bro-C'hall, SUA, c. 1810 - c. 1870)
*[[Jonathan Rowson]] (Bro-Skos, *1977)
*[[Solomon Rozental]] (URSS, Lituania, Belarus, 1890-1955)
*[[Eduardas Rozentalis]] (URSS, Lituania, *1963)
*[[Vesna Rožič]] (Slovenia, 1987–2013)
*[[Ruan Lufei]] (Sina, *1987)
*[[Serge Rubanraut]] (Sina, Aostralia, 1948-2008)
*[[Karl Ruben]] (Danmark, *1903)
*[[Jorge Rubinetti]] (Arc'hantina, 1945-2016)
*[[Akiba Rubinstein]] (Polonia, Alamagn, Belgia, 1882-1961)
*[[Emanuel Rubinstein]] (Polonia, 1897-?)
*[[José Rubinstein]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Simon Rubinstein]] (Aostria, Suafrika, *c. 1910)
*[[Solomon Rubinstein]] (Polonia, SUA, 1868-1931)
*[[Sergei Rublevsky]] (Rusia, *1974)
*[[Olga Rubtsova]] (Rusia, 1909-1994)
*[[Iosif Rudakovsky]] (Ukraina, 1914-1947)
*[[Mary Rudge]] (Bro-Saoz, 1842-1919)
*[[Nikoly Rudnev]] (Ukraina, Ouzbekistan, 1895-1944)
*[[Anna Rudolf]] (Hungaria, *1987)
*[[Alexander Rueb]] (Izelvroioù, 1882-1959)
*[[Andrey Rychagov]] (Rusia, *1979)
*[[Mikhail Rytshagov]] (Estonia, *1967)
&lt;/div&gt;

== S ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Peter Alexandrovich Saburov]] (Rusia, 1835-1918)
*[[Peter Petrovich Saburov]] (Rusia, Suis, 1880-1932)
*[[Antonio Sacconi]] (Italia, 1895-1968)
*[[Matthew Sadler]] (Bro-Saoz, *1974)
*[[Darmen Sadvakasov]] (Kazakstan, *1979)
*[[Danial Saiboulatov]] (Belgia, *1970)
*[[Yousof Safvat]] (Iran, bet ganet e?)
*[[Pierre Charles Fournier de Saint Amant]] (Bro-C'hall, 1800-1872)
*[[Jaroslav Šajtar]] (Tchekoslovakia, 1921-2003)
*[[Konstantin Sakaiev]] (URSS, Tatarstan, Rusia, *1974)
*[[Yuri Sakharov]] (URSS, Ukraina, 1922-1981)
*[[Ihab Salem]] (Palestina, *1973)
*[[Ada María Salgado]] (Kuba, *?)
*[[Nurgjul Salimova]] (Bulgaria, *2003)
*[[Valery Salov]] (URSS, Rusia, *1964)
*[[Mic'hail Saltaev]] (URSS, Ouzbekistan, *1962)
*[[Alessandro Salvio]] (Italia, c. 1570 - c. 1640)
*[[Carlo Salvioli]] (Italia, 1848-1930)
*[[Gersz Salwe]] (Polonia, 1862-1920)
*[[Friedrich Sämisch]] (Alamagn, 1896-1975)
*[[Sergiu Samarian]] (Roumania, Alamagn, 1923-1991)
*[[Grigory Sanakoev]] (Rusia, *1935)
*[[Luis Augusto Sánchez]] (Kolombia, 1917-1981)
*[[Raúl Sanguineti]] (Arc'hantina, 1933-2000)
*[[Anthony Santasiere]] (SUA, 1904-1977)
*[[Maria Vincenza Santurbano]] (Italia, *1968)
*[[Emmanuel Sapira]] (Roumania, Belgia, 1900-1943)
*[[Tânia Saraiva]] (Portugal, *1976)
*[[Gediminas Sarakauskas]] (Lituania, *1977)
*[[Zivilė Sarakauskienė]] (Lituania, *1978)
*[[Ortvin Sarapu]] (Estonia, Zeland-Nevez, 1924-1999)
*[[Jonathan Sarfati]] (Aostralia, Zeland-Nevez, *1964)
*[[Shushanna Sargsyan]] (Armenia, *1992)
*[[Gabriel Sarkisyan]] (Armenia, *1983)
*[[Ivan Šarić (echedoù)|Ivan Šarić]] (Kroatia, *1990)
*[[Spartaco Sarno]] (Italia, *1964)
*[[Zoltan Sarosy]] (Hungaria, Kanada, *1906)
*[[María Belen Sarquis]] (Arc'hantina, *1988)
*[[Jacob Sarratt]] (Bro-Saoz, 1772-1819)
*[[Gaëtan Sarthou]] (Breizh, *1973)
*[[Walaa Sarwat]], (Egipt, *1960)
*[[Jeff Sarwer]] (Kanada, *1978)
*[[Krishnan Sasikiran]] (India, *1981)
*[[Harold Saunders (echedoù)|Harold Saunders]] (Bro-Saoz, 1875-1950)
*[[Stanislav Savchenko]] (Ukraina, *1967)
*[[Vladimir Savon]] (Ukraina, 1940-2005)
*[[Stefka Savova]] (Bulgaria, *1958)
*[[Eman Sawan]] (Palestina, *2007)
*[[Gyula Sax]] (Hungaria, *1951)
*[[Emil Schallopp]] (Alamagn, 1843-1919)
*[[Morris Schapiro]] (Lituania, SUA, 1903-1996)
*[[Willem Schelfhout]] (Izelvroioù, 1874-1951)
*[[Theodor von Scheve]] (Alamagn, 1851-1922)
*[[Emanuel Schiffers]] (Rusia, 1850-1904)
*[[Willi Schlage]] (Alamagn, 1888-1940)
*[[Carl Schlechter]] (Aostria, 1874-1918)
*[[Roland Schmaltz]] (Alamagn, *1974)
*[[Carl Friedrich Schmid]] (Latvia, 1840-1897)
*[[Lothar Schmid]] (Alamagn, *1928)
*[[Paul Felix Schmidt]] (Estonia, Alamagn, SUA, 1916-1984)
*[[Wlodzimierz Schmidt]] (Polonia, *1943)
*[[Ludwig Schmitt]] (Alamagn, *a-raok 1910)
*[[Wilhelm Schönmann]] (Alamagn, 1889-1970)
*[[Georg Schories]] (Alamagn, 1874-1934)
*[[Karl Schorn]] (Alamagn, 1803-1850)
*[[Arnold Schottländer]] (Alamagn, 1854-1909)
*[[František Schubert]] (Tchekoslovakia, 1894-1940)
*[[Robert Schuermans]] (Belgia, *1950)
*[[John William Schulten]] (SUA, 1821-1875)
*[[Jan Schulz]] (Tchekoslovakia, 1899-1953)
*[[Helmut Schumacher]] (Belgia, *1931) 
*[[Aaron Schwartzman]] (Arc'hantina, *1908)
*[[Gabriel Schwartzman]] (Roumania, SUA, *1976)
*[[Leon Schwartzmann]] (Polonia, Bro-C'hall, 1887-1942)
*[[Paulette Schwartzmann]] (Bro-C'hall, Arc'hantina, 1894-1953)
*[[Adolf Schwarz]] (Hungaria, Aostria, 1836-1910)
*[[Jacques Schwarz]] (Aostria, 1856-1921)
*[[Samuel Schweber]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Kamel Seba]] (Aljeria, *1975)
*[[Marie Sebag]] (Bro-C'hall, *1986)
*[[Elena Sedina]] (Italia, *1968)
*[[Mohammed Seder]] (Palestina, *2009)
*[[Yasser Seirawan]] (Siria, SUA, *1960)
*[[Adolf Seitz]] (Alamagn, Arc'hantina 1898-1970)
*[[Alexey Selezniev]] (Rusia, Bro-C'hall, 1888-1967)
*[[Lidia Semenova]] (Ukraina, *1951)
*[[Pietro Seni]] (Italia, 1841-1909)
*[[Olav Sepp]] (Estonia, *1969)
*[[Edward Guthlac Sergeant]] (Bro-Saoz, 1881-1961)
*[[Philip Walsingham Sergeant]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Aleksandr Sergeyev (echedoù)|Aleksandr Sergeyev]] (Rusia, 1897-1970)
*[[Drazen Sermek]] (Slovenia, *1969)
*[[Gregory Serper]] (Ouzbekistan, SUA, *1969)
*[[Eglantina Shabanaj]] (Albania, *1979)
*[[Alexander Shabalov]] (Latvia, SUA, *1967)
*[[Greg Shahade]] (SUA, *1978)
*[[Jennifer Shahade]] (SUA, *1980)
*[[Leonid Shamkovich]] (Rusia, Israel, SUA, 1923-2005)
*[[Gauri Shankar]] (India, *1992)
*[[Samuel Shankland]] (SUA, *1991)
*[[Andrey Shariyazdanov]] (Rusia, *1976)
*[[Elizabeth Shaughnessy]] (Iwerzhon, SUA, *1937)
*[[Wajdy Shebetah]] (Palestina, *1978)
*[[Shen Yang]] (Sina, *1989)
*[[James Sherwin]] (SUA, Bro-Saoz, *1933)
*[[Vesmina Shikova]] (Bulgaria, *1951)
*[[Leonora Shllaku]] (Albania, *?)
*[[Sergei Shipov]] (Rusia, *1966)
*[[Kamran Shirazi]] (Iran, SUA, Bro-C'hall, *1952)
*[[Rubén Shocron]] (Arc'hantina, Sua, 1921-2013)
*[[Samy Shoker]] (Bro-C'hall, Egipt, *1987)
*[[Nigel Short]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Philip Short]] (Iwerzhon, *1960)
*[[Ahmed Shoubaita]] (Palestina, *1983)
*[[Jackson Showalter]] (SUA, 1860-1935)
*[[Yury Shulman]] (Belarus, SUA, *1975)
*[[Ilya Shumov]] (Rusia, 1819-1881)
*[[Laert Shytaj]] (Albania, Italia, *1986)
*[[Félix Sicre]] (Kuba, 1817-1871)
*[[Bruno Edgar Siegheim]] (Alamagn, Suafrika, 1875-1952)
*[[Guðmundur Sigurjónsson]] (Island, *1947)
*[[Teodor Siliqi]] (Albania, 1931-2011)
*[[Jeremy Silman]] (SUA, *1954)
*[[Fernando Silva]] (Portugal, *1950)
*[[Vladimir Simagin]] (Rusia, 1919-1968)
*[[Albert Simonson]] (SUA, 1914-1965)
*[[Amon Simutowe]] (Zambia, *1982)
*[[Leone Singer]] (Italia, 1893-1975)
*[[Sonia Sirletti]] (Italia, *1971)
*[[Marcel Sisniega Campbell]] (Mec'hiko, *1959)
*[[Stanislaus Sittenfeld]] (Polonia, Bro-C'hall, 1865-1902)
*[[Sanan Sjugirov]] (Rusia, *1993)
*[[Karel Skalička]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1896-1979)
*[[Almira Skripchenko]] (Moldova, Bro-C'hall, *1976)
*[[Bogdan Śliwa]] (Polonia, 1922-2003)
*[[Sam Sloan]] (United States, *1944)
*[[Roman Slobodjan]] (Alamagn, *1975)
*[[Jorn Sloth]] (Danmark, *1944)
*[[Jan Smeets]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Jan Smejkal]] (Tchekoslovakia, *1946)
*[[David Smerdon]] (Aostralia, *1984)
*[[Shlomo Smiltiner]] (Israel, *1915)
*[[Ilya Smirin]] (Belarus, Israel, *1968)
*[[Pavel Smirnov]] (Rusia, *1982)
*[[Stephen Francis Smith]] (Kanada, Bro-Saoz, 1861-1928)
*[[Lynda Smith]] (Kembre, *1968)
*[[Olivia Smith]] (Kembre, *1987)
*[[Vasily Osipovich Smyslov]] (URSS, Rusia, 1881-1943)
*[[Vasily Smyslov]] (URSS, Rusia, 1921-2010)
*[[Wesley So]] (Filipinez, *1993)
*[[Bartosz Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Monika SockoMonika Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Faridah Basta Sohair]] (Egipt, *1987)
*[[Andrei Sokolov]] (Rusia, Bro-C'hall, *1963)
*[[Ivan Sokolov (echedoù)|Ivan Sokolov]] (Bosnia, Izelvroioù, *1968)
*[[Alexey Sokolsky]] (Ukraina, Belarus, 1908-1969)
*[[Dragan Solak]] (Serbia, 1980)
*[[Alexander Solovtsov]] (Rusia, 1847-1923)
*[[Andrew Soltis]] (SUA, *1947)
*[[Edith Soppe]] (Arc'hantina, 1961-2005)
*[[Guillermo Soppe]] (Arc'hantina, *1960)
*[[Ariel Sorin]] (Arc'hantina, *1967)
*[[Genna Sosonko]] (Rusia, Izelvroioù, *1943)
*[[Victor Soultanbeieff]] (Rusia, Belgia, 1895-1972)
*[[Vladimir Sournin]] (Rusia, SUA, 1875-1942)
*[[Zbyszka Southall]] (Kembre, 1923-1979)
*[[João de Souza Mendes]] (Brazil, 1892-1969)
*[[Hugo Spangenberg]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Vasil Spasov]] (Bulgaria, *1971)
*[[Boris Spassky]] (URSS, Rusia, Bro-C'hall, *1937)
*[[Jon Speelman]] (Bro-Saoz, *1956)
*[[Abraham Speijer]] (Izelvroioù, 1873-1956)
*[[Rudolf Spielmann]] (Aostria, Sveden, 1883-1942)
*[[Kevin Spraggett]] (Kanada, *1954)
*[[Luigi Sprega]] (Italia, 1829-1887)
*[[Martina Sproten]] (Belgia, *1970) 
*[[Ana Srebrnič]] (Slovenia, *1984)
*[[Arthur Ssegwanyi]] (Ouganda, *1988)
*[[Gideon Ståhlberg]] (Sveden, 1908-1967)
*[[Cherubino Staldi]] (Italia, 1911-1988)
*[[Wilhelm von Stamm]] (Latvia, ?-1905)
*[[Phillip Stamma]] (Siria, Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1705-1755)
*[[Nikolaus Stanec]] (Aostria, *1968)
*[[Charles Stanley]] (Bro-Saoz, SUA, 1819-1901)
*[[Nava Starr]] (URSS, Latvia, Kanada, *1949)
*[[Howard Staunton]] (Bro-Saoz, 1810-1874)
*[[Michael Stean]] (Bro-Saoz, *1953)
*[[Antoaneta Stefanova]] (Bulgaria, *1979)
*[[Hannes Stefansson]] (Island, *1972)
*[[Elias Stein (echedoù)|Elias Stein]] (Alsace, Izelvroioù, 1748-1812)
*[[Leonid Stein]] (URSS, Ukraina, 1934-1973)
*[[Endre Steiner]] (Hungaria, 1901-1944)
*[[Lajos Steiner]] (Hungaria, Aostralia 1903-1975)
*[[Herman Steiner]] (Slovakia/Hungaria, SUA, 1905-1955)
*[[Wilhelm Steinitz]] (Bohemia, Aostria, Bro-Saoz, SUA, 1836-1900)
*[[Daniel Stellwagen]] (Izelvroioù, *1987)
*[[Åke Stenborg]] (Sveden, 1926-2010)
*[[Károly Sterk]] (Hungaria, 1881-1946)
*[[Adolf Stern (echedoù)|Adolf Stern]] (Alamagn, 1849-1907)
*[[Agnes Stevenson]] (Bro-Saoz, a-raok 1901-1935)
*[[Lara Stock]] (Kroatia, *1992)
*[[Marianne Stoffels]] (Belgia)
*[[Mark Stolberg]] (URSS, Rusia, 1922-1943)
*[[Gösta Stoltz]] (Sveden, 1904-1963)
*[[Leon Stolzenberg]] (Polonia, SUA, 1895-1974)
*[[Zurab Sturua]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Mihai Suba]] (Roumania, *1947)
*[[Mladen Šubarić]] (Kroatia, *1920)
*[[Hugo Süchting]] (Alamagn, 1874-1916)
*[[Olga Suc'hareva]] (Rusia, *1984)
*[[Alexey Suetin]] (URSS, Rusia, 1926-2001)
*[[Berthold Suhle]] (Polonia, Alamagn, 1837-1904)
*[[Franciszek Sulik]] (Polonia, Arc'hantina, Aostralia, 1908-2000)
*[[David John Sully]] (Kembre, *1977)
*[[Šarūnas Šulskis]] (Lituania, *1972)
*[[Aaron Summerscale]] (Bro-Saoz, *1969)
*[[Anne Sunnucks]] (Bro-Saoz, *1927)
*[[Jaime Sunye Neto]] (Brazil, *1957)
*[[Emil Sutovsky]] (Azerbaidjan, Israel, *1977)
*[[Duncan Suttles]] (Kanada, *1945)
*[[Celeste Swartz]] (Namibia, *1990)
*[[Evgeny Sveshnikov]] (Latvia, *1950)
*[[Dmitry Svetushkin]] (Moldova, *1980)
*[[Piotr Svidler]] (URSS, Rusia, *1976)
*[[Rudolf Swiderski]] (Alamagn, 1878-1909)
*[[Mariama Sy]] (Senegal, *1990)
*[[Eugenio Szabados]] (Hungaria, Italia, 1898-1974)
*[[László Szabó]] (Hungaria, 1917-1998)
*[[Gedali Szapiro]] (Polonia, Israel, *1929)
*[[Salomon Szapiro]] (Polonia, 1882-1944)
*[[Rudolph Sze]] (Sina, SUA, c. 1890 - 1938)
*[[József Szén]] (Hungaria, 1805-1857)
*[[József Szily]] (Hungaria, 1913-1976)
*[[Jorge Szmetan]] (Arc'hantina, 1950-2015)
*[[Aleksander Sznapik]] (Polonia, *1951)
*[[Abram Szpiro]] (Alamagn, Polonia, 1912-1943)
&lt;/div&gt;

== T ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alejandra Tadei]] (Arc'hantina, *?)
*[[Mark Taimanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, *1926)
*[[Elena Tairova]] (Belarus, 1991-2010)
*[[Sándor Takács]] (Hungaria, 1893-1932)
*[[Mikhail Tal]] (URSS, Latvia, 1936-1992)
*[[Attallah Tamra]] (Palestina, *1960)
*[[Tan Chengxuan]] (Sina, *1963)
*[[Hiong Liong Tan]] (Indonezia, Izelvroioù, *1938)
*[[Lian Ann Tan]] (Singapour, *1947)
*[[Tan Zhongyi]] (Sina, *1991)
*[[László Tapasztó]] (Hungaria, Venezuela, SUA, *1930)
*[[James Tarjan]] (SUA, *1952)
*[[Siegbert Tarrasch]] (Alamagn, 1862-1934)
*[[Savielly Tartakower]] (Aostria/Polonia, Bro-C'hall, 1887-1956)
*[[Stefano Tatai]] (Italia, *1938)
*[[Jean Taubenhaus]] (Polonia, Bro-C'hall, 1850-1919)
*[[Lev Taussig]] (Tchechoslovakia, 1880-?)
*[[Povilas Tautvaišas]] (Lituania, SUA, 1916-1980)
*[[Ivan Tcheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Maia Tchibourdanidze]] (URSS, Jorjia, *1961)
*[[Mic'hail Tchigorin]] (Rusia, 1850-1908) 
*[[Jan Willem te Kolsté]] (Izelvroioù, 1874-1936)
*[[Richard Teichmann]] (Alamagn, 1868-1925)
*[[Marcelo Tempone]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Oscar Tenner]] (Alamagn, SUA, 1880-1948)
*[[Sofio Tereladze]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Kevin Terrieux]] (Breizh, *1985)
*[[Rudolf Teschner]] (Alamagn, 1922-2006)
*[[VItalia Teterev]] (Belarus, *1983)
*[[Praveen Thipsay]] (India, *1959)
*[[Murugan Thiruchelvam]] (Bro-Saoz, *1988)
*[[George Alan Thomas]] (Turkia, Bro-Saoz, 1881-1972)
*[[James Thompson (echedoù)|James Thompson]] (Bro-Saoz, SUA, 1804-1870)
*[[Theophilus Thompson]] (SUA, *1855)
*[[Tian Tian (echedoù)|Tian Tian]] (Sina, *1983)
*[[Viktor Tietz]] (Tchekoslovakia, 1859-1937)
*[[Hans Tikkanen]] (Sveden, *1985)
*[[Jan Timman]] (Izelvroioù, *1951)
*[[Gert Jan Timmerman]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Artyom Timofeiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugo Tirard]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Jonathan Tisdall]] (SUA, Iwerzhon, Norvegia, *1958)
*[[Sergei Tiviakov]] (Rusia, Izelvroioù, *1973)
*[[Vladislav Tkachiev]] (Rusia, Kazakstan, Bro-C'hall *1973)
*[[Miodrag Todorcevic]] (Serbia, Bro-C'hall, *1940)
*[[Paunka Todorova]] (Bulgaria, *1930)
*[[Manana Togonidze]] (Jorjia, URSS,*1937)
*[[Alexander Tolush]] (Rusia, 1910-1969)
*[[Evgeni Tomachevsky]] (Rusia, *1987)
*[[Vasilije Tomović]] (Montenegro, 1906-?)
*[[Tong Yuanming]] (Sina, *1972)
*[[Alice Tonini]] (Italia, ?)
*[[José Tonoli]] (Belgia, 1931-2006)
*[[Veselin Topalov]] (Bulgaria, *1975)
*[[Zehra Topel]] (Bulgaria, turkia, *1987)
*[[Eugenio Torre]] (Filipinez, *1951)
*[[Carlos Torre]] (México, 1902-1978)
*[[Vittorio Torre]] (Italia, {{XIXvet kantved}}-1921)
*[[Yury Toshev]] (Bulgaria, 1907-1974)
*[[Bela Toth]] (Hungaria, Italia, *1943)
*[[Hayat Toubal]] (Aljeria, *1985)
*[[Wissam Toubal]] (Aljeria, *1984)
*[[Izaak Towbin]] (Ukraina, Polonia, 1899-1941)
*[[Karel Traxler]] (Tchekoslovakia, 1866-1936)
*[[Dora Trepat de Navarro]] (Arc'hantina, 1910-1971)
*[[Herbert William Trenchard]] (Bro-Saoz, 1857-1934)
*[[John Trevelyan]] (Kembre, 1948)
*[[František Treybal]] (Tchekoslovakia, 1882-1942)
*[[Karel Treybal]] (Tchekoslovakia, 1885-1941)
*[[George Treysman]] (SUA, 1881-1959)
*[[Petar Trifunović]] (Kroatia, Serbia, 1910-1980)
*[[Georgi Tringov]] (Bulgaria, 1937-2000)
*[[Nicolas Tripoteau]] (Breizh, *1983)
*[[Aleksei Troitzky]] (URSS, Rusia, 1866-1942)
*[[Evelina Trojanska]] (Bulgaria, 1929-2000)
*[[Paul Truong]] (Viêt Nam, SUA, *1965)
*[[Anatol Tschepurnoff]] (Finland, 1871-1942)
*[[Mark Tseitlin]] (Rusia, Israel, *1943)
*[[Mikhail Tseitlin]] (Belarus, Rusia, *1947)
*[[VItalia Tseshkovsky]] (Rusia, 1944-2011)
*[[Alexander Tsvetkov]] (Bulgaria, *1914)
*[[Leon Tuhan-Baranowski]] (Polonia, Alamagn, 1907-1954)
*[[Vladimir Tukmakov]] (Ukraina, *1946)
*[[Myroslav Turiansky]] (Ukraina, SUA, 1912-1998)
*[[Alan Turing]] (Bro-Saoz, 1912-1954)
*[[Johannes Türn]] (Estonia, 1899-1993)
*[[Abe Turner]] (SUA, 1924-1962)
*[[Maxim Turov]] (Rusia, *1979)
*[[Izador Turover]] (Belgia, SUA, 1892-1978)
*[[T H TylorTheodore Tylor]] (Bro-Saoz, 1900-1968)
*[[Dimitri Tyomkin]] (Kanada, *1977)
*[[Alexandru Tyroler]] (Roumania, 1891-1990)
&lt;/div&gt;

== U ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Louis Uedemann]] (SUA, 1854-1912)
*[[Shinsaku Uesugi]] (Japan, *1991)
*[[Wolfgang Uhlmann]] (Alamagn, *1935)
*[[Tüdeviin Üitümen]] (Mongolia, *1939)
*[[Maximilian Ujtelky]] (Hungaria/Slovakia, 1915-1979)
*[[Mikhail Ulibin]] (Rusia, *1971)
*[[Mikhail Umansky]] (Rusia, *1952)
*[[Wolfgang Unzicker]] (Alamagn, 1925-2006)
*[[Anicetas Uogelė]] (URSS, Lituania, *1933)
*[[Anna Ushenina]] (Ukraina, *1985)
&lt;/div&gt;
== V ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Maxime Vachier-Lagrave]] (Bro-C'hall, *1990)
*[[Rafael Vaganian]] (URSS, Armenia, *1951)
*[[Samuil Vainshtein]] (URSS, Rusia, 1894-1942)
*[[Anatoly Vaisser]] (Kazakstan, Bro-C'hall, *1949)
*[[Paul Vaitonis]] (Lituania, Kanada, 1911-1983)
*[[Árpád Vajda]] (Hungaria, 1896-1967)
*[[Maritza Valdes]] (Portugal, *1966)
*[[Francisco Vallejo Pons]] (Spagn, *1982)
*[[Michael Valvo]] (SUA, 1942-2004)
*[[Eddy Van Beers]] (Belgia, *1973)
*[[Johannes van den Bosch]] (Izelvroioù, 1906–1994)
*[[Arnold van den Hoek]] (Izelvroioù, 1921–1945)
*[[Paul van der Sterren]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Geert Van der Stricht]] (Belgia, *1972)
*[[John van der Wiel]] (Izelvroioù, *1959)
*[[Arnold van Foreest]] (Izelvroioù, 1863–1954)
*[[Dirk van Foreest]] (Izelvroioù, 1862–1956)
*[[Elena Van Hoecke]] (Belgia, *1987)
*[[Norman van Lennep]] (Izelvroioù, 1872–1897)
*[[Herman Claudius van Riemsdijk]] (Izelvroioù, Brazil, *1948)
*[[Theo van Scheltinga]] (Izelvroioù, 1914–1994)
*[[Carl Van Schoor]] (Belgia)
*[[Louis van Vliet]] (Izelvroioù, 1870-1932)
*[[Loek van Wely]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Thibaut Vandenbussche]] (Belgia, *1987)
*[[Caroline Vanderbeken]] (Belgia)
*[[Serge Vanderwaeren]] (Belgia, *1964)
*[[Chantal Vandevoort]] (Belgia, *1967)
*[[Pascal Vandevoort]] (Belgia, *1971)
*[[Albert Vandezande]] (Belgia, *1935)
*[[Martine Vanhecke]] (Belgia)
*[[Frits Van Seters]](Izelvroioù, 1913-1976)
*[[Cyril Vansittart]] (Bro-Saoz, Italia, 1852-1887)
*[[Marlena Vardanian]] (Armenia, URSS)
*[[Zoltán Varga (echedoù)|Zoltán Varga]] (Hungaria, *1970)
*[[Egon Varnusz]] (Hungaria, *1933)
*[[Ada Vaschetti]] (Arc'hantina, 1948-1989)
*[[Evgeni Vasiukov]] (Rusia, *1933)
*[[Petar Velikov]] (Bulgaria, *1951)
*[[Dragoljub Velimirović]] (Serbia, 1942-2014)
*[[Maria Velcheva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Gavriil Veresov]] (Rusia, 1912-1979)
*[[Beniamino Vergani]] (Italia, 1863-1927)
*[[Roeland Verstraeten]] (Belgia)
*[[Giovanni Vescovi]] (Brazil, *1978)
*[[Boris Verlinsky]] (Ukraina, Rusia, 1888-1950)
*[[Youri Vetemaa]] (Estonia, Belgia, 1956-2003) 
*[[Iva Videnova]] (Bulgaria, *1987)
*[[Milan Vidmar]] (Yougoslavia, Slovenia, 1885-1962)
*[[Milan Vidmar, Jr.]] (Yougoslavia, Slovenia, 1909-1980)
*[[Fátima Vieira]] (Portugal, *1969)
*[[Subbaraman Vijayalakshmi]] (India, *1979)
*[[Benito Villegas]] (Arc'hantina, 1877-1952)
*[[Sandra Villegas]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Yakov Vilner]] (URSS, Ukraina, 1899 - c. 1930)
*[[William Samuel Viner]] (Aostralia, 1881-1933)
*[[Heidi Vints]] (Belgia, *1987)
*[[Yge Visser]] (Izelvroioù, *1963)
*[[Isakas Vistaneckis]] (URSS, Lituania, Israel, 1910-2000)
*[[Nikita Vitiougov]] (Rusia, *1987)
*[[Alvis Vitolinš]] (Latvia, 1946-1997)
*[[Evgeny Vladimirov]] (Kazakstan, *1957)
*[[Erwin Voellmy]] (Suis, 1886-1951)
*[[Margarita Vojska]] (Bulgaria, *1963)
*[[Sergey Volkov (echedoù)|Sergey Volkov]] (Rusia, *1974)
*[[Andrei Volokitin]] (Ukraina, *1986)
*[[Larisa Volpert]] (Rusia, *1926)
*[[Andrey Vovk (echedoù)|Andrey Vovk]] (Ukraina, *1991)
*[[Yuri Vovk]] (Ukraina, *1988)
*[[Zvonko Vranesic]] (Kroatia, Kanada, *1938)
*[[Albana Vuji]] (Albania, *1969)
*[[Milan Vukcevich]] (Serbia, SUA, 1937-2003)
*[[Milan Vukić]] (Serbia, Bosnia, *1942)
*[[Vladimir Vuković]] (Kroatia, 1898-1975)
*[[Konstantin Vygodchikov]] (Belarus, Rusia, 1892-1941)
*[[Alexey Vyzmanavin]] (Rusia, 1960-2000)
&lt;/div&gt;

== W ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Robert Wade (echedoù)|Robert Wade]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, 1921-2008)
*[[Shahenda Wafa]] (Egipt, *1998)
*[[Shrook Wafa]] (Egipt, *1997)
*[[Kareim Wageih]], (Egipt, *1992)
*[[Alexander Wagner]] (Polonia, 1868-1942)
*[[Heinrich Wagner]] (Alamagn, 1888-1959)
*[[Victor Wahltuch]] (Bro-Saoz, 1875-1953)
*[[Josh Waitzkin]] (United States, *1976)
*[[Carl August Walbrodt]] (Izelvroioù, Alamagn, 1871-1902)
*[[George Walker (echedoù)|George Walker]] (Bro-Saoz, 1803-1879)
*[[Max Walter]] (Slovakia, 1896-1940)
*[[Harold Wanyama]] (Ouganda, *1981)
*[[Wang Hao (echedoù)|Wang Hao]] (Sina, *1989)
*[[Wang Lei (echedoù)|Wang Lei]] (Sina, *1975)
*[[Wang Pin]] (Sina, *1974)
*[[Wang Puchen]] (Sina, Zeland-Nevez, *1990)
*[[Wang Rui (echedoù)|Wang Rui]] (Sina, *1978)
*[[Wang Yu (echedoù)|Wang Yu]] (Sina, *1982)
*[[Wang Yue]] (Sina, *1987)
*[[Fabrice Wantiez]] (Belgia, *1971)
*[[Chris Ward (echedoù)|Chris Ward]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Preston Ware]] (SUA, 1821-1891)
*[[Cathy Warwick]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Miyoko Watai]] (Japan, *1945)
*[[John L. Watson]] (SUA, *1951)
*[[William Watson (echedoù)|William Watson]] (Bro-Saoz, *1962)
*[[William Wayte]] (Bro-Saoz, 1829-1898)
*[[Simon Webb (echedoù)|Simon Webb]] (Bro-Saoz, 1949-2005)
*[[Tom Wedberg]] (Sveden, *1953)
*[[Ronald Weemaes]] (Belgia, *1955)
*[[Henri Weenink]] (Izelvroioù, 1892-1931)
*[[Otto Wegemund]] (Alamagn, 1870-1928)
*[[Wolfgang Weil]] (Aostria, 1912-1945)
*[[Max Weiss]] (Hungaria, Aostria, 1857-1927)
*[[Peter Wells (echedoù)|Peter Wells]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Carl Wemmers]] (Alamagn, 1845-1882)
*[[Wen Yang (echedoù)|Wen Yang]] (Sina, *1988)
*[[Jan Werle]] (Izelvroioù, *1984)
*[[Guy West]] (Aostralia, *1958)
*[[Heikki Westerinen]] (Finland, *1944)
*[[Bernardo Wexler]] (Roumania, Arc'hantina, 1925-1988)
*[[Kasimir de Weydlich]] (Polonia, 1859-1913)
*[[Norman Tweed Whitaker]] (SUA, 1890-1975)
*[[Michael Wiedenkeller]] (Sveden, *1963)
*[[Arthur Wijnans]] (Indonezia, Izelvroioù, 1920-1945)
*[[Robert Willaert]] (Belgia)
*[[Arthur Howard Williams]] (Kembre, *1950)
*[[Elijah Williams (echedoù)|Elijah Williams]] (Bro-Saoz, 1810-1854)
*[[Leighton Williams]] (Kembre, *1977)
*[[Henri Winants]] (Belgia, *1929)
*[[Luc Winants]] (Belgia, *1963)
*[[Szymon Winawer]] (Polonia, 1838-1920)
*[[Karl Gottlieb von Windisch]] (Slovakia, Hungaria, Aostria, 1725-1793)
*[[Peter Winston]] (SUA, *1958)
*[[William Winter (echedoù)|William Winter]] (Bro-Saoz, 1898-1955)
*[[Victor Winz]] (Alamagn, Israel, Arc'hantina, *1906)
*[[John Wisker]] (Bro-Saoz, 1846-1884)
*[[Alexander Wittek]] (Kroatia, Aostria, 1852-1894)
*[[Aleksandar Wohl]] (Aostralia, *1963)
*[[Antoni Wojciechowski]] (Polonia, 1905-1938)
*[[Radosław Wojtaszek]] (Polonia, *1987)
*[[Aleksandr Wojtkiewicz]] (URSS, Latvia, Polonia, SUA, 1963-2006)
*[[Heinrich Wolf]] (Aostria, 1875-1943)
*[[Siegfried Reginald Wolf]] (Aostria, Israel, 1867-1951)
*[[Paula Wolf-Kalmar]] (Aostria, 1881-1931)
*[[Balduin Wolff]] (Alamagn, 1819-1907)
*[[Patrick Wolff]] (SUA, *1968)
*[[Wong Meng Kong]] (Singapour, *1963)
*[[Baruch Harold Wood]] (Bro-Saoz, 1909-1989)
*[[Wu Mingqian]] (Sina, *1961)
*[[Wu Shaobin]] (Sina, Singapour, *1969)
*[[Wu Wenjin]] (Sina, *1976)
*[[Marmaduke Wyvill]] (Bro-Saoz, 1814-1896)
&lt;/div&gt;
== X ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Xie Jun]] (Sina, *1970)
*[[Xu Jun]] (Sina, *1962)
*[[Xu Yuanyuan]] (Sina, *1981)
*[[Xu Yuhua]] (Sina, *1976)
&lt;/div&gt;
== Y ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Myroslava Yakivchik]] (Ukraina, *1984)
*[[Dmitriy Yakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Yuri Yakovich]] (URSS, Rusia, *1962)
*[[Daniel Yanofsky]] (Polonia, Kanada, 1925-2000)
*[[Frederick Yates]] (Bro-Saoz, 1884-1932)
*[[Ye Jiangchuan]] (Sina, *1960)
*[[Ye Rongguang]] (Sina, *1963)
*[[Olavo Yépez]] (Ecuador, *1937)
*[[Trotzky Yepez]] (Ecuador, 1940-2010)
*[[Alex Yermolinsky]] (SUA, *1958)
*[[Betul Cemre Yildiz]] (Turkia, *1989)
*[[Yin Hao (echedoù)|Yin Hao]] (Sina, *1979)
*[[Svetla Yordanova]] (Bulgaria, *1976)
*[[Saidali Youldatchev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Yu Shaoteng]] (Sina, *1979)
*[[Leonid Yudasin]] (Rusia, Israel, *1959)
*[[Mikhail Yudovich]] (Rusia, 1911-1987)
*[[Peter Yurdansky]] (Rusia, 1891-1937)
*[[Artur Yusupov]] (Rusia, Alamagn, *1960)
&lt;/div&gt;
== Z ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Józef Żabiński]] (Polonia, 1860-1928)
*[[Aron Zabłudowski]] (Polonia, 1909-1941)
*[[Aldo Zadrima]] (Albania, *1948)
*[[Vladimir Zagorovsky]] (Rusia, 1925-1994)
*[[Sergey Zagrebelny]] (Ouzbekistan, *1965)
*[[Amir Zaibi]] (Tunizia, *1988)
*[[Alexander Zaitsev]] (Rusia, 1935-1971)
*[[Igor Zaitsev]] (Rusia, *1938)
*[[Salomėja Zaksaitė]] (Lituania, *1985)
*[[Lazar Zalkind]] (Ukraina, 1886-1945)
*[[Oswaldo Zambrana]] (Bolivia, *1981)
*[[Abram Zamikhovsky]] (Ukraina, 1908-1978)
*[[Fermo Zannoni]] (Italia, 1862-1896)
*[[Alonso Zapata]] (Kolombia, *1958)
*[[Varvara Zargarian]] (Jorjia, URSS, 1895-?)
*[[Pablo Zarnicki]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Anna Zatonskih]] (Ukraina, SUA, *1978)
*[[Tatiana Zatulovskaya]] (Azerbaidjan, Rusia, Israel, *1935)
*[[Beata Zawadzka]] (Polonia, *1986)
*[[Jolanta Zawadzka]] (Polonia, *1987)
*[[Sven Zeidler]] (Kembre, *1965)
*[[Elmārs Zemgalis]] (Latvia, SUA, *1923)
*[[Zhang Jilin]] (Sina, *1986)
*[[Zhang Pengxiang]] (Sina, *1980)
*[[Zhang Weida]] (Sina, *1949)
*[[Zhang Xiaowen (echedoù)|Zhang Xiaowen]] (Sina, *1989)
*[[Zhang Zhong]] (Sina, Singapour, *1978)
*[[Zhao Jun (echedoù)|Zhao Jun]] (Sina, *1986)
*[[Zhao Lan]] (Sina, *1963)
*[[Zhao Xue]] (Sina, *1985)
*[[Zhao Zong-Yuan]] (Sina, Aostralia, *1986)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, *1968)
*[[Viktor Zheliandinov]] (Ukraina, *1935)
*[[Zhou Jianchao]] (Sina, *1988)
*[[Zhou Weiqi]] (Sina, *1986)
*[[Zhu Chen]] (Sina, Katar, *1976)
*[[Natalia Zhukova]] (Ukraina, *1979)
*[[Noureddine Ziane]] (Maroko, *1975)
*[[Alvise Zichichi]] (Italia, 1938-2003)
*[[Yaacov Zilberman]] (Israel, *1954)
*[[Otto Zimmermann]] (Suis, 1892-1979)
*[[Adolf Zinkl]] (Bohemia, Aostria, 1871-1944)
*[[Emil Zinner]] (Tchekoslovakia, 1909-1942)
*[[František Zíta]] (Tchekoslovakia, 1909-1977)
*[[Eugene Znosko-Borovsky]] (Rusia, Bro-C'hall, 1884-1954)
*[[Leo Zobel]] (Slovakia, 1895-1962)
*[[Alexander Zubarev]] (Ukraina, *1979)
*[[Nikolai Zubarev]] (Rusia, 1894-1951)
*[[Bernard Zuckerman]] (SUA, *1943)
*[[Marisa Zuriel]] (Arc'hantina, *1982)
*[[Johannes Zukertort]] (Polonia, Alamagn, Bro-Saoz, 1842-1888)
*[[Vadim Zvjaginsev]] (Rusia, *1976)
*[[Kira Zvorykina]] (Ukraina, Rusia, Belarus, Bulgaria, 1919-2014)
*[[Adolf Zytogorski]] (Polonia, Bro-Saoz, 1807-1882)
&lt;/div&gt;

==Tud arall==
Setu amañ ul listennad tud a zo brudet e domanioù all, met a zo bet o c'hoari echedoù ingal pe o deus disklêriet bout dedennet gant ar c'hoari, pe o deus savet oberennoù arzel m'emañ ar c'hoari echedoù unan eus an elfennoù pennañ.
&lt;div style=&quot;column-count:3;&quot;&gt;
*[[Ben Affleck]]
*[[Claude Akins]]
*[[Alan Alda]]
*[[Alfonso X Kastilha]] (ar Fur)
*[[Sholem Aleichem]]
*[[Woody Allen]]
*[[Atahualpa]]
*[[George Airy]]
*[[Martin Amis]]
*[[Konrad von Ammenhausen]]
*[[LaVar Arrington]]
*[[Isaac Asimov]]
*[[Szymon Askenazy]]
*[[August II (Braunschweig-Wolfenbüttel)]]
*[[Lew Ayres]]
*[[Lauren Bacall]]
*[[Newell Banks]] (SUA)&lt;ref&gt;Kampion ar Bed ar c'hoari damez amerikan, 1887-1977.&lt;/ref&gt;
*[[John Barrymore]]
*[[Lionel Barrymore]]
*[[Menachem Begin]]
*[[Clare Benedict]]
*[[Móric Beňovský]]
*[[Polly Bergen]]
*[[Ingmar Bergman]]
*[[Humphrey Bogart]]
*[[Bono]]
*[[Charles Boyer]]
*[[Marlon Brando]]
*[[Franz Brentano]]
*[[Mel Brooks]]
*[[Zbigniew Brzezinski]]
*[[Henry Thomas Buckle]]&lt;ref&gt;Istorour saoz.&lt;/ref&gt;
*[[Tony Buzan]]
*[[John Cage]]
*[[Nicolas Cage]]
*[[Gerolamo Cardano]]
*[[Roberto Carnevale]]
*[[Ludovico Carracci]]
*[[Lewis Carroll]]
*[[Fidel Castro]]
*[[Miguel de Cervantes]]
*[[Jacobus de Cessolis]]
*[[Wilt Chamberlain]]
*[[Charlie Chaplin]]
*[[Aldo Clementi]]
*[[Joseph Conrad]]
*[[Aleister Crowley]]&lt;ref&gt;Kevrinour.&lt;/ref&gt;
*[[Bobby Darin]]
*[[Henry Darrow]]
*[[Steve Davis]]
*[[Olivia de Havilland]]
*[[Eugène Delacroix]]
*[[Dustin Diamond]]
*[[Marlene Dietrich]]
*[[Anurag Dikshit]]
*[[Gustave Doré]]
*[[Tony Dow]]
*[[Marcel Duchamp]]
*[[Albert Einstein]]
*[[Arpad Elo]]
*[[Paul Erdős]]
*[[Erik Estrada]]
*[[Leonhard Euler]]
*[[Abraham ibn Ezra]]
*[[Douglas Fairbanks]]
*[[Morgan Fairchild]]
*[[Peter Falk]]
*[[Richard Farleigh]]
*[[Jose Ferrer]]
*[[Richard Feynman]]
*[[Heidi Fleiss]]
*[[Henry Fonda]]
*[[Hans Frank]]
*[[Benjamin Franklin]]
*[[Stephen Fry]]
*[[Zsa Zsa Gabor]]
*[[Jeremy Gaige]]
*[[Ava Gardner]]
*[[Carl Friedrich Gauss]]
*[[Johann Wolfgang Goethe]]
*[[Witold Gombrowicz]]
*[[Richard K. Guy]]
*[[GZA]]&lt;ref&gt;Dañser ''hip hop'' stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Yehuda Halevi]]
*[[Woody Harrelson]]
*[[Dominik Hašek]]
*[[Sefer Hasidim]]
*[[Katharine Hepburn]]
*[[David Hume]]
*[[Carl Icahn]]
*[[Inosant III]]
*[[Karl Veur]]
*[[Karl XII]]
*[[Karol Irzykowski]]
*[[Moses Isserles]]
*[[Kate Jackson]]
*[[Thomas Jefferson]]
*[[Yann-Baol II]]
*[[Mór Jókai]]
*[[Franz Kafka]]
*[[Carmen Kass]]
*[[Wolfgang von Kempelen]]
*[[Omar Khayyám]]
*[[Ephraim Kishon]]&lt;ref&gt;Flemmganer, ''Kishon chesster'' echedoù computer.&lt;/ref&gt;
*[[Knut II Danmark]]&lt;ref&gt;Roue Bro-Saoz, Danmark ha Norvegia.&lt;/ref&gt;
*[[Alfred Kreymborg]]
*[[Stanley Kubrick]]
*[[Edmund Landau]]
*[[Yosef Lapid]]
*[[Adrien-Marie Legendre]]
*[[Gottfried Wilhelm Leibniz]]
*[[Stanisław Lem]]
*[[Vladimir Lenin|Vladimir Ilyich Lenin]]
*[[Leon XIII]]
*[[Lennox Lewis]]
*[[Myrna Loy]]
*[[Samuel Loyd]]
*[[Madonna (kanerez)|Madonna]]
*[[Maimonides]] (Rambam)
*[[Steve Martin]]
*[[Karl Marx]]
*[[Jerry Mathers]]
*[[Henri Matisse]]
*[[Jean-Louis-Ernest Meissonier]]
*[[Dmitri Mendeleev]]
*[[Moses Mendelssohn]]
*[[Adam Mickiewicz]]
*[[Abraham de Moivre]]
*[[Patrick Moore]]
*[[Vladimir Nabokov]]
*[[Napoleon Iañ]]
*[[John von Neumann]]
*[[Victor Niederhoffer]]
*[[Jose Ortega y Gasset]]
*[[Grigori Perelman]]
*[[Gregor Piatigorsky]]
*[[Józef Piłsudski]]
*[[Grigori Alexandrovich Potemkin]]
*[[Sergei Prokofiev]]
*[[Alexander Pushkin]]
*[[Anthony Quinn]]
*[[Rashi]]
*[[Basil Rathbone]]
*[[Man Ray]]
*[[Rembrandt]]
*[[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Kardinal Richelieu]]
*[[Keanu Reeves]]
*[[Julia Roberts]]
*[[Mike Romanoff]]
*[[Albert Salomon von Rothschild]]
*[[Jean-Jacques Rousseau]]
*[[Bertrand Russell]]
*[[Rza]]
*[[Saladin]]
*[[Jonathan Sarfati]]&lt;ref&gt;Skiantour ha skrivagner aostralian.&lt;/ref&gt;
*[[Arnold Schwarzenegger]]
*[[George C. Scott]]&lt;ref&gt;Aktour stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Nathan Sharansky]]
*[[Will Smith]]
*[[Raymond Smullyan]]
*[[Juan Maria Solare]]&lt;ref&gt;Sonaozour ha pianoour arc'hantinat.&lt;/ref&gt;
*[[George Soros]]
*[[Howard Stern]]
*[[Sting]]
*[[Teresa de Avila]]&lt;ref&gt;Santez vaeronez ar c'hoarierion echedoù.&lt;/ref&gt;
*[[Peter Thiel]]
*[[Josip Broz Tito]]
*[[Leo Tolstoy]]
*[[Roland Topor]]
*[[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]]
*[[Marco Girolamo Vida]]
*[[Jacques Villon]]
*[[Billy Wilder]]
*[[George Washington]]
*[[John Wayne]]
*[[Boaz Weinstein]]
*[[H. G. Wells]]
*[[Guy Williams (aktour)Guy Williams]]
*[[Charles Wreford-Brown]]
*[[Wu-Tang Clan]]
*[[Stefan Zweig]]
&lt;/div&gt;
== Mammenn ==
* Nicolas Giffard hag Alain Biénabe. ''Le Guide des échecs - Traité complet''. Pariz : Robert Laffont (dastumad ''Bouquins''), 2007 {{ISBN|978-2-221-05913-5}}
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=3}}
[[Rummad:Echedoù]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù]]</text>
      <sha1>hs0lol1czblc77q3fzgqs44cwclw6zh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193986</id>
      <parentid>2193985</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T07:20:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2193986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108455" sha1="2wf0fxrtiiuwb27lq48vu7j6s3ezoha" xml:space="preserve">__NOTOC__
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
| &lt;big&gt;'''[[#A|A]]''' • '''[[#B|B]]''' • '''[[#C|C]]''' • '''[[#C'H|C'H]]''' • '''[[#D|D]]''' • '''[[#E|E]]''' • '''[[#F|F]]''' • '''[[#G|G]]''' • '''[[#H|H]]''' • '''[[#I|I]]''' • '''[[#J|J]]''' • '''[[#K|K]]''' • '''[[#L|L]]''' • '''[[#M|M]]''' • '''[[#N|N]]''' • '''[[#O|O]]''' • '''[[#P|P]]''' • '''[[#Q|Q]]''' • '''[[#R|R]]''' • '''[[#S|S]]''' • '''[[#T|T]]''' • '''[[#U|U]]''' • '''[[#V|V]]''' • '''[[#W|W]]''' • '''[[#X|X]]''' • '''[[#Y|Y]]''' • '''[[#Z|Z]]''' • '''[[#Tud arall|Tud arall]]'''&lt;/big&gt;
|}
== A ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jacob Aagaard]] (Danmark, Bro-Skos, *1973)
*[[Manuel Aaron]] (India, *1935)
*[[Damaris Abarca]] (Chile, *1980)
*[[Imed Abdelnabbi]] (Egipt, *1957)
*[[Abd al-Malik]] (Siria, 646-705)
*[[Zineb Dina Abdi]] (Aljeria, *1981)
*[[Arthur Abolianin]] (Belgia, *1966)
*[[István Abonyi]] (Hungaria, 1886-1942)
*[[Gerald Abrahams]] (Bro-Saoz, 1907-1980)
*[[Tatev Abrahamyan]] (Armenia, SUA, *1988)
*[[Leonardas Abramavičius]] (URSS, Lituania, a-raok 1912-1960)
*[[Nune Abrahamian]] (Armenia, URSS)
*[[Raji Abuazizah]] (Palestina, *2006)
*[[Jude Acers]] (SUA, *1944)
*[[Peter Acs]] (Hungaria, *1981)
*[[Ernestina Adam]] (Arc'hantina, *2009)
*[[Michael Adams]] (Kerne-Veur, *1971)
*[[Weaver Adams]] (SUA, 1901-1963)
*[[Utut Adianto]] (Indonezia, *1965)
*[[Ahmed Adly]] (Egipt, *1987)
*[[András Adorján]] (Hungaria, *1950)
*[[Yochanan Afek]] (Israel, *1952)
*[[Assem Afifi]], (Egipt, *1947)
*[[Vladimir Afromeev]] (Rusia, *1954)
*[[Naira Agababean]] (Moldova, URSS, *1951)
*[[Simen Agdestein]] (Norvegia, *1967)
*[[Evgeny Agrest]] (Belarus, Sveden, *1966)
*[[Georgy Agzamov]] (Ouzbekistan, 1954-1986)
*[[Carl Ahues]] (Alamagn, 1883-1968)
*[[James Macrae Aitken]] (Bro-Skos, 1908-1983)
*[[Ralf Åkesson]] (Sveden, *1961)
*[[Anna Akhsharumova]] (Rusia, SUA, *1957)
*[[Varuzhan Akobian]] (Armenia, SUA, *1983)
*[[Vladimir Akobyan]] (URSS, Armenia, *1971)
*[[Mohammed Al-Modiahki]] (Qatar, *1974)
*[[Yosra Alaa El Din]] (Egipt, *1986)
*[[Semyon Alapin]] (Lituania, 1856-1923)
*[[Vladimir Alatortsev]] (Rusia, 1909-1987)
*[[Adolf Albin]] (Roumania, 1848-1920)
*[[Lev Alburt]] (URSS, Rusia, SUA, *1945)
*[[Aleksandr Alec'hin]] (Rusia, Bro-C'hall 1892-1946)
*[[Alexei Alec'hin]] (Rusia, 1888-1939)
*[[Grace Alec'hin]] (SUA, Bro-Saoz, Bro-C'hall 1876-1956)
*[[Aleksej Aleksandrov]] (Belarus, *1973)
*[[Evgeni Alekseiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugh Alexander]] (Bro-Saoz, 1899-1974)
*[[Aaron Alexandre]] (Alamagn, Bro-C'hall, Bro-Saoz 1765-1850)
*[[Nana Alexandria]] (URSS, Jorjia, *1949)
*[[Silvia Alexieva]] (Bulgaria, Bro-C'hall, *1974)
*[[Mohamed Allam]] (Palestina, *2001)
*[[Johann Baptist Allgaier]] (Alamagn, Aostria, 1763-1823)
*[[Zoltán Almási]] (Hungaria, *1976)
*[[Izak Aloni]] (Polonia, Israel, 1905-1985)
*[[Yoel Aloni]] (Israel, *1937)
*[[Boris Alterman]] (Israel, *1970)
*[[Husam Al-Takrori]] (Palestina, *1994)
*[[Majed Altell]] (Palestina, *2005)
*[[Tunç Amarat]] (Aostria)
*[[Friedrich Amelung]] (Estonia, Latvia, 1842-1909)
*[[Stephanie Amed]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Bassem Amin]] (Egipt, *1988)
*[[Ivy Claire Amoko]] (Ouganda, *1987)
*[[Farouk Amonatov]] (Tadjikistan, *1978)
*[[Bruce Amos]] (Kanada, *1946)
*[[Claudia Amura]] (Arc'hantina, *1970)
*[[An Yangfeng]] (Sina, *1963)
*[[Viswanathan Anand]] (India, *1969)
*[[Erik Andersen (echedoù)|Erik Andersen]] (Danmark, 1904-1938)
*[[Frank Anderson (echedoù)|Frank Anderson]] (Kanada, 1928-1980)
*[[Adolf Anderssen]] (Alamagn 1818-1879)
*[[Ulf Andersson]] (Sveden, *1951)
*[[Dmitry Andreikin]] (Rusia, *1990)
*[[Siranush Andriasian]]  (Armenia, *1986)
*[[Zaven Andriasian]] (Armenia, *1989)
*[[Goretti Angolikin]] (Ouganda, *1986)
*[[Dejan Antic]] (Serbia, *1968)
*[[Rogelio Antonio Jr.]] (Filipinez, *1962)
*[[Vladimir Antoshin]] (URSS, Rusia, 1929-1994)
*[[Gabriela Antova]] (Bulgaria, *2002)
*[[Antonio Antunes]] (Portugal, *1962)
*[[Oskar Antze]] (Alamagn, *1878)
*[[Manuel Apicella]] (Bro-C'hall, *1970)
*[[Izaak Appel]] (Polonia, 1905-1941)
*[[Fricis Apšenieks]] (Latvia, 1894-1941)
*[[Lev Aptekar]] (Ukraina, Zeland-Nevez, *1936)
*[[Adlane Arab]] (Aljeria, *1980)
*[[José Joaquin Araiza]] (Mec'hiko, 1900-1971)
*[[Ketevan Arakhamia-Grant]] (Jorjia, *1968)
*[[Giovanna Arbunic]] (Chile, *1964)
*[[Walter Arencibia]] (Kuba, *1967)
*[[Alexander Areshchenko]] (Ukraina, *1986)
*[[Keith Arkell]] (Bro-Saoz, *1961)
*[[Ennio Arlandi]] (Italia, *1966)
*[[Romanas Arlauskas]] (Lituania, Australia, 1917-2009)
*[[Jon Arnason]] (Island, *1960)
*[[Dagur Arngrímsson]] (Island, *1987)
*[[Levon Aronian]] (Armenia, *1982)
*[[Lev Aronin]] (Unvanizh Soviedel, Rusia, 1920-1983)
*[[Farida Arouche]] (Aljeria, *1980)
*[[Maritza Arribas Robaina]] (Kuba, *1971)
*[[Andreas Ascharin]] (Estonia, Latvia, 1843-1896)
*[[Jacob Ascher]] (Bro-Saoz, Kanada, 1841-1912)
*[[Konstantin Aseev]] (URSS, Rusia, 1960-2004)
*[[Venka Asenova]] (Bulgaria, 1930-2006)
*[[Franc Ashiku]] (Albania, *1993)
*[[Maurice Ashley]] (Jamaika, SUA, *1966)
*[[Ludmila Aslanian]] (Armenia, URSS, *1957)
*[[Alis Aslanyan]] (Armenia, URSS)
*[[Karen Asrian]] (Armenia,URSS, 1980-2008)
*[[As-Suli]] ([[Kalifelezh]] an [[Abbasided]], ''c.'' 880 - 946)
*[[Lajos Asztalos]] (Aostria-Hungaria, Yougoslavia, Hungary, 1889-1956)
*[[Ekaterina Atalik]] (Rusia, Turkey, *1982)
*[[Suat Atalık]] (Turkia, *1964)
*[[Henry Atkins]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Arnold Aurbach]] (Polonia, Bro-C'hall, c. 1888 - 1952)
*[[Yuri Averbakh]] (URSS, Rusia, *1922)
*[[Valeriy Aveskoulov]] (Ukraina, *1986)
*[[Herbert Avram]] (SUA, 1913-2006)
*[[Boris Avrukh]] (Israel, *1978)
*[[Zurab Azmaiparashvili]] (Jorjia, *1960)
&lt;/div&gt;

== B ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hasmik Babaian]] (Armenia, URSS)
*[[Aleksandr Babourin]] (URSS, Rusia, Iwerzhon, *1967)
*[[Étienne Bacrot]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Paul Baender]] (Alamagn, Bolivia, 1906-1985)
*[[Giorgi Bagaturov]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Amir Bagheri]] (Iran, *1978)
*[[Camilla Baginskaite]] (URSS, Lituania, SUA, *1967)
*[[Vladimir Bagirov]] (URSS, Latvia, 1936-2000)
*[[Mary Bain]] (SUA, 1904-1972)
*[[David Graham Baird]] (SUA, 1854-1913)
*[[Jorge Gómez Baillo]] (Arc'hantina, *1959)
*[[Vladimir Baklan]] (Ukraina, *1978)
*[[Yuri Balashov]] (URSS, Rusia, *1949)
*[[Rosendo Balinas, Jr.]] (Filipinez, 1941-1998)
*[[Zoltán von Balla]] (Hungaria, 1883-1945)
*[[Csaba Balogh]] (Hungaria, *1987)
*[[János Balogh (echedoù)|János Balogh]] (Roumania, Hungaria, 1892-1980)
*[[Julio Balparda]] (Uruguay, ?-1942)
*[[Amikam Balshan]] (Israel, *1948)
*[[Hristos Banikas]] (Gres, *1978)
*[[Anatoly Bannik]] (URSS, Ukraina, *1921)
*[[Ana Filipa Baptista]] (Portugal, *1990)
*[[David Baramidze]] (Jorjia, Alamagn, *1988)
*[[Zsigmond Barász]] (Hungaria, 1878-1935)
*[[Abraham Baratz]] (Roumania, Bro-C'hall, 1895-1975)
*[[Gerardo Barbero]] (Arc'hantina, Hungaria, 1961-2001)
*[[Wim Barbier]] (Belgia, *1960) 
*[[Gedeon Barcza]] (Hungaria, 1911-1986)
*[[Olaf Barda]] (Norvegia, 1909-1971)
*[[Curt von Bardeleben]] (Alamagn, 1861-1924)
*[[Leonard Barden]] (Bro-Saoz, *1929)
*[[Evgeny Bareev]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Robert Henry Barnes]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez 1849-1916)
*[[Thomas Wilson Barnes]] (Bro-Saoz, 1825-1874)
*[[Aleksey Barsov]] (URSS, Ouzbekistan, *1966)
*[[Mateusz Bartel]] (Polonia, *1985)
*[[Dibyendu Barua]] (India, *1966)
*[[Cerdas Barus]] (Indonezia, *1961)
*[[Marcel Barzin]] (Belgia, 1891-1980) 
*[[Michael Basman]] (Bro-Saoz, *1946)
*[[Alberto Batori]] (Italia, 1884-1923)
*[[Christian Bauer]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Johann Bauer]] (Bohemia, Aostria, 1861-1891)
*[[Friedrich Baumbach]] (Alamagn, *1935)
*[[Albert Becker (echedoù)|Albert Becker]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina 1896-1984)
*[[Anjelina Belakovskaia]] (URSS, Ukraina, SUA, *1969)
*[[Liudmila Belavenets]] (URSS, Rusia, *1940)
*[[Sergey Belavenets]] (URSS, Rusia, 1910-1942)
*[[Ridha Belkadi]] (Tunizia, 1925-2012)
*[[Slim Belkhodja]] (Tunizia, *1962)
*[[Bilel Bellahcene]] (Bro-C'hall, Aljeria, *1984)
*[[Saâd Belouadah]] (Aljeria, * 1979)
*[[Aleksandr Belyavskiy]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1953)
*[[Jana Bellin]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, *1947)
*[[Fabio Bellini]] (Italia, *1969)
*[[Juan Bellón]] (Spagn, *1950)
*[[Bruno Belotti]] (Italia, *1964)
*[[Zdzisław Belsitzmann]] (Polonia, circa 1890-1920)
*[[Khalil Bengherabi]] (Aljeria, *1979)
*[[Levi Benima]] (Izelvroioù, 1837-1922)
*[[Clarice Benini]] (Italia, 1905-1976)
*[[Joel Benjamin]] (SUA, *1964)
*[[Francisco Benkö]] (Alamagn, Arc'hantina, *1910)
*[[Pal Benko]] (Bro-C'hall, Hungaria, SUA, *1928)
*[[Gary Benson]] (Aostralia, *1957)
*[[David Berczes]] (Hungaria, *1990)
*[[María Angélica Berea de Montero]] (Arc'hantina, 1914-1983)
*[[Emanuel Berg]] (Sveden, *1981)
*[[Bela Berger]] (Hungaria, Australia, 1931-2005)
*[[Johann Berger]] (Aostria, 1845-1933)
*[[Victor Berger]] (URSS? Ukraina, Bro-Saoz, 1904-1996)
*[[Nils Bergkvist]] (Sveden, 1900-?)
*[[Teodors Bergs]] (URSS, Latvia, 1902-1966)
*[[Hans Berliner]] (Alamagn, SUA, *1929)
*[[Ivar Bern]] (Norvegia, *1967)
*[[Karl Berndtsson]] (Sveden, 1892-1943)
*[[Jacob Bernstein]] (SUA, ?-1958)
*[[Osip Bernstein]] (Rusia, Ukraina, Bro-C'hall, 1882-1962)
*[[Sidney Norman Bernstein]] (SUA, 1911-1992)
*[[Yaacov Bernstein]] (Israel, *1939)
*[[Mario Bertok]] (Kroatia, *1929)
*[[Katarina Beskow]] (Sveden, 1867-1939)
*[[Louis Betbeder Matibet]] (Bro-C'hall, *1901)
*[[Kārlis Bētiņš]] (Latvia, 1867-1943)
*[[Dante Beukes]] (Namibia, *2003)
*[[Siegmund Beutum]] (Aostria, 1890-1966)
*[[Vinay Bhat]] (SUA, *1984)
*[[Sergio Bianchi (echedoù)|Sergio Bianchi]] (1920-1978)
*[[Carlos Bielicki]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Martin Bier]] (Alamagn, 1854-1934)
*[[Horace Bigelow]] (SUA, 1898-1980)
*[[István Bilek]] (Hungaria, *1932)
*[[Paul Rudolf von Bilguer]] (Alamagn, 1815-1840)
*[[Maurice Billecard]] (Bro-C'hall, 1876-?)
*[[Reefat Bin-Sattar]] (Bangladesh, *1974)
*[[Henry Bird]] (Bro-Saoz, 1830-1908)
*[[Nathan Birnboim]] (Israel, *1950)
*[[Klaus Bischoff]] (Alamagn, *1961)
*[[Arthur Bisguier]] (SUA, *1929)
*[[Peter Biyiasas]] (Gres, Kanada, *1950)
*[[Dimitrije Bjelica]] (Serbia, *1935)
*[[Roy Turnbull Black]] (SUA, 1888-1962)
*[[Suzy Blackburn]] (Kembre,*?)
*[[Joseph Henry Blackburne]] (Bro-Saoz, 1841-1924)
*[[Armand Blackmar]] (SUA, 1826-1888)
*[[Joseph Henry Blake (echedoù)|Joseph Henry Blake]] (Bro-Saoz, 1859-1951)
*[[Abram Blass]] (Polonia, Israel, 1895-?)
*[[Ottó Bláthy]] (Hungaria, 1860-1939)
*[[Max Blau]] (Alamagn, Suis, 1918-1984)
*[[Ludwig Bledow]] (Alamagn, 1795-1846)
*[[Paweł Blehm]] (Polonia, *1980)
*[[Dirk Bleijkmans]] (Izelvroioù, Indonezia, 1875-?)
*[[Yaacov Bleiman]] (URSS, Lituania, Israel, 1947-2004)
*[[Calvin Blocker]] (SUA, *1955)
*[[Claude Bloodgood]] (SUA, 1937-2001)
*[[Oscar Blum]] (Lituania, Bro-C'hall, bet ganet kent 1910)
*[[Benjamin Blumenfeld]] (URSS, Belarus, Rusia, 1884-1947)
*[[Max Blümich]] (Alamagn, 1886-1942)
*[[Boris Blumin]] (Rusia, Kanada, SUA, 1907-1998)
*[[Milko Bobotsov]] (Bulgaria, *1931)
*[[Dmitry Bocharov]] (Rusia, *1982)
*[[Samuel Boden]] (Bro-Saoz, 1826-1882)
*[[Jozef Boey]] (Belgia, *1934) 
*[[Fedor Bogatyrchuk]] (Ukraina, Kanada, 1892-1984)
*[[Efim Bogolyoubov]] (Ukraina, Alamagn, 1889-1952)
*[[Paolo Boi]] (Italia, 1528-1598)
*[[Tamara Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Venera Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Deyan Bojkov]] (Bulgaria, *1977)
*[[Jacobo Bolbochán]] (Arc'hantina, 1906-1984)
*[[Julio Bolbochán]] (Arc'hantina, 1920-1996)
*[[Isaak Boleslavskiy]] (URSS, Ukraina, 1919-1977)
*[[Viktor Bologan]] (Moldova, *1971)
*[[Victor Angel Bolzoni]] (Belgia, *1962)
*[[Giovanni Leonardo di Bona]] (Italia, 1542-1587) 
*[[Igor Bondarevsky]] (URSS, Rusia, 1913-1979)
*[[Eero Böök]] (Finland, 1910-1990)
*[[Anapaola Suri Borda Rodas]] (Arc'hantina, *2004)
*[[Ylvije Boriçi]] (Albania, *1965)
*[[Valentina Borisenko]] (Rusia, 1920-1993)
*[[Borislava Borisova]] (Bulgaria, Sveden, *1951)
*[[Nicolas Borouchowitz]] (Belgia, *1898) 
*[[Tea Bosboom-Lanchava]] (Izelvroioù, Jorjia, *1974)
*[[Harallamb Boshku]] (Albania, 1953-2019)
*[[George Steven Botterill|George Botterill]] (Bro-Saoz, Kembre, *1949)
*[[Mic'hail Botvinnik]] (URSS, Rusia, 1911-1995)
*[[Slim Bouaziz]] (Tunizia, *1950)
*[[Mahfoud Boudiba]] (Aljeria, *1966)
*[[Louis de la Bourdonnais]] (Bro-C'hall, 1795-1840)
*[[César Boutteville]] (Viêt-Nam, Bro-C'hall, *1917)
*[[Olena Boytsun]] (Ukraina, *1983)
*[[Julius Brach]] (Tchekoslovakia, 1881-1938)
*[[Stephen Brady]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Fernando Braga]] (Italia, *1958) 
*[[Gyula Breyer]] (Hungaria, 1893-1921)
*[[Alfred Brinckmann]] (Alamagn, 1891-1967)
*[[Sophie Brion]] (Belgia, *1985) 
*[[Milagros Tatiana Brizzi]] (Arc'hantina, *1996)
*[[Mirko Bröder]] (Hungaria, Yougoslavia, Serbia, 1911-1943)
*[[Miklós Bródy]] (Hungaria, Roumania, 1877-1949)
*[[Vladimir Bron]] (URSS, Ukraina, 1909-1985)
*[[David Bronstein]] (URSS, Ukraina, 1924-2006)
*[[Luis Bronstein]] (Arc'hantina, 1946-2014)
*[[Walter Browne]] (Aostralia, SUA, 1949-2015)
*[[Marina Brunello]] (Italia, *1994)
*[[Roberta Brunello]] (Italia, *1991)
*[[Sabino Brunello]] (Italia, *1989)
*[[Hazel Brunker]] (Kembre, *1932)
*[[Fabio Bruno]] (Italia, *1960)
*[[Agnieszka Brustman]] (Polonia, *1962)
*[[Lázaro Bruzón]] (Kuba, *1982)
*[[Stellan Brynell]] (Sveden, *1962)
*[[Bu Xiangzhi]] (Sina, *1985)
*[[Henry Thomas Buckle]] (Bro-Saoz, 1821-1862)
*[[Gerardo Budowski]] (Alamagn, Bro-C'hall, Venezuela, Costa Rica, *1925)
*[[Wincenty Budzyński]] (Polonia, Bro-C'hall, 1815-1866)
*[[Constant Ferdinand Burille]] (Bro-C'hall, SUA, 1866-1914)
*[[Amos Burn]] (Bro-Saoz, 1848-1925)
*[[Algimantas Butnorius]] (URSS, Lituania, *1946)
*[[Edoino Busetto]] (Italia, *1907)
*[[Simone Bussers]] (Belgia)
*[[Yelizaveta Bykova]] (URSS, Rusia, 1913-1989)
*[[Donald Byrne]] (SUA, 1930-1976)
*[[Robert Byrne (echedoù)|Robert Byrne]] (SUA, *1928)
&lt;/div&gt;

== C ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Viviane Caels]] (Belgia, *1968) 
*[[Kler Çaku]] (Albania, *2010)
*[[Jose Camacho Collados]] (Kembre, *1988)
*[[Luciano Cámara]](Arc'hantina, 1916-2004)
*[[Florencio Campomanes]] (Filipinez, 1927-2010)
*[[Daniel Cámpora]] (Arc'hantina, *1957)
*[[María José Campos]], (Arc'hantina, *1999)
*[[Esteban Canal]] (Perou, Italia, 1896-1981)
*[[Saúl Canessa]] (Arc'hantina, 1969-1992)
*[[Arianne Caoili]] (Aostralia, *1986)
*[[José Raúl Capablanca]] (Kuba, 1888-1942)
*[[Guido Cappello]] (Italia, 1933-1996) 
*[[Skënder Çarçani]] (Albania, ? - ?)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Rodolfo Tan Cardoso]] (Filipinez, *1937)
*[[Ruth Volgl Cardoso]] (Brazil, 1934-2000)
*[[Carl Carls]] (Alamagn, 1880-1958)
*[[Magnus Carlsen]] (Norvegia, *1990)
*[[Pontus Carlsson]] (Sveden, *1982)
*[[Horatio Caro]] (Bro-Saoz, Alamagn, 1862-1920)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Pietro Carrera]] (Sikilia, 1573-1647)
*[[Fabiano Caruana]] (Div vroadelezh : SUA &amp; Italia, *1992)
*[[Alda Carvalho]] (Portugal, *1990)
*[[Abigail Cast]] (Kembre, *1978)
*[[Vincenzo Castaldi]] (Italia, 1916-1970)
*[[Ferruccio Castiglioni]] (Italia, 1921-1971) 
*[[Mariano Castillo]] (Chile, 1905-1970)
*[[Mišo Cebalo]] (Kroatia, *1945)
*[[Ekrem Cekro]] (Belgia, *1950) 
*[[Altin Çela]] (Albania, *1975)
*[[Giovanni Cenni]] (Italia, 1881-1957)
*[[Alfonso Ceron]] (Spagn, 1535-?)
*[[Louisa Ceulemans]] (Belgia, 1925-2007) 
*[[Alla Chaikovskaya]] (Jorjia, URSS, 1934-2007)
*[[Oscar Chajes]] (Ukraina, Aostria, SUA, 1873-1928)
*[[Ferenc Chalupetzky]] (Hungaria, 1886-1951)
*[[Edward Chamier]] (Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1840-1892)
*[[Chan Peng Kong]] (Singapour, *1956)
*[[Sandipan Chanda]] (India, *1983)
*[[Chang Tung Lo]] (Sina, bet ganet a-raok 1960)
*[[Murray Chandler]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, *1960)
*[[Pascal Charbonneau]] (Kanada, *1983)
*[[Inga Charkhalashvili]] (Jorjia, *1983)
*[[Rudolf Charousek]] (Hungaria, 1873-1900)
*[[Hilda Chater]] (Kerne-Veur, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1874-1968)
*[[Chantal Chaudé de Silans]] (Bro-C'hall, 1919-2001)
*[[Valery Chekhov]] (Rusia, *1955)
*[[Vitalia Chekhover]] (Rusia, 1908-1965)
*[[Chen De]] (Sina, *1949)
*[[Ivan Cheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Mariana Cherati]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Alexander Cherepkov]] (URSS, Rusia, *1920)
*[[Irving Chernev]] (Rusia, SUA, 1900-1981)
*[[Alexander Chernin]] (URSS, Ukraina, Hungaria, *1960)
*[[Konstantin Chernyshov]] (URSS, Rusia, *1967)
*[[André Chéron]] (Bro-C'hall, 1895-1980)
*[[Adriano Chicco]] (Italia, 1907-1990)
*[[Marianna Chierici]] (Italia, *1990)
*[[Walid Chikhaoui]] (Tunizia, *1978)
*[[Aleksey Chirov]] (URSS, Latvia, Spagn, *1972)
*[[Duilio Collutiis]] (Italia, *1976) 
*[[Vladimir Chouchelov]] (URSS, Rusia, Belgia, *1969) 
*[[Larry Christiansen]] (SUA, *1956)
*[[Slavko Cicak]] (Montenegro, Sveden, *1969)
*[[Roberto Cifuentes]] (Chile, Izelvroioù, Spagn, *1957)
*[[Pavlina Čilingirova]] (Bulgaria, *1955)
*[[Victor Ciocâltea]] (Roumania, 1932-1983)
*[[Pieter Claesen]] (Belgia, *1971) 
*[[Hermann Clemenz]] (Estonia, 1846-1908)
*[[Albert Clerc]] (Bro-C'hall, 1830-1918)
*[[Viktorija Čmilytė]] (Lituania, *1983)
*[[James Cobb]] (Kembre, *1977)
*[[John Cochrane (echedoù)|John Cochrane]] (Bro-Saoz, 1798-1878)
*[[Erich Cohn]] (Alamagn, 1884-1918)
*[[Wilhelm Cohn]] (Alamagn, 1859-1913)
*[[Margarida Coimbra]] (Portugal, *1983)
*[[Niala Collazo Hidalgo-Gato]] (Kuba, Spagn, *1983)
*[[Edgard Colle]] (Belgium, 1897-1932)
*[[John W. Collins]] (SUA, 1912-2001)
*[[Eugene Ernest Colman]] (Bro-Saoz, 1878-1964)
*[[Zulema Colman]] (Arc'hantina, *?)
*[[Adrián García Conde]] (Mec'hiko, Bro-Saoz, 1886-1943)
*[[Ennio Contedini]] (Italia, *1934)
*[[Daniel Contin]] (Italia, Arc'hantina, *1962) 
*[[Stuart Conquest]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Gorik Cools]] (Belgia, *1964) 
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Anya Corke]] (Bro-Saoz, Hong Kong, *1990) 
*[[Frants Cornelis]] (Belgia, *1942)
*[[Nicolaas Cortlever]] (Izelvroioù, 1915-1995)
*[[Juan Corzo]] (Kuba, 1873-1941)
*[[Laura Costantini]] (Italia, *1985)
*[[Roberto Cosulich]] (Italia, 1946-?) 
*[[Carlo Cozio]] (Italia, 1715-1780)
*[[Spencer Crakanthorp]] (Aostralia, 1885-1936)
*[[Pia Cramling]] (Sveden, *1963)
*[[Robert Crépeaux]] (Bro-C'hall, 1900-1994)
*[[Walter Cruz]] (Brazil, 1910-1967)
*[[István Csom]] (Hungaria, *1940)
*[[Miguel Cuéllar]] (Kolombia, 1916-1985)
*[[Josef Cukierman]] (Polonia, Bro-C'hall, 1900-1941)
*[[John Curdo]] (SUA, *1931)
*[[Elisabeth Cuypers]] (Belgia)
*[[Ognjen Cvitan]] (Kroatia, *1961)
*[[Hieronim Czarnowski]] (Polonia, Bro-C'hall, Aostria-Hungaria, 1834-1902)
*[[Moshe Czerniak]] (Polonia, Israel, 1910-1984)
&lt;/div&gt;

== C'H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Aleksandr C'halifman]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Ibragim C'hamrakoulov]] (Ouzbekistan, Spagn, *1982)
*[[Igor C'henkin]] (Rusia, Alamagn, *1968)
*[[Ratmir C'holmov]] (URSS, Lituania, 1925-2006)
&lt;/div&gt;
== D ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Arthur Dake]] (SUA, 1910-2000)
*[[Colm Daly]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Mohammed Damaj]] (Palestina, *2001)
*[[Rui Damaso]] (Portugal, *1968)
*[[Damião de Odemira|Pedro Damiano]] (Portugal, 1480-1544)
*[[Mato Damjanović]] (Kroatia, 1927-2011)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Silvio Danailov]] (Bulgaria, *1961)
*[[Elina Danielian]] (Armenia, *1978)
*[[A. Polak Daniels]] (Izelvroioù, a-raok 1855-goude 1883)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Dawid Daniuszewski]] (Polonia, 1885-1944)
*[[Klaus Darga]] (Alamagn, *1934)
*[[Alberto David]] (Luksembourg, *1970)
*[[Jacques Davidson]] (Izelvroioù, 1890-1961)
*[[Mary Elizabeth Davies]] (Kembre, 1925-2015)
*[[Nigel Rodney Davies|Nigel Davies]] (Kembre, Bro-Saoz, *1960)
*[[Frederic Deacon]] (Bro-Saoz, 1829-1875)
*[[Alba Decataldo]] (Italia, *1970) 
*[[Brenda Decorte]] (Belgia)
*[[Chakkravarthy Deepan]] (India, *1987)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Alain Defize]] (Belgia, *1953)
*[[Marigje Degrande]] (Belgia, *1992)
*[[Boris De Greiff]] (Kolombia, *1930)
*[[Odile de Heilbronner]] (Arc'hantina, 1930-?)
*[[Ann Teresa Delaney]] (Iwerzhon, *1962)
*[[Aleksander Delchev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Gunter Deleyn]] (Belgia, *1955)
*[[Mairelys Delgado Crespo]] (Kuba, Spagn, *1974)
*[[Eugene Delmar]] (SUA, 1841-1909)
*[[Ercole Del Rio]] (Italia, 1723 pe 1726-1802)
*[[Lucio Del Vecchio]] (1907-1980) 
*[[Yelena Dembo]] (Rusia, Israel, Hungaria, Gres, *1983)
*[[Arnold Denker]] (SUA, 1914-2005)
*[[Maria De Rosa]] (Italia, *1988) 
*[[Alexandre Deschapelles]] (Bro-C'hall, 1780-1847)
*[[Andrei Deviatkin]] (Rusia, *1980)
*[[Paul Devos]] (Belgia, 1911-1981)
*[[Mathias de Wachter]] (Belgia, *1979)
*[[Aleksandr Dgebouadze]] (Jorjia, URSS, Belgia, *1971)
*[[André Diamant]] (Brazil, *1990)
*[[Paulo Dias]] (Portugal, *1979)
*[[Wilsaida Diaz]] (Republik Dominikan, *1991)
*[[Emil Josef Diemer]] (Alamagn), 1908-1990)
*[[Mark Diesen]] (SUA, 1957-2008)
*[[Julius Dimer]] (Alamagn), 1871-1945)
*[[Ding Liren]] (Sina), *1992)
*[[Nathan Divinsky]] (Kanada, *1925)
*[[Rune Djurhuus]] (Norvegia, *1970)
*[[Maxim Dlugy]] (Rusia, SUA, *1966)
*[[Josef Dobiáš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1886-1981)
*[[Yosef Dobkin]] (Rusia, Israel, *1909)
*[[Tihomir Atanasov Dovramadjiev]] (Bulgaria, *1979)
*[[Stefan Docx]] (Belgia, *1974)
*[[Yury Dokhoian]] (Rusia, *1964)
*[[Sergey Dolmatov]] (Rusia, *1959)
*[[Lenier Dominguez]] (Kuba, *1983)
*[[Józef Dominik]] (Polonia, 1894-1920)
*[[Zadok Domnitz]] (Israel, *1933)
*[[Elena Donaldson]] (Rusia, Georgia, SUA, *1957)
*[[John W. Donaldson]] (SUA, *1958)
*[[Ivo Donev]] (Aostria, *1959)
*[[Jan Hein Donner]] (Izelvroioù, 1927-1988)
*[[Iossif Dorfman]] (Ukraina, Bro-C'hall, *1952)
*[[Ashote Draftian]] (Belgia, *1955)
*[[Alexei Dreiev]] (URSS, Rusia, *1969)
*[[Leonids Dreibergs]] (Latvia, SUA, 1908-1969)
*[[Petar Drenchev]] (Bulgaria, *1977) 
*[[Kurt Dreyer]] (Alamagn, Afrika ar Su), 1909-1981)
*[[Tihomil Drezga]] (Kroatia, SUA, 1903-1981)
*[[Yuri Drozdovskij]] (Ukraina, *1984)
*[[Leroy Dubeck]] (SUA, *1939)
*[[Serafino Dubois]] (Italia, 1817-1899)
*[[Daniil Dubov]] (Rusia, *1996)
*[[Andreas Dückstein]] (Hungaria, Aostria, *1927)
*[[Jean Dufresne]] (Alamagn, 1829-1893)
*[[Yves Duhayon]] (Belgia, *1954)
*[[Andreas Duhm]] (Alamagn, Suis, 1883-1975)
*[[Dietrich Duhm]] (Alamagn, Suis, 1880-1954)
*[[Hans Duhm]] (Alamagn, Suis, 1878-1946)
*[[Arthur Dunkelblum]] (Polonia, Belgia, 1906-1979)
*[[Joaquim Durão]] (Portugal, 1930-2015)
*[[Oldřich Duras]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1882-1957)
*[[Marc Dutreeuw]] (Belgia, *1960)
*[[Fyodor Duz-Khotimirsky]] (Ukraina, 1879-1965)
*[[Mark Dvoretsky]] (Rusia, *1947)
*[[Joanna Dworakowska]] (Polonia, *1978)
*[[Eduard Dyckhoff]] (Alamagn, 1880-1949)
*[[Viacheslav Dydyshko]] (Belarus, *1949)
*[[Boruch DynerBoruch Israel Dyner]] (Polonia, Belgia, Israel, 1903-1979)
*[[Semen Dvoirys]] (Rusia, *1958)
*[[Nana Dzagnidze]] (Jorjia, *1987)
*[[Roman Dzindzichashvili]] (Jorjia, Israel, SUA, *1944)
*[[Marat Dzhumaev]] (Ouzbekistan, *1976)
&lt;/div&gt;

== E ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[James Eade]] (SUA, *1957)
*[[Zahar Efimenko]] (Ukraina, *1985)
*[[Igor Efimov (Monako)|Igor Efimov]] (URSS, Jorjia, Rusia, *1960)
*[[Marsel Efroimski]] (Israel, *1995)
*[[Jaan Ehlvest]] (Estonia, *1962)
*[[Rakhil Eidelson]] (Belarus, *1958)
*[[Charles Sidney Eichab]] (Namibia, *1979)
*[[Vereslav Eingorn]] (Ukraina, *1956)
*[[Louis Eisenberg]] (Ukraina, SUA, 1876-goude 1909)
*[[Bengt Ekenberg]] (Sveden, 1912-1986)
*[[Folke Ekström]] (Sveden, 1906-2000)
*[[Fouad El Taher]] (Egipt, *1965)
*[[Essam El-Gindy]] (Egipt, *1966)
*[[Erich Eliskases]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina, Brazil, 1913-1997)
*[[Pavel Eljanov]] (Ukraina, *1983)
*[[Moissei Eljaschoff]] (Lituania, 1870-1919)
*[[Jaime Emma]] (Arc'hantina, 1938-2005)
*[[John Emms (echedoù)|John Emms]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Elijah Emojong]] (Ouganda, *1992)
*[[Lucijs Endzelins]] (Estonia, Latvia, Aostralia, 1909-1981)
*[[Jens Enevoldsen]] (Denmark, 1907-1980)
*[[Ludwig Engels]] (Alamagn, Brazil, 1905-1967)
*[[Berthold Englisch]] (Aostria, 1851-1897)
*[[David Enoch]] (Israel, *1900)
*[[Vladimir Epishin]] (Rusia, *1965)
*[[Stefan Erdélyi]] (Hungaria, Roumania, 1905-1968)
*[[Hanna Ereńska]] (Polonia, *1946)
*[[Evgenij Ermenkov]] (Bulgaria, Palestina, *1949)
*[[Wilhelm Ernst (echedoù)|Wilhelm Ernst]] (Alamagn, 1905-1952)
*[[John Angus Erskine]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1873-1960)
*[[Yakov Estrin]] (Rusia, 1923-1987)
*[[Max Euwe]] (Izelvroioù, 1901-1981)
*[[Deborah Evans-Quek]] (Kembre, *1961)
*[[Larry Evans]] (SUA, 1932-2010)
*[[William Evans|William Davies Evans]] (Kembre, 1790-1872)
*[[Alexander Evensohn]] (Ukraina, 1892-1919)
*[[Mohamed Ezat]] (Egipt, *1978)
*[[Győző Exner]] (Hungaria, 1864-1945)
&lt;/div&gt;

== F ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Gisella Facchini]] (Italia, *1954)
*[[Samuel Factor]] (Polonia, SUA, 1883-1949)
*[[Louisa Matilda Fagan]] (Italia, Bro-Saoz, 1850-1931)
*[[Hugo Fähndrich]] (Hungaria, Aostria, 1851-1930)
*[[Hans Fahrni]] (Bohemia, Suis, 1874-1939)
*[[William Fairhurst]] (Bro-Saoz, Skos, Zeland-Nevez, 1903-1982)
*[[Sammi Fajarowicz]] (Alamagn, 1908-1940)
*[[Ekateríni Fakhirídou]] (Gres, *1964)
*[[Raphael Falk]] (Rusia, 1856-1913)
*[[Ernst Falkbeer]] (Aostria-Hungaria, 1819-1885)
*[[Roquelina Fandiño Reyes]] (Kuba, *1968)
*[[Yara Faqeeh]] (Palestina, *1999)
*[[Álvaro Faria]] (Portugal, *1954)
*[[Ali Farahat]] (Egipt, *1975)
*[[Stefan Fazekas]] (Hungaria, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1898-1967)
*[[Adham Fawzy]] (Egipt, *2000)
*[[Sergey Fedorchuk]] (Ukraina, *1981)
*[[Alexei Fedorov]] (Belarus, *1972)
*[[John Fedorowicz]] (SUA, *1958)
*[[Vladimir Fedoseev]] (Rusia, *1995)
*[[Movsas Feigins]] (Latvia, Arc'hantina, 1908-1950)
*[[Rafał Feinmesser]] (Polonia, *a-raok 1906)
*[[Florin Felecan]] (Roumania, SUA, *1980)
*[[Rubén Felgaer]] (Arc'hantina, *1981)
*[[Virgilio Fenoglio]] (Arc'hantina, 1902-1990)
*[[António Fernandes]] (Portugal, *1962)
*[[María Florencia Fernández]] (Arc'hantina, *1991)
*[[Diogo Fernando]] (Portugal, *1980)
*[[Arthur Feuerstein]] (SUA, *1935)
*[[Alexandr Fier]] (Brazil, *1988)
*[[Martha Fierro]] (Ecuador, *1977)
*[[Rubens Filguth]] (Brazil, *1956)
*[[Miroslav Filip]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, 1928-2009)
*[[Jakub Filipek]] (Belgia, *1979)
*[[Anton Filippov]] (Ouzbekistan, *1986)
*[[Reuben Fine]] (SUA, 1914-1993)
*[[Ben Finegold]] (SUA, *1969)
*[[Gina Linn Finegold]] (SUA)
*[[Julius Finn]] (Polonia, SUA, 1871-1931)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Bobby Fischer]] (SUA, Island, 1943-2008)
*[[Alex Fishbein]] (SUA, *1968)
*[[Giuliana Fittante]] (Italia, *1951)
*[[Alexander Flamberg]] (Polonia, 1880-1926)
*[[Alfred Flatow (echedoù)|Alfred Flatow]] (Alamagn, Aostralia, *1937)
*[[Glenn Flear]] (Bro-Saoz, *1959)
*[[Ernst Flechsig]] (Alamagn, 1852-1890)
*[[Bernhard Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1853-1931)
*[[Max Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1845-goude 1882)
*[[János Flesch]] (Hungaria, 1933-1983)
*[[Salomon Flor]] (URSS, Ukraina, Tchekoslovakia, Rusia, 1908-1983)
*[[Rodrigo Flores]] (Chile, 1913-2007)
*[[Alberto Foguelman]] (Arc'hantina, *1923)
*[[Jan Foltys]] (Tchekoslovakia, 1908-1952)
*[[George Salto Fontein]] (Izelvroioù, 1890-1963)
*[[Leó Forgács]] (Hungaria, 1881-1930)
*[[Győző Forintos]] (Hungaria, *1935)
*[[Greta Foulon]] (Belgia, *1946)
*[[Albert Fox]] (SUA, 1881-1964)
*[[Maurice Fox]] (Ukraina, Kanada, 1898-1988)
*[[Alfons Franck]] (Belgia)
*[[Zenon Franco]] (Paraguay, *1956)
*[[Selim Franklin (echedoù)|Selim Franklin]] (Bro-Saoz, SUA, 1814-1884)
*[[Janelle Mae Frayna]] (Filipinez, *1996)
*[[Michael Freeman (echedoù)|Michael Freeman]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez, *1960)
*[[Friedhelm Freise]] (Alamagn)
*[[Laurent Fressinet]] (Bro-C'hall, *1981)
*[[Sergey von Freymann]] (Rusia, URSS, Ouzbekistan, 1882-1946)
*[[Joel Fridlizius]] (Sveden, 1869-1963)
*[[Daniel Fridman]] (URSS, Latvia, Alamagn, *1976)
*[[Frederic Friedel]] (Alamagn, *1945)
*[[Gunnar Friedemann]] (Estonia, 1909-1943)
*[[David Friedgood]] (Suafrika, Bro-Saoz, *1946)
*[[Henryk Friedman]] (Polonia, 1903-1942)
*[[Alexander Fritz]] (Alamagn, 1857-1932)
*[[António Frois]] (Portugal, *1962)
*[[Severin From]] (Danmark, 1828-1895)
*[[Zirka Frómeta Castillo]] (Kuba, *1963)
*[[Achilles Frydman]] (Polonia, 1905-1940)
*[[Paulino Frydman]] (Polonia, Arc'hantina, 1905-1982)
*[[Ľubomír Ftáčnik]] (Tchekoslovakia, Slovakia, *1957)
*[[Andrija Fuderer]] (Yougoslavia, Vojvodina, Belgia, 1931-2011)
*[[Semyon Furman]] (Rusia, 1920-1978)
*[[Ivana Maria Furtado]] (India, *1999)
*[[Géza Füster]] (Hungaria, Kanada, 1910-1990)
*[[Roy Fyllingen]] (Norvegia, *1975)
&lt;/div&gt;

== G ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Susanna Gaboyan]] (Armenia, *1996)
*[[Vougar Gachimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Merab Gagunashvili]] (Jorjia, *1985)
*[[Luís Galego]] (Portugal, *1966)
*[[Aleksandr Galkin (echedoù)|Aleksandr Galkin]] (Rusia, *1979)
*[[Joseph Gallagher]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, Suis, *1964)
*[[Alisa Galliamova]] (URSS, Rusia, *1972)
*[[Lilit Galojan]] (Armenia, *1983)
*[[Surya Shekhar Ganguly]] (India, *1983)
*[[Nona Gaprindachvili]] (URSS, Jorjia, *1941)
*[[Valeriane Gaprindashvili]] (Jorjia, *1982)
*[[Carlos Garcia Palermo]] (Arc'hantina, Italia, *1953)
*[[Raimundo García]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Timour Gareev]] (Ouzbekistan, *1988)
*[[Eldar Gasanov]] (Ukraina, *1982)
*[[Vugar Gashimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Anna Gasik]] (Polonia, *1988)
*[[Genric'h Gasparyan]] (Armenia, URSS, 1910-1995)
*[[Einar Gausel]] (Norvegia, *1963)
*[[Viktor Gavrikov]] (Lituania, Suis, *1957)
*[[Vladas Gefenas]] (URSS, Lituania, *1955)
*[[Steven Geirnaert]] (Belgia, *1984) 
*[[Tamaz Gelashvili]] (URSS, Jorjia, *1978)
*[[Boris Gelfand]] (URSS, Belarus, Israel, *1968)
*[[Efim Geller]] (URSS, Ukraina, 1925-1998)
*[[Uzi Geller]] (Israel, *1931)
*[[Lili Gelovani]] (Jorjia, URSS, 1911-1973)
*[[Petar Genov]] (Bulgaria, *1970)
*[[Ljubka Genova]] (Bulgaria, *1983)
*[[Ružka Genova]] (Bulgaria, *1963)
*[[Kiril Georgiev]] (Bulgaria, *1965)
*[[Krum Georgiev]] (Bulgaria, *1958)
*[[Antonina Georgieva]] (Bulgaria, *1948)
*[[Ernő Gereben]] (Hungaria, Suis 1907-1988)
*[[Regina Gerlecka]] (Polonia, 1913-1983)
*[[Eugenio German]] (Brazil, 1930-2001)
*[[Theodor Germann]] (Latvia, 1879-1935)
*[[Alik Gershon]] (Israel, *1980)
*[[Edward Gerstenfeld]] (Polonia, Ukraina 1915-1943)
*[[Georgy Geshev]] (Bulgaria, 1903-1937)
*[[Maria Gevorgyan]] (Armenia, *1994)
*[[Ehsan Ghaem Maghami]] (Iran, *1982)
*[[Tigran Gharamian]] (Bro-C'hall, *1984)
*[[Ameet Ghasi]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Vera Ghazarian]] (Armenia, URSS)
*[[Florin Gheorghiu]] (Roumania, *1944)
*[[Amédée Gibaud]] (Bro-C'hall, 1885-1957)
*[[Johannes Giersing]] (Danmark, 1872-1954)
*[[Ellen Gilbert]] (SUA 1837-1900)
*[[Jessie Gilbert]] (Bro-Saoz, 1987-2006)
*[[Karl Gilg]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1901-1981)
*[[Aivars Gipslis]] (URSS, Latvia, 1937-2000)
*[[Anish Giri]] (Izelvroioù, *1994)
*[[Angelo Giusti]] (Italia, 1901-1986)
*[[Alberto Giustolisi]] (Italia, 1928-1990) 
*[[Matteo Gladig]] (Italia, 1880-1915)
*[[Oleg Gladyszev]] (Rusia, *1977)
*[[Eduard Glass]] (Aostria, 1902 - goude 1980)
*[[Evgeny Gleizerov]] (URSS, Rusia, *1963)
*[[Igor Glek]] (URSS, Rusia, Alamagn, *1961)
*[[Svetozar Gligorić]] (Yougoslavia, Serbia, 1923-2012)
*[[Jozef Gobert]] (Belgia)
*[[Fernand Gobet]] (Suis, *1962)
*[[Rumjana Gočeva]] (Bulgaria, *1957)
*[[Michele Godena]] (Italia, *1967)
*[[Carl Goering]] (Alamagn, 1841-1879)
*[[Alphonse Goetz]] (Bro-C'hall, 1865-1934)
*[[Leonid Gofshtein]] (Israel, *1953)
*[[Ksenia Gogiava]] (Jorjia, URSS, 1916-1973)
*[[Jason Goh Koon-Jong]] (Singapour, *1989)
*[[Veronika Goi]] (Italia, *1980) 
*[[Goh Weiming]] (Singapour, *1983)
*[[Samuel Gold]] (Hungaria, Aostria, SUA, 1835-1920)
*[[Alexander Goldin]] (URSS, Rusia, *1965)
*[[Rusudan Goletiani]] (URSS, Jorjia, SUA, *1980)
*[[Celso Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1879-1924)
*[[Celso Golmayo Zúpide]] (Spagn, Kuba, 1820-1898)
*[[Manuel Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1883-1973)
*[[Vitali Golod]] (URSS, Ukraina, Israel *1971)
*[[Harry Golombek]] (Bro-Saoz, 1911-1995)
*[[Alexander Goloshchapov]] (URSS, Ukraina, *1978)
*[[Alexander Ferdinand von der Goltz]] (Alamagn, 1819-1858)
*[[Valentina Golubenko]] (Estonia, Kroatia, *1990)
*[[Mikhail Golubev]] (URSS, Ukraina, *1970)
*[[Javiera Gómez]] (Chile, *2002)
*[[Ângela Gonçalves]] (Portugal)
*[[Aleksei Goncharov]] (Rusia, 1879-1913)
*[[Gong Qianyun]] (Sina, *1985)
*[[Jayson Gonzales]] (Filipinez, *1969)
*[[Soledad González de Huguet]] (Arc'hantina, 1934-2012)
*[[José González García]] (Mec'hiko, *1973)
*[[Juan Carlos González Zamora]] (Mec'hiko, *1968)
*[[David S. Goodman]] (Bro-Saoz, SUA, *1958)
*[[Johan Goormachtigh]] (Belgia, *1955)
*[[Irina Gorchkova]] (Belgia, *1977)
*[[Stephen J. Gordon]] (Bro-Saoz, *1986)
*[[Danny Gormally]] (Bro-Saoz, *1976)
*[[George H. D. Gossip]] (SUA, Bro-Saoz, 1841-1907)
*[[Solomon Gotthilf]] (URSS, Rusia, 1903-1967)
*[[Hermann von Gottschall]] (Alamagn, 1862-1933)
*[[Mic'hail Gourevitch (echedoù)|Mic'hail Gourevitch]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Tarek Goutali]] (Aljeria, *1983)
*[[Boris Grachev]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksander Graf]] (URSS, Ouzbekistan, Alamagn, *1962)
*[[Sonja Graf]] (Alamagn, Arc'hantina, SUA, 1908-1965)
*[[Rita Gramignani]] (Italia, *1943) 
*[[Julio Granda]] (Perou, *1967)
*[[Roberto Grau]] (Arc'hantina, 1900-1944)
*[[Gioacchino Greco]] (Italia, 1600 - c. 1634)
*[[Ewen McGowen Green]] (Zeland-Nevez, *1950)
*[[Alon Greenfeld]] (SUA, Israel, *1964)
*[[John Grefe]] (SUA, *1947)
*[[Bernhard Gregory]] (Estonia, Alamagn, 1879-1939)
*[[Gisela Kahn Gresser]] (SUA, 1906-2000)
*[[Helgi Gretarsson]] (Island, *1977)
*[[Richard Griffith (echedoù)|Richard Griffith]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Nikolay Grigoriev]] (URSS, Rusia, 1895-1935)
*[[Avetik Grigoryan]] (Armenia, *1989)
*[[Vincent Grimm]] (Aostria, Hungaria, 1800-1872)
*[[Aleksandr Grichtchouk]] (URSS, Rusia, *1983)
*[[Efstratios Grivas]] (Gres, *1966)
*[[Henri Grob]] (Suis, 1904-1974)
*[[Aristide Gromer]] (Bro-C'hall, *1909)
*[[Adriaan de Groot]] (Izelvroioù, *1914)
*[[Ernst Grünfeld]] (Aostria, 1893-1962)
*[[Yehuda Gruenfeld]] (Polonia, Israel, *1956)
*[[James Grundy (echedoù)|James Grundy]] (Bro-Saoz, SUA, 1855-1919)
*[[Izaak Grynfeld]] (Polonia, Israel, *1920)
*[[Gu Xiaobing]] (Sina, *1985)
*[[Ion Gudju]] (Roumania, 1897-1988)
*[[Richard Guerrero]] (Spagn, *1973)
*[[Eduard Gufeld]] (URSS, Ukraina, SUA, 1936-2002)
*[[Ilse Guggenberger]] (Kolombia, *1942)
*[[Carlos Guimard]] (Arc'hantina, 1913-1998)
*[[Cemil Gulbas]] (Belgia, *1980)
*[[Boris Gulko]] (URSS, Rusia, SUA, *1947)
*[[Gunnar Gundersen (echedoù)|Gunnar Gundersen]] (Bro-C'hall, Norvegia, Aostralia, 1882-1943)
*[[Isidor Gunsberg]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1854-1930)
*[[Abhijeet Gupta]] (India, *1989)
*[[Dmitry Gurevich]] (URSS, Rusia, SUA, *1956)
*[[Ilya Gurevich]] (URSS, Ukraina, SUA, *1972)
*[[Mikhail Gurevich (echedoù)|Mikhail Gurevich]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Bukhuti Gurgenidze]] (URSS, Jorjia, 1933-2008)
*[[Nino Gurieli]] (Jorjia, URSS, *1961)
*[[Jan Gustafsson]] (Alamagn, *1979)
*[[Emanuel Guthi]] (Israel, *1930)
*[[Lev Gutman]] (URSS, Latvia, Israel, Alamagn, *1945)
*[[Fritz Gygli]] (Suis, 1896-1980)
*[[Alfred William Gyles]] (Zeland-Nevez, 1888-1967)
&lt;/div&gt;

== H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mohamed Haddouche]] (Aljeria, *1984)
*[[Anna Hahn (echedoù)|Anna Hahn]] (Latvia, SUA, *1976)
*[[Anna Hairapetian]] (Armenia, *1989)
*[[Anna Hakobian]] (Armenia, URSS)
*[[Vladimir Hakobyan]] (Armenia, *1971)
*[[Vitalia Halberstadt]] (Ukraina, Bro-C'hall, 1903-1967)
*[[Alexander Halprin]] (Rusia, Aostria, 1868-1921)
*[[Ahmed Ibrahim Hamed]] (Egipt, *1954)
*[[Tunc Hamarat]] (Turkia, Aostria, *1946)
*[[Hicham Hamdouchi]] (Maroko, *1972)
*[[Rani Hamid]] (Bangladesh, *1944)
*[[Jon Ludvig Hammer]] (Norvegia, *1990)
*[[Taqwa Hamouri]] (Palestina, *2006)
*[[Carl Hamppe]] (Suis, Aostria, 1814-1876)
*[[Milton Hanauer]] (SUA, 1908-1988)
*[[James Hanham]] (SUA, 1840-1923)
*[[Hermann von Hanneken (echedoù)|Hermann von Hanneken]] (Alamagn, 1810-1886)
*[[Curt Hansen (echedoù)|Curt Hansen]] (Danmark, *1964)
*[[Wilhelm Hanstein]] (Alamagn, 1811-1850)
*[[Khosro Harandi]] (Iran, *1950)
*[[Dronavalli Harika]] (India, *1991)
*[[Pendyala Harikrishna]] (India, *1986)
*[[Max Harmonist]] (Alamagn, 1864-1907)
*[[Daniel Harrwitz]] (Alamagn, Bro-C'hall, 1823-1884)
*[[William Hartston]] (Bro-Saoz, *1947)
*[[Wolfgang Hasenfuss]] (Latvia, *1900)
*[[Stewart Haslinger]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Arnaud Hauchard]] (Bro-C'hall, *1971)
*[[Cécile Haussernot]] (Bro-C'hall, *1998)
*[[Stephane Hautot]] (Belgia, *1969) 
*[[Kornél Havasi]] (Hungaria, 1892-1945)
*[[Mark Hebden]] (Bro-Saoz, *1958)
*[[Jean Hebert]] (Kanada, *1957)
*[[Hans-Joachim Hecht]] (Alamagn, *1939)
*[[Jonny Hector]] (Sveden, *1964)
*[[Fenny Heemskerk]] (Izelvroioù, 1919-2007)
*[[Wolfgang Heidenfeld]] (Alamagn, Suafrika, Iwerzhon, 1911-1981)
*[[Jakub Heilpern]] (Polonia, 1850-1910)
*[[Herbert Heinicke]] (Brazil, Alamagn, 1905-1988)
*[[Arved Heinrichsen]] (Lituania, 1879-1900)
*[[Dan Heisman]] (SUA, *1950)
*[[Grigory Helbach]] (Rusia, 1863-1930)
*[[Karl Helling]] (Alamagn, 1904-1937)
*[[Johan Hellsten]] (Sveden, *1975)
*[[Hermann Helms]] (SUA, 1870-1963)
*[[Ron Henley (echedoù)|Ron Henley]] (SUA, *1956)
*[[Moriz Henneberger]] (Suis, 1878-1959)
*[[Walter Henneberger]] (Suis, 1883-1969)
*[[Luc Henris]] (Belgia, *1959)
*[[Deen Hergott]] (Kanada, *1962)
*[[Sigmund Herland]] (Roumania, 1865-1954)
*[[Róża Herman]] (Polonia, 1902-1995)
*[[Tania Regla Hernandez Alvarez]] (Kuba,Kostarika *1963)
*[[Yudania Hernández Estévez]] (Kuba, Spagn, *1963)
*[[Gilberto Hernández Guerrero]] (Mec'hiko, *1970)
*[[Sabina Hernandez Penna]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Carla Herrera]] (Arc'hantina, *?)
*[[Laura Herrera]] (Arc'hantina, *1971)
*[[Abdelrahman Hesham]], (Egipt, *1992)
*[[Tiger Hillarp Persson]] (Sveden, *1970)
*[[Wilhelm Hilse]] (Alamagn, 1878-1940)
*[[Moshe Hirschbein]] (Polonia, 1894-1940)
*[[Moses Hirschel]] (Alamagn, 1754 - c. 1823)
*[[Philipp Hirschfeld]] (Alamagn, 1840-1896)
*[[Jóhann Hjartarson]] (Island, *1963)
*[[Gohar Hlghatian]] (Armenia, URSS, *1975)
*[[Slaheddine Hmadi]] (Tunizia, *1950)
*[[Anastasiia Hnatyshyn]] (Ukraina, *2010)
*[[Hoang Thanh Trang]] (Viêt-Nam, Hungaria, *1980)
*[[Albert Hodges]] (SUA, 1861-1944)
*[[Julian Hodgson]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Leopold Hoffer]] (Hungaria, Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1842-1913)
*[[Karl Holländer]] (Alamagn, 1868-? )
*[[Edith Holloway]] (Bro-Saoz, 1868-1956)
*[[Krystyna Hołuj-Radzikowska]] (Polonia, 1931-2006)
*[[Walther von Holzhausen]] (Aostria, Alamagn, 1876-1935)
*[[Baldur Hönlinger]] (Aostria, Alamagn, 1905-1990)
*[[Bill Hook]] (SUA, British Virgin Islands, 1925–2010)
*[[Vlastimil Hort]] (Tchekoslovakia, Alamagn, *1944)
*[[Israel Horowitz]] (SUA, 1907-1973)
*[[Bernhard Horwitz]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1807-1885)
*[[Henry Hosmer]] (SUA, 1837-1892)
*[[Enamul Hossain]] (Bangladesh, *1981)
*[[Hou Yifan]] (Sina, *1994)
*[[Asma Houli]] (Aljeria, *1976)
*[[Jovanka Houska]] (Bro-Saoz, *1980)
*[[Clarence Howell]] (SUA, 1881-1936)
*[[David Howell (echedoù)|David Howell]] (Bro-Saoz, *1990)
*[[Manuel Leon Hoyos]] (Mec'hiko, *1989)
*[[Zbyněk Hráček]] (Republik Tchek, *1970)
*[[Karel Hromádka]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1887-1956)
*[[Vincenc Hrubý]] (Bohemia, Aostria, Italia, 1856-1917)
*[[Hsu Li Yang]] (Singapour, *1972)
*[[Huang Qian]] (Sina, *1986)
*[[Robert Hübner]] (Alamagn, *1948)
*[[Werner Hug]] (Suis, *1952)
*[[Beryl Hughes]] (Kembre, 1931-2017)
*[[Krunoslav Hulak]] (Kroatia, *1951)
*[[Koneru Humpy]] (India, *1987)
*[[Isabel Hund]] (Alamagn)
*[[Harriet Hunt]] (Bro-Saoz, *1978)
*[[Stuart James Hutchings]] (Kembre, *1960)
*[[Alexander Huzman]] (URSS, Ukraina, Israel, *1962)
&lt;/div&gt;

== I ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hatim Ibrahim 1975]], (Egipt, *1975)
*[[Ildar Ibragimov]] (Rusia, SUA, *1967)
*[[Bella Igla]] (Rusia, Israel, *1985)
*[[Juan Iliesco]] (Roumania, Arc'hantina, 1898-1968)
*[[Rolando Illa]] (SUA, Kuba, Arc'hantina, 1880-1937)
*[[Miguel Illescas Córdoba]] (Spagn, *1965)
*[[Alexander Ilyin-Zhenevsky]] (Rusia, 1894-1941)
*[[Ernesto Inarkiev]] (Kirgizstan, Rusia, *1985)
*[[Viorel Iordachescu]] (Moldova, *1977)
*[[Nana Ioseliani]] (Jorjia, *1962)
*[[Valentin Iotov]] (Bulgaria, *1988)
*[[Andrei Istrăţescu]] (Roumania, *1985)
*[[Saidali Iuldachev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Vassily Ivanchuk]] (Ukraina, *1969)
*[[Ivan Ivanišević]] (Serbia, *1977)
*[[Alexander Ivanov (echedoù)|Alexander Ivanov]] (SUA, *1956)
*[[Igor Ivanov (echedoù)|Igor Ivanov]] (Rusia, Kanada, SUA, 1947-2005)
*[[Božidar Ivanović]] (Montenegro, *1949)
*[[Borislav Ivkov]] (Serbia, *1933)
*[[Stefan Izbinsky]] (Ukraina, 1884-1912)
*[[Zviad Izoria]] (Georgia, *1984)
&lt;/div&gt;
== J ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jana Jacková]] (Republik Tchek, *1982)
*[[Egil Jacobsen]] (Danmark, 1897-1923)
*[[Ernst Jacobson]] (Sveden, ?-?)
*[[Michel Jadoul]] (Belgia, *1957)
*[[Carl Jaenisch]] (Finland, Rusia, 1813-1872)
*[[Charles Jaffé]] (Rusia, SUA, 1883-1941)
*[[Jerzy Jagielski]] (Polonia, Alamagn, 1897-1955)
*[[Dmitry Jakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Lora Jakovleva]] (URSS, Rusia, *1932)
*[[Natia Janjgava]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Dragoljub Janošević]] (Serbia, *1923)
*[[Chaim Janowski]] (Polonia, Alamagn, Japan, c. 1868 - 1935)
*[[Dawid Janowski]] (Polonia, Bro-C'hall, 1868-1927)
*[[Vlastimil Jansa]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, *1942)
*[[Nicolai Jasnogrodsky]] (Ukraina, Bro-Saoz, SUA, 1859-1914)
*[[Carlos Jauregui]] (Chile, Kanada, *1932)
*[[Lela Javakhishvili]] (Jorjia, *1984)
*[[Florian Jenni]] (Suis, *1980)
*[[Stephen Jessel]] (Iwerzhon, *1986)
*[[Eleazar Jiménez]] (Kuba, *1928)
*[[Baadur Jobava]] (Jorjia, *1983)
*[[Leif Erlend Johannessen]] (Norvegia, *1980)
*[[Svein Johannessen]] (Norvegia, 1937-2007)
*[[Ingi Randver Jóhannsson]] (Island, 1936-2010)
*[[Darryl Johansen]] (Aostralia, *1959)
*[[Walter John]] (Polonia, Alamagn, 1879-1940)
*[[Hans Johner]] (Suis, 1889-1975)
*[[Paul Johner]] (Suis, 1887-1938)
*[[Jean-François Jolly]] (Breizh, *1986)
*[[Gawain Jones]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Iolo Ceredig Jones]] (Kembre, 1947-2021)
*[[Richard Stuart Jones]] (Kembre, *1983)
*[[T. Llew Jones]] (Kembre, 1915-2009)
*[[Ju Wenjun]] (Sina, *1991)
*[[Carlos Eleodoro Juárez]] (Arc'hantina, 1938-2024)
*[[Max Judd]] (Polonia, SUA, 1851-1906)
*[[Klaus Junge]] (Chile, Alamagn, 1924-1945)
*[[Otto Junge]] (Chile, Alamagn, 1887-1978)
*[[Miervaldis Jursevskis]] (Latvia, Kanada, *1921)
&lt;/div&gt;

== K ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mejdi Kaabi]] (Tunizia, 1961-2019)
*[[Joyce Kabengano]] (Ouganda, *1990)
*[[Ketino Kachiani]] (Jorjia, URSS, Alamagn, *1971)
*[[Bernhard Kagan]] (Polonia, Alamagn, 1866-1932)
*[[Shimon Kagan]] (Israel, *1942)
*[[Victor Kahn]] (Rusia, Bro-C'hall, 1889-1971)
*[[Gregory Kaidanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, SUA, *1959)
*[[Osmo Kaila]] (Finland, 1916-1991)
*[[Eliso Kakabadze]] (Jorjia, URSS, 1929-1998)
*[[Tsitsino Kakhabrishvili]] (Jorjia, *1946)
*[[Svetlana Kalandarishvili]] (Jorjia, URSS, *1937)
*[[Lusik Kalashian]] (Armenia, URSS)
*[[Charles Kalme]] (Latvia, Alamagn, SUA, 1939-2003)
*[[Sigitas Kalvaitis]] (Lituania, *1987)
*[[Gata Kamski]] (URSS, Tatarstan, Rusia, SUA, *1974)
*[[Ilya Kan]] (URSS, Rusia, 1909-1978)
*[[Marcus Kann]] (Aostria, 1820-1886)
*[[Tarun Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2004)
*[[Trisha Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2005)
*[[Albert Kapengut]] (Belarus, *1945)
*[[Julio Kaplan]] (Arc'hantina, Puerto Rico, SUA, *1950)
*[[Darja Kapš]] (Slovenia, *1981)
*[[Nikola Karaklajić]] (Yougoslavia, 1926-2008)
*[[Silva Karapetian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona May Karff]] (Moldova, Rusia, Palestina, SUA, 1914-1998)
*[[Aída Karguer]] (Arc'hantina, 1931-1976)
*[[Sergei Kariakin (Estonia)|Sergei Kariakin]] (URSS, Estonia, *1964)
*[[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]] (Ukraina, Rusia, *1990)
*[[Ilir Karkanaqe]] (Albania, 1956-2012)
*[[Anastasiya Karlovich]] (Ukraina, *1982)
*[[Jalghoum Karmel]] (Palestina, *1994)
*[[Anatoliy Karpov]] (URSS, Rusia, *1951)
*[[Isaac Kashdan]] (SUA, 1905-1985)
*[[Rustam Kasimdzhanov]] (URSS,Ouzbekistan, *1979)
*[[Tsiala Kasoshvili]] (Jorjia, URSS, *1963)
*[[Garry Kasparov]] (URSS, Azerbaijan, Rusia, *1963)
*[[Genrikh Kasparyan]] (URSS, Armenia, 1910-1995)
*[[Robert Katende]] (Ouganda, *1982)
*[[Miroslav Katětov]] (Tchekoslovakia, 1918-1995)
*[[Fani Kats]] (URSS, Rusia, 1895-1964)
*[[Arthur Kaufmann]] (Roumania, Aostria, 1872-1940)
*[[Lubomir Kavalek]] (Tchekoslovakia, SUA, *1943)
*[[Bechir Kchouk]] (Tunizia, *1924)
*[[Raymond Keene]] (Bro-Saoz, *1948)
*[[Hermann Keidanski]] (Polonia, Alamagn, 1865-1938)
*[[Dieter Keller]] (Suis, *1936)
*[[Edith Keller-Herrmann]] (Alamagn, *1921)
*[[Rudolf Keller]] (Alamagn, 1917-1993)
*[[Brian Kelly (echedoù)|Brian Kelly]] (Iwerzhon, *1978)
*[[Emil Kemény]] (Hungaria, SUA, 1860-1925)
*[[Edvīns Ķeņģis]] (Latvia, *1959)
*[[Hugh Alexander Kennedy]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, 1809-1878)
*[[Paul Keres]] (URSS, Estonia, 1916-1975)
*[[Tim Kett]] (Kembre, *1962)
*[[Alexander Kevitz]] (SUA, 1902-1981)
*[[Rohini Khadilkar]] (India, *1963)
*[[Erna Khalafian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona Khaled]] (Egipt, *1994)
*[[Mir Sultan Khan]] (India, Pakistan, 1905-1966)
*[[Anahit Kharatyan]] (Armenia, *1987)
*[[Andrei Kharlov]] (Rusia, 1968-2014)
*[[Murtas Kazhgaleyev]] (Kazakstan, *1973)
*[[Abram Khavin]] (Ukraina, 1914-1974)
*[[Denis Khismatullin]] (Rusia, *1984)
*[[Tamar Khmiadashvili]] (Jorjia, *1944)
*[[Ratmir Kholmov]] (Rusia, Belarus, Lituania, 1925-2006)
*[[Bella Khotenashvili]] (Jorjia, URSS, *1977) 
*[[Miranda Khorava]] (Jorjia, URSS, 1985)
*[[Natalia Khoudgarian]] (Rusia, Kanada, *1975)
*[[Sopiko Khukhashvili]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Nino Khurtsidze]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Inga Khurtsilava]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Feliks Kibbermann]] (Estonia, a-raok 1914)
*[[Georg Kieninger]] (Alamagn, 1902-1975)
*[[Lionel Kieseritzky]] (Estonia, Bro-C'hall, 1806-1853)
*[[R.K. Kieseritzky]] (Estonia, Rusia, c. 1870 - goude 1922)
*[[Grace Kigeni]] (Ouganda, *1983)
*[[Daniel J. King|Daniel King]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Olof Kinnmark]] (Sveden, 1897-1970)
*[[Ove Kinnmark]] (Sveden, *1944)
*[[Georg Klaus]] (Alamagn, 1912-1974)
*[[Jan Kleczyński, Jr.]] (Polonia, 1875-1939)
*[[Jan Kleczyński, Sr.]] (Polonia, 1837-1895)
*[[Ernest Klein (echedoù)|Ernst Klein]] (Aostria, Bro-Saoz, 1910-1990)
*[[Paul Klein (echedoù)|Paul Klein]] (Alamagn, Ecuador, *1930)
*[[Josef Kling]] (Alamagn, 1811-1876)
*[[Jānis Klovāns]] (Latvia, 1935-2010)
*[[Gyula Kluger]] (Hungaria, 1914-1994)
*[[Hans Kmoch]] (Aostria, Izelvroioù, SUA, 1894-1973)
*[[Rainer Knaak]] (Alamagn, *1953)
*[[Viktor Knorre]] (Rusia, 1840-1919)
*[[Mikhail Kobalia]] (Rusia, *1978)
*[[Alexander Koblencs]] (Latvia, 1916-1993)
*[[Berthold Koch]] (Alamagn, 1899-1988)
*[[Alexander Kochyev]] (Rusia, *1956)
*[[Maja Koen]] (Bulgaria, *1993)
*[[Artur Kogan]] (Ukraina, Israel, *1974)
*[[Boris Kogan]] (Rusia, SUA, 1940-1993)
*[[Anton Kohler]] (Alamagn, *a-raok 1914)
*[[Stanisław Kohn]] (Polonia, 1895-1940)
*[[Friedrich Köhnlein]] (Alamagn, 1879-1916)
*[[Dmitry Kokarev (echedoù)|Dmitry Kokarev]] (Rusia, *1982)
*[[Atanas Kolev]] (Bulgaria, *1967)
*[[Ignác Kolisch]] (Slovakia, Aostria-Hungaria, 1837-1899)
*[[Jakub Kolski]] (Polonia, 1899-1941)
*[[George Koltanowski]] (Belgia, SUA, 1903-2000)
*[[Henrijeta Konarkowska-Sokolov]] (Polonia, Serbia, *1938)
*[[Humpy Koneru]] (India, *1987)
*[[Imre König]] (Hungaria, Yugoslavia, Bro-Saoz, SUA, 1899-1992)
*[[Jerzy Konikowski]] (Polonia, Alamagn, *1947)
*[[F. H. Königs]] (Belgia, 1849-1941 pe 1942)
*[[Alexander Konstantinopolsky]] (Ukraina, 1910-1990)
*[[Danny Kopec]] (SUA, *1954)
*[[Viktor Kortchnoy]] (URSS, Rusia, Suis, *1931)
*[[Akshayraj Kore]] (India 1988)
*[[Anton Korobov]] (Ukraina, *1985)
*[[Imre Korody]] (Hungaria, 1905-1969)
*[[Alexey Korotylev]] (Rusia, *1977)
*[[J. Kornreich]] (Belgia) 
*[[Yona Kosashvili]] (URSS, Jorjia, Israel, *1970)
*[[Gary Koshnitsky]] (Moldova, Aostralia, 1907-1999)
*[[Nadejda Kosintseva]] (Rusia, *1985)
*[[Tatiana Kosintseva]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksandra Kostenyouk]] (Rusia, *1984)
*[[Boris Kostić]] (Aostria-Hungaria, Yugoslavia, 1887-1963)
*[[Silvia Kot]] (Arc'hantina, *1950)
*[[Jan Kotrč]] (Tchekoslovakia, 1862-1943)
*[[Vasilios Kotronias]] (Gres, *1964)
*[[Pavel Kotsur]] (Kazakstan, *1974)
*[[Aleksandr Kotov]] (URSS, Rusia, 1913-1981)
*[[Čeněk Kottnauer]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1910-1996)
*[[Bachar Kouatly]] (Siria, Liban, Bro-C'hall, *1958)
*[[Aleksander Koukouch]] (Belgia) 
*[[Youriy Kouzoubov]] (Ukraina, *1990)
*[[Vlatko Kovačević]] (Kroatia, *1942)
*[[Alexander Kovchan]] (Ukraina, *1983)
*[[Boris Koyalovich]] (Rusia, 1867-1941)
*[[Valentina Kozlovskaya]] (Rusia, *1938)
*[[Zdenko Kozul]] (Kroatia, *1966)
*[[Jesse Kraai]] (SUA, *1972)
*[[Yair Kraidman]] (Israel, *1932)
*[[Adolf Kraemer]] (Alamagn, 1898-1972)
*[[Adolf Kramer]] (Alamagn, 1871-1934)
*[[Haije Kramer]] (Izelvroioù, 1917-2004)
*[[Vladimir Kramnik]] (URSS, Rusia, *1975)
*[[Michał Krasenkow]] (URSS, Rusia, Polonia, *1963)
*[[Beloslava Krasteva]] (Bulgaria, *2004)
*[[Orla Hermann Krause]] (Danmark, 1867-1935)
*[[Martyn Kravtsiv]] (Ukraina, *1990)
*[[Boris Kreiman]] (Rusia, SUA, *1976)
*[[Josef Krejcik]] (Aostria, 1885-1957)
*[[Leon Kremer]] (Polonia, 1901-1941)
*[[Mira Kremer]] (Alamagn, 1905-1987)
*[[Martin Kreuzer]] (Alamagn, *1962)
*[[Berta Krezberg]] (URSS, Rusia, 1911-1992)
*[[Ljuba Kristol]] (URSS, Rusia, Israel, *1944)
*[[Stanislav Kriventsov]] (URSS, Rusia, SUA, *1973)
*[[Nikolai Krogius]] (Rusia, *1930)
*[[Paul Krüger (echedoù)|Paul Krüger]] (Alamagn, 1871-1939)
*[[Velichka Krumova]] (Bulgaria, *1942)
*[[Irina Krush]] (Ukraina, SUA, *1983)
*[[Yuriy Kryvoruchko (echedoù)|Yuriy Kryvoruchko]] (Ukraina, *1986)
*[[Arvid Kubbel]] (Rusia, 1889-1938)
*[[Leonid Kubbel]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Sergey Kudrin]] (Rusia, SUA, *1959)
*[[Adam Kuligowski]] (Polonia, *1955)
*[[Kaido Külaots]] (Estonia, *1976)
*[[Abhijit Kunte]] (India, *1977)
*[[Abraham Kupchik]] (Belarus, SUA, 1892-1970)
*[[Viktor Kupreichik]] (Belarus, *1949)
*[[Bojan Kurajica]] (Bosnia and Herzegovina, *1947)
*[[Igor Kurnosov]] (Rusia, 1985-2013)
*[[Alla Kushnir]] (Rusia, Israel, 1941-2013)
*[[Gennady Kuzmin]] (Rusia, *1946)
*[[Aloyzas Kveinys]] (URSS, Lituania, * 1962)
*[[Jan Kvicala]] (Tchekoslovakia, 1868-1939)
&lt;/div&gt;

== L ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Martín Labollita]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Khelil Lagha]] (Tunizia)
*[[Genrieta Lagvilava]] (Jorjia, Belarus, URSS, *1969)
*[[Kateryna Lahno]] (Ukraina, *1989)
*[[Bogdan Lalić]] (Yougoslavia, Kroatia, Bro-Saoz, *1964)
*[[Erwin L'Ami]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Paul Adrian Lamford]] (Kembre, *1953)
*[[Frank Lamprecht]] (Alamagn, *1968)
*[[E. Lancel]] (Belgia)
*[[Konstantin Landa]] (Rusia, *1972)
*[[Salo Landau]] (Polonia, Izelvroioù, 1903-1944)
*[[Gary Lane]] (Bro-Saoz, Aostralia, *1964)
*[[Lisa Lane]] (SUA, *1938)
*[[Max Lange]] (Alamagn, 1832-1899)
*[[Salomon Langleben]] (Polonia, 1862-1939)
*[[Mario Lanzani]] (Italia, *1963) 
*[[Bent Larsen]] (Danmark, 1935-2010)
*[[Ernst Larsson]] (Sveden, 1897-1963)
*[[Baron Tassilo von Heydebrand und der Lasa]] (Prusia/Alamagn, 1818-1899)
*[[Berthold Lasker]] (Alamagn, 1860-1928)
*[[Edward Lasker]] (Polonia, Alamagn, SUA, 1885-1981)
*[[Emanuel Lasker]] (Alamagn, Rusia, SUA, 1868-1941)
*[[Khadidja Latreche]] (Aljeria, *1990)
*[[Sabrina Latreche]] (Aljeria, *1993)
*[[Milda Lauberte]] (Latvia, *1918)
*[[Bruno Laurent]] (Belgia, *1975)
*[[Leho Laurine]] (Estonia, Sveden, 1904-1998)
*[[Joel Lautier]] (Kanada, Bro-C'hall, *1973)
*[[Nora Laya Cabrera]] (Kuba, SUA *1950)
*[[Darwin Laylo]] (Filipinez, *1980)
*[[Fred Lazard]] (Bro-C'hall, 1883-1948)
*[[Gustave Lazard]] (Bro-C'hall, 1876-1949)
*[[Milunka Lazarević]] (Serbia, *1932)
*[[Viktor Laznicka]] (Republik Tchek, *1988)
*[[Kim Le Quang]] (Belgia, *1971)
*[[Lê Quang Liêm]] (Viêt-Nam, *1991)
*[[Dora Leal]] (Portugal, *1984)
*[[Sergey Lebedev (echedoù)|Sergey Lebedev]] (Rusia, 1868-1942)
*[[Julia Lebel-Arias]] (Arc'hantina, Bro-c'hall, Monako, *1946)
*[[Peter Lee (echedoù)|Peter Lee]] (Bro-Saoz, *1943)
*[[Peter Leepin]] (Suis, 1920-1995)
*[[Legall de Kermeur]] (Breizh, Bro-C'hall, 1702-1792)
*[[Damien Le Goff]] (Breizh, *1987)
*[[Anatoly Lein]] (Rusia, SUA, *1931)
*[[Catarina Leite]] (Portugal, *1983)
*[[Péter Lékó]] (Hungaria, *1979)
*[[Robert Lemaire]] (Belgia)
*[[Tatiana Lemačko]] (URSS, Bulgaria, Suis, 1948-2020)
*[[Alex Lenderman]] (SUA, *1989)
*[[James A. Leonard]] (SUA, 1841-1862)
*[[Giovanni Leonardo]] (Italia, 1542-1587)
*[[Ignatius Leong]] (Sina, Singapour, *1972)
*[[Paul Saladin Leonhardt]] (Polonia, Alamagn, 1877-1934)
*[[Konstantin Lerner]] (Ukraina, 1950-2011)
*[[Alexandre Lesiege]] (Kanada, *1975)
*[[Norman Lessing]] (SUA, 1911-2001)
*[[René Letelier]] (Chile, 1915-2006)
*[[Grigory Levenfish]] (Polonia, Rusia, 1889-1961)
*[[Aleksandr Levin]] (Rusia, 1871-1929)
*[[Jacob Levin (echedoù)|Jacob Levin]] (SUA, 1904-?)
*[[Naum Levin]] (Ukraina, Aostralia, *1933)
*[[Irina Levitina]] (Rusia, SUA, *1954)
*[[Stepan Levitsky]] (Rusia, 1876-1924)
*[[David Levy (echedoù)|David Levy]] (Bro-Skos, *1945)
*[[Jerzy Lewi]] (Polonia, Sveden, 1949-1972)
*[[Moritz Lewitt]] (Alamagn, 1863-1936)
*[[David H. Li]] (Sina, SUA, *1972)
*[[Li Chao (echedoù)|Li Chao]] (Sina, *1989)
*[[Andor Lilienthal]] (URSS, Rusia, Hungaria, 1911-2010) 
*[[Luciano Lilloni]] (Italia, 1929-2000) 
*[[Li Ruofan]] (Singapour, *1978)
*[[Li Shilong]] (Sina, *1977)
*[[Li Shongjian]] (Sina, *1939)
*[[Li Wenliang (echedoù)|Li Wenliang]] (Sina, *1967)
*[[Li Zunian]] (Sina, *1958)
*[[Liang Chong]] (Sina, *1980)
*[[Liang Jinrong]] (Sina, *1960)
*[[Vladimir Liberzon]] (Rusia, Israel, *1937)
*[[Theodor Lichtenhein]] (Alamagn, SUA, 1829-1874)
*[[Espen Lie]] (Norvegia, *1984)
*[[Kjetil Aleksander Lie]] (Norvegia, *1980)
*[[Andor Lilienthal]] (Hungaria, Rusia, 1911-2010)
*[[Darcy Lima]] (Brazil, *1962)
*[[Paul Limbos]] (Belgia, *1914) 
*[[Oleiny Linares Nápoles]] (Kuba, *1983)
*[[Lin Ta]] (Sina, *1963)
*[[Lin Weiguo]] (Sina, *1970)
*[[Paul Lipke]] (Alamagn, 1870-1955)
*[[Isaac Lipnitsky]] (Ukraina, 1923-1959)
*[[Samuel Lipschütz]] (Hungaria, SUA, 1863-1905)
*[[Georgy Lisitsin]] (Rusia, 1909-1972)
*[[Paul List]] (Ukraina, Alamagn, Bro-Saoz, 1887-1954)
*[[Marta Litinskaya-Shul]] (Ukraina, *1949)
*[[John Littlewood (echedoù)|John Littlewood]] (Bro-Saoz, *1931)
*[[Lisandra Llaudy Pupo]] (Kuba, *1988)
*[[Liu Shilan]] (Sina, *1962)
*[[Liu Wenzhe]] (Sina, *1940)
*[[Ljubomir Ljubojević]] (Yougoslavia, Serbia, *1950)
*[[Eric Lobron]] (SUA, Alamagn, *1960)
*[[Louise Loeffler]] (Belgia)
*[[Josef Lokvenc]] (Aostria, 1899-1974)
*[[Giambattista Lolli]] (Italia, 1698-1769)
*[[Rudolf Loman]] (Izelvroioù, 1861-1932)
*[[William Lombardy]] (SUA, *1937)
*[[Maia Lomineishvili]] (Jorjia, 1977) 
*[[Gabriela López]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Ruy López de Segura]] (Spagn, c. 1530 - c. 1580)
*[[Martín Lorenzini]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Edward Löwe]] (Bro-Saoz, 1794-1880)
*[[Otto Löwenborg]] (Sveden, 1888-1969)
*[[Johann Löwenthal]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1810-1876)
*[[Leopold Löwy, Jr]] (Aostria, 1871-goude 1909)
*[[Leopold Löwy, Sr]] (Aostria, 1840-goude 1904)
*[[Moishe Lowtzky]] (Ukraina, Polonia, 1881-1940)
*[[Sam Loyd]] (SUA, 1841 - 1911)
*[[Smbat Lputian]] (URSS, Armenia, *1958)
*[[Luis Ramirez Lucena]] (Spagn, c. 1465 - c. 1530)
*[[Markas Luckis]] (Lituania, Arc'hantina, 1905-1973)
*[[Carolina Luján]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Andrey Lukin]] (URSS, Rusia, *1948)
*[[Stig Lundholm]] (Sveden, *1917)
*[[Erik Lundin]] (Sveden, 1904-1988)
*[[Francisco Lupi]] (Portugal, a-raok 1910-1954)
*[[Constantin Lupulescu]] (Roumania, *1984)
*[[Thomas Luther]] (Alamagn, *1969)
*[[Christopher Lutz]] (Alamagn, *1971)
*[[Galina Lyapunova]] (Armenia, URSS)
&lt;/div&gt;

== M ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alexander MacDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Gottlieb Machate]] (Alamagn, 1904-1974)
*[[Aleksandras Machtas]] (Lituania, Israel, 1892-1973)
*[[Bartłomiej Macieja]] (Polonia, *1977)
*[[George Henry MacKenzie]] (Bro-Skos, SUA, 1837-1891)
*[[Nicholas MacLeod]] (Kanada, 1870-1965)
*[[Karl MacPhillips]] (Iwerzhon, *1988) 
*[[Carlos Maderna]] (Arc'hantina, 1910-1976)
*[[Ildikó Mádl]] (Hungaria, *1969)
*[[Anne-Marie Maeckelbergh]] (Belgia, *1965)
*[[Thibaut Maenhout]] (Belgia, *1989)
*[[Wim Maes]] (Belgia, *1972)
*[[Elmar Magerramov]] (Azerbaijan, *1958)
*[[Elisa Maggiolo]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Joanna Majdan]] (Polonia, *1988)
*[[Kazimierz Makarczyk]] (Polonia, 1901-1972)
*[[Sirush Makints]] (Armenia, URSS] 
*[[Vladimir Makogonov]] (Azerbaijan, 1904-1993)
*[[Gyula Makovetz]] (Hungaria, 1860-1903)
*[[Marina Makropoulou]] (Roumania, Grs, *1960)
*[[Sandra Malajovich]] (Arc'hantina, *1968)
*[[Vadim Malakhatko]] (Ukraina, Belgia, *1977)
*[[Vladimir Malakhov (echedoù)|Vladimir Malakhov]] (Rusia, *1980)
*[[Guillermo Malbrán]] (Arc'hantina, 1967-2025)
*[[Vidmantas Mališauskas]] (Lituania, *1963)
*[[Vladimir Malaniuk]] (Rusia, Ukraina, *1957)
*[[Boris Maliutin]] (Rusia, 1883-1920)
*[[Nidjat Mamedov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Chakhriyar Mamedyarov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Rauf Mammadov]] (Azerbaidjan, *1988)
*[[Maria Manakova]] (Serbia, *1974)
*[[Federico Manca]] (Italia, *1969)
*[[Meri Mangrian]] (Armenia, URSS)
*[[Rima Manukian]] (Armenia, URSS)
*[[Karmen Mar]] (Slovenia, *1987)
*[[Napoleon Marache]] (Bro-C'hall, SUA, 1818-1875)
*[[Max Marchand]] (Izelvroioù, 1888-1957)
*[[Georg Marco]] (Roumania, Aostria, 1863-1923)
*[[Andy Marechal]] (Belgia, *1978)
*[[Sandro Mareco]] (Arc'hantina, *1987)
*[[Dimitar Marholev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Alisa Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mirjana Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mihail Marin]] (Roumania, *1965)
*[[Beatriz Marinello]] (Chile, *1964)
*[[Denis Marion]] (Belgia, 1906-2000) 
*[[Sergio Mariotti]] (Italia, *1946)
*[[Nefelina Marjanian]] (Armenia, URSS)
*[[Ján Markoš]] (Slovakia, *1985)
*[[Tomasz Markowski (echedoù)|Tomasz Markowski]] (Polonia, *1975)
*[[Robert Markuš]] (Serbia, *1984)
*[[Géza Maróczy]] (Hungaria, 1870-1951)
*[[Davide Marotti]] (Italia, 1881-1940)
*[[Dražen Marović]] (Kroatia, *1938)
*[[Yaniet Marrero López]] (Kuba, *1983)
*[[Frank Marshall]] (SUA, 1877-1944)
*[[Ayelén Martínez]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Dion Martinez]] (Kuba, SUA, 1837-1928)
*[[Giovanni Martinolich]] (Italia, 1884-1910)
*[[Rico Mascarinas]] (Filipinez, *1954)
*[[Houshang Mashian]] (Iran, Israel, *1938)
*[[James Mason (echedoù)|James Mason]] (Iwerzhon, SUA, Bro-Saoz, 1849-1905)
*[[Dimitrios Mastrovasilis]] (Gres, *1983)
*[[Aleksandar Matanović]] (Serbia, *1930)
*[[Hermanis Matisons]] (Latvia, 1894-1932)
*[[Ana Matnadze]] (Jorjia, *1983)
*[[Milan Matulović]] (Serbia, *1935)
*[[Svetlana Matveeva]] (Rusia, *1969)
*[[Marc'Andria Maurizzi]] (Korsika, *2007)
*[[Carl Mayet]] (Alamagn, 1810-1868)
*[[Isaak Mazel]] (Belarus, Rusia, 1911-1943)
*[[Athial Mbaha]] (Namibia, *1976)
*[[Neil McDonald (echedoù)|Neil McDonald]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Alexander McDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Colin McNab]] (Bro-Skos, *1961)
*[[Luke McShane]] (Bro-Saoz, *1984)
*[[Henrique Mecking]] (Brazil, *1952)
*[[Antonio Medina]] (Spagn, 1919-2003)
*[[Edmar Mednis]] (Latvia, SUA, 1937-2002)
*[[Susanto Megaranto]] (Indonezia, *1987)
*[[Dritan Mehmeti]] (Albania, *1978) 
*[[Armenuhi Mehrabian]] (Armenia, URSS)
*[[Philipp Meitner]] (Aostria, 1838-1910)
*[[Ketevan Melashvili]] (Jorjia, URSS *1960)
*[[Nino Melashvili]] (Jorjia, URSS *1961)
*[[Salome Melia]] (Jorjia, *1987)
*[[Marieta Melik-Pashaian]] (Armenia, URSS)
*[[Olga Menčíková|Olga Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1907-1944)
*[[Vyera Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1906-1944)
*[[Julius Mendheim]] (Alamagn, 1788-1836)
*[[Lishen Mentile]] (Namibia, *1996)
*[[Tamila Meskhi]] (Jorjia, URSS *1963)
*[[Jonathan Mestel]] (Bro-Saoz, *1957)
*[[Roberto Messa]] (Italia, *1957)
*[[Johannes Metger]] (Alamagn, 1850-1926)
*[[Richard Meulders]] (Belgia, *1955)
*[[Anahí Meza]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Voldemars Mežgailis]] (Latvia, *1912)
*[[Amina Mezioud]] (Aljeria, *1988)
*[[Paul Michel (echedoù)|Paul Michel]] (Alamagn, Arc'hantina, 1905-1977)
*[[Walter Michel]] (Suis, 1888-goude 1935)
*[[Christian Michel Yunis]] (Chile, Palestina, 1968*)
*[[Carlo Micheli]] (Italia, *1946)
*[[Reginald Price Michell]] (Bro-Saoz, 1873-1938)
*[[Bart Michiels]] (Belgia, *1986) 
*[[Snezana Micic]] (Yougoslavia, Belgia, *1966)
*[[E. E. Middleton]] (Breizh-Veur)
*[[Jacques Mieses]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1865-1954)
*[[Samuel Mieses]] (Alamagn, 1841-1884)
*[[Vladas Mikėnas]] (URSS, Estonia, Lituania, 1910-1992)
*[[Adrian Mikhalchishin]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1954)
*[[Victor Mikhalevski]] (Belarus, Israel, *1972)
*[[Igor Miladinović]] (Serbia, *1974)
*[[Tony Miles]] (Bro-Saoz, 1955-2001)
*[[Zdravko Milev]] (Bulgaria, 1929-1984)
*[[Borislav Milic]] (Yougoslavia, 1925-1986)
*[[Ioana Miller]] (Iwerzhon, 1995)
*[[Sophie Milliet]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Stuart Milner-Barry]] (Bro-Saoz, 1906-1995)
*[[Vadim Milov]] (Rusia, Israel, Suis, *1972)
*[[Artashes Minasian]] (Armenia, *1987)
*[[Johannes Minckwitz]] (Alamagn, 1843-1901)
*[[Nikolay Minev]] (Bulgaria, SUA, *1931)
*[[Dragoljub Minić]] (Montenegro, 1936-2005)
*[[Yerisbel Miranda Llanes]] (Kuba, *1987)
*[[Evgeniy Mirochnitchenko]] (Ukraina, *1978)
*[[Margarita Mirza-Avagian]] (Armenia, URSS)
*[[Azer Mirzoev]] (Azerbaidjan, *1978)
*[[Vesna Mišanović]] (Bosnia, *1964)
*[[Kamil Mitoń]] (Polonia, *1984)
*[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]] (Armenia, URSS, *1982)
*[[Anahit H. Mkrtchyan]] (Armenia, *2009)
*[[Mariam Mkrtchyan]] (Armenia, *2004)
*[[Stasch Mlotkowski]] (SUA, 1881-1943)
*[[Ayah Moaataz]] (Egipt, *1997)
*[[Abram Model]] (Latvia, Rusia, 1896-1976)
*[[Charles Moehle]] (SUA, 1859-1898)
*[[Jorgen Moeller]] (Danmark, 1873-1944)
*[[Jan Moeyersons]] (Belgia)
*[[Chahin Mohandesi]] (Iran, *1962)
*[[Ariah Mohiliver]] (Polonia, Israel, *1904)
*[[Stefan Mohr]] (Alamagn, *1967)
*[[Alexander Moiseenko]] (Ukraina, *1980)
*[[Baldur Möller]] (Island, *a-raok 1921)
*[[Augustus Mongredien]] (Bro-Saoz, 1807-1888)
*[[Léon Monosson]] (Belarus, Bro-C'hall, 1892-1943)
*[[Julius du Mont]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1881-1956)
*[[Mario Monticelli]] (Italia, 1902-1995)
*[[María Teresa Mora]] (Kuba, 1902-1980)
*[[Elshan Moradi]] (Iran, *1985)
*[[Luciana Morales Mendoza]] (Perou, *1987)
*[[Kalikst Morawski]] (Polonia, 1859 - c. 1939)
*[[Bruno Moritz]] (Alamagn, Ecuador, 1900- ?)
*[[Iván Morovic]] (Chile, *1963)
*[[Alexander Moroz (echedoù)|Alexander Moroz]] (Ukraina, 1961-2009)
*[[Aleksandr Morozevitch]] (URSS, Rusia, *1977)
*[[Paul Charles Morphy]] (SUA, 1837-1884)
*[[John Morrison (echedoù)|John Morrison]] (Kanada, 1889-1975)
*[[Niaz Morshed]] (Bangladesh, *1966)
*[[Paul Motwani]] (Bro-Skos, *1962)
*[[Alexander Motylev]] (Rusia, *1979)
*[[Alaaeddine Moussa]] (Liban, Palestina, 1968)
*[[Anna Mouzytchouk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Sergei Movsesian]] (Armenia, Slovakia, *1978)
*[[Paul Mross]] (Polonia, Alamagn, *1910)
*[[Martin Mrva]] (Slovakia, *1971)
*[[André Muffang]] (Bro-C'hall, 1897-1989)
*[[Hans Müller]] (Aostria, 1896-1971)
*[[Leonhard Müller (c'hoarier echedoù)|Leonhard Müller]] (Namibia, *1979)
*[[Karsten Müller]] (Alamagn, *1970)
*[[César Muñoz]] (Ecuador, *1929)
*[[Piotr Murdzia]] (Polonia, *1975)
*[[Jacob Murey]] (Rusia, Israel, *1941)
*[[Augusto de Muro]] (Arc'hantina, ? -1959)
*[[Phiona Mutesi]] (Ouganda, *1996)
*[[Anna Muzychuk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Lhamsuren Myagmarsuren]] (Mongolia, *1938)
*[[Hugh Myers]] (SUA, 1930-2008)
&lt;/div&gt;

== N ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ashot Nadanian]] (Armenia, *1972)
*[[Arkadij Naiditsch]] (Latvia, Alamagn, *1985)
*[[Oskar Naegeli]] (Suis, 1885-1959)
*[[Géza Nagy]] (Hungaria, 1892-1953)
*[[Miguel Najdorf]] (Polonia, Arc'hantina, 1910-1997)
*[[Peninah Nakabo]] (Ouganda, *1992)
*[[Hikaru Nakamura]] (Japan, SUA, *1987)
*[[Christine Namaganda]] (Ouganda, *1986)
*[[Gloria Nansubuga]] (Ouganda, *2001)
*[[William Napier]] (Bro-Saoz, SUA, 1881-1952)
*[[Mario Napolitano]] (Italia, 1910-1995)
*[[Renato Naranja]] (Filipinez, *1940)
*[[Srinath Narayanan]] (India, *1994)
*[[Daniel Naroditsky]] (SUA, 1995-2025)
*[[Lina Nassr]], (Aljeria, *2003)
*[[Rui de Carvalho Nascimento]] (Portugal, 1914-2012)
*[[Wajd Natsheh]] (Palestina, *2001)
*[[David Navara]] (Republik Tchek, *1985)
*[[Heskiel Ndahangwapo]] (Namibia, *2000)
*[[Vera Nebolsina]] (Rusia, *1989)
*[[Ozren Nedeljković]] (Serbia, 1903-1984)
*[[Gastón Needleman]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Iris Neels]] (Belgia, *1980)
*[[Parimarjan Negi]] (India, *1993)
*[[Iivo Nei]] (Estonia, *1931)
*[[Oleg Neikirch]] (Jorjia, Bulgaria, 1914-1985)
*[[Kateřina Němcová]] (Republik Tchek, *1990)
*[[Ivan Nemet]] (Yougoslavia, Serbia, Suis, 1943-2007)
*[[Vladimir Nenarokov]] (Rusia, 1880-1953)
*[[Andzhelika Nenova]] (Bulgaria, *2010)
*[[Jolly Nepando]] (Namibia, *1993)
*[[Ian Nepomniachtchi]] (Rusia, *1990)
*[[Vincenzo Nestler]] (Italia, 1912-1988)
*[[Augustin Neumann]] (Aostria, 1879-1906)
*[[Gustav Neumann]] (Alamagn, 1838-1881)
*[[Vladislav Nevednichy]] (Roumania, *1969)
*[[Valeriy Neverov]] (Ukraina, *1962)
*[[Rashid Nezhmetdinov]] (Rusia, 1912-1974)
*[[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]] (Viêt Nam, *1990)
*[[Ni Hua]] (Sina, *1983)
*[[Arno Nickel]] (Alamagn, *1952)
*[[Bryon Nickoloff]] (Kanada, 1956-2004)
*[[Bjørn Nielsen]] (Danmark, 1907-1949)
*[[Peter Heine Nielsen]] (Danmark, *1973)
*[[Torkil Nielsen]] (Faroe Islands, *1964)
*[[Walter Niephaus]] (Alamagn, 1923-1992)
*[[Friso Nijboer]] (Izelvroioù, *1965)
*[[Yuri Nikolaevsky]] (Ukraina, *1937)
*[[Ioannis Nikolaidis]] (Gres, *1971)
*[[Predrag Nikolić]] (Bosnia-ha-Herzegovina, *1960)
*[[Adriana Nikolova]] (Bulgaria, *1988)
*[[Allan Nilsson]] (Sveden, 1899-1949)
*[[Aaron Nimzowitsch]] (Latvia, Danmark, 1886-1935)
*[[Ning Chunhong]] (Sina, *1968)
*[[Dieter Nisipeanu]] (Roumania, *1976)
*[[Kamel Njili]] (Tunizia, *1982)
*[[Josef Noa]] (Hungaria, 1856-1903)
*[[Jesus Nogueiras]] (Kuba, *1959)
*[[Aileen Noonan]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Federico Norcia]] (Italia, 1904-1985)
*[[Holger Norman-Hansen]] (Danmark, 1899-1984)
*[[David Norwood]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Daniël Noteboom]] (Izelvroioù, 1910-1932)
*[[Igor Novikov (echedoù)|Igor Novikov]] (Ukraina, SUA, *1962)
*[[Nikolay Novotelnov]] (Rusia, 1911-2006)
*[[Heinz Nowarra]] (Alamagn, 1897-1945 ?)
*[[Haruna Nsubuga]] (Ouganda, *1991)
*[[John Nunn]] (Bro-Saoz, *1955)
*[[Friedrich Nürnberg]] (Alamagn, 1909 -1984)
*[[Gertrud Nüsken]] (Alamagn, 1917 -1972)
*[[Tomi Nyback]] (Finland, *1985)
*[[Gustaf Nyholm]] (Sveden, 1880-1957)
*[[Illya Nyzhnyk]] (Ukraina, *1996)
&lt;/div&gt;

== O ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Kevin O'Connell (echedoù)|Kevin O'Connell]] (Bro-Saoz, Iwerzhon, *1949)
*[[Handszar Odeev]] (Turkmenistan, *1972)
*[[Leif Øgaard]] (Norvegia, *1952)
*[[Alice O'Gorman]] (Iwerzhon, *2000)
*[[John O'Hanlon (echedoù)|John O'Hanlon]] (Iwerzhon, 1876-1960)
*[[Tõnu Õim]] (Estonia, *1941)
*[[Kaarle Ojanen]] (Finland, *1918)
*[[Alberic O'Kelly de Galway]] (Belgia, 1911-1980)
*[[Friðrik Ólafsson]] (Island, *1935)
*[[Helgi Ólafsson]] (Island, *1956)
*[[Mikhailo Oleksienko]] (Ukraina, *1986)
*[[Lembit Oll]] (URSS, Estonia, 1966-1999)
*[[Adolf Georg Olland]] (Izelvroioù, 1867-1933)
*[[Anton Olson]] (Sveden, 1881-goude 1928)
*[[Umida Omonova]] (Ouzbekistan, *2006)
*[[Gülümser Öney]] (Bulgaria, Turkia, *1956)
*[[Aleksandr Onistchouk]] (Ukraina, SUA *1975)
*[[Abdelaziz Onkoud]] (Maroko, *1972)
*[[Karel Opočensky]] (Tchekoslovakia, 1892-1975)
*[[Wilhelm Orbach]] (Alamagn, 1894-1944)
*[[Lisandra Teresa Ordaz Valdés]] (Kuba, *1988)
*[[Menachem Oren]] (Polonia, Israel, 1901-1962)
*[[Lexy Ortega]] (Kuba, Italia, *1960)
*[[Dorren O'Siochrú]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Gerard Oskam]] (Izelvroioù, 1880-1952)
*[[Berge Ostenstad]] (Norvegia, *1964)
*[[Mahfoud Oussedik]] (Aljeria, *1992)
*[[John Owen (echedoù)|John Owen]] (Bro-Saoz, 1827-1901)
*[[Karlis Ozols]] (Latvia, Aostralia, 1912-2001)
&lt;/div&gt;

== P ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ludek Pachman]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1924-2003)
*[[Nikola Padevsky]] (Bulgaria, *1933)
*[[Elisabeth Pähtz]] (Alamagn, *1985)
*[[Adamantia Paizis]] (Italia, *1972)
*[[Mladen Palac]] (Kroatia, *1971)
*[[Sam Palatnik]] (Ukraina, SUA, *1950)
*[[Luis Palau (echedoù)|Luis Palau]] (Arc'hantina, 1897-1971 )
*[[Victor Palciauskas]] (Lituania, SUA, *1941)
*[[Richard Palliser]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Rudolf Palme]] (Aostria, 1910-2005)
*[[Ryan Palmer (echedoù)|Ryan Palmer]] (Jamaica, *1974)
*[[Fiorentino Palmiotto]] (Italia, *1929) 
*[[Davor Palo]] (Danmark, *1985)
*[[Eero Paloheimo]] (Finland, *1936)
*[[Fiammetta Panella]] (Italia, *1988)
*[[Óscar Panno]] (Arc'hantina, *1935)
*[[Vasily Panov]] (Rusia, 1906-1973)
*[[Enrico Paoli]] (Italia, 1908-2005)
*[[Mark Paragua]] (Filipinez, *1984)
*[[Shadi Paridar]] (Iran, *1986)
*[[Mircea Parligras]] (Roumania, *1980)
*[[Bruno Parma]] (Slovenia, *1941)
*[[Frank Parr]] (Bro-Saoz, 1918-2003)
*[[Llambi Pasko]] (Albania, *1991)
*[[Dante Pasqua]] (Italia, 1898-1974)
*[[Louis Paulsen]] (Alamagn, 1833-1891)
*[[Wilfried Paulsen]] (Alamagn, 1828-1901)
*[[Duško Pavasovič]] (Kroatia, Slovenia, *1975)
*[[Max Pavey]] (SUA, 1918-1957)
*[[Eugène Pécher]] (Belgia, *1841 pe 1842 - 1905)
*[[Simonne Peeters]] (Belgia)
*[[Vera Pejčeva]] (Bulgaria, *1969)
*[[Jiří Pelikán (echedoù)|Jiří Pelikán]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1906-1985)
*[[Yannick Pelletier]] (Suis, *1976)
*[[Roman Pelts]] (Ukraina, Kanada, *1937)
*[[Peng Xiaomin]] (Sina, *1973)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, Izelvroioù, *1968)
*[[Jonathan Penrose]] (Bro-Saoz, *1933)
*[[Thierry Penson]] (Belgia, *1955)
*[[Corina Peptan]] (Roumania, *1978)
*[[Fernando Peralta (c'hoarier echedoù)|Fernando Peralta]] (Arc'hantina, *1979)
*[[Carlos Pereira dos Santos]] (Portugal, *1972)
*[[Ruben Pereira]] (Portugal, *1991)
*[[Eneida Pérez]] (Republik Dominikan, Alamagn *1964)
*[[Amelia Pérez de Navas]] (Arc'hantina, *?)
*[[Federico Pérez Ponsa]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Julius Perlis]] (Polonia, Aostria, 1880-1913)
*[[Barbara Pernici]] (Italia, *1956)
*[[Frederic Perrin]] (Bro-Saoz, SUA, 1815-1889)
*[[Raaphi Persitz]] (Bro-Saoz, Israel, Suis, *1934)
*[[Nick Pert]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[John Peters (echedoù)|John Peters]] (SUA, *1951)
*[[Jusefs Petkevich]] (Latvia, *1940)
*[[Arshak Petrosian]] (Armenia, *1953)
*[[Davit G. Petrosian]] (Armenia, *1984)
*[[Tigran Petrosian]] (Armenia, Jorjia, URSS, 1929-1984)
*[[Aleksandr Petrov]] (Rusia, 1794-1867)
*[[Marlen Petrova]] (Bulgaria, *1961)
*[[Vladimirs Petrovs]] (Latvia, 1907-1943)
*[[Gergana Peycheva]] (Bulgaria, *2003)
*[[Gerhard Pfeiffer]] (Alamagn, 1923-2000)
*[[Phạm Minh Hoàng]] (Viêt Nam, Breizh, *1978)
*[[François Philidor]] (Bro-C'hall, 1726-1795)
*[[Evgeniy Piankov]] (URSS, Ukraina, *1941)
*[[Luis Piazzini]] (Arc'hantina, 1905-1980)
*[[Tom Piceu]] (Belgia, *1978)
*[[Jeroen Piket]] (Izelvroioù, *1969)
*[[Harry Nelson Pillsbury]] (SUA, 1872-1906)
*[[Herman Pilnik]] (Alamagn, Arc'hantina, 1914-1981)
*[[Karol Piltz]] (Polonia, 1903-1939)
*[[Sulennis Piña Vega]] (Kuba, *1981)
*[[Albert Pinkus]] (SUA, 1903-1984)
*[[József Pintér]] (Hungaria, *1953)
*[[Ariana Pintor]] (Portugal, *1988)
*[[Vasja Pirc]] (Slovenia, 1907-1980)
*[[Rudolf Pitschak]] (Tchekoslovakia, SUA, *1902)
*[[Karl Pitschel]] (Aostria, 1829-1883)
*[[Aaron Pixton]] (SUA, *1986)
*[[Ján Plachetka]] (Slovakia, *1945)
*[[Albin Planinc]] (Yougoslavia, Slovenia, 1944-2008)
*[[James Plaskett]] (Bro-Saoz, Spagn, *1960)
*[[Kazimierz Plater]] (Polonia, 1915-2004)
*[[Igor Platonov]] (Ukraina, 1934-1995)
*[[Joseph Platz]] (Alamagn, SUA, 1905-1981)
*[[Isaías Pleci]] (Arc'hantina, 1907-1979)
*[[David Podhorzer]] (Aostria, *a-raok 1916)
*[[Natalia Pogonina]] (Rusia, *1985)
*[[Henryk Pogorieły]] (Polonia, 1908-1943)
*[[Ernest Pogosyants]] (Ukraina, 1935-1990)
*[[Iosif Pogrebyssky]] (Ukraina, 1906-1971)
*[[Amos Pokorný]] (Tchekoslovakia, 1890-1949)
*[[Rudolph Pokorny]] (Bohemia, Mec'hiko, SUA, 1880-goude 1920)
*[[Richard Polaczek]] (Belgia, *1965)
*[[Giulio Polerio]] (Italia, 1548-1612)
*[[Judit Polgar]] (Hungaria, *1976)
*[[Zsuzsa Polgar]] (Hungaria, SUA, *1969)
*[[Zsofia Polgar]] (Hungaria, Israel, *1974)
*[[Elisabeta Polihroniade]] (Roumania, 1935-2016)
*[[David Polland]] (SUA, *1915)
*[[William Pollock (echedoù)|William Pollock]] (Rouantelezh-Unanet, 1859-1896)
*[[Lev Polugaevski]] (URSS, Belarus, Rusia, 1934-1995)
*[[Arturo Pomar]] (Spagn, *1931)
*[[Rouslan Ponomariov]] (Ukraina, 1983)
*[[Domenico Ponziani]] (Italia, 1719-1796)
*[[Stepan Popel]] (Polonia, Bro-C'hall, SUA, 1909-1987)
*[[Ignatz von Popiel]] (Aostria-Hungaria, Polonia, 1863-1941)
*[[Petar Popović (echedoù)|Petar Popović]] (Yugoslavia, Serbia, *1959)
*[[Artur Poplawski]] (Polonia, Suis, 1860-1918)
*[[Yosef Porath]] (Alamagn, Israel, 1909-1996)
*[[Moritz Porges]] (Bohemia/Aostria-Hungaria, 1857-1909)
*[[Giorgio Porreca]] (Italia, 1927-1988)
*[[Lajos Portisch]] (Hungaria, *1937)
*[[Domenico Postpischl]] (Italia, 1905-1980) 
*[[Ehrhardt Post]] (Alamagn, 1881-1947)
*[[Evgeny Postny]] (Israel, *1981)
*[[Peter Potemkine]] (Rusia, Bro-C'hall, 1886-1926)
*[[Vladimir Potkin]] (Rusia, *1982)
*[[Ludovit Potuček]] (Slovakia, *a-raok 1921)
*[[Christian Poulsen (echedoù)|Christian Poulsen]] (Danmark, 1912-1981)
*[[AtoSUA Pourkashiyan]] (Iran, *1988)
*[[Lynda Annette Powell]] (Kembre, *?)
*[[Borki Predojević]] (Bosnia, *1987)
*[[Edith Charlotte Price]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Roberto Primavera]] (Italia, *1981)
*[[Lodewijk Prins]] (Izelvroioù, *1913)
*[[Ladislav Prokeš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1884-1966)
*[[Svetlana Prudnikova]] (Rusia, *1967)
*[[Dawid Przepiórka]] (Polonia, 1880-1942)
*[[Lev Psakhis]] (Rusia, Israel, *1958)
*[[Lenka Ptacnikova]] (Tchekoslovakia, Island, *1976)
*[[Stojan Puc]] (Slovenia, 1921-2004)
*[[Viktors Pupols]] (Latvia, SUA, *1935)
*[[Cecil Purdy]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1906-1979)
*[[John Purdy (echedoù)|John Purdy]] (Aostralia, *1935)
*[[Benoît Purenne]] (Breizh, *1997)
&lt;/div&gt;

== Q ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Llambi Qendro]] (Albania, *1963)
*[[Qi Jingxuan]] (Sina, *1947)
*[[Qin Kanying]] (Sina, *1974)
*[[Oscar Quiñones (echedoù)|Oscar Quiñones]] (Perou, *1941)
*[[Miguel Quinteros]] (Arc'hantina, *1947)
&lt;/div&gt;
== R ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Braslav Rabar]] (Yougoslavia, Kroatia, 1919-1973)
*[[Abram Rabinovitch]] (URSS, Lituania, Rusia, 1878-1943)
*[[Ilya Rabinovich]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Viktoria Radeva]] (Bulgaria, *2001)
*[[Elitsa Raeva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Teimour Radjabov]] (Azerbaidjan, *1987)
*[[Ivan Radoulov]] (Bulgaria, *1939)
*[[Markus Ragger]] (Aostria, *1988)
*[[Viacheslav Ragozin]] (URSS, Rusia, 1908-1962)
*[[Ziaur Rahman (echedoù)|Ziaur Rahman]] (Bangladesh, *1974)
*[[Maurice Raizman]] (Moldova/Rusia, Bro-C'hall 1905-1974)
*[[Iweta Rajlich]] (Polonia, *1981)
*[[Vasik Rajlich]] (SUA, *1971)
*[[Lorenc Rama]] (Albania, *1964)
*[[Ramachandran Ramesh]] (India, *1976)
*[[Alejandro Ramírez (echedoù)|Alejandro Ramírez]] (Costa Rica, *1988)
*[[Vivian Ramón Pita]] (Kuba,*1963)
*[[Maaja Ranniku]] (URSS, Estonia, 1941-2004)
*[[Richárd Rapport]] (Hungaria, *1996)
*[[Nukhim Rashkovsky]] (URSS, Rusia, *1946)
*[[Ilmar Raud]] (Estonia, Arc'hantina, 1913-1941)
*[[Vsevolod Rauzer]] (URSS, Ukraina, 1908-1941)
*[[Khaled Abdel Razik]], (Egipt, *1975)
*[[Yuri Razuvayev]] (URSS, Rusia, 1945-2012)
*[[Damián Reca]] (Arc'hantina, 1894-1937)
*[[Hans Ree]] (Izelvroioù, *1944)
*[[Brian Reilly]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1901-1991)
*[[Dimitri Reinderman]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Fred Reinfeld]] (SUA, 1910-1964)
*[[Heinrich Reinhardt]] (Alamagn, Arc'hantina, 1903-1990)
*[[Salome Reischer]] (Aostria, Palestina, SUA, 1899-1980)
*[[Teodor Regedziński]] (Polonia, 1894-1954)
*[[Arturo Reggio]] (Italia, 1863-1917)
*[[Josef Rejfir]] (Tchekoslovakia, 1909-1962)
*[[Ludwig Rellstab (echedoù)|Ludwig Rellstab]] (Alamagn, 1904-1983)
*[[Georges Renaud]] (Bro-C'hall, 1893-1975)
*[[Samuel Reshevsky]] (Polonia, SUA, 1911-1992)
*[[Pál Réthy]] (Hungaria, 1905-1962)
*[[Richárd Réti]] (Aostria-Hungaria, Tchekoslovakia, 1889-1929)
*[[Ramón Rey Ardid]] (Spagn, 1903-1988)
*[[Alexander Riazantsev]] (Rusia, *1985)
*[[Zoltán Ribli]] (Hungaria, *1951)
*[[Pablo Ricardi]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Isaac Rice]] (SUA, 1850-1915)
*[[Jane Richmond]] (Kembre, *1961)
*[[Kurt Richter]] (Alamagn, 1900-1969)
*[[Antonio Rico]] (Spagn, 1908-1988)
*[[Alessandra Riegler]] (Italia, *1961)
*[[Fritz Riemann]] (Alamagn, 1859-1932)
*[[Friedl Rinder]] (Alamagn, 1905-2001)
*[[Horst Rittner]] (Alamagn, *1930)
*[[Nikolai Riumin]] (Rusia, 1908-1942)
*[[Jules Arnous de Rivière]] (Breizh, Bro-C'hall, 1830-1905)
*[[Aimen Rizouk]] (Aljeria, *1979)
*[[Marina Rizzo]] (Arc'hantina, *1965)
*[[Karl Robatsch]] (Aostria, 1928-2000)
*[[Walter Robinow]] (Alamagn, 1867-1938)
*[[Ray Robson]] (SUA, *1994)
*[[Sérgio Rocha]] (Portugal, *1972)
*[[Ludwig Rödl]] (Alamagn, 1907-1970)
*[[Maxim Rodshtein]] (Israel, *1989)
*[[Hans Roepstorff]] (Alamagn, 1910-1945)
*[[Ian Rogers (echedoù)|Ian Rogers]] (Aostralia, *1960)
*[[Gustav Rogmann]] (Alamagn, 1909-1947)
*[[Kenneth Rogoff]] (SUA, *1953)
*[[Dorian Rogozenko]] (Roumania, *1973)
*[[Ivan Vladimir Rohaček]] (Slovakia, 1909-1977)
*[[Michael Rohde (echedoù)|Michael Rohde]] (SUA, *1959)
*[[Michael Roiz]] (Rusia, Israel *1983)
*[[Oleg Romanichin]] (URSS, Ukraina, *1952)
*[[Alexander Romanovsky (echedoù)|Alexander Romanovsky]] (Lituania, Rusia, 1880-1943)
*[[Piotr Romanovski]] (URSS, Rusia, 1892-1964)
*[[Max Romih]] (Kroatia, Italia, 1893-1979)
*[[Chris de Ronde]] (Izelvroioù, 
*[[Niccolo Ronchetti]] (Italia, *1989)
*[[Catharina Roodzant]] (Izelvroioù, 1896-1999)
*[[Marcel Roofthoofd]] (Belgia, *1952) 
*[[Salme Rootare]] (Estonia, 1913-1987)
*[[Vidrik Rootare]] (Estonia, c. 1900 - 1985)
*[[Jan Rooze]] (Belgia, *1947)
*[[Jakob Rosanes]] (Ukraina/Aostria-Hungaria, Alamagn, 1842-1922)
*[[Bernardo Roselli]] (Uruguay, *1965)
*[[Leon Rosen]] (Polonia, SUA, 1869-1942)
*[[Andreas Rosendahl]] (Danmark, 1864-1909)
*[[Karl Wilhelm Rosenkrantz]] (Latvia, Rusia, 1876-goude 1928)
*[[Jacob Rosenthal]] (SUA, 1881-1954)
*[[Samuel Rosenthal]] (Polonia, Bro-C'hall 1837-1902)
*[[Laura Ross (echedoù)|Laura Ross]] (SUA, *1988)
*[[Stefano Rosselli del Turco]] (Italia, 1877-1947)
*[[Héctor Rossetto]] (Arc'hantina, 1922-2009)
*[[Nikolaz Rossolimo]] (Ukraina, Bro-C'hall, SUA, 1910-1975)
*[[Gersz Rotlewi]] (Polonia, 1889-1920)
*[[Lyoudmila Roudenko]] (URSS, Ukraina, Rusia, 1904-1986)
*[[Eugène Rousseau]] (Bro-C'hall, SUA, c. 1810 - c. 1870)
*[[Jonathan Rowson]] (Bro-Skos, *1977)
*[[Solomon Rozental]] (URSS, Lituania, Belarus, 1890-1955)
*[[Eduardas Rozentalis]] (URSS, Lituania, *1963)
*[[Vesna Rožič]] (Slovenia, 1987–2013)
*[[Ruan Lufei]] (Sina, *1987)
*[[Serge Rubanraut]] (Sina, Aostralia, 1948-2008)
*[[Karl Ruben]] (Danmark, *1903)
*[[Jorge Rubinetti]] (Arc'hantina, 1945-2016)
*[[Akiba Rubinstein]] (Polonia, Alamagn, Belgia, 1882-1961)
*[[Emanuel Rubinstein]] (Polonia, 1897-?)
*[[José Rubinstein]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Simon Rubinstein]] (Aostria, Suafrika, *c. 1910)
*[[Solomon Rubinstein]] (Polonia, SUA, 1868-1931)
*[[Sergei Rublevsky]] (Rusia, *1974)
*[[Olga Rubtsova]] (Rusia, 1909-1994)
*[[Iosif Rudakovsky]] (Ukraina, 1914-1947)
*[[Mary Rudge]] (Bro-Saoz, 1842-1919)
*[[Nikoly Rudnev]] (Ukraina, Ouzbekistan, 1895-1944)
*[[Anna Rudolf]] (Hungaria, *1987)
*[[Alexander Rueb]] (Izelvroioù, 1882-1959)
*[[Andrey Rychagov]] (Rusia, *1979)
*[[Mikhail Rytshagov]] (Estonia, *1967)
&lt;/div&gt;

== S ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Peter Alexandrovich Saburov]] (Rusia, 1835-1918)
*[[Peter Petrovich Saburov]] (Rusia, Suis, 1880-1932)
*[[Antonio Sacconi]] (Italia, 1895-1968)
*[[Matthew Sadler]] (Bro-Saoz, *1974)
*[[Darmen Sadvakasov]] (Kazakstan, *1979)
*[[Danial Saiboulatov]] (Belgia, *1970)
*[[Yousof Safvat]] (Iran, bet ganet e?)
*[[Pierre Charles Fournier de Saint Amant]] (Bro-C'hall, 1800-1872)
*[[Jaroslav Šajtar]] (Tchekoslovakia, 1921-2003)
*[[Konstantin Sakaiev]] (URSS, Tatarstan, Rusia, *1974)
*[[Yuri Sakharov]] (URSS, Ukraina, 1922-1981)
*[[Ihab Salem]] (Palestina, *1973)
*[[Ada María Salgado]] (Kuba, *?)
*[[Nurgjul Salimova]] (Bulgaria, *2003)
*[[Valery Salov]] (URSS, Rusia, *1964)
*[[Mic'hail Saltaev]] (URSS, Ouzbekistan, *1962)
*[[Alessandro Salvio]] (Italia, c. 1570 - c. 1640)
*[[Carlo Salvioli]] (Italia, 1848-1930)
*[[Gersz Salwe]] (Polonia, 1862-1920)
*[[Friedrich Sämisch]] (Alamagn, 1896-1975)
*[[Sergiu Samarian]] (Roumania, Alamagn, 1923-1991)
*[[Grigory Sanakoev]] (Rusia, *1935)
*[[Luis Augusto Sánchez]] (Kolombia, 1917-1981)
*[[Raúl Sanguineti]] (Arc'hantina, 1933-2000)
*[[Anthony Santasiere]] (SUA, 1904-1977)
*[[Maria Vincenza Santurbano]] (Italia, *1968)
*[[Emmanuel Sapira]] (Roumania, Belgia, 1900-1943)
*[[Tânia Saraiva]] (Portugal, *1976)
*[[Gediminas Sarakauskas]] (Lituania, *1977)
*[[Zivilė Sarakauskienė]] (Lituania, *1978)
*[[Ortvin Sarapu]] (Estonia, Zeland-Nevez, 1924-1999)
*[[Jonathan Sarfati]] (Aostralia, Zeland-Nevez, *1964)
*[[Shushanna Sargsyan]] (Armenia, *1992)
*[[Gabriel Sarkisyan]] (Armenia, *1983)
*[[Ivan Šarić (echedoù)|Ivan Šarić]] (Kroatia, *1990)
*[[Spartaco Sarno]] (Italia, *1964)
*[[Zoltan Sarosy]] (Hungaria, Kanada, *1906)
*[[María Belen Sarquis]] (Arc'hantina, *1988)
*[[Jacob Sarratt]] (Bro-Saoz, 1772-1819)
*[[Gaëtan Sarthou]] (Breizh, *1973)
*[[Walaa Sarwat]], (Egipt, *1960)
*[[Jeff Sarwer]] (Kanada, *1978)
*[[Krishnan Sasikiran]] (India, *1981)
*[[Harold Saunders (echedoù)|Harold Saunders]] (Bro-Saoz, 1875-1950)
*[[Stanislav Savchenko]] (Ukraina, *1967)
*[[Vladimir Savon]] (Ukraina, 1940-2005)
*[[Stefka Savova]] (Bulgaria, *1958)
*[[Eman Sawan]] (Palestina, *2007)
*[[Gyula Sax]] (Hungaria, *1951)
*[[Emil Schallopp]] (Alamagn, 1843-1919)
*[[Morris Schapiro]] (Lituania, SUA, 1903-1996)
*[[Willem Schelfhout]] (Izelvroioù, 1874-1951)
*[[Theodor von Scheve]] (Alamagn, 1851-1922)
*[[Emanuel Schiffers]] (Rusia, 1850-1904)
*[[Willi Schlage]] (Alamagn, 1888-1940)
*[[Carl Schlechter]] (Aostria, 1874-1918)
*[[Roland Schmaltz]] (Alamagn, *1974)
*[[Carl Friedrich Schmid]] (Latvia, 1840-1897)
*[[Lothar Schmid]] (Alamagn, *1928)
*[[Paul Felix Schmidt]] (Estonia, Alamagn, SUA, 1916-1984)
*[[Wlodzimierz Schmidt]] (Polonia, *1943)
*[[Ludwig Schmitt]] (Alamagn, *a-raok 1910)
*[[Wilhelm Schönmann]] (Alamagn, 1889-1970)
*[[Georg Schories]] (Alamagn, 1874-1934)
*[[Karl Schorn]] (Alamagn, 1803-1850)
*[[Arnold Schottländer]] (Alamagn, 1854-1909)
*[[František Schubert]] (Tchekoslovakia, 1894-1940)
*[[Robert Schuermans]] (Belgia, *1950)
*[[John William Schulten]] (SUA, 1821-1875)
*[[Jan Schulz]] (Tchekoslovakia, 1899-1953)
*[[Helmut Schumacher]] (Belgia, *1931) 
*[[Aaron Schwartzman]] (Arc'hantina, *1908)
*[[Gabriel Schwartzman]] (Roumania, SUA, *1976)
*[[Leon Schwartzmann]] (Polonia, Bro-C'hall, 1887-1942)
*[[Paulette Schwartzmann]] (Bro-C'hall, Arc'hantina, 1894-1953)
*[[Adolf Schwarz]] (Hungaria, Aostria, 1836-1910)
*[[Jacques Schwarz]] (Aostria, 1856-1921)
*[[Samuel Schweber]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Kamel Seba]] (Aljeria, *1975)
*[[Marie Sebag]] (Bro-C'hall, *1986)
*[[Elena Sedina]] (Italia, *1968)
*[[Mohammed Seder]] (Palestina, *2009)
*[[Yasser Seirawan]] (Siria, SUA, *1960)
*[[Adolf Seitz]] (Alamagn, Arc'hantina 1898-1970)
*[[Alexey Selezniev]] (Rusia, Bro-C'hall, 1888-1967)
*[[Lidia Semenova]] (Ukraina, *1951)
*[[Pietro Seni]] (Italia, 1841-1909)
*[[Olav Sepp]] (Estonia, *1969)
*[[Edward Guthlac Sergeant]] (Bro-Saoz, 1881-1961)
*[[Philip Walsingham Sergeant]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Aleksandr Sergeyev (echedoù)|Aleksandr Sergeyev]] (Rusia, 1897-1970)
*[[Drazen Sermek]] (Slovenia, *1969)
*[[Gregory Serper]] (Ouzbekistan, SUA, *1969)
*[[Eglantina Shabanaj]] (Albania, *1979)
*[[Alexander Shabalov]] (Latvia, SUA, *1967)
*[[Greg Shahade]] (SUA, *1978)
*[[Jennifer Shahade]] (SUA, *1980)
*[[Leonid Shamkovich]] (Rusia, Israel, SUA, 1923-2005)
*[[Gauri Shankar]] (India, *1992)
*[[Samuel Shankland]] (SUA, *1991)
*[[Andrey Shariyazdanov]] (Rusia, *1976)
*[[Elizabeth Shaughnessy]] (Iwerzhon, SUA, *1937)
*[[Wajdy Shebetah]] (Palestina, *1978)
*[[Shen Yang]] (Sina, *1989)
*[[James Sherwin]] (SUA, Bro-Saoz, *1933)
*[[Vesmina Shikova]] (Bulgaria, *1951)
*[[Leonora Shllaku]] (Albania, *?)
*[[Sergei Shipov]] (Rusia, *1966)
*[[Kamran Shirazi]] (Iran, SUA, Bro-C'hall, *1952)
*[[Rubén Shocron]] (Arc'hantina, Sua, 1921-2013)
*[[Samy Shoker]] (Bro-C'hall, Egipt, *1987)
*[[Nigel Short]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Philip Short]] (Iwerzhon, *1960)
*[[Ahmed Shoubaita]] (Palestina, *1983)
*[[Jackson Showalter]] (SUA, 1860-1935)
*[[Yury Shulman]] (Belarus, SUA, *1975)
*[[Ilya Shumov]] (Rusia, 1819-1881)
*[[Laert Shytaj]] (Albania, Italia, *1986)
*[[Félix Sicre]] (Kuba, 1817-1871)
*[[Bruno Edgar Siegheim]] (Alamagn, Suafrika, 1875-1952)
*[[Guðmundur Sigurjónsson]] (Island, *1947)
*[[Teodor Siliqi]] (Albania, 1931-2011)
*[[Jeremy Silman]] (SUA, *1954)
*[[Fernando Silva]] (Portugal, *1950)
*[[Vladimir Simagin]] (Rusia, 1919-1968)
*[[Albert Simonson]] (SUA, 1914-1965)
*[[Amon Simutowe]] (Zambia, *1982)
*[[Leone Singer]] (Italia, 1893-1975)
*[[Sonia Sirletti]] (Italia, *1971)
*[[Marcel Sisniega Campbell]] (Mec'hiko, *1959)
*[[Stanislaus Sittenfeld]] (Polonia, Bro-C'hall, 1865-1902)
*[[Sanan Sjugirov]] (Rusia, *1993)
*[[Karel Skalička]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1896-1979)
*[[Almira Skripchenko]] (Moldova, Bro-C'hall, *1976)
*[[Bogdan Śliwa]] (Polonia, 1922-2003)
*[[Sam Sloan]] (United States, *1944)
*[[Roman Slobodjan]] (Alamagn, *1975)
*[[Jorn Sloth]] (Danmark, *1944)
*[[Jan Smeets]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Jan Smejkal]] (Tchekoslovakia, *1946)
*[[David Smerdon]] (Aostralia, *1984)
*[[Shlomo Smiltiner]] (Israel, *1915)
*[[Ilya Smirin]] (Belarus, Israel, *1968)
*[[Pavel Smirnov]] (Rusia, *1982)
*[[Stephen Francis Smith]] (Kanada, Bro-Saoz, 1861-1928)
*[[Lynda Smith]] (Kembre, *1968)
*[[Olivia Smith]] (Kembre, *1987)
*[[Vasily Osipovich Smyslov]] (URSS, Rusia, 1881-1943)
*[[Vasily Smyslov]] (URSS, Rusia, 1921-2010)
*[[Wesley So]] (Filipinez, *1993)
*[[Bartosz Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Monika SockoMonika Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Faridah Basta Sohair]] (Egipt, *1987)
*[[Andrei Sokolov]] (Rusia, Bro-C'hall, *1963)
*[[Ivan Sokolov (echedoù)|Ivan Sokolov]] (Bosnia, Izelvroioù, *1968)
*[[Alexey Sokolsky]] (Ukraina, Belarus, 1908-1969)
*[[Dragan Solak]] (Serbia, 1980)
*[[Alexander Solovtsov]] (Rusia, 1847-1923)
*[[Andrew Soltis]] (SUA, *1947)
*[[Edith Soppe]] (Arc'hantina, 1961-2005)
*[[Guillermo Soppe]] (Arc'hantina, *1960)
*[[Ariel Sorin]] (Arc'hantina, *1967)
*[[Genna Sosonko]] (Rusia, Izelvroioù, *1943)
*[[Victor Soultanbeieff]] (Rusia, Belgia, 1895-1972)
*[[Vladimir Sournin]] (Rusia, SUA, 1875-1942)
*[[Zbyszka Southall]] (Kembre, 1923-1979)
*[[João de Souza Mendes]] (Brazil, 1892-1969)
*[[Hugo Spangenberg]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Vasil Spasov]] (Bulgaria, *1971)
*[[Boris Spassky]] (URSS, Rusia, Bro-C'hall, *1937)
*[[Jon Speelman]] (Bro-Saoz, *1956)
*[[Abraham Speijer]] (Izelvroioù, 1873-1956)
*[[Rudolf Spielmann]] (Aostria, Sveden, 1883-1942)
*[[Kevin Spraggett]] (Kanada, *1954)
*[[Luigi Sprega]] (Italia, 1829-1887)
*[[Martina Sproten]] (Belgia, *1970) 
*[[Ana Srebrnič]] (Slovenia, *1984)
*[[Arthur Ssegwanyi]] (Ouganda, *1988)
*[[Gideon Ståhlberg]] (Sveden, 1908-1967)
*[[Cherubino Staldi]] (Italia, 1911-1988)
*[[Wilhelm von Stamm]] (Latvia, ?-1905)
*[[Phillip Stamma]] (Siria, Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1705-1755)
*[[Nikolaus Stanec]] (Aostria, *1968)
*[[Charles Stanley]] (Bro-Saoz, SUA, 1819-1901)
*[[Nava Starr]] (URSS, Latvia, Kanada, *1949)
*[[Howard Staunton]] (Bro-Saoz, 1810-1874)
*[[Michael Stean]] (Bro-Saoz, *1953)
*[[Antoaneta Stefanova]] (Bulgaria, *1979)
*[[Hannes Stefansson]] (Island, *1972)
*[[Elias Stein (echedoù)|Elias Stein]] (Alsace, Izelvroioù, 1748-1812)
*[[Leonid Stein]] (URSS, Ukraina, 1934-1973)
*[[Endre Steiner]] (Hungaria, 1901-1944)
*[[Lajos Steiner]] (Hungaria, Aostralia 1903-1975)
*[[Herman Steiner]] (Slovakia/Hungaria, SUA, 1905-1955)
*[[Wilhelm Steinitz]] (Bohemia, Aostria, Bro-Saoz, SUA, 1836-1900)
*[[Daniel Stellwagen]] (Izelvroioù, *1987)
*[[Åke Stenborg]] (Sveden, 1926-2010)
*[[Károly Sterk]] (Hungaria, 1881-1946)
*[[Adolf Stern (echedoù)|Adolf Stern]] (Alamagn, 1849-1907)
*[[Agnes Stevenson]] (Bro-Saoz, a-raok 1901-1935)
*[[Lara Stock]] (Kroatia, *1992)
*[[Marianne Stoffels]] (Belgia)
*[[Mark Stolberg]] (URSS, Rusia, 1922-1943)
*[[Gösta Stoltz]] (Sveden, 1904-1963)
*[[Leon Stolzenberg]] (Polonia, SUA, 1895-1974)
*[[Zurab Sturua]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Mihai Suba]] (Roumania, *1947)
*[[Mladen Šubarić]] (Kroatia, *1920)
*[[Hugo Süchting]] (Alamagn, 1874-1916)
*[[Olga Suc'hareva]] (Rusia, *1984)
*[[Alexey Suetin]] (URSS, Rusia, 1926-2001)
*[[Berthold Suhle]] (Polonia, Alamagn, 1837-1904)
*[[Franciszek Sulik]] (Polonia, Arc'hantina, Aostralia, 1908-2000)
*[[David John Sully]] (Kembre, *1977)
*[[Šarūnas Šulskis]] (Lituania, *1972)
*[[Aaron Summerscale]] (Bro-Saoz, *1969)
*[[Anne Sunnucks]] (Bro-Saoz, *1927)
*[[Jaime Sunye Neto]] (Brazil, *1957)
*[[Emil Sutovsky]] (Azerbaidjan, Israel, *1977)
*[[Duncan Suttles]] (Kanada, *1945)
*[[Celeste Swartz]] (Namibia, *1990)
*[[Evgeny Sveshnikov]] (Latvia, *1950)
*[[Dmitry Svetushkin]] (Moldova, *1980)
*[[Piotr Svidler]] (URSS, Rusia, *1976)
*[[Rudolf Swiderski]] (Alamagn, 1878-1909)
*[[Mariama Sy]] (Senegal, *1990)
*[[Eugenio Szabados]] (Hungaria, Italia, 1898-1974)
*[[László Szabó]] (Hungaria, 1917-1998)
*[[Gedali Szapiro]] (Polonia, Israel, *1929)
*[[Salomon Szapiro]] (Polonia, 1882-1944)
*[[Rudolph Sze]] (Sina, SUA, c. 1890 - 1938)
*[[József Szén]] (Hungaria, 1805-1857)
*[[József Szily]] (Hungaria, 1913-1976)
*[[Jorge Szmetan]] (Arc'hantina, 1950-2015)
*[[Aleksander Sznapik]] (Polonia, *1951)
*[[Abram Szpiro]] (Alamagn, Polonia, 1912-1943)
&lt;/div&gt;

== T ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alejandra Tadei]] (Arc'hantina, *?)
*[[Mark Taimanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, *1926)
*[[Elena Tairova]] (Belarus, 1991-2010)
*[[Sándor Takács]] (Hungaria, 1893-1932)
*[[Mikhail Tal]] (URSS, Latvia, 1936-1992)
*[[Attallah Tamra]] (Palestina, *1960)
*[[Tan Chengxuan]] (Sina, *1963)
*[[Hiong Liong Tan]] (Indonezia, Izelvroioù, *1938)
*[[Lian Ann Tan]] (Singapour, *1947)
*[[Tan Zhongyi]] (Sina, *1991)
*[[László Tapasztó]] (Hungaria, Venezuela, SUA, *1930)
*[[James Tarjan]] (SUA, *1952)
*[[Siegbert Tarrasch]] (Alamagn, 1862-1934)
*[[Savielly Tartakower]] (Aostria/Polonia, Bro-C'hall, 1887-1956)
*[[Stefano Tatai]] (Italia, *1938)
*[[Jean Taubenhaus]] (Polonia, Bro-C'hall, 1850-1919)
*[[Lev Taussig]] (Tchechoslovakia, 1880-?)
*[[Povilas Tautvaišas]] (Lituania, SUA, 1916-1980)
*[[Ivan Tcheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Maia Tchibourdanidze]] (URSS, Jorjia, *1961)
*[[Mic'hail Tchigorin]] (Rusia, 1850-1908) 
*[[Jan Willem te Kolsté]] (Izelvroioù, 1874-1936)
*[[Richard Teichmann]] (Alamagn, 1868-1925)
*[[Marcelo Tempone]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Oscar Tenner]] (Alamagn, SUA, 1880-1948)
*[[Sofio Tereladze]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Kevin Terrieux]] (Breizh, *1985)
*[[Rudolf Teschner]] (Alamagn, 1922-2006)
*[[VItalia Teterev]] (Belarus, *1983)
*[[Praveen Thipsay]] (India, *1959)
*[[Murugan Thiruchelvam]] (Bro-Saoz, *1988)
*[[George Alan Thomas]] (Turkia, Bro-Saoz, 1881-1972)
*[[James Thompson (echedoù)|James Thompson]] (Bro-Saoz, SUA, 1804-1870)
*[[Theophilus Thompson]] (SUA, *1855)
*[[Tian Tian (echedoù)|Tian Tian]] (Sina, *1983)
*[[Viktor Tietz]] (Tchekoslovakia, 1859-1937)
*[[Hans Tikkanen]] (Sveden, *1985)
*[[Jan Timman]] (Izelvroioù, *1951)
*[[Gert Jan Timmerman]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Artyom Timofeiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugo Tirard]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Jonathan Tisdall]] (SUA, Iwerzhon, Norvegia, *1958)
*[[Sergei Tiviakov]] (Rusia, Izelvroioù, *1973)
*[[Nicola Tjaronda]] (Namibia, *1998)
*[[Vladislav Tkachiev]] (Rusia, Kazakstan, Bro-C'hall *1973)
*[[Miodrag Todorcevic]] (Serbia, Bro-C'hall, *1940)
*[[Paunka Todorova]] (Bulgaria, *1930)
*[[Manana Togonidze]] (Jorjia, URSS,*1937)
*[[Alexander Tolush]] (Rusia, 1910-1969)
*[[Evgeni Tomachevsky]] (Rusia, *1987)
*[[Vasilije Tomović]] (Montenegro, 1906-?)
*[[Tong Yuanming]] (Sina, *1972)
*[[Alice Tonini]] (Italia, ?)
*[[José Tonoli]] (Belgia, 1931-2006)
*[[Veselin Topalov]] (Bulgaria, *1975)
*[[Zehra Topel]] (Bulgaria, turkia, *1987)
*[[Eugenio Torre]] (Filipinez, *1951)
*[[Carlos Torre]] (México, 1902-1978)
*[[Vittorio Torre]] (Italia, {{XIXvet kantved}}-1921)
*[[Yury Toshev]] (Bulgaria, 1907-1974)
*[[Bela Toth]] (Hungaria, Italia, *1943)
*[[Hayat Toubal]] (Aljeria, *1985)
*[[Wissam Toubal]] (Aljeria, *1984)
*[[Izaak Towbin]] (Ukraina, Polonia, 1899-1941)
*[[Karel Traxler]] (Tchekoslovakia, 1866-1936)
*[[Dora Trepat de Navarro]] (Arc'hantina, 1910-1971)
*[[Herbert William Trenchard]] (Bro-Saoz, 1857-1934)
*[[John Trevelyan]] (Kembre, 1948)
*[[František Treybal]] (Tchekoslovakia, 1882-1942)
*[[Karel Treybal]] (Tchekoslovakia, 1885-1941)
*[[George Treysman]] (SUA, 1881-1959)
*[[Petar Trifunović]] (Kroatia, Serbia, 1910-1980)
*[[Georgi Tringov]] (Bulgaria, 1937-2000)
*[[Nicolas Tripoteau]] (Breizh, *1983)
*[[Aleksei Troitzky]] (URSS, Rusia, 1866-1942)
*[[Evelina Trojanska]] (Bulgaria, 1929-2000)
*[[Paul Truong]] (Viêt Nam, SUA, *1965)
*[[Anatol Tschepurnoff]] (Finland, 1871-1942)
*[[Mark Tseitlin]] (Rusia, Israel, *1943)
*[[Mikhail Tseitlin]] (Belarus, Rusia, *1947)
*[[VItalia Tseshkovsky]] (Rusia, 1944-2011)
*[[Alexander Tsvetkov]] (Bulgaria, *1914)
*[[Leon Tuhan-Baranowski]] (Polonia, Alamagn, 1907-1954)
*[[Vladimir Tukmakov]] (Ukraina, *1946)
*[[Myroslav Turiansky]] (Ukraina, SUA, 1912-1998)
*[[Alan Turing]] (Bro-Saoz, 1912-1954)
*[[Johannes Türn]] (Estonia, 1899-1993)
*[[Abe Turner]] (SUA, 1924-1962)
*[[Maxim Turov]] (Rusia, *1979)
*[[Izador Turover]] (Belgia, SUA, 1892-1978)
*[[T H TylorTheodore Tylor]] (Bro-Saoz, 1900-1968)
*[[Dimitri Tyomkin]] (Kanada, *1977)
*[[Alexandru Tyroler]] (Roumania, 1891-1990)
&lt;/div&gt;

== U ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Louis Uedemann]] (SUA, 1854-1912)
*[[Shinsaku Uesugi]] (Japan, *1991)
*[[Wolfgang Uhlmann]] (Alamagn, *1935)
*[[Tüdeviin Üitümen]] (Mongolia, *1939)
*[[Maximilian Ujtelky]] (Hungaria/Slovakia, 1915-1979)
*[[Mikhail Ulibin]] (Rusia, *1971)
*[[Mikhail Umansky]] (Rusia, *1952)
*[[Wolfgang Unzicker]] (Alamagn, 1925-2006)
*[[Anicetas Uogelė]] (URSS, Lituania, *1933)
*[[Anna Ushenina]] (Ukraina, *1985)
&lt;/div&gt;
== V ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Maxime Vachier-Lagrave]] (Bro-C'hall, *1990)
*[[Rafael Vaganian]] (URSS, Armenia, *1951)
*[[Samuil Vainshtein]] (URSS, Rusia, 1894-1942)
*[[Anatoly Vaisser]] (Kazakstan, Bro-C'hall, *1949)
*[[Paul Vaitonis]] (Lituania, Kanada, 1911-1983)
*[[Árpád Vajda]] (Hungaria, 1896-1967)
*[[Maritza Valdes]] (Portugal, *1966)
*[[Francisco Vallejo Pons]] (Spagn, *1982)
*[[Michael Valvo]] (SUA, 1942-2004)
*[[Eddy Van Beers]] (Belgia, *1973)
*[[Johannes van den Bosch]] (Izelvroioù, 1906–1994)
*[[Arnold van den Hoek]] (Izelvroioù, 1921–1945)
*[[Paul van der Sterren]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Geert Van der Stricht]] (Belgia, *1972)
*[[John van der Wiel]] (Izelvroioù, *1959)
*[[Arnold van Foreest]] (Izelvroioù, 1863–1954)
*[[Dirk van Foreest]] (Izelvroioù, 1862–1956)
*[[Elena Van Hoecke]] (Belgia, *1987)
*[[Norman van Lennep]] (Izelvroioù, 1872–1897)
*[[Herman Claudius van Riemsdijk]] (Izelvroioù, Brazil, *1948)
*[[Theo van Scheltinga]] (Izelvroioù, 1914–1994)
*[[Carl Van Schoor]] (Belgia)
*[[Louis van Vliet]] (Izelvroioù, 1870-1932)
*[[Loek van Wely]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Thibaut Vandenbussche]] (Belgia, *1987)
*[[Caroline Vanderbeken]] (Belgia)
*[[Serge Vanderwaeren]] (Belgia, *1964)
*[[Chantal Vandevoort]] (Belgia, *1967)
*[[Pascal Vandevoort]] (Belgia, *1971)
*[[Albert Vandezande]] (Belgia, *1935)
*[[Martine Vanhecke]] (Belgia)
*[[Frits Van Seters]](Izelvroioù, 1913-1976)
*[[Cyril Vansittart]] (Bro-Saoz, Italia, 1852-1887)
*[[Marlena Vardanian]] (Armenia, URSS)
*[[Zoltán Varga (echedoù)|Zoltán Varga]] (Hungaria, *1970)
*[[Egon Varnusz]] (Hungaria, *1933)
*[[Ada Vaschetti]] (Arc'hantina, 1948-1989)
*[[Evgeni Vasiukov]] (Rusia, *1933)
*[[Petar Velikov]] (Bulgaria, *1951)
*[[Dragoljub Velimirović]] (Serbia, 1942-2014)
*[[Maria Velcheva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Gavriil Veresov]] (Rusia, 1912-1979)
*[[Beniamino Vergani]] (Italia, 1863-1927)
*[[Roeland Verstraeten]] (Belgia)
*[[Giovanni Vescovi]] (Brazil, *1978)
*[[Boris Verlinsky]] (Ukraina, Rusia, 1888-1950)
*[[Youri Vetemaa]] (Estonia, Belgia, 1956-2003) 
*[[Iva Videnova]] (Bulgaria, *1987)
*[[Milan Vidmar]] (Yougoslavia, Slovenia, 1885-1962)
*[[Milan Vidmar, Jr.]] (Yougoslavia, Slovenia, 1909-1980)
*[[Fátima Vieira]] (Portugal, *1969)
*[[Subbaraman Vijayalakshmi]] (India, *1979)
*[[Benito Villegas]] (Arc'hantina, 1877-1952)
*[[Sandra Villegas]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Yakov Vilner]] (URSS, Ukraina, 1899 - c. 1930)
*[[William Samuel Viner]] (Aostralia, 1881-1933)
*[[Heidi Vints]] (Belgia, *1987)
*[[Yge Visser]] (Izelvroioù, *1963)
*[[Isakas Vistaneckis]] (URSS, Lituania, Israel, 1910-2000)
*[[Nikita Vitiougov]] (Rusia, *1987)
*[[Alvis Vitolinš]] (Latvia, 1946-1997)
*[[Evgeny Vladimirov]] (Kazakstan, *1957)
*[[Erwin Voellmy]] (Suis, 1886-1951)
*[[Margarita Vojska]] (Bulgaria, *1963)
*[[Sergey Volkov (echedoù)|Sergey Volkov]] (Rusia, *1974)
*[[Andrei Volokitin]] (Ukraina, *1986)
*[[Larisa Volpert]] (Rusia, *1926)
*[[Andrey Vovk (echedoù)|Andrey Vovk]] (Ukraina, *1991)
*[[Yuri Vovk]] (Ukraina, *1988)
*[[Zvonko Vranesic]] (Kroatia, Kanada, *1938)
*[[Albana Vuji]] (Albania, *1969)
*[[Milan Vukcevich]] (Serbia, SUA, 1937-2003)
*[[Milan Vukić]] (Serbia, Bosnia, *1942)
*[[Vladimir Vuković]] (Kroatia, 1898-1975)
*[[Konstantin Vygodchikov]] (Belarus, Rusia, 1892-1941)
*[[Alexey Vyzmanavin]] (Rusia, 1960-2000)
&lt;/div&gt;

== W ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Robert Wade (echedoù)|Robert Wade]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, 1921-2008)
*[[Shahenda Wafa]] (Egipt, *1998)
*[[Shrook Wafa]] (Egipt, *1997)
*[[Kareim Wageih]], (Egipt, *1992)
*[[Alexander Wagner]] (Polonia, 1868-1942)
*[[Heinrich Wagner]] (Alamagn, 1888-1959)
*[[Victor Wahltuch]] (Bro-Saoz, 1875-1953)
*[[Josh Waitzkin]] (United States, *1976)
*[[Carl August Walbrodt]] (Izelvroioù, Alamagn, 1871-1902)
*[[George Walker (echedoù)|George Walker]] (Bro-Saoz, 1803-1879)
*[[Max Walter]] (Slovakia, 1896-1940)
*[[Harold Wanyama]] (Ouganda, *1981)
*[[Wang Hao (echedoù)|Wang Hao]] (Sina, *1989)
*[[Wang Lei (echedoù)|Wang Lei]] (Sina, *1975)
*[[Wang Pin]] (Sina, *1974)
*[[Wang Puchen]] (Sina, Zeland-Nevez, *1990)
*[[Wang Rui (echedoù)|Wang Rui]] (Sina, *1978)
*[[Wang Yu (echedoù)|Wang Yu]] (Sina, *1982)
*[[Wang Yue]] (Sina, *1987)
*[[Fabrice Wantiez]] (Belgia, *1971)
*[[Chris Ward (echedoù)|Chris Ward]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Preston Ware]] (SUA, 1821-1891)
*[[Cathy Warwick]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Miyoko Watai]] (Japan, *1945)
*[[John L. Watson]] (SUA, *1951)
*[[William Watson (echedoù)|William Watson]] (Bro-Saoz, *1962)
*[[William Wayte]] (Bro-Saoz, 1829-1898)
*[[Simon Webb (echedoù)|Simon Webb]] (Bro-Saoz, 1949-2005)
*[[Tom Wedberg]] (Sveden, *1953)
*[[Ronald Weemaes]] (Belgia, *1955)
*[[Henri Weenink]] (Izelvroioù, 1892-1931)
*[[Otto Wegemund]] (Alamagn, 1870-1928)
*[[Wolfgang Weil]] (Aostria, 1912-1945)
*[[Max Weiss]] (Hungaria, Aostria, 1857-1927)
*[[Peter Wells (echedoù)|Peter Wells]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Carl Wemmers]] (Alamagn, 1845-1882)
*[[Wen Yang (echedoù)|Wen Yang]] (Sina, *1988)
*[[Jan Werle]] (Izelvroioù, *1984)
*[[Guy West]] (Aostralia, *1958)
*[[Heikki Westerinen]] (Finland, *1944)
*[[Bernardo Wexler]] (Roumania, Arc'hantina, 1925-1988)
*[[Kasimir de Weydlich]] (Polonia, 1859-1913)
*[[Norman Tweed Whitaker]] (SUA, 1890-1975)
*[[Michael Wiedenkeller]] (Sveden, *1963)
*[[Arthur Wijnans]] (Indonezia, Izelvroioù, 1920-1945)
*[[Robert Willaert]] (Belgia)
*[[Arthur Howard Williams]] (Kembre, *1950)
*[[Elijah Williams (echedoù)|Elijah Williams]] (Bro-Saoz, 1810-1854)
*[[Leighton Williams]] (Kembre, *1977)
*[[Henri Winants]] (Belgia, *1929)
*[[Luc Winants]] (Belgia, *1963)
*[[Szymon Winawer]] (Polonia, 1838-1920)
*[[Karl Gottlieb von Windisch]] (Slovakia, Hungaria, Aostria, 1725-1793)
*[[Peter Winston]] (SUA, *1958)
*[[William Winter (echedoù)|William Winter]] (Bro-Saoz, 1898-1955)
*[[Victor Winz]] (Alamagn, Israel, Arc'hantina, *1906)
*[[John Wisker]] (Bro-Saoz, 1846-1884)
*[[Alexander Wittek]] (Kroatia, Aostria, 1852-1894)
*[[Aleksandar Wohl]] (Aostralia, *1963)
*[[Antoni Wojciechowski]] (Polonia, 1905-1938)
*[[Radosław Wojtaszek]] (Polonia, *1987)
*[[Aleksandr Wojtkiewicz]] (URSS, Latvia, Polonia, SUA, 1963-2006)
*[[Heinrich Wolf]] (Aostria, 1875-1943)
*[[Siegfried Reginald Wolf]] (Aostria, Israel, 1867-1951)
*[[Paula Wolf-Kalmar]] (Aostria, 1881-1931)
*[[Balduin Wolff]] (Alamagn, 1819-1907)
*[[Patrick Wolff]] (SUA, *1968)
*[[Wong Meng Kong]] (Singapour, *1963)
*[[Baruch Harold Wood]] (Bro-Saoz, 1909-1989)
*[[Wu Mingqian]] (Sina, *1961)
*[[Wu Shaobin]] (Sina, Singapour, *1969)
*[[Wu Wenjin]] (Sina, *1976)
*[[Marmaduke Wyvill]] (Bro-Saoz, 1814-1896)
&lt;/div&gt;
== X ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Xie Jun]] (Sina, *1970)
*[[Xu Jun]] (Sina, *1962)
*[[Xu Yuanyuan]] (Sina, *1981)
*[[Xu Yuhua]] (Sina, *1976)
&lt;/div&gt;
== Y ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Myroslava Yakivchik]] (Ukraina, *1984)
*[[Dmitriy Yakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Yuri Yakovich]] (URSS, Rusia, *1962)
*[[Daniel Yanofsky]] (Polonia, Kanada, 1925-2000)
*[[Frederick Yates]] (Bro-Saoz, 1884-1932)
*[[Ye Jiangchuan]] (Sina, *1960)
*[[Ye Rongguang]] (Sina, *1963)
*[[Olavo Yépez]] (Ecuador, *1937)
*[[Trotzky Yepez]] (Ecuador, 1940-2010)
*[[Alex Yermolinsky]] (SUA, *1958)
*[[Betul Cemre Yildiz]] (Turkia, *1989)
*[[Yin Hao (echedoù)|Yin Hao]] (Sina, *1979)
*[[Svetla Yordanova]] (Bulgaria, *1976)
*[[Saidali Youldatchev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Yu Shaoteng]] (Sina, *1979)
*[[Leonid Yudasin]] (Rusia, Israel, *1959)
*[[Mikhail Yudovich]] (Rusia, 1911-1987)
*[[Peter Yurdansky]] (Rusia, 1891-1937)
*[[Artur Yusupov]] (Rusia, Alamagn, *1960)
&lt;/div&gt;
== Z ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Józef Żabiński]] (Polonia, 1860-1928)
*[[Aron Zabłudowski]] (Polonia, 1909-1941)
*[[Aldo Zadrima]] (Albania, *1948)
*[[Vladimir Zagorovsky]] (Rusia, 1925-1994)
*[[Sergey Zagrebelny]] (Ouzbekistan, *1965)
*[[Amir Zaibi]] (Tunizia, *1988)
*[[Alexander Zaitsev]] (Rusia, 1935-1971)
*[[Igor Zaitsev]] (Rusia, *1938)
*[[Salomėja Zaksaitė]] (Lituania, *1985)
*[[Lazar Zalkind]] (Ukraina, 1886-1945)
*[[Oswaldo Zambrana]] (Bolivia, *1981)
*[[Abram Zamikhovsky]] (Ukraina, 1908-1978)
*[[Fermo Zannoni]] (Italia, 1862-1896)
*[[Alonso Zapata]] (Kolombia, *1958)
*[[Varvara Zargarian]] (Jorjia, URSS, 1895-?)
*[[Pablo Zarnicki]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Anna Zatonskih]] (Ukraina, SUA, *1978)
*[[Tatiana Zatulovskaya]] (Azerbaidjan, Rusia, Israel, *1935)
*[[Beata Zawadzka]] (Polonia, *1986)
*[[Jolanta Zawadzka]] (Polonia, *1987)
*[[Sven Zeidler]] (Kembre, *1965)
*[[Elmārs Zemgalis]] (Latvia, SUA, *1923)
*[[Zhang Jilin]] (Sina, *1986)
*[[Zhang Pengxiang]] (Sina, *1980)
*[[Zhang Weida]] (Sina, *1949)
*[[Zhang Xiaowen (echedoù)|Zhang Xiaowen]] (Sina, *1989)
*[[Zhang Zhong]] (Sina, Singapour, *1978)
*[[Zhao Jun (echedoù)|Zhao Jun]] (Sina, *1986)
*[[Zhao Lan]] (Sina, *1963)
*[[Zhao Xue]] (Sina, *1985)
*[[Zhao Zong-Yuan]] (Sina, Aostralia, *1986)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, *1968)
*[[Viktor Zheliandinov]] (Ukraina, *1935)
*[[Zhou Jianchao]] (Sina, *1988)
*[[Zhou Weiqi]] (Sina, *1986)
*[[Zhu Chen]] (Sina, Katar, *1976)
*[[Natalia Zhukova]] (Ukraina, *1979)
*[[Noureddine Ziane]] (Maroko, *1975)
*[[Alvise Zichichi]] (Italia, 1938-2003)
*[[Yaacov Zilberman]] (Israel, *1954)
*[[Otto Zimmermann]] (Suis, 1892-1979)
*[[Adolf Zinkl]] (Bohemia, Aostria, 1871-1944)
*[[Emil Zinner]] (Tchekoslovakia, 1909-1942)
*[[František Zíta]] (Tchekoslovakia, 1909-1977)
*[[Eugene Znosko-Borovsky]] (Rusia, Bro-C'hall, 1884-1954)
*[[Leo Zobel]] (Slovakia, 1895-1962)
*[[Alexander Zubarev]] (Ukraina, *1979)
*[[Nikolai Zubarev]] (Rusia, 1894-1951)
*[[Bernard Zuckerman]] (SUA, *1943)
*[[Marisa Zuriel]] (Arc'hantina, *1982)
*[[Johannes Zukertort]] (Polonia, Alamagn, Bro-Saoz, 1842-1888)
*[[Vadim Zvjaginsev]] (Rusia, *1976)
*[[Kira Zvorykina]] (Ukraina, Rusia, Belarus, Bulgaria, 1919-2014)
*[[Adolf Zytogorski]] (Polonia, Bro-Saoz, 1807-1882)
&lt;/div&gt;

==Tud arall==
Setu amañ ul listennad tud a zo brudet e domanioù all, met a zo bet o c'hoari echedoù ingal pe o deus disklêriet bout dedennet gant ar c'hoari, pe o deus savet oberennoù arzel m'emañ ar c'hoari echedoù unan eus an elfennoù pennañ.
&lt;div style=&quot;column-count:3;&quot;&gt;
*[[Ben Affleck]]
*[[Claude Akins]]
*[[Alan Alda]]
*[[Alfonso X Kastilha]] (ar Fur)
*[[Sholem Aleichem]]
*[[Woody Allen]]
*[[Atahualpa]]
*[[George Airy]]
*[[Martin Amis]]
*[[Konrad von Ammenhausen]]
*[[LaVar Arrington]]
*[[Isaac Asimov]]
*[[Szymon Askenazy]]
*[[August II (Braunschweig-Wolfenbüttel)]]
*[[Lew Ayres]]
*[[Lauren Bacall]]
*[[Newell Banks]] (SUA)&lt;ref&gt;Kampion ar Bed ar c'hoari damez amerikan, 1887-1977.&lt;/ref&gt;
*[[John Barrymore]]
*[[Lionel Barrymore]]
*[[Menachem Begin]]
*[[Clare Benedict]]
*[[Móric Beňovský]]
*[[Polly Bergen]]
*[[Ingmar Bergman]]
*[[Humphrey Bogart]]
*[[Bono]]
*[[Charles Boyer]]
*[[Marlon Brando]]
*[[Franz Brentano]]
*[[Mel Brooks]]
*[[Zbigniew Brzezinski]]
*[[Henry Thomas Buckle]]&lt;ref&gt;Istorour saoz.&lt;/ref&gt;
*[[Tony Buzan]]
*[[John Cage]]
*[[Nicolas Cage]]
*[[Gerolamo Cardano]]
*[[Roberto Carnevale]]
*[[Ludovico Carracci]]
*[[Lewis Carroll]]
*[[Fidel Castro]]
*[[Miguel de Cervantes]]
*[[Jacobus de Cessolis]]
*[[Wilt Chamberlain]]
*[[Charlie Chaplin]]
*[[Aldo Clementi]]
*[[Joseph Conrad]]
*[[Aleister Crowley]]&lt;ref&gt;Kevrinour.&lt;/ref&gt;
*[[Bobby Darin]]
*[[Henry Darrow]]
*[[Steve Davis]]
*[[Olivia de Havilland]]
*[[Eugène Delacroix]]
*[[Dustin Diamond]]
*[[Marlene Dietrich]]
*[[Anurag Dikshit]]
*[[Gustave Doré]]
*[[Tony Dow]]
*[[Marcel Duchamp]]
*[[Albert Einstein]]
*[[Arpad Elo]]
*[[Paul Erdős]]
*[[Erik Estrada]]
*[[Leonhard Euler]]
*[[Abraham ibn Ezra]]
*[[Douglas Fairbanks]]
*[[Morgan Fairchild]]
*[[Peter Falk]]
*[[Richard Farleigh]]
*[[Jose Ferrer]]
*[[Richard Feynman]]
*[[Heidi Fleiss]]
*[[Henry Fonda]]
*[[Hans Frank]]
*[[Benjamin Franklin]]
*[[Stephen Fry]]
*[[Zsa Zsa Gabor]]
*[[Jeremy Gaige]]
*[[Ava Gardner]]
*[[Carl Friedrich Gauss]]
*[[Johann Wolfgang Goethe]]
*[[Witold Gombrowicz]]
*[[Richard K. Guy]]
*[[GZA]]&lt;ref&gt;Dañser ''hip hop'' stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Yehuda Halevi]]
*[[Woody Harrelson]]
*[[Dominik Hašek]]
*[[Sefer Hasidim]]
*[[Katharine Hepburn]]
*[[David Hume]]
*[[Carl Icahn]]
*[[Inosant III]]
*[[Karl Veur]]
*[[Karl XII]]
*[[Karol Irzykowski]]
*[[Moses Isserles]]
*[[Kate Jackson]]
*[[Thomas Jefferson]]
*[[Yann-Baol II]]
*[[Mór Jókai]]
*[[Franz Kafka]]
*[[Carmen Kass]]
*[[Wolfgang von Kempelen]]
*[[Omar Khayyám]]
*[[Ephraim Kishon]]&lt;ref&gt;Flemmganer, ''Kishon chesster'' echedoù computer.&lt;/ref&gt;
*[[Knut II Danmark]]&lt;ref&gt;Roue Bro-Saoz, Danmark ha Norvegia.&lt;/ref&gt;
*[[Alfred Kreymborg]]
*[[Stanley Kubrick]]
*[[Edmund Landau]]
*[[Yosef Lapid]]
*[[Adrien-Marie Legendre]]
*[[Gottfried Wilhelm Leibniz]]
*[[Stanisław Lem]]
*[[Vladimir Lenin|Vladimir Ilyich Lenin]]
*[[Leon XIII]]
*[[Lennox Lewis]]
*[[Myrna Loy]]
*[[Samuel Loyd]]
*[[Madonna (kanerez)|Madonna]]
*[[Maimonides]] (Rambam)
*[[Steve Martin]]
*[[Karl Marx]]
*[[Jerry Mathers]]
*[[Henri Matisse]]
*[[Jean-Louis-Ernest Meissonier]]
*[[Dmitri Mendeleev]]
*[[Moses Mendelssohn]]
*[[Adam Mickiewicz]]
*[[Abraham de Moivre]]
*[[Patrick Moore]]
*[[Vladimir Nabokov]]
*[[Napoleon Iañ]]
*[[John von Neumann]]
*[[Victor Niederhoffer]]
*[[Jose Ortega y Gasset]]
*[[Grigori Perelman]]
*[[Gregor Piatigorsky]]
*[[Józef Piłsudski]]
*[[Grigori Alexandrovich Potemkin]]
*[[Sergei Prokofiev]]
*[[Alexander Pushkin]]
*[[Anthony Quinn]]
*[[Rashi]]
*[[Basil Rathbone]]
*[[Man Ray]]
*[[Rembrandt]]
*[[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Kardinal Richelieu]]
*[[Keanu Reeves]]
*[[Julia Roberts]]
*[[Mike Romanoff]]
*[[Albert Salomon von Rothschild]]
*[[Jean-Jacques Rousseau]]
*[[Bertrand Russell]]
*[[Rza]]
*[[Saladin]]
*[[Jonathan Sarfati]]&lt;ref&gt;Skiantour ha skrivagner aostralian.&lt;/ref&gt;
*[[Arnold Schwarzenegger]]
*[[George C. Scott]]&lt;ref&gt;Aktour stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Nathan Sharansky]]
*[[Will Smith]]
*[[Raymond Smullyan]]
*[[Juan Maria Solare]]&lt;ref&gt;Sonaozour ha pianoour arc'hantinat.&lt;/ref&gt;
*[[George Soros]]
*[[Howard Stern]]
*[[Sting]]
*[[Teresa de Avila]]&lt;ref&gt;Santez vaeronez ar c'hoarierion echedoù.&lt;/ref&gt;
*[[Peter Thiel]]
*[[Josip Broz Tito]]
*[[Leo Tolstoy]]
*[[Roland Topor]]
*[[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]]
*[[Marco Girolamo Vida]]
*[[Jacques Villon]]
*[[Billy Wilder]]
*[[George Washington]]
*[[John Wayne]]
*[[Boaz Weinstein]]
*[[H. G. Wells]]
*[[Guy Williams (aktour)Guy Williams]]
*[[Charles Wreford-Brown]]
*[[Wu-Tang Clan]]
*[[Stefan Zweig]]
&lt;/div&gt;
== Mammenn ==
* Nicolas Giffard hag Alain Biénabe. ''Le Guide des échecs - Traité complet''. Pariz : Robert Laffont (dastumad ''Bouquins''), 2007 {{ISBN|978-2-221-05913-5}}
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=3}}
[[Rummad:Echedoù]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù]]</text>
      <sha1>2wf0fxrtiiuwb27lq48vu7j6s3ezoha</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193987</id>
      <parentid>2193986</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T07:34:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2193987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108688" sha1="jenwlsb9sl9w2kv3xzz2q5x5vf2yeuc" xml:space="preserve">__NOTOC__
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
| &lt;big&gt;'''[[#A|A]]''' • '''[[#B|B]]''' • '''[[#C|C]]''' • '''[[#C'H|C'H]]''' • '''[[#D|D]]''' • '''[[#E|E]]''' • '''[[#F|F]]''' • '''[[#G|G]]''' • '''[[#H|H]]''' • '''[[#I|I]]''' • '''[[#J|J]]''' • '''[[#K|K]]''' • '''[[#L|L]]''' • '''[[#M|M]]''' • '''[[#N|N]]''' • '''[[#O|O]]''' • '''[[#P|P]]''' • '''[[#Q|Q]]''' • '''[[#R|R]]''' • '''[[#S|S]]''' • '''[[#T|T]]''' • '''[[#U|U]]''' • '''[[#V|V]]''' • '''[[#W|W]]''' • '''[[#X|X]]''' • '''[[#Y|Y]]''' • '''[[#Z|Z]]''' • '''[[#Tud arall|Tud arall]]'''&lt;/big&gt;
|}
== A ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jacob Aagaard]] (Danmark, Bro-Skos, *1973)
*[[Manuel Aaron]] (India, *1935)
*[[Damaris Abarca]] (Chile, *1980)
*[[Imed Abdelnabbi]] (Egipt, *1957)
*[[Abd al-Malik]] (Siria, 646-705)
*[[Zineb Dina Abdi]] (Aljeria, *1981)
*[[Arthur Abolianin]] (Belgia, *1966)
*[[István Abonyi]] (Hungaria, 1886-1942)
*[[Gerald Abrahams]] (Bro-Saoz, 1907-1980)
*[[Tatev Abrahamyan]] (Armenia, SUA, *1988)
*[[Leonardas Abramavičius]] (URSS, Lituania, a-raok 1912-1960)
*[[Nune Abrahamian]] (Armenia, URSS)
*[[Raji Abuazizah]] (Palestina, *2006)
*[[Jude Acers]] (SUA, *1944)
*[[Peter Acs]] (Hungaria, *1981)
*[[Ernestina Adam]] (Arc'hantina, *2009)
*[[Michael Adams]] (Kerne-Veur, *1971)
*[[Weaver Adams]] (SUA, 1901-1963)
*[[Utut Adianto]] (Indonezia, *1965)
*[[Ahmed Adly]] (Egipt, *1987)
*[[András Adorján]] (Hungaria, *1950)
*[[Yochanan Afek]] (Israel, *1952)
*[[Assem Afifi]], (Egipt, *1947)
*[[Vladimir Afromeev]] (Rusia, *1954)
*[[Naira Agababean]] (Moldova, URSS, *1951)
*[[Simen Agdestein]] (Norvegia, *1967)
*[[Evgeny Agrest]] (Belarus, Sveden, *1966)
*[[Georgy Agzamov]] (Ouzbekistan, 1954-1986)
*[[Carl Ahues]] (Alamagn, 1883-1968)
*[[James Macrae Aitken]] (Bro-Skos, 1908-1983)
*[[Ralf Åkesson]] (Sveden, *1961)
*[[Anna Akhsharumova]] (Rusia, SUA, *1957)
*[[Varuzhan Akobian]] (Armenia, SUA, *1983)
*[[Vladimir Akobyan]] (URSS, Armenia, *1971)
*[[Mohammed Al-Modiahki]] (Qatar, *1974)
*[[Yosra Alaa El Din]] (Egipt, *1986)
*[[Semyon Alapin]] (Lituania, 1856-1923)
*[[Vladimir Alatortsev]] (Rusia, 1909-1987)
*[[Adolf Albin]] (Roumania, 1848-1920)
*[[Lev Alburt]] (URSS, Rusia, SUA, *1945)
*[[Aleksandr Alec'hin]] (Rusia, Bro-C'hall 1892-1946)
*[[Alexei Alec'hin]] (Rusia, 1888-1939)
*[[Grace Alec'hin]] (SUA, Bro-Saoz, Bro-C'hall 1876-1956)
*[[Aleksej Aleksandrov]] (Belarus, *1973)
*[[Evgeni Alekseiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugh Alexander]] (Bro-Saoz, 1899-1974)
*[[Aaron Alexandre]] (Alamagn, Bro-C'hall, Bro-Saoz 1765-1850)
*[[Nana Alexandria]] (URSS, Jorjia, *1949)
*[[Silvia Alexieva]] (Bulgaria, Bro-C'hall, *1974)
*[[Mohamed Allam]] (Palestina, *2001)
*[[Johann Baptist Allgaier]] (Alamagn, Aostria, 1763-1823)
*[[Zoltán Almási]] (Hungaria, *1976)
*[[Izak Aloni]] (Polonia, Israel, 1905-1985)
*[[Yoel Aloni]] (Israel, *1937)
*[[Boris Alterman]] (Israel, *1970)
*[[Husam Al-Takrori]] (Palestina, *1994)
*[[Majed Altell]] (Palestina, *2005)
*[[Tunç Amarat]] (Aostria)
*[[Friedrich Amelung]] (Estonia, Latvia, 1842-1909)
*[[Stephanie Amed]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Bassem Amin]] (Egipt, *1988)
*[[Ivy Claire Amoko]] (Ouganda, *1987)
*[[Farouk Amonatov]] (Tadjikistan, *1978)
*[[Bruce Amos]] (Kanada, *1946)
*[[Claudia Amura]] (Arc'hantina, *1970)
*[[An Yangfeng]] (Sina, *1963)
*[[Viswanathan Anand]] (India, *1969)
*[[Erik Andersen (echedoù)|Erik Andersen]] (Danmark, 1904-1938)
*[[Frank Anderson (echedoù)|Frank Anderson]] (Kanada, 1928-1980)
*[[Adolf Anderssen]] (Alamagn 1818-1879)
*[[Ulf Andersson]] (Sveden, *1951)
*[[Dmitry Andreikin]] (Rusia, *1990)
*[[Siranush Andriasian]]  (Armenia, *1986)
*[[Zaven Andriasian]] (Armenia, *1989)
*[[Goretti Angolikin]] (Ouganda, *1986)
*[[Dejan Antic]] (Serbia, *1968)
*[[Rogelio Antonio Jr.]] (Filipinez, *1962)
*[[Vladimir Antoshin]] (URSS, Rusia, 1929-1994)
*[[Gabriela Antova]] (Bulgaria, *2002)
*[[Antonio Antunes]] (Portugal, *1962)
*[[Oskar Antze]] (Alamagn, *1878)
*[[Manuel Apicella]] (Bro-C'hall, *1970)
*[[Izaak Appel]] (Polonia, 1905-1941)
*[[Fricis Apšenieks]] (Latvia, 1894-1941)
*[[Lev Aptekar]] (Ukraina, Zeland-Nevez, *1936)
*[[Adlane Arab]] (Aljeria, *1980)
*[[José Joaquin Araiza]] (Mec'hiko, 1900-1971)
*[[Ketevan Arakhamia-Grant]] (Jorjia, *1968)
*[[Giovanna Arbunic]] (Chile, *1964)
*[[Walter Arencibia]] (Kuba, *1967)
*[[Alexander Areshchenko]] (Ukraina, *1986)
*[[Keith Arkell]] (Bro-Saoz, *1961)
*[[Ennio Arlandi]] (Italia, *1966)
*[[Romanas Arlauskas]] (Lituania, Australia, 1917-2009)
*[[Jon Arnason]] (Island, *1960)
*[[Dagur Arngrímsson]] (Island, *1987)
*[[Levon Aronian]] (Armenia, *1982)
*[[Lev Aronin]] (Unvanizh Soviedel, Rusia, 1920-1983)
*[[Farida Arouche]] (Aljeria, *1980)
*[[Maritza Arribas Robaina]] (Kuba, *1971)
*[[Andreas Ascharin]] (Estonia, Latvia, 1843-1896)
*[[Jacob Ascher]] (Bro-Saoz, Kanada, 1841-1912)
*[[Konstantin Aseev]] (URSS, Rusia, 1960-2004)
*[[Venka Asenova]] (Bulgaria, 1930-2006)
*[[Franc Ashiku]] (Albania, *1993)
*[[Maurice Ashley]] (Jamaika, SUA, *1966)
*[[Ludmila Aslanian]] (Armenia, URSS, *1957)
*[[Alis Aslanyan]] (Armenia, URSS)
*[[Karen Asrian]] (Armenia,URSS, 1980-2008)
*[[As-Suli]] ([[Kalifelezh]] an [[Abbasided]], ''c.'' 880 - 946)
*[[Lajos Asztalos]] (Aostria-Hungaria, Yougoslavia, Hungary, 1889-1956)
*[[Ekaterina Atalik]] (Rusia, Turkey, *1982)
*[[Suat Atalık]] (Turkia, *1964)
*[[Henry Atkins]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Arnold Aurbach]] (Polonia, Bro-C'hall, c. 1888 - 1952)
*[[Yuri Averbakh]] (URSS, Rusia, *1922)
*[[Valeriy Aveskoulov]] (Ukraina, *1986)
*[[Herbert Avram]] (SUA, 1913-2006)
*[[Boris Avrukh]] (Israel, *1978)
*[[Zurab Azmaiparashvili]] (Jorjia, *1960)
&lt;/div&gt;

== B ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hasmik Babaian]] (Armenia, URSS)
*[[Aleksandr Babourin]] (URSS, Rusia, Iwerzhon, *1967)
*[[Étienne Bacrot]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Paul Baender]] (Alamagn, Bolivia, 1906-1985)
*[[Giorgi Bagaturov]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Amir Bagheri]] (Iran, *1978)
*[[Camilla Baginskaite]] (URSS, Lituania, SUA, *1967)
*[[Vladimir Bagirov]] (URSS, Latvia, 1936-2000)
*[[Mary Bain]] (SUA, 1904-1972)
*[[David Graham Baird]] (SUA, 1854-1913)
*[[Jorge Gómez Baillo]] (Arc'hantina, *1959)
*[[Vladimir Baklan]] (Ukraina, *1978)
*[[Yuri Balashov]] (URSS, Rusia, *1949)
*[[Rosendo Balinas, Jr.]] (Filipinez, 1941-1998)
*[[Zoltán von Balla]] (Hungaria, 1883-1945)
*[[Csaba Balogh]] (Hungaria, *1987)
*[[János Balogh (echedoù)|János Balogh]] (Roumania, Hungaria, 1892-1980)
*[[Julio Balparda]] (Uruguay, ?-1942)
*[[Amikam Balshan]] (Israel, *1948)
*[[Hristos Banikas]] (Gres, *1978)
*[[Anatoly Bannik]] (URSS, Ukraina, *1921)
*[[Ana Filipa Baptista]] (Portugal, *1990)
*[[David Baramidze]] (Jorjia, Alamagn, *1988)
*[[Zsigmond Barász]] (Hungaria, 1878-1935)
*[[Abraham Baratz]] (Roumania, Bro-C'hall, 1895-1975)
*[[Gerardo Barbero]] (Arc'hantina, Hungaria, 1961-2001)
*[[Wim Barbier]] (Belgia, *1960) 
*[[Gedeon Barcza]] (Hungaria, 1911-1986)
*[[Olaf Barda]] (Norvegia, 1909-1971)
*[[Curt von Bardeleben]] (Alamagn, 1861-1924)
*[[Leonard Barden]] (Bro-Saoz, *1929)
*[[Evgeny Bareev]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Robert Henry Barnes]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez 1849-1916)
*[[Thomas Wilson Barnes]] (Bro-Saoz, 1825-1874)
*[[Aleksey Barsov]] (URSS, Ouzbekistan, *1966)
*[[Mateusz Bartel]] (Polonia, *1985)
*[[Dibyendu Barua]] (India, *1966)
*[[Cerdas Barus]] (Indonezia, *1961)
*[[Marcel Barzin]] (Belgia, 1891-1980) 
*[[Michael Basman]] (Bro-Saoz, *1946)
*[[Alberto Batori]] (Italia, 1884-1923)
*[[Christian Bauer]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Johann Bauer]] (Bohemia, Aostria, 1861-1891)
*[[Friedrich Baumbach]] (Alamagn, *1935)
*[[Albert Becker (echedoù)|Albert Becker]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina 1896-1984)
*[[Anjelina Belakovskaia]] (URSS, Ukraina, SUA, *1969)
*[[Liudmila Belavenets]] (URSS, Rusia, *1940)
*[[Sergey Belavenets]] (URSS, Rusia, 1910-1942)
*[[Ridha Belkadi]] (Tunizia, 1925-2012)
*[[Slim Belkhodja]] (Tunizia, *1962)
*[[Bilel Bellahcene]] (Bro-C'hall, Aljeria, *1984)
*[[Saâd Belouadah]] (Aljeria, * 1979)
*[[Aleksandr Belyavskiy]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1953)
*[[Jana Bellin]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, *1947)
*[[Fabio Bellini]] (Italia, *1969)
*[[Juan Bellón]] (Spagn, *1950)
*[[Bruno Belotti]] (Italia, *1964)
*[[Zdzisław Belsitzmann]] (Polonia, circa 1890-1920)
*[[Khalil Bengherabi]] (Aljeria, *1979)
*[[Levi Benima]] (Izelvroioù, 1837-1922)
*[[Clarice Benini]] (Italia, 1905-1976)
*[[Joel Benjamin]] (SUA, *1964)
*[[Francisco Benkö]] (Alamagn, Arc'hantina, *1910)
*[[Pal Benko]] (Bro-C'hall, Hungaria, SUA, *1928)
*[[Gary Benson]] (Aostralia, *1957)
*[[David Berczes]] (Hungaria, *1990)
*[[María Angélica Berea de Montero]] (Arc'hantina, 1914-1983)
*[[Emanuel Berg]] (Sveden, *1981)
*[[Bela Berger]] (Hungaria, Australia, 1931-2005)
*[[Johann Berger]] (Aostria, 1845-1933)
*[[Victor Berger]] (URSS? Ukraina, Bro-Saoz, 1904-1996)
*[[Nils Bergkvist]] (Sveden, 1900-?)
*[[Teodors Bergs]] (URSS, Latvia, 1902-1966)
*[[Hans Berliner]] (Alamagn, SUA, *1929)
*[[Ivar Bern]] (Norvegia, *1967)
*[[Karl Berndtsson]] (Sveden, 1892-1943)
*[[Jacob Bernstein]] (SUA, ?-1958)
*[[Osip Bernstein]] (Rusia, Ukraina, Bro-C'hall, 1882-1962)
*[[Sidney Norman Bernstein]] (SUA, 1911-1992)
*[[Yaacov Bernstein]] (Israel, *1939)
*[[Mario Bertok]] (Kroatia, *1929)
*[[Katarina Beskow]] (Sveden, 1867-1939)
*[[Louis Betbeder Matibet]] (Bro-C'hall, *1901)
*[[Kārlis Bētiņš]] (Latvia, 1867-1943)
*[[Dante Beukes]] (Namibia, *2003)
*[[Siegmund Beutum]] (Aostria, 1890-1966)
*[[Vinay Bhat]] (SUA, *1984)
*[[Sergio Bianchi (echedoù)|Sergio Bianchi]] (1920-1978)
*[[Carlos Bielicki]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Martin Bier]] (Alamagn, 1854-1934)
*[[Horace Bigelow]] (SUA, 1898-1980)
*[[István Bilek]] (Hungaria, *1932)
*[[Paul Rudolf von Bilguer]] (Alamagn, 1815-1840)
*[[Maurice Billecard]] (Bro-C'hall, 1876-?)
*[[Reefat Bin-Sattar]] (Bangladesh, *1974)
*[[Henry Bird]] (Bro-Saoz, 1830-1908)
*[[Nathan Birnboim]] (Israel, *1950)
*[[Klaus Bischoff]] (Alamagn, *1961)
*[[Arthur Bisguier]] (SUA, *1929)
*[[Peter Biyiasas]] (Gres, Kanada, *1950)
*[[Dimitrije Bjelica]] (Serbia, *1935)
*[[Roy Turnbull Black]] (SUA, 1888-1962)
*[[Suzy Blackburn]] (Kembre,*?)
*[[Joseph Henry Blackburne]] (Bro-Saoz, 1841-1924)
*[[Armand Blackmar]] (SUA, 1826-1888)
*[[Joseph Henry Blake (echedoù)|Joseph Henry Blake]] (Bro-Saoz, 1859-1951)
*[[Abram Blass]] (Polonia, Israel, 1895-?)
*[[Ottó Bláthy]] (Hungaria, 1860-1939)
*[[Max Blau]] (Alamagn, Suis, 1918-1984)
*[[Ludwig Bledow]] (Alamagn, 1795-1846)
*[[Paweł Blehm]] (Polonia, *1980)
*[[Dirk Bleijkmans]] (Izelvroioù, Indonezia, 1875-?)
*[[Yaacov Bleiman]] (URSS, Lituania, Israel, 1947-2004)
*[[Calvin Blocker]] (SUA, *1955)
*[[Claude Bloodgood]] (SUA, 1937-2001)
*[[Oscar Blum]] (Lituania, Bro-C'hall, bet ganet kent 1910)
*[[Benjamin Blumenfeld]] (URSS, Belarus, Rusia, 1884-1947)
*[[Max Blümich]] (Alamagn, 1886-1942)
*[[Boris Blumin]] (Rusia, Kanada, SUA, 1907-1998)
*[[Milko Bobotsov]] (Bulgaria, *1931)
*[[Dmitry Bocharov]] (Rusia, *1982)
*[[Samuel Boden]] (Bro-Saoz, 1826-1882)
*[[Jozef Boey]] (Belgia, *1934) 
*[[Fedor Bogatyrchuk]] (Ukraina, Kanada, 1892-1984)
*[[Efim Bogolyoubov]] (Ukraina, Alamagn, 1889-1952)
*[[Paolo Boi]] (Italia, 1528-1598)
*[[Tamara Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Venera Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Deyan Bojkov]] (Bulgaria, *1977)
*[[Jacobo Bolbochán]] (Arc'hantina, 1906-1984)
*[[Julio Bolbochán]] (Arc'hantina, 1920-1996)
*[[Isaak Boleslavskiy]] (URSS, Ukraina, 1919-1977)
*[[Viktor Bologan]] (Moldova, *1971)
*[[Victor Angel Bolzoni]] (Belgia, *1962)
*[[Giovanni Leonardo di Bona]] (Italia, 1542-1587) 
*[[Igor Bondarevsky]] (URSS, Rusia, 1913-1979)
*[[Eero Böök]] (Finland, 1910-1990)
*[[Anapaola Suri Borda Rodas]] (Arc'hantina, *2004)
*[[Ylvije Boriçi]] (Albania, *1965)
*[[Valentina Borisenko]] (Rusia, 1920-1993)
*[[Borislava Borisova]] (Bulgaria, Sveden, *1951)
*[[Nicolas Borouchowitz]] (Belgia, *1898) 
*[[Tea Bosboom-Lanchava]] (Izelvroioù, Jorjia, *1974)
*[[Harallamb Boshku]] (Albania, 1953-2019)
*[[George Steven Botterill|George Botterill]] (Bro-Saoz, Kembre, *1949)
*[[Mic'hail Botvinnik]] (URSS, Rusia, 1911-1995)
*[[Slim Bouaziz]] (Tunizia, *1950)
*[[Mahfoud Boudiba]] (Aljeria, *1966)
*[[Louis de la Bourdonnais]] (Bro-C'hall, 1795-1840)
*[[César Boutteville]] (Viêt-Nam, Bro-C'hall, *1917)
*[[Olena Boytsun]] (Ukraina, *1983)
*[[Julius Brach]] (Tchekoslovakia, 1881-1938)
*[[Stephen Brady]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Fernando Braga]] (Italia, *1958) 
*[[Gyula Breyer]] (Hungaria, 1893-1921)
*[[Alfred Brinckmann]] (Alamagn, 1891-1967)
*[[Sophie Brion]] (Belgia, *1985) 
*[[Milagros Tatiana Brizzi]] (Arc'hantina, *1996)
*[[Mirko Bröder]] (Hungaria, Yougoslavia, Serbia, 1911-1943)
*[[Miklós Bródy]] (Hungaria, Roumania, 1877-1949)
*[[Vladimir Bron]] (URSS, Ukraina, 1909-1985)
*[[David Bronstein]] (URSS, Ukraina, 1924-2006)
*[[Luis Bronstein]] (Arc'hantina, 1946-2014)
*[[Walter Browne]] (Aostralia, SUA, 1949-2015)
*[[Marina Brunello]] (Italia, *1994)
*[[Roberta Brunello]] (Italia, *1991)
*[[Sabino Brunello]] (Italia, *1989)
*[[Hazel Brunker]] (Kembre, *1932)
*[[Fabio Bruno]] (Italia, *1960)
*[[Agnieszka Brustman]] (Polonia, *1962)
*[[Lázaro Bruzón]] (Kuba, *1982)
*[[Stellan Brynell]] (Sveden, *1962)
*[[Bu Xiangzhi]] (Sina, *1985)
*[[Henry Thomas Buckle]] (Bro-Saoz, 1821-1862)
*[[Gerardo Budowski]] (Alamagn, Bro-C'hall, Venezuela, Costa Rica, *1925)
*[[Wincenty Budzyński]] (Polonia, Bro-C'hall, 1815-1866)
*[[Constant Ferdinand Burille]] (Bro-C'hall, SUA, 1866-1914)
*[[Amos Burn]] (Bro-Saoz, 1848-1925)
*[[Algimantas Butnorius]] (URSS, Lituania, *1946)
*[[Edoino Busetto]] (Italia, *1907)
*[[Simone Bussers]] (Belgia)
*[[Yelizaveta Bykova]] (URSS, Rusia, 1913-1989)
*[[Donald Byrne]] (SUA, 1930-1976)
*[[Robert Byrne (echedoù)|Robert Byrne]] (SUA, *1928)
&lt;/div&gt;

== C ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Viviane Caels]] (Belgia, *1968) 
*[[Kler Çaku]] (Albania, *2010)
*[[Jose Camacho Collados]] (Kembre, *1988)
*[[Luciano Cámara]](Arc'hantina, 1916-2004)
*[[Florencio Campomanes]] (Filipinez, 1927-2010)
*[[Daniel Cámpora]] (Arc'hantina, *1957)
*[[María José Campos]], (Arc'hantina, *1999)
*[[Esteban Canal]] (Perou, Italia, 1896-1981)
*[[Saúl Canessa]] (Arc'hantina, 1969-1992)
*[[Arianne Caoili]] (Aostralia, *1986)
*[[José Raúl Capablanca]] (Kuba, 1888-1942)
*[[Guido Cappello]] (Italia, 1933-1996) 
*[[Skënder Çarçani]] (Albania, ? - ?)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Rodolfo Tan Cardoso]] (Filipinez, *1937)
*[[Ruth Volgl Cardoso]] (Brazil, 1934-2000)
*[[Carl Carls]] (Alamagn, 1880-1958)
*[[Magnus Carlsen]] (Norvegia, *1990)
*[[Pontus Carlsson]] (Sveden, *1982)
*[[Horatio Caro]] (Bro-Saoz, Alamagn, 1862-1920)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Pietro Carrera]] (Sikilia, 1573-1647)
*[[Fabiano Caruana]] (Div vroadelezh : SUA &amp; Italia, *1992)
*[[Alda Carvalho]] (Portugal, *1990)
*[[Abigail Cast]] (Kembre, *1978)
*[[Vincenzo Castaldi]] (Italia, 1916-1970)
*[[Ferruccio Castiglioni]] (Italia, 1921-1971) 
*[[Mariano Castillo]] (Chile, 1905-1970)
*[[Mišo Cebalo]] (Kroatia, *1945)
*[[Ekrem Cekro]] (Belgia, *1950) 
*[[Altin Çela]] (Albania, *1975)
*[[Giovanni Cenni]] (Italia, 1881-1957)
*[[Alfonso Ceron]] (Spagn, 1535-?)
*[[Louisa Ceulemans]] (Belgia, 1925-2007) 
*[[Alla Chaikovskaya]] (Jorjia, URSS, 1934-2007)
*[[Oscar Chajes]] (Ukraina, Aostria, SUA, 1873-1928)
*[[Ferenc Chalupetzky]] (Hungaria, 1886-1951)
*[[Edward Chamier]] (Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1840-1892)
*[[Chan Peng Kong]] (Singapour, *1956)
*[[Sandipan Chanda]] (India, *1983)
*[[Chang Tung Lo]] (Sina, bet ganet a-raok 1960)
*[[Murray Chandler]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, *1960)
*[[Pascal Charbonneau]] (Kanada, *1983)
*[[Inga Charkhalashvili]] (Jorjia, *1983)
*[[Rudolf Charousek]] (Hungaria, 1873-1900)
*[[Hilda Chater]] (Kerne-Veur, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1874-1968)
*[[Chantal Chaudé de Silans]] (Bro-C'hall, 1919-2001)
*[[Valery Chekhov]] (Rusia, *1955)
*[[Vitalia Chekhover]] (Rusia, 1908-1965)
*[[Chen De]] (Sina, *1949)
*[[Ivan Cheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Mariana Cherati]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Alexander Cherepkov]] (URSS, Rusia, *1920)
*[[Irving Chernev]] (Rusia, SUA, 1900-1981)
*[[Alexander Chernin]] (URSS, Ukraina, Hungaria, *1960)
*[[Konstantin Chernyshov]] (URSS, Rusia, *1967)
*[[André Chéron]] (Bro-C'hall, 1895-1980)
*[[Adriano Chicco]] (Italia, 1907-1990)
*[[Marianna Chierici]] (Italia, *1990)
*[[Walid Chikhaoui]] (Tunizia, *1978)
*[[Aleksey Chirov]] (URSS, Latvia, Spagn, *1972)
*[[Duilio Collutiis]] (Italia, *1976) 
*[[Vladimir Chouchelov]] (URSS, Rusia, Belgia, *1969) 
*[[Larry Christiansen]] (SUA, *1956)
*[[Slavko Cicak]] (Montenegro, Sveden, *1969)
*[[Roberto Cifuentes]] (Chile, Izelvroioù, Spagn, *1957)
*[[Pavlina Čilingirova]] (Bulgaria, *1955)
*[[Victor Ciocâltea]] (Roumania, 1932-1983)
*[[Pieter Claesen]] (Belgia, *1971) 
*[[Hermann Clemenz]] (Estonia, 1846-1908)
*[[Albert Clerc]] (Bro-C'hall, 1830-1918)
*[[Viktorija Čmilytė]] (Lituania, *1983)
*[[James Cobb]] (Kembre, *1977)
*[[John Cochrane (echedoù)|John Cochrane]] (Bro-Saoz, 1798-1878)
*[[Erich Cohn]] (Alamagn, 1884-1918)
*[[Wilhelm Cohn]] (Alamagn, 1859-1913)
*[[Margarida Coimbra]] (Portugal, *1983)
*[[Niala Collazo Hidalgo-Gato]] (Kuba, Spagn, *1983)
*[[Edgard Colle]] (Belgium, 1897-1932)
*[[John W. Collins]] (SUA, 1912-2001)
*[[Eugene Ernest Colman]] (Bro-Saoz, 1878-1964)
*[[Zulema Colman]] (Arc'hantina, *?)
*[[Adrián García Conde]] (Mec'hiko, Bro-Saoz, 1886-1943)
*[[Ennio Contedini]] (Italia, *1934)
*[[Daniel Contin]] (Italia, Arc'hantina, *1962) 
*[[Stuart Conquest]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Gorik Cools]] (Belgia, *1964) 
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Anya Corke]] (Bro-Saoz, Hong Kong, *1990) 
*[[Frants Cornelis]] (Belgia, *1942)
*[[Nicolaas Cortlever]] (Izelvroioù, 1915-1995)
*[[Juan Corzo]] (Kuba, 1873-1941)
*[[Laura Costantini]] (Italia, *1985)
*[[Roberto Cosulich]] (Italia, 1946-?) 
*[[Carlo Cozio]] (Italia, 1715-1780)
*[[Spencer Crakanthorp]] (Aostralia, 1885-1936)
*[[Pia Cramling]] (Sveden, *1963)
*[[Robert Crépeaux]] (Bro-C'hall, 1900-1994)
*[[Walter Cruz]] (Brazil, 1910-1967)
*[[István Csom]] (Hungaria, *1940)
*[[Miguel Cuéllar]] (Kolombia, 1916-1985)
*[[Josef Cukierman]] (Polonia, Bro-C'hall, 1900-1941)
*[[John Curdo]] (SUA, *1931)
*[[Elisabeth Cuypers]] (Belgia)
*[[Ognjen Cvitan]] (Kroatia, *1961)
*[[Hieronim Czarnowski]] (Polonia, Bro-C'hall, Aostria-Hungaria, 1834-1902)
*[[Moshe Czerniak]] (Polonia, Israel, 1910-1984)
&lt;/div&gt;

== C'H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Aleksandr C'halifman]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Ibragim C'hamrakoulov]] (Ouzbekistan, Spagn, *1982)
*[[Igor C'henkin]] (Rusia, Alamagn, *1968)
*[[Ratmir C'holmov]] (URSS, Lituania, 1925-2006)
&lt;/div&gt;
== D ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Arthur Dake]] (SUA, 1910-2000)
*[[Colm Daly]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Mohammed Damaj]] (Palestina, *2001)
*[[Rui Damaso]] (Portugal, *1968)
*[[Damião de Odemira|Pedro Damiano]] (Portugal, 1480-1544)
*[[Mato Damjanović]] (Kroatia, 1927-2011)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Silvio Danailov]] (Bulgaria, *1961)
*[[Elina Danielian]] (Armenia, *1978)
*[[A. Polak Daniels]] (Izelvroioù, a-raok 1855-goude 1883)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Dawid Daniuszewski]] (Polonia, 1885-1944)
*[[Klaus Darga]] (Alamagn, *1934)
*[[Alberto David]] (Luksembourg, *1970)
*[[Jacques Davidson]] (Izelvroioù, 1890-1961)
*[[Mary Elizabeth Davies]] (Kembre, 1925-2015)
*[[Nigel Rodney Davies|Nigel Davies]] (Kembre, Bro-Saoz, *1960)
*[[Frederic Deacon]] (Bro-Saoz, 1829-1875)
*[[Alba Decataldo]] (Italia, *1970) 
*[[Brenda Decorte]] (Belgia)
*[[Chakkravarthy Deepan]] (India, *1987)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Alain Defize]] (Belgia, *1953)
*[[Marigje Degrande]] (Belgia, *1992)
*[[Boris De Greiff]] (Kolombia, *1930)
*[[Odile de Heilbronner]] (Arc'hantina, 1930-?)
*[[Ann Teresa Delaney]] (Iwerzhon, *1962)
*[[Aleksander Delchev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Gunter Deleyn]] (Belgia, *1955)
*[[Mairelys Delgado Crespo]] (Kuba, Spagn, *1974)
*[[Eugene Delmar]] (SUA, 1841-1909)
*[[Ercole Del Rio]] (Italia, 1723 pe 1726-1802)
*[[Lucio Del Vecchio]] (1907-1980) 
*[[Yelena Dembo]] (Rusia, Israel, Hungaria, Gres, *1983)
*[[Arnold Denker]] (SUA, 1914-2005)
*[[Frans Dennis]] (Namibia, *1982)
*[[Maria De Rosa]] (Italia, *1988) 
*[[Alexandre Deschapelles]] (Bro-C'hall, 1780-1847)
*[[Andrei Deviatkin]] (Rusia, *1980)
*[[Paul Devos]] (Belgia, 1911-1981)
*[[Mathias de Wachter]] (Belgia, *1979)
*[[Aleksandr Dgebouadze]] (Jorjia, URSS, Belgia, *1971)
*[[André Diamant]] (Brazil, *1990)
*[[Paulo Dias]] (Portugal, *1979)
*[[Wilsaida Diaz]] (Republik Dominikan, *1991)
*[[Emil Josef Diemer]] (Alamagn), 1908-1990)
*[[Mark Diesen]] (SUA, 1957-2008)
*[[Julius Dimer]] (Alamagn), 1871-1945)
*[[Ding Liren]] (Sina), *1992)
*[[Nathan Divinsky]] (Kanada, *1925)
*[[Rune Djurhuus]] (Norvegia, *1970)
*[[Maxim Dlugy]] (Rusia, SUA, *1966)
*[[Josef Dobiáš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1886-1981)
*[[Yosef Dobkin]] (Rusia, Israel, *1909)
*[[Tihomir Atanasov Dovramadjiev]] (Bulgaria, *1979)
*[[Stefan Docx]] (Belgia, *1974)
*[[Yury Dokhoian]] (Rusia, *1964)
*[[Sergey Dolmatov]] (Rusia, *1959)
*[[Lenier Dominguez]] (Kuba, *1983)
*[[Józef Dominik]] (Polonia, 1894-1920)
*[[Zadok Domnitz]] (Israel, *1933)
*[[Elena Donaldson]] (Rusia, Georgia, SUA, *1957)
*[[John W. Donaldson]] (SUA, *1958)
*[[Ivo Donev]] (Aostria, *1959)
*[[Jan Hein Donner]] (Izelvroioù, 1927-1988)
*[[Iossif Dorfman]] (Ukraina, Bro-C'hall, *1952)
*[[Ashote Draftian]] (Belgia, *1955)
*[[Alexei Dreiev]] (URSS, Rusia, *1969)
*[[Leonids Dreibergs]] (Latvia, SUA, 1908-1969)
*[[Petar Drenchev]] (Bulgaria, *1977) 
*[[Kurt Dreyer]] (Alamagn, Afrika ar Su), 1909-1981)
*[[Tihomil Drezga]] (Kroatia, SUA, 1903-1981)
*[[Yuri Drozdovskij]] (Ukraina, *1984)
*[[Leroy Dubeck]] (SUA, *1939)
*[[Serafino Dubois]] (Italia, 1817-1899)
*[[Daniil Dubov]] (Rusia, *1996)
*[[Andreas Dückstein]] (Hungaria, Aostria, *1927)
*[[Jean Dufresne]] (Alamagn, 1829-1893)
*[[Yves Duhayon]] (Belgia, *1954)
*[[Andreas Duhm]] (Alamagn, Suis, 1883-1975)
*[[Dietrich Duhm]] (Alamagn, Suis, 1880-1954)
*[[Hans Duhm]] (Alamagn, Suis, 1878-1946)
*[[Arthur Dunkelblum]] (Polonia, Belgia, 1906-1979)
*[[Joaquim Durão]] (Portugal, 1930-2015)
*[[Oldřich Duras]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1882-1957)
*[[Marc Dutreeuw]] (Belgia, *1960)
*[[Fyodor Duz-Khotimirsky]] (Ukraina, 1879-1965)
*[[Mark Dvoretsky]] (Rusia, *1947)
*[[Joanna Dworakowska]] (Polonia, *1978)
*[[Eduard Dyckhoff]] (Alamagn, 1880-1949)
*[[Viacheslav Dydyshko]] (Belarus, *1949)
*[[Boruch DynerBoruch Israel Dyner]] (Polonia, Belgia, Israel, 1903-1979)
*[[Semen Dvoirys]] (Rusia, *1958)
*[[Nana Dzagnidze]] (Jorjia, *1987)
*[[Roman Dzindzichashvili]] (Jorjia, Israel, SUA, *1944)
*[[Marat Dzhumaev]] (Ouzbekistan, *1976)
&lt;/div&gt;

== E ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[James Eade]] (SUA, *1957)
*[[Zahar Efimenko]] (Ukraina, *1985)
*[[Igor Efimov (Monako)|Igor Efimov]] (URSS, Jorjia, Rusia, *1960)
*[[Marsel Efroimski]] (Israel, *1995)
*[[Jaan Ehlvest]] (Estonia, *1962)
*[[Rakhil Eidelson]] (Belarus, *1958)
*[[Charles Sidney Eichab]] (Namibia, *1979)
*[[Vereslav Eingorn]] (Ukraina, *1956)
*[[Louis Eisenberg]] (Ukraina, SUA, 1876-goude 1909)
*[[Bengt Ekenberg]] (Sveden, 1912-1986)
*[[Folke Ekström]] (Sveden, 1906-2000)
*[[Fouad El Taher]] (Egipt, *1965)
*[[Essam El-Gindy]] (Egipt, *1966)
*[[Erich Eliskases]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina, Brazil, 1913-1997)
*[[Pavel Eljanov]] (Ukraina, *1983)
*[[Moissei Eljaschoff]] (Lituania, 1870-1919)
*[[Aluteni El Shaddai]] (Namibia, *1991)
*[[Jaime Emma]] (Arc'hantina, 1938-2005)
*[[John Emms (echedoù)|John Emms]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Elijah Emojong]] (Ouganda, *1992)
*[[Lucijs Endzelins]] (Estonia, Latvia, Aostralia, 1909-1981)
*[[Jens Enevoldsen]] (Denmark, 1907-1980)
*[[Ludwig Engels]] (Alamagn, Brazil, 1905-1967)
*[[Berthold Englisch]] (Aostria, 1851-1897)
*[[David Enoch]] (Israel, *1900)
*[[Vladimir Epishin]] (Rusia, *1965)
*[[Stefan Erdélyi]] (Hungaria, Roumania, 1905-1968)
*[[Hanna Ereńska]] (Polonia, *1946)
*[[Evgenij Ermenkov]] (Bulgaria, Palestina, *1949)
*[[Wilhelm Ernst (echedoù)|Wilhelm Ernst]] (Alamagn, 1905-1952)
*[[John Angus Erskine]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1873-1960)
*[[Yakov Estrin]] (Rusia, 1923-1987)
*[[Max Euwe]] (Izelvroioù, 1901-1981)
*[[Deborah Evans-Quek]] (Kembre, *1961)
*[[Larry Evans]] (SUA, 1932-2010)
*[[William Evans|William Davies Evans]] (Kembre, 1790-1872)
*[[Alexander Evensohn]] (Ukraina, 1892-1919)
*[[Mohamed Ezat]] (Egipt, *1978)
*[[Győző Exner]] (Hungaria, 1864-1945)
&lt;/div&gt;

== F ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Gisella Facchini]] (Italia, *1954)
*[[Samuel Factor]] (Polonia, SUA, 1883-1949)
*[[Louisa Matilda Fagan]] (Italia, Bro-Saoz, 1850-1931)
*[[Hugo Fähndrich]] (Hungaria, Aostria, 1851-1930)
*[[Hans Fahrni]] (Bohemia, Suis, 1874-1939)
*[[William Fairhurst]] (Bro-Saoz, Skos, Zeland-Nevez, 1903-1982)
*[[Sammi Fajarowicz]] (Alamagn, 1908-1940)
*[[Ekateríni Fakhirídou]] (Gres, *1964)
*[[Raphael Falk]] (Rusia, 1856-1913)
*[[Ernst Falkbeer]] (Aostria-Hungaria, 1819-1885)
*[[Roquelina Fandiño Reyes]] (Kuba, *1968)
*[[Yara Faqeeh]] (Palestina, *1999)
*[[Álvaro Faria]] (Portugal, *1954)
*[[Ali Farahat]] (Egipt, *1975)
*[[Stefan Fazekas]] (Hungaria, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1898-1967)
*[[Adham Fawzy]] (Egipt, *2000)
*[[Sergey Fedorchuk]] (Ukraina, *1981)
*[[Alexei Fedorov]] (Belarus, *1972)
*[[John Fedorowicz]] (SUA, *1958)
*[[Vladimir Fedoseev]] (Rusia, *1995)
*[[Movsas Feigins]] (Latvia, Arc'hantina, 1908-1950)
*[[Rafał Feinmesser]] (Polonia, *a-raok 1906)
*[[Florin Felecan]] (Roumania, SUA, *1980)
*[[Rubén Felgaer]] (Arc'hantina, *1981)
*[[Virgilio Fenoglio]] (Arc'hantina, 1902-1990)
*[[António Fernandes]] (Portugal, *1962)
*[[María Florencia Fernández]] (Arc'hantina, *1991)
*[[Diogo Fernando]] (Portugal, *1980)
*[[Arthur Feuerstein]] (SUA, *1935)
*[[Alexandr Fier]] (Brazil, *1988)
*[[Martha Fierro]] (Ecuador, *1977)
*[[Rubens Filguth]] (Brazil, *1956)
*[[Miroslav Filip]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, 1928-2009)
*[[Jakub Filipek]] (Belgia, *1979)
*[[Anton Filippov]] (Ouzbekistan, *1986)
*[[Reuben Fine]] (SUA, 1914-1993)
*[[Ben Finegold]] (SUA, *1969)
*[[Gina Linn Finegold]] (SUA)
*[[Julius Finn]] (Polonia, SUA, 1871-1931)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Bobby Fischer]] (SUA, Island, 1943-2008)
*[[Alex Fishbein]] (SUA, *1968)
*[[Giuliana Fittante]] (Italia, *1951)
*[[Alexander Flamberg]] (Polonia, 1880-1926)
*[[Alfred Flatow (echedoù)|Alfred Flatow]] (Alamagn, Aostralia, *1937)
*[[Glenn Flear]] (Bro-Saoz, *1959)
*[[Ernst Flechsig]] (Alamagn, 1852-1890)
*[[Bernhard Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1853-1931)
*[[Max Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1845-goude 1882)
*[[János Flesch]] (Hungaria, 1933-1983)
*[[Salomon Flor]] (URSS, Ukraina, Tchekoslovakia, Rusia, 1908-1983)
*[[Rodrigo Flores]] (Chile, 1913-2007)
*[[Alberto Foguelman]] (Arc'hantina, *1923)
*[[Jan Foltys]] (Tchekoslovakia, 1908-1952)
*[[George Salto Fontein]] (Izelvroioù, 1890-1963)
*[[Leó Forgács]] (Hungaria, 1881-1930)
*[[Győző Forintos]] (Hungaria, *1935)
*[[Greta Foulon]] (Belgia, *1946)
*[[Albert Fox]] (SUA, 1881-1964)
*[[Maurice Fox]] (Ukraina, Kanada, 1898-1988)
*[[Alfons Franck]] (Belgia)
*[[Zenon Franco]] (Paraguay, *1956)
*[[Selim Franklin (echedoù)|Selim Franklin]] (Bro-Saoz, SUA, 1814-1884)
*[[Janelle Mae Frayna]] (Filipinez, *1996)
*[[Michael Freeman (echedoù)|Michael Freeman]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez, *1960)
*[[Friedhelm Freise]] (Alamagn)
*[[Laurent Fressinet]] (Bro-C'hall, *1981)
*[[Sergey von Freymann]] (Rusia, URSS, Ouzbekistan, 1882-1946)
*[[Joel Fridlizius]] (Sveden, 1869-1963)
*[[Daniel Fridman]] (URSS, Latvia, Alamagn, *1976)
*[[Frederic Friedel]] (Alamagn, *1945)
*[[Gunnar Friedemann]] (Estonia, 1909-1943)
*[[David Friedgood]] (Suafrika, Bro-Saoz, *1946)
*[[Henryk Friedman]] (Polonia, 1903-1942)
*[[Alexander Fritz]] (Alamagn, 1857-1932)
*[[António Frois]] (Portugal, *1962)
*[[Severin From]] (Danmark, 1828-1895)
*[[Zirka Frómeta Castillo]] (Kuba, *1963)
*[[Achilles Frydman]] (Polonia, 1905-1940)
*[[Paulino Frydman]] (Polonia, Arc'hantina, 1905-1982)
*[[Ľubomír Ftáčnik]] (Tchekoslovakia, Slovakia, *1957)
*[[Andrija Fuderer]] (Yougoslavia, Vojvodina, Belgia, 1931-2011)
*[[Semyon Furman]] (Rusia, 1920-1978)
*[[Ivana Maria Furtado]] (India, *1999)
*[[Géza Füster]] (Hungaria, Kanada, 1910-1990)
*[[Roy Fyllingen]] (Norvegia, *1975)
&lt;/div&gt;

== G ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Susanna Gaboyan]] (Armenia, *1996)
*[[Vougar Gachimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Merab Gagunashvili]] (Jorjia, *1985)
*[[Luís Galego]] (Portugal, *1966)
*[[Aleksandr Galkin (echedoù)|Aleksandr Galkin]] (Rusia, *1979)
*[[Joseph Gallagher]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, Suis, *1964)
*[[Alisa Galliamova]] (URSS, Rusia, *1972)
*[[Lilit Galojan]] (Armenia, *1983)
*[[Surya Shekhar Ganguly]] (India, *1983)
*[[Nona Gaprindachvili]] (URSS, Jorjia, *1941)
*[[Valeriane Gaprindashvili]] (Jorjia, *1982)
*[[Carlos Garcia Palermo]] (Arc'hantina, Italia, *1953)
*[[Raimundo García]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Timour Gareev]] (Ouzbekistan, *1988)
*[[Eldar Gasanov]] (Ukraina, *1982)
*[[Vugar Gashimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Anna Gasik]] (Polonia, *1988)
*[[Genric'h Gasparyan]] (Armenia, URSS, 1910-1995)
*[[Einar Gausel]] (Norvegia, *1963)
*[[Viktor Gavrikov]] (Lituania, Suis, *1957)
*[[Vladas Gefenas]] (URSS, Lituania, *1955)
*[[Steven Geirnaert]] (Belgia, *1984) 
*[[Tamaz Gelashvili]] (URSS, Jorjia, *1978)
*[[Boris Gelfand]] (URSS, Belarus, Israel, *1968)
*[[Efim Geller]] (URSS, Ukraina, 1925-1998)
*[[Uzi Geller]] (Israel, *1931)
*[[Lili Gelovani]] (Jorjia, URSS, 1911-1973)
*[[Petar Genov]] (Bulgaria, *1970)
*[[Ljubka Genova]] (Bulgaria, *1983)
*[[Ružka Genova]] (Bulgaria, *1963)
*[[Kiril Georgiev]] (Bulgaria, *1965)
*[[Krum Georgiev]] (Bulgaria, *1958)
*[[Antonina Georgieva]] (Bulgaria, *1948)
*[[Ernő Gereben]] (Hungaria, Suis 1907-1988)
*[[Regina Gerlecka]] (Polonia, 1913-1983)
*[[Eugenio German]] (Brazil, 1930-2001)
*[[Theodor Germann]] (Latvia, 1879-1935)
*[[Alik Gershon]] (Israel, *1980)
*[[Edward Gerstenfeld]] (Polonia, Ukraina 1915-1943)
*[[Georgy Geshev]] (Bulgaria, 1903-1937)
*[[Maria Gevorgyan]] (Armenia, *1994)
*[[Ehsan Ghaem Maghami]] (Iran, *1982)
*[[Tigran Gharamian]] (Bro-C'hall, *1984)
*[[Ameet Ghasi]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Vera Ghazarian]] (Armenia, URSS)
*[[Florin Gheorghiu]] (Roumania, *1944)
*[[Amédée Gibaud]] (Bro-C'hall, 1885-1957)
*[[Johannes Giersing]] (Danmark, 1872-1954)
*[[Ellen Gilbert]] (SUA 1837-1900)
*[[Jessie Gilbert]] (Bro-Saoz, 1987-2006)
*[[Karl Gilg]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1901-1981)
*[[Aivars Gipslis]] (URSS, Latvia, 1937-2000)
*[[Anish Giri]] (Izelvroioù, *1994)
*[[Angelo Giusti]] (Italia, 1901-1986)
*[[Alberto Giustolisi]] (Italia, 1928-1990) 
*[[Matteo Gladig]] (Italia, 1880-1915)
*[[Oleg Gladyszev]] (Rusia, *1977)
*[[Eduard Glass]] (Aostria, 1902 - goude 1980)
*[[Evgeny Gleizerov]] (URSS, Rusia, *1963)
*[[Igor Glek]] (URSS, Rusia, Alamagn, *1961)
*[[Svetozar Gligorić]] (Yougoslavia, Serbia, 1923-2012)
*[[Jozef Gobert]] (Belgia)
*[[Fernand Gobet]] (Suis, *1962)
*[[Rumjana Gočeva]] (Bulgaria, *1957)
*[[Michele Godena]] (Italia, *1967)
*[[Carl Goering]] (Alamagn, 1841-1879)
*[[Alphonse Goetz]] (Bro-C'hall, 1865-1934)
*[[Leonid Gofshtein]] (Israel, *1953)
*[[Ksenia Gogiava]] (Jorjia, URSS, 1916-1973)
*[[Jason Goh Koon-Jong]] (Singapour, *1989)
*[[Veronika Goi]] (Italia, *1980) 
*[[Goh Weiming]] (Singapour, *1983)
*[[Samuel Gold]] (Hungaria, Aostria, SUA, 1835-1920)
*[[Alexander Goldin]] (URSS, Rusia, *1965)
*[[Rusudan Goletiani]] (URSS, Jorjia, SUA, *1980)
*[[Celso Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1879-1924)
*[[Celso Golmayo Zúpide]] (Spagn, Kuba, 1820-1898)
*[[Manuel Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1883-1973)
*[[Vitali Golod]] (URSS, Ukraina, Israel *1971)
*[[Harry Golombek]] (Bro-Saoz, 1911-1995)
*[[Alexander Goloshchapov]] (URSS, Ukraina, *1978)
*[[Alexander Ferdinand von der Goltz]] (Alamagn, 1819-1858)
*[[Valentina Golubenko]] (Estonia, Kroatia, *1990)
*[[Mikhail Golubev]] (URSS, Ukraina, *1970)
*[[Javiera Gómez]] (Chile, *2002)
*[[Ângela Gonçalves]] (Portugal)
*[[Aleksei Goncharov]] (Rusia, 1879-1913)
*[[Gong Qianyun]] (Sina, *1985)
*[[Jayson Gonzales]] (Filipinez, *1969)
*[[Soledad González de Huguet]] (Arc'hantina, 1934-2012)
*[[José González García]] (Mec'hiko, *1973)
*[[Juan Carlos González Zamora]] (Mec'hiko, *1968)
*[[David S. Goodman]] (Bro-Saoz, SUA, *1958)
*[[Johan Goormachtigh]] (Belgia, *1955)
*[[Irina Gorchkova]] (Belgia, *1977)
*[[Stephen J. Gordon]] (Bro-Saoz, *1986)
*[[Danny Gormally]] (Bro-Saoz, *1976)
*[[George H. D. Gossip]] (SUA, Bro-Saoz, 1841-1907)
*[[Solomon Gotthilf]] (URSS, Rusia, 1903-1967)
*[[Hermann von Gottschall]] (Alamagn, 1862-1933)
*[[Mic'hail Gourevitch (echedoù)|Mic'hail Gourevitch]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Tarek Goutali]] (Aljeria, *1983)
*[[Boris Grachev]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksander Graf]] (URSS, Ouzbekistan, Alamagn, *1962)
*[[Sonja Graf]] (Alamagn, Arc'hantina, SUA, 1908-1965)
*[[Rita Gramignani]] (Italia, *1943) 
*[[Julio Granda]] (Perou, *1967)
*[[Roberto Grau]] (Arc'hantina, 1900-1944)
*[[Gioacchino Greco]] (Italia, 1600 - c. 1634)
*[[Ewen McGowen Green]] (Zeland-Nevez, *1950)
*[[Alon Greenfeld]] (SUA, Israel, *1964)
*[[John Grefe]] (SUA, *1947)
*[[Bernhard Gregory]] (Estonia, Alamagn, 1879-1939)
*[[Gisela Kahn Gresser]] (SUA, 1906-2000)
*[[Helgi Gretarsson]] (Island, *1977)
*[[Richard Griffith (echedoù)|Richard Griffith]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Nikolay Grigoriev]] (URSS, Rusia, 1895-1935)
*[[Avetik Grigoryan]] (Armenia, *1989)
*[[Vincent Grimm]] (Aostria, Hungaria, 1800-1872)
*[[Aleksandr Grichtchouk]] (URSS, Rusia, *1983)
*[[Efstratios Grivas]] (Gres, *1966)
*[[Henri Grob]] (Suis, 1904-1974)
*[[Aristide Gromer]] (Bro-C'hall, *1909)
*[[Adriaan de Groot]] (Izelvroioù, *1914)
*[[Ernst Grünfeld]] (Aostria, 1893-1962)
*[[Yehuda Gruenfeld]] (Polonia, Israel, *1956)
*[[James Grundy (echedoù)|James Grundy]] (Bro-Saoz, SUA, 1855-1919)
*[[Izaak Grynfeld]] (Polonia, Israel, *1920)
*[[Gu Xiaobing]] (Sina, *1985)
*[[Ion Gudju]] (Roumania, 1897-1988)
*[[Richard Guerrero]] (Spagn, *1973)
*[[Eduard Gufeld]] (URSS, Ukraina, SUA, 1936-2002)
*[[Ilse Guggenberger]] (Kolombia, *1942)
*[[Carlos Guimard]] (Arc'hantina, 1913-1998)
*[[Cemil Gulbas]] (Belgia, *1980)
*[[Boris Gulko]] (URSS, Rusia, SUA, *1947)
*[[Gunnar Gundersen (echedoù)|Gunnar Gundersen]] (Bro-C'hall, Norvegia, Aostralia, 1882-1943)
*[[Isidor Gunsberg]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1854-1930)
*[[Abhijeet Gupta]] (India, *1989)
*[[Dmitry Gurevich]] (URSS, Rusia, SUA, *1956)
*[[Ilya Gurevich]] (URSS, Ukraina, SUA, *1972)
*[[Mikhail Gurevich (echedoù)|Mikhail Gurevich]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Bukhuti Gurgenidze]] (URSS, Jorjia, 1933-2008)
*[[Nino Gurieli]] (Jorjia, URSS, *1961)
*[[Jan Gustafsson]] (Alamagn, *1979)
*[[Emanuel Guthi]] (Israel, *1930)
*[[Lev Gutman]] (URSS, Latvia, Israel, Alamagn, *1945)
*[[Fritz Gygli]] (Suis, 1896-1980)
*[[Alfred William Gyles]] (Zeland-Nevez, 1888-1967)
&lt;/div&gt;

== H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mohamed Haddouche]] (Aljeria, *1984)
*[[Anna Hahn (echedoù)|Anna Hahn]] (Latvia, SUA, *1976)
*[[Anna Hairapetian]] (Armenia, *1989)
*[[Anna Hakobian]] (Armenia, URSS)
*[[Vladimir Hakobyan]] (Armenia, *1971)
*[[Vitalia Halberstadt]] (Ukraina, Bro-C'hall, 1903-1967)
*[[Alexander Halprin]] (Rusia, Aostria, 1868-1921)
*[[Ahmed Ibrahim Hamed]] (Egipt, *1954)
*[[Tunc Hamarat]] (Turkia, Aostria, *1946)
*[[Hicham Hamdouchi]] (Maroko, *1972)
*[[Rani Hamid]] (Bangladesh, *1944)
*[[Jon Ludvig Hammer]] (Norvegia, *1990)
*[[Taqwa Hamouri]] (Palestina, *2006)
*[[Carl Hamppe]] (Suis, Aostria, 1814-1876)
*[[Milton Hanauer]] (SUA, 1908-1988)
*[[Mclean Handjaba]] (Namibia, *1991)
*[[James Hanham]] (SUA, 1840-1923)
*[[Hermann von Hanneken (echedoù)|Hermann von Hanneken]] (Alamagn, 1810-1886)
*[[Curt Hansen (echedoù)|Curt Hansen]] (Danmark, *1964)
*[[Wilhelm Hanstein]] (Alamagn, 1811-1850)
*[[Khosro Harandi]] (Iran, *1950)
*[[Dronavalli Harika]] (India, *1991)
*[[Pendyala Harikrishna]] (India, *1986)
*[[Max Harmonist]] (Alamagn, 1864-1907)
*[[Daniel Harrwitz]] (Alamagn, Bro-C'hall, 1823-1884)
*[[William Hartston]] (Bro-Saoz, *1947)
*[[Wolfgang Hasenfuss]] (Latvia, *1900)
*[[Stewart Haslinger]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Arnaud Hauchard]] (Bro-C'hall, *1971)
*[[Cécile Haussernot]] (Bro-C'hall, *1998)
*[[Stephane Hautot]] (Belgia, *1969) 
*[[Kornél Havasi]] (Hungaria, 1892-1945)
*[[Mark Hebden]] (Bro-Saoz, *1958)
*[[Jean Hebert]] (Kanada, *1957)
*[[Hans-Joachim Hecht]] (Alamagn, *1939)
*[[Jonny Hector]] (Sveden, *1964)
*[[Fenny Heemskerk]] (Izelvroioù, 1919-2007)
*[[Wolfgang Heidenfeld]] (Alamagn, Suafrika, Iwerzhon, 1911-1981)
*[[Jakub Heilpern]] (Polonia, 1850-1910)
*[[Herbert Heinicke]] (Brazil, Alamagn, 1905-1988)
*[[Arved Heinrichsen]] (Lituania, 1879-1900)
*[[Dan Heisman]] (SUA, *1950)
*[[Grigory Helbach]] (Rusia, 1863-1930)
*[[Karl Helling]] (Alamagn, 1904-1937)
*[[Johan Hellsten]] (Sveden, *1975)
*[[Hermann Helms]] (SUA, 1870-1963)
*[[Ron Henley (echedoù)|Ron Henley]] (SUA, *1956)
*[[Moriz Henneberger]] (Suis, 1878-1959)
*[[Walter Henneberger]] (Suis, 1883-1969)
*[[Luc Henris]] (Belgia, *1959)
*[[Deen Hergott]] (Kanada, *1962)
*[[Sigmund Herland]] (Roumania, 1865-1954)
*[[Róża Herman]] (Polonia, 1902-1995)
*[[Tania Regla Hernandez Alvarez]] (Kuba,Kostarika *1963)
*[[Yudania Hernández Estévez]] (Kuba, Spagn, *1963)
*[[Gilberto Hernández Guerrero]] (Mec'hiko, *1970)
*[[Sabina Hernandez Penna]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Carla Herrera]] (Arc'hantina, *?)
*[[Laura Herrera]] (Arc'hantina, *1971)
*[[Abdelrahman Hesham]], (Egipt, *1992)
*[[Tiger Hillarp Persson]] (Sveden, *1970)
*[[Wilhelm Hilse]] (Alamagn, 1878-1940)
*[[Moshe Hirschbein]] (Polonia, 1894-1940)
*[[Moses Hirschel]] (Alamagn, 1754 - c. 1823)
*[[Philipp Hirschfeld]] (Alamagn, 1840-1896)
*[[Jóhann Hjartarson]] (Island, *1963)
*[[Gohar Hlghatian]] (Armenia, URSS, *1975)
*[[Slaheddine Hmadi]] (Tunizia, *1950)
*[[Anastasiia Hnatyshyn]] (Ukraina, *2010)
*[[Hoang Thanh Trang]] (Viêt-Nam, Hungaria, *1980)
*[[Albert Hodges]] (SUA, 1861-1944)
*[[Julian Hodgson]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Leopold Hoffer]] (Hungaria, Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1842-1913)
*[[Karl Holländer]] (Alamagn, 1868-? )
*[[Edith Holloway]] (Bro-Saoz, 1868-1956)
*[[Krystyna Hołuj-Radzikowska]] (Polonia, 1931-2006)
*[[Walther von Holzhausen]] (Aostria, Alamagn, 1876-1935)
*[[Baldur Hönlinger]] (Aostria, Alamagn, 1905-1990)
*[[Bill Hook]] (SUA, British Virgin Islands, 1925–2010)
*[[Vlastimil Hort]] (Tchekoslovakia, Alamagn, *1944)
*[[Israel Horowitz]] (SUA, 1907-1973)
*[[Bernhard Horwitz]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1807-1885)
*[[Henry Hosmer]] (SUA, 1837-1892)
*[[Enamul Hossain]] (Bangladesh, *1981)
*[[Hou Yifan]] (Sina, *1994)
*[[Asma Houli]] (Aljeria, *1976)
*[[Jovanka Houska]] (Bro-Saoz, *1980)
*[[Clarence Howell]] (SUA, 1881-1936)
*[[David Howell (echedoù)|David Howell]] (Bro-Saoz, *1990)
*[[Manuel Leon Hoyos]] (Mec'hiko, *1989)
*[[Zbyněk Hráček]] (Republik Tchek, *1970)
*[[Karel Hromádka]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1887-1956)
*[[Vincenc Hrubý]] (Bohemia, Aostria, Italia, 1856-1917)
*[[Hsu Li Yang]] (Singapour, *1972)
*[[Huang Qian]] (Sina, *1986)
*[[Robert Hübner]] (Alamagn, *1948)
*[[Werner Hug]] (Suis, *1952)
*[[Beryl Hughes]] (Kembre, 1931-2017)
*[[Krunoslav Hulak]] (Kroatia, *1951)
*[[Koneru Humpy]] (India, *1987)
*[[Isabel Hund]] (Alamagn)
*[[Harriet Hunt]] (Bro-Saoz, *1978)
*[[Stuart James Hutchings]] (Kembre, *1960)
*[[Alexander Huzman]] (URSS, Ukraina, Israel, *1962)
&lt;/div&gt;

== I ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hatim Ibrahim 1975]], (Egipt, *1975)
*[[Ildar Ibragimov]] (Rusia, SUA, *1967)
*[[Bella Igla]] (Rusia, Israel, *1985)
*[[Juan Iliesco]] (Roumania, Arc'hantina, 1898-1968)
*[[Rolando Illa]] (SUA, Kuba, Arc'hantina, 1880-1937)
*[[Miguel Illescas Córdoba]] (Spagn, *1965)
*[[Alexander Ilyin-Zhenevsky]] (Rusia, 1894-1941)
*[[Ernesto Inarkiev]] (Kirgizstan, Rusia, *1985)
*[[Viorel Iordachescu]] (Moldova, *1977)
*[[Nana Ioseliani]] (Jorjia, *1962)
*[[Valentin Iotov]] (Bulgaria, *1988)
*[[Andrei Istrăţescu]] (Roumania, *1985)
*[[Saidali Iuldachev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Vassily Ivanchuk]] (Ukraina, *1969)
*[[Ivan Ivanišević]] (Serbia, *1977)
*[[Alexander Ivanov (echedoù)|Alexander Ivanov]] (SUA, *1956)
*[[Igor Ivanov (echedoù)|Igor Ivanov]] (Rusia, Kanada, SUA, 1947-2005)
*[[Božidar Ivanović]] (Montenegro, *1949)
*[[Borislav Ivkov]] (Serbia, *1933)
*[[Stefan Izbinsky]] (Ukraina, 1884-1912)
*[[Zviad Izoria]] (Georgia, *1984)
&lt;/div&gt;
== J ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jana Jacková]] (Republik Tchek, *1982)
*[[Egil Jacobsen]] (Danmark, 1897-1923)
*[[Ernst Jacobson]] (Sveden, ?-?)
*[[Michel Jadoul]] (Belgia, *1957)
*[[Carl Jaenisch]] (Finland, Rusia, 1813-1872)
*[[Charles Jaffé]] (Rusia, SUA, 1883-1941)
*[[Jerzy Jagielski]] (Polonia, Alamagn, 1897-1955)
*[[Dmitry Jakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Lora Jakovleva]] (URSS, Rusia, *1932)
*[[Natia Janjgava]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Dragoljub Janošević]] (Serbia, *1923)
*[[Chaim Janowski]] (Polonia, Alamagn, Japan, c. 1868 - 1935)
*[[Dawid Janowski]] (Polonia, Bro-C'hall, 1868-1927)
*[[Vlastimil Jansa]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, *1942)
*[[Nicolai Jasnogrodsky]] (Ukraina, Bro-Saoz, SUA, 1859-1914)
*[[Carlos Jauregui]] (Chile, Kanada, *1932)
*[[Lela Javakhishvili]] (Jorjia, *1984)
*[[Florian Jenni]] (Suis, *1980)
*[[Stephen Jessel]] (Iwerzhon, *1986)
*[[Eleazar Jiménez]] (Kuba, *1928)
*[[Baadur Jobava]] (Jorjia, *1983)
*[[Leif Erlend Johannessen]] (Norvegia, *1980)
*[[Svein Johannessen]] (Norvegia, 1937-2007)
*[[Ingi Randver Jóhannsson]] (Island, 1936-2010)
*[[Darryl Johansen]] (Aostralia, *1959)
*[[Walter John]] (Polonia, Alamagn, 1879-1940)
*[[Hans Johner]] (Suis, 1889-1975)
*[[Paul Johner]] (Suis, 1887-1938)
*[[Jean-François Jolly]] (Breizh, *1986)
*[[Gawain Jones]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Iolo Ceredig Jones]] (Kembre, 1947-2021)
*[[Richard Stuart Jones]] (Kembre, *1983)
*[[T. Llew Jones]] (Kembre, 1915-2009)
*[[Ju Wenjun]] (Sina, *1991)
*[[Carlos Eleodoro Juárez]] (Arc'hantina, 1938-2024)
*[[Max Judd]] (Polonia, SUA, 1851-1906)
*[[Klaus Junge]] (Chile, Alamagn, 1924-1945)
*[[Otto Junge]] (Chile, Alamagn, 1887-1978)
*[[Miervaldis Jursevskis]] (Latvia, Kanada, *1921)
&lt;/div&gt;

== K ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mejdi Kaabi]] (Tunizia, 1961-2019)
*[[Joyce Kabengano]] (Ouganda, *1990)
*[[Ketino Kachiani]] (Jorjia, URSS, Alamagn, *1971)
*[[Bernhard Kagan]] (Polonia, Alamagn, 1866-1932)
*[[Shimon Kagan]] (Israel, *1942)
*[[Victor Kahn]] (Rusia, Bro-C'hall, 1889-1971)
*[[Gregory Kaidanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, SUA, *1959)
*[[Osmo Kaila]] (Finland, 1916-1991)
*[[Eliso Kakabadze]] (Jorjia, URSS, 1929-1998)
*[[Tsitsino Kakhabrishvili]] (Jorjia, *1946)
*[[Svetlana Kalandarishvili]] (Jorjia, URSS, *1937)
*[[Lusik Kalashian]] (Armenia, URSS)
*[[Charles Kalme]] (Latvia, Alamagn, SUA, 1939-2003)
*[[Sigitas Kalvaitis]] (Lituania, *1987)
*[[Gata Kamski]] (URSS, Tatarstan, Rusia, SUA, *1974)
*[[Ilya Kan]] (URSS, Rusia, 1909-1978)
*[[Marcus Kann]] (Aostria, 1820-1886)
*[[Tarun Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2004)
*[[Trisha Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2005)
*[[Albert Kapengut]] (Belarus, *1945)
*[[Julio Kaplan]] (Arc'hantina, Puerto Rico, SUA, *1950)
*[[Darja Kapš]] (Slovenia, *1981)
*[[Nikola Karaklajić]] (Yougoslavia, 1926-2008)
*[[Silva Karapetian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona May Karff]] (Moldova, Rusia, Palestina, SUA, 1914-1998)
*[[Aída Karguer]] (Arc'hantina, 1931-1976)
*[[Sergei Kariakin (Estonia)|Sergei Kariakin]] (URSS, Estonia, *1964)
*[[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]] (Ukraina, Rusia, *1990)
*[[Ilir Karkanaqe]] (Albania, 1956-2012)
*[[Anastasiya Karlovich]] (Ukraina, *1982)
*[[Jalghoum Karmel]] (Palestina, *1994)
*[[Anatoliy Karpov]] (URSS, Rusia, *1951)
*[[Isaac Kashdan]] (SUA, 1905-1985)
*[[Rustam Kasimdzhanov]] (URSS,Ouzbekistan, *1979)
*[[Tsiala Kasoshvili]] (Jorjia, URSS, *1963)
*[[Garry Kasparov]] (URSS, Azerbaijan, Rusia, *1963)
*[[Genrikh Kasparyan]] (URSS, Armenia, 1910-1995)
*[[Robert Katende]] (Ouganda, *1982)
*[[Miroslav Katětov]] (Tchekoslovakia, 1918-1995)
*[[Fani Kats]] (URSS, Rusia, 1895-1964)
*[[Arthur Kaufmann]] (Roumania, Aostria, 1872-1940)
*[[Lubomir Kavalek]] (Tchekoslovakia, SUA, *1943)
*[[Bechir Kchouk]] (Tunizia, *1924)
*[[Raymond Keene]] (Bro-Saoz, *1948)
*[[Hermann Keidanski]] (Polonia, Alamagn, 1865-1938)
*[[Dieter Keller]] (Suis, *1936)
*[[Edith Keller-Herrmann]] (Alamagn, *1921)
*[[Rudolf Keller]] (Alamagn, 1917-1993)
*[[Brian Kelly (echedoù)|Brian Kelly]] (Iwerzhon, *1978)
*[[Emil Kemény]] (Hungaria, SUA, 1860-1925)
*[[Edvīns Ķeņģis]] (Latvia, *1959)
*[[Hugh Alexander Kennedy]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, 1809-1878)
*[[Paul Keres]] (URSS, Estonia, 1916-1975)
*[[Tim Kett]] (Kembre, *1962)
*[[Alexander Kevitz]] (SUA, 1902-1981)
*[[Rohini Khadilkar]] (India, *1963)
*[[Erna Khalafian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona Khaled]] (Egipt, *1994)
*[[Mir Sultan Khan]] (India, Pakistan, 1905-1966)
*[[Anahit Kharatyan]] (Armenia, *1987)
*[[Andrei Kharlov]] (Rusia, 1968-2014)
*[[Murtas Kazhgaleyev]] (Kazakstan, *1973)
*[[Abram Khavin]] (Ukraina, 1914-1974)
*[[Denis Khismatullin]] (Rusia, *1984)
*[[Tamar Khmiadashvili]] (Jorjia, *1944)
*[[Goodwill Khoa]] (Namibia, *1989)
*[[Ratmir Kholmov]] (Rusia, Belarus, Lituania, 1925-2006)
*[[Bella Khotenashvili]] (Jorjia, URSS, *1977) 
*[[Miranda Khorava]] (Jorjia, URSS, 1985)
*[[Natalia Khoudgarian]] (Rusia, Kanada, *1975)
*[[Sopiko Khukhashvili]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Nino Khurtsidze]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Inga Khurtsilava]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Feliks Kibbermann]] (Estonia, a-raok 1914)
*[[Georg Kieninger]] (Alamagn, 1902-1975)
*[[Lionel Kieseritzky]] (Estonia, Bro-C'hall, 1806-1853)
*[[R.K. Kieseritzky]] (Estonia, Rusia, c. 1870 - goude 1922)
*[[Grace Kigeni]] (Ouganda, *1983)
*[[Daniel J. King|Daniel King]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Olof Kinnmark]] (Sveden, 1897-1970)
*[[Ove Kinnmark]] (Sveden, *1944)
*[[Georg Klaus]] (Alamagn, 1912-1974)
*[[Jan Kleczyński, Jr.]] (Polonia, 1875-1939)
*[[Jan Kleczyński, Sr.]] (Polonia, 1837-1895)
*[[Ernest Klein (echedoù)|Ernst Klein]] (Aostria, Bro-Saoz, 1910-1990)
*[[Paul Klein (echedoù)|Paul Klein]] (Alamagn, Ecuador, *1930)
*[[Josef Kling]] (Alamagn, 1811-1876)
*[[Jānis Klovāns]] (Latvia, 1935-2010)
*[[Gyula Kluger]] (Hungaria, 1914-1994)
*[[Hans Kmoch]] (Aostria, Izelvroioù, SUA, 1894-1973)
*[[Rainer Knaak]] (Alamagn, *1953)
*[[Viktor Knorre]] (Rusia, 1840-1919)
*[[Mikhail Kobalia]] (Rusia, *1978)
*[[Alexander Koblencs]] (Latvia, 1916-1993)
*[[Berthold Koch]] (Alamagn, 1899-1988)
*[[Alexander Kochyev]] (Rusia, *1956)
*[[Maja Koen]] (Bulgaria, *1993)
*[[Artur Kogan]] (Ukraina, Israel, *1974)
*[[Boris Kogan]] (Rusia, SUA, 1940-1993)
*[[Anton Kohler]] (Alamagn, *a-raok 1914)
*[[Stanisław Kohn]] (Polonia, 1895-1940)
*[[Friedrich Köhnlein]] (Alamagn, 1879-1916)
*[[Dmitry Kokarev (echedoù)|Dmitry Kokarev]] (Rusia, *1982)
*[[Atanas Kolev]] (Bulgaria, *1967)
*[[Ignác Kolisch]] (Slovakia, Aostria-Hungaria, 1837-1899)
*[[Jakub Kolski]] (Polonia, 1899-1941)
*[[George Koltanowski]] (Belgia, SUA, 1903-2000)
*[[Henrijeta Konarkowska-Sokolov]] (Polonia, Serbia, *1938)
*[[Humpy Koneru]] (India, *1987)
*[[Imre König]] (Hungaria, Yugoslavia, Bro-Saoz, SUA, 1899-1992)
*[[Jerzy Konikowski]] (Polonia, Alamagn, *1947)
*[[F. H. Königs]] (Belgia, 1849-1941 pe 1942)
*[[Alexander Konstantinopolsky]] (Ukraina, 1910-1990)
*[[Danny Kopec]] (SUA, *1954)
*[[Viktor Kortchnoy]] (URSS, Rusia, Suis, *1931)
*[[Akshayraj Kore]] (India 1988)
*[[Anton Korobov]] (Ukraina, *1985)
*[[Imre Korody]] (Hungaria, 1905-1969)
*[[Alexey Korotylev]] (Rusia, *1977)
*[[J. Kornreich]] (Belgia) 
*[[Yona Kosashvili]] (URSS, Jorjia, Israel, *1970)
*[[Gary Koshnitsky]] (Moldova, Aostralia, 1907-1999)
*[[Nadejda Kosintseva]] (Rusia, *1985)
*[[Tatiana Kosintseva]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksandra Kostenyouk]] (Rusia, *1984)
*[[Boris Kostić]] (Aostria-Hungaria, Yugoslavia, 1887-1963)
*[[Silvia Kot]] (Arc'hantina, *1950)
*[[Jan Kotrč]] (Tchekoslovakia, 1862-1943)
*[[Vasilios Kotronias]] (Gres, *1964)
*[[Pavel Kotsur]] (Kazakstan, *1974)
*[[Aleksandr Kotov]] (URSS, Rusia, 1913-1981)
*[[Čeněk Kottnauer]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1910-1996)
*[[Bachar Kouatly]] (Siria, Liban, Bro-C'hall, *1958)
*[[Aleksander Koukouch]] (Belgia) 
*[[Youriy Kouzoubov]] (Ukraina, *1990)
*[[Vlatko Kovačević]] (Kroatia, *1942)
*[[Alexander Kovchan]] (Ukraina, *1983)
*[[Boris Koyalovich]] (Rusia, 1867-1941)
*[[Valentina Kozlovskaya]] (Rusia, *1938)
*[[Zdenko Kozul]] (Kroatia, *1966)
*[[Jesse Kraai]] (SUA, *1972)
*[[Yair Kraidman]] (Israel, *1932)
*[[Adolf Kraemer]] (Alamagn, 1898-1972)
*[[Adolf Kramer]] (Alamagn, 1871-1934)
*[[Haije Kramer]] (Izelvroioù, 1917-2004)
*[[Vladimir Kramnik]] (URSS, Rusia, *1975)
*[[Michał Krasenkow]] (URSS, Rusia, Polonia, *1963)
*[[Beloslava Krasteva]] (Bulgaria, *2004)
*[[Orla Hermann Krause]] (Danmark, 1867-1935)
*[[Martyn Kravtsiv]] (Ukraina, *1990)
*[[Boris Kreiman]] (Rusia, SUA, *1976)
*[[Josef Krejcik]] (Aostria, 1885-1957)
*[[Leon Kremer]] (Polonia, 1901-1941)
*[[Mira Kremer]] (Alamagn, 1905-1987)
*[[Martin Kreuzer]] (Alamagn, *1962)
*[[Berta Krezberg]] (URSS, Rusia, 1911-1992)
*[[Ljuba Kristol]] (URSS, Rusia, Israel, *1944)
*[[Stanislav Kriventsov]] (URSS, Rusia, SUA, *1973)
*[[Nikolai Krogius]] (Rusia, *1930)
*[[Paul Krüger (echedoù)|Paul Krüger]] (Alamagn, 1871-1939)
*[[Velichka Krumova]] (Bulgaria, *1942)
*[[Irina Krush]] (Ukraina, SUA, *1983)
*[[Yuriy Kryvoruchko (echedoù)|Yuriy Kryvoruchko]] (Ukraina, *1986)
*[[Arvid Kubbel]] (Rusia, 1889-1938)
*[[Leonid Kubbel]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Sergey Kudrin]] (Rusia, SUA, *1959)
*[[Adam Kuligowski]] (Polonia, *1955)
*[[Kaido Külaots]] (Estonia, *1976)
*[[Abhijit Kunte]] (India, *1977)
*[[Abraham Kupchik]] (Belarus, SUA, 1892-1970)
*[[Viktor Kupreichik]] (Belarus, *1949)
*[[Bojan Kurajica]] (Bosnia and Herzegovina, *1947)
*[[Igor Kurnosov]] (Rusia, 1985-2013)
*[[Alla Kushnir]] (Rusia, Israel, 1941-2013)
*[[Gennady Kuzmin]] (Rusia, *1946)
*[[Aloyzas Kveinys]] (URSS, Lituania, * 1962)
*[[Jan Kvicala]] (Tchekoslovakia, 1868-1939)
&lt;/div&gt;

== L ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Martín Labollita]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Khelil Lagha]] (Tunizia)
*[[Genrieta Lagvilava]] (Jorjia, Belarus, URSS, *1969)
*[[Kateryna Lahno]] (Ukraina, *1989)
*[[Bogdan Lalić]] (Yougoslavia, Kroatia, Bro-Saoz, *1964)
*[[Erwin L'Ami]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Paul Adrian Lamford]] (Kembre, *1953)
*[[Frank Lamprecht]] (Alamagn, *1968)
*[[E. Lancel]] (Belgia)
*[[Konstantin Landa]] (Rusia, *1972)
*[[Salo Landau]] (Polonia, Izelvroioù, 1903-1944)
*[[Gary Lane]] (Bro-Saoz, Aostralia, *1964)
*[[Lisa Lane]] (SUA, *1938)
*[[Max Lange]] (Alamagn, 1832-1899)
*[[Salomon Langleben]] (Polonia, 1862-1939)
*[[Mario Lanzani]] (Italia, *1963) 
*[[Bent Larsen]] (Danmark, 1935-2010)
*[[Ernst Larsson]] (Sveden, 1897-1963)
*[[Baron Tassilo von Heydebrand und der Lasa]] (Prusia/Alamagn, 1818-1899)
*[[Berthold Lasker]] (Alamagn, 1860-1928)
*[[Edward Lasker]] (Polonia, Alamagn, SUA, 1885-1981)
*[[Emanuel Lasker]] (Alamagn, Rusia, SUA, 1868-1941)
*[[Khadidja Latreche]] (Aljeria, *1990)
*[[Sabrina Latreche]] (Aljeria, *1993)
*[[Milda Lauberte]] (Latvia, *1918)
*[[Bruno Laurent]] (Belgia, *1975)
*[[Leho Laurine]] (Estonia, Sveden, 1904-1998)
*[[Joel Lautier]] (Kanada, Bro-C'hall, *1973)
*[[Nora Laya Cabrera]] (Kuba, SUA *1950)
*[[Darwin Laylo]] (Filipinez, *1980)
*[[Fred Lazard]] (Bro-C'hall, 1883-1948)
*[[Gustave Lazard]] (Bro-C'hall, 1876-1949)
*[[Milunka Lazarević]] (Serbia, *1932)
*[[Viktor Laznicka]] (Republik Tchek, *1988)
*[[Kim Le Quang]] (Belgia, *1971)
*[[Lê Quang Liêm]] (Viêt-Nam, *1991)
*[[Dora Leal]] (Portugal, *1984)
*[[Sergey Lebedev (echedoù)|Sergey Lebedev]] (Rusia, 1868-1942)
*[[Julia Lebel-Arias]] (Arc'hantina, Bro-c'hall, Monako, *1946)
*[[Peter Lee (echedoù)|Peter Lee]] (Bro-Saoz, *1943)
*[[Peter Leepin]] (Suis, 1920-1995)
*[[Legall de Kermeur]] (Breizh, Bro-C'hall, 1702-1792)
*[[Damien Le Goff]] (Breizh, *1987)
*[[Anatoly Lein]] (Rusia, SUA, *1931)
*[[Catarina Leite]] (Portugal, *1983)
*[[Péter Lékó]] (Hungaria, *1979)
*[[Robert Lemaire]] (Belgia)
*[[Tatiana Lemačko]] (URSS, Bulgaria, Suis, 1948-2020)
*[[Alex Lenderman]] (SUA, *1989)
*[[James A. Leonard]] (SUA, 1841-1862)
*[[Giovanni Leonardo]] (Italia, 1542-1587)
*[[Ignatius Leong]] (Sina, Singapour, *1972)
*[[Paul Saladin Leonhardt]] (Polonia, Alamagn, 1877-1934)
*[[Konstantin Lerner]] (Ukraina, 1950-2011)
*[[Alexandre Lesiege]] (Kanada, *1975)
*[[Norman Lessing]] (SUA, 1911-2001)
*[[René Letelier]] (Chile, 1915-2006)
*[[Grigory Levenfish]] (Polonia, Rusia, 1889-1961)
*[[Aleksandr Levin]] (Rusia, 1871-1929)
*[[Jacob Levin (echedoù)|Jacob Levin]] (SUA, 1904-?)
*[[Naum Levin]] (Ukraina, Aostralia, *1933)
*[[Irina Levitina]] (Rusia, SUA, *1954)
*[[Stepan Levitsky]] (Rusia, 1876-1924)
*[[David Levy (echedoù)|David Levy]] (Bro-Skos, *1945)
*[[Jerzy Lewi]] (Polonia, Sveden, 1949-1972)
*[[Moritz Lewitt]] (Alamagn, 1863-1936)
*[[David H. Li]] (Sina, SUA, *1972)
*[[Li Chao (echedoù)|Li Chao]] (Sina, *1989)
*[[Andor Lilienthal]] (URSS, Rusia, Hungaria, 1911-2010) 
*[[Luciano Lilloni]] (Italia, 1929-2000) 
*[[Li Ruofan]] (Singapour, *1978)
*[[Li Shilong]] (Sina, *1977)
*[[Li Shongjian]] (Sina, *1939)
*[[Li Wenliang (echedoù)|Li Wenliang]] (Sina, *1967)
*[[Li Zunian]] (Sina, *1958)
*[[Liang Chong]] (Sina, *1980)
*[[Liang Jinrong]] (Sina, *1960)
*[[Vladimir Liberzon]] (Rusia, Israel, *1937)
*[[Theodor Lichtenhein]] (Alamagn, SUA, 1829-1874)
*[[Espen Lie]] (Norvegia, *1984)
*[[Kjetil Aleksander Lie]] (Norvegia, *1980)
*[[Andor Lilienthal]] (Hungaria, Rusia, 1911-2010)
*[[Darcy Lima]] (Brazil, *1962)
*[[Paul Limbos]] (Belgia, *1914) 
*[[Oleiny Linares Nápoles]] (Kuba, *1983)
*[[Lin Ta]] (Sina, *1963)
*[[Lin Weiguo]] (Sina, *1970)
*[[Paul Lipke]] (Alamagn, 1870-1955)
*[[Isaac Lipnitsky]] (Ukraina, 1923-1959)
*[[Samuel Lipschütz]] (Hungaria, SUA, 1863-1905)
*[[Georgy Lisitsin]] (Rusia, 1909-1972)
*[[Paul List]] (Ukraina, Alamagn, Bro-Saoz, 1887-1954)
*[[Marta Litinskaya-Shul]] (Ukraina, *1949)
*[[John Littlewood (echedoù)|John Littlewood]] (Bro-Saoz, *1931)
*[[Lisandra Llaudy Pupo]] (Kuba, *1988)
*[[Liu Shilan]] (Sina, *1962)
*[[Liu Wenzhe]] (Sina, *1940)
*[[Ljubomir Ljubojević]] (Yougoslavia, Serbia, *1950)
*[[Eric Lobron]] (SUA, Alamagn, *1960)
*[[Louise Loeffler]] (Belgia)
*[[Josef Lokvenc]] (Aostria, 1899-1974)
*[[Giambattista Lolli]] (Italia, 1698-1769)
*[[Rudolf Loman]] (Izelvroioù, 1861-1932)
*[[William Lombardy]] (SUA, *1937)
*[[Maia Lomineishvili]] (Jorjia, 1977) 
*[[Gabriela López]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Ruy López de Segura]] (Spagn, c. 1530 - c. 1580)
*[[Martín Lorenzini]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Edward Löwe]] (Bro-Saoz, 1794-1880)
*[[Otto Löwenborg]] (Sveden, 1888-1969)
*[[Johann Löwenthal]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1810-1876)
*[[Leopold Löwy, Jr]] (Aostria, 1871-goude 1909)
*[[Leopold Löwy, Sr]] (Aostria, 1840-goude 1904)
*[[Moishe Lowtzky]] (Ukraina, Polonia, 1881-1940)
*[[Sam Loyd]] (SUA, 1841 - 1911)
*[[Smbat Lputian]] (URSS, Armenia, *1958)
*[[Luis Ramirez Lucena]] (Spagn, c. 1465 - c. 1530)
*[[Markas Luckis]] (Lituania, Arc'hantina, 1905-1973)
*[[Carolina Luján]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Andrey Lukin]] (URSS, Rusia, *1948)
*[[Stig Lundholm]] (Sveden, *1917)
*[[Erik Lundin]] (Sveden, 1904-1988)
*[[Francisco Lupi]] (Portugal, a-raok 1910-1954)
*[[Constantin Lupulescu]] (Roumania, *1984)
*[[Thomas Luther]] (Alamagn, *1969)
*[[Christopher Lutz]] (Alamagn, *1971)
*[[Galina Lyapunova]] (Armenia, URSS)
&lt;/div&gt;

== M ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alexander MacDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Gottlieb Machate]] (Alamagn, 1904-1974)
*[[Aleksandras Machtas]] (Lituania, Israel, 1892-1973)
*[[Bartłomiej Macieja]] (Polonia, *1977)
*[[George Henry MacKenzie]] (Bro-Skos, SUA, 1837-1891)
*[[Nicholas MacLeod]] (Kanada, 1870-1965)
*[[Karl MacPhillips]] (Iwerzhon, *1988) 
*[[Carlos Maderna]] (Arc'hantina, 1910-1976)
*[[Ildikó Mádl]] (Hungaria, *1969)
*[[Anne-Marie Maeckelbergh]] (Belgia, *1965)
*[[Thibaut Maenhout]] (Belgia, *1989)
*[[Wim Maes]] (Belgia, *1972)
*[[Elmar Magerramov]] (Azerbaijan, *1958)
*[[Elisa Maggiolo]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Joanna Majdan]] (Polonia, *1988)
*[[Kazimierz Makarczyk]] (Polonia, 1901-1972)
*[[Sirush Makints]] (Armenia, URSS] 
*[[Vladimir Makogonov]] (Azerbaijan, 1904-1993)
*[[Gyula Makovetz]] (Hungaria, 1860-1903)
*[[Marina Makropoulou]] (Roumania, Grs, *1960)
*[[Sandra Malajovich]] (Arc'hantina, *1968)
*[[Vadim Malakhatko]] (Ukraina, Belgia, *1977)
*[[Vladimir Malakhov (echedoù)|Vladimir Malakhov]] (Rusia, *1980)
*[[Guillermo Malbrán]] (Arc'hantina, 1967-2025)
*[[Vidmantas Mališauskas]] (Lituania, *1963)
*[[Vladimir Malaniuk]] (Rusia, Ukraina, *1957)
*[[Boris Maliutin]] (Rusia, 1883-1920)
*[[Nidjat Mamedov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Chakhriyar Mamedyarov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Rauf Mammadov]] (Azerbaidjan, *1988)
*[[Maria Manakova]] (Serbia, *1974)
*[[Federico Manca]] (Italia, *1969)
*[[Meri Mangrian]] (Armenia, URSS)
*[[Rima Manukian]] (Armenia, URSS)
*[[Karmen Mar]] (Slovenia, *1987)
*[[Napoleon Marache]] (Bro-C'hall, SUA, 1818-1875)
*[[Max Marchand]] (Izelvroioù, 1888-1957)
*[[Georg Marco]] (Roumania, Aostria, 1863-1923)
*[[Andy Marechal]] (Belgia, *1978)
*[[Sandro Mareco]] (Arc'hantina, *1987)
*[[Dimitar Marholev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Alisa Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mirjana Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mihail Marin]] (Roumania, *1965)
*[[Beatriz Marinello]] (Chile, *1964)
*[[Denis Marion]] (Belgia, 1906-2000) 
*[[Sergio Mariotti]] (Italia, *1946)
*[[Nefelina Marjanian]] (Armenia, URSS)
*[[Ján Markoš]] (Slovakia, *1985)
*[[Tomasz Markowski (echedoù)|Tomasz Markowski]] (Polonia, *1975)
*[[Robert Markuš]] (Serbia, *1984)
*[[Géza Maróczy]] (Hungaria, 1870-1951)
*[[Davide Marotti]] (Italia, 1881-1940)
*[[Dražen Marović]] (Kroatia, *1938)
*[[Yaniet Marrero López]] (Kuba, *1983)
*[[Frank Marshall]] (SUA, 1877-1944)
*[[Ayelén Martínez]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Dion Martinez]] (Kuba, SUA, 1837-1928)
*[[Giovanni Martinolich]] (Italia, 1884-1910)
*[[Rico Mascarinas]] (Filipinez, *1954)
*[[Houshang Mashian]] (Iran, Israel, *1938)
*[[James Mason (echedoù)|James Mason]] (Iwerzhon, SUA, Bro-Saoz, 1849-1905)
*[[Dimitrios Mastrovasilis]] (Gres, *1983)
*[[Aleksandar Matanović]] (Serbia, *1930)
*[[Hermanis Matisons]] (Latvia, 1894-1932)
*[[Ana Matnadze]] (Jorjia, *1983)
*[[Milan Matulović]] (Serbia, *1935)
*[[Svetlana Matveeva]] (Rusia, *1969)
*[[Marc'Andria Maurizzi]] (Korsika, *2007)
*[[Carl Mayet]] (Alamagn, 1810-1868)
*[[Isaak Mazel]] (Belarus, Rusia, 1911-1943)
*[[Athial Mbaha]] (Namibia, *1976)
*[[Neil McDonald (echedoù)|Neil McDonald]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Alexander McDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Colin McNab]] (Bro-Skos, *1961)
*[[Luke McShane]] (Bro-Saoz, *1984)
*[[Henrique Mecking]] (Brazil, *1952)
*[[Antonio Medina]] (Spagn, 1919-2003)
*[[Edmar Mednis]] (Latvia, SUA, 1937-2002)
*[[Susanto Megaranto]] (Indonezia, *1987)
*[[Dritan Mehmeti]] (Albania, *1978) 
*[[Armenuhi Mehrabian]] (Armenia, URSS)
*[[Philipp Meitner]] (Aostria, 1838-1910)
*[[Ketevan Melashvili]] (Jorjia, URSS *1960)
*[[Nino Melashvili]] (Jorjia, URSS *1961)
*[[Salome Melia]] (Jorjia, *1987)
*[[Marieta Melik-Pashaian]] (Armenia, URSS)
*[[Olga Menčíková|Olga Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1907-1944)
*[[Vyera Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1906-1944)
*[[Julius Mendheim]] (Alamagn, 1788-1836)
*[[Lishen Mentile]] (Namibia, *1996)
*[[Tamila Meskhi]] (Jorjia, URSS *1963)
*[[Jonathan Mestel]] (Bro-Saoz, *1957)
*[[Roberto Messa]] (Italia, *1957)
*[[Johannes Metger]] (Alamagn, 1850-1926)
*[[Richard Meulders]] (Belgia, *1955)
*[[Anahí Meza]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Voldemars Mežgailis]] (Latvia, *1912)
*[[Amina Mezioud]] (Aljeria, *1988)
*[[Paul Michel (echedoù)|Paul Michel]] (Alamagn, Arc'hantina, 1905-1977)
*[[Walter Michel]] (Suis, 1888-goude 1935)
*[[Christian Michel Yunis]] (Chile, Palestina, 1968*)
*[[Carlo Micheli]] (Italia, *1946)
*[[Reginald Price Michell]] (Bro-Saoz, 1873-1938)
*[[Bart Michiels]] (Belgia, *1986) 
*[[Snezana Micic]] (Yougoslavia, Belgia, *1966)
*[[E. E. Middleton]] (Breizh-Veur)
*[[Jacques Mieses]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1865-1954)
*[[Samuel Mieses]] (Alamagn, 1841-1884)
*[[Vladas Mikėnas]] (URSS, Estonia, Lituania, 1910-1992)
*[[Adrian Mikhalchishin]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1954)
*[[Victor Mikhalevski]] (Belarus, Israel, *1972)
*[[Igor Miladinović]] (Serbia, *1974)
*[[Tony Miles]] (Bro-Saoz, 1955-2001)
*[[Zdravko Milev]] (Bulgaria, 1929-1984)
*[[Borislav Milic]] (Yougoslavia, 1925-1986)
*[[Ioana Miller]] (Iwerzhon, 1995)
*[[Sophie Milliet]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Stuart Milner-Barry]] (Bro-Saoz, 1906-1995)
*[[Vadim Milov]] (Rusia, Israel, Suis, *1972)
*[[Artashes Minasian]] (Armenia, *1987)
*[[Johannes Minckwitz]] (Alamagn, 1843-1901)
*[[Nikolay Minev]] (Bulgaria, SUA, *1931)
*[[Dragoljub Minić]] (Montenegro, 1936-2005)
*[[Yerisbel Miranda Llanes]] (Kuba, *1987)
*[[Evgeniy Mirochnitchenko]] (Ukraina, *1978)
*[[Margarita Mirza-Avagian]] (Armenia, URSS)
*[[Azer Mirzoev]] (Azerbaidjan, *1978)
*[[Vesna Mišanović]] (Bosnia, *1964)
*[[Kamil Mitoń]] (Polonia, *1984)
*[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]] (Armenia, URSS, *1982)
*[[Anahit H. Mkrtchyan]] (Armenia, *2009)
*[[Mariam Mkrtchyan]] (Armenia, *2004)
*[[Stasch Mlotkowski]] (SUA, 1881-1943)
*[[Ayah Moaataz]] (Egipt, *1997)
*[[Abram Model]] (Latvia, Rusia, 1896-1976)
*[[Charles Moehle]] (SUA, 1859-1898)
*[[Jorgen Moeller]] (Danmark, 1873-1944)
*[[Jan Moeyersons]] (Belgia)
*[[Chahin Mohandesi]] (Iran, *1962)
*[[Ariah Mohiliver]] (Polonia, Israel, *1904)
*[[Stefan Mohr]] (Alamagn, *1967)
*[[Alexander Moiseenko]] (Ukraina, *1980)
*[[Baldur Möller]] (Island, *a-raok 1921)
*[[Augustus Mongredien]] (Bro-Saoz, 1807-1888)
*[[Léon Monosson]] (Belarus, Bro-C'hall, 1892-1943)
*[[Julius du Mont]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1881-1956)
*[[Mario Monticelli]] (Italia, 1902-1995)
*[[María Teresa Mora]] (Kuba, 1902-1980)
*[[Elshan Moradi]] (Iran, *1985)
*[[Luciana Morales Mendoza]] (Perou, *1987)
*[[Kalikst Morawski]] (Polonia, 1859 - c. 1939)
*[[Bruno Moritz]] (Alamagn, Ecuador, 1900- ?)
*[[Iván Morovic]] (Chile, *1963)
*[[Alexander Moroz (echedoù)|Alexander Moroz]] (Ukraina, 1961-2009)
*[[Aleksandr Morozevitch]] (URSS, Rusia, *1977)
*[[Paul Charles Morphy]] (SUA, 1837-1884)
*[[John Morrison (echedoù)|John Morrison]] (Kanada, 1889-1975)
*[[Niaz Morshed]] (Bangladesh, *1966)
*[[Paul Motwani]] (Bro-Skos, *1962)
*[[Alexander Motylev]] (Rusia, *1979)
*[[Alaaeddine Moussa]] (Liban, Palestina, 1968)
*[[Anna Mouzytchouk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Sergei Movsesian]] (Armenia, Slovakia, *1978)
*[[Paul Mross]] (Polonia, Alamagn, *1910)
*[[Martin Mrva]] (Slovakia, *1971)
*[[André Muffang]] (Bro-C'hall, 1897-1989)
*[[Hans Müller]] (Aostria, 1896-1971)
*[[Leonhard Müller (c'hoarier echedoù)|Leonhard Müller]] (Namibia, *1979)
*[[Karsten Müller]] (Alamagn, *1970)
*[[César Muñoz]] (Ecuador, *1929)
*[[Piotr Murdzia]] (Polonia, *1975)
*[[Jacob Murey]] (Rusia, Israel, *1941)
*[[Augusto de Muro]] (Arc'hantina, ? -1959)
*[[Phiona Mutesi]] (Ouganda, *1996)
*[[Anna Muzychuk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Lhamsuren Myagmarsuren]] (Mongolia, *1938)
*[[Hugh Myers]] (SUA, 1930-2008)
&lt;/div&gt;

== N ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ashot Nadanian]] (Armenia, *1972)
*[[Arkadij Naiditsch]] (Latvia, Alamagn, *1985)
*[[Oskar Naegeli]] (Suis, 1885-1959)
*[[Géza Nagy]] (Hungaria, 1892-1953)
*[[Miguel Najdorf]] (Polonia, Arc'hantina, 1910-1997)
*[[Peninah Nakabo]] (Ouganda, *1992)
*[[Hikaru Nakamura]] (Japan, SUA, *1987)
*[[Christine Namaganda]] (Ouganda, *1986)
*[[Gloria Nansubuga]] (Ouganda, *2001)
*[[William Napier]] (Bro-Saoz, SUA, 1881-1952)
*[[Mario Napolitano]] (Italia, 1910-1995)
*[[Renato Naranja]] (Filipinez, *1940)
*[[Srinath Narayanan]] (India, *1994)
*[[Daniel Naroditsky]] (SUA, 1995-2025)
*[[Lina Nassr]], (Aljeria, *2003)
*[[Rui de Carvalho Nascimento]] (Portugal, 1914-2012)
*[[Wajd Natsheh]] (Palestina, *2001)
*[[David Navara]] (Republik Tchek, *1985)
*[[Heskiel Ndahangwapo]] (Namibia, *2000)
*[[Vera Nebolsina]] (Rusia, *1989)
*[[Ozren Nedeljković]] (Serbia, 1903-1984)
*[[Gastón Needleman]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Iris Neels]] (Belgia, *1980)
*[[Parimarjan Negi]] (India, *1993)
*[[Iivo Nei]] (Estonia, *1931)
*[[Oleg Neikirch]] (Jorjia, Bulgaria, 1914-1985)
*[[Kateřina Němcová]] (Republik Tchek, *1990)
*[[Ivan Nemet]] (Yougoslavia, Serbia, Suis, 1943-2007)
*[[Vladimir Nenarokov]] (Rusia, 1880-1953)
*[[Andzhelika Nenova]] (Bulgaria, *2010)
*[[Jolly Nepando]] (Namibia, *1993)
*[[Ian Nepomniachtchi]] (Rusia, *1990)
*[[Vincenzo Nestler]] (Italia, 1912-1988)
*[[Augustin Neumann]] (Aostria, 1879-1906)
*[[Gustav Neumann]] (Alamagn, 1838-1881)
*[[Vladislav Nevednichy]] (Roumania, *1969)
*[[Valeriy Neverov]] (Ukraina, *1962)
*[[Rashid Nezhmetdinov]] (Rusia, 1912-1974)
*[[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]] (Viêt Nam, *1990)
*[[Ni Hua]] (Sina, *1983)
*[[Arno Nickel]] (Alamagn, *1952)
*[[Bryon Nickoloff]] (Kanada, 1956-2004)
*[[Bjørn Nielsen]] (Danmark, 1907-1949)
*[[Peter Heine Nielsen]] (Danmark, *1973)
*[[Torkil Nielsen]] (Faroe Islands, *1964)
*[[Walter Niephaus]] (Alamagn, 1923-1992)
*[[Friso Nijboer]] (Izelvroioù, *1965)
*[[Yuri Nikolaevsky]] (Ukraina, *1937)
*[[Ioannis Nikolaidis]] (Gres, *1971)
*[[Predrag Nikolić]] (Bosnia-ha-Herzegovina, *1960)
*[[Adriana Nikolova]] (Bulgaria, *1988)
*[[Allan Nilsson]] (Sveden, 1899-1949)
*[[Aaron Nimzowitsch]] (Latvia, Danmark, 1886-1935)
*[[Ning Chunhong]] (Sina, *1968)
*[[Dieter Nisipeanu]] (Roumania, *1976)
*[[Kamel Njili]] (Tunizia, *1982)
*[[Josef Noa]] (Hungaria, 1856-1903)
*[[Jesus Nogueiras]] (Kuba, *1959)
*[[Aileen Noonan]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Federico Norcia]] (Italia, 1904-1985)
*[[Holger Norman-Hansen]] (Danmark, 1899-1984)
*[[David Norwood]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Daniël Noteboom]] (Izelvroioù, 1910-1932)
*[[Igor Novikov (echedoù)|Igor Novikov]] (Ukraina, SUA, *1962)
*[[Nikolay Novotelnov]] (Rusia, 1911-2006)
*[[Heinz Nowarra]] (Alamagn, 1897-1945 ?)
*[[Haruna Nsubuga]] (Ouganda, *1991)
*[[John Nunn]] (Bro-Saoz, *1955)
*[[Friedrich Nürnberg]] (Alamagn, 1909 -1984)
*[[Gertrud Nüsken]] (Alamagn, 1917 -1972)
*[[Tomi Nyback]] (Finland, *1985)
*[[Gustaf Nyholm]] (Sveden, 1880-1957)
*[[Illya Nyzhnyk]] (Ukraina, *1996)
&lt;/div&gt;

== O ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Kevin O'Connell (echedoù)|Kevin O'Connell]] (Bro-Saoz, Iwerzhon, *1949)
*[[Handszar Odeev]] (Turkmenistan, *1972)
*[[Leif Øgaard]] (Norvegia, *1952)
*[[Alice O'Gorman]] (Iwerzhon, *2000)
*[[John O'Hanlon (echedoù)|John O'Hanlon]] (Iwerzhon, 1876-1960)
*[[Tõnu Õim]] (Estonia, *1941)
*[[Kaarle Ojanen]] (Finland, *1918)
*[[Alberic O'Kelly de Galway]] (Belgia, 1911-1980)
*[[Friðrik Ólafsson]] (Island, *1935)
*[[Helgi Ólafsson]] (Island, *1956)
*[[Mikhailo Oleksienko]] (Ukraina, *1986)
*[[Lembit Oll]] (URSS, Estonia, 1966-1999)
*[[Adolf Georg Olland]] (Izelvroioù, 1867-1933)
*[[Anton Olson]] (Sveden, 1881-goude 1928)
*[[Umida Omonova]] (Ouzbekistan, *2006)
*[[Gülümser Öney]] (Bulgaria, Turkia, *1956)
*[[Aleksandr Onistchouk]] (Ukraina, SUA *1975)
*[[Abdelaziz Onkoud]] (Maroko, *1972)
*[[Karel Opočensky]] (Tchekoslovakia, 1892-1975)
*[[Wilhelm Orbach]] (Alamagn, 1894-1944)
*[[Lisandra Teresa Ordaz Valdés]] (Kuba, *1988)
*[[Menachem Oren]] (Polonia, Israel, 1901-1962)
*[[Lexy Ortega]] (Kuba, Italia, *1960)
*[[Dorren O'Siochrú]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Gerard Oskam]] (Izelvroioù, 1880-1952)
*[[Berge Ostenstad]] (Norvegia, *1964)
*[[Mahfoud Oussedik]] (Aljeria, *1992)
*[[John Owen (echedoù)|John Owen]] (Bro-Saoz, 1827-1901)
*[[Karlis Ozols]] (Latvia, Aostralia, 1912-2001)
&lt;/div&gt;

== P ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ludek Pachman]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1924-2003)
*[[Nikola Padevsky]] (Bulgaria, *1933)
*[[Elisabeth Pähtz]] (Alamagn, *1985)
*[[Adamantia Paizis]] (Italia, *1972)
*[[Mladen Palac]] (Kroatia, *1971)
*[[Sam Palatnik]] (Ukraina, SUA, *1950)
*[[Luis Palau (echedoù)|Luis Palau]] (Arc'hantina, 1897-1971 )
*[[Victor Palciauskas]] (Lituania, SUA, *1941)
*[[Richard Palliser]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Rudolf Palme]] (Aostria, 1910-2005)
*[[Ryan Palmer (echedoù)|Ryan Palmer]] (Jamaica, *1974)
*[[Fiorentino Palmiotto]] (Italia, *1929) 
*[[Davor Palo]] (Danmark, *1985)
*[[Eero Paloheimo]] (Finland, *1936)
*[[Fiammetta Panella]] (Italia, *1988)
*[[Óscar Panno]] (Arc'hantina, *1935)
*[[Vasily Panov]] (Rusia, 1906-1973)
*[[Enrico Paoli]] (Italia, 1908-2005)
*[[Mark Paragua]] (Filipinez, *1984)
*[[Shadi Paridar]] (Iran, *1986)
*[[Mircea Parligras]] (Roumania, *1980)
*[[Bruno Parma]] (Slovenia, *1941)
*[[Frank Parr]] (Bro-Saoz, 1918-2003)
*[[Llambi Pasko]] (Albania, *1991)
*[[Dante Pasqua]] (Italia, 1898-1974)
*[[Louis Paulsen]] (Alamagn, 1833-1891)
*[[Wilfried Paulsen]] (Alamagn, 1828-1901)
*[[Duško Pavasovič]] (Kroatia, Slovenia, *1975)
*[[Max Pavey]] (SUA, 1918-1957)
*[[Eugène Pécher]] (Belgia, *1841 pe 1842 - 1905)
*[[Simonne Peeters]] (Belgia)
*[[Vera Pejčeva]] (Bulgaria, *1969)
*[[Jiří Pelikán (echedoù)|Jiří Pelikán]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1906-1985)
*[[Yannick Pelletier]] (Suis, *1976)
*[[Roman Pelts]] (Ukraina, Kanada, *1937)
*[[Peng Xiaomin]] (Sina, *1973)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, Izelvroioù, *1968)
*[[Jonathan Penrose]] (Bro-Saoz, *1933)
*[[Thierry Penson]] (Belgia, *1955)
*[[Corina Peptan]] (Roumania, *1978)
*[[Fernando Peralta (c'hoarier echedoù)|Fernando Peralta]] (Arc'hantina, *1979)
*[[Carlos Pereira dos Santos]] (Portugal, *1972)
*[[Ruben Pereira]] (Portugal, *1991)
*[[Eneida Pérez]] (Republik Dominikan, Alamagn *1964)
*[[Amelia Pérez de Navas]] (Arc'hantina, *?)
*[[Federico Pérez Ponsa]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Julius Perlis]] (Polonia, Aostria, 1880-1913)
*[[Barbara Pernici]] (Italia, *1956)
*[[Frederic Perrin]] (Bro-Saoz, SUA, 1815-1889)
*[[Raaphi Persitz]] (Bro-Saoz, Israel, Suis, *1934)
*[[Nick Pert]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[John Peters (echedoù)|John Peters]] (SUA, *1951)
*[[Jusefs Petkevich]] (Latvia, *1940)
*[[Arshak Petrosian]] (Armenia, *1953)
*[[Davit G. Petrosian]] (Armenia, *1984)
*[[Tigran Petrosian]] (Armenia, Jorjia, URSS, 1929-1984)
*[[Aleksandr Petrov]] (Rusia, 1794-1867)
*[[Marlen Petrova]] (Bulgaria, *1961)
*[[Vladimirs Petrovs]] (Latvia, 1907-1943)
*[[Gergana Peycheva]] (Bulgaria, *2003)
*[[Gerhard Pfeiffer]] (Alamagn, 1923-2000)
*[[Phạm Minh Hoàng]] (Viêt Nam, Breizh, *1978)
*[[François Philidor]] (Bro-C'hall, 1726-1795)
*[[Evgeniy Piankov]] (URSS, Ukraina, *1941)
*[[Luis Piazzini]] (Arc'hantina, 1905-1980)
*[[Tom Piceu]] (Belgia, *1978)
*[[Jeroen Piket]] (Izelvroioù, *1969)
*[[Harry Nelson Pillsbury]] (SUA, 1872-1906)
*[[Herman Pilnik]] (Alamagn, Arc'hantina, 1914-1981)
*[[Karol Piltz]] (Polonia, 1903-1939)
*[[Sulennis Piña Vega]] (Kuba, *1981)
*[[Albert Pinkus]] (SUA, 1903-1984)
*[[József Pintér]] (Hungaria, *1953)
*[[Ariana Pintor]] (Portugal, *1988)
*[[Vasja Pirc]] (Slovenia, 1907-1980)
*[[Rudolf Pitschak]] (Tchekoslovakia, SUA, *1902)
*[[Karl Pitschel]] (Aostria, 1829-1883)
*[[Aaron Pixton]] (SUA, *1986)
*[[Ján Plachetka]] (Slovakia, *1945)
*[[Albin Planinc]] (Yougoslavia, Slovenia, 1944-2008)
*[[James Plaskett]] (Bro-Saoz, Spagn, *1960)
*[[Kazimierz Plater]] (Polonia, 1915-2004)
*[[Igor Platonov]] (Ukraina, 1934-1995)
*[[Joseph Platz]] (Alamagn, SUA, 1905-1981)
*[[Isaías Pleci]] (Arc'hantina, 1907-1979)
*[[David Podhorzer]] (Aostria, *a-raok 1916)
*[[Natalia Pogonina]] (Rusia, *1985)
*[[Henryk Pogorieły]] (Polonia, 1908-1943)
*[[Ernest Pogosyants]] (Ukraina, 1935-1990)
*[[Iosif Pogrebyssky]] (Ukraina, 1906-1971)
*[[Amos Pokorný]] (Tchekoslovakia, 1890-1949)
*[[Rudolph Pokorny]] (Bohemia, Mec'hiko, SUA, 1880-goude 1920)
*[[Richard Polaczek]] (Belgia, *1965)
*[[Giulio Polerio]] (Italia, 1548-1612)
*[[Judit Polgar]] (Hungaria, *1976)
*[[Zsuzsa Polgar]] (Hungaria, SUA, *1969)
*[[Zsofia Polgar]] (Hungaria, Israel, *1974)
*[[Elisabeta Polihroniade]] (Roumania, 1935-2016)
*[[David Polland]] (SUA, *1915)
*[[William Pollock (echedoù)|William Pollock]] (Rouantelezh-Unanet, 1859-1896)
*[[Lev Polugaevski]] (URSS, Belarus, Rusia, 1934-1995)
*[[Arturo Pomar]] (Spagn, *1931)
*[[Rouslan Ponomariov]] (Ukraina, 1983)
*[[Domenico Ponziani]] (Italia, 1719-1796)
*[[Stepan Popel]] (Polonia, Bro-C'hall, SUA, 1909-1987)
*[[Ignatz von Popiel]] (Aostria-Hungaria, Polonia, 1863-1941)
*[[Petar Popović (echedoù)|Petar Popović]] (Yugoslavia, Serbia, *1959)
*[[Artur Poplawski]] (Polonia, Suis, 1860-1918)
*[[Yosef Porath]] (Alamagn, Israel, 1909-1996)
*[[Moritz Porges]] (Bohemia/Aostria-Hungaria, 1857-1909)
*[[Giorgio Porreca]] (Italia, 1927-1988)
*[[Lajos Portisch]] (Hungaria, *1937)
*[[Domenico Postpischl]] (Italia, 1905-1980) 
*[[Ehrhardt Post]] (Alamagn, 1881-1947)
*[[Evgeny Postny]] (Israel, *1981)
*[[Peter Potemkine]] (Rusia, Bro-C'hall, 1886-1926)
*[[Vladimir Potkin]] (Rusia, *1982)
*[[Ludovit Potuček]] (Slovakia, *a-raok 1921)
*[[Christian Poulsen (echedoù)|Christian Poulsen]] (Danmark, 1912-1981)
*[[AtoSUA Pourkashiyan]] (Iran, *1988)
*[[Lynda Annette Powell]] (Kembre, *?)
*[[Borki Predojević]] (Bosnia, *1987)
*[[Edith Charlotte Price]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Roberto Primavera]] (Italia, *1981)
*[[Lodewijk Prins]] (Izelvroioù, *1913)
*[[Ladislav Prokeš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1884-1966)
*[[Svetlana Prudnikova]] (Rusia, *1967)
*[[Dawid Przepiórka]] (Polonia, 1880-1942)
*[[Lev Psakhis]] (Rusia, Israel, *1958)
*[[Lenka Ptacnikova]] (Tchekoslovakia, Island, *1976)
*[[Stojan Puc]] (Slovenia, 1921-2004)
*[[Viktors Pupols]] (Latvia, SUA, *1935)
*[[Cecil Purdy]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1906-1979)
*[[John Purdy (echedoù)|John Purdy]] (Aostralia, *1935)
*[[Benoît Purenne]] (Breizh, *1997)
&lt;/div&gt;

== Q ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Llambi Qendro]] (Albania, *1963)
*[[Qi Jingxuan]] (Sina, *1947)
*[[Qin Kanying]] (Sina, *1974)
*[[Oscar Quiñones (echedoù)|Oscar Quiñones]] (Perou, *1941)
*[[Miguel Quinteros]] (Arc'hantina, *1947)
&lt;/div&gt;
== R ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Braslav Rabar]] (Yougoslavia, Kroatia, 1919-1973)
*[[Abram Rabinovitch]] (URSS, Lituania, Rusia, 1878-1943)
*[[Ilya Rabinovich]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Viktoria Radeva]] (Bulgaria, *2001)
*[[Elitsa Raeva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Teimour Radjabov]] (Azerbaidjan, *1987)
*[[Ivan Radoulov]] (Bulgaria, *1939)
*[[Markus Ragger]] (Aostria, *1988)
*[[Viacheslav Ragozin]] (URSS, Rusia, 1908-1962)
*[[Ziaur Rahman (echedoù)|Ziaur Rahman]] (Bangladesh, *1974)
*[[Maurice Raizman]] (Moldova/Rusia, Bro-C'hall 1905-1974)
*[[Iweta Rajlich]] (Polonia, *1981)
*[[Vasik Rajlich]] (SUA, *1971)
*[[Lorenc Rama]] (Albania, *1964)
*[[Ramachandran Ramesh]] (India, *1976)
*[[Alejandro Ramírez (echedoù)|Alejandro Ramírez]] (Costa Rica, *1988)
*[[Vivian Ramón Pita]] (Kuba,*1963)
*[[Maaja Ranniku]] (URSS, Estonia, 1941-2004)
*[[Richárd Rapport]] (Hungaria, *1996)
*[[Nukhim Rashkovsky]] (URSS, Rusia, *1946)
*[[Ilmar Raud]] (Estonia, Arc'hantina, 1913-1941)
*[[Vsevolod Rauzer]] (URSS, Ukraina, 1908-1941)
*[[Khaled Abdel Razik]], (Egipt, *1975)
*[[Yuri Razuvayev]] (URSS, Rusia, 1945-2012)
*[[Damián Reca]] (Arc'hantina, 1894-1937)
*[[Hans Ree]] (Izelvroioù, *1944)
*[[Brian Reilly]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1901-1991)
*[[Dimitri Reinderman]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Fred Reinfeld]] (SUA, 1910-1964)
*[[Heinrich Reinhardt]] (Alamagn, Arc'hantina, 1903-1990)
*[[Salome Reischer]] (Aostria, Palestina, SUA, 1899-1980)
*[[Teodor Regedziński]] (Polonia, 1894-1954)
*[[Arturo Reggio]] (Italia, 1863-1917)
*[[Josef Rejfir]] (Tchekoslovakia, 1909-1962)
*[[Ludwig Rellstab (echedoù)|Ludwig Rellstab]] (Alamagn, 1904-1983)
*[[Georges Renaud]] (Bro-C'hall, 1893-1975)
*[[Samuel Reshevsky]] (Polonia, SUA, 1911-1992)
*[[Pál Réthy]] (Hungaria, 1905-1962)
*[[Richárd Réti]] (Aostria-Hungaria, Tchekoslovakia, 1889-1929)
*[[Ramón Rey Ardid]] (Spagn, 1903-1988)
*[[Alexander Riazantsev]] (Rusia, *1985)
*[[Zoltán Ribli]] (Hungaria, *1951)
*[[Pablo Ricardi]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Isaac Rice]] (SUA, 1850-1915)
*[[Jane Richmond]] (Kembre, *1961)
*[[Kurt Richter]] (Alamagn, 1900-1969)
*[[Antonio Rico]] (Spagn, 1908-1988)
*[[Alessandra Riegler]] (Italia, *1961)
*[[Fritz Riemann]] (Alamagn, 1859-1932)
*[[Friedl Rinder]] (Alamagn, 1905-2001)
*[[Horst Rittner]] (Alamagn, *1930)
*[[Nikolai Riumin]] (Rusia, 1908-1942)
*[[Jules Arnous de Rivière]] (Breizh, Bro-C'hall, 1830-1905)
*[[Aimen Rizouk]] (Aljeria, *1979)
*[[Marina Rizzo]] (Arc'hantina, *1965)
*[[Karl Robatsch]] (Aostria, 1928-2000)
*[[Walter Robinow]] (Alamagn, 1867-1938)
*[[Ray Robson]] (SUA, *1994)
*[[Sérgio Rocha]] (Portugal, *1972)
*[[Ludwig Rödl]] (Alamagn, 1907-1970)
*[[Maxim Rodshtein]] (Israel, *1989)
*[[Hans Roepstorff]] (Alamagn, 1910-1945)
*[[Ian Rogers (echedoù)|Ian Rogers]] (Aostralia, *1960)
*[[Gustav Rogmann]] (Alamagn, 1909-1947)
*[[Kenneth Rogoff]] (SUA, *1953)
*[[Dorian Rogozenko]] (Roumania, *1973)
*[[Ivan Vladimir Rohaček]] (Slovakia, 1909-1977)
*[[Michael Rohde (echedoù)|Michael Rohde]] (SUA, *1959)
*[[Michael Roiz]] (Rusia, Israel *1983)
*[[Oleg Romanichin]] (URSS, Ukraina, *1952)
*[[Alexander Romanovsky (echedoù)|Alexander Romanovsky]] (Lituania, Rusia, 1880-1943)
*[[Piotr Romanovski]] (URSS, Rusia, 1892-1964)
*[[Max Romih]] (Kroatia, Italia, 1893-1979)
*[[Chris de Ronde]] (Izelvroioù, 
*[[Niccolo Ronchetti]] (Italia, *1989)
*[[Catharina Roodzant]] (Izelvroioù, 1896-1999)
*[[Marcel Roofthoofd]] (Belgia, *1952) 
*[[Salme Rootare]] (Estonia, 1913-1987)
*[[Vidrik Rootare]] (Estonia, c. 1900 - 1985)
*[[Jan Rooze]] (Belgia, *1947)
*[[Jakob Rosanes]] (Ukraina/Aostria-Hungaria, Alamagn, 1842-1922)
*[[Bernardo Roselli]] (Uruguay, *1965)
*[[Leon Rosen]] (Polonia, SUA, 1869-1942)
*[[Andreas Rosendahl]] (Danmark, 1864-1909)
*[[Karl Wilhelm Rosenkrantz]] (Latvia, Rusia, 1876-goude 1928)
*[[Jacob Rosenthal]] (SUA, 1881-1954)
*[[Samuel Rosenthal]] (Polonia, Bro-C'hall 1837-1902)
*[[Laura Ross (echedoù)|Laura Ross]] (SUA, *1988)
*[[Stefano Rosselli del Turco]] (Italia, 1877-1947)
*[[Héctor Rossetto]] (Arc'hantina, 1922-2009)
*[[Nikolaz Rossolimo]] (Ukraina, Bro-C'hall, SUA, 1910-1975)
*[[Gersz Rotlewi]] (Polonia, 1889-1920)
*[[Lyoudmila Roudenko]] (URSS, Ukraina, Rusia, 1904-1986)
*[[Eugène Rousseau]] (Bro-C'hall, SUA, c. 1810 - c. 1870)
*[[Jonathan Rowson]] (Bro-Skos, *1977)
*[[Solomon Rozental]] (URSS, Lituania, Belarus, 1890-1955)
*[[Eduardas Rozentalis]] (URSS, Lituania, *1963)
*[[Vesna Rožič]] (Slovenia, 1987–2013)
*[[Ruan Lufei]] (Sina, *1987)
*[[Serge Rubanraut]] (Sina, Aostralia, 1948-2008)
*[[Karl Ruben]] (Danmark, *1903)
*[[Jorge Rubinetti]] (Arc'hantina, 1945-2016)
*[[Akiba Rubinstein]] (Polonia, Alamagn, Belgia, 1882-1961)
*[[Emanuel Rubinstein]] (Polonia, 1897-?)
*[[José Rubinstein]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Simon Rubinstein]] (Aostria, Suafrika, *c. 1910)
*[[Solomon Rubinstein]] (Polonia, SUA, 1868-1931)
*[[Sergei Rublevsky]] (Rusia, *1974)
*[[Olga Rubtsova]] (Rusia, 1909-1994)
*[[Iosif Rudakovsky]] (Ukraina, 1914-1947)
*[[Mary Rudge]] (Bro-Saoz, 1842-1919)
*[[Nikoly Rudnev]] (Ukraina, Ouzbekistan, 1895-1944)
*[[Anna Rudolf]] (Hungaria, *1987)
*[[Alexander Rueb]] (Izelvroioù, 1882-1959)
*[[Andrey Rychagov]] (Rusia, *1979)
*[[Mikhail Rytshagov]] (Estonia, *1967)
&lt;/div&gt;

== S ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Peter Alexandrovich Saburov]] (Rusia, 1835-1918)
*[[Peter Petrovich Saburov]] (Rusia, Suis, 1880-1932)
*[[Antonio Sacconi]] (Italia, 1895-1968)
*[[Matthew Sadler]] (Bro-Saoz, *1974)
*[[Darmen Sadvakasov]] (Kazakstan, *1979)
*[[Danial Saiboulatov]] (Belgia, *1970)
*[[Yousof Safvat]] (Iran, bet ganet e?)
*[[Pierre Charles Fournier de Saint Amant]] (Bro-C'hall, 1800-1872)
*[[Jaroslav Šajtar]] (Tchekoslovakia, 1921-2003)
*[[Konstantin Sakaiev]] (URSS, Tatarstan, Rusia, *1974)
*[[Yuri Sakharov]] (URSS, Ukraina, 1922-1981)
*[[Ihab Salem]] (Palestina, *1973)
*[[Ada María Salgado]] (Kuba, *?)
*[[Nurgjul Salimova]] (Bulgaria, *2003)
*[[Valery Salov]] (URSS, Rusia, *1964)
*[[Mic'hail Saltaev]] (URSS, Ouzbekistan, *1962)
*[[Alessandro Salvio]] (Italia, c. 1570 - c. 1640)
*[[Carlo Salvioli]] (Italia, 1848-1930)
*[[Gersz Salwe]] (Polonia, 1862-1920)
*[[Friedrich Sämisch]] (Alamagn, 1896-1975)
*[[Sergiu Samarian]] (Roumania, Alamagn, 1923-1991)
*[[Grigory Sanakoev]] (Rusia, *1935)
*[[Luis Augusto Sánchez]] (Kolombia, 1917-1981)
*[[Raúl Sanguineti]] (Arc'hantina, 1933-2000)
*[[Anthony Santasiere]] (SUA, 1904-1977)
*[[Maria Vincenza Santurbano]] (Italia, *1968)
*[[Emmanuel Sapira]] (Roumania, Belgia, 1900-1943)
*[[Tânia Saraiva]] (Portugal, *1976)
*[[Gediminas Sarakauskas]] (Lituania, *1977)
*[[Zivilė Sarakauskienė]] (Lituania, *1978)
*[[Ortvin Sarapu]] (Estonia, Zeland-Nevez, 1924-1999)
*[[Jonathan Sarfati]] (Aostralia, Zeland-Nevez, *1964)
*[[Shushanna Sargsyan]] (Armenia, *1992)
*[[Gabriel Sarkisyan]] (Armenia, *1983)
*[[Ivan Šarić (echedoù)|Ivan Šarić]] (Kroatia, *1990)
*[[Spartaco Sarno]] (Italia, *1964)
*[[Zoltan Sarosy]] (Hungaria, Kanada, *1906)
*[[María Belen Sarquis]] (Arc'hantina, *1988)
*[[Jacob Sarratt]] (Bro-Saoz, 1772-1819)
*[[Gaëtan Sarthou]] (Breizh, *1973)
*[[Walaa Sarwat]], (Egipt, *1960)
*[[Jeff Sarwer]] (Kanada, *1978)
*[[Krishnan Sasikiran]] (India, *1981)
*[[Harold Saunders (echedoù)|Harold Saunders]] (Bro-Saoz, 1875-1950)
*[[Stanislav Savchenko]] (Ukraina, *1967)
*[[Vladimir Savon]] (Ukraina, 1940-2005)
*[[Stefka Savova]] (Bulgaria, *1958)
*[[Eman Sawan]] (Palestina, *2007)
*[[Gyula Sax]] (Hungaria, *1951)
*[[Emil Schallopp]] (Alamagn, 1843-1919)
*[[Morris Schapiro]] (Lituania, SUA, 1903-1996)
*[[Willem Schelfhout]] (Izelvroioù, 1874-1951)
*[[Theodor von Scheve]] (Alamagn, 1851-1922)
*[[Emanuel Schiffers]] (Rusia, 1850-1904)
*[[Willi Schlage]] (Alamagn, 1888-1940)
*[[Carl Schlechter]] (Aostria, 1874-1918)
*[[Roland Schmaltz]] (Alamagn, *1974)
*[[Carl Friedrich Schmid]] (Latvia, 1840-1897)
*[[Lothar Schmid]] (Alamagn, *1928)
*[[Paul Felix Schmidt]] (Estonia, Alamagn, SUA, 1916-1984)
*[[Wlodzimierz Schmidt]] (Polonia, *1943)
*[[Ludwig Schmitt]] (Alamagn, *a-raok 1910)
*[[Wilhelm Schönmann]] (Alamagn, 1889-1970)
*[[Georg Schories]] (Alamagn, 1874-1934)
*[[Karl Schorn]] (Alamagn, 1803-1850)
*[[Arnold Schottländer]] (Alamagn, 1854-1909)
*[[František Schubert]] (Tchekoslovakia, 1894-1940)
*[[Robert Schuermans]] (Belgia, *1950)
*[[John William Schulten]] (SUA, 1821-1875)
*[[Jan Schulz]] (Tchekoslovakia, 1899-1953)
*[[Helmut Schumacher]] (Belgia, *1931) 
*[[Aaron Schwartzman]] (Arc'hantina, *1908)
*[[Gabriel Schwartzman]] (Roumania, SUA, *1976)
*[[Leon Schwartzmann]] (Polonia, Bro-C'hall, 1887-1942)
*[[Paulette Schwartzmann]] (Bro-C'hall, Arc'hantina, 1894-1953)
*[[Adolf Schwarz]] (Hungaria, Aostria, 1836-1910)
*[[Jacques Schwarz]] (Aostria, 1856-1921)
*[[Samuel Schweber]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Kamel Seba]] (Aljeria, *1975)
*[[Marie Sebag]] (Bro-C'hall, *1986)
*[[Elena Sedina]] (Italia, *1968)
*[[Mohammed Seder]] (Palestina, *2009)
*[[Yasser Seirawan]] (Siria, SUA, *1960)
*[[Adolf Seitz]] (Alamagn, Arc'hantina 1898-1970)
*[[Alexey Selezniev]] (Rusia, Bro-C'hall, 1888-1967)
*[[Lidia Semenova]] (Ukraina, *1951)
*[[Pietro Seni]] (Italia, 1841-1909)
*[[Olav Sepp]] (Estonia, *1969)
*[[Edward Guthlac Sergeant]] (Bro-Saoz, 1881-1961)
*[[Philip Walsingham Sergeant]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Aleksandr Sergeyev (echedoù)|Aleksandr Sergeyev]] (Rusia, 1897-1970)
*[[Drazen Sermek]] (Slovenia, *1969)
*[[Gregory Serper]] (Ouzbekistan, SUA, *1969)
*[[Eglantina Shabanaj]] (Albania, *1979)
*[[Alexander Shabalov]] (Latvia, SUA, *1967)
*[[Greg Shahade]] (SUA, *1978)
*[[Jennifer Shahade]] (SUA, *1980)
*[[Leonid Shamkovich]] (Rusia, Israel, SUA, 1923-2005)
*[[Gauri Shankar]] (India, *1992)
*[[Samuel Shankland]] (SUA, *1991)
*[[Andrey Shariyazdanov]] (Rusia, *1976)
*[[Elizabeth Shaughnessy]] (Iwerzhon, SUA, *1937)
*[[Wajdy Shebetah]] (Palestina, *1978)
*[[Shen Yang]] (Sina, *1989)
*[[James Sherwin]] (SUA, Bro-Saoz, *1933)
*[[Vesmina Shikova]] (Bulgaria, *1951)
*[[Leonora Shllaku]] (Albania, *?)
*[[Rauha Shipindo]] (Namibia, *1990)
*[[Sergei Shipov]] (Rusia, *1966)
*[[Kamran Shirazi]] (Iran, SUA, Bro-C'hall, *1952)
*[[Rubén Shocron]] (Arc'hantina, Sua, 1921-2013)
*[[Samy Shoker]] (Bro-C'hall, Egipt, *1987)
*[[Nigel Short]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Philip Short]] (Iwerzhon, *1960)
*[[Ahmed Shoubaita]] (Palestina, *1983)
*[[Jackson Showalter]] (SUA, 1860-1935)
*[[Yury Shulman]] (Belarus, SUA, *1975)
*[[Ilya Shumov]] (Rusia, 1819-1881)
*[[Laert Shytaj]] (Albania, Italia, *1986)
*[[Félix Sicre]] (Kuba, 1817-1871)
*[[Bruno Edgar Siegheim]] (Alamagn, Suafrika, 1875-1952)
*[[Guðmundur Sigurjónsson]] (Island, *1947)
*[[Teodor Siliqi]] (Albania, 1931-2011)
*[[Jeremy Silman]] (SUA, *1954)
*[[Fernando Silva]] (Portugal, *1950)
*[[Vladimir Simagin]] (Rusia, 1919-1968)
*[[Albert Simonson]] (SUA, 1914-1965)
*[[Amon Simutowe]] (Zambia, *1982)
*[[Leone Singer]] (Italia, 1893-1975)
*[[Sonia Sirletti]] (Italia, *1971)
*[[Marcel Sisniega Campbell]] (Mec'hiko, *1959)
*[[Stanislaus Sittenfeld]] (Polonia, Bro-C'hall, 1865-1902)
*[[Sanan Sjugirov]] (Rusia, *1993)
*[[Karel Skalička]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1896-1979)
*[[Almira Skripchenko]] (Moldova, Bro-C'hall, *1976)
*[[Bogdan Śliwa]] (Polonia, 1922-2003)
*[[Sam Sloan]] (United States, *1944)
*[[Roman Slobodjan]] (Alamagn, *1975)
*[[Jorn Sloth]] (Danmark, *1944)
*[[Jan Smeets]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Jan Smejkal]] (Tchekoslovakia, *1946)
*[[David Smerdon]] (Aostralia, *1984)
*[[Shlomo Smiltiner]] (Israel, *1915)
*[[Ilya Smirin]] (Belarus, Israel, *1968)
*[[Pavel Smirnov]] (Rusia, *1982)
*[[Stephen Francis Smith]] (Kanada, Bro-Saoz, 1861-1928)
*[[Lynda Smith]] (Kembre, *1968)
*[[Olivia Smith]] (Kembre, *1987)
*[[Vasily Osipovich Smyslov]] (URSS, Rusia, 1881-1943)
*[[Vasily Smyslov]] (URSS, Rusia, 1921-2010)
*[[Wesley So]] (Filipinez, *1993)
*[[Bartosz Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Monika SockoMonika Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Faridah Basta Sohair]] (Egipt, *1987)
*[[Andrei Sokolov]] (Rusia, Bro-C'hall, *1963)
*[[Ivan Sokolov (echedoù)|Ivan Sokolov]] (Bosnia, Izelvroioù, *1968)
*[[Alexey Sokolsky]] (Ukraina, Belarus, 1908-1969)
*[[Dragan Solak]] (Serbia, 1980)
*[[Alexander Solovtsov]] (Rusia, 1847-1923)
*[[Andrew Soltis]] (SUA, *1947)
*[[Edith Soppe]] (Arc'hantina, 1961-2005)
*[[Guillermo Soppe]] (Arc'hantina, *1960)
*[[Ariel Sorin]] (Arc'hantina, *1967)
*[[Genna Sosonko]] (Rusia, Izelvroioù, *1943)
*[[Victor Soultanbeieff]] (Rusia, Belgia, 1895-1972)
*[[Vladimir Sournin]] (Rusia, SUA, 1875-1942)
*[[Zbyszka Southall]] (Kembre, 1923-1979)
*[[João de Souza Mendes]] (Brazil, 1892-1969)
*[[Hugo Spangenberg]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Vasil Spasov]] (Bulgaria, *1971)
*[[Boris Spassky]] (URSS, Rusia, Bro-C'hall, *1937)
*[[Jon Speelman]] (Bro-Saoz, *1956)
*[[Abraham Speijer]] (Izelvroioù, 1873-1956)
*[[Rudolf Spielmann]] (Aostria, Sveden, 1883-1942)
*[[Kevin Spraggett]] (Kanada, *1954)
*[[Luigi Sprega]] (Italia, 1829-1887)
*[[Martina Sproten]] (Belgia, *1970) 
*[[Ana Srebrnič]] (Slovenia, *1984)
*[[Arthur Ssegwanyi]] (Ouganda, *1988)
*[[Gideon Ståhlberg]] (Sveden, 1908-1967)
*[[Cherubino Staldi]] (Italia, 1911-1988)
*[[Wilhelm von Stamm]] (Latvia, ?-1905)
*[[Phillip Stamma]] (Siria, Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1705-1755)
*[[Nikolaus Stanec]] (Aostria, *1968)
*[[Charles Stanley]] (Bro-Saoz, SUA, 1819-1901)
*[[Nava Starr]] (URSS, Latvia, Kanada, *1949)
*[[Howard Staunton]] (Bro-Saoz, 1810-1874)
*[[Michael Stean]] (Bro-Saoz, *1953)
*[[Antoaneta Stefanova]] (Bulgaria, *1979)
*[[Hannes Stefansson]] (Island, *1972)
*[[Elias Stein (echedoù)|Elias Stein]] (Alsace, Izelvroioù, 1748-1812)
*[[Leonid Stein]] (URSS, Ukraina, 1934-1973)
*[[Endre Steiner]] (Hungaria, 1901-1944)
*[[Lajos Steiner]] (Hungaria, Aostralia 1903-1975)
*[[Herman Steiner]] (Slovakia/Hungaria, SUA, 1905-1955)
*[[Wilhelm Steinitz]] (Bohemia, Aostria, Bro-Saoz, SUA, 1836-1900)
*[[Daniel Stellwagen]] (Izelvroioù, *1987)
*[[Åke Stenborg]] (Sveden, 1926-2010)
*[[Károly Sterk]] (Hungaria, 1881-1946)
*[[Adolf Stern (echedoù)|Adolf Stern]] (Alamagn, 1849-1907)
*[[Agnes Stevenson]] (Bro-Saoz, a-raok 1901-1935)
*[[Lara Stock]] (Kroatia, *1992)
*[[Marianne Stoffels]] (Belgia)
*[[Mark Stolberg]] (URSS, Rusia, 1922-1943)
*[[Gösta Stoltz]] (Sveden, 1904-1963)
*[[Leon Stolzenberg]] (Polonia, SUA, 1895-1974)
*[[Zurab Sturua]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Mihai Suba]] (Roumania, *1947)
*[[Mladen Šubarić]] (Kroatia, *1920)
*[[Hugo Süchting]] (Alamagn, 1874-1916)
*[[Olga Suc'hareva]] (Rusia, *1984)
*[[Alexey Suetin]] (URSS, Rusia, 1926-2001)
*[[Berthold Suhle]] (Polonia, Alamagn, 1837-1904)
*[[Franciszek Sulik]] (Polonia, Arc'hantina, Aostralia, 1908-2000)
*[[David John Sully]] (Kembre, *1977)
*[[Šarūnas Šulskis]] (Lituania, *1972)
*[[Aaron Summerscale]] (Bro-Saoz, *1969)
*[[Anne Sunnucks]] (Bro-Saoz, *1927)
*[[Jaime Sunye Neto]] (Brazil, *1957)
*[[Emil Sutovsky]] (Azerbaidjan, Israel, *1977)
*[[Duncan Suttles]] (Kanada, *1945)
*[[Celeste Swartz]] (Namibia, *1990)
*[[Evgeny Sveshnikov]] (Latvia, *1950)
*[[Dmitry Svetushkin]] (Moldova, *1980)
*[[Piotr Svidler]] (URSS, Rusia, *1976)
*[[Rudolf Swiderski]] (Alamagn, 1878-1909)
*[[Mariama Sy]] (Senegal, *1990)
*[[Eugenio Szabados]] (Hungaria, Italia, 1898-1974)
*[[László Szabó]] (Hungaria, 1917-1998)
*[[Gedali Szapiro]] (Polonia, Israel, *1929)
*[[Salomon Szapiro]] (Polonia, 1882-1944)
*[[Rudolph Sze]] (Sina, SUA, c. 1890 - 1938)
*[[József Szén]] (Hungaria, 1805-1857)
*[[József Szily]] (Hungaria, 1913-1976)
*[[Jorge Szmetan]] (Arc'hantina, 1950-2015)
*[[Aleksander Sznapik]] (Polonia, *1951)
*[[Abram Szpiro]] (Alamagn, Polonia, 1912-1943)
&lt;/div&gt;

== T ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alejandra Tadei]] (Arc'hantina, *?)
*[[Mark Taimanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, *1926)
*[[Elena Tairova]] (Belarus, 1991-2010)
*[[Sándor Takács]] (Hungaria, 1893-1932)
*[[Mikhail Tal]] (URSS, Latvia, 1936-1992)
*[[Attallah Tamra]] (Palestina, *1960)
*[[Tan Chengxuan]] (Sina, *1963)
*[[Hiong Liong Tan]] (Indonezia, Izelvroioù, *1938)
*[[Lian Ann Tan]] (Singapour, *1947)
*[[Tan Zhongyi]] (Sina, *1991)
*[[László Tapasztó]] (Hungaria, Venezuela, SUA, *1930)
*[[James Tarjan]] (SUA, *1952)
*[[Siegbert Tarrasch]] (Alamagn, 1862-1934)
*[[Savielly Tartakower]] (Aostria/Polonia, Bro-C'hall, 1887-1956)
*[[Stefano Tatai]] (Italia, *1938)
*[[Jean Taubenhaus]] (Polonia, Bro-C'hall, 1850-1919)
*[[Lev Taussig]] (Tchechoslovakia, 1880-?)
*[[Povilas Tautvaišas]] (Lituania, SUA, 1916-1980)
*[[Ivan Tcheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Maia Tchibourdanidze]] (URSS, Jorjia, *1961)
*[[Mic'hail Tchigorin]] (Rusia, 1850-1908) 
*[[Jan Willem te Kolsté]] (Izelvroioù, 1874-1936)
*[[Richard Teichmann]] (Alamagn, 1868-1925)
*[[Marcelo Tempone]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Oscar Tenner]] (Alamagn, SUA, 1880-1948)
*[[Sofio Tereladze]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Kevin Terrieux]] (Breizh, *1985)
*[[Rudolf Teschner]] (Alamagn, 1922-2006)
*[[VItalia Teterev]] (Belarus, *1983)
*[[Praveen Thipsay]] (India, *1959)
*[[Murugan Thiruchelvam]] (Bro-Saoz, *1988)
*[[George Alan Thomas]] (Turkia, Bro-Saoz, 1881-1972)
*[[James Thompson (echedoù)|James Thompson]] (Bro-Saoz, SUA, 1804-1870)
*[[Theophilus Thompson]] (SUA, *1855)
*[[Tian Tian (echedoù)|Tian Tian]] (Sina, *1983)
*[[Viktor Tietz]] (Tchekoslovakia, 1859-1937)
*[[Hans Tikkanen]] (Sveden, *1985)
*[[Jan Timman]] (Izelvroioù, *1951)
*[[Gert Jan Timmerman]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Artyom Timofeiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugo Tirard]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Jonathan Tisdall]] (SUA, Iwerzhon, Norvegia, *1958)
*[[Sergei Tiviakov]] (Rusia, Izelvroioù, *1973)
*[[Nicola Tjaronda]] (Namibia, *1998)
*[[Vladislav Tkachiev]] (Rusia, Kazakstan, Bro-C'hall *1973)
*[[Miodrag Todorcevic]] (Serbia, Bro-C'hall, *1940)
*[[Paunka Todorova]] (Bulgaria, *1930)
*[[Manana Togonidze]] (Jorjia, URSS,*1937)
*[[Alexander Tolush]] (Rusia, 1910-1969)
*[[Evgeni Tomachevsky]] (Rusia, *1987)
*[[Vasilije Tomović]] (Montenegro, 1906-?)
*[[Tong Yuanming]] (Sina, *1972)
*[[Alice Tonini]] (Italia, ?)
*[[José Tonoli]] (Belgia, 1931-2006)
*[[Veselin Topalov]] (Bulgaria, *1975)
*[[Zehra Topel]] (Bulgaria, turkia, *1987)
*[[Eugenio Torre]] (Filipinez, *1951)
*[[Carlos Torre]] (México, 1902-1978)
*[[Vittorio Torre]] (Italia, {{XIXvet kantved}}-1921)
*[[Yury Toshev]] (Bulgaria, 1907-1974)
*[[Bela Toth]] (Hungaria, Italia, *1943)
*[[Hayat Toubal]] (Aljeria, *1985)
*[[Wissam Toubal]] (Aljeria, *1984)
*[[Izaak Towbin]] (Ukraina, Polonia, 1899-1941)
*[[Karel Traxler]] (Tchekoslovakia, 1866-1936)
*[[Dora Trepat de Navarro]] (Arc'hantina, 1910-1971)
*[[Herbert William Trenchard]] (Bro-Saoz, 1857-1934)
*[[John Trevelyan]] (Kembre, 1948)
*[[František Treybal]] (Tchekoslovakia, 1882-1942)
*[[Karel Treybal]] (Tchekoslovakia, 1885-1941)
*[[George Treysman]] (SUA, 1881-1959)
*[[Petar Trifunović]] (Kroatia, Serbia, 1910-1980)
*[[Georgi Tringov]] (Bulgaria, 1937-2000)
*[[Nicolas Tripoteau]] (Breizh, *1983)
*[[Aleksei Troitzky]] (URSS, Rusia, 1866-1942)
*[[Evelina Trojanska]] (Bulgaria, 1929-2000)
*[[Paul Truong]] (Viêt Nam, SUA, *1965)
*[[Anatol Tschepurnoff]] (Finland, 1871-1942)
*[[Mark Tseitlin]] (Rusia, Israel, *1943)
*[[Mikhail Tseitlin]] (Belarus, Rusia, *1947)
*[[VItalia Tseshkovsky]] (Rusia, 1944-2011)
*[[Alexander Tsvetkov]] (Bulgaria, *1914)
*[[Leon Tuhan-Baranowski]] (Polonia, Alamagn, 1907-1954)
*[[Vladimir Tukmakov]] (Ukraina, *1946)
*[[Myroslav Turiansky]] (Ukraina, SUA, 1912-1998)
*[[Alan Turing]] (Bro-Saoz, 1912-1954)
*[[Johannes Türn]] (Estonia, 1899-1993)
*[[Abe Turner]] (SUA, 1924-1962)
*[[Maxim Turov]] (Rusia, *1979)
*[[Izador Turover]] (Belgia, SUA, 1892-1978)
*[[T H TylorTheodore Tylor]] (Bro-Saoz, 1900-1968)
*[[Dimitri Tyomkin]] (Kanada, *1977)
*[[Alexandru Tyroler]] (Roumania, 1891-1990)
&lt;/div&gt;

== U ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Uatiavi Jossy Uapingene]] (Namibia, *1994)
*[[Louis Uedemann]] (SUA, 1854-1912)
*[[Shinsaku Uesugi]] (Japan, *1991)
*[[Wolfgang Uhlmann]] (Alamagn, *1935)
*[[Tüdeviin Üitümen]] (Mongolia, *1939)
*[[Maximilian Ujtelky]] (Hungaria/Slovakia, 1915-1979)
*[[Mikhail Ulibin]] (Rusia, *1971)
*[[Mikhail Umansky]] (Rusia, *1952)
*[[Wolfgang Unzicker]] (Alamagn, 1925-2006)
*[[Anicetas Uogelė]] (URSS, Lituania, *1933)
*[[Anna Ushenina]] (Ukraina, *1985)
&lt;/div&gt;
== V ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Maxime Vachier-Lagrave]] (Bro-C'hall, *1990)
*[[Rafael Vaganian]] (URSS, Armenia, *1951)
*[[Samuil Vainshtein]] (URSS, Rusia, 1894-1942)
*[[Anatoly Vaisser]] (Kazakstan, Bro-C'hall, *1949)
*[[Paul Vaitonis]] (Lituania, Kanada, 1911-1983)
*[[Árpád Vajda]] (Hungaria, 1896-1967)
*[[Maritza Valdes]] (Portugal, *1966)
*[[Francisco Vallejo Pons]] (Spagn, *1982)
*[[Michael Valvo]] (SUA, 1942-2004)
*[[Eddy Van Beers]] (Belgia, *1973)
*[[Johannes van den Bosch]] (Izelvroioù, 1906–1994)
*[[Arnold van den Hoek]] (Izelvroioù, 1921–1945)
*[[Paul van der Sterren]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Geert Van der Stricht]] (Belgia, *1972)
*[[John van der Wiel]] (Izelvroioù, *1959)
*[[Arnold van Foreest]] (Izelvroioù, 1863–1954)
*[[Dirk van Foreest]] (Izelvroioù, 1862–1956)
*[[Elena Van Hoecke]] (Belgia, *1987)
*[[Norman van Lennep]] (Izelvroioù, 1872–1897)
*[[Herman Claudius van Riemsdijk]] (Izelvroioù, Brazil, *1948)
*[[Theo van Scheltinga]] (Izelvroioù, 1914–1994)
*[[Carl Van Schoor]] (Belgia)
*[[Louis van Vliet]] (Izelvroioù, 1870-1932)
*[[Loek van Wely]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Thibaut Vandenbussche]] (Belgia, *1987)
*[[Caroline Vanderbeken]] (Belgia)
*[[Serge Vanderwaeren]] (Belgia, *1964)
*[[Chantal Vandevoort]] (Belgia, *1967)
*[[Pascal Vandevoort]] (Belgia, *1971)
*[[Albert Vandezande]] (Belgia, *1935)
*[[Martine Vanhecke]] (Belgia)
*[[Frits Van Seters]](Izelvroioù, 1913-1976)
*[[Cyril Vansittart]] (Bro-Saoz, Italia, 1852-1887)
*[[Marlena Vardanian]] (Armenia, URSS)
*[[Zoltán Varga (echedoù)|Zoltán Varga]] (Hungaria, *1970)
*[[Egon Varnusz]] (Hungaria, *1933)
*[[Ada Vaschetti]] (Arc'hantina, 1948-1989)
*[[Evgeni Vasiukov]] (Rusia, *1933)
*[[Petar Velikov]] (Bulgaria, *1951)
*[[Dragoljub Velimirović]] (Serbia, 1942-2014)
*[[Maria Velcheva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Gavriil Veresov]] (Rusia, 1912-1979)
*[[Beniamino Vergani]] (Italia, 1863-1927)
*[[Roeland Verstraeten]] (Belgia)
*[[Giovanni Vescovi]] (Brazil, *1978)
*[[Boris Verlinsky]] (Ukraina, Rusia, 1888-1950)
*[[Youri Vetemaa]] (Estonia, Belgia, 1956-2003) 
*[[Iva Videnova]] (Bulgaria, *1987)
*[[Milan Vidmar]] (Yougoslavia, Slovenia, 1885-1962)
*[[Milan Vidmar, Jr.]] (Yougoslavia, Slovenia, 1909-1980)
*[[Fátima Vieira]] (Portugal, *1969)
*[[Subbaraman Vijayalakshmi]] (India, *1979)
*[[Benito Villegas]] (Arc'hantina, 1877-1952)
*[[Sandra Villegas]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Yakov Vilner]] (URSS, Ukraina, 1899 - c. 1930)
*[[William Samuel Viner]] (Aostralia, 1881-1933)
*[[Heidi Vints]] (Belgia, *1987)
*[[Yge Visser]] (Izelvroioù, *1963)
*[[Isakas Vistaneckis]] (URSS, Lituania, Israel, 1910-2000)
*[[Nikita Vitiougov]] (Rusia, *1987)
*[[Alvis Vitolinš]] (Latvia, 1946-1997)
*[[Evgeny Vladimirov]] (Kazakstan, *1957)
*[[Erwin Voellmy]] (Suis, 1886-1951)
*[[Margarita Vojska]] (Bulgaria, *1963)
*[[Sergey Volkov (echedoù)|Sergey Volkov]] (Rusia, *1974)
*[[Andrei Volokitin]] (Ukraina, *1986)
*[[Larisa Volpert]] (Rusia, *1926)
*[[Andrey Vovk (echedoù)|Andrey Vovk]] (Ukraina, *1991)
*[[Yuri Vovk]] (Ukraina, *1988)
*[[Zvonko Vranesic]] (Kroatia, Kanada, *1938)
*[[Albana Vuji]] (Albania, *1969)
*[[Milan Vukcevich]] (Serbia, SUA, 1937-2003)
*[[Milan Vukić]] (Serbia, Bosnia, *1942)
*[[Vladimir Vuković]] (Kroatia, 1898-1975)
*[[Konstantin Vygodchikov]] (Belarus, Rusia, 1892-1941)
*[[Alexey Vyzmanavin]] (Rusia, 1960-2000)
&lt;/div&gt;

== W ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Robert Wade (echedoù)|Robert Wade]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, 1921-2008)
*[[Shahenda Wafa]] (Egipt, *1998)
*[[Shrook Wafa]] (Egipt, *1997)
*[[Kareim Wageih]], (Egipt, *1992)
*[[Alexander Wagner]] (Polonia, 1868-1942)
*[[Heinrich Wagner]] (Alamagn, 1888-1959)
*[[Victor Wahltuch]] (Bro-Saoz, 1875-1953)
*[[Josh Waitzkin]] (United States, *1976)
*[[Carl August Walbrodt]] (Izelvroioù, Alamagn, 1871-1902)
*[[George Walker (echedoù)|George Walker]] (Bro-Saoz, 1803-1879)
*[[Max Walter]] (Slovakia, 1896-1940)
*[[Harold Wanyama]] (Ouganda, *1981)
*[[Wang Hao (echedoù)|Wang Hao]] (Sina, *1989)
*[[Wang Lei (echedoù)|Wang Lei]] (Sina, *1975)
*[[Wang Pin]] (Sina, *1974)
*[[Wang Puchen]] (Sina, Zeland-Nevez, *1990)
*[[Wang Rui (echedoù)|Wang Rui]] (Sina, *1978)
*[[Wang Yu (echedoù)|Wang Yu]] (Sina, *1982)
*[[Wang Yue]] (Sina, *1987)
*[[Fabrice Wantiez]] (Belgia, *1971)
*[[Chris Ward (echedoù)|Chris Ward]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Preston Ware]] (SUA, 1821-1891)
*[[Cathy Warwick]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Miyoko Watai]] (Japan, *1945)
*[[John L. Watson]] (SUA, *1951)
*[[William Watson (echedoù)|William Watson]] (Bro-Saoz, *1962)
*[[William Wayte]] (Bro-Saoz, 1829-1898)
*[[Simon Webb (echedoù)|Simon Webb]] (Bro-Saoz, 1949-2005)
*[[Tom Wedberg]] (Sveden, *1953)
*[[Ronald Weemaes]] (Belgia, *1955)
*[[Henri Weenink]] (Izelvroioù, 1892-1931)
*[[Otto Wegemund]] (Alamagn, 1870-1928)
*[[Wolfgang Weil]] (Aostria, 1912-1945)
*[[Max Weiss]] (Hungaria, Aostria, 1857-1927)
*[[Peter Wells (echedoù)|Peter Wells]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Carl Wemmers]] (Alamagn, 1845-1882)
*[[Wen Yang (echedoù)|Wen Yang]] (Sina, *1988)
*[[Jan Werle]] (Izelvroioù, *1984)
*[[Guy West]] (Aostralia, *1958)
*[[Heikki Westerinen]] (Finland, *1944)
*[[Bernardo Wexler]] (Roumania, Arc'hantina, 1925-1988)
*[[Kasimir de Weydlich]] (Polonia, 1859-1913)
*[[Norman Tweed Whitaker]] (SUA, 1890-1975)
*[[Michael Wiedenkeller]] (Sveden, *1963)
*[[Arthur Wijnans]] (Indonezia, Izelvroioù, 1920-1945)
*[[Robert Willaert]] (Belgia)
*[[Arthur Howard Williams]] (Kembre, *1950)
*[[Elijah Williams (echedoù)|Elijah Williams]] (Bro-Saoz, 1810-1854)
*[[Leighton Williams]] (Kembre, *1977)
*[[Henri Winants]] (Belgia, *1929)
*[[Luc Winants]] (Belgia, *1963)
*[[Szymon Winawer]] (Polonia, 1838-1920)
*[[Karl Gottlieb von Windisch]] (Slovakia, Hungaria, Aostria, 1725-1793)
*[[Peter Winston]] (SUA, *1958)
*[[William Winter (echedoù)|William Winter]] (Bro-Saoz, 1898-1955)
*[[Victor Winz]] (Alamagn, Israel, Arc'hantina, *1906)
*[[John Wisker]] (Bro-Saoz, 1846-1884)
*[[Alexander Wittek]] (Kroatia, Aostria, 1852-1894)
*[[Aleksandar Wohl]] (Aostralia, *1963)
*[[Antoni Wojciechowski]] (Polonia, 1905-1938)
*[[Radosław Wojtaszek]] (Polonia, *1987)
*[[Aleksandr Wojtkiewicz]] (URSS, Latvia, Polonia, SUA, 1963-2006)
*[[Heinrich Wolf]] (Aostria, 1875-1943)
*[[Siegfried Reginald Wolf]] (Aostria, Israel, 1867-1951)
*[[Paula Wolf-Kalmar]] (Aostria, 1881-1931)
*[[Balduin Wolff]] (Alamagn, 1819-1907)
*[[Patrick Wolff]] (SUA, *1968)
*[[Wong Meng Kong]] (Singapour, *1963)
*[[Baruch Harold Wood]] (Bro-Saoz, 1909-1989)
*[[Wu Mingqian]] (Sina, *1961)
*[[Wu Shaobin]] (Sina, Singapour, *1969)
*[[Wu Wenjin]] (Sina, *1976)
*[[Marmaduke Wyvill]] (Bro-Saoz, 1814-1896)
&lt;/div&gt;
== X ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Xie Jun]] (Sina, *1970)
*[[Xu Jun]] (Sina, *1962)
*[[Xu Yuanyuan]] (Sina, *1981)
*[[Xu Yuhua]] (Sina, *1976)
&lt;/div&gt;
== Y ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Myroslava Yakivchik]] (Ukraina, *1984)
*[[Dmitriy Yakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Yuri Yakovich]] (URSS, Rusia, *1962)
*[[Daniel Yanofsky]] (Polonia, Kanada, 1925-2000)
*[[Frederick Yates]] (Bro-Saoz, 1884-1932)
*[[Ye Jiangchuan]] (Sina, *1960)
*[[Ye Rongguang]] (Sina, *1963)
*[[Olavo Yépez]] (Ecuador, *1937)
*[[Trotzky Yepez]] (Ecuador, 1940-2010)
*[[Alex Yermolinsky]] (SUA, *1958)
*[[Betul Cemre Yildiz]] (Turkia, *1989)
*[[Yin Hao (echedoù)|Yin Hao]] (Sina, *1979)
*[[Svetla Yordanova]] (Bulgaria, *1976)
*[[Saidali Youldatchev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Yu Shaoteng]] (Sina, *1979)
*[[Leonid Yudasin]] (Rusia, Israel, *1959)
*[[Mikhail Yudovich]] (Rusia, 1911-1987)
*[[Peter Yurdansky]] (Rusia, 1891-1937)
*[[Artur Yusupov]] (Rusia, Alamagn, *1960)
&lt;/div&gt;
== Z ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Józef Żabiński]] (Polonia, 1860-1928)
*[[Aron Zabłudowski]] (Polonia, 1909-1941)
*[[Aldo Zadrima]] (Albania, *1948)
*[[Vladimir Zagorovsky]] (Rusia, 1925-1994)
*[[Sergey Zagrebelny]] (Ouzbekistan, *1965)
*[[Amir Zaibi]] (Tunizia, *1988)
*[[Alexander Zaitsev]] (Rusia, 1935-1971)
*[[Igor Zaitsev]] (Rusia, *1938)
*[[Salomėja Zaksaitė]] (Lituania, *1985)
*[[Lazar Zalkind]] (Ukraina, 1886-1945)
*[[Oswaldo Zambrana]] (Bolivia, *1981)
*[[Abram Zamikhovsky]] (Ukraina, 1908-1978)
*[[Fermo Zannoni]] (Italia, 1862-1896)
*[[Alonso Zapata]] (Kolombia, *1958)
*[[Varvara Zargarian]] (Jorjia, URSS, 1895-?)
*[[Pablo Zarnicki]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Anna Zatonskih]] (Ukraina, SUA, *1978)
*[[Tatiana Zatulovskaya]] (Azerbaidjan, Rusia, Israel, *1935)
*[[Beata Zawadzka]] (Polonia, *1986)
*[[Jolanta Zawadzka]] (Polonia, *1987)
*[[Sven Zeidler]] (Kembre, *1965)
*[[Elmārs Zemgalis]] (Latvia, SUA, *1923)
*[[Zhang Jilin]] (Sina, *1986)
*[[Zhang Pengxiang]] (Sina, *1980)
*[[Zhang Weida]] (Sina, *1949)
*[[Zhang Xiaowen (echedoù)|Zhang Xiaowen]] (Sina, *1989)
*[[Zhang Zhong]] (Sina, Singapour, *1978)
*[[Zhao Jun (echedoù)|Zhao Jun]] (Sina, *1986)
*[[Zhao Lan]] (Sina, *1963)
*[[Zhao Xue]] (Sina, *1985)
*[[Zhao Zong-Yuan]] (Sina, Aostralia, *1986)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, *1968)
*[[Viktor Zheliandinov]] (Ukraina, *1935)
*[[Zhou Jianchao]] (Sina, *1988)
*[[Zhou Weiqi]] (Sina, *1986)
*[[Zhu Chen]] (Sina, Katar, *1976)
*[[Natalia Zhukova]] (Ukraina, *1979)
*[[Noureddine Ziane]] (Maroko, *1975)
*[[Alvise Zichichi]] (Italia, 1938-2003)
*[[Yaacov Zilberman]] (Israel, *1954)
*[[Otto Zimmermann]] (Suis, 1892-1979)
*[[Adolf Zinkl]] (Bohemia, Aostria, 1871-1944)
*[[Emil Zinner]] (Tchekoslovakia, 1909-1942)
*[[František Zíta]] (Tchekoslovakia, 1909-1977)
*[[Eugene Znosko-Borovsky]] (Rusia, Bro-C'hall, 1884-1954)
*[[Leo Zobel]] (Slovakia, 1895-1962)
*[[Alexander Zubarev]] (Ukraina, *1979)
*[[Nikolai Zubarev]] (Rusia, 1894-1951)
*[[Bernard Zuckerman]] (SUA, *1943)
*[[Marisa Zuriel]] (Arc'hantina, *1982)
*[[Johannes Zukertort]] (Polonia, Alamagn, Bro-Saoz, 1842-1888)
*[[Vadim Zvjaginsev]] (Rusia, *1976)
*[[Kira Zvorykina]] (Ukraina, Rusia, Belarus, Bulgaria, 1919-2014)
*[[Adolf Zytogorski]] (Polonia, Bro-Saoz, 1807-1882)
&lt;/div&gt;

==Tud arall==
Setu amañ ul listennad tud a zo brudet e domanioù all, met a zo bet o c'hoari echedoù ingal pe o deus disklêriet bout dedennet gant ar c'hoari, pe o deus savet oberennoù arzel m'emañ ar c'hoari echedoù unan eus an elfennoù pennañ.
&lt;div style=&quot;column-count:3;&quot;&gt;
*[[Ben Affleck]]
*[[Claude Akins]]
*[[Alan Alda]]
*[[Alfonso X Kastilha]] (ar Fur)
*[[Sholem Aleichem]]
*[[Woody Allen]]
*[[Atahualpa]]
*[[George Airy]]
*[[Martin Amis]]
*[[Konrad von Ammenhausen]]
*[[LaVar Arrington]]
*[[Isaac Asimov]]
*[[Szymon Askenazy]]
*[[August II (Braunschweig-Wolfenbüttel)]]
*[[Lew Ayres]]
*[[Lauren Bacall]]
*[[Newell Banks]] (SUA)&lt;ref&gt;Kampion ar Bed ar c'hoari damez amerikan, 1887-1977.&lt;/ref&gt;
*[[John Barrymore]]
*[[Lionel Barrymore]]
*[[Menachem Begin]]
*[[Clare Benedict]]
*[[Móric Beňovský]]
*[[Polly Bergen]]
*[[Ingmar Bergman]]
*[[Humphrey Bogart]]
*[[Bono]]
*[[Charles Boyer]]
*[[Marlon Brando]]
*[[Franz Brentano]]
*[[Mel Brooks]]
*[[Zbigniew Brzezinski]]
*[[Henry Thomas Buckle]]&lt;ref&gt;Istorour saoz.&lt;/ref&gt;
*[[Tony Buzan]]
*[[John Cage]]
*[[Nicolas Cage]]
*[[Gerolamo Cardano]]
*[[Roberto Carnevale]]
*[[Ludovico Carracci]]
*[[Lewis Carroll]]
*[[Fidel Castro]]
*[[Miguel de Cervantes]]
*[[Jacobus de Cessolis]]
*[[Wilt Chamberlain]]
*[[Charlie Chaplin]]
*[[Aldo Clementi]]
*[[Joseph Conrad]]
*[[Aleister Crowley]]&lt;ref&gt;Kevrinour.&lt;/ref&gt;
*[[Bobby Darin]]
*[[Henry Darrow]]
*[[Steve Davis]]
*[[Olivia de Havilland]]
*[[Eugène Delacroix]]
*[[Dustin Diamond]]
*[[Marlene Dietrich]]
*[[Anurag Dikshit]]
*[[Gustave Doré]]
*[[Tony Dow]]
*[[Marcel Duchamp]]
*[[Albert Einstein]]
*[[Arpad Elo]]
*[[Paul Erdős]]
*[[Erik Estrada]]
*[[Leonhard Euler]]
*[[Abraham ibn Ezra]]
*[[Douglas Fairbanks]]
*[[Morgan Fairchild]]
*[[Peter Falk]]
*[[Richard Farleigh]]
*[[Jose Ferrer]]
*[[Richard Feynman]]
*[[Heidi Fleiss]]
*[[Henry Fonda]]
*[[Hans Frank]]
*[[Benjamin Franklin]]
*[[Stephen Fry]]
*[[Zsa Zsa Gabor]]
*[[Jeremy Gaige]]
*[[Ava Gardner]]
*[[Carl Friedrich Gauss]]
*[[Johann Wolfgang Goethe]]
*[[Witold Gombrowicz]]
*[[Richard K. Guy]]
*[[GZA]]&lt;ref&gt;Dañser ''hip hop'' stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Yehuda Halevi]]
*[[Woody Harrelson]]
*[[Dominik Hašek]]
*[[Sefer Hasidim]]
*[[Katharine Hepburn]]
*[[David Hume]]
*[[Carl Icahn]]
*[[Inosant III]]
*[[Karl Veur]]
*[[Karl XII]]
*[[Karol Irzykowski]]
*[[Moses Isserles]]
*[[Kate Jackson]]
*[[Thomas Jefferson]]
*[[Yann-Baol II]]
*[[Mór Jókai]]
*[[Franz Kafka]]
*[[Carmen Kass]]
*[[Wolfgang von Kempelen]]
*[[Omar Khayyám]]
*[[Ephraim Kishon]]&lt;ref&gt;Flemmganer, ''Kishon chesster'' echedoù computer.&lt;/ref&gt;
*[[Knut II Danmark]]&lt;ref&gt;Roue Bro-Saoz, Danmark ha Norvegia.&lt;/ref&gt;
*[[Alfred Kreymborg]]
*[[Stanley Kubrick]]
*[[Edmund Landau]]
*[[Yosef Lapid]]
*[[Adrien-Marie Legendre]]
*[[Gottfried Wilhelm Leibniz]]
*[[Stanisław Lem]]
*[[Vladimir Lenin|Vladimir Ilyich Lenin]]
*[[Leon XIII]]
*[[Lennox Lewis]]
*[[Myrna Loy]]
*[[Samuel Loyd]]
*[[Madonna (kanerez)|Madonna]]
*[[Maimonides]] (Rambam)
*[[Steve Martin]]
*[[Karl Marx]]
*[[Jerry Mathers]]
*[[Henri Matisse]]
*[[Jean-Louis-Ernest Meissonier]]
*[[Dmitri Mendeleev]]
*[[Moses Mendelssohn]]
*[[Adam Mickiewicz]]
*[[Abraham de Moivre]]
*[[Patrick Moore]]
*[[Vladimir Nabokov]]
*[[Napoleon Iañ]]
*[[John von Neumann]]
*[[Victor Niederhoffer]]
*[[Jose Ortega y Gasset]]
*[[Grigori Perelman]]
*[[Gregor Piatigorsky]]
*[[Józef Piłsudski]]
*[[Grigori Alexandrovich Potemkin]]
*[[Sergei Prokofiev]]
*[[Alexander Pushkin]]
*[[Anthony Quinn]]
*[[Rashi]]
*[[Basil Rathbone]]
*[[Man Ray]]
*[[Rembrandt]]
*[[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Kardinal Richelieu]]
*[[Keanu Reeves]]
*[[Julia Roberts]]
*[[Mike Romanoff]]
*[[Albert Salomon von Rothschild]]
*[[Jean-Jacques Rousseau]]
*[[Bertrand Russell]]
*[[Rza]]
*[[Saladin]]
*[[Jonathan Sarfati]]&lt;ref&gt;Skiantour ha skrivagner aostralian.&lt;/ref&gt;
*[[Arnold Schwarzenegger]]
*[[George C. Scott]]&lt;ref&gt;Aktour stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Nathan Sharansky]]
*[[Will Smith]]
*[[Raymond Smullyan]]
*[[Juan Maria Solare]]&lt;ref&gt;Sonaozour ha pianoour arc'hantinat.&lt;/ref&gt;
*[[George Soros]]
*[[Howard Stern]]
*[[Sting]]
*[[Teresa de Avila]]&lt;ref&gt;Santez vaeronez ar c'hoarierion echedoù.&lt;/ref&gt;
*[[Peter Thiel]]
*[[Josip Broz Tito]]
*[[Leo Tolstoy]]
*[[Roland Topor]]
*[[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]]
*[[Marco Girolamo Vida]]
*[[Jacques Villon]]
*[[Billy Wilder]]
*[[George Washington]]
*[[John Wayne]]
*[[Boaz Weinstein]]
*[[H. G. Wells]]
*[[Guy Williams (aktour)Guy Williams]]
*[[Charles Wreford-Brown]]
*[[Wu-Tang Clan]]
*[[Stefan Zweig]]
&lt;/div&gt;
== Mammenn ==
* Nicolas Giffard hag Alain Biénabe. ''Le Guide des échecs - Traité complet''. Pariz : Robert Laffont (dastumad ''Bouquins''), 2007 {{ISBN|978-2-221-05913-5}}
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=3}}
[[Rummad:Echedoù]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù]]</text>
      <sha1>jenwlsb9sl9w2kv3xzz2q5x5vf2yeuc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pseudopipra pipra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133862</id>
    <revision>
      <id>2193974</id>
      <parentid>1763657</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T18:17:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3624" sha1="p6ozwihg5g2e19rhetorvzl6zn08dnk" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Pseudopipra pipra''}}
{{Taxobox Loen|''Pseudopipra pipra''|Dixiphia pipra - male 2.jpg|statud=LC|Ur par ''Pseudopipra pipra'',&lt;br&gt;luc'hskeudennet en [[Ecuador]].}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Passeriformes}}
{{Taxobox Familia|Pipridae}}
{{Taxobox Genus|Pseudopipra}}
{{Taxobox Anv skiantel|Pseudopipra|[[Guy M. Kirwan|Kirwan]], [[Normand David|David]],&lt;br&gt;[[Steven M. S. Gregory|Gregory]], [[James A. Jobling|Jobling]],&lt;br&gt;[[Frank D. Steinheimer|Steinheimer]] &amp; [[Guilherme Renzo Rocha Brito|Brito]], [[2016]]}}
{{Taxobox Anv skiantel|Pseudopipra pipra|([[Carl von Linné|Linnaeus]], [[1758]])}}
{{Taxobox Echu}}
'''''Pseudopipra pipra'''''&lt;ref&gt;N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.&lt;/ref&gt; a zo ur [[spesad]] [[golvaneg]]ed eus ar [[kerentiad|c'herentiad]] [[Pipridae]].

Anvet e voe [''Parus''] ''Pipra'' (kentanv) da gentañ-penn (e [[1758]])&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20251013044048/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=3090  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an naturour [[Sveden|svedat]] [[Carl von Linné]] ([[1707]]-[[1778]]).&lt;br&gt;Ar spesad nemetañ er genad ''Pseudopipra'' an hini eo. Krouet e oa bet ar genad nevez-se da-heul embannadur, e [[2016]], disoc'h labourioù kaset da benn gant ur skipailh skiantourien&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.mapress.com/j/zt/article/view/zootaxa.4121.1.9 Guy M. Kirwan, Normand David, Steven M. S. Gregory, James A. Jobling, Frank D. Steinheimer &amp; Guilherme Renzo Rocha Brito, ''The mistaken manakin: a new genus-group name for'' Parus pipra ''Linnaeus, 1758 (Aves: Passeriformes: Pipridae)'', Zootaxa, 4121 (1), 89-94.]&lt;/ref&gt; eus meur a vro.

==Doareoù pennañ==
[[Restr:Dixiphia pipra - female.jpg|kleiz|thumb|Ur barez ''Pseudopipra pipra'', luc'hskeudennet en [[Ecuador]].]]


==Boued==
Bevañ a ra diwar [[amprevaned]] ha [[frouezh]] bihan&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.hbw.com/species/white-crowned-manakin-pseudopipra-pipra ''Pseudopipra pipra'' el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.]&lt;/ref&gt;.

==Annez hag isspesadoù==
Ar spesad a gaver an trizek [[isspesad]]&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.worldbirdnames.org/bow/cotingas/  Roadennoù ''IOC World Bird List'' diwar-benn ''Pseudopipra pipra''.]&lt;/ref&gt; anezhañ e [[Kreizamerika|Kreiz]] ha [[Suamerika]] :
* ''Pseudopipra pipra anthracina'', e [[Costa Rica]] ha kornôg [[Panamá]],
* ''P. p. bolivari'', e gwalarn [[Kolombia]],
* ''P. p. cephaleucos'', e gevred [[Brazil]],
* ''P. p. comata'', e kreisteiz-kreiz [[Perou]],
* ''P. p. coracina'', e kreiz [[Kolombia]], gwalarn [[Venezuela]], reter [[Ecuador]] ha hanternoz Perou,
* ''P. p. discolor'', e biz Perou,
* ''P. p. microlopha'', e reter Perou ha kornôg al lodenn Amazonia e Brazil,
* ''P. p. minima'', e kornôg Kolombia,
* ''P. p. occulta'', e hanternoz-kreiz Perou,
* ''P. p. pipra'', e reter Kolombia, Venezuela, [[Gwianaoù]] ha hanternoz Brazil,
* ''P. p. pygmaea'', e Río Huallaga (biz Perou),
* ''P. p. separabilis'', e gevred d'al lodenn Amazonia eus Brazil,
* ''P. p. unica'', e hanternoz-kreiz ha kreisteiz Kolombia.

==Rummatadur==
Renket e veze er genad ''Dixiphia'' kent.

==Liammoù diavaez==
*{{en}} [http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/white-crowned-manakin-pseudopipra-pipra  ''Pseudopipra pipra'' war al lec'hienn BirdLife International.]
*{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22701009/0  ''Pseudopipra pipra'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Commonscat|Pseudopipra pipra}}
[[Rummad:Pipridae]]</text>
      <sha1>p6ozwihg5g2e19rhetorvzl6zn08dnk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pitangus sulphuratus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137835</id>
    <revision>
      <id>2193948</id>
      <parentid>1801110</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T13:28:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3290" sha1="pbltb3imum0rz2m79l0gb2tz3449s2m" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Pitangus sulphuratus''}}
{{Taxobox Loen|''Pitangus sulphuratus''|Pitangus sulphuratus 3.jpg|statud=LC|''Pitangus sulphuratus''.}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Passeriformes}}
{{Taxobox Familia|Tyrannidae}}
{{Taxobox Genus|Pitangus}}
{{Taxobox Anv skiantel|Pitangus|[[William Swainson|Swainson]], [[1827]]}}
{{Taxobox Anv skiantel|Pitangus sulphuratus|([[Carl von Linné|Linnaeus]], [[1766]])}}
{{Taxobox Echu}}
'''''Pitangus sulphuratus'''''&lt;ref&gt;N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.&lt;/ref&gt; a zo ur [[spesad]] [[golvaneg]]ed eus ar [[kerentiad|c'herentiad]] [[Tyrannidae]].

Anvet e voe [''Lanius''] ''sulphuratus'' (kentanv) da gentañ-penn (e [[1766]])&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20250119224625/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=3204  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an naturour [[svedat]] [[Carl von Linné]] ([[1707]]-[[1778]]).&lt;br&gt;Ar spesad nemetañ er genad ''Pitangus'' an hini eo.

==Doareoù pennañ==
[[Restr:Pitangus sulphuratus (Bichofué gritón) - Flickr - Alejandro Bayer (6).jpg|250px|kleiz|thumb|Krubuilh ha penn ''Pitangus sulphuratus''.]]


==Boued==
Bevañ a ra diwar [[amprevaned]] ha [[frouezh]] dreist-holl ; kemer a ra [[mellkeineged]] bihan ivez&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.hbw.com/species/great-kiskadee-pitangus-sulphuratus ''Pitangus sulphuratus'' el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.]&lt;/ref&gt;.

==Annez hag isspesadoù==
Ar spesad a gaver an dek [[isspesad]]&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.worldbirdnames.org/bow/flycatchers/  Roadennoù ''IOC World Bird List'' diwar-benn ''Pitangus sulphuratus''.]&lt;/ref&gt; anezhañ en un takad hag a ya eus mervent [[Stadoù-Unanet Amerika]] (SUA) da [[kreiz|greiz]] [[Arc'hantina]] :
* ''Pitangus sulphuratus argentinus'', eus reter [[Paraguay]], gevred [[Brazil]] hag [[Uruguay]] da [[kreiz|greiz]] Arc'hantina,
* ''P. s. bolivianus'', e kreiz [[Bolivia]],
* ''P. s. caucensis'', e kornôg ha kreisteiz [[Kolombia]],
* ''P. s. derbianus'', e kornôg [[Mec'hiko]],
* ''P. s. guatimalensis'', eus gevred Mec'hiko da greiz [[Panamá]],
* ''P. s. maximiliani'', eus hanternoz, reter Bolivia ha kornôg, kreiz Paraguay da reter ha kreisteiz Brazil,
* ''P. s. rufipennis'', e hanternoz Kolombia ha hanternoz [[Venezuela]],
* ''P. s. '''sulphuratus''''', eus [[Gwianaoù]] ha hanternoz, kornôg, kreiz Lodenn Amazonia e Brazil, gevred Kolombia ha reter [[Ecuador]] da [[gevred|c'hevred]] [[Perou]],
* ''P. s. texanus'', eus kreisteiz [[Texas]] (kreisteiz-kreiz SUA) da reter Mec'hiko,
* ''P. s. trinitatis'', e reter Kolombia, kreisteiz ha reter Venezuela ha gwalarn Brazil, [[Enez Trinidad]].

==Liammoù diavaez==
*{{en}} [http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/great-kiskadee-pitangus-sulphuratus  ''Pitangus sulphuratus'' war al lec'hienn BirdLife International.]
*{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22700605/0  ''Pitangus sulphuratus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Commonscat|Pitangus sulphuratus}}
{{Wikispecies|Pitangus sulphuratus}}
[[Rummad:Evned Mec'hiko]]
[[Rummad:Evned SUA]]
[[Rummad:Evned Kreizamerika]]
[[Rummad:Evned Suamerika]]
[[Rummad:Tyrannidae]]</text>
      <sha1>pbltb3imum0rz2m79l0gb2tz3449s2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marcel-Edmond Naegelen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145071</id>
    <revision>
      <id>2193946</id>
      <parentid>2134752</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T13:20:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EliseeReclus</username>
        <id>38716</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oberennoù */</comment>
      <origin>2193946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5056" sha1="kin8xhyk362rs0jbyg6h0cupvtbu3by" xml:space="preserve">[[File:Marcel-Edmond_Naegelen.png|thumb|Marcel-Edmond Naegelen e-tro [[1948]]]]
'''Marcel-Edmond Naegelen''', ganet d'ar {{Deiziad|17|Genver|1892}} e [[Belfort]] ha marvet d'ar {{Deiziad|15|Ebrel|1978}} e [[Pariz]], a oa ur [[politiker]] gall, bet kannad [[SFIO|sokialour]], ministr ha gouarnour [[Aljeria]].&lt;br&gt;
Meur a levr en deus skrivet.

==Buhez==
Mab e oa d'ur baraer [[elzas]]at divroet da  chom gall pa oa bet faezhet an arme c'hall e [[1871]].

Studiañ a reas e lise Belfort, hag alese ez eas da Skol Normal Uhel [[Saint-Cloud]]. E [[1909]] pe [[1910]] e lakaas e anv en [[SFIO]], strollad sokialour an amzer. Mont a reas da soudard e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]], ma tapas meur a vedalenn.

E [[1919]] ez eas da gelenner war al lizhiri e Skol Normal [[Strasbourg]].

E [[1925]] e voe dilennet da guzulier-kêr hag addilennet betek [[1940]], ha da guzulier-kanton e [[1937]]. Eil maer e voe adal 1925 betek [[1929]], hag adarre adalek [[1935]] betek 1940. Ne zeuas ket a-benn da vont da gannad, kannet e voe e [[1932]] hag e [[1936]] gant an emrener [[Jean-Pierre Mourer]]. E miz Gwengolo [[1939]] e oa kelenner e Skol Normal ar Skolaerien e Strasbourg, ha tec'hel a reas betek [[Périgueux]] gant ar studierien ha kelennerien all.

E 1940 ec'h aozas kas tud eus Strasbourg war-du an [[Dordogne (departamant)|Dordogne]] hag e kemeras perzh er [[Rezistañs C'hall]], er rouedad ''Combat''.&lt;br&gt;
E vreur René a oa kazetenner e [[Marseille]], er ''Mot d'ordre'', a-du gant [[Philippe Pétain|Pétain]]&lt;ref&gt;{{fr}} Renaud-Groison, Jean : [https://books.google.fr/books?id=VRL8DwAAQBAJ&amp;pg=PT46&amp;lpg=PT46&amp;dq=Marcel-Edmond+Naegelen++FRANC+MAçON&amp;source=bl&amp;ots=QfDNnds08L&amp;sig=ACfU3U2ztzP_c6nn8W8U4dWUrOEt13NuyQ&amp;hl=fr&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjvpPmUsYrwAhWSlhQKHf8zAosQ6AEwEnoECAQQAw#v=onepage&amp;q=Marcel-Edmond%20Naegelen%20%20FRANC%20MAçON&amp;f=false ''Élysée : sens interdit]'', Picollec, 1981 {{ISBN|978-2-86477-023-7}}&lt;/ref&gt;.

Goude dieubidigezh Bro-C'hall e [[1944]] e voe prezidant Lez-Uhel ar Justis. Anvet e voe da eilmaer Strasbourg ha dilennet da gannad ar [[Bas-Rhin]] e [[1945]].

Adalek [[1946]] betek [[1948]] e voe [[ministr an Deskadurezh vroadel]]. 

Gouarnour Algeria  e voe eus 1948 betek 1951 ha labourat a reas da falsañ an dilennadegoù a-enep ar gostezenn a-du gant an dieubidigezh.

E 1953 en em ginnigas da brezidant er vodadenn vroadel : 13 troiad-vouezhiaén a voe, er penn e voe er c'hentañ tro, en eil, hag en unnekvet, met  [[René Coty]] a voe trec'h en trizekvet ha diwezhañ tro.

==Oberennoù==
* ''Les Frissons de l'enfance''. La Jeune Comté, Besançon 1909. 
* ''L'immortelle espérance''. Frontispice dessiné et gravé sur bois par [[Gabriel Belot]]. Librairie d'action d'art de la ghilde ‹Les Forgerons›, Paris 1917. 
* ''La conversion de Georges Burckardt, instituteur alsacien''. Avec une préface par [[Georges Delahache]]. Dernières Nouvelles d'Alsace, Strasbourg 1922. 
* ''Les Morts reviennent, Drame en 1 acte en prose / Vermisst. Dramatischi Skizz in 1 Akt''. Dernières Nouvelles, Strasbourg 1930. 
* ''So sinn mer halt : Luschtspiel in drej Akt vun Marcel-Edmond Naegelen''. Dernières Nouvelles, Strasbourg 1931. 
* ''Histoire et figures d’Alsace''. Librairie de la Mésange, Strasbourg 1935 (2&lt;sup&gt;ième&lt;/sup&gt; éd.). 
* ''Documentation sur [[Jacques Peirotes]]''. Tome de la collection: ‹Recueil. Dossiers biographiques Boutillier du Retail. Coupures de presse relatives à des personnalités françaises et étrangères›, L'Alsace française, Strasbourg 1935. 
* ''D'Ferme Iltis : Drama in 3 Akt''.  Dernières Nouvelles d'Alsace, Strasbourg 1939 (2&lt;sup&gt;ième&lt;/sup&gt; éd.). 
* ''Exposé de la situation générale de l'Algérie''. Imprimerie officielle, Alger 1950. 
* ''Groupes laïques d'études d'Alger. Reconnus d'utilité publique par decret du 27 fevrier 1932. 1925-1950 - 25 ans d'efforts et de dévouement au service de la jeunesse''. s.n., s.l. 1951. 
* ''Grandeur et Solitude de la France''. Flammarion, Paris 1956. 
* ''Avant Que Meure Le Dernier''. Plon, Paris 1958. 
* ''Nous n'irons plus au bois ...'' (Roman). La Nef de Paris Éditions, Paris 1960. 
* ''Tito''. Flammarion, Paris 1961. 
* ''Mission en Algérie. Expériences et opinions d’un gouverneur général''. Flammarion, Paris 1962. 
* ''L’Hexagonie - essai fantaisiste d’histoire contemporaine''. Les Presses du Mail, Paris 1963. 
* ''Une route plus large que longue''. Editions Robert Laffont, Paris 1964. 
* ''La Révolution assassinée Hongrie Octobre – Novembre 1956''. Berger-Levrault, Paris 1966. 
* ''L'attente sous les armes ou la drôle de guerre - 1939 - 1940''. Jérôme Martineau Editeur, Paris 1970. 
* ''La France d’outre-mer, sa situation actuelle''.

==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Naegelen, Marcel Edmond}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1892]]
[[Rummad:Marvioù 1978]]
[[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kannaded Bro-C'hall]]
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Sokialourien c'hall]]
[[Rummad:Brezel Aljeria]]
[[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]]</text>
      <sha1>kin8xhyk362rs0jbyg6h0cupvtbu3by</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193947</id>
      <parentid>2193946</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T13:25:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EliseeReclus</username>
        <id>38716</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oberennoù */</comment>
      <origin>2193947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5078" sha1="goyytioufalus8njaq7co7okvp4jlp0" xml:space="preserve">[[File:Marcel-Edmond_Naegelen.png|thumb|Marcel-Edmond Naegelen e-tro [[1948]]]]
'''Marcel-Edmond Naegelen''', ganet d'ar {{Deiziad|17|Genver|1892}} e [[Belfort]] ha marvet d'ar {{Deiziad|15|Ebrel|1978}} e [[Pariz]], a oa ur [[politiker]] gall, bet kannad [[SFIO|sokialour]], ministr ha gouarnour [[Aljeria]].&lt;br&gt;
Meur a levr en deus skrivet.

==Buhez==
Mab e oa d'ur baraer [[elzas]]at divroet da  chom gall pa oa bet faezhet an arme c'hall e [[1871]].

Studiañ a reas e lise Belfort, hag alese ez eas da Skol Normal Uhel [[Saint-Cloud]]. E [[1909]] pe [[1910]] e lakaas e anv en [[SFIO]], strollad sokialour an amzer. Mont a reas da soudard e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]], ma tapas meur a vedalenn.

E [[1919]] ez eas da gelenner war al lizhiri e Skol Normal [[Strasbourg]].

E [[1925]] e voe dilennet da guzulier-kêr hag addilennet betek [[1940]], ha da guzulier-kanton e [[1937]]. Eil maer e voe adal 1925 betek [[1929]], hag adarre adalek [[1935]] betek 1940. Ne zeuas ket a-benn da vont da gannad, kannet e voe e [[1932]] hag e [[1936]] gant an emrener [[Jean-Pierre Mourer]]. E miz Gwengolo [[1939]] e oa kelenner e Skol Normal ar Skolaerien e Strasbourg, ha tec'hel a reas betek [[Périgueux]] gant ar studierien ha kelennerien all.

E 1940 ec'h aozas kas tud eus Strasbourg war-du an [[Dordogne (departamant)|Dordogne]] hag e kemeras perzh er [[Rezistañs C'hall]], er rouedad ''Combat''.&lt;br&gt;
E vreur René a oa kazetenner e [[Marseille]], er ''Mot d'ordre'', a-du gant [[Philippe Pétain|Pétain]]&lt;ref&gt;{{fr}} Renaud-Groison, Jean : [https://books.google.fr/books?id=VRL8DwAAQBAJ&amp;pg=PT46&amp;lpg=PT46&amp;dq=Marcel-Edmond+Naegelen++FRANC+MAçON&amp;source=bl&amp;ots=QfDNnds08L&amp;sig=ACfU3U2ztzP_c6nn8W8U4dWUrOEt13NuyQ&amp;hl=fr&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjvpPmUsYrwAhWSlhQKHf8zAosQ6AEwEnoECAQQAw#v=onepage&amp;q=Marcel-Edmond%20Naegelen%20%20FRANC%20MAçON&amp;f=false ''Élysée : sens interdit]'', Picollec, 1981 {{ISBN|978-2-86477-023-7}}&lt;/ref&gt;.

Goude dieubidigezh Bro-C'hall e [[1944]] e voe prezidant Lez-Uhel ar Justis. Anvet e voe da eilmaer Strasbourg ha dilennet da gannad ar [[Bas-Rhin]] e [[1945]].

Adalek [[1946]] betek [[1948]] e voe [[ministr an Deskadurezh vroadel]]. 

Gouarnour Algeria  e voe eus 1948 betek 1951 ha labourat a reas da falsañ an dilennadegoù a-enep ar gostezenn a-du gant an dieubidigezh.

E 1953 en em ginnigas da brezidant er vodadenn vroadel : 13 troiad-vouezhiaén a voe, er penn e voe er c'hentañ tro, en eil, hag en unnekvet, met  [[René Coty]] a voe trec'h en trizekvet ha diwezhañ tro.

==Oberennoù==
* ''Les Frissons de l'enfance''. La Jeune Comté, Besançon 1909. 
* ''L'immortelle espérance''. Frontispice dessiné et gravé sur bois par Gabriel Belot. Librairie d'action d'art de la ghilde ‹Les Forgerons›, Paris 1917. 
* ''La conversion de Georges Burckardt, instituteur alsacien''. Avec une préface par Georges Delahache. Dernières Nouvelles d'Alsace, Strasbourg 1922. 
* ''Les Morts reviennent, Drame en 1 acte en prose / Vermisst. Dramatischi Skizz in 1 Akt''. Dernières Nouvelles, Strasbourg 1930. 
* ''So sinn mer halt : Luschtspiel in drej Akt vun Marcel-Edmond Naegelen''. Dernières Nouvelles, Strasbourg 1931. 
* ''Histoire et figures d’Alsace''. Librairie de la Mésange, Strasbourg 1935 (2&lt;sup&gt;&lt;small&gt;ième&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; éd.). 
* ''Documentation sur Jacques Peirotes''. Tome de la collection: ‹Recueil. Dossiers biographiques Boutillier du Retail. Coupures de presse relatives à des personnalités françaises et étrangères›, L'Alsace française, Strasbourg 1935. 
* ''D'Ferme Iltis : Drama in 3 Akt''.  Dernières Nouvelles d'Alsace, Strasbourg 1939 (2&lt;sup&gt;&lt;small&gt;ième&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; éd.). 
* ''Exposé de la situation générale de l'Algérie''. Imprimerie officielle, Alger 1950. 
* ''Groupes laïques d'études d'Alger. Reconnus d'utilité publique par decret du 27 fevrier 1932. 1925-1950 - 25 ans d'efforts et de dévouement au service de la jeunesse''. s.n., s.l. 1951. 
* ''Grandeur et Solitude de la France''. Flammarion, Paris 1956. 
* ''Avant Que Meure Le Dernier''. Plon, Paris 1958. 
* ''Nous n'irons plus au bois ...'' (Roman). La Nef de Paris Éditions, Paris 1960. 
* ''[[Tito]]''. Flammarion, Paris 1961. 
* ''Mission en Algérie. Expériences et opinions d’un gouverneur général''. Flammarion, Paris 1962. 
* ''L’Hexagonie - essai fantaisiste d’histoire contemporaine''. Les Presses du Mail, Paris 1963. 
* ''Une route plus large que longue''. Editions Robert Laffont, Paris 1964. 
* ''La Révolution assassinée Hongrie Octobre – Novembre 1956''. Berger-Levrault, Paris 1966. 
* ''L'attente sous les armes ou la drôle de guerre - 1939 - 1940''. Jérôme Martineau Editeur, Paris 1970. 
* ''La France d’outre-mer, sa situation actuelle''.

==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Naegelen, Marcel Edmond}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1892]]
[[Rummad:Marvioù 1978]]
[[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kannaded Bro-C'hall]]
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Sokialourien c'hall]]
[[Rummad:Brezel Aljeria]]
[[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]]</text>
      <sha1>goyytioufalus8njaq7co7okvp4jlp0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skol-veur Clermont Auvergne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149951</id>
    <revision>
      <id>2193992</id>
      <parentid>1986160</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T10:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="860" sha1="on76rbq5sivmf3kltgwcd6tkiot18sd" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
{{Databox}}

'''Skol-veur Clermont Auvergne''' (''Université Clermont-Auvergne'', UCA, e galleg) a zo ur [[skol-veur]] e [[Clermont-Ferrand]], e [[Puy-de-Dôme]].

Krouet e oa bet e 2017, pa voe kendeuzet skol-veur Auvergne (Clermont-I) ha skol-veur Blaise-Pascal (Clermont-II).

39 325 studier ha 1 281 kelenner a oa enni e 2021.

[[File:Pole Lardy Vichy - UCA.jpg|kleiz|thumb|Tachenn Vichy]]

Meur a dachenn zo dezhi en [[Aurillac]], Clermont-Ferrand, [[Montluçon]], [[Moulins (Allier)|Moulins]], [[Le Puy]] ha [[Vichy]].

== Roll he frezidanted ==
* Mathias Bernard (abaoe 2017)
* ...

== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Université Clermont Auvergne}}
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20220512233809/https://www.uca.fr/ Lec'hienn ofisiel]

==Notennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Skolioù-meur|Clermont-Ferrand]]
[[Rummad:Puy-de-Dôme]]</text>
      <sha1>on76rbq5sivmf3kltgwcd6tkiot18sd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skol an Emsav (kelaouenn)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150825</id>
    <revision>
      <id>2193993</id>
      <parentid>2091982</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T10:17:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1995" sha1="tbx3qbr9fs28jc4cl9dw20xtppi47mb" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Skol an Emsav'' (kelaouenn)}}
'''''Skol an Emsav''''' a oa ur gelaouenn vrezhonek graet e [[Roazhon]]{{Daveoù a vank}} hag e [[Kemper]]&lt;ref&gt;''Roll al leoriou hag ar pennadou bet embannet e brezoneg e 1975'', ''Studi'' niv. 10, 1979, p. 23 : &quot;SKOL AN EMSAV : Bernez Rous, Ar Veleneg, An Erge Vras, 29000 Kemper.&quot;&lt;/ref&gt; er bloavezhioù 1970.

[[Bernez Rouz]] a rae war he zro d'ur poent&lt;ref&gt;{{br}}{{fr}} [https://web.archive.org/web/20220527224559/http://www.tresor-breton.bzh/bibliographie/ Le Trésor du breton écrit ''Teñzor ar brezhoneg skrivet''] : &quot;Studier war an istor hag ar brezhoneg eo bet e [[Kemper]] hag e [[Roazhon]]. Graet en deus d’ar mare-se war-dro Yod-Kerc’h ha kelaouenn Skol an Emsav&quot;&lt;/ref&gt;.

== Niverennoù ==
* [[1973]], niv. 6 : ''Diwar-benn ar sevenadur'', gant Fanch Elegoet, [[Yann-Erwan Broudig]], [[Paotr Skrignag]], [[Youenn Olier]], [[Yann Talbot]], [[Makoto Noguchi]], [[Herve Latimier]], [[Fañch Kerrain|Fanch Kerrain]], [[Francis Favereau|Fransez Favro]].&lt;ref&gt;Al Liamm 161, 1973, p. 477&lt;/ref&gt;
* Niv. 8, enni ''Penaos mont war-raok ?'' gant [[Yann-Kel Kernalegenn]], ...
* Niv. 10&lt;ref&gt;Meneget e-barzh ''Meizad ar vroad er Post e Kemper'' gant Yann-Kel Kernalegenn.&lt;/ref&gt;, gant Paotr Skrignag, ...
* [[Genver]] [[1975]], niv. 13, gant Lukian Kergoat, ...
* [[Ebrel]] 1975, niv. 14, gant F. Favro, ...
* [[Mezheven]] 1975, niv. 15&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211118032130/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/data/cle_74/Kudenn_Ar_Vroad_.pdf IDBE]&lt;/ref&gt; : ''Kudenn ar vroad'', gant [[Fañch Kerraen]], [[Ivon Gag]], J. Chardronnet, [[Bernez Rouz]] ha Laorañs Guillaumie.
* [[Mae]] [[1976]], niv. 17&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20220519121920/http://www.tresor-breton.bzh/2019/09/29/2019-skol-an-emsav-50-ans-denseignement-et-de-diffusion-du-breton-pour-les-adultes/ Le Trésor du breton parlé]&lt;/ref&gt;
* [[Here]] 1976, niv. 18

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kelaouennoù brezhonek]]
[[Rummad:Kelaouennoù Breizh aet da get]]</text>
      <sha1>tbx3qbr9fs28jc4cl9dw20xtppi47mb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll bannieloù Breizh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170219</id>
    <revision>
      <id>2193943</id>
      <parentid>2184631</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T12:31:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>GeniusElephant678</username>
        <id>90688</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bannieloù an departamantoù */</comment>
      <origin>2193943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40544" sha1="j35y76lpftwpexwjvraxkjzuehr9sk2" xml:space="preserve">[[Restr:Photo - Festival de Cornouaille 2013 - Défilé en fête 01.jpg|thumb|Bannieloù [[nav bro gozh Breizh]] e-kerzh [[Gouelioù-Meur Kerne]].]]
[[Restr:KaraezTi-Kêr.jpg|thumb|Bannieloù [[Banniel Frañs|Frañs]], [[Banniel Breizh|Breizh]] hag [[Banniel Europa|Europa]] ouzh talbenn ti-kêr [[Karaez-Plougêr]].]]
Setu listenn ar bannieloù a vez pe a veze implijet e [[Breizh]]. Ne reer ket ganto holl koulskoude ha lod anezho zo bet kinniget ha n'int ket implijet gant an ensavadurioù pe n'int ket ofisiel c'hoazh.

==Banniel Breizh==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
| [[Restr:Flag of Brittany.svg|100px]]||1923-hiziv||[[Breizh]] ha [[Rannvro Breizh]]||Ar [[Gwenn-ha-du]], ar brizhennoù erminig a ra dave da vanniel duged Breizh hag an nav bandenn a zo evit an [[Nav bro gozh Breizh|nav bro istorel]] a ya da ober Breizh (ar re wenn evit re [[Breizh-Izel|Vreizh-Izel]] hag ar re zu evit re [[Breizh-Uhel|Vreizh-Uhel]])
|}

=== Rannvro Breizh ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
|[[Restr:Banniel logo rannvro Breizh (1988-2005).svg|border|100px]]
|1988-2005
|[[Rannvro Breizh]] ha [[kuzul-rannvro Breizh]]
|Logo kozh Rannvro Breizh. Ar gwer a arouez an [[Argoad]] hag ar glas an [[Arvor (douaroniezh)|Arvor]], ar peder bandenn a arouez pevar departamant ar rannvro.
|-
| [[Restr:Flag of the Region of Bretagne.svg|100px|border]]|| 2005-2016 || Rannvro Breizh ha kuzul-rannvro Breizh || Logo kozh Rannvro Breizh. Ar gwer a arouez an [[Argoad]] hag ar glas an [[Arvor (douaroniezh)|Arvor]]. Ar vrizhenn erminig a zo e stumm ar rannvro sañset.
|-
| [[Restr:Banniel logo rannvro Breizh.svg|border|100px]]||2016-hiziv||Rannvro Breizh ha kuzul-rannvro Breizh||Logo Rannvro Breizh
|}

==Bannieloù an departamantoù==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
| [[Restr:Drapeau fr département Côtes-d'Armor.svg|100px]] || || rowspan=&quot;2&quot; | [[Aodoù-an-Arvor]] ||
|-
|[[Restr:Flag of the Department of Côtes-d'Armor.svg|100px]]
|1990-hiziv
|Diwar logo an departamant
|-
| [[Restr:Drapeau non-officiel fr département Ille-et-Vilaine.svg|100px]]|| || rowspan=&quot;2&quot; |  [[Il-ha-Gwilen]]||
|-
|[[Restr:Flag of the Department of Ille-et-Vilaine.svg|100px|border]]
|2008-hiziv
|Diwar logo an departamant
|-
| [[Restr:Drapeau fr département Morbihan.svg|100px]] || || rowspan=&quot;3&quot; |  [[Mor-Bihan]] ||
|-
|[[Restr:Flag of the Department of Morbihan.svg|100px|border]]
|2007-2022
|Diwar logo kozh an departamant
|-
|[[Restr:Banniel departamant ar Mor-Bihan 2022.svg|100px|border]]
|2022-hiziv
|Diwar logo an departamant
|-
| [[Restr:Drapeau fr département Loire-Atlantique.svg|100px]] || || rowspan=&quot;2&quot; | [[Liger-Atlantel]] ||
|-
|[[Restr:Flag of the Department of Loire-Atlantique.svg|100px|border]]
|2012-hiziv
|Diwar logo an departamant
|-
| [[Restr:Drapeau Finistère.svg|100px]] || || rowspan=&quot;3&quot; | [[Penn-ar-Bed]] || Diwar ardamezioù an departamant
|-
|[[Restr:Flag of the Department of Finistère.svg|100px]]
|2015-2023
|Diwar logo kozh an departamant
|-
||[[Restr:Flag of Finistère Department.svg|100px|border]]
|2023-hiziv
|Diwar logo an departamant

==Bannieloù kêrioù==
[[Restr:Brest2012-Drapeau de Brest.JPG|thumb|Banniel Brest war ur vag.]]
[[Restr:Kastell dinan (a-dost).jpg|thumb|Banniel Dinan war lein [[Kastell Dinan]].]]
[[Restr:Cancale - Le monument aux morts B.jpg|thumb|Monumant ar re varv e [[Kankaven]] gant bannieloù Kankaven, Breizh, Frañs hag Europa.]]
[[Restr:Drapeau Nantes Château Ducs Bretagne - Nantes (FR44) - 2022-09-19 - 2.jpg|thumb|Banniel Naoned e [[Kastell Duged Breizh]].]]
[[Restr:04526 Palais mairie pavois.JPG|thumb|Bannieloù Porzh-Lae, Frañs hag Europa ouzh talbenn ar maerdi.]]
[[Restr:Tonnerres de Brest 2012 - 120715-053 Étoile du Roy.JPG|thumb|Banniel Sant-Maloù war ar vag ''Étoile du Roy.'']]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
| [[Restr:Flag of Lorient.svg|100px]] || ||  [[An Oriant]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Le Juch.svg|100px]] || 1999–hiziv || [[Ar Yeuc'h]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Arzon.gif|border|100px]]
|
|[[Arzhon-Rewiz]]
|Ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Bazouges-la-Pérouse.gif|border|100px]]
|
|[[Bazeleg-ar-Veineg]]
|Ardamezioù ha ger-stur ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Bégard.svg|100px|border]]|| || [[Bear]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Bécherel.gif|border|100px]]
|
|[[Begerel]] 
|Ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Binic.svg|100px]] || || [[Binig]]  || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Drapeau Bréhand.svg|100px]] || || [[Brehant-Monkontour]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Brest flag.svg|100px]] || || rowspan=&quot;4&quot; | Banniel [[Brest]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Banniel Brest (18vet kantved).svg|100px]]
|{{XVIIIvet}} kantved
|
|-
| [[Restr:Banniel Brest (16vet kantved).svg|100px]]
|{{XVIvet}} kantved
|
|-
| [[Restr:Banniel Brest (15vet kantved).svg|100px]]
|{{XVvet}} kantved
|
|-
| [[Restr:Flag of Dinan.svg|100px]] || || [[Dinan]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Drapeau de Dinard.svg|100px]] || 1998–2014 || rowspan=&quot;2&quot; | Banniel [[Dinarzh]]&lt;ref&gt;{{Fr}} &quot;[https://www.letelegramme.fr/ille-et-vilaine/dinard-35800/spanmunicipalitespan-un-nouveau-drapeau-2229710.php Municipalité. Un nouveau drapeau]&quot;, ''Le Télégramme'', 18 a viz Gwengolo 2014&lt;/ref&gt;|| Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Dinard (1905-1998).svg|100px]] || 1905–1998
2014-hiziv
| Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Dol-de-Bretagne.svg|100px]] || 1988-hiziv|| rowspan=&quot;2&quot; | [[Dol]] || Anvet ar &quot;Melen ha Glaz&quot;. Diwar ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/5907667-dol_de_bretagne___dol.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Dol (2)]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Fr}} &quot;[https://saint-malo.maville.com/actu/actudet_-dol-de-bretagne.-le-drapeau-melen-ha-glaz-et-ses-symboliques_7-4213722_actu.Htm Dol-de-Bretagne. Le drapeau Melen Ha Glaz et ses symboliques]&quot;, ''Maville'' (''Ouest-France''), 4 a viz Eost 2020&lt;/ref&gt;
|-
|[[Restr:Banniel kêr dol.svg|100px]]
|
|Diwar ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/6280543-dol_de_bretagne___dol.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Dol (1)]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{En}} &quot;[https://www.crwflags.com/fotw/flags/fr-35-dl.html Dol-de-Bretagne (Municipality, Ille-et-Vilaine, France)]&quot;, ''www.crwflags.com'', Flags Of The World&lt;/ref&gt;
|-
| [[Restr:Flag of Donges.svg|100px]] || || [[Donez]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Hœdic.svg|100px]] || || [[Edig]] || Ar [[Kroaz Du|Groaz Du]], banniel Bro-C'hall hag ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Banniel Enez Sun.svg|100px]] || || [[Enez-Sun]] || Diwar ardamezioù ar gêr hag ar Groaz Du
|-
| [[Restr:Banniel Enez Vaz.svg|100px]] || || [[Enez-Vaz]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Bréhat.gif|border|100px]]
|
|[[Enez-Vriad]]
|Ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Nort-sur-Erdre.svg|100px]] || || [[Enorzh]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Erquy.gif|border|100px]]
|
|[[Erge-ar-Mor]]
|Ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Ushant.svg|100px]] || || [[Eusa]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Évran.svg|50px|border]] || || [[Evrann]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Fougères.svg|100px]] || || [[Felger]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of La Forest-Landerneau.svg|100px]]
|
|[[Ar Forest-Landerne]]&lt;ref&gt;{{Fr}} &quot;[https://www.letelegramme.fr/finistere/la-foret-landerneau-29800/les-eleves-de-sainte-anne-ont-rencontre-le-maire-128900.php Les élèves de Sainte-Anne ont rencontré le maire]&quot;, ''Le Télégramme'', 17 a viz Kerzu 2019&lt;/ref&gt;
|Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Fouesnant, France.svg|100px]] || || [[Fouenant]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Audierne.gif|border|100px]]
|
|[[Gwaien]]
|Anv ar gumun e galleg (''Audierne'') a-us da ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Drapeau de Vannes.svg|100px]] ||  || [[Gwened]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Guingamp.svg|100px|border]]|| || [[Gwengamp]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Banniel Gwenrann.svg|100px|border]]|| 1999-hiziv|| [[Gwenrann]] ||
|-
| [[Restr:Flag of Guerlesquin.svg|100px]] || || [[Gwerliskin|Gwerlisklin]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Vitré.gif|border|100px]]
|
|[[Gwitreg]]
|Anv ar gumun e galleg (''Vitré'') a-zindan ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/20644462-vitre___gwitreg_.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Gwitreg]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
| [[Restr:Drapeau hillion.svg|100px]] || || [[Hilion]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Hirel.gif|border|100px]]
|
|[[Hirel]]
|Ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Drapeau Yffiniac.svg|100px]] || || [[Ilfinieg]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Josselin.gif|border|100px]]
|
|[[Josilin]]
|Ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Cancale.gif|border|100px]]
|
|[[Kankaven]] 
|Anv ar gumun e galleg (''Cancale'') a-us da ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/9333526-cancale___kankaven.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Kankaven]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
|[[Restr:Flag of Carhaix-Plouguer.gif|100px|border]]
|
|[[Karaez-Plougêr]]
|Skoed ardamez ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Châteaugiron.svg|100px]] || || [[Kastell-Geron]] || Diwar ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/20128511-chateaugiron___kastell_geron_.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Kastell-Geron]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
| [[Restr:Flag of Châteauneuf-du-Faou.svg|100px]] || || [[Kastell-Nevez-ar-Faou]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag-Saint-Pol-de-Léon.svg|100px]] || || [[Kastell-Paol]] || Diwar ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/43219321-saint_pol_de_leon___kastell_paol.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Kastell-Paol]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
| [[Restr:Flag of Quimper.png|100px]] || || rowspan=&quot;2&quot; | [[Kemper]]&lt;ref&gt;{{fr}} Philippe Rault, ''Les drapeaux bretons de 1188 à nos jours'', [[Speied]], [[Coop Breizh]], 1998, p.60 ha 64.&lt;/ref&gt; || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Banniel kemper.svg|100px]]
|
|Banniel all bet krouet gant [[Bernard Le Brun]].
Aroueziañ a ra kember [[Stêr Deir]] hag an [[Oded]] gant an tourc'h eus ardamezioù ar gêr.&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/5984871-quimper___kemper.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Kemper]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
|[[Restr:Flag of Kerlouan.gif|border|100px]]
|
|[[Kerlouan]]
|Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Combourg.svg|50px|border]] || || [[Komborn]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Concarneau.svg|100px]] || || [[Konk-Kerne]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Le Conquet.gif|border|100px]]
|
|[[Konk-Leon]]
|Anv ar gumun e galleg (''Le Conquet'') a-us da ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Crozon.gif|border|100px]]
|
|[[Kraozon]]
|Ardamezioù ha ger-stur ar gêr (&quot;Etre Daou Vor&quot;)
|-
| [[Restr:Flag of Landerneau.svg|100px]] || || [[Landerne]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Landivisiau.svg|100px]] || || [[Landivizio]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Drapeau Lannion.svg|100px]] || || [[Lannuon]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Saint-Benoît-des-Ondes.gif|border|100px]]
|
|[[Lanwezoù]]
|Anv ar gumun e galleg (''Saint-Benoît-des-Ondes'') a-us da ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Loudéac.gif|border|100px]]
|
|[[Loudieg]]
|Ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of La Mézière.gif|border|100px]]
|
|[[Magoer]] 
|Ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Malestroit.gif|border|100px]]
|
|[[Malastred]]
|Ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Merdrignac.svg|100px]] || || [[Medrigneg]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Melesse.gif|border|100px]]
|
|[[Meled]] 
|Anv ar gumun e galleg (''Melesse'') a-zindan ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Mordelles.svg|100px]] || || [[Morzhell]] || Diwar ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Morzhell ([http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/21955838-mordelles___morzhell_.html skeudenn 1]; [http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/13983211-mordelles___morzhell_.html skeudenn 2])&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
| [[Restr:Flag of Mûr-de-Bretagne.svg|100px]] || || [[Mur (kumun)|Mur]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Drapeau de Nantes.svg|100px|border]]|| || rowspan=&quot;2&quot; | [[Naoned]] || Implijet gant ar maerdi
|-
| [[Restr:Banniel naoned all.svg|100px]] || || Banniel kozh hep kroaz Sant-Mikael (sant-paeron Bro-C'hall), implijet gant broadelourien&lt;br/&gt;vreton hiviziken
|-
| [[Restr:Flag of Paimpol.svg|100px]] || || [[Pempoull]] || Diwar ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/9853292-paimpol___pempoull.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Pempoull]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
|[[Restr:Flag of Perros-Guirec.gif|border|100px]]
|
|[[Perroz-Gireg]]
|Ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/16464543-perros_guirec___perroz_gireg.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Perroz-Gireg]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
| [[Restr:Flag of Plancoët.svg|100px]] || || [[Plangoed]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Drapeau Plédran.svg|100px]] || || [[Pledran]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Plélan-le-Petit.gif|border|100px]]
|
|[[Plelann-Vihan]]
|Anv ar gumun e galleg (''Plélan-le-Petit'') a-us da ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Drapeau Plérin.svg|100px]] || || [[Plerin]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Pleurtuit.gif|border|100px]]
|
|[[Pleurestud]] 
|Ardamezioù ha ger-stur ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Plestin-les-Grèves.gif|border|100px]]
|
|[[Plistin]]
|Anv ar gumun e galleg (''Plestin-les-Grèves'') a-zindan ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;'''{{fr}}''' &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/6303650-plestin_les_greves___plistin.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Plistin]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
|[[Restr:Ville-ploermel.gif|100px]]
|
|[[Ploermael]]
|Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Plouvien.gif|border|100px]]
|
|[[Plouvien]]
|Ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Plomelin.svg|100px]] || || [[Ploveilh]] || Diwar ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;'''{{fr}}''' &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/9882153-plomelin___ploveilh.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Ploveilh]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
| [[Restr:Ploerendrapeau.jpg|100px]] || || [[Ploveren]] ||Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Pont-l'Abbé.svg|100px]] || || [[Pont-'n-Abad]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Pontrieux.svg|100px]] || || [[Pontrev]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Belle-Île-en-Mer (2).svg|100px]]
|
|[[Porzh-Lae]]
|Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Port-Louis.svg|100px]] || || [[Porzh-Loeiz]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Pouldergat.svg|100px]] || || [[Pouldregad]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Redon.gif|100px]] || || [[Redon]] || Diwar ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Redon ([http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/6070169-redon.html skeudenn 1]; [http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/6039279-redon.html skeudenn 2])&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
| [[Restr:Flag of Rezé.svg|100px]] || || [[Reudied]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Drapeau Rennes.svg|100px|border]]|| || [[Roazhon]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Drapeau de Rostrenen.svg|100px]] || || [[Rostrenenn]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Banniel sant albin an hiliber.svg|100px]]
|
|[[Sant-Albin-an-Hiliber]]
|Diwar ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/9163188-saint_aubin_du_cormier___sant_albin_an_hiliber.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Sant Albin-an-Hiliber]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
| [[Restr:Drapeau Saint-Brieuc.svg|100px]] || || [[Sant-Brieg]] || Diwar ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Saint-Quay-Portrieux 02.svg|100px]] || || [[Sant-Ke-Porzh-Olued]]
|Diwar ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Saint-Coulomb.gif|border|100px]]
|
|[[Sant-Kouloum]]
|Anv ar gumun e galleg (''Saint-Coulomb'') a-zindan ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Drapeau de Saint-Malo (20è siècle).svg|100px]] || || [[Sant-Maloù]] ||[[Kroaz Sant-Mikael]] hag ardamezioù ar gêr
|-
|[https://storage.canalblog.com/76/15/141703/16464603_o.jpg gwelet]
|
|[[Sant-Martin-war-ar-Maez]]
|Diwar ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/16464603-saint_martin_des_champs___sant_martin_war_ar_maez.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Sant Martin-war-ar-Maez]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
|[[Restr:Flag of Saint-Méloir-des-Ondes.gif|border|100px]]
|
|[[Sant-Meleg]]
|Anv ar gumun e galleg (''Saint-Méloir-des-Ondes'') a-us da ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Drapeau de Saint-Nazaire.svg|100px]] || 2008-hiziv|| [[Sant-Nazer]] || Diwar ardamezioù ar gêr hag ar Groaz Du
|-
|[[Restr:Drapeau de Cesson-Sévigné.svg|100px|border]]|| || [[Saozon-Sevigneg]] || Ardamezioù ar gêr
|-
|[[Restr:Flag of Scaër.gif|border|100px]]
|
|[[Skaer]]
|Ardamezioù ar gêr&lt;ref&gt;{{fr}} &quot;[http://drapeauxbretagne.canalblog.com/albums/villes_de_bretagne___keriou_breizh/photos/6303870-scaer___skaer.html Drapeaux de Bretagne et d'ailleurs - C: Kêrioù Breizh - Skaer]&quot;, ''Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh''&lt;/ref&gt;
|-
| [[Restr:Flag of Étables-sur-Mer.svg|100px]] || || [[Staol]] ||
|-
|[[Restr:Flag of Surzur.gif|border|100px]]
|
|[[Surzhur]]
|Anv ar gumun e galleg (''Surzur'') a-zindan ardamezioù ar gêr
|-
| [[Restr:Flag of Tréveneuc.svg|100px]] || || [[Treveneg]] ||
|-
| [[Restr:Flag of Huelgoat.svg|100px]] || || [[An Uhelgoad]] || Ar Gwenn-ha-du hag ardamezioù ar gêr
|}

==Bannieloù ar broioù kozh==
[[Restr:Anciennes histoires des Romains BNF ms fr 64 (folio 266r).png|thumb|Tresadenn ar {{XVvet}} kantved eus Emgann ar Mor-Bihan etre ar Romaned hag ar [[Weneted]] (56 kt. J.-K.) - Banniel Bro-Gwened zo bet roet da arouez ar Weneted&lt;ref&gt;{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b85624763/f535.item Anciennes histoires des Romains BNF ms fr 64 (folio 266r)] - Levraoueg Broadel Bro-C'hall&lt;/ref&gt;.]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- 
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
| [[Restr:Banniel Bro Zol.svg|100px|border]]|| rowspan=&quot;2&quot; |1996–hiziv || rowspan=&quot;2&quot; | [[Bro-Zol]] ||
|-
| [[Restr:Banniel Bro Zol eeun.svg|100px|border]]|| Diwar armadezioù [[Eskopti Dol]]
|-
|[[Restr:Flag-Pays-Cornouaille.png|100px]]
|1996–hiziv
|[[Bro-Gernev]]
|Diwar ardamezioù [[Eskopti Kerne]]
|-
|[[Restr:Banniel Bro Gwened 1.0.svg|100px]]
|
| rowspan=&quot;3&quot; |[[Bro-Gwened]]
|Diwar ardamezioù [[Eskopti Gwened]]
|-
|[[Restr:Banniel Bro Gwened 0.0.svg|100px]]
|
|
|-
|[[Restr:Bandera Bro Ereg.svg|border|100px]]
|
|
|-
|[[Restr:Banniel Bro Leon.svg|100px]]
|1996–hiziv
|[[Bro-Leon]]
|Diwar ardamezioù [[Eskopti Leon]]
|-
| [[Restr:Flag of Pays Nantais (Bro Naoned) - blue.svg|100px]] || rowspan=&quot;2&quot; | || rowspan=&quot;3&quot; | [[Bro-Naoned]]
|
|-
| [[Restr:Flag of Pays Nantais (Bro Naoned) - green.svg|100px]] ||
|-
| [[Restr:Banniel bro naoned eeun.svg|100px|border]]|| || Diwar ardamezioù [[Eskopti Naoned]]
|-
| [[Restr:Flag-Pays-Rennais.png|100px|border]]|| || [[Bro-Roazhon]] ||Diwar ardamezioù [[Eskopti Roazhon]]
|-
| [[Restr:Flag-Pays-Briochin.png|100px]] || || [[Bro-Sant-Brieg]] ||Diwar ardamezioù [[Eskopti Sant-Brieg]]
|-
| [[Restr:Pays malouin.svg|100px]] || 2006–hiziv || rowspan=&quot;2&quot; |  [[Bro-Sant-Maloù]] ||
|-
| [[Restr:Bandera Pays Malouin.png|100px]] || 1996–2006 ||
|-
| [[Restr:Banniel Bro Dreger 1998.svg|100px]] || 1998–hiziv || rowspan=&quot;3&quot; | [[Banniel Bro-Dreger]]||
|-
| [[Restr:Banniel Bro Dreger 1996.svg|100px]] || 1996–1998 ||
|-
| [[Restr:Banniel ardamezioù treger.svg|100px]] || || Diwar ardamezioù Bro-Dreger, nebeut anavezet&lt;ref&gt;[https://bibliotheque.idbe.bzh/ViewerJS/#../data/cle_246/ar__banniel__1997__n03.pdf Ar Banniel niv. 3], kannadig [[Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh]], hañv 1997&lt;/ref&gt;
|}

==Bannieloù ar broioùigoù==
[[Restr:Bretagne Réunie Nantes septembre 2014 27.JPG|thumb|Banniel [[Bro Ankiniz|Bro-Ankiniz]] er manifestadeg evit [[Naoned e Breizh|adunvanidigezh Breizh]] e 2014]]
[[Restr:FIL 2012 - Supporteurs Bagad Cap Caval.JPG|thumb|Bannieloù ar [[Bro-Vigoudenn|Vro-Vigoudenn]] e [[Gouel Etrekeltiek an Oriant|Gouel Etrekeltiek An Oriant]], douget gant harperien ar [[Bagad Cap Caval]]]]
[[Restr:Bannieloù raez ha breizh 2.jpg|thumb|Banniel [[Bro-Raez]] hag ar Gwenn-ha-du e [[Pornizh]]]]
Ne reer ket kalz gant bannieloù [[Mikael Bodlore-Penlaez]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
| [[Restr:Pays d'Ancenis Flag.svg|100px]] || || rowspan=&quot;2&quot; | [[Bro Ankiniz]] || Bet savet gant ar gevredigezh ''Hentoù Breizh''
|-
| [[Restr:Pays d'Ancenis traditional district flag.svg|100px]] || || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Br}}{{Fr}} &quot;[https://www.geobreizh.bzh/br/bannielou-peier-breizh/ Bannieloù peier Breizh]&quot;, ''geobreizh.bzh''&lt;/ref&gt;
|-
| [[Restr:Aven traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro Aven]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Pays de Baud District Flag.svg|100px]] || || [[Bro Baod]] ||Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Bidar District Flag.svg|100px]] || || [[Bidar]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Pays Bigouden traditional district flag.svg|100px]] || 1996–hiziv || [[Bro-Vigoudenn]] ||Bet savet gant [[Bernard Le Brun]]
|-
| [[Restr:Flag of Brière.svg|100px]] || 2000-hiziv||  [[Briver]] ||
|-
| [[Restr:Chtou District Flag.svg|100px|border]]|| || [[Bro Chtou]] ||Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Poudouvre traditional district flag.svg|100px]] || || [[Daoudour]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Dardoup traditional district flag.svg|100px]] || || [[Dardoup]] ||Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Pays Fañch traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro Fañch|Bro-Fañch]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Fisel District Flag.svg|100px|border]]|| || [[Bro Fisel]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Pays Fouesnantais traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro Fouenant]] ||Diwar ardamezioù kêr [[Fouenant]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Flag of Belle-Île-en-Mer.svg|100px]] || || rowspan=&quot;2&quot; |Banniel [[Ar Gerveur]]
|
|-
| [[Restr:Belle-Île-en-Mer traditional district flag.svg|100px]] || || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Pays Glazik traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro C'hlazig|Bro C'hlazik]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Goëlo traditional district flag.svg|100px]] || 2009–hiriv || [[Bro-Oueloù]] ||
|-
| [[Restr:Coglais District Flag.svg|100px]] || || [[Gougleiz (bro)|Bro-Ougleiz]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Vannetais Oriental traditional district flag.svg|100px]] || || [[Reter Bro Gwened]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Vendelais traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro-Wennel|Bro Wennel]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Gwiniegi naoned-vignoble nantais.svg|100px]] || || rowspan=&quot;2&quot; |  [[Bro Gwiniegi Naoned]]
|Bet savet gant ar gevredigezh ''Comité des vins bretons'' (Poellgor ar gwinoù breton)&lt;ref&gt;{{Fr}} Vincent Malbœuf, &quot;[https://actu.fr/pays-de-la-loire/clisson_44043/le-vignoble-nantais-a-son-drapeau_9009140.html Le Vignoble nantais a son drapeau]&quot;, ''L'Hebdo de Sèvre &amp; Maine'', 25 a viz Mae 2015&lt;/ref&gt;
|-
| [[Restr:Vignoble Nantais traditional district flag.svg|100px]] || ||Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, diwar ardamezioù savet e 2000
|-
| [[Restr:Pays de Guérande Flag.svg|100px]] || || rowspan=&quot;2&quot; | [[Bro-Wenrann]] ||
|-
| [[Restr:Pays Guérandais traditional district flag.svg|100px]] || || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Pays Guerchais traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro-Werc'h]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Cap Sizun traditional district flag.svg|100px]] || || [[Ar C'hab|Bro ar C'hab]]||Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|[[Restr:Pays de Calanhel traditional district flag.svg|100px]]
|
|[[Bro Kalanel]]
|Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez, diwar ardamezioù [[Kalanel]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Kernevodez traditional district flag.svg|100px|border]]|| || [[Kernevodez]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Kost ar C'hoed traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro Kost' ar C'hoad|Kost-ar-C'hoad]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Presqu'île de Crozon District Flag.svg|100px]] || || [[Bro-Graozon]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Bas-Léon traditional district flag.svg|100px]] || || [[Goueled Leon]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Haut-Léon traditional district flag.svg|100px]] || || [[Gorre Leon]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Pays de Lorient traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro an Oriant]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Pays de Loudéac District Flag.svg|100px]] || || [[Bro Loudieg|Bro-Loudieg]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Banniel bro vez.svg|100px]] || rowspan=&quot;2&quot; | || rowspan=&quot;2&quot; | [[Bro-Vez]] ||
|-
| [[Restr:Pays de la Mée traditional district flag.svg|100px]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Pays Mitaud District Flag.svg|100px|border]]|| || [[Mitaw]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Pays Pagan traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro-Bagan]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Penn Sardin traditional district flag.svg|100px]] || || [[Penn Sardin|Pennoù Sardin]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Penthièvre traditional district flag.svg|100px]] || || [[Penteür|Pentevr]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Plinn traditional district flag.svg|100px|border]]|| || [[Bro Plinn]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Plougastel District Flag.svg|100px]] || ||  Bro-Blougastel || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Poher traditional district flag.svg|100px]] || 1997–hiriv || [[Poc'hêr]] || Bet savet gant [[Bernard Le Brun]]
|-
| [[Restr:Pays de Pontivy traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro Pondi|Bro-Bondi]] ||Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Porhoët District Flag.svg|100px]] || || [[Porc'hoed]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Clos Poulet traditional district flag.svg|100px]] || || [[Poualed]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Clos Ratel traditional district flag.svg|100px]] || || [[Pourater]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Pays Pourlet traditional district flag.svg|100px|border]]|| || [[Bro Pourlet|Bro-Pourlet]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Presqu'île de Rhuys traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro-Rewiz]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[Restr:Pays de Redon traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro Redon|Bro-Redon]] ||
|-
| [[Restr:Pays de Retz traditional district flag.svg|100px]] || 2000|| rowspan=&quot;2&quot; | [[Bro-Raez]] ||Bet savet gant Romuald Renaud
|-
| [[Restr:Flag of Pays de Retz.svg|100px]]
|
|Diwar ardamezioù Raez bet savet en {{XIIIvet}} kantved
|-
|[[Restr:Bandera Pays Rennes.svg|100px]]
|
|[[Bro-Roazhon (broig)|Bro-Roazhon]]
|
|-
| [[Restr:Pays Rouzig traditional district flag.svg|100px]] || || [[Bro Rouzik]] || Bet savet gant Mikael Bodlore-Penlaez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|}

== Bannieloù sportoù ha dudioù ==

=== Bannieloù sportel ===
[[Restr:Match Football FC Nantes x RC Lens Stade Beaujoire - Nantes (FR44) - 2022-09-18 - 41.jpg|thumb|Harperien [[Football Klub Naoned|skipailh Naoned]] o tougen bannieloù gwer, melen ha du hag ar Gwenn-ha-du.]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
| [[Restr:Drapeau supporters SB29.svg|100px]] || || Harperien [[Stad Brest 29|skipailh mell-droad Brest]] || Ar Gwenn-ha-du gant livioù skipailh Brest
|-
| [[Restr:Melen ha Gwer.svg|100px]] || || rowspan=&quot;2&quot; | Harperien [[Football Klub Naoned|skipailh mell-droad Naoned]] ||&quot;Melen-ha-Gwer&quot;, ar Gwenn-ha-du gant livioù skipailh Naoned
|-
|[[Restr:Harperien FK Naoned.svg|100px]]
|
|Livioù an FK Naoned
|-
| [[Restr:Ruz ha Du.svg|100px]] || || Harperien [[War-raok Gwengamp|skipailh mell-droad Gwengamp]] || &quot;Ruz-ha-du&quot;, ar Gwenn-ha-du gant livioù skipailh Gwengamp
|}

=== Bannieloù skaouted ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
| [[Restr:Bleimor Scouting flag.svg|100px]] || rowspan=&quot;2&quot; | 1946-1962|| rowspan=&quot;2&quot; | [[Skaouted Bleimor|Urz Skaouted Bleimor]] ||
|-
|[[Restr:Bleimor Scouting flag ermine.svg|100px|border]]
|
|-
| [[Restr:Banniel urz goanag breiz.svg|100px]] || rowspan=&quot;3&quot; | 1943–1945|| rowspan=&quot;3&quot; | [[Urz Goanag Breiz]]&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; || Brizhenn erminig ha [[kroaz keltiek]]
|-
|[[Restr:Seizenn urz goanag breiz.svg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |Seizennoù e stummoù disheñvel
|-
|[[Restr:Seizenn urz goanag breiz lost-pig.svg|100px]]
|}

==Monumantoù==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !!Deskrivadur
|-
|[[Restr:Flag of the House of Rohan-Chabot.svg|100px]]
|
|[[Kastell Josilin]]
|Diwar ardamezioù an [[tiegezh Rohan-Chabot]]
|-
|[[Restr:Pennant of the Château de Clisson.svg|100px]]
|
|[[Kastell Klison]]
|
|-
| [[Restr:Flag of Château de Tonquédec.svg|100px|border]]|| || [[Kastell Tonkedeg]]&lt;ref&gt;{{En}} &quot;[https://www.crwflags.com/fotw/flags/fr-22-to.html#fla Flag of the castle of Tonquédec]&quot;, ''www.crwflags.com'', Flags Of The World&lt;/ref&gt; ||
|-
| [[Restr:Flag of the House of Goyon de Matignon.svg|100px]] || || [[Ar Roc'h Goueon]] || Diwar ardamezioù an tiegezh Goyon de Matignon&lt;ref&gt;{{Fr}}{{En}} &quot;[https://www.lefortlalatte.com/drapeau Le drapeau d'hermines plain]&quot;, ''Château de La Roche Goyon''&lt;/ref&gt;
|}

==Bannieloù politikel==
[[Restr:Bretagne Réunie Nantes septembre 2014 35.JPG|thumb|Emsaverien ar strollad [[Ai'ta!]] e Naoned e 2014 gant bannieloù gwenn hag orañjez.]]
[[Restr:Drapeau de l'ANB.jpg|thumb|Banniel Tudjentil Breizh e [[Kastell Duged Breizh]].]]

=== Strolladoù politikel ha kevredigezhioù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
| [[Restr:Drapeau du collectif Ai'ta.svg|100px]] || 2005–hiziv|| [[Ai'ta!]] ||
|-
| [[Restr:Tarz an deiz.jpg|100px]] || 2001–hiziv || [[Adsav]] ||
|-
|[[Restr:Drapeau Huch!.svg|100px]]
|
|''Huch!'', ur strolladig anarkour-dizalc'hour eus [[Roazhon]] e-barzh ''[[CBIL|Kenurzh Breizh Dizalc'h ha Diveliel]]''
|
|-
|[[Restr:Breton Vexillological Society Flag.svg|100px|border]]
|1996–hiriv
|[[Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh]]
|
|-
|[[Restr:Breton Regionalist Union Flag.svg|100px]]
|1907
|[[Kevredigezh Vroadel Breizh]]
|
|-
|[[Restr:Mouvement Ouvrier Social-National Breton flag.svg|100px]]
|1941
|''Mouvement ouvrier social-national breton''
|
|-
|[[Restr:Flag of Raga Breizh.svg|100px|border]]
|
|Sindikad Raga
|
|-
| [[Restr:Bandera de Strollad Kommunaur Breizh.svg|100px]] || 1971–1980 || [[Strollad Komunour Breizh]] ||
|-
|[[Restr:Banniel stollad broadel breizh.svg|border|100px]]
|1931–1944
|[[Strollad Broadel Breizh (1931-1944)|Strollad Broadel Breizh]]
|
|-
|[[Restr:Banniel strollad broadel breizh 2021.svg|100px]]
|2021–hiziv
|[[Strollad Broadel Breizh (2021)|Strollad Broadel Breizh]]
|
|-
| [[Restr:Flag of Strollad ar Vro.svg|100px]] || 1972–1977 || [[Strollad ar Vro]] ||
|-
|[[Restr:Banniel tudjentil breizh.svg|100px]]
|2007–hiziv
|[[Tudjentil Breizh]]
|Ar [[Kroaz Du|Groaz Du]] ha logo ar gevredigezh. Al livioù a ra dave da vanniel Sant-Erwan.&lt;ref&gt;{{Fr}} &quot;[http://anb.asso.free.fr/01_Asso_05.htm Drapeau de l'ANB/ Banniel TUDJENTIL BREIZH]&quot;, lec'hienn ar gevredigezh&lt;/ref&gt;
|-
|[[Restr:Flag of the Union Démocratique Bretonne.svg|100px]]
|
|Banniel kozh [[Unvaniezh Demokratel Breizh]]
|
|-
|[[Restr:Banniel urz goanag breiz.svg|100px]] || rowspan=&quot;3&quot; | 1943–1945 || rowspan=&quot;3&quot; | [[Urz Goanag Breiz]]&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Fr}} &quot;[https://www.bezenperrot.bzh/urz-goanag-breiz Urz Goanag Breiz]&quot;, ''bezenperrot.bzh''&lt;/ref&gt;|| Brizhenn erminig ha [[kroaz keltiek]]
|-
|[[Restr:Seizenn urz goanag breiz.svg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |Seizennoù e stummoù disheñvel
|-
|[[Restr:Seizenn urz goanag breiz lost-pig.svg|100px]]
|}

=== Luskadoù sokial ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
|[[Restr:Breizh adunanet-réunification.svg|border|100px]]
|
|Evit souten [[Naoned e Breizh|adunvanidigezh Breizh]]&lt;ref&gt;{{Fr}} &quot;[https://www.liberation.fr/societe/education/de-guingamp-a-bastia-les-langues-regionales-dans-la-rue-20210529_DJI7WX442JE45K6KCU26CNEC4Y/ De Guingamp à Bastia, les langues régionales dans la rue]&quot;, ''Libération'', 29 a viz Mae 2021&lt;/ref&gt;
|An destenn &quot;Breizh Adunanet - Réunification !&quot; ha kartenn al Liger-Atlantel staget ouzh Breizh
|-
| [[Restr:Bonnets Rouges flag.svg|100px]] || 2014 || [[Bonedoù Ruz (2013)|Bonedoù ruz]]&lt;ref&gt;{{En}} &quot;[https://www.crwflags.com/fotw/flags/fr-bz%7Dbr.html Bonnets Rouges (Protest movement)]&quot;, ''www.crwflags.com'', Flags Of The World&lt;/ref&gt;||Bet savet gant [[Mikael Bodlore-Penlaez]]&lt;ref&gt;{{Fr}} &quot;[https://www.letelegramme.fr/finistere/quimper-29000/spanquimperspan-les-bonnets-rouges-ont-leur-drapeau-2081304.php Quimper.  Les bonnets rouges ont leur drapeau !]&quot;, ''Le Télégramme'', 5 a viz Meurzh 2014 ([[Restr:OOjs UI icon lock-ltr-yellow.svg|15x15px]] evit ar goumananterien)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Fr}} Gaétan Supertino, &quot;[https://web.archive.org/web/20240625200035/https://www.europe1.fr/politique/L-IMAGE-Les-bonnets-rouges-ont-leur-drapeau-759714 L'IMAGE - Les bonnets rouges ont leur drapeau]&quot;, ''Europe 1'', 6 a viz Meurzh 2014&lt;/ref&gt;
|-
|[[Restr:Breizh enepfaskour-bretagne antifasciste.svg|100px]]
|
|Banniel enepfaskour breizhat
|Stumm all eus ar banniel ''Antifa''
|-
|[[Restr:Banniel breizh al lorc'h.svg|100px]] || || Tu-kleiz breizhat&lt;ref&gt;{{Fr}} Erwan Chartier-Le Floch, &quot;[https://www.lepoher.fr/le-drapeau-breton-des-fiertes-lgbt-sur-la-mairie-de-carhaix/ Le drapeau breton des fiertés LGBT sur la mairie de Carhaix]&quot;, ''[[Le Poher]]'', 5 a viz Even 2023&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Fr}} &quot;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/carhaix-plouguer-29270/la-mairie-de-carhaix-fait-flotter-le-drapeau-des-fiertes-pour-la-communaute-lgbtqia-ce-lundi-a94cd1a4-03a0-11ee-bfa0-5e45e3198685 La mairie de Carhaix fait flotter le drapeau des fiertés pour la communauté LGBTQIA +, ce lundi]&quot;, ''[[Ouest-France]]'', 5 a viz Even 2023&lt;/ref&gt;|| Meskaj ar banniel [[Enepfaskouriezh|enepfaskour]], ar [[banniel kanevedenn]], banniel Breizh ha livioù ar [[Benelouriezh|venelouriezh]]
|-
|[[Restr:Gwenn-ha-du kanevedenn.svg|100px]]
|
|Banniel LGBT+ breizhat&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} Eloise Duchesnay, &quot;[https://www.letelegramme.fr/ille-et-vilaine/rennes-35000/a-rennes-cest-quoi-ce-nouveau-drapeau-accroche-sur-la-mairie-6602924.php?utm_content=photo&amp;utm_term=MensueldeRennes&amp;utm_campaign=twitter&amp;utm_source=nonli&amp;utm_medium=Social À Rennes, c’est quoi ce nouveau drapeau accroché sur la mairie]&quot;, ''Le Télégramme'', 13 a viz Even 2024&lt;/ref&gt;
|Meskaj ar banniel kanevedenn hag ar [[Banniel Breizh|Gwenn-ha-Du]]
|-
|[[Restr:Gwenn-ha-du lgbt+.svg|100px]]
|
|Banniel LGBT+ breizhat&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
|Meskaj ar banniel kanevedenn &quot;endalc'hus&quot; hag ar Gwenn-ha-Du
|}

==Bannieloù relijiel==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
| [[Restr:Banniel sant Erwan.svg|100px]] || || [[Sant Erwan]], sant-paeron Breizh&lt;ref&gt;{{Fr}} &quot;[http://emblemes.free.fr/site/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=428:drapeau-de-saint-yves&amp;catid=52:bretagne&amp;Itemid=102 Drapeau de Saint-Yves]&quot;, ''Les Emblèmes de France'', 13 a viz Gwengolo 2009&lt;/ref&gt;|| ''En aour e groaz koñckek en sabel, un ererig en sabel e pep konk''
|-
| [[Restr:Flag of the Saint-John's Order in Brittany.svg|50px|border]] || || [[Urzh Sant Yann Jeruzalem]] '''—''' Prioldi Breizh ||
|}

==Bannieloù istorel==
[[Restr:Marie Séraphique ship only.jpg|thumb|260px|Banniel [[Amiraliezh Breizh]] ouzh ar ''Marie Séraphique'' eus Naoned.]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
| [[Restr:Drapeau-banniere-dragon.svg|100px]] || {{Vvet}}–{{XIvet}} kantved || Seizenn rouaned kentañ Breizh||
|-
| [[Restr:Banniel Breizh 1.0.svg|100px|border]]|| {{XIIIvet}}–{{XVIvet}} kantved || || Ar [[Kroaz Du|Groaz Du]]
|-
|[[Restr:Flamme de la garde ducale bretonne (1).svg|100px]]
|{{XIVvet}} kantved–?
|Seizenn gwardoù dug Breizh goude [[Yann IV (dug Breizh)|Yann IV]]
|
|-
| [[Restr:Banner of the Breton French.svg|100px|border]]|| {{XIIIvet}}–{{XIVvet}} kantved || Seizenn arme Breizh ||
|-
| [[Restr:Breton Army Flag and Ensign (14th-16th Centuries).svg|100px|border]]|| {{XIVvet}}–{{XVIvet}} kantved || Seizenn arme Breizh ||
|-
|[[Restr:Banniel Breizh 2.1.svg|100px]]
|{{XVIvet}}–{{XVIIIvet}} kantved
|Martoloded Breizh
|
|-
| [[Restr:Drapeau de la province de Bretagne (1532).svg|100px|border]]|| 1532–1547 || [[Dugelezh Breizh]] ||'' En erminoù''
|-
|[[Restr:Banniel Breizh 3.3.svg|100px]]
|
|[[Amiraliezh Breizh]]
|
|}

== Bannieloù milourel ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Banniel !! Maread !! Implij !! Deskrivadur
|-
|[[Restr:Regiment-bretagne-1658-1740.svg|100px]]
|1651 – 1740
|Banniel ordrenañs [[rejimant Breizh]]
|
|-
| [[Restr:Rég de Bretagne Col.png|124px]]|| || Banniel koronal rejimant Breizh||
|-
|[[Restr:Regiment-bretagne-1740-1791.svg|100px]]
|1740 – 1791
|Banniel ordrenañs rejimant Breizh
|
|}

==Pennadoù kar==
*[[Roll bannieloù Frañs]]

== Liammoù diavaez ==

* {{Br}}{{Fr}} &quot;[https://www.geobreizh.bzh/br/ar-gwenn-ha-du/ Ar Gwenn-ha-Du]&quot;, ''geobreizh.bzh''
* {{Br}}{{Fr}} &quot;[https://www.geobreizh.bzh/br/bannielou-broiou-breizh/ Bannieloù broioù Breizh]&quot;, ''geobreizh.bzh''
* {{Br}}{{Fr}} &quot;[https://www.geobreizh.bzh/br/bannielou-peier-breizh/ Bannieloù peier Breizh]&quot;, ''geobreizh.bzh''
* {{Fr}} [http://drapeauxbretagne.canalblog.com/ Lec'hienn Kevarzhe Vannielouriezh Vreizh]
* {{En}} &quot;[https://www.crwflags.com/fotw/flags/fr-bz-in.html#reg Brittany: Index of all pages]&quot;, ''crwflags.com'', Flags Of The World

==Daveoù==
{{Daveoù|bannoù=2}}{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Bannieloù Breizh]]</text>
      <sha1>j35y76lpftwpexwjvraxkjzuehr9sk2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bilel Bellahcene</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176612</id>
    <revision>
      <id>2193999</id>
      <parentid>2180656</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T11:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kampion Afrika 2026 ha kempennig.</comment>
      <origin>2193999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4083" sha1="oaecis8fjdbrldgs8e6hqag3g9zfboc" xml:space="preserve">[[Restr:Bellahcene,Bilel_2016_Karlsruhe.jpeg|160px|right|Bilel Bellahcene e Karlsruhe e 2016]]
'''Bilel Bellahcene''' zo bet ganet d'ar 14 a viz Meurzh 1984 e [[Strossburi]] ([[Elzas]]).&lt;br/&gt;

Ur c'hoarier echedoù [[gall]] hag [[aljerian]] eo.&lt;br/&gt;Mestr Etrebroadel eo abaoe 2018, Mestr Meur abaoe 2015, Mestr FIDE abaoe 2011&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/696358 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 492 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gwengolo 2025, 2 576 e renk ''Fonnapl'', 2 578 e renk ''Luc'hedenn''; 2 560 eo bet e renk ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Meurzh 2019&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/696358 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù hiniennel ==
* Kampion gall ''polog'' e 2009, ''minor'' e 2010, ''bidoc'hig'' e 2011 ha 2012 ha ''mous'' e 2014.
* Kampion bedel ''Luc'hedenn'' er rummad e-dan 16 vloaz e miz Genver 2014&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.paperblog.fr/7309478/echecs-bilel-bellahcene-champion-du-monde/ Bellahcene champion du monde de blitz, ''paperblog'']&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar vedalenn arem e miz Gwengolo 2014 e Kampionad Bedel ar Re Yaouank e partiennoù ''Standard'' er rummad e-dan 16 vloaz e [[Durban]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://web.archive.org/web/20171006150612/http://www.chess-and-strategy.com/2014/09/echecs-bilel-bellahcene-champion-du.html Bellahcene  {{3e}} du champion du monde des jeunes]&lt;/ref&gt;.
* Trec'h e voe e Tournamant ''Open'' [[Pariz]] ([[Bro-C'hall]]) e miz Gouhere 2017&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.echecs.asso.fr/Resultats.aspx?URL=Tournois/Id/41520/41520&amp;Action=Cl Grille américaine après la ronde 9 de l'Open FIDE 2017]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar vedalenn arem e 2019 er C'hoarioù Afrikan e partiennoù ''Luc'hedenn'' ar Wazed.
* Trec'h e voe er C'hampionad FIDE etretakadel (Takad 4.1), 9/9, ha perzhegañ a reas evit Kib bedel 2019&lt;ref&gt;{{en}}[https://kenyachessmasala.com/2019/05/gm-bellahcene-bilel-king-zone-4-1.html Kenya Chess Masala, d'an 21 a viz Mae 2019]&lt;/ref&gt;. Er rondenn gentañ e voe tost dezhañ skarzhañ [[Hikaru Nakamura]], koll a reas en dirampoiñ. 
* C'hoari a reas er Gib vedel e 2021, koll a reas er rondenn gentañ a-enep da [[Hovhannes Gabuzjan]].
* Kampion ar broioù arab e 2021 hag e 2024 (8/9), dirak an Egiptiz [[Adham Fawzy]] ha [[Moheb Ameir]] (rampo 6,5/9)&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.horizons.dz/?p=190319 Horizons dz]&lt;/ref&gt;.
* Trec'h e voe e 2022 e ''Gibraltar Chess Festival'', rampo gant [[Balasz Csonka]]. 
* Kampion Afrika e miz Mae 2025 e [[Kaero]] ([[Egipt]]).
* Kampion Afrika e miz Even 2026 e [[Jwaneng]] ([[Botswana]]){{fr}}[
https://www.europe-echecs.com/art/championnat-d-afrique-individuel-2026-bilan-9939.html?fbclid=IwY2xjawSrQThleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBIVnhVNm94NWxiVlZVcGIwc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnatNuMCUpdm51bZmegXBxWkR2P7WXNYrbRngDxNEOPdNSdqs2DjKBpwkYTA_aem_Zp0l_syJitnU7eU5ojGQsQ ''Bilel Bellahcene conserve son titre de champion d’Afrique !
Championnat d'Afrique individuel 2026'', [[Europe-Echecs]], d'ar 26 a viz Even 2026]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù skipailh ===
* E miz Gwengolo 2017 e c'hoarias ouzh an dablezenn gentañ eus skipailh Bro-C'hall er C'hib  ''Mitropa'', e skipailh a dapas ar vedalenn arem&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr302715.aspx?lan=20&amp;art=1&amp;wi=821 ''36th MITROPA Cup 2017'' ''chess-results.com'']&lt;/ref&gt;.
* C'hoari a reas ouzh an dablezenn gentañ eus skipailh Aljeria er 43{{vet}} Olimpiad e [[Batoumi]] e 2018 .
* Tapout a reas ar vedalenn argant e 2019 er C'hoarioù Afrikan e partiennoù ''Fonnapl'' dre skipailh kemmesk.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/696358 E fichenn FIDE]
* {{en}}[https://chesstempo.com/game-database/player/bilel-bellahcene/19735 E c'hoari e Chess Tempo]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Bilel_Bellahcene Partiennoù Bilel Bellahcene e 365Chess.com]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=117615 382 bartienn Bilel Bellahcene e Chess Games]
{{DEFAULTSORT:Bellahcene, Bilel}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1998]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù aljerian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]]</text>
      <sha1>oaecis8fjdbrldgs8e6hqag3g9zfboc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pink Pistols</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180003</id>
    <revision>
      <id>2193944</id>
      <parentid>2191517</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T13:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4872" sha1="3i8m9vqtwsli63umzqsgvn6ecyclcd9" xml:space="preserve">[[Restr:Pink Pistols text only logo.jpg|dehou|300x300px]]
'''Pink Pistols''' (''&quot;Pistolennoù roz&quot;'') zo un aozadur [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]], e bal broudañ an dud [[LGBT]] da zougen ha da zeskiñ dornata an [[Arm-tan|armoù-tan]] evit en em zifenn. Savet e voe ar strollad gant Doug Krick e miz Gouere 2000, er [[Massachusetts]]. Digor eo an aozadur d'an holl dud, pe e vefent LGBT pe get. Rannoù lec'hel ar strollad a sikour e izili da zeskiñ penaos tennañ, da choaz o arm-tan, ha da c'houlenn aotreoù evit dougen armoù en ur mod kuzh (''[[concealed carry]]'') er stadoù m'eo ret. Aozañ a ra pleustradegoù ingal&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.pinkpistols.org/about-the-pink-pistols/ About the Pink Pistols]'', Pink Pistols (lennet d'an 29/04/2026)&lt;/ref&gt;.

=== Orin ===
[[Restr:Gov. Malloy visits Pulse nightclub memorial in Orlando (27939083510).jpg|kleiz|thumb|200x200px|Bleunioù e koun gouzañverien al lazhadeg er Pulse, e Orlando (2016).]]
E 2024, hervez an [[Federal Bureau of Investigation|FBI]], an tuadur revel hag an identelezh jener a oa an trede hag ar pevare abeg d'an [[Torfed a gasoni|torfedoù a gasoni]] er Stadoù-Unanet, goude ar [[gouennelouriezh|ouennelouriezh]] hag ar relijion&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.justice.gov/hatecrimes/hate-crime-statistics FBI Releases 2024 Hate Crime Statistics]'', U.S. Department of Justice (lennet d'an 29/04/2026)&lt;/ref&gt;. Darvoudoù evel al [[Lazhadeg er Pulse|lazhadeg en toull-noz LGBT Pulse]] e [[Orlando (Florida)|Orlando]] ([[Florida]]), e miz Even 2016&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{en}} Bradleigh Miranda CHANCE, ''[https://www.nbcnews.com/storyline/orlando-nightclub-massacre/lgbt-gun-rights-group-sees-membership-spike-after-orlando-shooting-n594701 LGBT Gun Rights Group Sees Membership Spike After Orlando Shooting]'', NBC News, 18/06/2016 (lennet d'an 29/04/2026)&lt;/ref&gt;, ha dilennadeg kentañ [[Donald Trump]] e miz Du 2016&lt;ref&gt;{{en}} Brian WHEELER, ''[https://www.bbc.com/news/magazine-38297345 Why US liberals are now buying guns too]'', BBC News, 20/12/2016 (lennet d'an 29/04/2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} Matt KWONG, ''[https://www.cbc.ca/news/world/texas-gun-lgbt-firearms-trump-1.4046334 Trump 'gave hate groups a megaphone': Gun sales surge among LGBT, minorities in the U.S.]'', CBC, 02/04/2017 (lennet d'an 29/04/2026)&lt;/ref&gt; o deus kendrec'het kalz tud LGBT pe araokour er Stadoù-Unanet d'ober gant armoù-tan, ha da vroudañ o implij, pa oa gwelet al [[Lobi|lobioù]] a seurt-se evel strolladoù mirour betek-neuze kentoc'h. Hervez Gwendolyn Patton, kannadez ar Pink Pistols aterset e 2014, e fell d'an aozadur e vefe gouest an dud LGBT d'en em zifenn, en ur lakaat tagerien da dec'hout, pe da soñjal e c'hall e c'houzañver(ez) kaout un arm kuzhet warnañ&lt;ref&gt;''“We don’t want people to hurt us, we want people to run away from us, and the best way we have found to do that is to be armed,” Patton said. “Now if someone tries to attack us, we can defend ourselves. Ideally we don’t want any altercation at all, but if there is a perception that the gay person on the street could have a concealed gun, it might make the perpetrator think twice.”'', meneget gant Hollie McKAY, ''[https://www.foxnews.com/entertainment/gay-gun-activists-growing-lgbt-push-to-support-the-second-amendment/ Gay gun activists: Growing LGBT push to support the Second Amendment]'', Fox News, 01/10/2014 (lennet d'an 29/04/2026)&lt;/ref&gt;.

=== Aozadur ===
E deroù 2026 e oa 28 rann lec'hel oberiant er Stadoù-Unanet, hag unan e [[Toronto]] ([[Kanada]]). Un 60 rann bennak all en deus bet an aozadur en amzer dremenet, en o zouez unan e [[Suafrika]]&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.pinkpistols.org/find-a-local-chapter/ Find a Local Chapter]'', Pink Pistols, 06/04/2026 (lennet d'an 29/04/2026)&lt;/ref&gt;. Tro {{formatnum:4500}} ezel e embanne ar Pink Pistols kaout e 2016&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, ha {{formatnum:9000}} e 2017&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. An tenner Chris Cheng, bet gounezet gantañ mare 4 ar genstrivadeg ''[[Top Shot]]'' war ar chadenn [[History (chadenn skinwel SUA)|History]], zo ezel eus bodad renerezh ar Pink Pistols abaoe 2020&lt;ref&gt;{{en}} Jacki BILLINGS, ''[https://web.archive.org/web/20260429165310/https://www.guns.com/news/2020/01/20/top-shot-champion-chris-cheng-joins-pink-pistols-board-of-directors Top Shot Champion Chris Cheng Joins Pink Pistols Board of Directors]'', Guns.com, 20/01/2020 (lennet d'an 29/04/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.pinkpistols.org/ Lec'hienn ofisiel]

== Gwelet ivez ==
* [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]]
* [[National Rifle Association of America|NRA]] 
* [[Socialist Rifle Association]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched revelezh}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Aozadurioù difenn an derc'hel armoù hervez lezenn]]
[[Rummad:Aozadurioù SUA]]
[[Rummad:LGBT]]</text>
      <sha1>3i8m9vqtwsli63umzqsgvn6ecyclcd9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marthe Le Berre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180402</id>
    <revision>
      <id>2193979</id>
      <parentid>2193836</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T21:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ouzhp. traou dwb an deskadurezh  hag an embannadennoù</comment>
      <origin>2193979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5923" sha1="l2nlo184qpsy8812zzm1szgtfyljv23" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
'''Marthe Le Berre''', ganet d'an 19 a viz Mae [[1881]] en [[An Erge-Vihan|Erge-Vihan]] ha marvet e [[1955]] e [[Roazhon]], a zo bet ur [[kazetennerezh|gazetennerez]], ur [[skrivagner]]ez, un [[istor]]ourez hag ur [[sentvuhezouriezh|sentvuhezourez]]. C'hoar da [[Leon ar Berr]] e oa hag e rannas kalz a vennozhioù diwar-benn Breizh hag ar [[feiz]] [[kristen]] gantañ. Skrivas a reas kalz a bennadoù evit ar c'helaouennoù kristen, ar pemdeziegoù [[La Croix (kazetenn)|''La Croix'']] ha ''[[Ouest-France]]''en o zouez, ha levrioù bras ha bihan a sentvuhezouriezh evit kontañ buhezioù sent Breizh. Ezelez e oa da Unvaniez Arvor ha d'ar[[Kevrefigezh vreizhat|Gxredigezh vreizhat]]

== Buhez ==
Ur [[kenwerzh|c'henwerzher]] koad e oa he zad, Alain, e-kichen [[porzh-houarn Kemper]], hag he mamm e oa Marie Armandine Mignan hec'h anv. Pa oa pevarzek vloaz e oa koumanantet d'ar gelaouenn gristen ''Le Musée des Enfants'' hag e kasas keloù dezhi goude c'hoarvezet &quot;ur gwallzarvous grevus d'he breur&quot;, ken ne c'hellas-eñ ober e goñje pa zeuas en oad&lt;ref&gt;''Le Musée des Enfant'', niv. 52, Gouere 1895. Meneget e voe an [[ilin]] torret er fichenn-varilhañ Leon ar Berr pelloc'h.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
D'an 21 a viz Eost [[1924]] e lestras gant ur strobad tud a felle dezho mont da [[Groe|Enez Groe]] adalek [[An Oriant]] evit enoriñ [[Yann-Bêr Kalloc'h]], pa oa bet savet ur bez bras a-drugarez d'ur gest aozet gant ar gelaouenn ''[[Dihunamb]]''. En degouezh e teuas begenn an Emsav, pa oa deuet he breur, Leon, rener ar gelaouenn, ''L'Union agricole et maritime'', barzhed [[Goursez Breizh]] ha skrivagnerien vrezhonek ha daou zileuriad eus [[Unvaniez Yaouankiz Vreiz]] (Breiz Atao) ivez&lt;ref&gt;[[Léon Palaux]], ''Jean-Pierre Calloc'h (1888-19917), sa vie et ses oeuvres inédites'', Kemper, Le Goaziou, 1926, p. 180.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
E [[1927]] e voe lakaet ''Marthe Le Berre'' da varzhez a enor e-doug Goursez digor dalc'het e [[Rieg]]&lt;ref&gt;''Le Nouvelliste de Bretagne'', 15 Eost 1927.&lt;/ref&gt;.

== Skrivagnerez kristen ==
E [[1935]] e roas he breur, Leon ar Berr, ur rentañ-kont eus ar skridoù breizhek nevez-deuet er-maez d'ul levr embannet gant 'ar Gevredigezh vreizhat da heul he c'hendalc'h e [[1934]]. Menegiñ a reas ar vuhezskrid gallek bet lakaet da embann gant e c'hoar e-barzh ''La Revue des Saints'' (Maison de la Bonne Presse), ha sevel a reas roll ar [[sant|sent]] ma oa bet kontet o buhezioù ganti : [[Sant Herve]], [[Sant Paol a Leon]], [[Konwoion|Sant Konwoion]], Sant Briak, [[Gwenole|Sant Gwenole]], [[Sant Magloar]], [[Sant Kolomban,]] [[Sant Goulven]], [[Padern|Sant Padern]] ha [[Santez Ninnog]] betek-heenn.&lt;br&gt;
Sevel a reas meur a gontadenn diwar ar spered kenteliañ diwar an talvoudegezhioù [[katolik]] e meur a gelaouenn.
* ''Pierrette à la porte du Paradis''. E-barzh ''Savoie-Almanach'', [[1936]].&lt;br&gt;
Priziet e voe e labour sentvuhezouriezh pa voe daou eskob o sinañ ur c'hentskrid evit pep daou levr lakaet embann ganti.

== Stourmerez war dachenn stummadur ar yaouankiz ==
Dre he levrioù e talc'has Marthe Le Berre da reiñ ostilhoù d'ar vugale vreizhat evit deskiñ buhezioù kentelius Sent Breizh ha goueout istor ha douaroniezh Breizh. Labour a reas asamblez gant e vreur evit ma vo savet erbedadennoù evit an deskadurezh katolik gant Unvaniez Arvor ma oa Leon ar Berr ur penn araok.

== Embannadennoù ==
;Levrioù
* ''La merveilleuse histoire de Saint Corentin, évêque de Quimper''
* ''Un grand missionnaire breton : le vénérable père Maunoir'', kentskrid gant [[Charles Le Goffic]], Roazhon, s. n., 1931, XIII-173 p.  Adembannet e 1932&lt;ref&gt;Leon Le Berre, Bibliographie, ''L'Ouest-Éclair'', 25 Mezheven 1932.&lt;/ref&gt;.
* ''Tro-Breiz ou Tour de Bretagne par deux jeunes gens'', kentskrid gant [[Adolphe Duparc|Aotrou 'n Eskob Duparc]], skeudennet gant Pierre Galle, Gwened, Lafolye et de Lamarzelle, 1935, 201 p.
* ''La Jeunesse bretonne dans les pas de ses Saints'', kentskrid gant arc'heskop Roazhon, Aotrou 'n Esbob Mignen, koadengradurioù gant [[Zavier Langleiz]], Roazhon, Imprimerie François Simon, 1937, 232 p. Dembannet e 1947 (Imprimerie M. François.
* ''Ololé Loisirs'', asambles gant [[Frañsez Kaorel|Evnig Arvor]], Noël Speranze, Georges-Gustave Toudouze... Landerne, Embannadurioù [[Ololê]], 1944.
* ''Pennhérezig, la petite héritière'', Pariz, [[Brittia]], 1946. Romant yaouankiz.
* ''Viviane ou la filleule de la fée'', Paris-Tournai, Éditions Casterman, 126 p.
;Kenlabour
Kenlabourat a reas gant Ensavadur uhel [[Doueoniezh]] evit dastum daveoù diwar-benn lec'hioù ma oa bet [[Kompagnunezh Jezuz|Jezuisted]] o chom e [[Bro-C'hall]]. Dastum a reas daveoù diwar-benn ar Jezuisted en [[Eskopti Leon]].
* ''Les établissements des Jésuites en France depuis quatre siècles : répertoire topo-bibliographique, publié à l'occasion du 4e centenaire de la fondation de la Compagnie de Jésus, 1540-1940 par les quatre provinces de l'ordre avec le concours de nombreux collaborateurs''..., Enghien ([[Belgia]]), Institut supérieur de théologie, 1940-1957, 19 strobad oc'h ober 5 levrenn.
;Pennadoù
* ''Le congrès noëliste diocésain de Rennes''. E-barzh ''La Croix'', 29 Here 1935.
* ''Duguay-Trouin (1673-1736)''. E-barzh ''Le Journal de Shangai'', 22 Du 1936.
* '&quot;Le culte des fontaines en Bretagne dans ses rapports avec les animaux&quot;. E-barzh [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4439359/f4.image.r=Clohars%20Fouesnant.langFR ''La Croix'', niv. 17552, 12 Ebrel 1940].
* Kenlabour, &quot;Les élections de 1848 en Bretagne&quot;. E-barzh ''Nouvelle Revue de Bretagne'', Meurzh 1948.


== Enorioù ==

== Pennadoù nes ==
* [[Leon ar Berr]]
* [[Sentvuhezouriezh Breizh]]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
[[
Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Kelaouennerezed Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh an XXvet kantved]]
[[Rummad:Kemper]]
[[Rummad:Roazhon]]
[[Rummad:Unvaniez Arvor]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1881]]
[[Rummad:Marvioù 1955]]</text>
      <sha1>l2nlo184qpsy8812zzm1szgtfyljv23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Charles Sidney Eichab</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180498</id>
    <revision>
      <id>2193952</id>
      <parentid>2193922</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T14:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Olimpiadoù echedoù */</comment>
      <origin>2193952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5232" sha1="5z7a1ssdp4nedgss3bbuua3ynwjlyg8" xml:space="preserve">'''Charles Sidney Eichab''' a zo bet ganet e 1979 e [[Namibia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/19900333 FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;Danvez Mestr (CM) eo abaoe 2008, Stummer FIDE abaoe 2010, Stummer Skol abaoe 2023, Tredeog FIDE abaoe 2017&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200051 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 945 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 1 963 e renk ''Fonnapl'' ha 1 981 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200051 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 200 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eichab_Charles%20Sidney/68119 E c'hoari e Chess Base]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù hiniennel === 
==== Kampionad Afrika ====
C'hoariet en deus div wezh.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù
|-
|Gwengolo 2007||6||{{Namibia}}, [[Windhoek]]||2,5/9 (+ 2, = 1, - 6)||27,8||44/48||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-africa/afr-2007.html 6th African Chess Championship :: Windhoek 2007 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Mae 2018||16||{{Zambia}}, [[Livingstone]]||3,5/9 (+ 2, = 3, - 4)||25,7||26 (rampo)/30||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-africa/afr-2018.html 14th African Chess Championship :: Livingstone 2018 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== C'hoarioù panafrikan ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]] .
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2007||1||9||{{Aljeria}}, [[Aljer]]||4,5/11 (+ 3, = 3 , - 5)||40,9||12||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007f/2007nam.html 9th All-Africa Games (chess - men): Algiers 2007 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2011||3||10||{{Mozambik}}, [[Maputo]]||3/9 (+ 0, = 6, - 3)||33,3||13||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011f/2011nam.html 10th All-Africa Games (chess - men): Maputo 2011 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus meur a wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù
|-
|1998||erlec'hier 2||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||2/8 (+ 1, = 2 , - 5)||25||38||-||103||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998/1998nam.html 33rd Chess Olympiad: Elista 1998 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2002||3||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||6,5/12 (+ 5, = 3, - 4)||54,2||56||-||119||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2004||1||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,9||92||-||107||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004/2004nam.html 36th Chess Olympiad: Calvia 2004 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2006||1||37||{{Italia}}, [[Torino]]||5/12 (+ 3, = 4, - 5)||41,7||105||-||131||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2006/2006nam.html 37th Chess Olympiad: Turin 2006 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2008||3||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||4,5/10 (+ 4, = 1, - 5)||45||121||-||123||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2008/2008nam.html 38th Chess Olympiad: Dresden 2008 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2010||1||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/10 (+ 2, = 2, - 6)||30||129||-||126||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010/2010nam.html 39th Chess Olympiad: Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;
|-
|2012||1||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 4, = 5, - 1)||65||118||-||139||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nam.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2014||2||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||117||-||131||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014/2014nam.html 41st Chess Olympiad: Tromsø 2014 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2016||1||42||{{Azerbaidjan}}, [[Bakou]]||3,5/10 (+ 3, = 1, - 6)||35||128||-||122||-|| &lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2016/2016nam.html 42nd Chess Olympiad: Baku 2016 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2018||4||43||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||4/9 (+ 3, = 2, - 4)||44,4||120||-||128||-|| &lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nam.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018]&lt;/ref&gt;.
|-
|2022||2||44||{{India}}, [[Chennai]]||3,5/8 (+ 3, = 1, - 4) ||43,8||38||115||-||105||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022/2022nam.html 44rd Chess Olympiad: Chennai 2022]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=161467 E c'hoari e Chess Games]&lt;/ref&gt;
|-
|2024||-||45||{{Hungaria}}, [[Budapest]]||-||-||-||-||-||-||-|
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=161467 E c'hoari e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15200051 E fichenn FIDE]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eichab_Charles%20Sidney/68119 E c'hoari e Chess Base]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Charles_Sidney_Eichab E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Eichab, Charles Sidney}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1979]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>5z7a1ssdp4nedgss3bbuua3ynwjlyg8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dante Beukes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180511</id>
    <revision>
      <id>2193950</id>
      <parentid>2193610</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T13:39:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2193950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1522" sha1="psv1nytmfoae4tx1x5pkguhmn5od6bd" xml:space="preserve">'''Dante Matthew Beukes''' a zo bet ganet d'ar 17 a viz Genver 2003 e [[Windhoek]]  ([[Namibia]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2020, Mestr Fide (FM) e oa  abaoe 2017, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2015, Stummer Skol eo  abaoe 2025&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 288 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 2 160 e renk ''Fonnapl'' ha 2 230 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh
|-
|2018||2||43||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||95||-||128||-|| &lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nam.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018]&lt;/ref&gt;.
|-
|2022||1||44||{{India}}, [[Chennai]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||86||-||105||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022/2022nam.html 44rd Chess Olympiad: Chennai 2022]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]
{{DEFAULTSORT:Beukes, Dante}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>psv1nytmfoae4tx1x5pkguhmn5od6bd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193951</id>
      <parentid>2193950</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T13:39:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2193951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1527" sha1="oj0g7v8rs1cz13hva4btzcixal41j2m" xml:space="preserve">'''Dante Matthew Beukes''' a zo bet ganet d'ar 17 a viz Genver 2003 e [[Windhoek]]  ([[Namibia]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2020, Mestr Fide (FM) e oa  abaoe 2017, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2015, Stummer Skol eo  abaoe 2025&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 288 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 2 160 e renk ''Fonnapl'' ha 2 230 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh
|-
|2018||2||43||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||95||-||128||-|| &lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nam.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018]&lt;/ref&gt;.
|-
|2022||1||44||{{India}}, [[Chennai]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||86||-||105||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022/2022nam.html 44rd Chess Olympiad: Chennai 2022]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]
{{DEFAULTSORT:Beukes, Dante}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>oj0g7v8rs1cz13hva4btzcixal41j2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 26, bloaz 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>180513</id>
    <revision>
      <id>2193949</id>
      <parentid>2193920</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T13:29:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>28743</id>
      </contributor>
      <comment>/* Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki */ rann nevez</comment>
      <origin>2193949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4438" sha1="fkqpbbd18ix7j3alcuknn52e8suw3vn" xml:space="preserve">= 22/06/2026 — 28/06/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_26,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak er c’hwec’hvet sizhun warn-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_25, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_27, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]

== Help ==

Hello, can someone help me to translate [[:en:Gaza_genocide|this]] article to your language, Thank you!
[[en:Gaza genocide]]
[[Implijer:جودت|جودت]] ([[Kaozeadenn Implijer:جودت|kaozeal]]) 23 Mezheven 2026 da 11:23 (UTC)

:Emaon o treiñ ar pennad-se. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 23 Mezheven 2026 da 14:46 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|kaozeal]])&lt;/bdi&gt; 23 Mezheven 2026 da 17:11 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Eurvezh ==

Daou eurvezhioù nemetañ eget an eurvezh gwir a zo war Wikipédia e brezhoneg. Lavarout a ra Wikipédia eo lakaet ar gaozeadenn-mañ da 19:43 met 21:43 eo ! Perak ? [[Implijer:PAAR29|PAAR29]] ([[Kaozeadenn Implijer:PAAR29|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 19:43 (UTC)

:Salud dit @[[Implijer:PAAR29|PAAR29]]. Er Wikipedia brezhonek e vez graet gant an eur [[UTC]]. Evel-se n’eus ket eus un &quot;eur hañv&quot; nag eus un &quot;eur goañv&quot;. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 19:57 (UTC)
::Ah ya. Met perak ez eus daou eurvezhioù nemetañ ha pas unan ?
::PS : Krouet'meus ar bajenn [[John Swinney]] met ar bajenn war Wikidata a zo gwarezet ha ne c’hellan ket ouzhpenn ar bajenn nevez war annezhañ peogwir n’emaon ket autopatrolled. Gallout a rit ouzhpennat ? [[Implijer:PAAR29|PAAR29]] ([[Kaozeadenn Implijer:PAAR29|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 20:10 (UTC)
:::Pa grouez ur pennad nevez, ur wech embannet, e c'hallez klikañ war &quot;Ostilhoù&quot; a-zehoù, goude war &quot;Kemmañ al liammoù etreyezhel&quot;, lakaat kod ar yezh all er c'hombod kentañ (fr evit ar galleg, en evit ar saozneg da skouer), ha skrivañ titl ar pennad er yezh all er c'hombod dindan. Evel se e vo liammet ar pennad gant ar yezhoù all hep tremen dre etrefas Wikidata. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 21:16 (UTC)
::::Mod-all : eur Pariz zo UTC+2 er mare-mañ. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 21:17 (UTC)
:::::Mersi bras ! [[Implijer:PAAR29|PAAR29]] ([[Kaozeadenn Implijer:PAAR29|kaozeal]]) 25 Mezheven 2026 da 06:48 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25 Mezheven 2026 da 13:29 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;</text>
      <sha1>fkqpbbd18ix7j3alcuknn52e8suw3vn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193969</id>
      <parentid>2193949</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:19:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>/* Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki */ Respont</comment>
      <origin>2193969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4810" sha1="nqlexta83g7jxa66zup58h4hyarrtan" xml:space="preserve">= 22/06/2026 — 28/06/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_26,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak er c’hwec’hvet sizhun warn-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_25, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_27, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]

== Help ==

Hello, can someone help me to translate [[:en:Gaza_genocide|this]] article to your language, Thank you!
[[en:Gaza genocide]]
[[Implijer:جودت|جودت]] ([[Kaozeadenn Implijer:جودت|kaozeal]]) 23 Mezheven 2026 da 11:23 (UTC)

:Emaon o treiñ ar pennad-se. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 23 Mezheven 2026 da 14:46 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|kaozeal]])&lt;/bdi&gt; 23 Mezheven 2026 da 17:11 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Eurvezh ==

Daou eurvezhioù nemetañ eget an eurvezh gwir a zo war Wikipédia e brezhoneg. Lavarout a ra Wikipédia eo lakaet ar gaozeadenn-mañ da 19:43 met 21:43 eo ! Perak ? [[Implijer:PAAR29|PAAR29]] ([[Kaozeadenn Implijer:PAAR29|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 19:43 (UTC)

:Salud dit @[[Implijer:PAAR29|PAAR29]]. Er Wikipedia brezhonek e vez graet gant an eur [[UTC]]. Evel-se n’eus ket eus un &quot;eur hañv&quot; nag eus un &quot;eur goañv&quot;. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 19:57 (UTC)
::Ah ya. Met perak ez eus daou eurvezhioù nemetañ ha pas unan ?
::PS : Krouet'meus ar bajenn [[John Swinney]] met ar bajenn war Wikidata a zo gwarezet ha ne c’hellan ket ouzhpenn ar bajenn nevez war annezhañ peogwir n’emaon ket autopatrolled. Gallout a rit ouzhpennat ? [[Implijer:PAAR29|PAAR29]] ([[Kaozeadenn Implijer:PAAR29|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 20:10 (UTC)
:::Pa grouez ur pennad nevez, ur wech embannet, e c'hallez klikañ war &quot;Ostilhoù&quot; a-zehoù, goude war &quot;Kemmañ al liammoù etreyezhel&quot;, lakaat kod ar yezh all er c'hombod kentañ (fr evit ar galleg, en evit ar saozneg da skouer), ha skrivañ titl ar pennad er yezh all er c'hombod dindan. Evel se e vo liammet ar pennad gant ar yezhoù all hep tremen dre etrefas Wikidata. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 21:16 (UTC)
::::Mod-all : eur Pariz zo UTC+2 er mare-mañ. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 21:17 (UTC)
:::::Mersi bras ! [[Implijer:PAAR29|PAAR29]] ([[Kaozeadenn Implijer:PAAR29|kaozeal]]) 25 Mezheven 2026 da 06:48 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25 Mezheven 2026 da 13:29 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;
:Hello @[[Implijer:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]], thanks for letting us know. I translated the link label in TranslateWiki. There is a delay before translations get downloaded to wherever they are used, so if you deploy soon, please use the localised version. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 25 Mezheven 2026 da 16:19 (UTC)</text>
      <sha1>nqlexta83g7jxa66zup58h4hyarrtan</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193970</id>
      <parentid>2193969</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:35:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sannita (WMF)</username>
        <id>75227</id>
      </contributor>
      <comment>/* Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki */ Respont</comment>
      <origin>2193970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5014" sha1="qfzbhsawq5n9x92awrfseteeq505hzx" xml:space="preserve">= 22/06/2026 — 28/06/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_26,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak er c’hwec’hvet sizhun warn-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_25, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_27, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]

== Help ==

Hello, can someone help me to translate [[:en:Gaza_genocide|this]] article to your language, Thank you!
[[en:Gaza genocide]]
[[Implijer:جودت|جودت]] ([[Kaozeadenn Implijer:جودت|kaozeal]]) 23 Mezheven 2026 da 11:23 (UTC)

:Emaon o treiñ ar pennad-se. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 23 Mezheven 2026 da 14:46 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|kaozeal]])&lt;/bdi&gt; 23 Mezheven 2026 da 17:11 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Eurvezh ==

Daou eurvezhioù nemetañ eget an eurvezh gwir a zo war Wikipédia e brezhoneg. Lavarout a ra Wikipédia eo lakaet ar gaozeadenn-mañ da 19:43 met 21:43 eo ! Perak ? [[Implijer:PAAR29|PAAR29]] ([[Kaozeadenn Implijer:PAAR29|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 19:43 (UTC)

:Salud dit @[[Implijer:PAAR29|PAAR29]]. Er Wikipedia brezhonek e vez graet gant an eur [[UTC]]. Evel-se n’eus ket eus un &quot;eur hañv&quot; nag eus un &quot;eur goañv&quot;. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 19:57 (UTC)
::Ah ya. Met perak ez eus daou eurvezhioù nemetañ ha pas unan ?
::PS : Krouet'meus ar bajenn [[John Swinney]] met ar bajenn war Wikidata a zo gwarezet ha ne c’hellan ket ouzhpenn ar bajenn nevez war annezhañ peogwir n’emaon ket autopatrolled. Gallout a rit ouzhpennat ? [[Implijer:PAAR29|PAAR29]] ([[Kaozeadenn Implijer:PAAR29|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 20:10 (UTC)
:::Pa grouez ur pennad nevez, ur wech embannet, e c'hallez klikañ war &quot;Ostilhoù&quot; a-zehoù, goude war &quot;Kemmañ al liammoù etreyezhel&quot;, lakaat kod ar yezh all er c'hombod kentañ (fr evit ar galleg, en evit ar saozneg da skouer), ha skrivañ titl ar pennad er yezh all er c'hombod dindan. Evel se e vo liammet ar pennad gant ar yezhoù all hep tremen dre etrefas Wikidata. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 21:16 (UTC)
::::Mod-all : eur Pariz zo UTC+2 er mare-mañ. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 21:17 (UTC)
:::::Mersi bras ! [[Implijer:PAAR29|PAAR29]] ([[Kaozeadenn Implijer:PAAR29|kaozeal]]) 25 Mezheven 2026 da 06:48 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25 Mezheven 2026 da 13:29 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;
:Hello @[[Implijer:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]], thanks for letting us know. I translated the link label in TranslateWiki. There is a delay before translations get downloaded to wherever they are used, so if you deploy soon, please use the localised version. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 25 Mezheven 2026 da 16:19 (UTC)
::@[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] Thanks. I will report that back to the team. [[Implijer:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[Kaozeadenn Implijer:Sannita (WMF)|kaozeal]]) 25 Mezheven 2026 da 16:35 (UTC)</text>
      <sha1>qfzbhsawq5n9x92awrfseteeq505hzx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193976</id>
      <parentid>2193970</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T18:55:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki */ Respont</comment>
      <origin>2193976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5142" sha1="rganbn56gb704zbncz1v6jyti4uryli" xml:space="preserve">= 22/06/2026 — 28/06/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_26,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak er c’hwec’hvet sizhun warn-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_25, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_27, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]

== Help ==

Hello, can someone help me to translate [[:en:Gaza_genocide|this]] article to your language, Thank you!
[[en:Gaza genocide]]
[[Implijer:جودت|جودت]] ([[Kaozeadenn Implijer:جودت|kaozeal]]) 23 Mezheven 2026 da 11:23 (UTC)

:Emaon o treiñ ar pennad-se. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 23 Mezheven 2026 da 14:46 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|kaozeal]])&lt;/bdi&gt; 23 Mezheven 2026 da 17:11 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Eurvezh ==

Daou eurvezhioù nemetañ eget an eurvezh gwir a zo war Wikipédia e brezhoneg. Lavarout a ra Wikipédia eo lakaet ar gaozeadenn-mañ da 19:43 met 21:43 eo ! Perak ? [[Implijer:PAAR29|PAAR29]] ([[Kaozeadenn Implijer:PAAR29|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 19:43 (UTC)

:Salud dit @[[Implijer:PAAR29|PAAR29]]. Er Wikipedia brezhonek e vez graet gant an eur [[UTC]]. Evel-se n’eus ket eus un &quot;eur hañv&quot; nag eus un &quot;eur goañv&quot;. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 19:57 (UTC)
::Ah ya. Met perak ez eus daou eurvezhioù nemetañ ha pas unan ?
::PS : Krouet'meus ar bajenn [[John Swinney]] met ar bajenn war Wikidata a zo gwarezet ha ne c’hellan ket ouzhpenn ar bajenn nevez war annezhañ peogwir n’emaon ket autopatrolled. Gallout a rit ouzhpennat ? [[Implijer:PAAR29|PAAR29]] ([[Kaozeadenn Implijer:PAAR29|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 20:10 (UTC)
:::Pa grouez ur pennad nevez, ur wech embannet, e c'hallez klikañ war &quot;Ostilhoù&quot; a-zehoù, goude war &quot;Kemmañ al liammoù etreyezhel&quot;, lakaat kod ar yezh all er c'hombod kentañ (fr evit ar galleg, en evit ar saozneg da skouer), ha skrivañ titl ar pennad er yezh all er c'hombod dindan. Evel se e vo liammet ar pennad gant ar yezhoù all hep tremen dre etrefas Wikidata. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 21:16 (UTC)
::::Mod-all : eur Pariz zo UTC+2 er mare-mañ. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 24 Mezheven 2026 da 21:17 (UTC)
:::::Mersi bras ! [[Implijer:PAAR29|PAAR29]] ([[Kaozeadenn Implijer:PAAR29|kaozeal]]) 25 Mezheven 2026 da 06:48 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25 Mezheven 2026 da 13:29 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;
:Hello @[[Implijer:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]], thanks for letting us know. I translated the link label in TranslateWiki. There is a delay before translations get downloaded to wherever they are used, so if you deploy soon, please use the localised version. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 25 Mezheven 2026 da 16:19 (UTC)
::@[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] Thanks. I will report that back to the team. [[Implijer:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[Kaozeadenn Implijer:Sannita (WMF)|kaozeal]]) 25 Mezheven 2026 da 16:35 (UTC)
::Bennozh dit!
::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 25 Mezheven 2026 da 18:55 (UTC)</text>
      <sha1>rganbn56gb704zbncz1v6jyti4uryli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Frans Dennis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180550</id>
    <revision>
      <id>2193953</id>
      <timestamp>2026-06-25T14:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2193953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2082" sha1="cyn6rbif4mdura2z49gp0cby60r9g08" xml:space="preserve">[[Restr:Dennis frans 20081119 olympiade dresden.jpg|right|140px|Frans Dennis e Dresden e 2008.]]
'''Frans Dennis''' a zo bet ganet e 1982 e [[Namibia].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200116 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 846 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026 ha 1 924 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 027 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=118990 E c'hoari e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== C'hoarioù panafrikan ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]] .
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2007||3||9||{{Aljeria}}, [[Aljer]]||0/7 (+ 0, = 0, - 7)||0||12||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007f/2007nam.html 9th All-Africa Games (chess - men): Algiers 2007 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2011||4||10||{{Mozambik}}, [[Maputo]]||4/9 (+ 3, = 2, - 4)||44,4||13||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011f/2011nam.html 10th All-Africa Games (chess - men): Maputo 2011 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2008||3||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||123||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2008/2008nam.html 38th Chess Olympiad: Dresden 2008 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]
*  {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=118990 E c’hoari e Chess Games]
{{DEFAULTSORT:Dennis, Frans}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>cyn6rbif4mdura2z49gp0cby60r9g08</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193954</id>
      <parentid>2193953</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T14:11:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2193954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2083" sha1="dtpquf4y9oy0rzppxrqxpt8jszopzff" xml:space="preserve">[[Restr:Dennis frans 20081119 olympiade dresden.jpg|right|125px|Frans Dennis e Dresden e 2008.]]
'''Frans Dennis''' a zo bet ganet e 1982 e [[Namibia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200116 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 846 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026 ha 1 924 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 027 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=118990 E c'hoari e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== C'hoarioù panafrikan ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]] .
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2007||3||9||{{Aljeria}}, [[Aljer]]||0/7 (+ 0, = 0, - 7)||0||12||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007f/2007nam.html 9th All-Africa Games (chess - men): Algiers 2007 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2011||4||10||{{Mozambik}}, [[Maputo]]||4/9 (+ 3, = 2, - 4)||44,4||13||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011f/2011nam.html 10th All-Africa Games (chess - men): Maputo 2011 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2008||3||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||123||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2008/2008nam.html 38th Chess Olympiad: Dresden 2008 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]
*  {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=118990 E c’hoari e Chess Games]
{{DEFAULTSORT:Dennis, Frans}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>dtpquf4y9oy0rzppxrqxpt8jszopzff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Takad 51</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180551</id>
    <revision>
      <id>2193957</id>
      <timestamp>2026-06-25T15:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Lañs dister</comment>
      <origin>2193957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1728" sha1="1qow7go5pv2mwt6661zzl5yrhe6fcrq" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Takad 51''' e [[saozneg]] '''Area 51''' eo anv ul lec'h kuzh rumataet uhel gant an [[United States Air Force]] (USAF) lec'hiet  en [[Nevada Test and Training Range]] e su [[Nevada]], 134 kilometr norzh-reter diouzh [[Las Vegas]].

Un unvez meret gant an [[Edwards Air Force Base]], anv ofisiel al lec'h eo '''Homey Airport''' pe '''Groom Lake''' (a-ziwar [[Lenn Groom|al lenn holen]] nepell diouzh an aerborzh). Munudoù an obererezhioù a vez war al lec'h a zo kuzh diouzh ar bras niver, met an USAF a embann ez eo lec'h gourdonerezh tennañ digor,&lt;ref name=&quot;McAndrewsWaPo&quot;&gt;{{cite news |last1=Brice-Saddler |first1=Michael |title=Half a million people signed up to storm Area 51. What happens if they actually show? |url=https://www.washingtonpost.com/national-security/2019/07/13/half-million-people-signed-up-storm-area-what-happens-if-they-actually-show-up/ |newspaper=The Washington Post |date=12 July 2019 |language=en |access-date=13 July 2019}}&lt;/ref&gt; hag alies e vez soñjet eo ul lec'h diorroiñ armoù nevez hag arnodennoù war nijerezioù hag armoù taolioù-arnod.&lt;ref name=&quot;McAndrewsWaPo&quot; /&gt; An USAF hag ar [[Central Intelligence Agency]] (CIA) o devoa perc'hennet al lec'h e  1955, da gentañ evel lec'h arnodoù nij evit ar c'harr-nij [[Lockheed U-2]].&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{cite news |title=Area 51 'declassified' in U-2 spy plane history |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-23731759 |access-date=25 September 2014 |work=BBC News |date=16 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141015153938/http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-23731759 |archive-date=15 October 2014 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Takad 51]]
[[Rummad:NiDi]]</text>
      <sha1>1qow7go5pv2mwt6661zzl5yrhe6fcrq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193958</id>
      <parentid>2193957</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T15:58:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Area 51]] da [[Takad 51]]</comment>
      <origin>2193957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1728" sha1="1qow7go5pv2mwt6661zzl5yrhe6fcrq" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Takad 51''' e [[saozneg]] '''Area 51''' eo anv ul lec'h kuzh rumataet uhel gant an [[United States Air Force]] (USAF) lec'hiet  en [[Nevada Test and Training Range]] e su [[Nevada]], 134 kilometr norzh-reter diouzh [[Las Vegas]].

Un unvez meret gant an [[Edwards Air Force Base]], anv ofisiel al lec'h eo '''Homey Airport''' pe '''Groom Lake''' (a-ziwar [[Lenn Groom|al lenn holen]] nepell diouzh an aerborzh). Munudoù an obererezhioù a vez war al lec'h a zo kuzh diouzh ar bras niver, met an USAF a embann ez eo lec'h gourdonerezh tennañ digor,&lt;ref name=&quot;McAndrewsWaPo&quot;&gt;{{cite news |last1=Brice-Saddler |first1=Michael |title=Half a million people signed up to storm Area 51. What happens if they actually show? |url=https://www.washingtonpost.com/national-security/2019/07/13/half-million-people-signed-up-storm-area-what-happens-if-they-actually-show-up/ |newspaper=The Washington Post |date=12 July 2019 |language=en |access-date=13 July 2019}}&lt;/ref&gt; hag alies e vez soñjet eo ul lec'h diorroiñ armoù nevez hag arnodennoù war nijerezioù hag armoù taolioù-arnod.&lt;ref name=&quot;McAndrewsWaPo&quot; /&gt; An USAF hag ar [[Central Intelligence Agency]] (CIA) o devoa perc'hennet al lec'h e  1955, da gentañ evel lec'h arnodoù nij evit ar c'harr-nij [[Lockheed U-2]].&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{cite news |title=Area 51 'declassified' in U-2 spy plane history |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-23731759 |access-date=25 September 2014 |work=BBC News |date=16 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141015153938/http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-23731759 |archive-date=15 October 2014 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Takad 51]]
[[Rummad:NiDi]]</text>
      <sha1>1qow7go5pv2mwt6661zzl5yrhe6fcrq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Area 51</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180552</id>
    <redirect title="Takad 51" />
    <revision>
      <id>2193959</id>
      <timestamp>2026-06-25T15:58:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Area 51]] da [[Takad 51]]</comment>
      <origin>2193959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19" sha1="mf8vw4l90srpe6ck1pn3hbo0y422pp9" xml:space="preserve">#ADKAS [[Takad 51]]</text>
      <sha1>mf8vw4l90srpe6ck1pn3hbo0y422pp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Difenn ha surentez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180553</id>
    <redirect title="Surentez vroadel" />
    <revision>
      <id>2193964</id>
      <timestamp>2026-06-25T16:06:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Difenn ha surentez]] da [[Surentez vroadel]]</comment>
      <origin>2193964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="4i1eh3sad4sazva7kcgpghzylsvukd3" xml:space="preserve">#ADKAS [[Surentez vroadel]]</text>
      <sha1>4i1eh3sad4sazva7kcgpghzylsvukd3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uatiavi Jossy Uapingene</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180554</id>
    <revision>
      <id>2193977</id>
      <timestamp>2026-06-25T20:41:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2193977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1542" sha1="eoevc73j36rhod7usrkgme909f6qfd6" xml:space="preserve">'''Uatiavi Jossy Uapingene''' a zo bet ganet e 1994 e [[Namibia].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200833 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 846 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026 ha 1 924 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200833 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 921 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;[https://players.chessbase.com/en/player/Uapingene_Uatiavi%20Jossy/374817 E c'hoari e Chess Base]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2022||3||44||{{India}}, [[Chennai]]||3/8 (+ 2, = 2, - 4)||37,5||38||123||-||105||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022/2022nam.html 44rd Chess Olympiad: Chennai 2022]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15200833 E fichenn FIDE]
*  {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid= E c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Uapingene_Uatiavi%20Jossy/374817 E c’hoari e Chess Base]
*  {{en}}[https://www.365chess.com/players/Uatiavi_Jossy_Uapingene  E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Uapingene, Uatiavi Jossy}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1994]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>eoevc73j36rhod7usrkgme909f6qfd6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193978</id>
      <parentid>2193977</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T20:48:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2193978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1539" sha1="psfy9lh25tsipjpfteygeuhal7kqgzd" xml:space="preserve">'''Uatiavi Jossy Uapingene''' a zo bet ganet e 1994 e [[Namibia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200833 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 846 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026 ha 1 924 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200833 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 921 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;[https://players.chessbase.com/en/player/Uapingene_Uatiavi%20Jossy/374817 E c'hoari e Chess Base]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2022||3||44||{{India}}, [[Chennai]]||3/8 (+ 2, = 2, - 4)||37,5||123||-||105||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022/2022nam.html 44rd Chess Olympiad: Chennai 2022]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15200833 E fichenn FIDE]
*  {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid= E c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Uapingene_Uatiavi%20Jossy/374817 E c’hoari e Chess Base]
*  {{en}}[https://www.365chess.com/players/Uatiavi_Jossy_Uapingene  E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Uapingene, Uatiavi Jossy}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1994]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>psfy9lh25tsipjpfteygeuhal7kqgzd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193983</id>
      <parentid>2193978</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T06:55:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2193983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1461" sha1="hs9z3fbeavfvk5k44ksembza5846rio" xml:space="preserve">'''Uatiavi Jossy Uapingene''' a zo bet ganet e 1994 e [[Namibia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200833 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 846 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026 ha 1 924 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200833 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 921 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Uapingene_Uatiavi%20Jossy/374817 E c'hoari e Chess Base]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2022||3||44||{{India}}, [[Chennai]]||3/8 (+ 2, = 2, - 4)||37,5||123||-||105||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022/2022nam.html 44rd Chess Olympiad: Chennai 2022]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15200833 E fichenn FIDE]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Uapingene_Uatiavi%20Jossy/374817 E c’hoari e Chess Base]
*  {{en}}[https://www.365chess.com/players/Uatiavi_Jossy_Uapingene  E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Uapingene, Uatiavi Jossy}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1994]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>hs9z3fbeavfvk5k44ksembza5846rio</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Timbroù Kambodja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180555</id>
    <revision>
      <id>2193994</id>
      <timestamp>2026-06-26T10:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanjee</username>
        <id>563</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;Ur vro eus gevred Azia eo [[Kambodja]]. Dont a reas da vezañ un tiriad « gwarezet » gant Bro-C’hall e 1863 hag ul lodenn eus [[Indez-Sina c'hall]]. Embannet e voe dizalc’hidigezh Kambodja d’an 9 a viz Du 1953, pa oa c’hoazh ar soudarded c’hall o brezeliñ a-enep stourmerien [[Viet-Nam]] a glaske dieubiñ o vro.  [[File:Angkor rf 10cts.jpg|thumb|left|upright 1.0|Templ Angkor – Timbr Indez-Sina c’hall (1946]]  == Rouantelezh Kambodja==  An timbroù kent...&quot;</comment>
      <origin>2193994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4356" sha1="7bpbcvn55s8pb601qqllrisjpby163c" xml:space="preserve">Ur vro eus gevred Azia eo [[Kambodja]]. Dont a reas da vezañ un tiriad « gwarezet » gant Bro-C’hall e 1863 hag ul lodenn eus [[Indez-Sina c'hall]].
Embannet e voe dizalc’hidigezh Kambodja d’an 9 a viz Du 1953, pa oa c’hoazh ar soudarded c’hall o brezeliñ a-enep stourmerien [[Viet-Nam]] a glaske dieubiñ o vro.

[[File:Angkor rf 10cts.jpg|thumb|left|upright 1.0|Templ Angkor – Timbr Indez-Sina c’hall (1946]]

== Rouantelezh Kambodja==

An timbroù kentañ a voe embannet e 1951 dindan an anv '''Royaume du Cambodge''' (''Rouantelezh Kambodia'' e galleg) pa oa c’hoazh emren ar vro e-barzh an ''[[Union Française]]''.
Diskouez a raent un dañsourez mod hengounel, palez ar roue e [[Pnom-Penh]] ha poltred ar roue [[Norodom Sihanouk]] a voe berr ar prantad-amzer war an tron rak dilezel a reas ar galloud e 1955. E boltred a oa dija war dimbroù Indez-Sina c’hall e 1941 ha 1943.

Ar bloaz-se eo e voe dizoloet poltred ar roue nevez [[Norodom Suramarit]] hag e wreg ar rouanez [[Sisowath Kossamak]] war un toullad timbroù-post savet da vare ar gurunidigezh. Adembannet e voe an timbroù o zalvoud-gwezh 7 hag 20 [[riel]] gant ur vandenn zu tro dro da benna r monark pa varvas e 1960.

Gouestlet e vez timbroù Kamboja hag int kizellet brav, da danvezioù liesseurt :

*an natur :  ar fleurennoù, ar plantennoù donvaet (1962 ha 1965), al loened gouez (1967), an evned (1964)…
* an artizaned (1965), ar stourmerien (1961)
*ar savadurioù istorel, ha dav eo menegiñ ur rummad timbroù a vent vras diwar-benn dismantroù templ [[Angkor]] embannet e 1966 pe manatiez e 1970.
* timbroù-lidañ : 2000vet deiz-ha-bloaz ganedigezh [[Bouddha]], 20vet deiz-ha-bloaz an [[UNESCO]] (1966), 50vet deiz-ha-bloaz [[Aozadur Etrebroadel al Labour]] (1968), deiz-ha-bloaz an dizalc’hidigezh (1968)
*berzh ar renad politikel : sevel ur pont nevez e [[Sihanoukville]] (1960), ar savadurioù a-bouez kensavet gant broioù estren (1961), an hent-houan nevez eus Sihanoukville da bPhnom Penh (1970)…

== Ar republik kmer ==
D’ar 14 a viz Eost 1969 e voe fiziet penn ar gouarnamant er Jeneral [[Lon Nol]] gant Norodom Sihanouk. D’an 18 a viz Meurzh 1970 e reas e vat ar Maodiern Kentañ eus beaj ar roue d'an estrenvro evit embann ar [[Republik Khmer]].

Nebeutoc’h eget 100 timbr a voe embannet gant an alc’hwez '''République Khmère''', eus 1971 da 1975.

Estreget an timbroù a vrude ar renad nevez (deiz-ha-bloaz ar republik, skoed-ardamez ar vro, skrid ar vonreizh, poltred ar Prezidant Lon Nol) an darn vrasañ eus an temoù skeudennaouet a oa heñvel ouzh re ar prantad-amzer kent (loened, ensavadurioù etrebroadel, templ Angkor…). E 1972 avat e voe embannet un timbr ''Saveteit Venezia'' gant melestradurezh ur vro o brezeliñ ...

== Kampuchea Demokratel ==
Abaoe 1967 e oa ar gouarnamant o stourm a-enep stourmerien ar Strollad Komunour (bet lesanvet [[Kmered Ruz]]), met goude 1970 e voe asambles gant Stadoù-Unanet en o stourm a-enep ar [[Việt Cong]] er [[Viet-Nam]]. Aloubet e voe Norzh Kambodja gant arme [[Viet-Nam an Norzh]], ha bombezennet raktal gant arme ar Stadoù-Unanet.

Aloubet e voe [[Phnom Penh]] gant an emsaverien gomunour d’ar 17 a viz Ebrel 1975 ha savet ur renad nevez anvet '''[[Kampuchea Demokratel]]''', diazet war reolennoù [[Mao Zedong]]. Paouezet e voe gant ar reizhiad postel betek ar bloaz 1980, da heul aloubadeg Kambodja gant arme Viet Nam bloaz a-raok a gasas fin ar renad.

== Republik Pobl Kampuchea==
E miz Ebrel 1980 e teuas timbroù a nevez, dezho an alc’hwez '''République Populaire du Kampuchea''' pe '''R.P. Kampuchea''', diwar an anv e kmereg. Treiñ a reas (c’hoazh) da '''Etat du Cambodge''' e 1989 ha '''CAMBODIA''' diwezhatoc’h.

Da heul Emglevioù Peoc'h Pariz e 1991 e voe meret Kambodja gant ur bodad-labour eus ar [[Broadoù Unanet]] eus 1992 da 1993.

N’eo mui engravet an timbroù embannet gant ar velestradurezh evel gwechall. 

Kalz rummadoù timbroù a veze embannet gant ar postoù, o plediñ gant al loened, an hengoun kmer, ar c’hirri-tan, ar sportoù…

==Rouantelezh Kambodja ==
Ur rouantelezh eo abaoe ar 24 a viz Gwengolo 1993.

== Pennad kar ==
*[[Timbroù Indez-Sina c'hall]]

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://cambodiaphilately.blogspot.com Timbrawouriezh Kambodja]
* {{en}} [https://cambodiapost.com.kh/home Lec'hienn Postoù Kambodja]</text>
      <sha1>7bpbcvn55s8pb601qqllrisjpby163c</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>