Treuzlizherennadur arabek

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Treuzlizherennadur arabek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10418</id>
    <revision>
      <id>2194025</id>
      <parentid>2138040</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T21:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11568" sha1="3s5snffeshsrodg32cqkh89w8y66r41" xml:space="preserve">Diorroet ez eus bet meur a doare da dreuzlizherennañ ar [[Lizherenneg arabek|skritur arabek]] gant lizherennoù al [[lizherenneg latin]], da lâret eo e [[Romanekadur|romanekaat]], rak ne glot ket meur a [[fonem]] arabek gant ar re a vez kavet er [[Yezhoù europa|yezhoù europek]] peurliesañ.

Savet e vez ar sistemoù treuzlizherennadur bewech hervez an implijoù da vezañ graet ganto. Diouzh un tu e ranker ober an diforc'h etre sistemoù treuzlizheranndur skiantel da vezañ implijet evit treuzskrivañ pep lizherenn en un doare rik ha resis hag un treuzlizheranndur evit implijoù boutin da vezañ implijet gant an holl pa ouifent arabeg pe get. Amañ da heul e vo displeget mont-en-dro un nebeud sistemoù skiantel bet diorroet kent hag implijet en deiz a hiziv.

Diwar an diazez-se neuze e c'hallor sevel un daolenn eeunoc'h da vezañ implijet evit treuzskrivañ anvioù arabek evit un implij boutin e yezh pe yezh, da skouer :

: '''صدام حسين'''
: &gt; '''ṣdām ḥsyn'''
:goude bezañ klokaet gant ar [[vogalenn]]où berr na vezont ket skrivet en arabeg peurliesañ:
: &gt; treuzlizherennadur skiantel rik: '''ṣaddām ḥusayn'''
: &gt; treuzlizherennadur saoznek boas : '''Saddam Hussein'''

Kemm-digemm e vo pep treuzlizherennadur boutin e pep yezh-pal evel-just rak ret eo keñveriañ talvoud orin pep lizherenn arabek gant fonemoù ha reolennoù reizhskrivañ ar yezhoù-se, da skouer :

: '''عمر خيام'''
: treuzlizherennadur rik: '''ʻ(u)m(a)r ḫ(a)y(y)ām'''
: treuzlizherennadur alamanek boas : ''Omar Chajjam''
: treuzlizherennadur brezhonek (kinnig): ''Omar C'hayyam''
: treuzlizherennadur esperantek boas : ''Omar Ĥajam''
: treuzlizherennadur spagnolek boas : ''Omar Jayyam''
: treuzlizherennadur slovenek boas : ''Omar Hajam''
: treuzlizherennadur boutin turkek boas : ''Ömer Hayyam''

Peurliesañ e vez klasket ober hep skrapoù na lizherennoù &quot;iskis&quot; pa vez treuzlizherennet evit un implij boutin kement hag aesaat al lenn.

'''Notenn''' :
N'eo ket ur c'hement treuzlizherenniñ dre vras ha romanekaat hag a denn d'an treuzlizherenniñ dre implijout al lizherenneg latin nemetken rak treuzlizhrennet e c'hall bezañ ur skritur bennak gant n'eus forzh peseurt [[doare-skrivañ]] all evel-just, da skouer :

: treuzlizherennadur bulgarek boas : ''Омар Хайям''
: treuzlizherennadur hebraek boas: ''עומר כיאם''
: treuzlizherennadur taiek  boas : ''โอมาร์ คัยยาม''

== Sistemoù unvan ==
* Deutsche Morgenländische Gesellschaft ([[1936]]): Degemeret gant Emglev Etrevroadel Studerion Sevenadur Broioù ar Reter.
* [[ISO/R 233]] ([[1961]]). Implijet a-raok ma vije bet diorroet [[ISO 233]] e [[1984]].
* [[BS 4280]] ([[1968]]): Diorroet gant Ensavadur Breizh-Veur evit an Unvaniñ [https://web.archive.org/web/20081007063234/http://www.bsi-global.com/index.xalter]
* [[SATTS]] ([[1970s]]): Diorroet gant arme ar [[Stadoù-Unanet]].
* [[UNGEGN]] ([[1972]]): [http://www.eki.ee/wgrs/rom1_ar.pdf]
* [[DIN-31635]] ([[1982]]): Diorroet gant an Ensavadur Alaman evit an Unvaniñ.
* [[ISO 233]] ([[1984]]).
* [[Qalam]] ([[1985]]) [https://web.archive.org/web/20090208143407/http://eserver.org/langs/qalam.txt]
* [[ISO 233-2]]([[1993]]). Treuzlizherannadur eeunaet.
* [[Buckwalter Transliteration]] ([[1990s]]): Diorroet evit Xerox gant Tim Buckwalter [http://www.qamus.org/transliteration.htm]; ne vez ket implijet skraboù na pikoù a-is hag a-us d'al lizherennoù gant ar sistem-mañ. [https://web.archive.org/web/20020424194140/http://www.xrce.xerox.com/competencies/content-analysis/arabic/info/buckwalter-about.html]
* [[ALA-LC]] ([[1997]]). [http://www.loc.gov/catdir/cpso/romanization/arabic.pdf]
* SAS: Diorroet gant José Antonio Conde hag implijet e [[Spagn]] abaoe an [[XIXvet kantved]]
[https://web.archive.org/web/20070814171850/http://www.sumadrid.es/ariza/alandalus/Transli.htm]

=== Taolenn geñveriañ ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
|-
! Lizherenn
! Anv
! [[Sistem teknikel unvan evit treuzlizherenniñ an arabeg|SATTS]]
! [[UNGEGN]]
! [[ALA-LC]]
! [[DIN-31635]]
! [[ISO 233]]
! [[ISO/R 233]]
! [[Qalam]]
| SAS
| SM
! [[LFE]]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺀ&lt;/div&gt;
| hamza 
| E
| ʼ, —
| —, ’
| ʾ
| ˈ, ˌ
| —, ’
| '
| ʾ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''zero word-initially'')&lt;/small&gt;
| ' &lt;small&gt;(''disappears after 'al-' and where alif waṣl is.''&lt;/small&gt;
| [ʔ]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺍ&lt;/div&gt; 
| ʼalif 
| A
| 
| 
| ā
| ʾ
| ā
| aa
| a, i, u&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''syllable-initial'')&lt;/small&gt;&lt;br&gt;ā&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''lengthening'')&lt;/small&gt;
| aa
| various, including LFE[aː]}}
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺏ&lt;/div&gt; 
| bāʼ
| B
| b
| b
| b
| b
| b
| b
| b
| b
| [b]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺕ&lt;/div&gt; 
| tāʼ
| T
| t
| t
| t
| t
| t
| t
| t
| t
| [t]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺙ&lt;/div&gt; 
| ṯāʼ
| C
| th
| th
| ṯ
| ṯ
| ṯ
| th
| ṯ
| ç
| [θ]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺝ&lt;/div&gt; 
| ǧīm, jīm, gīm
| J
| j
| j
| ǧ
| ǧ
| ǧ
| j
| ŷ
| j
| [ʤ] / [ʒ] / [ɡ]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺡ&lt;/div&gt; 
| ḥāʼ
| H
| ḩ
| ḥ
| ḥ
| ḥ
| ḥ
| H
| ḥ
| ḥ
| [ħ]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺥ&lt;/div&gt; 
| ḫāʼ
| O
| kh
| kh
| ḫ
| ẖ
| ẖ
| kh
| j
| x
| [x]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺩ&lt;/div&gt; 
| dāl 
| D
| d
| d
| d
| d
| d
| d
| d
| d
| [d] 
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺫ&lt;/div&gt; 
| ḏāl 
| Z
| dh
| dh
| ḏ
| ḏ
| ḏ
| dh
| ḏ
| đ
| [ð] 
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺭ&lt;/div&gt; 
| rāʼ 
| R
| r
| r
| r
| r
| r
| r
| r
| r
| [r] 
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺯ&lt;/div&gt; 
| zāy 
| ;
| z
| z
| z
| z
| z
| z
| z
| z
| [z] 
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺱ&lt;/div&gt; 
| sīn
| S
| s
| s
| s
| s
| s
| s
| s
| s
| [s]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺵ&lt;/div&gt; 
| šīn}}
| :
| sh
| sh
| š
| š
| š
| sh
| š
| š
| [ʃ]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺹ&lt;/div&gt; 
| ṣād
| X
| ş
| ṣ
| ṣ
| ṣ
| ṣ
| S
| ṣ
| ṣ
| [sˁ]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺽ&lt;/div&gt; 
| ḍād
| V
| ḑ
| ḍ
| ḍ
| ḍ
| ḍ
| D
| ḍ
| ḍ
| [dˁ]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻁ&lt;/div&gt; 
| ṭāʼ
| U
| ţ
| ṭ
| ṭ
| ṭ
| ṭ
| T
| ṭ
| ṭ
| [tˁ]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻅ&lt;/div&gt; 
| ẓāʼ
| Y
| z̧
| ẓ
| ẓ
| ẓ
| ẓ
| Z
| ẓ}}
| đ̣
| [ðˁ] / [zˁ]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻉ&lt;/div&gt; 
| ʻayn
| `
| ʻ
| ʻ
| ʿ
| ʿ
| ʿ
| `
| ʿ
| ř
| [ʕ] / [ʔˁ]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻍ&lt;/div&gt; 
| ġayn
| G
| gh
| gh
| ġ
| ġ
| ḡ
| gh
| g
| ğ
| [ɣ] / [ʁ]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻑ&lt;/div&gt; 
| fāʼ
| F
| f
| f
| f
| f
| f
| f
| f
| f
| [f]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻕ&lt;/div&gt; 
| qāf
| Q
| q
| q
| q
| q
| q
| q
| q
| q
| [q]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻙ&lt;/div&gt; 
| kāf
| K
| k
| k
| k
| k
| k
| k
| k
| k
| [k]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻝ&lt;/div&gt; 
| lām
| L
| l
| l
| l
| l
| l
| l
| l
| l
| [l], [lˁ] (er ger ''Allah'' nemetken)
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻡ&lt;/div&gt; 
| mīm
| M
| m
| m
| m
| m
| m
| m
| m
| m
| [m]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻥ&lt;/div&gt; 
| nūn
| N
| n
| n
| n
| n
| n
| n
| n
| n
| [n]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻩ&lt;/div&gt; 
| hāʼ
| ~
| h
| h
| h
| h
| h
| h
| h
| h
| [h]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻭ&lt;/div&gt; 
| wāw 
| W
| w
| w
| w
| w
| w
| w
| w&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''kensonennel'')&lt;/small&gt;&lt;br&gt;ū}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''hiraat'')&lt;/small&gt;
| w&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''kensonennel'')&lt;/small&gt;&lt;br&gt;o&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''hiraat'')&lt;/small&gt;
| [w] , [uː]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻱ&lt;/div&gt; 
| yāʼ
| I
| y
| y
| y
| y
| y
| y
| y&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''kensonennel'')&lt;/small&gt;&lt;br&gt;ī}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''hiraat'')&lt;/small&gt;
| y&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''kensonennel'')&lt;/small&gt;&lt;br&gt;e&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''hiraat'')&lt;/small&gt;
| LFE[j] , LFE[iː]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺁ&lt;/div&gt;
| ʼalif madda
| AEA
| ā
| ā, ʼā
| ʾā
| ʾâ
| ā, ʼā
| 
| ā
| 'aa
| [ʔaː]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;''' ﺓ'''&lt;/div&gt; 
| tāʼ marbūṭa
| @
| h, t
| h, t
| h, t
| ẗ}}
| &lt;sup&gt;h&lt;/sup&gt;, &lt;sup&gt;t&lt;/sup&gt;
| h, t
| t&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''zero when in absolute state'')&lt;/small&gt;
| ŧ
| [a], [at]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻯ&lt;/div&gt;
| ʼalif makṣūra
| /
| y
| y
| ā
| ỳ
| 
| ae
| à
| à
| [aː]}}
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻻ&lt;/div&gt;
| lām ʼalif
| LA
| lā
| lā
| lā
| laʾ
| lā
| la
| lʾ}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''gant hamza'')&lt;/small&gt;&lt;br&gt;lā}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(''gant alif hir'')&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;peurliesañ laam + alif:&lt;/small&gt; laa
| [laː]
|-
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ال&lt;/div&gt;
| ʼalif lām
| AL
| al-
| al-
| al-
| ʾˈal
| al-
| al
| al-
| al- &lt;small&gt;When assimilation occurs:&lt;/small&gt; ál- 
| 
|}

=== Treuzskrivañ an arabeg e brezhoneg ===
Setu amañ da heul ur c'hinnig evit treuzlizherenniñ n'eus forzh peseurt anv arabek hervez reolennoù ar reizhskrivadur brezhonek evit un implij boutin. Evit gouzout diwar-benn ar reolennoù bet degemeret war ar wiki-mañ, sellit ouzh [[Wikipedia:Kendivizoù reolata/Treuzskrivañ an arabeg]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Lizherenn
! Treuzlizherennadur.
! Talvoud fonetikel ([[LFE]])
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺍ&lt;/div&gt; 
| ʾ / a 
| meur a hini, en o zouez [æː]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺏ&lt;/div&gt; 
| b || [b]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺕ&lt;/div&gt; 
| t || [t]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺙ&lt;/div&gt; 
| th || [θ]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺝ&lt;/div&gt; 
| dj / [ɡ]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺡ&lt;/div&gt; 
| h || [ħ]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺥ&lt;/div&gt; 
| c'h|| [x]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺩ&lt;/div&gt; 
| d || [d] 
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺫ&lt;/div&gt; 
| dh || [ð] 
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺭ&lt;/div&gt; 
| r || [r] 
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺯ&lt;/div&gt; 
| z || [z] 
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺱ&lt;/div&gt; 
| s || [s]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺵ&lt;/div&gt; 
| ch || [ʃ]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺹ&lt;/div&gt; 
| s || [sˁ]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﺽ&lt;/div&gt; 
| d || [dˁ]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻁ&lt;/div&gt; 
| t || [tˁ]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻅ&lt;/div&gt; 
| dh || [ðˁ] / [zˁ]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻉ&lt;/div&gt; 
| ʿ pe - || [ʕ] / [ʔˁ]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻍ&lt;/div&gt; 
| gh || [ɣ] / [ʁ]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻑ&lt;/div&gt; 
| f || [f]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻕ&lt;/div&gt; 
| k || [q]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻙ&lt;/div&gt; 
| k || [k]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻝ&lt;/div&gt; 
| l || [l]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻡ&lt;/div&gt; 
| m || [m]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻥ&lt;/div&gt; 
| n || [n]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻩ&lt;/div&gt; 
| h || [h]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻭ&lt;/div&gt; 
| w / ou || [w] , [uː]
|- align=&quot;center&quot;
| &lt;div style=&quot;font-size:2em;&quot;&gt;ﻱ&lt;/div&gt; 
| y / i || [j] , [iː]
|}

== Gwelit ivez ==
* [[ISO 233]]
* [[Arabeg]]
* [[Lizherenneg arabek]]
* [[Treuzlizherennadur]]
* [[Treuzskrivadur]]
* [[Romanekadur]]

== Liammoù diavaez ==
* [http://www.languages-of-the-world.us/YourNameIn/SATTS.html ''SATTS'']
* [http://www.omniglot.com/writing/arabic.htm ''Omniglot'']
* [https://web.archive.org/web/20060215223651/http://transliteration.eki.ee/pdf/Arabic.pdf ''Taolenn keñveriañ'']

[[Rummad:Doareoù-skrivañ]]
[[Rummad:Treuzskrivadur|Arabeg]]
[[Rummad:Arabeg]]
[[Rummad:Lizherenneg arabek]]</text>
      <sha1>3s5snffeshsrodg32cqkh89w8y66r41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taveeg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11815</id>
    <revision>
      <id>2194008</id>
      <parentid>2167693</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T16:18:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3903" sha1="okewae05kddh0m9i5ktsjg33kidsxxs" xml:space="preserve">{{Infobox enez
| anv = Taveeg
| skeudenn = Ile Tome.jpg
| alc'hwez = Taveeg gwelet diouzh Perroz-Gireg.
| yezh1 = [[galleg|gallek]]
| anv yezh1 = ''Île Tomé''
| lec'hiadur = [[Mor Breizh]] ([[Meurvor Atlantel]])
| ledred = 48° 50′ 08″ N
| hedred = 3° 24′ 25″ K
| liamm = https://www.openstreetmap.org/relation/14450128
| gorread = 0,35 km²
| ubr = 64 m
| geologiezh = Enez kevandirel
| rannvro1 = {{Breizh}}
| seurt rannvro1 = Bro
| rannvro3 = {{Bro-Dreger}}
| seurt rannvro3 = [[Broioù hengounel Breizh|Bro hengounel]]
| rannvro4 = {{Aodoù-an-Arvor}}
| seurt rannvro4 = [[Departamant gall|Departamant]]
| kumunioù = [[Perroz-Gireg]]
| poblañs = 0 ann.
| dizoloet = [[Ragistor]]
| gwerzhid = UTC+1
}}'''Taveeg''' a zo un [[enez|enezenn]] hir (1 200 m), moan (keidenn 200 m), ha serzh (64 m), troet norzh-su, tost da aod [[Perroz-Gireg]]. 35 [[hektar|ha]] eo gorread an enez&lt;ref&gt;{{Fr}} ''Atlas du patrimoine microinsulaire breton'', Conservatoire du Littoral, 2012.&lt;/ref&gt;.

Didud abaoe ar bloavezhioù 1920 eo ha perc’hennet eo gant [[Mirerezh an Arvor]] (Conservatoire du littoral) abaoe [[1997]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Gwechall e oa ur [[menaj]] ha gwelet a reer c’hoazh e vogerioù e norzh an enez.

==An anv==
E galleg e vez graet ''Île Tomé'' pe ''Tomé'' hepmuiken eus Taveeg.

War ar c'hartennoù kozh e weler e veze graet ''’t Groen Eijlant'' (an enez c'hlas) anezhi e [[nederlandeg]]{{Daveoù a vank}}.

== Douarouriezh ==
[[Skeudenn:Île Tomé.jpg|thumb|Taveeg gwelet eus an aod|kleiz]]
{{clr|left}}
[[Greunit]] roz brudet Perroz (''maen ruz'') gant gwazhennoù niverus [[dolerit]] ha [[mikrodiorit]].

==Loened==
Er bloaz [[2002]] eo bet diouennet ar [[razh]]ed a nere eno (600 loen dinodet), ar pezh a zo bet un dra vat evit an [[evn]]ed&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} [https://web.archive.org/web/20240528093624/http://espaces-naturels.info/file/3764/download?token=wtFtC1Fc ''Protocole d'éradication du rat surmulot sur l'île de Tomé''], Denis Bredin, Louis Dutouquet, ''Espaces naturels'', n°8, 2004.&lt;/ref&gt;: daougementet pe dric’hementet eo bet o niver, ha bremañ ez eus [[nouelig bras|nouelig]]ed bras (''Charadrius hiaticula'') o neizhiañ. Un dra vat eo bet ivez evit ar [[minell al liorzhoù|minelled al liorzhoù]] (''Crocidura suaveolens''), na gaver e [[Breizh]] nemet war an inizi — pe, a-hend-all, er [[gevred]] —, ha lieskementet eo bet o niver dre zek. Hag un dra vat eo bet ivez evit an [[anuz-dall|anuzed-dall]] (''Anguis fragillis''), anezho [[glazard]]ed dibav.

===Evned===
Dre ma n’emañ ket pell eus ar [[Jentilez]] e kav d’ar skiantourien e teuy [[evn]]ed all da neizhiañ a-raok pell, an [[tort boutin]] (''Puffinus puffinus'') paneveken (ur c’houblad a oa e [[1981]]), un evn ral koulz e Breizh hag er bed.

An evned all&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
*[[nouelig bras|noueliged bras]] (1 c'houblad e 2003)
*[[tadorn roueel|tadorned roueel]] (9 c'houblad e 2003) (5 e 2002)
*[[Morbig-Eurazia|morbiged]] (15)
*[[houad-korz|houidi korz]] (3)
*[[Sidan-aod|Sidaned aod]] (33)
*[[Sidan-prad|Sidaned prad]] (4)
*[[Laouenan|Laouenaniged]] (118)
*[[Gwrac'hig-an-drez|Gwrac'higed an drez]] (30)
*[[Strakig-lann|Strakiged lann]] (12)
*[[Lineg ruz|Lineged ruz]] (16)
*[[Moualc'h zu|Mouilc'hi du]] (12)
*[[Marc'hvran|Marc'hvrini]] (1)
*[[Bran zu|Brini du]] (1)

== Lennegezh ==
E-pad fin e vuhez e dremene [[Ernest Renan]] an hañvezh e-tal Taveeg ; komz a rae ouzhi evel &quot;ul leviathan mor&quot;.

E 1913 e embannas [[Anatol ar Braz]] un danevell o kontañ ur bourmenadenn war an enez&lt;ref&gt;{{Fr}} [https://web.archive.org/web/20240518002132/https://www.litteratureaudio.com/textes/Anatole_Le_Braz_-_Contes_du_soleil_et_de_la_brume.pdf ''Contes du soleil et de la brume''], [[Anatol ar Braz|Anatole Le Braz]], Delagrave, 1913, pajennoù 61-91.&lt;/ref&gt;.

==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Inizi Breizh}}

[[Rummad:Inizi Treger]]
[[Rummad:Perroz-Gireg]]
[[Rummad:Inizi Aodoù-an-Arvor]]</text>
      <sha1>okewae05kddh0m9i5ktsjg33kidsxxs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bro-Skos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15078</id>
    <revision>
      <id>2194003</id>
      <parentid>2193998</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T12:42:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>HTML</comment>
      <origin>2194003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50251" sha1="lrukw9gr5yiswzvcqur4larj6yc7eik" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|Alba&lt;br&gt;''Scotland''|005bbb|talbenn map|ffd500}}
|-
| colspan=&quot;2&quot;|
{| width=&quot;100%&quot;
|-
| width=&quot;50%;&quot; style=&quot;padding-top:5px;&quot;| [[Restr:Flag of Scotland.svg|100px|center]]
| width=&quot;50%;&quot;| [[Restr:Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg|60px|center]]
|-
| width=&quot;50%;&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| [[Banniel Bro-Skos|Banniel]]
| width=&quot;50%;&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| [[Skoed Skos|Skoed]]
|}
|-
| colspan=&quot;2&quot;|
----
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Kan broadel :'''&lt;br&gt;[[Flower of Scotland]]&lt;br&gt;&lt;q&gt; Bleunienn Bro-Skos &lt;/q&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Ger-stur :'''&lt;br&gt;''Nemo me impune lacessit''&lt;br&gt;&lt;q&gt; Den ne'm dae hep droug &lt;/q&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot;|
----
|-
| colspan=&quot;2&quot;| [[Restr:Scotland in the UK and Europe.svg|280px|center]]
|-
|-
| colspan=&quot;2&quot;|
----
|-
| '''Kêr-benn'''&lt;br&gt;ha kêr vrasañ || '''[[Dinedin]]'''&lt;br&gt;[[Glasc'ho]]
|-
| '''Yezhoù anavezet''' || [[Saozneg]]&lt;br&gt;[[Gouezeleg Skos]] &lt;small&gt;(ofisiel: akta 2004)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[Skoteg]] 
|- bgcolor=&quot;#005bbb&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#ffd500&quot;| Melestradur
|-
| '''Stad riel'''|| [[Rouantelezh-Unanet]]
|-
| '''Gouarnamant'''|| Emrenerezh&lt;br&gt;en un unpenniezh bonreizhel
|-
| '''Roue'''|| [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]]
|-
| '''Kentañ ministr''' || [[John Swinney]]
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Aozañ'''&lt;br&gt; • Savet&lt;br&gt;• Unvaniezh gant Bro-Saoz&lt;br&gt;• Emrenerezh||&lt;br&gt;843 &lt;small&gt;(hengounel)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;1707&lt;br&gt;1999
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Moneiz''' || 	Lur sterling (£)
|- bgcolor=&quot;#005bbb&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#ffd500&quot;| Douaroniezh
|-
| '''Gorread''' || 78 782&amp;nbsp;km²&lt;br&gt;&lt;small&gt;1.9% a zour&lt;/small&gt;
|-
| '''Poblañs''' || 5,463,30 &lt;small&gt;(istimet e 2019)
|-
| '''Stankter''' || 67,5
|-
| '''PGP'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;• En holl&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;• Dre zen&lt;/small&gt; ||Istimet e 2019&lt;br&gt;£166 miliard&lt;br&gt;£30 560
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Gwerzhid-eur'''&lt;br&gt;• Hañv &lt;small&gt;(&lt;abbr title=&quot;Daylight Saving Time&quot;&gt;DST&lt;/abbr&gt;)&lt;/small&gt; || [[UTC]] &lt;br&gt;UTC + 1
|-
| '''Pellgomz''' || +44
|-
| '''Kod [[ISO 3166]] || GB-SCT
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''[[ccTLD|Internet &lt;abbr title=&quot;country code Top-Level Domain&gt;ccTLD&lt;/abbr&gt;]]''' || .uk&lt;br&gt;.scot
|}
'''Bro-Skos''' pe '''Skos''' pe c'hoazh '''Alba''' diwar hec'h anv [[gouezeleg Skos|gouezelek]], a zo ur vro geltiek e lodenn norzh [[Breizh-Veur]]. Ul lodenn eus ar [[Rouantelezh Unanet]] eo, a-gevret gant [[Bro-Saoz]], [[Kembre]] ha [[Hanternoz Iwerzhon]], hogen ur vro dizalc'h eo bet betek [[1707]].

== Anv ==
&quot;Skos&quot; a zo ur ger par ouzh &quot;Scotland&quot;, pe &quot;Écosse&quot; hag a zeu eus [[Scoti]], un anv latin evit ar [[Iwerzhon|Ouezeled]]. E [[latin diwehzañ]] e veze implijet ar ger ''Scotia'' evit Iwerzhon (pa oa ''Hibernia'' he anv klasel)&lt;ref&gt;{{en}} [http://books.google.com/books?id=2RlF7sq48n4C&amp;pg=PA16&amp;dq=the+latin+word+scoti+originally+referred+to+ireland&amp;cd=9#v=onepage&amp;q=&amp;f=false The History Of Ireland] Stephen Gwynn&lt;/ref&gt;. Implijet eo bet anv ''Scotia'' adalek an {{XIvet kantved}} evit komz diwar-benn Bro-Skos en hanternoz stêr [[Forth]], ar vro c'houezelek, e-touesk anvioù evel ''Albania'' hag ''Albany'' a zeu eus ''Alba'', an anv gouezelek&lt;ref name=&quot;Brewer&quot;&gt;{{en}} John Ayto gant Ian Crofton, ''Brewer's Britain &amp; Ireland: The History, Culture, Folklore and Etymology of 7500 Places in These Islands''&lt;/ref&gt;. Abaoe ar Grennamzer e vez graet ''Scots'' ha ''Scotland'' e saozneg, ha neuze ''Skos'' e brezhoneg, eus ar pezh a zo ''Alba'' e gouezeleg.

Alba {{LFE|[ˈalˠ̪apə]}} a zo un anv kavet ivez en iwerzhoneg, ''Albain'', e manaveg, ''Nalbin'', hag ivez er yezhoù predenek (''Alban'' e kerneveureg, ''Yr Alban'' e c'hembraeg) evit ober anv eus Bro-Skos. Meneget eo bet evit ar wech kentañ gant skrivagnerien gresian dindan stumm ''Ἀλβίων'' evit komz diwar-benn [[Breizh-Veur]]. Deuet eo e latin dindan stumm ''Albion''. Diazezet eo war ur wrizienn indezeuropek a dalv &quot;gwenn&quot;, hag a zo kavet en anv an Alpoù. Anv ur rouantelezh [[Pikted|pikt]] a oa, hag a zo deuet da vezañ Bro-Skos.

== Yezhoù ==
Setu int:
*[[saozneg]]
*[[Gouezeleg Skos|gouezeleg]], en inizi ar c'hornôg dreist-holl, 
* [[skoteg]], ur yezh kar d'ar saozneg. [[Robert Burns]], barzh brudetañ Bro-Skos, a skrive e skoteg.

== Istor ==
:''Pennad dre ar munud : [[Istor Bro-Skos]]''.
=== Penn-kentañ he istor ===
[[Restr:Skara Brae - geograph.org.uk - 1274913.jpg|thumbnail|kleiz|Kêriadenn Skara Brae, ar gêriadenn [[neolitik]] gwellañ miret en Europa, gant tud o vevañ enni adalak 3180 betek 2500 a.r. J-K.]]
N'ouzer ket ma oa tud o chom war dachenn Bro-Skos a-raok [[krennoadvezh ar maen]] peogwir eo bet distrujet pep roud gant ar skorn e-pad ar skornerezh. Krediñ a reer eo deuet ar chaseourien-dastumerien kentañ war-dro 12 800 bloaz a-raokomp goude ar skornerezh diwezhañ&lt;ref&gt;An arouez koshañ a zo ur beg-sailh e kailhastrenn eus [[Islay]]. Gwelout {{en}} Moffat, Alistair (2005) ''Before Scotland: The Story of Scotland Before History''. Londrez. Thames &amp; Hudson. Pajenn 42.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Lec'hioù e [[Cramond]] deiziadet eus 8500 a.r.J-K pe e-kichen [[Kastell Kinloch|Kinloch]], [[Rùm]] eus 7700 a.r.J-K. a ro an arouezioù koshañ evit tud &lt;u&gt;o chom&lt;/u&gt; e Bro-Skos. Gwelout {{en}} [http://www.megalithic.co.uk/article.php?sid=2146410357 &quot;The Megalithic Portal and Megalith Map: Rubbish dump reveals time-capsule of Scotland's earliest settlements&quot;] megalithic.co.uk. hag Edwards, Kevin J. ha Whittington, Graeme &quot;Vegetation Change&quot; e-barzh Edwards, Kevin J. &amp; Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) ''Scotland After the Ice Age: Environment, Archaeology and History, 8000 BC–AD 1000''. Dinedin. [[Edinburgh University Press]]. Pajenn 70.&lt;/ref&gt;. Savet e voe bet ganto an tiez kentañ anavezet e Bro-Skos war-dro 9500 bloaz a-raok hon amzer hag ar c'hêriadennoù war-dro 6000 bloaz zo. En [[Inizi Orc'h]] edo kêriadenn Skara Brae a zo ur gêriadenn miret mat gant an amzer hag a zeu eus an [[Neolitik]]. Tiez ha savadurioù-all savet e maen a zo bet kavet en Inizi hag ar skiantourien a gred ez eo peogwir ne oa ket gwez a-walc'h er c'hontrol eus an douaroù bras evit sevel e gwez&lt;ref&gt;{{en}} Francis Pryor, ''Britain BC'', HarperPerennial, Londrez, 2003, isbn : 978-0-00-712693-4, pajennoù 98–104 &amp; 246–250&lt;/ref&gt;.

E-kichen [[Perth]] (a oa diwezhatoc'h kêrbenn ur rouantelezh pikt etre an {{VIIIvet kantved}} hag an {{IXvet kantved}}) eo bet kavet ur bez a oa bet savet 4000 bloaz zo hag ennañ eo bet kavet an teñzor pouezusañ en istor ar Rouantelezh-Unanet. Ennañ ez eus restachoù ur penn-den bennak eus penn-kentañ [[Oadvezh an arem]], pinvidik mor. Ennañ ez eus ivez an testeni kentañ eus tud oadvezh an arem o lakaat bleunioù e bezioù&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/ancient-royal-tomb-found-in-scotland-1771875.html Ancient royal tomb found in Scotland] The Independent, 2009&lt;/ref&gt;.

Sur a-walc'h a gemeras Bro-Skos perzh e-barzh ar c'henwerzh-mor eus oadvezh an arem diwezhañ (pe [[Oadvezh an arem atlantel]]) gant ar [[Keltia|broioù keltiek]]-all hag an tachennoù a zeuio da vezañ [[Bro-Saoz]], [[Bro-C'hall]], [[Bro-Spagn]] ha [[Portugal]]&lt;ref name=Koch&gt;{{en}} [http://www.wales.ac.uk/Resources/Documents/Research/ODonnell.pdf O'Donnell Lecture 2008 Appendix], University of Wales, John Koch, 27 a viz Mae 2010&lt;/ref&gt;.

=== Levezon ar Romaned ===
Mammennoù kentañ diwar-benn Bro-Skos a zeu gant ar [[Romaned]], pa zeuas en [[Enez Vreizh]] evit aloubiñ anezhi. Tapet a rejont ar pezh a zo [[Bro-Saoz]], [[Kembre]] ha [[Kernev-Veur]] bremañ evit sevel proviñs [[Britannia]] met ne aloubjont ket Bro-Skos, pe nemet ar c'hreisteiz evit un nebeud bloavezhioù.

Dre d[[Tacitus]] e voe bet un harz kalet a-enep ar Romaned gant ar g[[Caledonii]] goude donedigezh al lejionoù roman e 71 goude J-K. Arsailhañ a rejont kreñvlec'hioù ar Romaned gant feulster bras, ha tost distrujet e voe bet ganto an {{IXvet}} lejion a-raok ma voe savetaet gant [[Gnaeus Julius Agricola]]&lt;ref name=&quot;The Romans in Scotland&quot;&gt;{{en}} [http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/the_romans/ The Romans in Scotland], British Broadcasting Corporation&lt;/ref&gt;. E 83-84 e trec'has ar Galedonii en [[Emgann Mons Graupius]]. Tacitus a lâras e voe bet lavaret gant penn ar Galedonni [[Galgacos]] ur brezegenn kalet o lavarout a oa e bobl &quot;a re zizalc'h diwezhañ&quot; hag ar Romaned &quot;a oa o lakaat an douar da vezañ un didud en ur ober anezhañ peoc'h&quot;&lt;ref name=&quot;The Romans in Scotland&quot;/&gt;. Savet a reas ar Romaned a-hed ar [[Gask Ridge]] e-kichen an [[Uheldirioù Bro-Skos|Uheldirioù]]. Tri bloaz goude an emgann e tec'hjont kuit da greisteiz&lt;ref&gt;{{en}} Hanson, William S. ''The Roman Presence: Brief Interludes'', e Edwards, Kevin J. &amp; Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) Scotland After the Ice Age: Environment, Archeology and History, 8000 a.r.J-K&amp;nbsp;— 1000 g.J-K.. Dinedin. Edinburgh University Press&lt;/ref&gt;, etre al linenn etre Firth Klud ha Firth Forth hag ar pezh a zeuje da vezañ [[Moger Hadrian]], a voe bet savet evit kontroliñ ar Gelted tro-dro d'ar voger&lt;ref name=snyder&gt;{{en}} Christopher A. Snyder, 2003, ''The Britons'', Blackwell Publishing, isbn : 0-631-22260-X&lt;/ref&gt;.

Al ''[[Limes]] Britannicus'' a oa harz hanternoz an [[Impalaeriezh Roman]] e-pad 288 bloaz, hag a heulie Moger Hadrian daoust ma voe bet savet ur voger-all, [[Moger Antoninus]], a voe miret gant an arme meur a wezh, an hini diwezhañ etre 208 ha 210 dindan ren [[Septimius Severus]]&lt;ref&gt;{{en}} Robertson, Anne S. (1960) ''The Antonine Wall''. Glasgow Archaeological Society.&lt;/ref&gt;.

Ac'hubiñ hanternoz Bro-Skos gant ar Romaned ne badas nemet 40 bloaz met o levezon war kreisteiz Bro-Skos a voe pounneroc'h, e-lec'h ma veve pobloù predenek evel ar Votadinii (a zo deuet da vezañ [[Gododdin]]) hag an Damnoni (e-lec'h ma vije krouet goude Rouantelezh [[Strat Clut]]). Ret e voe dezho d'en em zibab evel ar re-all pa dec'has kuit ar Romaned e [[410]] evit difenn gwelloc'h [[Roma]], a-greiz ma oa ar [[Pikted|Bikted]] hag ar C'houezeled o tont.

=== Eus Scotia da Alba ===
Pa yeas kuit ar Romaned eus [[Enez Vreizh]] a voe bet diazezet pevar lodenn sevenadurel e Bro-Skos, hini ar Bikted, hini an Iwerzhoniz eus Dál Riata, hini ar [[Brezhoned|Vrezhoned]] hag hini an [[Angled]]. Ebarzhet e vez al lodenn greisteiz eus Bro-Skos en [[Hen Ogledd]] (&quot;Hanternoz Kozh&quot;), un anv implijet evit komz eus tachenn hanternoshañ ar [[Brezhoneg|Vrezhoned]]&lt;ref name=snyder/&gt;, gant rouantelezhioù [[Rheged]], [[Strat Clut]], [[Gododdin]], [[Bernikia]], [[Ebrauc]] hag [[Elmet]]. Hervez skridoù eus an {{IXvet kantved}} pe eus an {{Xvet kantved}} e voe bet krouet rouantelezh [[Dál Riata]] e-kreiz ar {{VIvet kantved}} gant tud [[Iwerzhon]]&lt;ref&gt;{{en}} &quot;[http://www.bbc.co.uk/legacies/immig_emig/scot/western/article_1.shtml Dalriada: The Land of the First Scots]&quot;. BBC – Legacies.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} &quot;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/529398/Scot Scot (ancient people)]&quot;. Encyclopædia Britannica.&lt;/ref&gt; met an dezenn-se zo sellet a-dreuz gant henoniezhourien-zo abaoe un nebeud bloavezhioù, o lavarout n'eus roudoù ebet na eus un aloubadeg na eus tud o fiñval e korn-mañ eus Bro-Skos&lt;ref name=ewancampbell&gt;{{en}} Campbell, Ewan. &quot;[http://www.electricscotland.com/history/articles/scotsirish.htm Were the Scots Irish?]&quot; in ''Antiquity'' #75 (2001).&lt;/ref&gt;.

Rouantelezh ar [[Pikted|Bikted]], diazezet war Rouantelezh Fortriu adalek ar {{VIvet kantved}}, a zo ar vro a zo deuet da vezañ &quot;Alba&quot; (pe &quot;Bro-Skos&quot; deomp-ni). Bro-Bikt a voe un dachenn a voe bet dispaket evit kaout ur respont d'ar Romaned ha kendalc'het a voe bet goude o disparti, da [[Peter Heather]]&lt;ref&gt;{{en}} Peter Heather, &quot;State Formation in Europe in the First Millennium A.D.&quot;, e Barbara Crawford (ed.), ''Scot in Dark Ages Europe'', (Aberdeen, 1994), pajennoù 47–63&lt;/ref&gt;. Selloù-all a ginnig [[Emgann Dunnichen]] ha ren Bridei mab Beli (671-693) evit diazez da vat Bro-Bikt, gant ur mare-all evit kenderc'hel da vat dindan ren Óengus mac Fergusa (732–761)&lt;ref&gt;{{en}} [[Alex Woolf]], &quot;The Verturian Hegemony: a mirror in the North&quot;, e M. P. Brown &amp; C. A. Farr, (eds.), ''Mercia: an Anglo-Saxon Kingdom in Europe'', (Leicester, 2001), pajennoù 106–11.&lt;/ref&gt;.

Heñvel a oa tachenn ar rouantelezh piktek deskrivet gant [[Beda Venerabilis|Beda]] er {{VIIIvet kantved}} ouzh hini Rouantelezh ar Skosed dindan ren [[Alesant Iañ (Bro-Skos)|Alesant I{{añ}}]] (1107–1124). Koulskoude e-pad ar prantad-se a veskas sevenadur ar Bikted gant sevenadur ar C'houezeled he devoe lakaet anezho da vont da get. Da vare Alesant I{{añ}} en doa ouzhpennet ar riez d'he istor un hengoun diwar-benn orin gouezelek Coinneach mac Ailpein&lt;ref name=&quot;Lynch_359&quot;&gt;{{en}}Gwelout pennad : &quot;Kenneth mac Alpin&quot;, Dauvit Brown, embanner : M. Lynch, ''The Oxford Companion to Scottish History'', [[Oxford University Press]], Oxford, pajenn 359, 2001, isbn : 978-0-19-211696-3&lt;/ref&gt;, roue kentañ ar Skosed evito. Evit gwir e oa roue ar Bikted ha ne voe nemet goude-se e voe bet mesket da vat rouantelezh Dál Riata gant rouantelezh ar Bikted. Diazezet a voe rouantelezh ar Bikted war tachennoù er Reter Bro-Skos, en hanternoz ster Forth, met gounezet e voe bet e-pad an {{Xvet kantved}} tachennoù-all en hanternoz hag e C'hornôg. En {{XIvet kantved}} e voe bet gounezet rouantelezh brezhon [[Strat Clut]]. E-pad an {{XIIvet kantved}} e voe bet aloubet tachennoù o komz saozneg e kreisteiz ar vro ha peur-aloubet an tachennoù gouezelek ha d'an {{XIIIvet kantved}} e voe bet tizhet he harzoù a-vremañ. Koulskoude a zeuas ar cheñchamantoù brasañ e-pad ar Grennamzer diwezhañ e Bro-Skos.

[[Restr:Yezhoù Bro-Skos.jpg|thumb|kleiz|Kartenn yezhoù Bro-Skos e 1100.&lt;br /&gt;E glas : Gouezeleg.&lt;br /&gt;E roz : Saozneg&lt;br /&gt;E gwer : Kambrieg&lt;br /&gt;E glasroz : Norseg]]

E-keñver an armerzh hag ar sevenadur a oa ar cheñchamantoù-mañ. Dont a reas ar cheñchamantoù-mañ dindan ren David I{{añ}} hag e Zispar Davidel. Dont a reas ar [[Gladdalc'helezh|C'hladdalc'helezh]] e Bro-Skos gant diazez ur gouarnamant gwir hag anaoudegezh ar c'hêrioù kentañ. An nevezioù-mañ, ha donedigezh tud Iliz eus Normandi, Bro-C'hall pe Vro-Saoz a skoazellas ivez an unvanidigezh sevenadurel. Kreiz ar rouantelezh kozh a zeuas da vezañ saozneger evel kreisteiz Firth Forth pa viras peurrest ar vro e yezh c'houezelek. Dindan ren Norvegia a oa an Inizi, betek [[1468]]&lt;ref&gt;{{en}} Charles W.J. Withers, ''Gaelic in Scotland, 1698–1981'', embanner : John Donald, Dinedin, 1984, pajennoù 16–41, isbn : 978-0-85976-097-3&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20070911232223/http://www.bord-na-gaidhlig.org.uk/about-gaelic/history.html Gaelic Scotland: a brief history], Thomas Owen Clancy gant Bòrd na Gàidhlig&lt;/ref&gt;, ha dre-se a virjont ar yezh norsek. Mont a reas yezh kozh ar Strat Clut, ar c'hambrieg, da get war-dro 1100-1200. Etre an {{XIIvet kantved}} ha deroù ar {{XIVvet kantved}} a dremenas e Bro-Skos ur mare stabil, gant peoc'h etrezi hag ar Saozon. Diazezet mat a oa ar c'henwerzh hag al liammoù deskadurezh gant an douaroù-bras ha meneget e vez alies anv Yann Duns Scotus evel unan eus ar bennprederourien en Europa d'ar mare-se.

=== Bro-Skos e barr-amzer ===
Marv [[Alesant III (Bro-Skos)|Alesant III]] e miz Meurzh [[1286]], heuliet gant marv e verc'h-vihan [[Marc'harid Iañ Bro-Skos|Marc'harid]] a dorras linez ar rouaned skos goude 200 bloaz diehan hag a echuas gant ar Mare-aour a oa bet kroget gant David I{{añ}}. Goulennet e oa bet da [[Edouarzh Iañ (Bro-Saoz)|Edouarzh Iañ]], roue [[Bro-Saoz]] da varn an tabut etre an dud war ar renk evit ar gurunenn skos. Aozet eo bet gantañ ar prosez anvet an Afer Meur evit dibab an danvez roue gwellañ. Disklêriet roue e voe bet Yann Balliol e sal meur kastell Berwick d'ar [[17 a viz Du]] [[1292]] ha kurunet e voe e [[Scone]] da zeiz Sant Andrev, 30 a viz Du. Koulskoude an trec'hour gwir a oa Edouarzh. Disklêriet e voe bet ''Lord Paramount'' Bro-Skos, o vezañ a-us d'ar roue betek diskar aotrouniezh Balliol ar muiañ posupl&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/conquered.htm Scotland Conquered, 1174–1296], National Archives&lt;/ref&gt;. E [[1294]] e voe embannet gant ar roue Yann ha pennoù Bro-Skos o nec'hiñ da servijout anezhañ en e lu a-enep ar [[Gallaoued|C'hallaoued]]. Kaset e voe gant Parlamant skos kannaderien da Vro-C'hall evit sevel un emglev zoken. Sinet e voe an [[Auld Alliance]] etre Bro-Skos ha Bro-C'hall d'ar 23 a viz Here [[1295]] ha padet e voe betek [[1560]]. Evel-just e voe disklêriet brezel gant Edouarzh a vac'homas Bro-Skos en ur ziroueiñ Yann Balliol. Tapet a reas Edouarzh kontroll Bro-Skos gant an taol-se. Diouzhtu a savas un harz e Bro-Skos, bleniet gant Andrev Moray ha [[William Wallace (Skos)|Williams Wallace]], anavezet dindan anv [[Brezelioù Dizalc'h Skos]] ([[1296]]-[[1328]])&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/regained.htm Scotland Regained, 1297–1328], National Archives of the United Kingdom&lt;/ref&gt;.

Cheñchet a reas natur ar stourm pa lazhas [[Raibeart Brus|Roperzh Bruce]], kont A' Charraig, e gevezer Yann Comyn e [[1306]]&lt;ref&gt;{{en}} ''King Robert the Bruce'', A. F. Murison, 1899, adembannet e 2005, Kessinger, isbn : 9781417914944, pajenn 30, [http://books.google.co.uk/books?id=iMEMc45g9s8C Al levr war Google books]&lt;/ref&gt;. Kurunet e voe roue e Dumfries ar memes bloavezh. Stourm a reas e-pad 20 vloaz evit diazezañ dizalc'h skos en-dro dre adc'hounit Bro-Skos tamm-ha-tamm ouzh an alouberien norman ha saoz betek [[Emgann Bannockburn]] e [[1314]]. E [[1320]] e voe sinet [[Disklêriadenn Arbroath]], an disklêriadenn dizalc'h kentañ, soutenet gant ar pab [[Yann XXII]], a gasad da anaoudegezh kurunenn Bro-Skos gant ar Saozon.

Kenderc'hel a reas ar brezel etre Bro-Saoz ha Bro-Skos e-pad bloavezhioù goude marv Roberzh Bruce. Ouzhpenn se vrezelas an tiegezhioù Bruce ha Comyn/Balliol evit ar gurunenn betek kreiz ar {{XIVvet kantved}}. Daoust ma trec'has tiegezh Bruce e varvas David II dihêr o lezel e hanter-niz Roberzh II da vont da roue en ur diazezañ tiegezh Stewart&lt;ref name=Barrow&gt;{{en}} G. W. S. Barrow, ''Robert Bruce &amp; the Community of the Realm of Scotland'', Pevare embannadur, Edinburgh University Press, 1965, embannadur diwezhañ 2005, isbn : 0-7486-2022-2&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=Grant&gt;{{en}} Alexander Grant, ''Independence and Nationhood: Scotland, 1306–1469'', 1984, embannadur nevez 1991, Edinburgh University Press, pajennoù 3–57, isbn : 978-0-7486-0273-5&lt;/ref&gt;. Ren a reas ar Stewartet Bro-Skos betek fin ar Grennamzer hag ouzhpenn. Evel Breizh ur c'hantved war-lerc'h e vevas Bro-Skos daou gantved aour betek ar Reform. ''Akt an Deskadurezh'' sinet e [[1496]] a lakaas da bleustriñ ar sistem deskadurezh publik kentañ abaoe [[Sparta]] e [[Henc'hres]]&lt;ref name=&quot;Intro to Scottish Education&quot;&gt;{{en}} ''Intro to Scottish Education'', [http://www.siliconglen.com/Scotland/17_1.html The Scottish Education Act of 1696 heralded the first National system of education in the World since ancient Sparta], siliconglen.com&lt;/ref&gt;. An amzerioù-se a badas daoust ar brezelioù etre Bro-Skos ha Bro-Saoz, an diforc'h o kreskiñ etre an Highlands hag al Lowlands ha meur a vinorelezh ar roue.

Prantad diwezhañ ar Grennamzer a voe prantad pouezusañ an emglev etre Bro-Skos ha Bro-C'hall. Krouet e voe Gward Skos -''La Garde Écossaise''- e [[1418]] gant [[Charlez VII (Bro-C'hall)|Charlez VII]], roue Bro-C'hall. Ar Skosed ebarzhet er gward-se a stourmas gant [[Janed Ark]] a-enep [[Bro-Saoz]] e-pad [[Brezel Kant Vloaz]]. E miz Meurzh [[1421]] a drec'has John Stewart, Eil Earl Buchan ha Gilbert de Lafayette ul lu saoz en Emgann Baugé. 3 vloaz goude a voe kollet 6000 den gant ar Skosed met o skoazell a roas amzer a-walc'h evit Bro-C'hall ha mirout a rejont ar C'hallaoued da vezañ trec'het.

=== War an hent betek unvanidigezh gant Bro-Saoz ===
[[Restr:Portrait of King James I &amp; VI (1618-1620).jpg|thumbnail|dehou|Jakez VI Skos, deuet da vezañ roue Bro-Saoz dindan anv Jakez I{{añ}}]]
E [[1502]] a sinas Jakez IV Skos un Emglev poec'h peurbadel gant [[Herri VII (Bro-Saoz)|Herri VII Saoz]]. Dimeziñ a reas ivez merc'h Herri VII, Marc'harid Tudor, ar pezh a voe an abeg evit Unvaniezh ar c'hurunennoù peogwir eo abalamour da se e c'hellas Jakez VI dont da vezañ roue Bro-Saoz ur c'hantved war-lerc'h. Da Herri an eured-mañ a oa un abeg evit reiñ reizhwiriegezh da diegezh Tudor en ur liammañ ouzh unan eus an unpenniezhoù diazezet d'ar muiañ&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/james_iv/ James IV, King of Scots 1488–1513], British Broadcasting Corporation&lt;/ref&gt; . Koulskoude a zivizas Jakez dek vloaz war-lerc'h mac'homañ Bro-Soaz evit reiñ sikour d'ar C'hallaoued abalamour d'an Auld Alliance. Hennezh a voe ar roue breizhveuriat diwezhañ o vervel war an dachenn emgann&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/210431/Battle-of-Flodden Battle of Flodden, (1513)], Encyclopædia Britannica&lt;/ref&gt;. Echuet e voe gant an Auld Alliance gant emglev Dinedin e [[1560]] pa asantas Bro-C'hall reiñ en-dro an holl dachennoù ha lakaat e listri da derc'hel kuit. Ar memes bloavezh e voe tizhet pal [[John Knox]] pa zeuas Bro-Skos da vezañ ur vro brotestant ha pa zizornias ar Parlamant Skos aotrouniezh ar pab&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/scottish_reformation/ The Scottish Reformation], BBC Scotland&lt;/ref&gt;. Rankout a reas [[Mari Stuart|Mari]], rouanez ar Skosed, katolikez ha ez-rouanez Bro-C'hall, dilezel e [[1567]]&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/religion.htm Religion, Marriage and Power in Scotland, 1503–1603], The National Archives of the United Kingdom&lt;/ref&gt;.

Pa varvas [[Elesbed Iañ (Bro-Saoz)|Elesbed I{{añ}}]] e [[1603]] a yeas kurunenn Bro-Saoz da [[Jakez VI (Bro-Skos)|Jakez VI]]. Mont a reas kuit eus [[Dinedin]] da [[Londrez]]&lt;ref&gt;{{en}} ''Chronology of Scottish History'', Geddes &amp; Grosset, isbn : 1-85534-380-0, David Ross, 2002, &quot;'''1603:''' James VI becomes [[Jakez VI (Bro-Skos)|James I of ENgland]] in the [[Unvanidigezh Bro-Skos ha Bro-Saoz|Union of the Crowns]], and leaves Edinburgh for London&quot;, pajenn 56&lt;/ref&gt; evit bezañ kurunet roue [[Bro-Saoz]] hag [[Iwerzhon]], met chom a reas Bro-Skos ur vro dizalc'h, en anv da nebeutañ, nemet e-pad mare Commonwealth Bro-Saoz, Bro-Skos hag Iwerzhon. E-pad ar prantad etre marv Jakez VI hag an [[Eil dispac'h saoz]] e voe kudennoù bras etre ar roue hag ar c'h''Covenanters'' diwar-benn ren an Iliz. Gant an dispac'h e tec'has kuit Jakez VII da Vro-C'hall o vezañ erlec'hiet ouzh Gwilherm III ha [[Mari II Bro-Saoz|Mari II]]. Evel-se e voe echu gant an tiegezh skos ar an Inizi. E-pad an dek vloaz diwezhañ ar {{XVIIvet kantved}} e voe un naonegezh a vihanaas poblañs skos da 20% nebeutoc'h&lt;ref&gt;{{en}} &quot;''[http://books.google.com/books?id=RiLjHZdt-sMC&amp;pg=PA2&amp;dq&amp;hl=en#v=onepage&amp;q=&amp;f=false Famine in Scotland: The 'Ill Years' of the 1690s]''&quot;. Karen Cullen,Karen J. Cullen (2010). [[Edinburgh University Press]]. p.2. ISBN 0-7486-3887-3&lt;/ref&gt;. Ouzhpenn se e voe bet un afer freuz-stal spontus war ur raktres trevadenniñ e Panama e-lec'h ma o doa lakaet pep perc'henner douar e Bro-Skos arc'hant, ar pezh a lakaas an nobled o doa kollet arc'hant da souten unvaniezh gant Bro-Skos&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20111003123611/http://www.scottishaffairs.org/backiss/pdfs/sa52/Sa52_Scott.pdf Lec'hienn Scottish Affairs]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20141217185214/http://www.scottishhistorysociety.org/departments/scottishhistorysociety/resources/popularoppositiontotheratificationofthetreatyofanglo-scottishunionin1706-7/backgroundtotheissues/ Popular Opposition to the Ratification of the Treaty of Anglo-Scottish Union in 1706-7], University of St Andrews&lt;/ref&gt;.

Rouantelezh Skos a voe ur Stad dizalc'h betek [[1707]]. Er bloavezh-se e voe sinet ur feur-emglev da unaniñ Rouantelezh Bro-Saoz ha Bro-Skos, evit krouiñ Rouantelezh Unanet Breizh Veur&lt;ref name=Mackie/&gt;. Gant an unaniezh-se ne voe ket kemmet reizhiad lezennel Bro-Skos, zo chomet, betek hiziv, disheñvel diouzh an hini a dalvez e Bro-Saoz, e Kembre hag e Hanternoz Iwerzhon. Dre ma voe miret gant Bro-Skos he lezennoù dezhi, ur reizhiad skol hag ur relijion disheñvel diouzh ar peurrest eus ar Rouantelezh Unanet eo chomet dibar he fersonelezh hag he sevenadur betek bremañ.

=== Ur mare aour dindan lezenn Londrez ===
Peogwir ne voe ket ken an tailhoù maltouterezh etre Bro-Skos ha Bro-Saoz e voe aesoc'h ar c'henwerzh etre an div vro hag etre Bro-Skos ha an trevadennoù saoz. Betek brezel dizalc'h Amerika e voe [[Glasc'ho]] porzh kentañ evit ar butun er bed a-bezh. Koulskoude e kreskas an diforc'h etre rummad marc'hadourien al Lowlands ha klanoù kozh an Highlands.

An diforc'h-se a voe diwadet gant ar Stewarted o klask sevel en-dro ar ar gador-roue. Gwelet mat gant an dude oant c'hoazh gant tud an Highlands, dreist-holl gant a re ne oant ket presbiterian (ar gatoliked hag an eskobianed). Daou dispac'h jakobitian a voe, unan e [[1715]], an hini-all e [[1745]] met ne voent ket deuet a-benn skarzhañ an tiegezh Hanovr diouzh ar gador-roue. Echuet e voe pep tra ganto goude [[Emgann Culloden]] a voe un trec'h mat eus ar galloud war tud an Highlands. Goude-se e voe ur grouadeg spontus gant lazhadegoù ha lezennoù a-enep mod da vevañ hengounel ar Skosed (ar [[Kilt|c'hilt]], ar [[Binioù skos|binioù-bras]] hag ar [[wiski]] a voe arabat).

[[Restr:St-Kildans.jpg|thumbnail|kleiz|Annezidi Saint-Kildan]]

Ar [[Sklêrijennoù Skos]] hag an [[Dispac'h Greantel]] a gasas Bro-Skos e penn ar jeu e keñver ar greanterezh, ar c'henwerzh met dreist-holl ar prederouriezh. Lavarout a reas [[Voltaire]] : &quot;Sellout a reomp ouzh Bro-Skos evit hon holl soñjoù sevenadur&quot;. Gant trec'h a-enep ar Jakobited ha emdro an Unvanidigezh a gemeras ur bern Lowlanderien postoù e politikerezh, al lu war an douar pe war vor, kenwerzh, armerzh, embregerezh trevadennel e pep korn eus an Impalaeriezh Breizhveuriat. An istorour Neil Davidson a skrivas : &quot;goude 1746 a voe ur vezañs nevez eus ar Skosed er vuhez bolitikel, dreist-holl er-maez eus Bro-Skos.&quot; Kenderc'hel a reas evel-se : &quot;o vezañ pell eus bezañ tro-ha-tro an armerzh breizhveuriat, Bro-Skos - pe resisoc'h al Lowlands - a voe en e greiz&quot;.

E-pad an {{XIXvet kantved}} e voe anavezet Bro-Skos evit he ijinerezh, dreist-holl hini e-kichen stêr [[Abhainn Chluaidh|Klud]], evel al listri hag ar stlejerezioù. Savadurioù raksavet graet e Bro-Skos a zo c'hoazh implijet en [[India]], Amerika ar C'hreisteiz hag en [[Aostralia]]. Skiantourien hag ijinourien meur eus ar mare-se a zo [[Joseph Watt]] pe [[John MacAdam]]. D'ar mare-se e voe kudennoù sokial kalet-tre, evel harzoù-labour ar vicherourien kreiz Skos, pe argasoù an Highlanderien eus o douaroù gant pennoù-bras o c'hlanoù a zo deuet da vezañ perc'hennerien-douar e Londrez&lt;ref name=&quot;History of Scotland&quot;&gt;Neil Oliver, ''History of Scotland'', teulfilm, BBC Scotland, 2009&lt;/ref&gt;. D'ar mare-se e voe ijinet ivez mojenn an Highlander kalet ha loc'hus, gant [[Walter Scott]] dreist-holl hag e romantoù ha gant e aozadur gweladenniñ Bro-Skos gant ar roue [[George IV|Jorj IV]] e [[1822]]. Ar weladenniñ-mañ a reas berzh ken e spered ar roue hag e speredoù ar Skosed. Dont a reas an tartan hag ar c'hilt da vezañ dilhad broadel skos d'ar mare-se&lt;ref name=&quot;History of Scotland&quot;/&gt;

=== Bro-Skos o soñjal e-barzh doare an unvanidigezh ===
[[Restr:George IV in kilt, by Wilkie.jpg|thumbnail|dehou|Jorj IV e kilt, livet gant David Wilkie]]
Kemmer a reas Bro-Skos ur perzh vat gant bec'hadenn vrezel ar [[Rouantelezh-Unanet]] e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]], o kas tud, listri, mekanikoù, pesked hag arc'hant. Gant 4.8 milion a annezidi e [[1911]] a gasas un hanter milion a baotred da vrezeliñ. Ur c'hard a varvas e-pad ar brezel pa voe gloazet 150 000. ''Field marshall'' Sir [[Douglas Haig]] a oa komandant evit Breizh-Veur war talbenn ar C'hornôg. E-pad ar brezel e voe bet krouet ul lañs anvet [[Red Clydeside]] renet gant unvaniezherien, evit sikour ar vicherourien. Kregiñ a reas ar c'harterioù greantel da votiñ [[Strollad al Labour (R.U.)|Labour]] goude [[1922]], gant un diazez e-touesk ar vicherourien iwerzhonat katolik. E-penn ar jeu evit sevel emglevioù-sikour etre an tiez a oa ar merc'hed d'ar mare-se. Koulskoude n'o devoe ar &quot;Redoù&quot; nemet ul levezon gwan war al Labour hag ar Parlamant, ha kregiñ a reas ar vicherourien da vezañ disperezet e fin ar bloavezhioù 1920.

Goude ar brezel e voe gortozet gant ar saverien-listri da ledanañ o fouez er bed, met a-hen-dall e voe bet un enkadenn galet e [[1922]] hag a badas betek [[1939]]. Merket e voe ar bloavezhioù etre an daou vrezel gant un enkadenn veur e pep lec'h en Bro-Skos, kêrioù pe maezioù, ha niverus e voe an dud dilabour. Kregiñ a reas Skosed-zo da vont kuit d'ar Stadoù-Unanet, da Ganada, da Aostralia o sellout an traoù da vont war an tu fall, gant ul live yac'h spontus, kudennoù evit al lojeiz hag an dilabour hirbad. E dalc'h ar greanterezh pounner a voe Bro-Skos koulskoude e voe anat ne badje ket pell, hep kinnig mat evit un direustl gant ar gouarnamant. Prientiñ a reas an traoù-se speredoù an embregerezhioù lec'hel evit divizoù kreizennet ar gouarnamant e-keñver an armerzh e-pad an [[Eil brezel bed]]. Un tammig aesoc'h a voe an armerzh d'ar mare-se daoust d'ar vombezadegoù. Ijinet e voe ar radar gant [[Robert Watson-Watt]] ar pezh a sikouras e-pad [[Emgann Breizh-Veur]].

Goude [[1945]] e teuas ar chudennoù en-dro dre gevezus ar broioù estren ha kudennoù ar greanterezh pounner. Ne voe nemet abaoe un nebeud dekvloaziadoù e voe gwelet fin an enkadenn gant dizoloiñ an eoul-maen e [[Mor an Norzh]] pe an teknikoù nevez (Silicon Glen). Dont a reas Bro-Skos d'an energiezhioù nevez bloavezhioù zo ivez. Armerzh Bro-Skos a zo digreantelezet bremañ ha troet ouzh ar servijoù, ar servikoù arc'hant dreist-holl.

[[Restr:Scottish Parliament, from Salisbury Crags.jpg|thumbnail|kleiz|[[Parlamant Skos]], Holyrood, Dindedin]]

En {{XIXvet kantved}} e krogas tud da c'houlenn dizalc'hed Bro-Skos diouzh Bro-Saoz hag e dibenn an {{XXvet kantved}} e voe graet berzh gant ar mennozhioù-se. En eil lodenn eus ar c'hantved tremenet e voe tapet nerzh, tamm-ha-tamm, gant ar [[Scottish National Party]] (SNP, &quot;Strollad Broadel Bro-Skos&quot;), a c'houlenn dizalc'hed Bro-Skos. E [[1978]] e voe aozet ur referundom diwar an ''devolution'' ne voe ket bet degemeret daoust ma voe votet &quot;ya&quot; er muiaén-niver abalamour da ne voe ket tizhet 40% eus ar voterien en holl. Gouarnamant ar Virourien, renet gant [[Margaret Thatcher]] a roas abegoù evit goulenn un devolution en ur lakaat Bro-Skos dindan gazelge ar c'h[[Community Charge]] (lesanvet ''Poll Tax'') ur vloaz a-raok peurrest ar R-U. Pa zeuas en-dro ar strollad Labour e penn ar jeu e [[1997]] e voe aozet ur referundom-all a voe bet respontet &quot;ya&quot; gant ar muiañ-niver divec'h. Abaoe [[1999]] ez eus ur [[parlamant Bro-Skos|parlamant emren evit Bro-Skos]]. E miz Meurzh [[2007]] e voe tapet ar brasañ niver eus ar sezioù ennañ gant an SNP hag e miz Mae [[2011]] eo bet gounezet ar muiañ-niver dreistel gant ar strollad-se (69 sez diwar 129).

E [[2012]] eo bet kinniget d'ar Skosed gant ar gouarnamant dibab etre chom en unvaniezh gant ar [[Rouantelezh-Unanet]], pe muioc'h a [[emrenerezh]] pe an dizalc'hted a-benn [[2014]]&lt;ref name=&quot;Salmond calls for independence referendum in 2014&quot;&gt; {{en}} [http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-16478121 Salmond calls for independence referendum in 2014], war [[BBC News]]&lt;/ref&gt;. Asantet eo bet aozañ ur referendom gant [[Parlamant ar Rouantelezh-Unanet|Westminster]], met diwar ar goulenn &quot;Daoust hag-eñ e tlefe bezañ Bro-Skos ur vro dizalc'h ?&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Scottish independence referendum – GOV.UK |url=https://www.gov.uk/government/topical-events/scottish-independence-referendum/about |website=www.gov.uk |accessdate=2015-12-01}}&lt;/ref&gt; da respont gant &quot;Ya&quot; pe &quot;Ne zlefe ket&quot;. Aozet eo bet ar referendom e [[2014]] ha tapet eo pe an tu-kreñv gant an &quot;Nann&quot; gant 2,001,926 mouezh (55.3%) a-enep 1,617,989 mouezh (44.7%) evit ar &quot;Ya&quot;. 84.6% eus ar dilennerien o deus votet ar pezh zo ar c'henfeur gwellañ abaoe ma tegemer ar votadegoù an holl dud.

Da heul an disoc'h ez eus bet gwelet ar c'hemer perzh e politikerezh o vont war-raok, gant an tu-kreñv war an [[Scottish National Party|SNP]] en deus tapet an trec'h en holl zilennadegoù abaoe, o tapet zoken 56 kador diwar 59 e [[Parlamant ar Rouantelezh-Unanet|Westminster]] e [[2015]], ar pezh zo digresket un tamm abaoe. [[Nicola Sturgeon]] zo aet da gentañ ministrez da heul [[Alex Salmond]].

E [[2016]] ez eus bet aozet gant ar [[Rouantelezh-Unanet]] ur referendom diwar-benn plas ar vro en [[Unvaniezh Europa]]. Daoust ma oa bet divizet gant 62% eus ar Skosiz chom en unvaniezh ez aio kuit Bro-Skos abalamour m'eo bet votet mont-kuit gant 52% eus ar Vreizhveuriz, dreist-holl abalamour da bouez ar voterien saoz. Kerkent ha gouvezet an disoc'hoù ez eus bet kaoz eus un eil referendom war an dizalc'hidigezh gant [[Nicola Sturgeon]], nac'het diouzhtu gant gouarnamant [[Londrez]]. Klask a ra kinnig gouarnamant [[Dinedin]] diskoulmoù evit plas ar vro e marc'had Europa.

== Gouarnamant ha politikerezh ==
[[Restr:John Swinney - First Minister (53720492021) (cropped).jpg|thumbnail|kleiz|[[John Swinney]], kentañ ministr Bro-Skos abaoe 2024.]]
[[Restr:Skosiz ha n'eo ket Saozon.jpg|thumb|Pegsun gant al lugan Skosad ha n'eo ket Saozon]]
[[Restr:Scottish independence referendum results.png|thumb|250px|Disoc'hoù ar referendom dre gontelezh. Gwer: ya; ruz: nann. Seul deñvaloc'h ar ruz, seul vuioc'h a votoù &quot;nann&quot;.]]
Penn Bro-Skos a zo penn ar [[Rouantelezh-Unanet]], neuze ar Roue [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]] (abaoe 2022).

Un tabut a zo bet graet 1953 diwar-benn titl ar rouanez. Evit tud-zo ne oa ket posupl dezhi da vezañ anavezet e Bro-Skos evel ''Elesbed II'' peogwir ne oa ''Elesbed I'' ebet. Se vije terriñ Penn 1{{añ}} Trete Unvaniezh dezho. Divizet eo bet e vije bet niverennet rouaned ar Rouantelezh-Unanet pe dre ar rouaned saoz, pe dre ar rouaned skos, o choaz an niverenn vrasañ. Neuze, ur vartezeadennel roue Jakez a vije Jakez VIII (peogwir Jakez VII a oa ur roue skos, anvet Jakez II e Bro-Saoz), met ur roue Herri a vije Herri IX, dre ma n'eus Herri ebet e Bro-Skos.

Un emrenerezh a-zarn a zo da Vro-Skos e-barzh ar R-U, ha roet eo da welout e Parlamant Westminster ivez. Rannet eo tammoù eus ar galloudoù oberiant ha lezennat d'ar [[Gouarnamant Skos]] ha d'ar [[Parlamant Skos]] e Holyrood e [[Dinedin]]. Mirout a ra Parlamant ar Rouantelezh-Unanet galloudoù deskrivet e-barzh ar [[Scotland Act 1998]] evel sujedoù miret. Ar galloudoù-mañ a zo, da skouer, sevel tailhoù ar R-U, diwallerezh sokial, an arme, ar darempredoù etrevroadel ha skignañ ar skinwel hag ar skingomz. Emañ Parlamant Skos e penn ar jeu evit ar sujedoù-all ha galloud a ra cheñch an tailhoù un nebeud. Meneget eo bet da [[BBC Scotland]] gant [[Gordon Brown]], ez-Kentañ Maodiern, e vije roet da Vro-Skos muioc'h a c'halloudoù e-keñver an tailhoù.

Gallout a ra ar Parlamant Skos asantiñ da lezennoù Westminster e-keñver e sujedoù degouezhet o kas ul ''Legislative Motion Consent'' da [[Londrez]] ma 'z eo kavet mat a-walc'h lezennoù ar Rouantelezh war ar poentoù-se. A-hend-all e c'heller gwelout dre lezennoù Bro-Skos un diforc'h etre ar servijoù publik e Bro-Skos hag e Bro-Skos, Kembre, Kernev-Veur ha Norzhiwerzhon. Da skouer, ne goust netra ar Skol-Veur hag an diwallerezh evit ar re gozh e Bro-Skos pa zo paeet gwirioù e peurrest ar Rouantelezh. Ar vro gentañ e Rouantelezh-Unanet a oa Bro-Skos o arabat butuniñ e lec'hioù foran kloz.

N'eus nemet ur c'hambr e Parlamant Skos, gant 129 c'hannad a zo war o c'hadorioù e-pad 4 bloaz. Goude bezañ meneget gant ar Parlamant e vez anvet gant ar Rouanez unan eus ar gannaded Kentañ Ministr Bro-Skos. Ar vinistred-all zo anvet gant ar C'hentañ ministr hag asambles e vezont ar Gouarnamant Skos.

Goude an dilennadegoù 2011 eo bet graet ur gouarnamant muiañ-niver gant ar [[Scottish National Party|SNP]] dre ma oa gounezet gantañ 69 eus ar 129 c'hador, ar pezh a rae ar Gouarnamant muiañ-niver kentañ abaoe 1999 ha krouidigezh ar Parlamant. Kendalc'het en deus penn SNP [[Alex Salmond]] da vezañ Kentañ Ministr. [[Scottish Labour Party]] a oa c'hoazh e penn an eneberezh, e-kichen ar [[Scottish Conservative Party|Virourien]], ar [[Scottish Liberal Democrats]] hag ar [[Scottish Green Party]]. Margo McDonald eo ar gannadez nemeti dizalc'h er Parlamant. Rankout a ra bezañ an dilennadegoù o tont e 2016.

59 kannaded eus Bro-Skos a zo e Parlamant ar Rouantelezh-Unanet pa zo ar [[Scotland Office]] lagadoù ar Gouarnamant kreiz e Bro-Skos ha lagadoù Bro-Skos e Londrez. Renet eo gant [[Sekretour Stad Bro-Skos]], a zo e-barzh ar Gouarnamant, hag a zo [[Michael Moore]] hiziv.

E miz Gwengolo 2014 e voe dalc'het ur [[referendom Bro-Skos|referendom war zizalc'hiezh Bro-Skos]]: 44,7% eus ar mouezhioù a yeas gant ar “ya”, ha 55,3% gant an “nann”.

D'ar 6 a viz Mae [[2021]] eo trec'h broadelourien ar [[Strollad Broadel Skosat]] en dilennadeg evit [[parlamant Bro-Skos|ar Parlamant]].

Abaoe [[2024]] eo [[John Swinney]] ar gentañ ministr.

=== List ar gentañ ministr ===
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
! scope=col | Poltred
! scope=col | Anv
! scope=col | Deiziad
! scope=col colspan=2 | Strollad politikour
|-
| [[File:Donald Dewar First Minister.jpg|75px]]
| [[Donald Dewar]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1937-2000)&lt;/small&gt;
| 1999-2000
| style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
| [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]
|-
| [[File:Official portrait of Lord Wallace of Tankerness crop 2, 2019.jpg|75px]]
| [[Jim Wallace]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1954-2026)&lt;/small&gt;
| 2000
| style=&quot;background-color:#FDBB30&quot; |
| [[Demokrated Frankizour (R.U.)|Demokrated Frankizour]]
|-
| [[File:Official Portrait of Henry McLeish, 2000.jpg|75px]]
| [[Henry McLeish]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1948)&lt;/small&gt;
| 2000-2001
| style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
| [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]
|-
| [[File:Official portrait of Lord Wallace of Tankerness crop 2, 2019.jpg|75px]]
| [[Jim Wallace]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1954-2026)&lt;/small&gt;
| 2001
| style=&quot;background-color:#FDBB30&quot; |
| [[Demokrated Frankizour (R.U.)|Demokrated Frankizour]]
|-
| [[File:Jack McConnell Official Portrait 2001.jpg|75px]]
| [[Jack McConnell]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1960)&lt;/small&gt;
| 2001-2007
| style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
| [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]
|-
| [[File:Alex Salmond, First Minister of Scotland (cropped).jpg|75px]]
| [[Alex Salmond]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1954-2024)&lt;/small&gt;
| 2007-2014
| rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;background-color:#FDF38E&quot; |
| rowspan=&quot;4&quot; | [[Strollad Broadel Skos]]
|-
| [[File:Nicola Sturgeon 2021.jpg|75px]]
| [[Nicola Sturgeon]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1970)&lt;/small&gt;
| 2014-2023
|-
| [[File:Cabinet Secretary for Health and Social Care, Humza Yousaf, 2021.jpg|75px]]
| [[Humza Yousaf]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1985)&lt;/small&gt;
| 2023-2024
|-
| [[File:John Swinney - First Minister (53720492021) (cropped).jpg|75px]]
| [[John Swinney]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1964)&lt;/small&gt;
| abaoe 2024
|-
|}

== Rannadurioù melestradurel ==
[[Restr:Welcome to Scotland sign A1 road.jpg|thumbnail|dehou|[[Panell]] &quot;Degemer mat e Bro-Skos&quot; e saozneg hag e gouezeleg Skos.]]
* ''Gwelet ar pennad gouestlet da [[Rannadurioù Skos]]
En istor ez eus bet meur a rannadur evit Bro-Skos evel ar mormaerdomoù, ar &quot;stewartries&quot;, an earldomoù, ar burghoù, ar parrezioù, ar c'hontelezhioù, ar rannvrioù hag an distrigoù. An anvioù roet amañ a c'hall bezañ meneget gant douaroniourien c'hoazh pe gant istorourien evit komz diwar-benn douaroniezh skos.

Evit a sell ar gouarnamant lec'hel ez eo rannet Bro-Skos e 32 dakad anvet ''Council Area'' e saozneg ha ''Comhairle'' e gouezeleg. Gouarnet int gant un aotrouniezh-unan anvet ''Council'' (kuzul) e saozneg evit 31 anezho ha ''Comhairle'', e gouezeleg, evit unan anezho.

Lakaet int bet da dalvezout e 1996.

Etre 1975 ha 1996 e oa rannet Bro-Skos e [[rannvroioù Skos|rannvroioù]], hag ar rannvroioù-se a oa rannet e [[distrig]]où.

Etre 1889 ha 1975 e oa rannet ar vro e [[Kontelezhioù Bro-Skos|kontelezhioù]], kontelezhioù kêrioù, e ''burgh''où bras ha ''burgh''où bihan.

== Douaroniezh hag istor naturel ==
[[Restr:Little Cumbrae.JPG|thumbnail|kleiz|Enez Little Cumbra (Kambria vihan) gant enez Arran a-dreñv]]
Penn-douaroù Bro-Skos a zo trede-rann hanternoz enez [[Breizh-Veur]] a zo er mor don e gwalarn [[Europa]]. Bro-Skos a-bez a zo 78,772 km²&lt;ref name=Whitaker&gt;{{en}} ''Whitaker's Almanack'' (1991) Londrez. J. Whitaker and Sons.&lt;/ref&gt;, ar pezh a c'heller keñveriañ ouzh [[Republik Tchek]] hag a zo div wezh [[Breizh]]. Harz-douar nemetañ e Bro-Skos a zo lodet gant [[Bro-Saoz]] hag a zo 96 km ledan etre diaz stêr Tweed en aod ar Reter hag ar Firth Solway er C'hornôg. Tro-dro ar vro a zo [[Meurvor Atlantel]] er C'hornôg ha [[Mor an Norzh]] er Reter hag er mervent emañ [[Mor Iwerzhon]]. En tu-hont d'an douar bras ez eus 790 [[enez]]enn bennak. N'emañ [[Iwerzhon]] nemet 30 km pell eus ledenez Kintyre&lt;ref name=&quot;Atlas&quot;&gt;{{en}} ''Scotland Atlas and Gazetteer'', Munro, D, Harper Collins, 1999&lt;/ref&gt; pa z'emañ [[Norvegia]] 305 km pell hag an [[Inizi Faero]] 270 km pell en Hanternoz.

Tachenn Bro-Skos a zo bet diazezet gant [[Emglev York]] e [[1237]] etrezi ha [[Bro-Saoz]]&lt;ref&gt; {{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/conquered.htm &quot;Uniting the Kingdoms?&quot;] National Archives.&lt;/ref&gt; hag e [[1266]] gant [[Emglev Perth]] etrezi ha [[Norvegia]]&lt;ref name=Mackie&gt; {{en}} Mackie, J.D. (1969) ''A History of Scotland''. Londrez. Penguin.&lt;/ref&gt;. Abaoe eo bet kollet [[Enez-Vanav]], da Vro-Saoz e {{XIVvet kantved}}, hag a zo bremañ e-barzh tachenn ar gurunenn er-maez eus ar [[Rouantelezh-Unanet]], ha [[Berwick-upon-Tweed]] da Vro-Saoz e [[1482]]. Prenet eo bet e [[1472]] an Inizi [[Inizi Orc'h|Orc'h]] ha [[Shetland]] digant Norvergia&lt;ref name=Whitaker/&gt;.

Sevel a ra poblañs Bro-Skos da 5 222 000 a dud (e 2010). [[Dinedin]] eo ar gêr-benn, [[Glaschu|Glasc'ho]] ar gêr vrasañ. [[Aberdeen]] ha [[Dundee]] eo an div gêr bouezusañ war-lerc'h, dirak [[Stirling]], [[Perth]], hag [[Inverness]].

Emañ kreizenn zouaroniel Bro-Skos e-kichen [[Newtonmore]] e [[Badenoch]]&lt;ref&gt;{{en}} Gwelout [http://www.newtonmore.com/our-community/centre-of-scotland.html &quot;Centre of Scotland&quot;] Newtonmore.com.&lt;/ref&gt;. 1344 m uhel eo ar [[Ben Nevis]], menez uhelañ Bro-Skos, e [[Lochaber]]. [[Stêr Tay]] a zo stêr hirañ ar vro, gant 190 km a hirder&lt;ref&gt; {{en}} Keay, J. &amp; Keay, J. (1994) ''Collins Encyclopaedia of Scotland''. Londrez. HarperCollins. Pajennoù 734 ha 930.&lt;/ref&gt;.

=== Plantoù ha loened ===
[[Restr:Cirsium vulgare flowerhead Anstey Hill.PNG|thumbnail|dehou|An askoll a zo kavet e pep-lec'h e C'hornôg Europa, met arouez broadel Bro-Skos eo.]]
Buhez Bro-Skos a zo heñvel-mik ouzh hini Gwalarn Europa, daoust ma'z eus bet chaseet loened bras betek ma'z afent da get, evel al [[Liñs Eurazia|liñsed]], an [[arzhed]], ar [[Bleiz|vleizi]], an [[Elan (bronneg)|elaned]] hag ar [[Kole-mor|c'holeoù-mor]]. Un niver bras a [[reunig]]ed a zo e dourioù Skos hag ur bern laboused-mor. War ar menezioù e c'heller gwelout e-pad ar goañv un nebeud loened evel ar [[Brugyar-erc'hegi|brugyer-erc'hegi]], ar [[Gad-venez|gedon-menez]] hag an [[erminig]]ed a cheñch liv o feur da wenn.

Kavet e vez c'hoazh [[pin-Skos|pinennoù-Skos]] a-blasoù e-lec'h ma vev ivez ar [[Beg-kroaz Skos]], al loen nemetañ a vev nemet e Bro-Skos. Kavet e vez ivez [[Skilgog meur|skilgoged meur]], [[Kazh gouez|kizhier gouez]], [[Gwiñver rous|gwiñvered rous]] ha [[Mart boutin|marted boutin]]. Abaoe ar bloavezhioù 1970 e vez addegaset loened evel [[Morerer lost gwenn|morerered lost gwenn]] e [[1975]], [[Barged ruz|bargeded ruz]] e bloavezhioù 1980 hag ivez raktresoù skiant-prenet evel hini an [[Avank Eurazia|avanked]] pe hini an [[Hoc'h-gouez|hoc'hed-gouez]].

Ret eo menegiñ ivez al loen mojennel ganet evit ober farsadennoù d'an douristed, an [[Haggis gouez|haggised gouez]], a zo al loened a roje ar c'hig evit ober [[haggis]].

== Armerzh ha danadeilad ==
Da Vro-Skos a zo un armerzh digor ha mesket heñvel ouzh re Gornôg Europa ha liammet tost ouzh peurrest Europa hag ar bed a-bezh. E-pad ar c'hantved diwezhañ he doa un armerzh mestret gant ar greanterezh pounner (sevel listri e [[Glasc'ho]], mengleuzioù ha greanterezhioù dir). Abaoe ar bloavezhioù 1970 ez eus bet ivez ar greanterezhioù liammet ouzh an eoul-maen o reiñ kalz labour disac'hañ eoul-maen [[Mor an Norzh]], dreist-holl e biz Bro-Skos.

E-pad ar bloavezhioù 1970 ha 1980 ez eus bet un dic'hreanteladur a lakaas armerzh Bro-Skos da dreiñ war-du armerzh ar servijoù. Emañ kreizenn ar servijoù kellidel e [[Dinedin]] a zo ar c'hwec'hvet kreizenn kellidel en Europa goude [[Londrez]], [[Pariz]], [[Frankfurt am Main|Frankfurt]], [[Zürich]] hag [[Amsterdam]]&lt;ref name=Milner&gt;{{en}} Milner M. and Treanor J. [http://www.guardian.co.uk/Scotland/Story/0,,205573,00.html Devolution may broaden financial sector's view]&lt;/ref&gt;, gant meur a embregerezhioù meur evel [[Lloyds Banking Group]] (perc'henner an [[HBOS|Halifax Bank of Scotland]], ar bank perc'hennet gant ar gouarnamant [[The Royal Bank of Scotland|RBS]] ha [[Standard Life]].

E [[2005]] a reas Bro-Skos £17.5 miliard a ezporzh en holl (e bed a-bezh nemet Bro-Saoz, Kembre, Norzhiwerzhon ha Kernev-Veur), hag ennañ ez eus 70% (£12.2 miliard graet gant kenderc'had oberiet. Ezporzh pouezusañ Bro-Skos a zo ar [[wiski]], an elektronig hag ar servijoù kellidel. Emañ he marc'hadoù ezporzhiañ pouezusañ er [[Stadoù-Unanet]], en [[Izelvroioù]], en [[Alamagn]], e [[Bro-C'hall]] hag e [[Spagn]]. [[Produadur diabarzh gros]] Bro-Skos, hag emañ an eoul-maen hag ar gas produet e dourioù skos ennañ, a oa prizet war-dro £137.5 miliard e [[2009]]. Ma zeufe Bro-Skos da vezañ dizalc'h e yafe dezhi 90% eus miradoù ar Rouantelezh-Unanet ma vefe rannet ar miradoù o heuliañ an harzoù dre vor. Ma vefe rannet dre ar boblañs e kouezfe da 9%&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.guardian.co.uk/politics/reality-check-with-polly-curtis/2012/mar/02/oil-revenues-if-scotland-became-independent Who would get the oil revenues if Scotland became independent?] 2 a viz Meurzh 2012, The Guardian&lt;/ref&gt;.

Daoust ma ra poblañs Bro-Skos nemet 8.4% eus hini ar R-U a ra Bro-Skos 9.6% eus korvoderioù ar rouantelezh en ur gaout 9.3% en-dro gant Westminster&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.investortoday.co.uk/news_features/scotlands-finances-stronger-than-uk Scotland's finances stronger than UK]&lt;/ref&gt;. E miz Kerzu [[2012]] a oa bet muzuliet feur an dud dilabour a oa 7.6% pa oa 7.8% er Rouantelezh-Unanet a-bezh.

== Arouezioù broadel ==
[[Restr:Royal Standard of Scotland.svg|thumbnail|kleiz|Astandard real Bro-Skos]]
Istor [[Banniel Bro-Skos]] a sav d'an {{IXvet kantved}} hag ar banniel koshañ implijet c'hoazh en Europa e vije hennezh. Anavezet eo dindan anvioù ''The Saltire'' (Al [[Lammell]]) pe ''St. Andrew's Cross'' ([[Kroaz sant Andrev]]). Kemmesket eo bet gant banniel Bro-Saoz evit ober an [[Union Flag]] e [[1606]] evit merkañ unvaniezh Bro-Skos ha Bro-Skos gant ur roue nemetken en o fenn. Meur a arouez all a zo, pe ofisiel, pe n'int ket. An [[askol]] a zo unan eus an arouezioù-se. Meulet eo e-barzh ganaouenn ''The Thistle o' Scotland'' (Askol Bro-Skos). Ouzhpenn se e c'heller kavout disklêriadur Arbroath diwar-benn dizalc'hted politikel ar vro, graet d'ar 6 a viz Ebrel [[1320]], hag an tartanoù a ziskouez arouezioù ur c'hlan.

Ur banniel-all a zo ivez, [[Astandard real Bro-Skos]] (saozneg: ''Royal Standard of Scotland'', gouezeleg: ''Bratach rìoghail na h-Alba'', [[Skoteg]] : ''Ryal banner o Scotland''), pe al Leon Savant, pe c'hoazh Banniel Rouaned ar Skosed, a zo banniel ar Rouaned Bro-Skos abaoe [[Alesant II (Bro-Skos)|Alesant II]]. Implijet e vez evel arouez ofisiel ar Roue pe ar Rouanez e Bro-Skos. Diskouezet eo war tiez ofisiel ar Rouaned pa n'emañ ket penn ar Stad e-barzh, pe gant pennoù-bras ar Stad evel ar C'hentañ Ministr.

N'eus kan broadel ebet e Bro-Skos (war-bouez ''[[God Save The Queen]]'' hag a zo kan ar Rouantelezh-Unanet a-bezh), met kinnigoù a zo. An hini brudetañ a zo ''Flower of Scotland'' (Bleunienn Bro-Skos). Sonet e vez a-raok abadennoù mell-droad, rugbi e-lec'h ma c'hoari ar skipailhoù broadel skos, ha memes e-pad C'hoarioù ar c'hCommonwealth dre ur votadeg e-touesk an atletourien skos. Kinniget e vez ivez ''[[Scotland the Brave]]'', ''[[Highland Cathedral]]'', ''[[Scots Wha Hae]]'' hag ''[[A Man's A Man for A' That]]''.

Deiz gouel broadel skos a zo deiz Sant-Andrev (30 a viz Kerzu), hag a zo un deiz dilabour abaoe 2007. Burn's Night a zo lidet kalz ivez, dreist-holl er-maez eus Bro-Skos.

== Levrlennadur ==

*{{br}} Olivier Hensgen ha Daniel Casanave, ''Yes Scotland'', [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor Embannadurioù]], 2014. {{ISBN|9791093241043}}
*{{br}} [[Jeremi Kostiou]], ''Peseurt dazont evit Bro-Skos ?'', e ''[[Le Peuple breton|Le Peuple Breton/Pobl Vreizh]]'', miz Gwengolo 2014, niv. 608, p.17. 

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

== Da welout ==
=== Liammoù diabarzh ===
* [[Keltia]]

=== Liammoù diavaez ===
{{wikeriadur}}
* {{en}} [http://www.scotland.org/ Scotland.org], lec'hien dor ofisiel diwar-benn Bro-Skos renet gant Gouarnamant Skos.
* {{en}} [http://www.gov.scot Scottish Government], lec'hien ofisiel [[Gouarnamant Skos]].
* {{en}} [http://www.scottish.parliament.uk/ Scottish Parliament], lec'hien ofisiel ar [[Parlamant Skos]].
* {{en}} [http://www.visitscotland.com/ Visit Scotland], lec'hien ofisiel Ofis Skos an Touristed.
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20000816044323/http://www.nas.gov.uk/ National Archives of Scotland], lec'hien ofisiel diwar Dielloù Ofisiel Bro-Skos.
* {{en}} [http://www.scotreferendum.com/ Your Scotland, Your Referendum], lec'hien ofisiel referendom diwar an dizalc'h.

&lt;!--

--&gt;
{{Keltia}}

[[Rummad:Bro-Skos| ]]
[[Rummad:Rouantelezh-Unanet]]
[[Rummad:Pastelloù Dilennel Europat er Rouantelezh-Unanet]]</text>
      <sha1>lrukw9gr5yiswzvcqur4larj6yc7eik</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tabula Capuana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17312</id>
    <revision>
      <id>2194007</id>
      <parentid>1944137</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T15:16:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4172" sha1="joj2r3dtm0krqwal1wgax9lv6hwo5pm" xml:space="preserve">An eil testenn hirañ skrivet e [[etruskeg]] eo an Tabula Capuana. Un dablezenn terracotta, a 50 sentimetr war 60, gant un enskrivadur hir, a c'heller lennañ 390 anezho. Kavet e oa bet e bered e Santa Maria di Capua Vetere, e [[Kapua]] ha miret eo e Berlin.

E niver en ''Thesaurus Linguas Etruscae'' (TLE) a zo 7002


==An destenn==

En ur skrid heñvel a-walc'h ouzh an hini graet gantañ e [[Kampania]] er pempved kantved eo skrivet. Rannet eo e deg kevrenn gant linennoù a-blaen.


Lizherennoù etre krommel a zo arvarus


&lt;div style=&quot;float: center; border: solid #0000ff 1px;background-color:#D0E9FF; margin: 1px;&quot;&gt;

(v)acil -(uxu)

(a)i savicnes satiriasa(xiia)-----------------------------

--(erithuthcu) vacil šipir šuri lethams(u)----l ci tartiria

cim cleva acasri halx tei vacil ice(u)šuni savl---asie------m

ul(u)rizile picasri savlasieis vacil lunašie faca ixnac fuli

nušnes vacil savcnes itna mulirizile picas (š)iian(e) vacil l

ethamsul scuvune marzac saca 

i(š)vei tule ilucve a(p)irase lethamsul ilucu cu iesxu perpri cipen (a)pires

racvanies huth zusle rithna(i) tul tei snuza(i)nt eh(a)maith c(u)veis c(a)thnis f(an))

i(ri) marzaintehamaithi ital sacri utus ec unzaiiti alxu scuvse rithna tu

l tei ci zusieacunsiricima nuntheri eth išuma zuslevai apire nunther

i avthletha(i)um vacil ia lethamsul nuntheri vacil ia rithna taeth athene

i ca perpri celu tule aprirase unial(th)i (turza)esx(a)thce ei iš(um un) ialth ara

epnicei nunth(c)uciiei tu(rza)i ri(thnai t)ae iti i(a) halx aper tule aphes ilucu vacil zu xn

e elfa rithnai tul tr(a)i(svan)ec c(a)lus zusle(va) atu--ne(in p)avinaith acas aph

es ci ta(r)t(i)ria ci (tur)za(rith)nai tula sn(e)naz(i)ulas t(r)a(v)aiuser hivus ni(th)usc ri

thnai tula hivus travaius(er) s)ne(na ziulas)

išvei tule iluc(v)e a(pirase) laruns ilucu hux š(a)nti (h)uri alxu esxath (s)an(ulis) mulu

rizile zizr(ii)n p(uiian acasri) t(inia)n tule lethamsul il(u)cu perpri šanti arvus

ta aius nuntheri

acalve aper tules aiuzie lethamsul i(uc)u perpri šanti mav(i)lu tuleiti

(r) šve(l) fa(l)a(u hu)- (husili) tule ve(lthurt)---c la(v)t(un) i(cni) seril turz(a) esxathce pa

cusna(š)i(e) thanurari tur(za e)sxath(ce)-(is)-(lav)tun icni zusle (š)ixaciiul eses salxe

icalaieic (l)e(ši)---sti(t)ai(z)ei zal (r)apa z(al) -(a)--(viai a)--(lav)tu(n) (ic)ni (š)e(ril) turza e

sxathce laxuth nunthe(ri)- ea(c)-a(ca)s(ri la) xth t(u)rza is esx(ath)--(e)cl--u (acas) e th zusleva a

(s)ti(t)iizei acas(r)i pa(cu)----(š)--(thu)---lathium(iai) z'usle)i š(i)xaiei (art)iriia i fa(nu)se p(ap)thiai ra

(i)ucexiniai t(e)i turza esxathce (e)---ls

par (alš)i ilucve išvei tule ti(n)unus sethumsa (lc) ilucu perpri cipen tartiria v(ac)i (f)

ulinuš(n)-----(v)------

e tula natinu(s)nal ilucu (i)tuna fulinušnai th enu(nte) th----

macvilulule papui (api)rase iluc(v)----th a(sxr)a turz(a e)sxa(thce)---ae(s r)apa

fu---um- ur----(l)----(iie)------(ti)š (e)rsi hefina (r)apa

rita papathi (u)----(t)urza e(sxathce)----(i)--(ce)

ta----sath)ix raxu(th t)ar

vuthcisasin(ezia)

zal thirie(a)------ta

rti(ria)-------(a)--(i)s(ela)s cerur(a)

zl lu--(ni)----

(s)-----l

išv(ei) t(ule)--------i(š)e

(rai)----(aiš-e)

š(tul-t)------(e)fani

ri (r)iia----(pra)i

(p)---(m)-------(l)

vac(il) (z)-----uri

(nei)------rith(n)

ai t(ul)----(sver nunth)

(t)---(m)-----us tule

esx-----(iax)----(exi)

t(un)---(u)------(m)a

x(c)i----x(a)-----(latr)

es------(etu esiveiei)

sltsut(h)-(ui)

išsve(i tule)---- el(th)a(i)tec(th)a

(m) cuiti--(tin)-----(turza)--es

xath(ce)-----us (a)-(a)s ce(lutu)

aper tul----(s)-ale

ce--e--(lc)--------(ri)t(ai)----aclxa)

nisc lavtunu(i) i(cni----(z(a)--(s h)

---(ur) is zixunce

&lt;/div&gt;


Disklaer eo ster an destenn. Seblant a ra ez eo un doare deiziadur lidel

==Liammoù Diavez==

*[https://web.archive.org/web/20060712094152/http://spazioinwind.libero.it/popoli_antichi/Etruschi/tegola.html Ur bajenn a-zivout an dablezenn, e Italianeg]


==Andon==


*Material for the Study of the Etruscan Language, Murray Fowler &amp; R.C Wolfe, University of Wisconsin Press, 1965


==Gwelet ivez==
*[[etruskeg]]
*[[Liber linteus]]
*[[Tablezennoù Pyrgi]]

[[Rummad:Etruskeg]]</text>
      <sha1>joj2r3dtm0krqwal1wgax9lv6hwo5pm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tripoli (Liban)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19313</id>
    <revision>
      <id>2194028</id>
      <parentid>2191414</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T21:49:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="815" sha1="k9h80t220x7oigvbqruxfushzduu08p" xml:space="preserve">:[[File:Disambig bordered fade.svg|19px]] ''Evit implijoù all, gwelet [[Tripoli (disheñvelout)]]''

'''Tripoli''' (ﻄﺮﺍﺒﻠﻮﺱ,Ṭrāblus en [[arabeg]]), eil kêr eus [[Liban]] dre he foblañs hag he fouez.

== Liammoù diavaez ==

* {{en}} {{fr}} [https://web.archive.org/web/20060217112101/http://www.destinationlebanon.com/Promenade/tripoli.asp Destination Lebanon: Tripoli] (gant ur gartenn ha luc'hskeudennoù) ;

* {{en}} [https://web.archive.org/web/20061110081709/http://www.lebanon-fair.com/ Foar Etrebroadel] ;

* {{en}} [https://web.archive.org/web/20061018064318/http://www.tripoli-lebanon.com/tourism.html Tripoli-Lebanon.com] (gant savadurioù meur Tripoli) ;

* {{en}} [https://web.archive.org/web/20170628202604/http://www.tripoli-city.org/ Tripoli-City.org] .

[[Rummad:Kêrioù Liban]]</text>
      <sha1>k9h80t220x7oigvbqruxfushzduu08p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Igor Setchin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23804</id>
    <revision>
      <id>2194013</id>
      <parentid>1945150</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T17:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2194013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="773" sha1="n76ysqpgh4ryp2offd1b9yta97fo1cu" xml:space="preserve">{{Danvez pennad}}
[[Restr:Igor Sechin1 (cropped).jpg|thumb|250px]]
'''Igor Ivanovitch Setchin''' ([[ruseg]] : Игорь Иванович Сечин), bet ganet d'ar 7 a viz Gwengolo 1960 e [[Sant-Petersbourg|Leningrad]] (neuze e [[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia|RSKS Rusia]]), zo un den a afer hag ur politikour rusian.

Er bloavezhioù 1970 e oa troour evit an [[Tirlu soviedel|Arme Soviedel]] en [[Afrika]]. Etre [[1991]] ha [[1996]] e voe e penn kabined [[Vladimir Poutin]], a oa eil-maer Sant-Petersbourg d'ar c'houlz-se. Gwelet e vez evel un ezel eus kelc'h kentañ ar prezidant rusian c'hoazh. Abaoe 2012 emañ e penn [[Rosneft]]. 


{{DEFAULTSORT:Setchin, Igor}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1960]]
[[Rummad:Tud a afer Rusia]]
[[Rummad:Politikourien Rusia]]</text>
      <sha1>n76ysqpgh4ryp2offd1b9yta97fo1cu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Central Intelligence Agency</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24111</id>
    <revision>
      <id>2194004</id>
      <parentid>2193975</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T13:25:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2194004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3000" sha1="3s89nik99qoehetd597mkya8rvkb89p" xml:space="preserve">{{Databox}}
[[Skeudenn:Seal of the Central Intelligence Agency.svg|thumb|130px|Logo ar CIA]]
Ar '''Central Intelligence Agency''' (berraet en '''CIA''') zo ur [[Servij titouriñ|servij titouriñ en estrenrvo]] trevour eus [[gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika]] ha kefridiet da harpañ ar [[surentez vroadel]] dre dastum hag analizañ titouroù eus ar bed-holl hag ivez da seveniñ [[Oberiadur guzh|oberiadurioù kuzh]]. Pennlec'h an ajañs a zo er [[George Bush Center for Intelligence]] e [[Langley (Virginia)|Langley]], e [[Virginia]], lesanvet ivez &quot;'''Langley'''&quot;. Un ezel diazez eo ar CIA e [[kumuniezh titouriñ ar stadoù-Unanet]]. E penn an aozadur abaoe 2004 e vez [[Director of National Intelligence|rener broadel an titouriñ]], hag a rank degas kuzulioù ha titouroù d'ar [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|prezidant]] ha d'ar [[KAbined (SUA)|c'habined]], met sikour a ra ivez dre degas titouroù da aozadurioù lies evel an [[nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet]] ha betek kevredidi estren.

E penn ar CIA e kaver ur [[Director of the Central Intelligence Agency|rener]] ha rannet eo an aozadur e meur a zirektorelezh, evel direktorelezh an analizañ ha [[Directorate of Operations (CIA)|direktorelezh an oberiadurioù]]. An difoc'h bras a vez gant ar [[Federal Bureau of Investigation]] (FBI), eo ar CIA n'en deus ket galloudoù na kefridioù polis ha mennet eo dreist-holl gant an titouriñ en estrenvro, evit an tiriad broadel n'eus nemet an [[National Resources Division]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How does the FBI differ from the Central Intelligence Agency? |url=https://www.fbi.gov/about/faqs/how-does-the-fbi-differ-from-the-central-intelligence-agency |access-date=February 22, 2023 |website=Federal Bureau of Investigation |language=en-us |archive-date=February 22, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230222034540/https://www.fbi.gov/about/faqs/how-does-the-fbi-differ-from-the-central-intelligence-agency |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ar CIA a rank liammañ an holl oberiadurioù [[Titour denel (titouriñ)|titouriñ denel]] (HUMINT). Ar CIA en deus sikouret broioù da sevel ajañsoù titouriñ, ha sikour a ra kalz aozadurioù estren. Levezon politikel a zo gant ar CIA dre kas da benn oberiadurioù gant [[Damsoudard|unvezioù damsoudardel]], evel re ar [[Special Activities Center|servij ispisial]]. Harpañ a ra ivez strolladoù politikel ha gouarnamantoù estren, dre kenstrollañ, krouiñ steuñvioù, [[Doareoù goulennata kreñvaet|gourdoniñ hag harpañ jahinerezioù]], hag harp teknikel. Kemeret en deus perzh e meur a [[Emelladur ar Stadoù-Unanet er cheñchamantoù renad|cheñchamant renad]] ha savet steuñvioù evit lazhañ pennoù gouarnamant en estrenvro hag ivez [[sponterezh|tagadennoù sponterezh]] war trevourien.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:PD CIA}}
*[https://www.cia.gov/index.html Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Spierezh]]
[[Rummad:Polisoù kuzh]]</text>
      <sha1>3s89nik99qoehetd597mkya8rvkb89p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll ar melestradurezhioù o deus embannet timbroù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42868</id>
    <revision>
      <id>2194010</id>
      <parentid>2193995</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T16:49:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanjee</username>
        <id>563</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2194010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16438" sha1="q2p1snfp8yuc1bj1h3hgmetrh01qnbp" xml:space="preserve">Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]].

== [[Afrika]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]]
*[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]]
*[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]]
*[[Timbroù Anjouan|Anjouan]]
*[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]]
*[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]]
*[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]]
*[[Timbroù Ascension|Ascension]]
*[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]]
*[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]]
*[[Timbroù Benin|Benin]]
*[[Timbroù Biafra|Biafra]]
*[[Timbroù Botswana|Botswana]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]]
*[[Timbroù Benin|Dahomey]]
*[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]]
*[[Timbroù Djibouti|Djibouti]]
*[[Timbroù Egipt|Egipt]]
*[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]]
*[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]]
*[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]]
*[[Timbroù Eritrea|Eritrea]]
*[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]]
*[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]]
*[[Timbroù Gambia|Gambia]]
*[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]]
*[[Timbroù Griqualand|Griqualand]]
*[[Timbroù Ifni|Ifni]]
*[[Timbroù Inhambane|Inhambane]]
*[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]]
*[[Timbroù Joubaland|Joubaland]]
*[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]]
*[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]]
*[[Timbroù Katanga|Katanga]]
*[[Timbroù Kenya|Kenya]]
*[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]]
*[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]]
*[[Timbroù Kionga|Kionga]]
*[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]]
*[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]]
*[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]]
*[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]]
*[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]]
*[[Timbroù Lagos|Lagos]]
*[[Timbroù Lesotho|Lesotho]]
*[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]]
*[[Timbroù Maouritania|Maouritania]]
*[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]]
*[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]]
*[[Timbroù Moheli|Moheli]]
*[[Timbroù Mozambik|Mozambik]]
*[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]]
*[[Timbroù Namibia|Namibia]]
*[[Timbroù Natal|Natal]]
*[[Timbroù Niger|Niger]]
*[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]]
*[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]]
*[[Timbroù Obock|Obock]]
*[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]]
*[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]]
*[[Timbroù Quelimane|Quelimane]]
*[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]]
*[[Timbroù Rodezia|Rodezia]]
*[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]]
*[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]]
*[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]]
*[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]]
*[[Timbroù Sechelez|Sechelez]]
*[[Timbroù Senegal|Senegal]]
*[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]]
*[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]]
*[[Timbroù Somalia|Somalia]]
*[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]]
*[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]]
*[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]]
*[[Timbroù Stellaland|Stellaland]]
*[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]]
*[[Timbroù Swaziland|Swaziland]]
*[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]]
*[[Timbroù Tchad|Tchad]]
*[[Timbroù Tete|Tete]]
*[[Timbroù Transvaal|Transvaal]]
*[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]]
*[[Timbroù Zambezia|Zambezia]]
*[[Timbroù Zambia|Zambia]]
*[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]]
*[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]]
&lt;/div&gt;

== [[Amerika]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Anguilla|Anguilla]]
*[[Timbroù Antigua|Antigua]]
*[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]]
*[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]]
*[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]]
*[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]]
*[[Timbroù Aruba|Aruba]]
*[[Timbroù Bahamas|Bahamas]]
*[[Timbroù Barbuda|Barbuda]]
*[[Timbroù Belize|Belize]]
*[[Timbroù Bermuda|Bermuda]]
*[[Timbroù Bolivia|Bolivia]]
*[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]]
*[[Timbroù Chile|Chile]]
*[[Timbroù Corrientes|Corrientes]]
*[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]]
*[[Timbroù Curaçao|Curaçao]]
*[[Timbroù Dominika|Dominika]]
*[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]]
*[[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)|Inizi Grenadinez (norzh)]]
*[[Timbroù Inizi Grenadinez (su)|Inizi Grenadinez (su)]]
*[[Timbroù Greunland|Greunland]]
*[[Timbroù Guatemala|Guatemala]]
*[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]]
*[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]]
*[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]]
*[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]]
*[[Timbroù Inini|Inini]]
*[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]]
*[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] 
*[[Timbroù Jamaika|Jamaika]]
*[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]]
*[[Timbroù Martinik|Martinik]]
*[[Timbroù Montserrat|Montserrat]]
*[[Timbroù Nevis|Nevis]]
*[[Timbroù Panama|Panama]]
*[[Timbroù Paraguay|Paraguay]]
*[[Timbroù Perou|Perou]]
*[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]]
*[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]]
*[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]]
*[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]]
*[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]]
*[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]]
*[[Timbroù Sant Visant|Sant Visant]]
*[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]]
*[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]]
*[[Timbroù Surinam|Surinam]]
*[[Timbroù Tobago|Tobago]]
*[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]]
&lt;/div&gt;

== [[Antarktika]] hag all ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]]
*[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]]
*[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]]
*[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]]
*[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]]
&lt;/div&gt;

== [[Azia]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]]
*[[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]]
*[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]]
*[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]]
*[[Timbroù Armenia|Armenia]]
*[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]]
*[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]]
*[[Timbroù Bangkok|Bangkok]]
*[[Timbroù Bamra|Bamra]]
*[[Timbroù Barwani|Barwani]]
*[[Timbroù Batoum|Batoum]]
*[[Timbroù Bhopal|Bhopal]]
*[[Timbroù Bhor|Bhor]]
*[[Timbroù Bijawar|Bijawar]]
*[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]]
*[[Timbroù Bouchir|Bouchir]]
*[[Timbroù Brunei|Brunei]]
*[[Timbroù Bundi|Bundi]]
*[[Timbroù Chamba|Chambâ]]
*[[Timbroù Datia|Datia]]
*[[Timbroù Dhâr|Dhâr]]
*[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]]
*[[Timbroù Faridkot|Faridkot]]
*[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]]
*[[Timbroù Gwalior|Gwalior]]
*[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Holkar|Holkar]]
*[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]]
*[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]]
*[[Timbroù Idar|Idar]]
*[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]]
*[[Timbroù India - Tiriadoù gall|India - Tiriadoù gall]]
*[[Timbroù Jaipour|Jaipour]]
*[[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]]
*[[Timbroù Jasdan|Jasdan]]
*[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]]
*[[Timbroù Jhind|Jhind]]
*[[Timbroù Kambodja|Kambodja]]
*[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]]
*[[Timbroù Kedah|Kedah]]
*[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]]
*[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]]
*[[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]]
*[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]]
*[[Timbroù Labuan|Labuan]]
*[[Timbroù Las Bela|Las Bela]]
*[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]]
*[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]]
*[[Timbroù Morvi|Morvi]]
*[[Timbroù Nabha|Nabha]]
*[[Timbroù Nandgam|Nandgam]]
*[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]]
*[[Timbroù Orcha|Orcha]]
*[[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]]
*[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]]
*[[Timbroù Pakistan|Pakistan]]
*[[Timbroù Patiala|Patiala]]
*[[Timbroù Penang|Penang]]
*[[Timbroù Perak|Perak]]
*[[Timbroù Perlis|Perlis]]
*[[Timbroù Pounch|Pounch]]
*[[Timbroù Rajpipla|Rajpipla]]
*[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]]
*[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]]
*[[Timbroù Sabah|Sabah]]
*[[Timbroù Sarawak|Sarawak]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]]
*[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]]
*[[Timbroù Soruth|Soruth]]
*[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]]
*[[Timbroù Tibet|Tibet]]
*[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]]
*[[Timbroù Touva|Touva]]
*[[Timbroù Travancore|Travancore]]
*[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]]
*[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]]
*[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]]
&lt;/div&gt;

== [[Europa (kevandir)|Europa]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]]
*[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]]
*[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]]
*[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]]
*[[Timbroù Aldernez|Aldernez]]
*[[Timbroù Allenstein|Allenstein]]
*[[Timbroù Andorra|Andorra]]
*[[Timbroù Arad|Arad]]
*[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]]
*[[Timbroù Aunus|Aunus]]
*[[Timbroù Baden|Baden]]
*[[Timbroù Barcelona|Barcelona]]
*[[Timbroù Bavaria|Bavaria]]
*[[Timbroù Belarus|Belarus]]
*[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]]
*[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]]
*[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]]
*[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]]
*[[Timbroù Brunswick|Brunswick]]
*[[Timbroù Campione|Campione]]
*[[Timbroù Danzig|Danzig]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]]
*[[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]]
*[[Timbroù Epira|Epira]]
*[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]]
*[[Timbroù Fiume|Fiume]]
*[[Timbroù Galitsia|Galitsia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]]
*[[Timbroù Hamburg|Hamburg]]
*[[Timbroù Hannover|Hannover]]
*[[Timbroù Heligoland|Heligoland]]
*[[Timbroù Ikaria|Ikaria]]
*[[Timbroù Ingria|Ingria]]
*[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]]
*[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]]
*[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]]
*[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]]
*[[Timbroù Istria|Istria]]
*[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]]
*[[Timbroù Italia|Italia]]
*[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]]
*[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]]
*[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]]
*[[Timbroù Karelia|Karelia]]
*[[Timbroù Karintia|Karintia]]
*[[Timbroù Katalonia|Katalonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]]
*[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]]
*[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]]
*[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Kroatia|Kroatia]]
*[[Timbroù Lemnos|Lemnos]]
*[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]]
*[[Timbroù Lituania|Lituania]]
*[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]]
*[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]]
*[[Timbroù Makedonia|Makedonia]]
*[[Timbroù Manav|Manav]]
*[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]]
*[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]]
*[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Lituania|Memel]]
*[[Timbroù Modena|Modena]]
*[[Timbroù Moldova|Moldova]]
*[[Timbroù Montenegro|Montenegro]]
*[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]]
*[[Timbroù Parma|Parma]]
*[[Timbroù Polonia|Polonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]]
*[[Timbroù Portugal|Portugal]]
*[[Timbroù Prusia|Prusia]]
*[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]]
*[[Timbroù Romagna|Romagna]]
*[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]]
*[[Timbroù Saarland|Saarland]]
*[[Timbroù Saksonia|Saksonia]]
*[[Timbroù Samos|Samos]]
*[[Timbroù Sardigna|Sardigna]]
*[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]]
*[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]]
*[[Timbroù Slovenia|Slovenia]]
*[[Timbroù Slovakia|Slovakia]]
*[[Timbroù Spagn|Spagn]]
*[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]]
*[[Timbroù Sveden|Sveden]]
*[[Timbroù Szeged|Szeged]]
*[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]]
*[[Timbroù Thessalia|Thessalia]]
*[[Timbroù Thüringen|Thüringen]]
*[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]]
*[[Timbroù Toskana|Toskana]]
*[[Timbroù Udine|Udine]]
*[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]]
*[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]]
*[[Timbroù Wenden|Wenden]]
*[[Timbroù Württemberg|Württemberg]]
*[[Timbroù Zadar|Zadar]]
&lt;/div&gt;

== [[Okeania]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]]
*[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]]
*[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]]
*[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]]
*[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]]
*[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]]
*[[Timbroù Guam|Guam]]
*[[Timbroù Hawaii|Hawaii]]
*[[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]]
*[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]]
*[[Timbroù Kiribati|Kiribati]]
*[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]]
*[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]]
*[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]]
*[[Timbroù Nauru|Nauru]]
*[[Timbroù Niue|Niue]]
*[[Timbroù Palau|Palau]]
*[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]]
*[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]]
*[[Timbroù Queensland|Queensland]]
*[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]]
*[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]]
*[[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Tahiti|Tahiti]]
*[[Timbroù Tasmania|Tasmania]]
*[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]]
*[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]]
*[[Timbroù Vanuatu|Vanuatu]]
*[[Timbroù Victoria|Victoria]]
*[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]]
*[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]]
&lt;/div&gt;

== [[Reter-Kreiz]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]]
*[[Timbroù Aden|Aden]]
*[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]]
*[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]]
*[[Timbroù Dubai|Dubai]]
*[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]]
*[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]]
*[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]]
*[[Timbroù Katar|Katar]]
*[[Timbroù Kilikia|Kilikia]]
*[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]]
*[[Timbroù Manama|Manama]]
*[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]]
*[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]]
*[[Timbroù Smyrna|Smyrna]]
*[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]]
*[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]]
*[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]]
*[[Timbroù Yemen|Yemen]]
*[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]]
*[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]]
&lt;/div&gt;

== Pennad kar ==
*[[Istor an timbroù]]

[[Rummad:Timbrouriezh]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]]</text>
      <sha1>q2p1snfp8yuc1bj1h3hgmetrh01qnbp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Go-Betweens</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49830</id>
    <revision>
      <id>2194014</id>
      <parentid>1949424</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T17:24:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2858" sha1="4lz6slbhmgi5i9axx8venkqjm744fw9" xml:space="preserve">[[Skeudenn:The go betweens.jpg|thumb|270px|The Go-Betweens e 2005: Robert Forster ha Grant McLennan (a-dreñv)]]
'''The Go-Betweens''' a oa unan eus strollad pop rock indie brudetañ [[Aostralia]].
Savet eo bet gant [[Robert Forster]] (29 a viz Even [[1957]]) ha [[Grant McLennan]] (12 a viz C'hwevrer [[1958]] - 6 a viz Mae [[2006]]) e [[Brisbane]] e [[1977]]. Er strollad eo bet ivez [[Lindy Morrison]] (taboulinoù), Robert Vickers (gitar boud), Amanda Brown (bioloñs, hirvombard), John Wilsteed (gitar boud), Glenn Thompson (taboulinoù), hag Adele Pickvance (gitar boud).
Berzh en deus graet ar strollad e-touez ar vurutellerien, nebeutoc'h a verzh en doe avat e-touez ar selaouerien. E-touez kanaouennoù brudetañ The Go-Betweens emañ &quot;Cattle and Cane&quot; (1983) (lakaet e-touez an 30 kanaouenn gwellañ bet savet en Aostralia gant ''Australasian Performing Right Association'' e [[2001]]) ha &quot;Streets of Your Town&quot; (1988). Divodet e voe ar strollad e [[1989]] goude m'en defe lakaet c'hwec'h albom da zont er-maez. Er bloavezhioù 1990 e labouras McLennan ha Forster pep hini diouzh e du, ha savet e voe The Go-Betweens en-dro e [[2000]]. Ouzhpenn McLennan ha Forster e teuas sonerien ar strollad amerikan [[Sleater-Kinney]] hag asambles e savjont ar bladenn anvet ''The Friends of Rachel Worth''. E (2005 e oa Forster, McLennan, Adele Pickvance (gitar boud) ha Glenn Thompson (taboulinoù)er strollad.
E miz Here [[2005]] e teuas er-maez ar bladenn ''Oceans Apart'' (priz ARIA ar bladenn wellañ).
D'ar 6 a viz Mae [[2006]] e varvas Grant McLennan en e di e [[Brisbane]], e-keit ma oa kousket. Robert Forster a gemennas goude-se e oa echu da vat gant ar strollad.

== Pladennaoueg ==
=== Pladennoù ''single'' ===
* &quot;Lee Remick/Karen&quot; ([[Able Label]], 1978)
* &quot;People Say/Don't Let Him Come Back&quot; (Able Label, 1979)
* &quot;I Need Two Heads/Stop before You say It&quot; (Missing Link/[[Postcard Records]], 1980)

=== Pladennoù klok ===
* ''[[Send Me A Lullaby]]'' (1982)
* ''[[Before Hollywood]]'' (1983)
* ''[[Spring Hill Fair]]'' (1984)
* ''[[Liberty Belle and the Black Diamond Express]]'' (1986)
* ''[[Tallulah]]'' (1987)
* ''[[16 Lovers Lane]]'' (1988)
* ''[[The Friends of Rachel Worth]]'' (2000)
* ''[[Bright Yellow Bright Orange]]'' (2003)
* ''[[Oceans Apart]]'' (2005)
* ''Live In London'' (2005)
* ''Worlds Apart EP'' (2005)

=== Dastumadegoù ===
* ''[[1978-1990]]'' (1990)
* ''[[Bellavista Terrace: Best of the Go-Betweens]]'' (1999)
* ''[[78 'til 79 the Lost Album]]'' (1999)

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20081103035716/http://www.go-betweens.net/ www.go-betweens.net] Lec'hienn ofisiel

{{DEFAULTSORT:Go-Between, The}}
[[Rummad:Strolladoù sonerezh ar bloavezhioù 1970]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh ar bloavezhioù 1980]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh ar bloavezhioù 2000]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh Aostralia]]</text>
      <sha1>4lz6slbhmgi5i9axx8venkqjm744fw9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tux</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52067</id>
    <revision>
      <id>2194030</id>
      <parentid>2193622</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T23:02:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7554" sha1="29y0lynxwt36sfh7f195pa2rfa76q06" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Tux.png|thumb|right|Tux ar [[Mank (evn)|Mank]], [[maskotenn]] [[Linux]] (Tresadenn orin gant [[Larry Ewing]] graet gant [[GIMP]]) ]]
'''Tux''' eo [[maskotenn]] ofisiel [[Linux]]. E implij a zo dieub ha kavet e vez e meur a logo kenwerzhel pe amatour liammet ouzh Linux.

== Istor ==
Tresadenn an dudenn a zo bet choazet goude ur genstrivadeg aozet e [[1996]] ma oa aet ar [[maout]] gant [[Larry Ewing]]. Implij a ra [[GIMP]], ar poellad dieub pennañ implijet war Linux hag a servij da grouiñ pe cheñch skeudennoù pe tresadennoù. Un dudenn ijinet eo, hag a ziskouez ur seurt [[mankig glas]]. Ar soñj a oa bet roet gant [[Alan Cox]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081102210111/http://www.ussg.iu.edu/hypermail/linux/kernel/9605/0237.html Re: Linux logo], [[Alan Cox]], {{Deiziad|2|Mae|1996|en informatique}}&lt;/ref&gt; ha peurechuet gant [[Linus Torvalds]],&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081014133745/http://www.ussg.iu.edu/hypermail/linux/kernel/9605/0855.html Re: Linux Logo prototype.], [[Linus Torvalds]], {{Deiziad|9|Mae|1996|en informatique}}&lt;/ref&gt; krouer [[kraoñell Linux]].

Linus a zo bet awenet gant ur poltred&lt;ref&gt;[ftp://ftp.cs.helsinki.fi/pub/Software/Linux/Kernel/v1.3/ccpenguin.jpg Ar poltred] en deus awenet [[Linus Torvalds]]&lt;/ref&gt; en deus kavet war ul lerc'hienn [[File Transfer Protocol|FTP]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180709215726/https://lkml.org/lkml/1996/5/6/44 Re: Linux logo], [[Linus Torvalds]]&lt;/ref&gt;, o tiskouez tudennig ur mank o tennañ da tudennoù [[Creature Comforts]] gant [[Nick Park]]&lt;ref&gt;[http://www.youtube.com/watch?v=lxyvs1miQM0&amp;mode=related&amp;search= Creature Comforts: I ate so much] war [[YouTube]]&lt;/ref&gt;.

An anv a zo bet kinniget gant James Hughes. Dont a ra deus ar ger amerikan ''tuxedo'' lerc'h m'eo bet lammet an dibenn, ar ger o talvezout « [[smoking]] ». James Hugues, en ur mail kaset an 10 a viz Even 1996, a ginnig ur retro-gwreskanv savet gant ar gerioù '''''T'''orvalds'' hag [[UNIX|'''''U'''ni'''x''''']]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20040412205236/http://www.sjbaker.org/tux/#whyTux A Complete History of Tux, Why is He Called &quot;Tux&quot;?]&lt;/ref&gt;.

Tu 'zo a lare ne oa ket ar maskotenn gwall vat evit skeudenn Linux dre ma ne oa ket ar mank ul loen galloudus-tre&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070928015725/http://www.indwes.edu/faculty/bcupp/lookback/Tux/sjbaker.orgtux.html#controversy But aren't Penguins a bit - well - feeble?]&lt;/ref&gt;. Linus Torvalds en deus respontet ne soñjfe den ebet da se ma vefe karget gant ur mank korrig, a red buan hag en deus ur pigoz kalet-tre&lt;ref&gt;[http://groups.google.com/group/comp.os.linux.announce/msg/fea2a95e1ea56490 Linux v2.0 released] : [[Linus Torvalds]] war comp.os.linux.announce&lt;/ref&gt;.

== Neuz ==

[[Image:Adelie Penguin.jpg|right|thumb|130px|Ur [[mank Adelie]]]]

Maskotenn Linus a zo ur [[Mank (evn)|Mank]].

Kalz a dud a soñj eo maskotenn Linux ur [[pengouin]], dreist-holl peogwir e saozneg, ar ger ''mank'' a zo ''penguin''. Ar pezh a vez lâret e brezhoneg evel ur [[erev]] a zo ul labous eus an emisferenn norzh eus familh an [[alcidae]], a c'hell nijal, padal, ar mank na vev nemet en emisferenn su. Er yezh pemdezieg, implij ar gêr &quot;erev&quot; e plas &quot;mank&quot; a zo un drougimplij eus ar yezh a c'hoarvez alies-tre&lt;ref&gt;{{Entrée TLFi|pingouin}}&lt;/ref&gt;.

Tux na ziskouez gouenn ebet eus an 19 a zo war ar voull, memes ma tenn d'ur mank Adeli, ha ma [[Linus Torvalds]] en deus kavet e tenne d'ur [[mankig glas]]. Kontet e vez eo bet dantet gant ur mank e-pad unan eus e veajoù.
Kalz a arzourien o deuz graet stummoù all. En disorc'h e vez kalzig a krouadurioù fentus&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080610024828/http://tux.crystalxp.net/ Kummuniezh tud o kenderc'hel tresadennoù Tux]&lt;/ref&gt;..

&lt;gallery&gt;
Image:Tux.svg|Tux e kalite uhel
Image:Tux-simple.svg|Tux kalite uhel vektoriset
Image:Crystal_128_penguin.png|Tux [[Commons:Category:Crystal icons|Crystal]] 1&lt;sup&gt;añ&lt;/sup&gt; stumm (ur soñj eus un ezel deus crystalxp.net)

Image:NewTux.svg|Tux « crystaliset »
&lt;/gallery&gt;

== Implij ==
E-barzh dasparzhadurioù zo eus Linux evez gwelet Tux e-pad ar [[boot]]. Tux a zo un tudenn eus ar [[webcomic]] ''[[User Friendly]]''. [[TUX web server|TUX]] a zo anv ur servijer web diazezet war Linux.

===C'hoarioù video===

[[Skeudenn:SuperTux-Milestone1 9.png|thumb|right|Tux as the player character protagonist of ''SuperTux'']]
Tux en deus kemeret perzh e kummuniezh Linux evel Mario e hini [[Nintendo]]. Dre-se, ur bern c'hoarioù urzhiataer, an aliesañ [[poellad frank|poelladoù frank]] hag [[open-soucre]] evit Linux. En o zouez :

*''[[Age of Empires III]]'': un [[RTS]] graet gant [[Microsoft]]. Unan eus an anvioù ankivil roet d'ar chas a zo 'Tux the conqueror' by [[Microsoft]]&lt;ref&gt;[http://www5e.biglobe.ne.jp/~yueyue/shipname2.htm] - Age of Empires III listenn anvioù chas (e Japaneg)&lt;/ref&gt;.
*''[http://www.steinke.net/tux/ Tux on the Run]'': ur puzzle-game programmet e [[JAVA]] graet gant Lennart Steinke.
*''[https://web.archive.org/web/20110312041858/http://www.reptilelabour.com/software/chromium/ Chromium B.S.U.]'': ur space-shooter lec'h ma z'eus Tux o ezañ ur power-up.
*''[http://tuxaqfh.sourceforge.net/ Tuxedo T. Penguin: A Quest for Herring]'': Ur c'hoari troienn e 3D digoust.
*''[http://xtux.sourceforge.net/index.html XTux]'' un emgann d'ar marv o ziskouez tudennoù eus ar poelladoù frank o stourm a-eep Microsoft.
*''[http://freedroid.sourceforge.net/ FreeDroidRPG]'': Un [[RPG]], lec'h m'eo Tux un alien (Linarian) hag a zo trapet war an Douar.Ret eo dezhañ en el gannañ gant droidoù evit dreistvevañ.
*''[[OpenArena]]'': Un tudenn a zo anved &quot;Penguin&quot; hag a zo un den gwisket e Tux.
*''[[Pingus (c'hoari video)|Pingus]]'': e c'hoari video evel [[Lemmings (c'hoari video)|Lemmings]] lec'h m'eo lakaet manked e plas lemmings.
*''[[SuperTux]]'': ur c'hoari [[platform]] awenet gant ''[[Super Mario Bros.]]''
*''[[Tux Kart]]'' ha ''[[SuperTuxKart]]'': C'hoari kart awenet gant ''[[Mario Kart]]''.
*''[https://web.archive.org/web/20090918152841/http://www.asymptopia.org/ Tux Math Scrabble]'': Ur Scrabble doare Matematik gant Tux e-barzh.
*''[[Tux Paint]]'': Ur poellad evit ar re yaouank evit tresañ.
*''[[Tux, of Math Command]]'': Ur c'hoari matematik.
*''[[Tux Typing]]'': ur poellad evit deskiñ bizskrivañ.
*''[[Tux Racer]]'': Ur c'hoari evel reoù [[snowboard]], lec'h ma z'eo ar c'hoarier ur mank o diskenn un draonienn war an erc'h.
*''[https://web.archive.org/web/20090918152841/http://www.asymptopia.org/ Tux Word Smith]'': Un doare scrabble.
*''[[FreeCiv]]'': Ur c'hoari doare ''[[Civilization (c'hoari video)|Civilization]]''.
*''[[Wormux]]'': Ur c'hoari strategiezh dre tro awenet gant ''[[Worms (c'hoari video)|Worms]]''.
*''[[Frozen Bubble]]'': Ur puzzle game digoust.
*''[[LinCity|LinCity-NG]]'': Ur c'hoari strategiezh digoust lec'h ma z'eus tu sevel un delwenn Tux.
*''[[Emilia Pinball]]'': Ur Pinball gant Tux.

===Tux er sevenadur poblek===
[[Image:Ebu tux.JPG|thumb|280px|Tux, e tal an [[European Broadcasting Union|EBU]].
*Er RPG war internet ''[[DragonFable]]'', al loenig mank a zo anvet Linus, e liamm gant Linux Torvalds, skrivet eo zoken er c'hoari ez eo a-enep [[Windows]].
*Er webcomic c'hoarierien ''[[Ctrl+Alt+Del]]'', Scott, un implijer Linux en deus ur mank anvet Ted.
*Tu zo gwelout Tux er film ''[[Surf's Up (film)|Surf's Up]]''

== Daveoù ==
&lt;references/&gt;

== Gwelet ivez ==

=== Liammoù diavaez ===
* {{en}} [http://www.isc.tamu.edu/~lewing/linux] : Description de Tux par Larry Ewing, son créateur

[[Rummad:Linux]]
[[Rummad:Maskotennoù]]</text>
      <sha1>29y0lynxwt36sfh7f195pa2rfa76q06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tangi Louarn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78030</id>
    <revision>
      <id>2194049</id>
      <parentid>2106732</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T11:18:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jeanne Angerie</username>
        <id>69197</id>
      </contributor>
      <comment>ouzhpennañ liammoù</comment>
      <origin>2194049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2193" sha1="eljnfxmzhwb1yq7uq8lgbraq5j74fd9" xml:space="preserve">'''Tangi Louarn''', ganet e [[1947]] e [[Pariz]], zo ur stourmer breizhat, mab da [[Alan Louarn]] ha breur [[Lena Louarn]]; kelenner e [[SADED]] eo bet e [[1966]] ; unan eus diazezerien [[Skol An Emsav]] eo bet e [[1970]]&lt;ref&gt;https://www.centreculturelbreton.fr/tag/skol-an-emsav/&lt;/ref&gt; gant Pol Kalvez hag e eontr [[Youenn Olier]] evit pere e vo [[Imbourc'h]] an embannadenn nann-ofisiel. Kendiazezer [[Diwan|skol Diwan Kemper]] eo bet e [[1977]]&lt;ref&gt;https://www.ouest-france.fr/bretagne/les-nouveaux-medailles-de-lordre-de-lhermine-1705466&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://armen.bzh/2024/07/26/anna-vari-et-tangi-une-militance-durable-et-passionnee/

&lt;/ref&gt;, ha prezidant &quot;Karta Europa, Comité Républicain pour la [[Karta Europa ar yezhoù rannvro pe bihanniver|Charte Européenne des Langues]]&quot;&lt;ref&gt;https://www.ouest-france.fr/bretagne/les-nouveaux-medailles-de-lordre-de-lhermine-1705466

&lt;/ref&gt;.

Besprezidant [[Kuzul Sevenadurel Breizh]], kengevredigezh, eo bet, ha goude-se prezidant adalek [[2009]]&lt;ref&gt;https://www.letelegramme.fr/toute-l-information-de-la-bretagne/spanidentite-bretonnespan-le-conseil-culturel-pret-a-faire-sa-mue-406408.php&lt;/ref&gt;. 

Prezidant Kevre Breizh eo bremañ abaoe krouidigezh Kuzul Sevenadurel Breizh, bodadenn guzuliañ, gant Kuzul Rannvro Breizh.
[[Kevre Breizh]] en deus kemeret lec'h Kuzul Sevenadurel Breizh evel kengevredigezh o vodañ an darn vrasañ eus ar c'hevredigezhioù a labour evit sevenadur Breizh. 
Ezel eo Tangi Louarn eus burev ar vodadenn guzuliañ Kuzul Sevenadurel Breizh&lt;ref&gt;Pennad e-barzh Ouest-France an 
 20 a viz Mae 2017 : [[http://www.ouest-france.fr/debats/point-de-vue/pour-une-republique-francaise-multilingue-5005577]]&lt;/ref&gt;. 

==Skridoù==
* Langues régionales ou minoritaires dans la République : [actes du colloque, Rennes, 15 février 2002] / [organisé par l'] association Pour que vivent nos langues [et le] Comité . IEO - [Puylaurens] . [[2003]]. testennoù dastumet, bodet ha kinniget gant [[Henri Giordan]] ha Tangi Louarn. [[Karta europat ar yezhoù rannvro ha minorel]] ([[1992]]) -- Congrès.

{{Porched Breizh}}
{{DEFAULTSORT:Louarn, Tangi}}
[[Rummad:Emsaverien Breizh|Louarn]]
[[Rummad:Urzh an Erminig]]
[[Rummad:SADED]]</text>
      <sha1>eljnfxmzhwb1yq7uq8lgbraq5j74fd9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patrom:Degemer/Keleier</title>
    <ns>10</ns>
    <id>84351</id>
    <revision>
      <id>2194017</id>
      <parentid>2193885</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T18:45:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2194017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1949" sha1="dw6qu2kdey8npsg8pz1q0hmvhsj1qyq" xml:space="preserve">Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]].
&lt;!--### SKEUDENN ###--&gt;
[[Skeudenn:Manu Lann-Huel Fêtes maritimes Brest 2016 01.jpg|150px|right|Manu Lann Huel]]
* [[24 a viz Even]] : daou grenn-douar e Venezuela, lazhet ez eus 920 den d'an nebeutañ ha dek milieroù a dud a zo kollet.
* [[24 a viz Even]] : barrad amzer tomm-gor e kornôg Europa. E Breizh eo tizhet meur a daol-dreist temperadurioù, en tu all da 40°C e meur a lec'h.
* [[22 a viz Even]] : [[Keir Starmer]] a ro e zilez diouzh ar garg a kentañ-ministr eus ar Rouantelezh-Unanet.
* [[11 a viz Even]] : d'an deiz-se eo padet hiroc'h [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|brezel Ukraina]] eget ar [[Brezel-bed kentañ]].
* [[11 a viz Even]] : deroù [[Kib vell-droad ar bed 2026]] e [[Kêr-Vec'hiko]].
* [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]] (''skeudenn'').
* [[7 a viz Even]] : deroù an trede sizhunvezh manifestadegoù e [[Albania]], a-enep ur pezh raktres savadurioù touristel war enez [[Sazan]] skoazellet gant [[Jared Kushner]].
* [[4 a viz Even]] : marvet eo an aozourez bannoù-treset ha sevenerez [[Marjane Satrapi]].
* [[31 a viz Mae]] : [[Tsahal|arme Israel]] a ya war-raok e kreisteiz [[Liban]], en norzh d'ar stêr [[Litani]].
* [[28 a viz Mae]] : marvet eo ar skrivagner ha sevener [[Mikeal Treger]].
* [[28 a viz Mae]] : dilennet eo [[Andris Kulbergs]] da gentañ ministr [[Latvia]].
* [[23 Mae|23-28 a viz Mae]] : skoulad amzer domm-gor e [[Breizh]], evel e broioù all [[Europa ar C'hornaoueg|Kornôg Europa]].
* [[25 a viz Mae]] : gant ar pab [[Leon XIV]] ez eus embannet ur c'helc'hlizher anvet ''[[Magnifica Humanitas]]'', diwar-benn an [[naouegezh artifisiel]].
* [[18 a viz Mae]] : e [[Republik Demokratel Kongo]] e teu adarre ar [[Kleñved viruz Ebola|virus Ebola]] war-wel ha lazhet ez eus gantañ degadoù a dud, e proviñs [[Ituri]] dreist-holl.

{{diac'hubiñ}} 
&lt;noinclude&gt;
[[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dw6qu2kdey8npsg8pz1q0hmvhsj1qyq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2194018</id>
      <parentid>2194017</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T18:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2194018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1953" sha1="j8rorbm8hr8mx1vjvf3piecrp9kvetp" xml:space="preserve">Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]].
&lt;!--### SKEUDENN ###--&gt;
[[Skeudenn:Manu Lann-Huel Fêtes maritimes Brest 2016 01.jpg|150px|right|Manu Lann Huel]]
* [[24 a viz Even]] : daou grenn-douar e [[Venezuela]], lazhet ez eus 920 den d'an nebeutañ ha dek milieroù a dud a zo kollet.
* [[24 a viz Even]] : barrad amzer tomm-gor e kornôg Europa. E Breizh eo tizhet meur a daol-dreist temperadurioù, en tu all da 40°C e meur a lec'h.
* [[22 a viz Even]] : [[Keir Starmer]] a ro e zilez diouzh ar garg a kentañ-ministr eus ar Rouantelezh-Unanet.
* [[11 a viz Even]] : d'an deiz-se eo padet hiroc'h [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|brezel Ukraina]] eget ar [[Brezel-bed kentañ]].
* [[11 a viz Even]] : deroù [[Kib vell-droad ar bed 2026]] e [[Kêr-Vec'hiko]].
* [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]] (''skeudenn'').
* [[7 a viz Even]] : deroù an trede sizhunvezh manifestadegoù e [[Albania]], a-enep ur pezh raktres savadurioù touristel war enez [[Sazan]] skoazellet gant [[Jared Kushner]].
* [[4 a viz Even]] : marvet eo an aozourez bannoù-treset ha sevenerez [[Marjane Satrapi]].
* [[31 a viz Mae]] : [[Tsahal|arme Israel]] a ya war-raok e kreisteiz [[Liban]], en norzh d'ar stêr [[Litani]].
* [[28 a viz Mae]] : marvet eo ar skrivagner ha sevener [[Mikeal Treger]].
* [[28 a viz Mae]] : dilennet eo [[Andris Kulbergs]] da gentañ ministr [[Latvia]].
* [[23 Mae|23-28 a viz Mae]] : skoulad amzer domm-gor e [[Breizh]], evel e broioù all [[Europa ar C'hornaoueg|Kornôg Europa]].
* [[25 a viz Mae]] : gant ar pab [[Leon XIV]] ez eus embannet ur c'helc'hlizher anvet ''[[Magnifica Humanitas]]'', diwar-benn an [[naouegezh artifisiel]].
* [[18 a viz Mae]] : e [[Republik Demokratel Kongo]] e teu adarre ar [[Kleñved viruz Ebola|virus Ebola]] war-wel ha lazhet ez eus gantañ degadoù a dud, e proviñs [[Ituri]] dreist-holl.

{{diac'hubiñ}} 
&lt;noinclude&gt;
[[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j8rorbm8hr8mx1vjvf3piecrp9kvetp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Twm o'r Nant</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95087</id>
    <revision>
      <id>2194031</id>
      <parentid>2094242</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T23:09:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1710" sha1="a1ogt9ibfhnq7e9t4qlrkfwlj66zp9q" xml:space="preserve">[[Restr:Thomas Edwards (Twm o'r Nant) (1739-1810). Lewis Hughes, c. 1790-1800.jpg|thumb|right|200px|Poltred Twm o'r Nant, war-dro 1790-1800, livet gant Lewis Hughes (Amgueddfa Gwerin Cymru, Mirdi Pobl Kembre).]]
'''Twm o'r Nant''' (&quot;Tom eus ar saonenn&quot;) eo an anv-pluenn implijet gant ar skrivagner [[kembraek]] '''Thomas Edwards''' (1739 &amp;ndash; 3 a viz Ebrel 1810). Genidik e oa eus [[Llanefydd]], e [[Sir Ddinbych]] gwechall, e biz [[Kembre]]. Yann e vil vicher e voe e-pad e vuhez : devezhour war ar maez, tavarnour, douger keuneud, mañsoner...

Anavezet eo Twm o'r Nant gant e skridoù anvet “anterliwtiau”, pezhioù-c’hoari farsus ha flemmus, graet evit bezañ c’hoariet war leurennoù er [[foar]]ioù pe er pardonioù. Skrivañ a reas ivez e-leizh a ganaouennoù hag a varzhonegoù.

E dibenn an {{XVIIIvet}} hag e deroù an {{XIXvet kantved}} e teuas da vezañ brudet e-touez an dud vunut, rak en e skridoù e adkavent o meno war direizhderioù ar mare-hont. En e amzer e veze graet &quot;Cambrian Shakespeare&quot;, da lavaret eo &quot;Shakespeare Kembre&quot;, eus Twm o'r Nant.

== Levrlennadur ==
*[https://web.archive.org/web/20130730095224/http://www.llandeilo.org/thomas_edwards.php Biography of Thomas Edwards] 
* [[Saunders Lewis]], “Twm o'r Nant”, e ''Meistri'r Canrifoedd'' (Caerdydd, 1973)
* [[Kate Roberts]], “Twm o'r Nant”, e ''Gwŷr Llên y Ddeunawfed Ganrif'' (1966)

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Twm o'r Nant}}
*{{gutenberg author| id=Twm_o+r_Nant | name=Twm o’r Nant}}


{{DEFAULTSORT:Twm Or Nant}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1739]]
[[Rummad:Marvioù 1810]]
[[Rummad:Skrivagnerien Kembre]]
[[Rummad:Skrivagnerien gembraek]]
[[Rummad:Barzhed Kembre]]
[[Rummad:Barzhed kembraek]]</text>
      <sha1>a1ogt9ibfhnq7e9t4qlrkfwlj66zp9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stromboli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103531</id>
    <revision>
      <id>2194006</id>
      <parentid>2045124</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T13:53:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1596" sha1="j0jqzmt98oqnqdfzov2hxdoocoi3sch" xml:space="preserve">{{Infobox menez
| anv = 
| Anv er vro = 	''Strongýle'' e [[gresianeg]],  'Struògnuli'' e [[Sikilianeg]] 
| skeudenn =  Aerial image of Stromboli (view from the northeast).jpg
| alc'hwez = Menez Stromboli.
| skeudenn lec'hiañ =  
| alc'hwez2 =  
| Uhelder = 
| Aradennad = 
| Ledred=  38°47′38″N 
| Hedred = 15°12′40″E
| Daveoù al lec'h = 
| Hirder= 
| Gorread= 12,6 km2
| Lec'h uhelañ=  
| Bro= {{Italia}}
| Rannvro=  [[Sikilia]]
| Liamm rannvro= 
| Isrann =  [[Lipari]] ([[Inizi Eolian]])
| Liamm isrann = 
| Pignet da gentañ =  
| Hent aesañ =  war droad
| Oad = 150 000 vloaz
| Mein =  
| Seurt = [[Menez-tan subduktadur]]
| Morfologiezh = [[Menez-tan gweleadek]] 
| Oberiantiz=  Oberiant
| Tarzhadenn diwezhañ = 1934 betek bremañ&lt;ref&gt;&quot;[https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=211040 Stromboli]&quot;. Global Volcanism Program. Smithsonian Institution.  2009.&lt;/ref&gt;
| Arsellva=  
| geolec'hiadur= 
}}
'''Stromboli''' a zo un enezenn vihan hag ur [[menez-tan]] e [[Mor Tirrenia]], er-maez da aod norzh [[Sikilia]]. Unan eus tri menez-tan bev [[Italia]] eo Menez Stromboli. Menez Stromboli a dap 926 m a-us da live ar mor, met e gwirionez e tap 2 000 m a-us da live strad ar mor. Unan eus an [[Inizi Eolian]] eo. Etre 400 hag 850 a dud a zo o chom en enez.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Stromboli}}
* [https://web.archive.org/web/20081120183023/http://www.stromboli.net/ Stromboli war-eeun]
* [http://www.stormchaser.ca/Volcanoes/Stromboli/Stromboli.html Fotoioù eus dislonkadennoù Stromboli]

[[Rummad:Menezioù-tan Italia]]
[[Rummad:Inizi Italia]]</text>
      <sha1>j0jqzmt98oqnqdfzov2hxdoocoi3sch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdallah Iañ Jordania</title>
    <ns>0</ns>
    <id>116797</id>
    <revision>
      <id>2194048</id>
      <parentid>2055443</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T10:06:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13634" sha1="ecmqx1dt64g62m7pshd8irkpkfflsd0" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; cellspacing=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:85%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|Abdallah I{{añ}} Jordania|008000|talbenn defaut|fff}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Restr:Kingabdullahbinhussein.png|260px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | Poltred ofisiel
|- bgcolor=&quot;Green&quot; style=&quot;color:#fff;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | Roue Jordania
|- 
| '''Ren '''
| {{Deiziad|25|Mae|1946}}
{{Deiziad|20|Gouhere|1951}}
|-
| '''Kentad'''
| Hini ebet
Anvet da roue Jordania
|-
| '''Warlerc'hiad'''
| [[Talal I Jordania]]
|- bgcolor=&quot;Green&quot; style=&quot;color:#fff;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; | Emir Treuzjordania
|- 
| '''Ren '''
| {{Deiziad|1|Ebrel|1921}}
{{Deiziad|25|Mae|1946}}
|-
| '''Kentad'''
| Hini ebet
Anvet da emir Treuzjordania
|-
| '''Warlerc'hiad'''
| Hini ebet
Anvet da roue Jordania
|- bgcolor=&quot;Green&quot;
| colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| '''Ganedigezh '''
| [[C'hwevrer|Miz C'hwevrer]] [[1882]]
[[Mekka]], [[Impalaeriezh otoman]]
|-
| '''Marv'''
| {{Deiziad|20|Gouhere|1951}}
[[Jeruzalem|Jerusalem]]
|-
| '''Tiernac'h'''
| [[Hachemited]]
|-
| '''Tad '''
| [[Hussein ben Ali]]
|-
| '''Mamm'''
| Abdiyya bent Abdallah
|-
| '''Relijion'''
| [[Islam sunnit]]
|}
'''Abdallah Iañ ben Hussein''' ('''عبد الله الأول بن الحسين''' ''Abd Allāh ala'oul ben al-Hussein''), roue Jordania, bet ganet e [[C'hwevrer|Miz C'hwevrer]] [[1882]] e [[Mekka]], [[Rouantelezh Hedjaz|Hedjaz]], [[Impalaeriezh otoman]] ha marvet d'an {{Deiziad|20|Gouhere|1951}} e [[Jeruzalem|Jerusalem]], a oa eil mab [[Hussein ben Ali]], [[cherifelezh|cherif]] hag [[emirelezh|emir]] Mekka.

Studioù a reas e [[Kergustentin]] hag en Hedjaz. Kannad Mekka e voe en Impalaeriezh adalek [[1911]] betek [[1914]] ; a-du gant Kevredidi ar [[Brezel-bed kentañ]] e savas, pa chomas an Impalaeriezh a-du gant [[Alamagn]].

Etre [[1916]] ha [[1918]], gant skoazell ar [[Kembre|C'hembread]] [[Thomas Edward Lawrence|Lawrence Arabia]], e voe e penn [[Emsavadeg Meur an Arabed]] a-enep an Impalaeriezh.

E [[1921]] e voe anvet da Emir Treuzjordania betek krouidigezh [[Jordania|Rouantelezh Hachemit Jordania]] e [[1946]], ma voe [[Rouantelezh|Roue]] betek e zrouklazh e [[1951]].

Ur perzh pouezus-kenañ a c'hoarias Abdallah ben Hussein e [[politikerezh]] hag [[Istor]] ar [[Reter Nesañ]] en hanterenn gentañ an {{XXvet kantved}}.

== Yaouankiz politikel ==
A-raok e dregontvet deiz-ha-bloaz e oa Abdallah ben Hussein ur [[Politikerezh|politikour]] ampart, pa zeuas a-benn da gendrec'hiñ e dad d'emstrivañ da Cherif Mekka – ar pezh a voe graet, gant harp ar [[Rouantelezh-Unanet]], a voe gounezet a-drugarez da Abdallah. E 1911 e voe dilennet Abdallah e-unan da gannad Mekka e [[Parlamant]] an Impalaeriezh otoman, ma voe hanterour etre e dad ha [[gouarnamant]] an Impalaeriezh.&lt;ref name=&quot;ODNB&quot;&gt;Michael T. Thornhill, ''Abdallah bin Hussein (1882-1951)'', en ''Oxford Dictionary of National Biography'', Oxford University Press, 2013, ISBN 978-0-19-967154-0 {{en}}&lt;/ref&gt;

E 1914, pa zivizas mont a-du gant Kevredidi ar Brezel-bed kentañ, en enep d'an Impalaeriezh, ez eas dre guzh da [[Kaero|Gaero]] da gejañ ouzh Maodiern ar Brezel e gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet, Lord Kitchener, evit gounit e skoazell da raktres Hussein ben Ali : sevel ur [[Stad]] [[Arabed|arab]] er Reter Nesañ.&lt;ref name=&quot;DM&quot;&gt;David Murphy, ''The Arab Revolt – 1916-1918'', Osprey Publishing, 2008, ISBN 978-1-84603-339-1 {{en}} [https://books.google.fr/books?id=swtDhYg9DJsC&amp;pg=PA18&amp;lpg=PA18#v=onepage&amp;q&amp;f=false ''Google Books'']&lt;/ref&gt;

A-hed ar Brezel-bed kentañ e chomas Abdallah ben Hussein e darempred gant gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet, hag e [[1915]] e vroudas e dad da eskemm lizheroù gant Sir Henry McMahon, a oa uhelgomiser en [[Egipt]], diwar-benn dizalc'hiezh an Arabed diouzh an [[Turkia|Durked]].&lt;ref name=&quot;ODNB&quot; /&gt;

Da heul an eskemm lizheroù-se e c'hoarvezas Emsavadeg Veur an Arabed e 1916-1918, ma voe Abdallah ben Hussein e penn [[lu]] arab ar Reter, war-dro 5&amp;nbsp;000 soudard ennañ.&lt;ref name=&quot;DM&quot; /&gt;

D'an {{Deiziad|10|Mezheven|1916}} e tagas ur gwarnizon otoman e Ta'if, nepell diouzh Mekka. Petra bennak ma ne oa nemet 3&amp;nbsp;000 soudard turk er gwarnizon ne c'hallas ket an Arabed e gemer, dre ziouer a [[arm]]où e-tal [[kanolierezh]] an Durked ; seziz a voe lakaet war ar gwarnizon neuze, betek ma teufe ul luad egiptat e miz Gouhere gant kanolierezh ivez, ha d'an {{Deiziad|22|Gwengolo|1916}} en em zaskoras an Durked.

Goude an trec'h-se ez eas Abdallah ben Hussein gant 4&amp;nbsp;000 soudard da [[Medina|Vedina]], a oa sezizet ivez.&lt;br&gt;
E deroù [[1917]] e tagas un dezougadeg otoman en [[dezerzh]] hag e preizhas an holl bezhioù [[moneiz]] [[aour]] a oa da c'houbrenañ ar [[Bedouined|Vedouined]] evit ma chomfent feal d'ar [[sultan]] otoman.&lt;ref name=&quot;DM&quot; /&gt;

E [[Eost|miz Eost]] [[1917]] e labouras gant ar [[Kabiten|c'habiten]] [[Bro-C'hall|gall]] ([[aljeria]]n&lt;ref&gt;[http://www.memorial-genweb.org/~memorial2/html/fr/complementter.php?id=2666078&amp;largeur=1280&amp;hauteur=1024 ''MémorialGenWeb''] {{fr}}&lt;/ref&gt;) Mohammed Ould Ali Raho evit tarvañ an [[hent-houarn]] [[Linenn Hedjaz|''Hedjaz'']].&lt;ref name=&quot;DM&quot; /&gt;

== Emirelezh Treuzjordania ==
[[Restr:Transjordan-Stamp-1930-KingAbdullah.jpg|thumb|left|150px|&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;[[Timbr]], [[1930]]&lt;/div&gt;]]
D'ar [[Gwener]] {{Deiziad|23|Gouhere|1920}} e voe taget Rouantelezh [[Siria]] gant ar C'hallaoued en ode [[Emgann Maisaloun|Maisaloun]], nepell diouzh ar gêr-benn [[Damask]] hag ar vevenn gant [[Liban]]. Da heul an trec'h e voe kemeret Damask ganto hag eztiriet ar roue Faisal, a oa breur da Abdallah ben Hussein. Hennezh a guitaas an Hedjaz gant e luad da vont da [[Amman]], m'en em stalias da c'hortoz dieubiñ Damask.&lt;ref name=&quot;ODNB&quot; /&gt;

Keloù eus raktres Abdallah ben Hussein a erruas er Rouantelezh-Unanet ; [[Winston Churchill]], a oa o tistreiñ da [[Londrez]] goude [[Kuzuliadeg Kaero]], a gejas ouzh Abdallah ben Hussein e [[Jeruzalem|Jerusalem]] d'an {{Deiziad|28|Meurzh|1921}} ; dont a reas a-benn d'e gendrechiñ : kreñvoc'h eget hini an Arabed e oa al lu gall, ha ne felle ket d'ar Rouantelezh-Unanet bezañ broc'het ouzh Bro-C'hall. Plegañ a reas Abdallah ben Hussein, hag en eskemm e voe krouet [[Emirelezh Treuzjordania]].

D'an {{Deiziad|8|Meurzh|1920}} e voe anvet da Roue [[Iraq]] gant Parlamant Iraq, ar pezh a nac'has ; e vreur Faisal; a oa o paouez bezañ faezhet e Siria, a asantas pignat war an tron.

Kerkent hag anvet da emir Treuzjordania d'an {{Deiziad|11|Ebrel|1923}} e krogas Abdallah ben Hussein da aozañ ar Stad, a voe roet dezhi an dizalc'hiez velestradurel d'ar {{Deiziad|25|Ebrel|1923}}.

D'an {{Deiziad|22|Meurzh|1946}} e sinas an emir ur feur-emglev diwezhañ gant an R.-U. a lakae ar Stad treuzjordanian da vezañ dizalc'h. Daou viz diwezhatoc'h, d'ar {{Deiziad|25|Mae|1946}} e voe lakaet Abdallah ben Hussein da roue gant ar parlamant ha kemmet anv ar Stad («&amp;nbsp;Emirelezh Treuzjordania&amp;nbsp;») e «&amp;nbsp;Rouantelezh Jordania&amp;nbsp;».

== Politikerezh ==
A-hed e vuhez, ha dreist-holl a-c'houde Emsavadeg Veur an Arabed ha diskar an Impalaeriezh otoman, e youlas Abdallah ben Hussein sevel ur Stad hollarab er Reter Nesañ, a anve «&amp;nbsp;'''سوريّة الكبرى''' ''Souriya al-Kebir'' &quot;[[Siria Veur]]&quot;&amp;nbsp;», a vije enni Iraq, Jordania, Liban, [[Palestina]] ha [[Siria]] hag a vije renet gant an [[tierniezh|diernac'h]] hachemit e Damask.

En abeg d'ar c'hraf diwezhañ e savas disfiziañs e meur a Stad arab, e soñje dezho e oa Abdallah ben Hussein o klask lemel o dizalc'hiezh diganto peogwir e oa a-dra gant o enebourien ; disfiz a savas ivez en Abdallah ben Hussein diouzh pennoù ar Stadoù arab all&lt;ref&gt;Avi Shlaim, ''Lion of Jordan : The life of King Hussein in War in Peace'', Allen Lane, 2010, ISBN 978-0-7139-9777-4 {{en}} (Diwar-benn [[Hussein I Jordania]], mab ha warlerc'hiad Abdallah ben Hussein)&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Joshua Landis (2001), [https://web.archive.org/web/20090816211828/http://faculty-staff.ou.edu/L/Joshua.M.Landis-1/Syria_1948.htm ''Syria and the 1948 War in Palestine''] {{en}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;CT&quot;&gt;Charles Tripp, ''Iraq and the 1948 War: mirror of Iraq's disorder'', Cambridge University Press, 2007, ISBN 978-0-5216-9934-1 {{en}} [http://ebooks.cambridge.org/chapter.jsf?bid=CBO9781139167413&amp;cid=CBO9781139167413A017 ''Cambridge University Press'']&lt;/ref&gt;.
[[Restr:GoldaMeir.jpg|thumb|Golda Meir ([[1878]]-[[1978]])]]
E [[1937]] e savas Abdallah ben Hussein a-du gant alioù Kengor Peel&lt;ref&gt;[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/peel1.html ''Peel Commission Report''] {{en}}&lt;/ref&gt;, a ginnige ma vije krouet ur Stad [[Yuzevien|yuzev]] en 20% eus tiriad Palestina, ar peurrest o vont gant Treuzjordania. Pa 'z asantas ar Yuzevien, petra bennak ma kave dezho e oa gwall vihan an dachenn, ez enebas Arabed Palestina hag ar Stadoù tro-war-dro. Kazeg a reas ar c'hengor eta.
Dek bloavezh diwezhatoc'h, e [[1947]], e voe Addallah ben Hussein ar rener arab nemetañ a savas a-du gant disentez [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] da rannañ Palestina etre ur Stad yuzev hag unan arab, goude emvodoù kuzh gant [[Golda Meir]] (a voe Pennmaodiernez Stad [[Israel]] eus [[1969]] betek [[1974]]) ma&lt;ref name=&quot;BM&quot;&gt;Benny Morris, ''1948: The History of the First Arab-Israeli War'', Yale University Press, 2009, ISBN 978-0-300-15112-1 {{en}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Eugene L. Rogan &amp; Avi Shlaim, ''The War for Palestine: Rewriting the History of 1948'', Cambridge University Press, 2001, ISBN 978-0-521-79476-3 {{en}}&lt;/ref&gt;

D'ar {{Deiziad|4|Mae|1948}}, Abdallah ben Hussein, a glaske bezañ mestr war an darn vrasañ eus Palestina, a gasas soudarded al [[Legion Arab]] da dagañ [[trevadennerezh|trevadennoù]] israelat Gush Etzion, etre Jerusalem hag [[Al-Khalil]] (a zo ''Hevron'' en [[hebraeg]]) ; sizhun diwezhatoc'h, d'an [[11 a viz Mae]], e kejas ouzh Golda Meir adarre hag e klaskas hec'h asant d'ur broviñs yuzev er Stad hollarab a oa-eñ e-sell da staliañ, gant dilennidi yuzev er Parlamant, ar pezh a virje ouzh tarzhadenn ur brezel etre ar Yuzevien hag an Arabed er Reter Nesañ&lt;ref&gt;Efraim Karsh, ''The Arab-Israeli Conflict : The Palestine War 1948'', Osprey, 2002, ISBN 978-1-84176-372-9 {{en}}&lt;/ref&gt;. Golda Meir a zegasas d'e soñj ar pezh a oa bet kendivizet en emvod an {{Deiziad|29|Du|1947}} gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] : rannañ Palestina etre ur Stad yuzev hag unan arab.

Koulz ar Yuzevien ha Palestiniz a voe nec'het o welet e vije brezel ; Abdallah ben Hussein a zisklêrias e kavje gwelloc'h ur Stad yuzev amezek da Dreuzjordania eget ur Stad arab palestinat dindan beli pennadurezhioù an [[islam]].&lt;ref name= &quot;BM&quot; /&gt;

Peogwir e oa mat a-walc'h an darempredoù etre roue Jordania, ar Stadoù kornôgel hag ar pennadurezhioù yuzev e voe dispriziet Abdallah ben Hussein gant ar pennoù arab all ; en abeg da gement-se, hag ivez peogwir e felle dezhañ astenn e diriad ha kemer Jeruzalem e savas Abdallah ben Hussein a-du gant un dagadenn hollarab a-enep Stad Israel, a voe krouet d'ar {{Deiziad|15|Mae|1948}}. En em lakaat da bennkomandour an nerzhioù arab a reas, hag anvet er galloud-se.&lt;ref name=&quot;CT&quot; /&gt;

Aloubet e voe Glann Gornôgel ar stêr Jordan ha Reter Jerusalem, ha lakaet o annezidi da geodedourien Jordania.

E [[1949]] e voe Abdallah ben Hussein o kemer perzh en emvodoù kuzh gant pennadurezhioù Israel a-benn degas ar [[peoc'h]]. Pa zeuas ar c'heloù d'ar Stadoù arab all ez asantas Abdallah ben Hussein paouez gant ar marc'hataerezh-se, gant ma asantfe ar Stadoù arab all ma vefe ar C'hlann Gornôgel e Routantelezh Hachemit Jordania.

== An drouklazhadenn ==
[[Restr:Abdulla the day before his death.jpg|thumb|Da zerc'hent an drouklazhadenn, 19 a viz Gouhere 1951]]
En Amman d'ar {{Deiziad|16|Gouhere|1951}} e voe drouklazhet Riad Bei al-Solh, unan eus ez-pennmaodierned Liban, rak brud a rede eus emglevioù kuzh etre Liban ha Jordania a-benn sinañ ar peoc'h gant Israel.

Pa oa e [[moskeenn]] Al-Aqsa e Jerusalem da geñver an obidoù – ha kent un emvod gant pennadurezhioù Israel – e voe drouklazhet Abdallah ben Hussein gant ur Palestinian. Unan eus ar boledoù a dizhas e vab-bihan [[Hussein Iañ Jordania|Hussein]], a voe saveteet a-drugarez d'ur vedalenn a oa bet lakaet war e [[bruched|vruched]] diwar c'houlenn e dad-kozh.&lt;ref name=&quot;Lunt&quot;&gt;James Lunt, ''Hussein of Jordan: Searching for a Just and Lasting Peace'', William Morrow &amp; Co., 1989, ISBN 978-0-688-06498-3 {{en}}&lt;/ref&gt;

A-c'houde an enklask e voe gouezet en devoa an drouklazher, ur paotr yaouank, graet e daol diwar urzh ar [[Koronal|c'horonal]] Abdallah al-Tell, a oa bet gouarnour milourel Jerusalem. [[Kastiz ar marv]] a voe lakaet dezhañ ha d'e dri genwaller ; d'ar [[6 a viz Gwengolo]] e voe krouget e genwallerien.

Mab henañ Abdallah ben Hussein, a bignas war gador-roue Jordania dindan an anv [[Talal Iañ Jordania]] ; dre ma oa klañv a spered e voe digadoriet d'an {{Deiziad|11|Eost|1952}}, hag e vab Hussein a voe roue d'e dro, d'an oad a 17 vloaz. E [[1967]] e pardonas Hussein Iañ Jordania da c'hougemenner drouklazhadenn e dad-kozh.

== Levrlennadur ==
*Timothy J. Paris, ''Britain, the Hashemites and Arab Rule – 1920-1925 – The Sherifian Solution'', Routledge, 2004, ISBN 978-1-135-77186-7 {{en}} [https://books.google.fr/books?id=W02RAgAAQBAJ&amp;pg=PA169&amp;dq=Abdallah+bin+Husseyn+biography&amp;hl=fr&amp;sa=X&amp;ei=nn_XVKqHNIbtaKi6gfAJ&amp;ved=0CGYQ6AEwCQ#v=onepage&amp;q=Abdallah%20bin%20Husseyn%20biography&amp;f=false ''Google Books'']

{{Commonscat|Abdullah I of Jordan}}

== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}

== Pajennoù kar ==
* [[Roll rouaned Jordania]]

{{Azia}}
{{Monarkiezhoù}}
{{Kevre ar Stadoù Arab}}
{{AC'hI}}

[[Rummad:Jordania]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1882]]
[[Rummad:Marvioù 1951]]
[[Rummad:Istor Jordania]]</text>
      <sha1>ecmqx1dt64g62m7pshd8irkpkfflsd0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thonon-les-Bains</title>
    <ns>0</ns>
    <id>116883</id>
    <revision>
      <id>2194015</id>
      <parentid>1743915</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T18:10:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1962" sha1="ksplqiju0i89k1ie3bqu64h52fm7pgm" xml:space="preserve">{{Labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Thonon-les-Bains
 | skeudenn          = P1280115 - Thonon les Bains.JPG
 | alc'hwez          = Ar gêr gwelet eus nij.
 | ardamezioù        = Blason Thonon-les-Bains.svg
 | logo              = 
 | anvOfisiel        = 
 | Yezh              = arpitanek
 | anvYezh           = Tonon
 | bro               = {{Savoia}}
 | rannvro           = [[Auvergne-Rhône-Alpes]]
 | departamant       = [[Savoia-Uhel]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Thonon-les-Bains|Thonon-les-Bains]] &lt;small&gt;([[pennlec'h]])&lt;/small&gt;
 | kanton            = [[Kanton Thonon-les-Bains|Thonon-les-Bains]] &lt;small&gt;([[pennlec'h]])&lt;/small&gt;
 | maer              = Jean Denais
 | amzer-gefridi     = 2014-2020
 | etrekumuniezh     =[[Thonon Agglomération]] 
 | bro velestradurel = 
 | gorread           = 16.21
 | ledred            = 46.362667
 | hedred            = 6.475
 | uk                = 
 | ubi               = 371
 | ubr               = 569
}}
'''Thonon-les-Bains''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] en departamant [[Savoia-Uhel]] hag er rannvro [[Auvergne-Rhône-Alpes]], e reter [[Bro-C'hall]]. Pennlec'h [[arondisamant Thonon-les-Bains]] eo.

Er bloavezh {{PoblansKumun|74|deiziad}} e oa {{formatnum:{{PoblansKumun|74|281}}}} a annezidi hag a reer ''Thononais'' anezho e [[galleg]].

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Vignoble du château de Ripaille.jpg|Kastell Ripaille.
Thonon les bains - port de rives.JPG|Porzh Rives, war ribl [[lenn Leman]].
Thonon-les-Bains sous-préfecture.jpg|An isprefeti.
&lt;/gallery&gt;

== Kêrioù gevellet ==
* {{Gevelliñ|Eberbach|Alamagn|Germany|bloavezh=1961}}
* {{Gevelliñ|Mercer Island|Stadoù-Unanet Amerika|United States|bloavezh=2000}}

==Notennoù ha daveennoù==
&lt;references/&gt;

==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Thonon-les-Bains}}
*[https://web.archive.org/web/20150706021944/http://www.ville-thonon.fr/ Lec'hienn ar gumun]

[[Rummad:Kumunioù Savoia-Uhel|Thonon-les-Bains]]</text>
      <sha1>ksplqiju0i89k1ie3bqu64h52fm7pgm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Treron vernans</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123542</id>
    <revision>
      <id>2194024</id>
      <parentid>2022335</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T21:26:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1667" sha1="8d99m7jy8ues8ikg4kdb731zpqjvwge" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Treron vernans''}}
{{Taxobox Loen|''Treron vernans''|Pink-necked_Green_Pigeon.jpg|statud=LC|Ur c'houblad ''Treron vernans''.}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Columbiformes}}
{{Taxobox Familia|Columbidae}}
{{Taxobox Genus|Treron}}
{{Taxobox Anv skiantel|Treron vernans|([[Linnaeus]], [[1771]])}}
{{Taxobox Echu}}
'''''Treron vernans'''''&lt;ref&gt;N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.&lt;/ref&gt; a zo ur [[spesad]] [[evn]]ed eus [[kerentiad]] ar c'h[[Columbidae]].

Anvet e voe ''Columba vernans'' da gentañ-penn (e [[1771]])&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20241209000052/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=12904  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an naturour [[Sveden|svedat]] [[Carl von Linné]] ([[1707]]-[[1778]]).

==Doareoù pennañ==


==Boued==


==Annez==
[[Restr:Pink-necked Green Pigeon Range.JPG|left|thumb|{{legend|#CD5555|Tiriad ''Treron vernans''.}}]]
Kavout a reer ar spesad eus [[Azia ar Gevred]] da [[Filipinez]] hag [[Indonezia]]&lt;ref&gt;[http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&amp;avibaseid=D077240166090604  ''Treron vernans'' war al lec'hienn ''Avibase''.]&lt;/ref&gt;.

==Liammoù diavaez==
* [https://web.archive.org/web/20160305023426/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22691137  ''Treron vernans'' war al lec'hienn BirdLife International.]
* [http://www.iucnredlist.org/details/22691137/0  ''Treron vernans'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]
{{Commonscat|Treron vernans}}

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Columbidae]]
[[Rummad:Evned Azia ar Gevred]]</text>
      <sha1>8d99m7jy8ues8ikg4kdb731zpqjvwge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Treron sanctithomae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123601</id>
    <revision>
      <id>2194023</id>
      <parentid>1719957</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T21:22:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1590" sha1="oanp89qezzv1vk5iadsxkghczobzgo9" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Treron sanctithomae''}}
{{Taxobox Loen|''Treron sanctithomae''|Hoflössnitz Eckhout 45brCrop.jpg|statud=VU|''Treron sanctithomae'',&lt;br&gt;tresadenn gant [[Albert Eckhout]].}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Columbiformes}}
{{Taxobox Familia|Columbidae}}
{{Taxobox Genus|Treron}}
{{Taxobox Anv skiantel|Treron sanctithomae|([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], [[1789]])}}
{{Taxobox Echu}}
'''''Treron sanctithomae'''''&lt;ref&gt;N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.&lt;/ref&gt; a zo ur [[spesad]] [[evn]]ed eus [[kerentiad]] ar c'h[[Columbidae]].

Anvet e voe ''Columba S. Thomae'' da gentañ-penn (e [[1789]])&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20250120032612/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=37897  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an naturour [[Alamagn|alaman]] [[Johann Friedrich Gmelin]] ([[1748]]-[[1804]]).

==Doareoù pennañ==


==Boued==


==Annez==
[[Brosezat]] eo al labous [[enez São Tomé]]&lt;ref&gt;[http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&amp;avibaseid=8F575A0E37788BD4  ''Treron sanctithomae'' war al lec'hienn ''Avibase''.]&lt;/ref&gt;.

==Liammoù diavaez==
* [http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22691227  ''Treron sanctithomae'' war al lec'hienn BirdLife International.]
* [http://www.iucnredlist.org/details/22691227/0  ''Treron sanctithomae'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]
{{Commonscat|Treron sanctithomae}}

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Columbidae]]
[[Rummad:Evned São Tomé]]</text>
      <sha1>oanp89qezzv1vk5iadsxkghczobzgo9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tricholaema leucomelas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128144</id>
    <revision>
      <id>2194027</id>
      <parentid>2022355</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T21:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2274" sha1="t4ql82bx4qlqb0x69h6zzyi7zydbqls" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Tricholaema leucomelas''}}
{{Taxobox Loen|''Tricholaema&lt;br&gt;leucomelas''|Pied Barbet - Etosha 0012 (16407719732).jpg|statud=LC|''Tricholaema leucomelas'',&lt;br&gt;luc'hskeudennet e Park broadel Etosha&lt;br&gt;(Kunene, [[Namibia]]).}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Piciformes}}
{{Taxobox Familia|Lybiidae}}
{{Taxobox Genus|Tricholaema}}
{{Taxobox Anv skiantel|Tricholaema leucomelas|([[Pieter Boddaert|Boddaert]], [[1783]])}}
{{Taxobox Echu}}
'''''Tricholaema leucomelas'''''&lt;ref&gt;N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.&lt;/ref&gt; a zo ur [[spesad]] [[evned]] eus ar [[kerentiad|c'herentiad]] [[Lybiidae]].

Anvet e voe ''Bucco leucomelas'' (kentanv) da gentañ-penn (e [[1783]])&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20250709151518/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=30944  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an [[evnoniour]] [[izelvroat]] [[Pieter Boddaert]] ([[1733]]-[[1795]]).

==Doareoù pennañ==
[[Restr:Tricholaema leucomelas Smit.jpg|250px|kleiz|thumb|''Tricholaema leucomelas'',&lt;br&gt;tresadenn gant [[Joseph Smit|Smit]] ([[1891]]).]]


==Boued==


==Annez hag isspesadoù==
Ar spesad a gaver an tri [[isspesad]]&lt;ref&gt;{{en}} [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&amp;avibaseid=7AB16C673817DD22  ''Tricholaema leucomelas'' war al lec'hienn ''Avibase''.]&lt;/ref&gt; anezhañ en [[Afrika ar Su]] :
* ''Tricholaema leucomelas affinis'', eus reter [[Zimbabwe]] ha mervent [[Mozambik]] da reter proviñs kozh ar C'hab ha hanternoz [[Natal (Suafrika)|Natal]],
* ''T. l. centralis'', eus [[Angola]], mervent-pellañ [[Zambia]] ha kornôg Zimbabwe da hanternoz proviñs kozh ar C'hab,
* ''T. l. leucomelas'', e [[Suafrika]] (kreiz, kreisteiz ha mervent proviñs kozh ar C'hab).

==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20160622193457/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22681799  ''Tricholaema leucomelas'' war al lec'hienn BirdLife International.]
*{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22681799/0  ''Tricholaema leucomelas'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]
{{Commonscat|Tricholaema leucomelas}}

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Evned Afrika ar Su]]
[[Rummad:Lybiidae]]</text>
      <sha1>t4ql82bx4qlqb0x69h6zzyi7zydbqls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll c'hoarierion echedoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129431</id>
    <revision>
      <id>2194046</id>
      <parentid>2193987</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T08:36:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2194046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108832" sha1="scugq457peendfxzxzwt18trt1vlzbt" xml:space="preserve">__NOTOC__
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
| &lt;big&gt;'''[[#A|A]]''' • '''[[#B|B]]''' • '''[[#C|C]]''' • '''[[#C'H|C'H]]''' • '''[[#D|D]]''' • '''[[#E|E]]''' • '''[[#F|F]]''' • '''[[#G|G]]''' • '''[[#H|H]]''' • '''[[#I|I]]''' • '''[[#J|J]]''' • '''[[#K|K]]''' • '''[[#L|L]]''' • '''[[#M|M]]''' • '''[[#N|N]]''' • '''[[#O|O]]''' • '''[[#P|P]]''' • '''[[#Q|Q]]''' • '''[[#R|R]]''' • '''[[#S|S]]''' • '''[[#T|T]]''' • '''[[#U|U]]''' • '''[[#V|V]]''' • '''[[#W|W]]''' • '''[[#X|X]]''' • '''[[#Y|Y]]''' • '''[[#Z|Z]]''' • '''[[#Tud arall|Tud arall]]'''&lt;/big&gt;
|}
== A ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jacob Aagaard]] (Danmark, Bro-Skos, *1973)
*[[Manuel Aaron]] (India, *1935)
*[[Damaris Abarca]] (Chile, *1980)
*[[Imed Abdelnabbi]] (Egipt, *1957)
*[[Abd al-Malik]] (Siria, 646-705)
*[[Zineb Dina Abdi]] (Aljeria, *1981)
*[[Arthur Abolianin]] (Belgia, *1966)
*[[István Abonyi]] (Hungaria, 1886-1942)
*[[Gerald Abrahams]] (Bro-Saoz, 1907-1980)
*[[Tatev Abrahamyan]] (Armenia, SUA, *1988)
*[[Leonardas Abramavičius]] (URSS, Lituania, a-raok 1912-1960)
*[[Nune Abrahamian]] (Armenia, URSS)
*[[Raji Abuazizah]] (Palestina, *2006)
*[[Jude Acers]] (SUA, *1944)
*[[Peter Acs]] (Hungaria, *1981)
*[[Ernestina Adam]] (Arc'hantina, *2009)
*[[Michael Adams]] (Kerne-Veur, *1971)
*[[Weaver Adams]] (SUA, 1901-1963)
*[[Utut Adianto]] (Indonezia, *1965)
*[[Ahmed Adly]] (Egipt, *1987)
*[[András Adorján]] (Hungaria, *1950)
*[[Yochanan Afek]] (Israel, *1952)
*[[Assem Afifi]], (Egipt, *1947)
*[[Vladimir Afromeev]] (Rusia, *1954)
*[[Naira Agababean]] (Moldova, URSS, *1951)
*[[Simen Agdestein]] (Norvegia, *1967)
*[[Evgeny Agrest]] (Belarus, Sveden, *1966)
*[[Georgy Agzamov]] (Ouzbekistan, 1954-1986)
*[[Carl Ahues]] (Alamagn, 1883-1968)
*[[James Macrae Aitken]] (Bro-Skos, 1908-1983)
*[[Ralf Åkesson]] (Sveden, *1961)
*[[Anna Akhsharumova]] (Rusia, SUA, *1957)
*[[Varuzhan Akobian]] (Armenia, SUA, *1983)
*[[Vladimir Akobyan]] (URSS, Armenia, *1971)
*[[Mohammed Al-Modiahki]] (Qatar, *1974)
*[[Yosra Alaa El Din]] (Egipt, *1986)
*[[Semyon Alapin]] (Lituania, 1856-1923)
*[[Vladimir Alatortsev]] (Rusia, 1909-1987)
*[[Adolf Albin]] (Roumania, 1848-1920)
*[[Lev Alburt]] (URSS, Rusia, SUA, *1945)
*[[Aleksandr Alec'hin]] (Rusia, Bro-C'hall 1892-1946)
*[[Alexei Alec'hin]] (Rusia, 1888-1939)
*[[Grace Alec'hin]] (SUA, Bro-Saoz, Bro-C'hall 1876-1956)
*[[Aleksej Aleksandrov]] (Belarus, *1973)
*[[Evgeni Alekseiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugh Alexander]] (Bro-Saoz, 1899-1974)
*[[Aaron Alexandre]] (Alamagn, Bro-C'hall, Bro-Saoz 1765-1850)
*[[Nana Alexandria]] (URSS, Jorjia, *1949)
*[[Silvia Alexieva]] (Bulgaria, Bro-C'hall, *1974)
*[[Mohamed Allam]] (Palestina, *2001)
*[[Johann Baptist Allgaier]] (Alamagn, Aostria, 1763-1823)
*[[Zoltán Almási]] (Hungaria, *1976)
*[[Izak Aloni]] (Polonia, Israel, 1905-1985)
*[[Yoel Aloni]] (Israel, *1937)
*[[Boris Alterman]] (Israel, *1970)
*[[Husam Al-Takrori]] (Palestina, *1994)
*[[Majed Altell]] (Palestina, *2005)
*[[Tunç Amarat]] (Aostria)
*[[Friedrich Amelung]] (Estonia, Latvia, 1842-1909)
*[[Stephanie Amed]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Bassem Amin]] (Egipt, *1988)
*[[Ivy Claire Amoko]] (Ouganda, *1987)
*[[Farouk Amonatov]] (Tadjikistan, *1978)
*[[Bruce Amos]] (Kanada, *1946)
*[[Claudia Amura]] (Arc'hantina, *1970)
*[[An Yangfeng]] (Sina, *1963)
*[[Viswanathan Anand]] (India, *1969)
*[[Erik Andersen (echedoù)|Erik Andersen]] (Danmark, 1904-1938)
*[[Frank Anderson (echedoù)|Frank Anderson]] (Kanada, 1928-1980)
*[[Adolf Anderssen]] (Alamagn 1818-1879)
*[[Ulf Andersson]] (Sveden, *1951)
*[[Dmitry Andreikin]] (Rusia, *1990)
*[[Siranush Andriasian]]  (Armenia, *1986)
*[[Zaven Andriasian]] (Armenia, *1989)
*[[Goretti Angolikin]] (Ouganda, *1986)
*[[Dejan Antic]] (Serbia, *1968)
*[[Rogelio Antonio Jr.]] (Filipinez, *1962)
*[[Vladimir Antoshin]] (URSS, Rusia, 1929-1994)
*[[Gabriela Antova]] (Bulgaria, *2002)
*[[Antonio Antunes]] (Portugal, *1962)
*[[Oskar Antze]] (Alamagn, *1878)
*[[Manuel Apicella]] (Bro-C'hall, *1970)
*[[Izaak Appel]] (Polonia, 1905-1941)
*[[Fricis Apšenieks]] (Latvia, 1894-1941)
*[[Lev Aptekar]] (Ukraina, Zeland-Nevez, *1936)
*[[Adlane Arab]] (Aljeria, *1980)
*[[José Joaquin Araiza]] (Mec'hiko, 1900-1971)
*[[Ketevan Arakhamia-Grant]] (Jorjia, *1968)
*[[Giovanna Arbunic]] (Chile, *1964)
*[[Walter Arencibia]] (Kuba, *1967)
*[[Alexander Areshchenko]] (Ukraina, *1986)
*[[Keith Arkell]] (Bro-Saoz, *1961)
*[[Ennio Arlandi]] (Italia, *1966)
*[[Romanas Arlauskas]] (Lituania, Australia, 1917-2009)
*[[Jon Arnason]] (Island, *1960)
*[[Dagur Arngrímsson]] (Island, *1987)
*[[Levon Aronian]] (Armenia, *1982)
*[[Lev Aronin]] (Unvanizh Soviedel, Rusia, 1920-1983)
*[[Farida Arouche]] (Aljeria, *1980)
*[[Maritza Arribas Robaina]] (Kuba, *1971)
*[[Andreas Ascharin]] (Estonia, Latvia, 1843-1896)
*[[Jacob Ascher]] (Bro-Saoz, Kanada, 1841-1912)
*[[Konstantin Aseev]] (URSS, Rusia, 1960-2004)
*[[Venka Asenova]] (Bulgaria, 1930-2006)
*[[Franc Ashiku]] (Albania, *1993)
*[[Maurice Ashley]] (Jamaika, SUA, *1966)
*[[Ludmila Aslanian]] (Armenia, URSS, *1957)
*[[Alis Aslanyan]] (Armenia, URSS)
*[[Karen Asrian]] (Armenia,URSS, 1980-2008)
*[[As-Suli]] ([[Kalifelezh]] an [[Abbasided]], ''c.'' 880 - 946)
*[[Lajos Asztalos]] (Aostria-Hungaria, Yougoslavia, Hungary, 1889-1956)
*[[Ekaterina Atalik]] (Rusia, Turkey, *1982)
*[[Suat Atalık]] (Turkia, *1964)
*[[Henry Atkins]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Arnold Aurbach]] (Polonia, Bro-C'hall, c. 1888 - 1952)
*[[Yuri Averbakh]] (URSS, Rusia, *1922)
*[[Valeriy Aveskoulov]] (Ukraina, *1986)
*[[Herbert Avram]] (SUA, 1913-2006)
*[[Boris Avrukh]] (Israel, *1978)
*[[Zurab Azmaiparashvili]] (Jorjia, *1960)
&lt;/div&gt;

== B ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hasmik Babaian]] (Armenia, URSS)
*[[Aleksandr Babourin]] (URSS, Rusia, Iwerzhon, *1967)
*[[Étienne Bacrot]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Paul Baender]] (Alamagn, Bolivia, 1906-1985)
*[[Giorgi Bagaturov]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Amir Bagheri]] (Iran, *1978)
*[[Camilla Baginskaite]] (URSS, Lituania, SUA, *1967)
*[[Vladimir Bagirov]] (URSS, Latvia, 1936-2000)
*[[Mary Bain]] (SUA, 1904-1972)
*[[David Graham Baird]] (SUA, 1854-1913)
*[[Jorge Gómez Baillo]] (Arc'hantina, *1959)
*[[Vladimir Baklan]] (Ukraina, *1978)
*[[Yuri Balashov]] (URSS, Rusia, *1949)
*[[Rosendo Balinas, Jr.]] (Filipinez, 1941-1998)
*[[Zoltán von Balla]] (Hungaria, 1883-1945)
*[[Csaba Balogh]] (Hungaria, *1987)
*[[János Balogh (echedoù)|János Balogh]] (Roumania, Hungaria, 1892-1980)
*[[Julio Balparda]] (Uruguay, ?-1942)
*[[Amikam Balshan]] (Israel, *1948)
*[[Hristos Banikas]] (Gres, *1978)
*[[Anatoly Bannik]] (URSS, Ukraina, *1921)
*[[Ana Filipa Baptista]] (Portugal, *1990)
*[[David Baramidze]] (Jorjia, Alamagn, *1988)
*[[Zsigmond Barász]] (Hungaria, 1878-1935)
*[[Abraham Baratz]] (Roumania, Bro-C'hall, 1895-1975)
*[[Gerardo Barbero]] (Arc'hantina, Hungaria, 1961-2001)
*[[Wim Barbier]] (Belgia, *1960) 
*[[Gedeon Barcza]] (Hungaria, 1911-1986)
*[[Olaf Barda]] (Norvegia, 1909-1971)
*[[Curt von Bardeleben]] (Alamagn, 1861-1924)
*[[Leonard Barden]] (Bro-Saoz, *1929)
*[[Evgeny Bareev]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Robert Henry Barnes]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez 1849-1916)
*[[Thomas Wilson Barnes]] (Bro-Saoz, 1825-1874)
*[[Aleksey Barsov]] (URSS, Ouzbekistan, *1966)
*[[Mateusz Bartel]] (Polonia, *1985)
*[[Dibyendu Barua]] (India, *1966)
*[[Cerdas Barus]] (Indonezia, *1961)
*[[Marcel Barzin]] (Belgia, 1891-1980) 
*[[Michael Basman]] (Bro-Saoz, *1946)
*[[Alberto Batori]] (Italia, 1884-1923)
*[[Christian Bauer]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Johann Bauer]] (Bohemia, Aostria, 1861-1891)
*[[Friedrich Baumbach]] (Alamagn, *1935)
*[[Albert Becker (echedoù)|Albert Becker]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina 1896-1984)
*[[Anjelina Belakovskaia]] (URSS, Ukraina, SUA, *1969)
*[[Liudmila Belavenets]] (URSS, Rusia, *1940)
*[[Sergey Belavenets]] (URSS, Rusia, 1910-1942)
*[[Ridha Belkadi]] (Tunizia, 1925-2012)
*[[Slim Belkhodja]] (Tunizia, *1962)
*[[Bilel Bellahcene]] (Bro-C'hall, Aljeria, *1984)
*[[Saâd Belouadah]] (Aljeria, * 1979)
*[[Aleksandr Belyavskiy]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1953)
*[[Jana Bellin]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, *1947)
*[[Fabio Bellini]] (Italia, *1969)
*[[Juan Bellón]] (Spagn, *1950)
*[[Bruno Belotti]] (Italia, *1964)
*[[Zdzisław Belsitzmann]] (Polonia, circa 1890-1920)
*[[Khalil Bengherabi]] (Aljeria, *1979)
*[[Levi Benima]] (Izelvroioù, 1837-1922)
*[[Clarice Benini]] (Italia, 1905-1976)
*[[Joel Benjamin]] (SUA, *1964)
*[[Francisco Benkö]] (Alamagn, Arc'hantina, *1910)
*[[Pal Benko]] (Bro-C'hall, Hungaria, SUA, *1928)
*[[Gary Benson]] (Aostralia, *1957)
*[[David Berczes]] (Hungaria, *1990)
*[[María Angélica Berea de Montero]] (Arc'hantina, 1914-1983)
*[[Emanuel Berg]] (Sveden, *1981)
*[[Bela Berger]] (Hungaria, Australia, 1931-2005)
*[[Johann Berger]] (Aostria, 1845-1933)
*[[Victor Berger]] (URSS? Ukraina, Bro-Saoz, 1904-1996)
*[[Nils Bergkvist]] (Sveden, 1900-?)
*[[Teodors Bergs]] (URSS, Latvia, 1902-1966)
*[[Hans Berliner]] (Alamagn, SUA, *1929)
*[[Ivar Bern]] (Norvegia, *1967)
*[[Karl Berndtsson]] (Sveden, 1892-1943)
*[[Jacob Bernstein]] (SUA, ?-1958)
*[[Osip Bernstein]] (Rusia, Ukraina, Bro-C'hall, 1882-1962)
*[[Sidney Norman Bernstein]] (SUA, 1911-1992)
*[[Yaacov Bernstein]] (Israel, *1939)
*[[Mario Bertok]] (Kroatia, *1929)
*[[Katarina Beskow]] (Sveden, 1867-1939)
*[[Louis Betbeder Matibet]] (Bro-C'hall, *1901)
*[[Kārlis Bētiņš]] (Latvia, 1867-1943)
*[[Dante Beukes]] (Namibia, *2003)
*[[Siegmund Beutum]] (Aostria, 1890-1966)
*[[Vinay Bhat]] (SUA, *1984)
*[[Sergio Bianchi (echedoù)|Sergio Bianchi]] (1920-1978)
*[[Carlos Bielicki]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Martin Bier]] (Alamagn, 1854-1934)
*[[Horace Bigelow]] (SUA, 1898-1980)
*[[István Bilek]] (Hungaria, *1932)
*[[Paul Rudolf von Bilguer]] (Alamagn, 1815-1840)
*[[Maurice Billecard]] (Bro-C'hall, 1876-?)
*[[Reefat Bin-Sattar]] (Bangladesh, *1974)
*[[Henry Bird]] (Bro-Saoz, 1830-1908)
*[[Nathan Birnboim]] (Israel, *1950)
*[[Klaus Bischoff]] (Alamagn, *1961)
*[[Arthur Bisguier]] (SUA, *1929)
*[[Peter Biyiasas]] (Gres, Kanada, *1950)
*[[Dimitrije Bjelica]] (Serbia, *1935)
*[[Roy Turnbull Black]] (SUA, 1888-1962)
*[[Suzy Blackburn]] (Kembre,*?)
*[[Joseph Henry Blackburne]] (Bro-Saoz, 1841-1924)
*[[Armand Blackmar]] (SUA, 1826-1888)
*[[Joseph Henry Blake (echedoù)|Joseph Henry Blake]] (Bro-Saoz, 1859-1951)
*[[Abram Blass]] (Polonia, Israel, 1895-?)
*[[Ottó Bláthy]] (Hungaria, 1860-1939)
*[[Max Blau]] (Alamagn, Suis, 1918-1984)
*[[Ludwig Bledow]] (Alamagn, 1795-1846)
*[[Paweł Blehm]] (Polonia, *1980)
*[[Dirk Bleijkmans]] (Izelvroioù, Indonezia, 1875-?)
*[[Yaacov Bleiman]] (URSS, Lituania, Israel, 1947-2004)
*[[Calvin Blocker]] (SUA, *1955)
*[[Claude Bloodgood]] (SUA, 1937-2001)
*[[Oscar Blum]] (Lituania, Bro-C'hall, bet ganet kent 1910)
*[[Benjamin Blumenfeld]] (URSS, Belarus, Rusia, 1884-1947)
*[[Max Blümich]] (Alamagn, 1886-1942)
*[[Boris Blumin]] (Rusia, Kanada, SUA, 1907-1998)
*[[Milko Bobotsov]] (Bulgaria, *1931)
*[[Dmitry Bocharov]] (Rusia, *1982)
*[[Samuel Boden]] (Bro-Saoz, 1826-1882)
*[[Jozef Boey]] (Belgia, *1934) 
*[[Fedor Bogatyrchuk]] (Ukraina, Kanada, 1892-1984)
*[[Efim Bogolyoubov]] (Ukraina, Alamagn, 1889-1952)
*[[Paolo Boi]] (Italia, 1528-1598)
*[[Tamara Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Venera Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Deyan Bojkov]] (Bulgaria, *1977)
*[[Jacobo Bolbochán]] (Arc'hantina, 1906-1984)
*[[Julio Bolbochán]] (Arc'hantina, 1920-1996)
*[[Isaak Boleslavskiy]] (URSS, Ukraina, 1919-1977)
*[[Viktor Bologan]] (Moldova, *1971)
*[[Victor Angel Bolzoni]] (Belgia, *1962)
*[[Giovanni Leonardo di Bona]] (Italia, 1542-1587) 
*[[Igor Bondarevsky]] (URSS, Rusia, 1913-1979)
*[[Eero Böök]] (Finland, 1910-1990)
*[[Anapaola Suri Borda Rodas]] (Arc'hantina, *2004)
*[[Ylvije Boriçi]] (Albania, *1965)
*[[Valentina Borisenko]] (Rusia, 1920-1993)
*[[Borislava Borisova]] (Bulgaria, Sveden, *1951)
*[[Nicolas Borouchowitz]] (Belgia, *1898) 
*[[Tea Bosboom-Lanchava]] (Izelvroioù, Jorjia, *1974)
*[[Harallamb Boshku]] (Albania, 1953-2019)
*[[George Steven Botterill|George Botterill]] (Bro-Saoz, Kembre, *1949)
*[[Mic'hail Botvinnik]] (URSS, Rusia, 1911-1995)
*[[Slim Bouaziz]] (Tunizia, *1950)
*[[Mahfoud Boudiba]] (Aljeria, *1966)
*[[Louis de la Bourdonnais]] (Bro-C'hall, 1795-1840)
*[[César Boutteville]] (Viêt-Nam, Bro-C'hall, *1917)
*[[Olena Boytsun]] (Ukraina, *1983)
*[[Julius Brach]] (Tchekoslovakia, 1881-1938)
*[[Stephen Brady]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Fernando Braga]] (Italia, *1958) 
*[[Gyula Breyer]] (Hungaria, 1893-1921)
*[[Alfred Brinckmann]] (Alamagn, 1891-1967)
*[[Sophie Brion]] (Belgia, *1985) 
*[[Milagros Tatiana Brizzi]] (Arc'hantina, *1996)
*[[Mirko Bröder]] (Hungaria, Yougoslavia, Serbia, 1911-1943)
*[[Miklós Bródy]] (Hungaria, Roumania, 1877-1949)
*[[Vladimir Bron]] (URSS, Ukraina, 1909-1985)
*[[David Bronstein]] (URSS, Ukraina, 1924-2006)
*[[Luis Bronstein]] (Arc'hantina, 1946-2014)
*[[Walter Browne]] (Aostralia, SUA, 1949-2015)
*[[Marina Brunello]] (Italia, *1994)
*[[Roberta Brunello]] (Italia, *1991)
*[[Sabino Brunello]] (Italia, *1989)
*[[Hazel Brunker]] (Kembre, *1932)
*[[Fabio Bruno]] (Italia, *1960)
*[[Agnieszka Brustman]] (Polonia, *1962)
*[[Lázaro Bruzón]] (Kuba, *1982)
*[[Stellan Brynell]] (Sveden, *1962)
*[[Bu Xiangzhi]] (Sina, *1985)
*[[Henry Thomas Buckle]] (Bro-Saoz, 1821-1862)
*[[Gerardo Budowski]] (Alamagn, Bro-C'hall, Venezuela, Costa Rica, *1925)
*[[Wincenty Budzyński]] (Polonia, Bro-C'hall, 1815-1866)
*[[Constant Ferdinand Burille]] (Bro-C'hall, SUA, 1866-1914)
*[[Amos Burn]] (Bro-Saoz, 1848-1925)
*[[Algimantas Butnorius]] (URSS, Lituania, *1946)
*[[Edoino Busetto]] (Italia, *1907)
*[[Simone Bussers]] (Belgia)
*[[Yelizaveta Bykova]] (URSS, Rusia, 1913-1989)
*[[Donald Byrne]] (SUA, 1930-1976)
*[[Robert Byrne (echedoù)|Robert Byrne]] (SUA, *1928)
&lt;/div&gt;

== C ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Viviane Caels]] (Belgia, *1968) 
*[[Kler Çaku]] (Albania, *2010)
*[[Jose Camacho Collados]] (Kembre, *1988)
*[[Luciano Cámara]](Arc'hantina, 1916-2004)
*[[Florencio Campomanes]] (Filipinez, 1927-2010)
*[[Daniel Cámpora]] (Arc'hantina, *1957)
*[[María José Campos]], (Arc'hantina, *1999)
*[[Esteban Canal]] (Perou, Italia, 1896-1981)
*[[Saúl Canessa]] (Arc'hantina, 1969-1992)
*[[Arianne Caoili]] (Aostralia, *1986)
*[[José Raúl Capablanca]] (Kuba, 1888-1942)
*[[Guido Cappello]] (Italia, 1933-1996) 
*[[Skënder Çarçani]] (Albania, ? - ?)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Rodolfo Tan Cardoso]] (Filipinez, *1937)
*[[Ruth Volgl Cardoso]] (Brazil, 1934-2000)
*[[Carl Carls]] (Alamagn, 1880-1958)
*[[Magnus Carlsen]] (Norvegia, *1990)
*[[Pontus Carlsson]] (Sveden, *1982)
*[[Horatio Caro]] (Bro-Saoz, Alamagn, 1862-1920)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Pietro Carrera]] (Sikilia, 1573-1647)
*[[Fabiano Caruana]] (Div vroadelezh : SUA &amp; Italia, *1992)
*[[Alda Carvalho]] (Portugal, *1990)
*[[Abigail Cast]] (Kembre, *1978)
*[[Vincenzo Castaldi]] (Italia, 1916-1970)
*[[Ferruccio Castiglioni]] (Italia, 1921-1971) 
*[[Mariano Castillo]] (Chile, 1905-1970)
*[[Mišo Cebalo]] (Kroatia, *1945)
*[[Ekrem Cekro]] (Belgia, *1950) 
*[[Altin Çela]] (Albania, *1975)
*[[Giovanni Cenni]] (Italia, 1881-1957)
*[[Alfonso Ceron]] (Spagn, 1535-?)
*[[Louisa Ceulemans]] (Belgia, 1925-2007) 
*[[Alla Chaikovskaya]] (Jorjia, URSS, 1934-2007)
*[[Oscar Chajes]] (Ukraina, Aostria, SUA, 1873-1928)
*[[Ferenc Chalupetzky]] (Hungaria, 1886-1951)
*[[Edward Chamier]] (Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1840-1892)
*[[Chan Peng Kong]] (Singapour, *1956)
*[[Sandipan Chanda]] (India, *1983)
*[[Chang Tung Lo]] (Sina, bet ganet a-raok 1960)
*[[Murray Chandler]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, *1960)
*[[Pascal Charbonneau]] (Kanada, *1983)
*[[Inga Charkhalashvili]] (Jorjia, *1983)
*[[Rudolf Charousek]] (Hungaria, 1873-1900)
*[[Hilda Chater]] (Kerne-Veur, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1874-1968)
*[[Chantal Chaudé de Silans]] (Bro-C'hall, 1919-2001)
*[[Valery Chekhov]] (Rusia, *1955)
*[[Vitalia Chekhover]] (Rusia, 1908-1965)
*[[Chen De]] (Sina, *1949)
*[[Ivan Cheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Mariana Cherati]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Alexander Cherepkov]] (URSS, Rusia, *1920)
*[[Irving Chernev]] (Rusia, SUA, 1900-1981)
*[[Alexander Chernin]] (URSS, Ukraina, Hungaria, *1960)
*[[Konstantin Chernyshov]] (URSS, Rusia, *1967)
*[[André Chéron]] (Bro-C'hall, 1895-1980)
*[[Adriano Chicco]] (Italia, 1907-1990)
*[[Marianna Chierici]] (Italia, *1990)
*[[Walid Chikhaoui]] (Tunizia, *1978)
*[[Aleksey Chirov]] (URSS, Latvia, Spagn, *1972)
*[[Duilio Collutiis]] (Italia, *1976) 
*[[Vladimir Chouchelov]] (URSS, Rusia, Belgia, *1969) 
*[[Larry Christiansen]] (SUA, *1956)
*[[Slavko Cicak]] (Montenegro, Sveden, *1969)
*[[Roberto Cifuentes]] (Chile, Izelvroioù, Spagn, *1957)
*[[Pavlina Čilingirova]] (Bulgaria, *1955)
*[[Victor Ciocâltea]] (Roumania, 1932-1983)
*[[Pieter Claesen]] (Belgia, *1971) 
*[[Hermann Clemenz]] (Estonia, 1846-1908)
*[[Albert Clerc]] (Bro-C'hall, 1830-1918)
*[[Viktorija Čmilytė]] (Lituania, *1983)
*[[James Cobb]] (Kembre, *1977)
*[[John Cochrane (echedoù)|John Cochrane]] (Bro-Saoz, 1798-1878)
*[[Erich Cohn]] (Alamagn, 1884-1918)
*[[Wilhelm Cohn]] (Alamagn, 1859-1913)
*[[Margarida Coimbra]] (Portugal, *1983)
*[[Niala Collazo Hidalgo-Gato]] (Kuba, Spagn, *1983)
*[[Edgard Colle]] (Belgium, 1897-1932)
*[[John W. Collins]] (SUA, 1912-2001)
*[[Eugene Ernest Colman]] (Bro-Saoz, 1878-1964)
*[[Zulema Colman]] (Arc'hantina, *?)
*[[Adrián García Conde]] (Mec'hiko, Bro-Saoz, 1886-1943)
*[[Ennio Contedini]] (Italia, *1934)
*[[Daniel Contin]] (Italia, Arc'hantina, *1962) 
*[[Stuart Conquest]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Gorik Cools]] (Belgia, *1964) 
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Anya Corke]] (Bro-Saoz, Hong Kong, *1990) 
*[[Frants Cornelis]] (Belgia, *1942)
*[[Nicolaas Cortlever]] (Izelvroioù, 1915-1995)
*[[Juan Corzo]] (Kuba, 1873-1941)
*[[Laura Costantini]] (Italia, *1985)
*[[Roberto Cosulich]] (Italia, 1946-?) 
*[[Carlo Cozio]] (Italia, 1715-1780)
*[[Spencer Crakanthorp]] (Aostralia, 1885-1936)
*[[Pia Cramling]] (Sveden, *1963)
*[[Robert Crépeaux]] (Bro-C'hall, 1900-1994)
*[[Walter Cruz]] (Brazil, 1910-1967)
*[[István Csom]] (Hungaria, *1940)
*[[Miguel Cuéllar]] (Kolombia, 1916-1985)
*[[Josef Cukierman]] (Polonia, Bro-C'hall, 1900-1941)
*[[John Curdo]] (SUA, *1931)
*[[Elisabeth Cuypers]] (Belgia)
*[[Ognjen Cvitan]] (Kroatia, *1961)
*[[Hieronim Czarnowski]] (Polonia, Bro-C'hall, Aostria-Hungaria, 1834-1902)
*[[Moshe Czerniak]] (Polonia, Israel, 1910-1984)
&lt;/div&gt;

== C'H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Aleksandr C'halifman]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Ibragim C'hamrakoulov]] (Ouzbekistan, Spagn, *1982)
*[[Igor C'henkin]] (Rusia, Alamagn, *1968)
*[[Ratmir C'holmov]] (URSS, Lituania, 1925-2006)
&lt;/div&gt;
== D ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Arthur Dake]] (SUA, 1910-2000)
*[[Colm Daly]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Mohammed Damaj]] (Palestina, *2001)
*[[Rui Damaso]] (Portugal, *1968)
*[[Damião de Odemira|Pedro Damiano]] (Portugal, 1480-1544)
*[[Mato Damjanović]] (Kroatia, 1927-2011)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Silvio Danailov]] (Bulgaria, *1961)
*[[Elina Danielian]] (Armenia, *1978)
*[[A. Polak Daniels]] (Izelvroioù, a-raok 1855-goude 1883)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Dawid Daniuszewski]] (Polonia, 1885-1944)
*[[Klaus Darga]] (Alamagn, *1934)
*[[Alberto David]] (Luksembourg, *1970)
*[[Jacques Davidson]] (Izelvroioù, 1890-1961)
*[[Mary Elizabeth Davies]] (Kembre, 1925-2015)
*[[Nigel Rodney Davies|Nigel Davies]] (Kembre, Bro-Saoz, *1960)
*[[Frederic Deacon]] (Bro-Saoz, 1829-1875)
*[[Alba Decataldo]] (Italia, *1970) 
*[[Brenda Decorte]] (Belgia)
*[[Chakkravarthy Deepan]] (India, *1987)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Alain Defize]] (Belgia, *1953)
*[[Marigje Degrande]] (Belgia, *1992)
*[[Boris De Greiff]] (Kolombia, *1930)
*[[Odile de Heilbronner]] (Arc'hantina, 1930-?)
*[[Ann Teresa Delaney]] (Iwerzhon, *1962)
*[[Aleksander Delchev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Gunter Deleyn]] (Belgia, *1955)
*[[Mairelys Delgado Crespo]] (Kuba, Spagn, *1974)
*[[Eugene Delmar]] (SUA, 1841-1909)
*[[Ercole Del Rio]] (Italia, 1723 pe 1726-1802)
*[[Lucio Del Vecchio]] (1907-1980) 
*[[Yelena Dembo]] (Rusia, Israel, Hungaria, Gres, *1983)
*[[Arnold Denker]] (SUA, 1914-2005)
*[[Frans Dennis]] (Namibia, *1982)
*[[Maria De Rosa]] (Italia, *1988) 
*[[Alexandre Deschapelles]] (Bro-C'hall, 1780-1847)
*[[Andrei Deviatkin]] (Rusia, *1980)
*[[Paul Devos]] (Belgia, 1911-1981)
*[[Mathias de Wachter]] (Belgia, *1979)
*[[Aleksandr Dgebouadze]] (Jorjia, URSS, Belgia, *1971)
*[[André Diamant]] (Brazil, *1990)
*[[Paulo Dias]] (Portugal, *1979)
*[[Wilsaida Diaz]] (Republik Dominikan, *1991)
*[[Emil Josef Diemer]] (Alamagn), 1908-1990)
*[[Mark Diesen]] (SUA, 1957-2008)
*[[Julius Dimer]] (Alamagn), 1871-1945)
*[[Ding Liren]] (Sina), *1992)
*[[Nathan Divinsky]] (Kanada, *1925)
*[[Rune Djurhuus]] (Norvegia, *1970)
*[[Maxim Dlugy]] (Rusia, SUA, *1966)
*[[Josef Dobiáš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1886-1981)
*[[Yosef Dobkin]] (Rusia, Israel, *1909)
*[[Tihomir Atanasov Dovramadjiev]] (Bulgaria, *1979)
*[[Stefan Docx]] (Belgia, *1974)
*[[Yury Dokhoian]] (Rusia, *1964)
*[[Sergey Dolmatov]] (Rusia, *1959)
*[[Lenier Dominguez]] (Kuba, *1983)
*[[Józef Dominik]] (Polonia, 1894-1920)
*[[Zadok Domnitz]] (Israel, *1933)
*[[Elena Donaldson]] (Rusia, Georgia, SUA, *1957)
*[[John W. Donaldson]] (SUA, *1958)
*[[Ivo Donev]] (Aostria, *1959)
*[[Jan Hein Donner]] (Izelvroioù, 1927-1988)
*[[Iossif Dorfman]] (Ukraina, Bro-C'hall, *1952)
*[[Ashote Draftian]] (Belgia, *1955)
*[[Alexei Dreiev]] (URSS, Rusia, *1969)
*[[Leonids Dreibergs]] (Latvia, SUA, 1908-1969)
*[[Petar Drenchev]] (Bulgaria, *1977) 
*[[Kurt Dreyer]] (Alamagn, Afrika ar Su), 1909-1981)
*[[Tihomil Drezga]] (Kroatia, SUA, 1903-1981)
*[[Yuri Drozdovskij]] (Ukraina, *1984)
*[[Leroy Dubeck]] (SUA, *1939)
*[[Serafino Dubois]] (Italia, 1817-1899)
*[[Daniil Dubov]] (Rusia, *1996)
*[[Andreas Dückstein]] (Hungaria, Aostria, *1927)
*[[Jean Dufresne]] (Alamagn, 1829-1893)
*[[Yves Duhayon]] (Belgia, *1954)
*[[Andreas Duhm]] (Alamagn, Suis, 1883-1975)
*[[Dietrich Duhm]] (Alamagn, Suis, 1880-1954)
*[[Hans Duhm]] (Alamagn, Suis, 1878-1946)
*[[Arthur Dunkelblum]] (Polonia, Belgia, 1906-1979)
*[[Joaquim Durão]] (Portugal, 1930-2015)
*[[Oldřich Duras]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1882-1957)
*[[Marc Dutreeuw]] (Belgia, *1960)
*[[Fyodor Duz-Khotimirsky]] (Ukraina, 1879-1965)
*[[Mark Dvoretsky]] (Rusia, *1947)
*[[Joanna Dworakowska]] (Polonia, *1978)
*[[Eduard Dyckhoff]] (Alamagn, 1880-1949)
*[[Viacheslav Dydyshko]] (Belarus, *1949)
*[[Boruch DynerBoruch Israel Dyner]] (Polonia, Belgia, Israel, 1903-1979)
*[[Semen Dvoirys]] (Rusia, *1958)
*[[Nana Dzagnidze]] (Jorjia, *1987)
*[[Roman Dzindzichashvili]] (Jorjia, Israel, SUA, *1944)
*[[Marat Dzhumaev]] (Ouzbekistan, *1976)
&lt;/div&gt;

== E ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[James Eade]] (SUA, *1957)
*[[Zahar Efimenko]] (Ukraina, *1985)
*[[Igor Efimov (Monako)|Igor Efimov]] (URSS, Jorjia, Rusia, *1960)
*[[Marsel Efroimski]] (Israel, *1995)
*[[Jaan Ehlvest]] (Estonia, *1962)
*[[Rakhil Eidelson]] (Belarus, *1958)
*[[Charles Sidney Eichab]] (Namibia, *1979)
*[[Vereslav Eingorn]] (Ukraina, *1956)
*[[Louis Eisenberg]] (Ukraina, SUA, 1876-goude 1909)
*[[Bengt Ekenberg]] (Sveden, 1912-1986)
*[[Folke Ekström]] (Sveden, 1906-2000)
*[[Fouad El Taher]] (Egipt, *1965)
*[[Essam El-Gindy]] (Egipt, *1966)
*[[Erich Eliskases]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina, Brazil, 1913-1997)
*[[Pavel Eljanov]] (Ukraina, *1983)
*[[Moissei Eljaschoff]] (Lituania, 1870-1919)
*[[Aluteni El Shaddai]] (Namibia, *1991)
*[[Jaime Emma]] (Arc'hantina, 1938-2005)
*[[John Emms (echedoù)|John Emms]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Elijah Emojong]] (Ouganda, *1992)
*[[Lucijs Endzelins]] (Estonia, Latvia, Aostralia, 1909-1981)
*[[Jens Enevoldsen]] (Denmark, 1907-1980)
*[[Ludwig Engels]] (Alamagn, Brazil, 1905-1967)
*[[Berthold Englisch]] (Aostria, 1851-1897)
*[[David Enoch]] (Israel, *1900)
*[[Vladimir Epishin]] (Rusia, *1965)
*[[Stefan Erdélyi]] (Hungaria, Roumania, 1905-1968)
*[[Hanna Ereńska]] (Polonia, *1946)
*[[Evgenij Ermenkov]] (Bulgaria, Palestina, *1949)
*[[Wilhelm Ernst (echedoù)|Wilhelm Ernst]] (Alamagn, 1905-1952)
*[[John Angus Erskine]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1873-1960)
*[[Yakov Estrin]] (Rusia, 1923-1987)
*[[Max Euwe]] (Izelvroioù, 1901-1981)
*[[Deborah Evans-Quek]] (Kembre, *1961)
*[[Larry Evans]] (SUA, 1932-2010)
*[[William Evans|William Davies Evans]] (Kembre, 1790-1872)
*[[Alexander Evensohn]] (Ukraina, 1892-1919)
*[[Mohamed Ezat]] (Egipt, *1978)
*[[Győző Exner]] (Hungaria, 1864-1945)
&lt;/div&gt;

== F ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Gisella Facchini]] (Italia, *1954)
*[[Samuel Factor]] (Polonia, SUA, 1883-1949)
*[[Louisa Matilda Fagan]] (Italia, Bro-Saoz, 1850-1931)
*[[Hugo Fähndrich]] (Hungaria, Aostria, 1851-1930)
*[[Hans Fahrni]] (Bohemia, Suis, 1874-1939)
*[[William Fairhurst]] (Bro-Saoz, Skos, Zeland-Nevez, 1903-1982)
*[[Sammi Fajarowicz]] (Alamagn, 1908-1940)
*[[Ekateríni Fakhirídou]] (Gres, *1964)
*[[Raphael Falk]] (Rusia, 1856-1913)
*[[Ernst Falkbeer]] (Aostria-Hungaria, 1819-1885)
*[[Roquelina Fandiño Reyes]] (Kuba, *1968)
*[[Yara Faqeeh]] (Palestina, *1999)
*[[Álvaro Faria]] (Portugal, *1954)
*[[Ali Farahat]] (Egipt, *1975)
*[[Stefan Fazekas]] (Hungaria, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1898-1967)
*[[Adham Fawzy]] (Egipt, *2000)
*[[Sergey Fedorchuk]] (Ukraina, *1981)
*[[Alexei Fedorov]] (Belarus, *1972)
*[[John Fedorowicz]] (SUA, *1958)
*[[Vladimir Fedoseev]] (Rusia, *1995)
*[[Movsas Feigins]] (Latvia, Arc'hantina, 1908-1950)
*[[Rafał Feinmesser]] (Polonia, *a-raok 1906)
*[[Florin Felecan]] (Roumania, SUA, *1980)
*[[Rubén Felgaer]] (Arc'hantina, *1981)
*[[Virgilio Fenoglio]] (Arc'hantina, 1902-1990)
*[[António Fernandes]] (Portugal, *1962)
*[[María Florencia Fernández]] (Arc'hantina, *1991)
*[[Diogo Fernando]] (Portugal, *1980)
*[[Arthur Feuerstein]] (SUA, *1935)
*[[Alexandr Fier]] (Brazil, *1988)
*[[Martha Fierro]] (Ecuador, *1977)
*[[Rubens Filguth]] (Brazil, *1956)
*[[Miroslav Filip]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, 1928-2009)
*[[Jakub Filipek]] (Belgia, *1979)
*[[Anton Filippov]] (Ouzbekistan, *1986)
*[[Reuben Fine]] (SUA, 1914-1993)
*[[Ben Finegold]] (SUA, *1969)
*[[Gina Linn Finegold]] (SUA)
*[[Julius Finn]] (Polonia, SUA, 1871-1931)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Bobby Fischer]] (SUA, Island, 1943-2008)
*[[Alex Fishbein]] (SUA, *1968)
*[[Giuliana Fittante]] (Italia, *1951)
*[[Alexander Flamberg]] (Polonia, 1880-1926)
*[[Alfred Flatow (echedoù)|Alfred Flatow]] (Alamagn, Aostralia, *1937)
*[[Glenn Flear]] (Bro-Saoz, *1959)
*[[Ernst Flechsig]] (Alamagn, 1852-1890)
*[[Bernhard Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1853-1931)
*[[Max Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1845-goude 1882)
*[[János Flesch]] (Hungaria, 1933-1983)
*[[Salomon Flor]] (URSS, Ukraina, Tchekoslovakia, Rusia, 1908-1983)
*[[Rodrigo Flores]] (Chile, 1913-2007)
*[[Alberto Foguelman]] (Arc'hantina, *1923)
*[[Jan Foltys]] (Tchekoslovakia, 1908-1952)
*[[George Salto Fontein]] (Izelvroioù, 1890-1963)
*[[Leó Forgács]] (Hungaria, 1881-1930)
*[[Győző Forintos]] (Hungaria, *1935)
*[[Greta Foulon]] (Belgia, *1946)
*[[Albert Fox]] (SUA, 1881-1964)
*[[Maurice Fox]] (Ukraina, Kanada, 1898-1988)
*[[Alfons Franck]] (Belgia)
*[[Zenon Franco]] (Paraguay, *1956)
*[[Selim Franklin (echedoù)|Selim Franklin]] (Bro-Saoz, SUA, 1814-1884)
*[[Janelle Mae Frayna]] (Filipinez, *1996)
*[[Michael Freeman (echedoù)|Michael Freeman]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez, *1960)
*[[Friedhelm Freise]] (Alamagn)
*[[Laurent Fressinet]] (Bro-C'hall, *1981)
*[[Sergey von Freymann]] (Rusia, URSS, Ouzbekistan, 1882-1946)
*[[Joel Fridlizius]] (Sveden, 1869-1963)
*[[Daniel Fridman]] (URSS, Latvia, Alamagn, *1976)
*[[Frederic Friedel]] (Alamagn, *1945)
*[[Gunnar Friedemann]] (Estonia, 1909-1943)
*[[David Friedgood]] (Suafrika, Bro-Saoz, *1946)
*[[Henryk Friedman]] (Polonia, 1903-1942)
*[[Alexander Fritz]] (Alamagn, 1857-1932)
*[[António Frois]] (Portugal, *1962)
*[[Severin From]] (Danmark, 1828-1895)
*[[Zirka Frómeta Castillo]] (Kuba, *1963)
*[[Achilles Frydman]] (Polonia, 1905-1940)
*[[Paulino Frydman]] (Polonia, Arc'hantina, 1905-1982)
*[[Ľubomír Ftáčnik]] (Tchekoslovakia, Slovakia, *1957)
*[[Andrija Fuderer]] (Yougoslavia, Vojvodina, Belgia, 1931-2011)
*[[Semyon Furman]] (Rusia, 1920-1978)
*[[Ivana Maria Furtado]] (India, *1999)
*[[Géza Füster]] (Hungaria, Kanada, 1910-1990)
*[[Roy Fyllingen]] (Norvegia, *1975)
&lt;/div&gt;

== G ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Susanna Gaboyan]] (Armenia, *1996)
*[[Vougar Gachimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Merab Gagunashvili]] (Jorjia, *1985)
*[[Luís Galego]] (Portugal, *1966)
*[[Aleksandr Galkin (echedoù)|Aleksandr Galkin]] (Rusia, *1979)
*[[Joseph Gallagher]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, Suis, *1964)
*[[Alisa Galliamova]] (URSS, Rusia, *1972)
*[[Lilit Galojan]] (Armenia, *1983)
*[[Surya Shekhar Ganguly]] (India, *1983)
*[[Nona Gaprindachvili]] (URSS, Jorjia, *1941)
*[[Valeriane Gaprindashvili]] (Jorjia, *1982)
*[[Carlos Garcia Palermo]] (Arc'hantina, Italia, *1953)
*[[Raimundo García]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Timour Gareev]] (Ouzbekistan, *1988)
*[[Eldar Gasanov]] (Ukraina, *1982)
*[[Vugar Gashimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Anna Gasik]] (Polonia, *1988)
*[[Genric'h Gasparyan]] (Armenia, URSS, 1910-1995)
*[[Einar Gausel]] (Norvegia, *1963)
*[[Viktor Gavrikov]] (Lituania, Suis, *1957)
*[[Vladas Gefenas]] (URSS, Lituania, *1955)
*[[Steven Geirnaert]] (Belgia, *1984) 
*[[Tamaz Gelashvili]] (URSS, Jorjia, *1978)
*[[Boris Gelfand]] (URSS, Belarus, Israel, *1968)
*[[Efim Geller]] (URSS, Ukraina, 1925-1998)
*[[Uzi Geller]] (Israel, *1931)
*[[Lili Gelovani]] (Jorjia, URSS, 1911-1973)
*[[Petar Genov]] (Bulgaria, *1970)
*[[Ljubka Genova]] (Bulgaria, *1983)
*[[Ružka Genova]] (Bulgaria, *1963)
*[[Kiril Georgiev]] (Bulgaria, *1965)
*[[Krum Georgiev]] (Bulgaria, *1958)
*[[Antonina Georgieva]] (Bulgaria, *1948)
*[[Ernő Gereben]] (Hungaria, Suis 1907-1988)
*[[Regina Gerlecka]] (Polonia, 1913-1983)
*[[Eugenio German]] (Brazil, 1930-2001)
*[[Theodor Germann]] (Latvia, 1879-1935)
*[[Alik Gershon]] (Israel, *1980)
*[[Edward Gerstenfeld]] (Polonia, Ukraina 1915-1943)
*[[Georgy Geshev]] (Bulgaria, 1903-1937)
*[[Maria Gevorgyan]] (Armenia, *1994)
*[[Ehsan Ghaem Maghami]] (Iran, *1982)
*[[Tigran Gharamian]] (Bro-C'hall, *1984)
*[[Ameet Ghasi]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Vera Ghazarian]] (Armenia, URSS)
*[[Florin Gheorghiu]] (Roumania, *1944)
*[[Amédée Gibaud]] (Bro-C'hall, 1885-1957)
*[[Johannes Giersing]] (Danmark, 1872-1954)
*[[Ellen Gilbert]] (SUA 1837-1900)
*[[Jessie Gilbert]] (Bro-Saoz, 1987-2006)
*[[Karl Gilg]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1901-1981)
*[[Aivars Gipslis]] (URSS, Latvia, 1937-2000)
*[[Anish Giri]] (Izelvroioù, *1994)
*[[Angelo Giusti]] (Italia, 1901-1986)
*[[Alberto Giustolisi]] (Italia, 1928-1990) 
*[[Matteo Gladig]] (Italia, 1880-1915)
*[[Oleg Gladyszev]] (Rusia, *1977)
*[[Eduard Glass]] (Aostria, 1902 - goude 1980)
*[[Evgeny Gleizerov]] (URSS, Rusia, *1963)
*[[Igor Glek]] (URSS, Rusia, Alamagn, *1961)
*[[Svetozar Gligorić]] (Yougoslavia, Serbia, 1923-2012)
*[[Jozef Gobert]] (Belgia)
*[[Fernand Gobet]] (Suis, *1962)
*[[Rumjana Gočeva]] (Bulgaria, *1957)
*[[Michele Godena]] (Italia, *1967)
*[[Carl Goering]] (Alamagn, 1841-1879)
*[[Alphonse Goetz]] (Bro-C'hall, 1865-1934)
*[[Leonid Gofshtein]] (Israel, *1953)
*[[Ksenia Gogiava]] (Jorjia, URSS, 1916-1973)
*[[Jason Goh Koon-Jong]] (Singapour, *1989)
*[[Veronika Goi]] (Italia, *1980) 
*[[Goh Weiming]] (Singapour, *1983)
*[[Samuel Gold]] (Hungaria, Aostria, SUA, 1835-1920)
*[[Alexander Goldin]] (URSS, Rusia, *1965)
*[[Rusudan Goletiani]] (URSS, Jorjia, SUA, *1980)
*[[Celso Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1879-1924)
*[[Celso Golmayo Zúpide]] (Spagn, Kuba, 1820-1898)
*[[Manuel Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1883-1973)
*[[Vitali Golod]] (URSS, Ukraina, Israel *1971)
*[[Harry Golombek]] (Bro-Saoz, 1911-1995)
*[[Alexander Goloshchapov]] (URSS, Ukraina, *1978)
*[[Alexander Ferdinand von der Goltz]] (Alamagn, 1819-1858)
*[[Valentina Golubenko]] (Estonia, Kroatia, *1990)
*[[Mikhail Golubev]] (URSS, Ukraina, *1970)
*[[Javiera Gómez]] (Chile, *2002)
*[[Ângela Gonçalves]] (Portugal)
*[[Aleksei Goncharov]] (Rusia, 1879-1913)
*[[Gong Qianyun]] (Sina, *1985)
*[[Jayson Gonzales]] (Filipinez, *1969)
*[[Soledad González de Huguet]] (Arc'hantina, 1934-2012)
*[[José González García]] (Mec'hiko, *1973)
*[[Juan Carlos González Zamora]] (Mec'hiko, *1968)
*[[David S. Goodman]] (Bro-Saoz, SUA, *1958)
*[[Johan Goormachtigh]] (Belgia, *1955)
*[[Irina Gorchkova]] (Belgia, *1977)
*[[Stephen J. Gordon]] (Bro-Saoz, *1986)
*[[Danny Gormally]] (Bro-Saoz, *1976)
*[[George H. D. Gossip]] (SUA, Bro-Saoz, 1841-1907)
*[[Solomon Gotthilf]] (URSS, Rusia, 1903-1967)
*[[Hermann von Gottschall]] (Alamagn, 1862-1933)
*[[Mic'hail Gourevitch (echedoù)|Mic'hail Gourevitch]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Tarek Goutali]] (Aljeria, *1983)
*[[Boris Grachev]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksander Graf]] (URSS, Ouzbekistan, Alamagn, *1962)
*[[Sonja Graf]] (Alamagn, Arc'hantina, SUA, 1908-1965)
*[[Rita Gramignani]] (Italia, *1943) 
*[[Julio Granda]] (Perou, *1967)
*[[Roberto Grau]] (Arc'hantina, 1900-1944)
*[[Gioacchino Greco]] (Italia, 1600 - c. 1634)
*[[Ewen McGowen Green]] (Zeland-Nevez, *1950)
*[[Alon Greenfeld]] (SUA, Israel, *1964)
*[[John Grefe]] (SUA, *1947)
*[[Bernhard Gregory]] (Estonia, Alamagn, 1879-1939)
*[[Gisela Kahn Gresser]] (SUA, 1906-2000)
*[[Helgi Gretarsson]] (Island, *1977)
*[[Richard Griffith (echedoù)|Richard Griffith]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Nikolay Grigoriev]] (URSS, Rusia, 1895-1935)
*[[Avetik Grigoryan]] (Armenia, *1989)
*[[Vincent Grimm]] (Aostria, Hungaria, 1800-1872)
*[[Aleksandr Grichtchouk]] (URSS, Rusia, *1983)
*[[Efstratios Grivas]] (Gres, *1966)
*[[Henri Grob]] (Suis, 1904-1974)
*[[Aristide Gromer]] (Bro-C'hall, *1909)
*[[Adriaan de Groot]] (Izelvroioù, *1914)
*[[Ernst Grünfeld]] (Aostria, 1893-1962)
*[[Yehuda Gruenfeld]] (Polonia, Israel, *1956)
*[[James Grundy (echedoù)|James Grundy]] (Bro-Saoz, SUA, 1855-1919)
*[[Izaak Grynfeld]] (Polonia, Israel, *1920)
*[[Gu Xiaobing]] (Sina, *1985)
*[[Ion Gudju]] (Roumania, 1897-1988)
*[[Richard Guerrero]] (Spagn, *1973)
*[[Eduard Gufeld]] (URSS, Ukraina, SUA, 1936-2002)
*[[Ilse Guggenberger]] (Kolombia, *1942)
*[[Carlos Guimard]] (Arc'hantina, 1913-1998)
*[[Cemil Gulbas]] (Belgia, *1980)
*[[Boris Gulko]] (URSS, Rusia, SUA, *1947)
*[[Gunnar Gundersen (echedoù)|Gunnar Gundersen]] (Bro-C'hall, Norvegia, Aostralia, 1882-1943)
*[[Isidor Gunsberg]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1854-1930)
*[[Abhijeet Gupta]] (India, *1989)
*[[Dmitry Gurevich]] (URSS, Rusia, SUA, *1956)
*[[Ilya Gurevich]] (URSS, Ukraina, SUA, *1972)
*[[Mikhail Gurevich (echedoù)|Mikhail Gurevich]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Bukhuti Gurgenidze]] (URSS, Jorjia, 1933-2008)
*[[Nino Gurieli]] (Jorjia, URSS, *1961)
*[[Jan Gustafsson]] (Alamagn, *1979)
*[[Emanuel Guthi]] (Israel, *1930)
*[[Lev Gutman]] (URSS, Latvia, Israel, Alamagn, *1945)
*[[Fritz Gygli]] (Suis, 1896-1980)
*[[Alfred William Gyles]] (Zeland-Nevez, 1888-1967)
&lt;/div&gt;

== H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mohamed Haddouche]] (Aljeria, *1984)
*[[Anna Hahn (echedoù)|Anna Hahn]] (Latvia, SUA, *1976)
*[[Anna Hairapetian]] (Armenia, *1989)
*[[Anna Hakobian]] (Armenia, URSS)
*[[Vladimir Hakobyan]] (Armenia, *1971)
*[[Vitalia Halberstadt]] (Ukraina, Bro-C'hall, 1903-1967)
*[[Alexander Halprin]] (Rusia, Aostria, 1868-1921)
*[[Ahmed Ibrahim Hamed]] (Egipt, *1954)
*[[Tunc Hamarat]] (Turkia, Aostria, *1946)
*[[Hicham Hamdouchi]] (Maroko, *1972)
*[[Rani Hamid]] (Bangladesh, *1944)
*[[Jon Ludvig Hammer]] (Norvegia, *1990)
*[[Taqwa Hamouri]] (Palestina, *2006)
*[[Carl Hamppe]] (Suis, Aostria, 1814-1876)
*[[Milton Hanauer]] (SUA, 1908-1988)
*[[Mclean Handjaba]] (Namibia, *1991)
*[[James Hanham]] (SUA, 1840-1923)
*[[Hermann von Hanneken (echedoù)|Hermann von Hanneken]] (Alamagn, 1810-1886)
*[[Curt Hansen (echedoù)|Curt Hansen]] (Danmark, *1964)
*[[Wilhelm Hanstein]] (Alamagn, 1811-1850)
*[[Khosro Harandi]] (Iran, *1950)
*[[Dronavalli Harika]] (India, *1991)
*[[Pendyala Harikrishna]] (India, *1986)
*[[Max Harmonist]] (Alamagn, 1864-1907)
*[[Daniel Harrwitz]] (Alamagn, Bro-C'hall, 1823-1884)
*[[William Hartston]] (Bro-Saoz, *1947)
*[[Wolfgang Hasenfuss]] (Latvia, *1900)
*[[Stewart Haslinger]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Arnaud Hauchard]] (Bro-C'hall, *1971)
*[[Cécile Haussernot]] (Bro-C'hall, *1998)
*[[Stephane Hautot]] (Belgia, *1969) 
*[[Kornél Havasi]] (Hungaria, 1892-1945)
*[[Mark Hebden]] (Bro-Saoz, *1958)
*[[Jean Hebert]] (Kanada, *1957)
*[[Hans-Joachim Hecht]] (Alamagn, *1939)
*[[Jonny Hector]] (Sveden, *1964)
*[[Fenny Heemskerk]] (Izelvroioù, 1919-2007)
*[[Wolfgang Heidenfeld]] (Alamagn, Suafrika, Iwerzhon, 1911-1981)
*[[Jakub Heilpern]] (Polonia, 1850-1910)
*[[Herbert Heinicke]] (Brazil, Alamagn, 1905-1988)
*[[Arved Heinrichsen]] (Lituania, 1879-1900)
*[[Dan Heisman]] (SUA, *1950)
*[[Grigory Helbach]] (Rusia, 1863-1930)
*[[Karl Helling]] (Alamagn, 1904-1937)
*[[Johan Hellsten]] (Sveden, *1975)
*[[Hermann Helms]] (SUA, 1870-1963)
*[[Ron Henley (echedoù)|Ron Henley]] (SUA, *1956)
*[[Moriz Henneberger]] (Suis, 1878-1959)
*[[Walter Henneberger]] (Suis, 1883-1969)
*[[Luc Henris]] (Belgia, *1959)
*[[Deen Hergott]] (Kanada, *1962)
*[[Sigmund Herland]] (Roumania, 1865-1954)
*[[Róża Herman]] (Polonia, 1902-1995)
*[[Tania Regla Hernandez Alvarez]] (Kuba,Kostarika *1963)
*[[Yudania Hernández Estévez]] (Kuba, Spagn, *1963)
*[[Gilberto Hernández Guerrero]] (Mec'hiko, *1970)
*[[Sabina Hernandez Penna]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Carla Herrera]] (Arc'hantina, *?)
*[[Laura Herrera]] (Arc'hantina, *1971)
*[[Abdelrahman Hesham]], (Egipt, *1992)
*[[Tiger Hillarp Persson]] (Sveden, *1970)
*[[Wilhelm Hilse]] (Alamagn, 1878-1940)
*[[Moshe Hirschbein]] (Polonia, 1894-1940)
*[[Moses Hirschel]] (Alamagn, 1754 - c. 1823)
*[[Philipp Hirschfeld]] (Alamagn, 1840-1896)
*[[Jóhann Hjartarson]] (Island, *1963)
*[[Gohar Hlghatian]] (Armenia, URSS, *1975)
*[[Slaheddine Hmadi]] (Tunizia, *1950)
*[[Anastasiia Hnatyshyn]] (Ukraina, *2010)
*[[Hoang Thanh Trang]] (Viêt-Nam, Hungaria, *1980)
*[[Albert Hodges]] (SUA, 1861-1944)
*[[Julian Hodgson]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Leopold Hoffer]] (Hungaria, Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1842-1913)
*[[Karl Holländer]] (Alamagn, 1868-? )
*[[Edith Holloway]] (Bro-Saoz, 1868-1956)
*[[Krystyna Hołuj-Radzikowska]] (Polonia, 1931-2006)
*[[Walther von Holzhausen]] (Aostria, Alamagn, 1876-1935)
*[[Baldur Hönlinger]] (Aostria, Alamagn, 1905-1990)
*[[Bill Hook]] (SUA, British Virgin Islands, 1925–2010)
*[[Vlastimil Hort]] (Tchekoslovakia, Alamagn, *1944)
*[[Israel Horowitz]] (SUA, 1907-1973)
*[[Bernhard Horwitz]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1807-1885)
*[[Henry Hosmer]] (SUA, 1837-1892)
*[[Enamul Hossain]] (Bangladesh, *1981)
*[[Hou Yifan]] (Sina, *1994)
*[[Asma Houli]] (Aljeria, *1976)
*[[Jovanka Houska]] (Bro-Saoz, *1980)
*[[Clarence Howell]] (SUA, 1881-1936)
*[[David Howell (echedoù)|David Howell]] (Bro-Saoz, *1990)
*[[Manuel Leon Hoyos]] (Mec'hiko, *1989)
*[[Zbyněk Hráček]] (Republik Tchek, *1970)
*[[Karel Hromádka]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1887-1956)
*[[Vincenc Hrubý]] (Bohemia, Aostria, Italia, 1856-1917)
*[[Hsu Li Yang]] (Singapour, *1972)
*[[Huang Qian]] (Sina, *1986)
*[[Robert Hübner]] (Alamagn, *1948)
*[[Werner Hug]] (Suis, *1952)
*[[Beryl Hughes]] (Kembre, 1931-2017)
*[[Krunoslav Hulak]] (Kroatia, *1951)
*[[Koneru Humpy]] (India, *1987)
*[[Isabel Hund]] (Alamagn)
*[[Harriet Hunt]] (Bro-Saoz, *1978)
*[[Stuart James Hutchings]] (Kembre, *1960)
*[[Alexander Huzman]] (URSS, Ukraina, Israel, *1962)
&lt;/div&gt;

== I ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hatim Ibrahim 1975]], (Egipt, *1975)
*[[Ildar Ibragimov]] (Rusia, SUA, *1967)
*[[Bella Igla]] (Rusia, Israel, *1985)
*[[Juan Iliesco]] (Roumania, Arc'hantina, 1898-1968)
*[[Rolando Illa]] (SUA, Kuba, Arc'hantina, 1880-1937)
*[[Miguel Illescas Córdoba]] (Spagn, *1965)
*[[Alexander Ilyin-Zhenevsky]] (Rusia, 1894-1941)
*[[Ernesto Inarkiev]] (Kirgizstan, Rusia, *1985)
*[[Viorel Iordachescu]] (Moldova, *1977)
*[[Nana Ioseliani]] (Jorjia, *1962)
*[[Valentin Iotov]] (Bulgaria, *1988)
*[[Andrei Istrăţescu]] (Roumania, *1985)
*[[Saidali Iuldachev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Vassily Ivanchuk]] (Ukraina, *1969)
*[[Ivan Ivanišević]] (Serbia, *1977)
*[[Alexander Ivanov (echedoù)|Alexander Ivanov]] (SUA, *1956)
*[[Igor Ivanov (echedoù)|Igor Ivanov]] (Rusia, Kanada, SUA, 1947-2005)
*[[Božidar Ivanović]] (Montenegro, *1949)
*[[Borislav Ivkov]] (Serbia, *1933)
*[[Stefan Izbinsky]] (Ukraina, 1884-1912)
*[[Zviad Izoria]] (Georgia, *1984)
&lt;/div&gt;
== J ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jana Jacková]] (Republik Tchek, *1982)
*[[Egil Jacobsen]] (Danmark, 1897-1923)
*[[Ernst Jacobson]] (Sveden, ?-?)
*[[Michel Jadoul]] (Belgia, *1957)
*[[Carl Jaenisch]] (Finland, Rusia, 1813-1872)
*[[Charles Jaffé]] (Rusia, SUA, 1883-1941)
*[[Jerzy Jagielski]] (Polonia, Alamagn, 1897-1955)
*[[Dmitry Jakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Lora Jakovleva]] (URSS, Rusia, *1932)
*[[Natia Janjgava]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Dragoljub Janošević]] (Serbia, *1923)
*[[Chaim Janowski]] (Polonia, Alamagn, Japan, c. 1868 - 1935)
*[[Dawid Janowski]] (Polonia, Bro-C'hall, 1868-1927)
*[[Vlastimil Jansa]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, *1942)
*[[Nicolai Jasnogrodsky]] (Ukraina, Bro-Saoz, SUA, 1859-1914)
*[[Carlos Jauregui]] (Chile, Kanada, *1932)
*[[Lela Javakhishvili]] (Jorjia, *1984)
*[[Florian Jenni]] (Suis, *1980)
*[[Stephen Jessel]] (Iwerzhon, *1986)
*[[Eleazar Jiménez]] (Kuba, *1928)
*[[Baadur Jobava]] (Jorjia, *1983)
*[[Leif Erlend Johannessen]] (Norvegia, *1980)
*[[Svein Johannessen]] (Norvegia, 1937-2007)
*[[Ingi Randver Jóhannsson]] (Island, 1936-2010)
*[[Darryl Johansen]] (Aostralia, *1959)
*[[Walter John]] (Polonia, Alamagn, 1879-1940)
*[[Hans Johner]] (Suis, 1889-1975)
*[[Paul Johner]] (Suis, 1887-1938)
*[[Jean-François Jolly]] (Breizh, *1986)
*[[Gawain Jones]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Iolo Ceredig Jones]] (Kembre, 1947-2021)
*[[Richard Stuart Jones]] (Kembre, *1983)
*[[T. Llew Jones]] (Kembre, 1915-2009)
*[[Kirsten Jorrit]] (Namibia, *1979)
*[[Ju Wenjun]] (Sina, *1991)
*[[Carlos Eleodoro Juárez]] (Arc'hantina, 1938-2024)
*[[Max Judd]] (Polonia, SUA, 1851-1906)
*[[Klaus Junge]] (Chile, Alamagn, 1924-1945)
*[[Otto Junge]] (Chile, Alamagn, 1887-1978)
*[[Miervaldis Jursevskis]] (Latvia, Kanada, *1921)
&lt;/div&gt;

== K ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mejdi Kaabi]] (Tunizia, 1961-2019)
*[[Joyce Kabengano]] (Ouganda, *1990)
*[[Ketino Kachiani]] (Jorjia, URSS, Alamagn, *1971)
*[[Bernhard Kagan]] (Polonia, Alamagn, 1866-1932)
*[[Shimon Kagan]] (Israel, *1942)
*[[Victor Kahn]] (Rusia, Bro-C'hall, 1889-1971)
*[[Gregory Kaidanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, SUA, *1959)
*[[Osmo Kaila]] (Finland, 1916-1991)
*[[Eliso Kakabadze]] (Jorjia, URSS, 1929-1998)
*[[Tsitsino Kakhabrishvili]] (Jorjia, *1946)
*[[Svetlana Kalandarishvili]] (Jorjia, URSS, *1937)
*[[Lusik Kalashian]] (Armenia, URSS)
*[[Charles Kalme]] (Latvia, Alamagn, SUA, 1939-2003)
*[[Sigitas Kalvaitis]] (Lituania, *1987)
*[[Gata Kamski]] (URSS, Tatarstan, Rusia, SUA, *1974)
*[[Ilya Kan]] (URSS, Rusia, 1909-1978)
*[[Marcus Kann]] (Aostria, 1820-1886)
*[[Tarun Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2004)
*[[Trisha Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2005)
*[[Albert Kapengut]] (Belarus, *1945)
*[[Julio Kaplan]] (Arc'hantina, Puerto Rico, SUA, *1950)
*[[Darja Kapš]] (Slovenia, *1981)
*[[Nikola Karaklajić]] (Yougoslavia, 1926-2008)
*[[Silva Karapetian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona May Karff]] (Moldova, Rusia, Palestina, SUA, 1914-1998)
*[[Aída Karguer]] (Arc'hantina, 1931-1976)
*[[Sergei Kariakin (Estonia)|Sergei Kariakin]] (URSS, Estonia, *1964)
*[[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]] (Ukraina, Rusia, *1990)
*[[Ilir Karkanaqe]] (Albania, 1956-2012)
*[[Anastasiya Karlovich]] (Ukraina, *1982)
*[[Jalghoum Karmel]] (Palestina, *1994)
*[[Anatoliy Karpov]] (URSS, Rusia, *1951)
*[[Allison Karuaera]] (Namibia, *?)
*[[Isaac Kashdan]] (SUA, 1905-1985)
*[[Rustam Kasimdzhanov]] (URSS,Ouzbekistan, *1979)
*[[Tsiala Kasoshvili]] (Jorjia, URSS, *1963)
*[[Garry Kasparov]] (URSS, Azerbaijan, Rusia, *1963)
*[[Genrikh Kasparyan]] (URSS, Armenia, 1910-1995)
*[[Robert Katende]] (Ouganda, *1982)
*[[Miroslav Katětov]] (Tchekoslovakia, 1918-1995)
*[[Fani Kats]] (URSS, Rusia, 1895-1964)
*[[Arthur Kaufmann]] (Roumania, Aostria, 1872-1940)
*[[Lubomir Kavalek]] (Tchekoslovakia, SUA, *1943)
*[[Bechir Kchouk]] (Tunizia, *1924)
*[[Raymond Keene]] (Bro-Saoz, *1948)
*[[Hermann Keidanski]] (Polonia, Alamagn, 1865-1938)
*[[Dieter Keller]] (Suis, *1936)
*[[Edith Keller-Herrmann]] (Alamagn, *1921)
*[[Rudolf Keller]] (Alamagn, 1917-1993)
*[[Brian Kelly (echedoù)|Brian Kelly]] (Iwerzhon, *1978)
*[[Emil Kemény]] (Hungaria, SUA, 1860-1925)
*[[Edvīns Ķeņģis]] (Latvia, *1959)
*[[Hugh Alexander Kennedy]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, 1809-1878)
*[[Paul Keres]] (URSS, Estonia, 1916-1975)
*[[Tim Kett]] (Kembre, *1962)
*[[Alexander Kevitz]] (SUA, 1902-1981)
*[[Rohini Khadilkar]] (India, *1963)
*[[Erna Khalafian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona Khaled]] (Egipt, *1994)
*[[Mir Sultan Khan]] (India, Pakistan, 1905-1966)
*[[Anahit Kharatyan]] (Armenia, *1987)
*[[Andrei Kharlov]] (Rusia, 1968-2014)
*[[Murtas Kazhgaleyev]] (Kazakstan, *1973)
*[[Abram Khavin]] (Ukraina, 1914-1974)
*[[Denis Khismatullin]] (Rusia, *1984)
*[[Tamar Khmiadashvili]] (Jorjia, *1944)
*[[Goodwill Khoa]] (Namibia, *1989)
*[[Ratmir Kholmov]] (Rusia, Belarus, Lituania, 1925-2006)
*[[Bella Khotenashvili]] (Jorjia, URSS, *1977) 
*[[Miranda Khorava]] (Jorjia, URSS, 1985)
*[[Natalia Khoudgarian]] (Rusia, Kanada, *1975)
*[[Sopiko Khukhashvili]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Nino Khurtsidze]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Inga Khurtsilava]] (Jorjia, URSS, *1975)
*[[Feliks Kibbermann]] (Estonia, a-raok 1914)
*[[Georg Kieninger]] (Alamagn, 1902-1975)
*[[Lionel Kieseritzky]] (Estonia, Bro-C'hall, 1806-1853)
*[[R.K. Kieseritzky]] (Estonia, Rusia, c. 1870 - goude 1922)
*[[Grace Kigeni]] (Ouganda, *1983)
*[[Daniel J. King|Daniel King]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Olof Kinnmark]] (Sveden, 1897-1970)
*[[Ove Kinnmark]] (Sveden, *1944)
*[[Georg Klaus]] (Alamagn, 1912-1974)
*[[Jan Kleczyński, Jr.]] (Polonia, 1875-1939)
*[[Jan Kleczyński, Sr.]] (Polonia, 1837-1895)
*[[Ernest Klein (echedoù)|Ernst Klein]] (Aostria, Bro-Saoz, 1910-1990)
*[[Paul Klein (echedoù)|Paul Klein]] (Alamagn, Ecuador, *1930)
*[[Josef Kling]] (Alamagn, 1811-1876)
*[[Jānis Klovāns]] (Latvia, 1935-2010)
*[[Gyula Kluger]] (Hungaria, 1914-1994)
*[[Hans Kmoch]] (Aostria, Izelvroioù, SUA, 1894-1973)
*[[Rainer Knaak]] (Alamagn, *1953)
*[[Viktor Knorre]] (Rusia, 1840-1919)
*[[Mikhail Kobalia]] (Rusia, *1978)
*[[Alexander Koblencs]] (Latvia, 1916-1993)
*[[Berthold Koch]] (Alamagn, 1899-1988)
*[[Alexander Kochyev]] (Rusia, *1956)
*[[Maja Koen]] (Bulgaria, *1993)
*[[Artur Kogan]] (Ukraina, Israel, *1974)
*[[Boris Kogan]] (Rusia, SUA, 1940-1993)
*[[Anton Kohler]] (Alamagn, *a-raok 1914)
*[[Stanisław Kohn]] (Polonia, 1895-1940)
*[[Friedrich Köhnlein]] (Alamagn, 1879-1916)
*[[Dmitry Kokarev (echedoù)|Dmitry Kokarev]] (Rusia, *1982)
*[[Atanas Kolev]] (Bulgaria, *1967)
*[[Ignác Kolisch]] (Slovakia, Aostria-Hungaria, 1837-1899)
*[[Jakub Kolski]] (Polonia, 1899-1941)
*[[George Koltanowski]] (Belgia, SUA, 1903-2000)
*[[Henrijeta Konarkowska-Sokolov]] (Polonia, Serbia, *1938)
*[[Humpy Koneru]] (India, *1987)
*[[Imre König]] (Hungaria, Yugoslavia, Bro-Saoz, SUA, 1899-1992)
*[[Jerzy Konikowski]] (Polonia, Alamagn, *1947)
*[[F. H. Königs]] (Belgia, 1849-1941 pe 1942)
*[[Alexander Konstantinopolsky]] (Ukraina, 1910-1990)
*[[Danny Kopec]] (SUA, *1954)
*[[Viktor Kortchnoy]] (URSS, Rusia, Suis, *1931)
*[[Akshayraj Kore]] (India 1988)
*[[Anton Korobov]] (Ukraina, *1985)
*[[Imre Korody]] (Hungaria, 1905-1969)
*[[Alexey Korotylev]] (Rusia, *1977)
*[[J. Kornreich]] (Belgia) 
*[[Yona Kosashvili]] (URSS, Jorjia, Israel, *1970)
*[[Gary Koshnitsky]] (Moldova, Aostralia, 1907-1999)
*[[Nadejda Kosintseva]] (Rusia, *1985)
*[[Tatiana Kosintseva]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksandra Kostenyouk]] (Rusia, *1984)
*[[Boris Kostić]] (Aostria-Hungaria, Yugoslavia, 1887-1963)
*[[Silvia Kot]] (Arc'hantina, *1950)
*[[Jan Kotrč]] (Tchekoslovakia, 1862-1943)
*[[Vasilios Kotronias]] (Gres, *1964)
*[[Pavel Kotsur]] (Kazakstan, *1974)
*[[Aleksandr Kotov]] (URSS, Rusia, 1913-1981)
*[[Čeněk Kottnauer]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1910-1996)
*[[Bachar Kouatly]] (Siria, Liban, Bro-C'hall, *1958)
*[[Aleksander Koukouch]] (Belgia) 
*[[Youriy Kouzoubov]] (Ukraina, *1990)
*[[Vlatko Kovačević]] (Kroatia, *1942)
*[[Alexander Kovchan]] (Ukraina, *1983)
*[[Boris Koyalovich]] (Rusia, 1867-1941)
*[[Valentina Kozlovskaya]] (Rusia, *1938)
*[[Zdenko Kozul]] (Kroatia, *1966)
*[[Jesse Kraai]] (SUA, *1972)
*[[Yair Kraidman]] (Israel, *1932)
*[[Adolf Kraemer]] (Alamagn, 1898-1972)
*[[Adolf Kramer]] (Alamagn, 1871-1934)
*[[Haije Kramer]] (Izelvroioù, 1917-2004)
*[[Vladimir Kramnik]] (URSS, Rusia, *1975)
*[[Michał Krasenkow]] (URSS, Rusia, Polonia, *1963)
*[[Beloslava Krasteva]] (Bulgaria, *2004)
*[[Orla Hermann Krause]] (Danmark, 1867-1935)
*[[Martyn Kravtsiv]] (Ukraina, *1990)
*[[Boris Kreiman]] (Rusia, SUA, *1976)
*[[Josef Krejcik]] (Aostria, 1885-1957)
*[[Leon Kremer]] (Polonia, 1901-1941)
*[[Mira Kremer]] (Alamagn, 1905-1987)
*[[Martin Kreuzer]] (Alamagn, *1962)
*[[Berta Krezberg]] (URSS, Rusia, 1911-1992)
*[[Ljuba Kristol]] (URSS, Rusia, Israel, *1944)
*[[Stanislav Kriventsov]] (URSS, Rusia, SUA, *1973)
*[[Nikolai Krogius]] (Rusia, *1930)
*[[Paul Krüger (echedoù)|Paul Krüger]] (Alamagn, 1871-1939)
*[[Velichka Krumova]] (Bulgaria, *1942)
*[[Irina Krush]] (Ukraina, SUA, *1983)
*[[Yuriy Kryvoruchko (echedoù)|Yuriy Kryvoruchko]] (Ukraina, *1986)
*[[Arvid Kubbel]] (Rusia, 1889-1938)
*[[Leonid Kubbel]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Sergey Kudrin]] (Rusia, SUA, *1959)
*[[Adam Kuligowski]] (Polonia, *1955)
*[[Kaido Külaots]] (Estonia, *1976)
*[[Abhijit Kunte]] (India, *1977)
*[[Abraham Kupchik]] (Belarus, SUA, 1892-1970)
*[[Viktor Kupreichik]] (Belarus, *1949)
*[[Bojan Kurajica]] (Bosnia and Herzegovina, *1947)
*[[Igor Kurnosov]] (Rusia, 1985-2013)
*[[Alla Kushnir]] (Rusia, Israel, 1941-2013)
*[[Gennady Kuzmin]] (Rusia, *1946)
*[[Aloyzas Kveinys]] (URSS, Lituania, * 1962)
*[[Jan Kvicala]] (Tchekoslovakia, 1868-1939)
&lt;/div&gt;

== L ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Martín Labollita]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Khelil Lagha]] (Tunizia)
*[[Genrieta Lagvilava]] (Jorjia, Belarus, URSS, *1969)
*[[Kateryna Lahno]] (Ukraina, *1989)
*[[Bogdan Lalić]] (Yougoslavia, Kroatia, Bro-Saoz, *1964)
*[[Erwin L'Ami]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Paul Adrian Lamford]] (Kembre, *1953)
*[[Frank Lamprecht]] (Alamagn, *1968)
*[[E. Lancel]] (Belgia)
*[[Konstantin Landa]] (Rusia, *1972)
*[[Salo Landau]] (Polonia, Izelvroioù, 1903-1944)
*[[Gary Lane]] (Bro-Saoz, Aostralia, *1964)
*[[Lisa Lane]] (SUA, *1938)
*[[Max Lange]] (Alamagn, 1832-1899)
*[[Salomon Langleben]] (Polonia, 1862-1939)
*[[Mario Lanzani]] (Italia, *1963) 
*[[Bent Larsen]] (Danmark, 1935-2010)
*[[Ernst Larsson]] (Sveden, 1897-1963)
*[[Baron Tassilo von Heydebrand und der Lasa]] (Prusia/Alamagn, 1818-1899)
*[[Berthold Lasker]] (Alamagn, 1860-1928)
*[[Edward Lasker]] (Polonia, Alamagn, SUA, 1885-1981)
*[[Emanuel Lasker]] (Alamagn, Rusia, SUA, 1868-1941)
*[[Khadidja Latreche]] (Aljeria, *1990)
*[[Sabrina Latreche]] (Aljeria, *1993)
*[[Milda Lauberte]] (Latvia, *1918)
*[[Bruno Laurent]] (Belgia, *1975)
*[[Leho Laurine]] (Estonia, Sveden, 1904-1998)
*[[Joel Lautier]] (Kanada, Bro-C'hall, *1973)
*[[Nora Laya Cabrera]] (Kuba, SUA *1950)
*[[Darwin Laylo]] (Filipinez, *1980)
*[[Fred Lazard]] (Bro-C'hall, 1883-1948)
*[[Gustave Lazard]] (Bro-C'hall, 1876-1949)
*[[Milunka Lazarević]] (Serbia, *1932)
*[[Viktor Laznicka]] (Republik Tchek, *1988)
*[[Kim Le Quang]] (Belgia, *1971)
*[[Lê Quang Liêm]] (Viêt-Nam, *1991)
*[[Dora Leal]] (Portugal, *1984)
*[[Sergey Lebedev (echedoù)|Sergey Lebedev]] (Rusia, 1868-1942)
*[[Julia Lebel-Arias]] (Arc'hantina, Bro-c'hall, Monako, *1946)
*[[Peter Lee (echedoù)|Peter Lee]] (Bro-Saoz, *1943)
*[[Peter Leepin]] (Suis, 1920-1995)
*[[Legall de Kermeur]] (Breizh, Bro-C'hall, 1702-1792)
*[[Damien Le Goff]] (Breizh, *1987)
*[[Anatoly Lein]] (Rusia, SUA, *1931)
*[[Catarina Leite]] (Portugal, *1983)
*[[Péter Lékó]] (Hungaria, *1979)
*[[Robert Lemaire]] (Belgia)
*[[Tatiana Lemačko]] (URSS, Bulgaria, Suis, 1948-2020)
*[[Alex Lenderman]] (SUA, *1989)
*[[James A. Leonard]] (SUA, 1841-1862)
*[[Giovanni Leonardo]] (Italia, 1542-1587)
*[[Ignatius Leong]] (Sina, Singapour, *1972)
*[[Paul Saladin Leonhardt]] (Polonia, Alamagn, 1877-1934)
*[[Konstantin Lerner]] (Ukraina, 1950-2011)
*[[Alexandre Lesiege]] (Kanada, *1975)
*[[Norman Lessing]] (SUA, 1911-2001)
*[[René Letelier]] (Chile, 1915-2006)
*[[Grigory Levenfish]] (Polonia, Rusia, 1889-1961)
*[[Aleksandr Levin]] (Rusia, 1871-1929)
*[[Jacob Levin (echedoù)|Jacob Levin]] (SUA, 1904-?)
*[[Naum Levin]] (Ukraina, Aostralia, *1933)
*[[Irina Levitina]] (Rusia, SUA, *1954)
*[[Stepan Levitsky]] (Rusia, 1876-1924)
*[[David Levy (echedoù)|David Levy]] (Bro-Skos, *1945)
*[[Jerzy Lewi]] (Polonia, Sveden, 1949-1972)
*[[Moritz Lewitt]] (Alamagn, 1863-1936)
*[[David H. Li]] (Sina, SUA, *1972)
*[[Li Chao (echedoù)|Li Chao]] (Sina, *1989)
*[[Andor Lilienthal]] (URSS, Rusia, Hungaria, 1911-2010) 
*[[Luciano Lilloni]] (Italia, 1929-2000) 
*[[Li Ruofan]] (Singapour, *1978)
*[[Li Shilong]] (Sina, *1977)
*[[Li Shongjian]] (Sina, *1939)
*[[Li Wenliang (echedoù)|Li Wenliang]] (Sina, *1967)
*[[Li Zunian]] (Sina, *1958)
*[[Liang Chong]] (Sina, *1980)
*[[Liang Jinrong]] (Sina, *1960)
*[[Vladimir Liberzon]] (Rusia, Israel, *1937)
*[[Theodor Lichtenhein]] (Alamagn, SUA, 1829-1874)
*[[Espen Lie]] (Norvegia, *1984)
*[[Kjetil Aleksander Lie]] (Norvegia, *1980)
*[[Andor Lilienthal]] (Hungaria, Rusia, 1911-2010)
*[[Darcy Lima]] (Brazil, *1962)
*[[Paul Limbos]] (Belgia, *1914) 
*[[Oleiny Linares Nápoles]] (Kuba, *1983)
*[[Lin Ta]] (Sina, *1963)
*[[Lin Weiguo]] (Sina, *1970)
*[[Paul Lipke]] (Alamagn, 1870-1955)
*[[Isaac Lipnitsky]] (Ukraina, 1923-1959)
*[[Samuel Lipschütz]] (Hungaria, SUA, 1863-1905)
*[[Georgy Lisitsin]] (Rusia, 1909-1972)
*[[Paul List]] (Ukraina, Alamagn, Bro-Saoz, 1887-1954)
*[[Marta Litinskaya-Shul]] (Ukraina, *1949)
*[[John Littlewood (echedoù)|John Littlewood]] (Bro-Saoz, *1931)
*[[Lisandra Llaudy Pupo]] (Kuba, *1988)
*[[Liu Shilan]] (Sina, *1962)
*[[Liu Wenzhe]] (Sina, *1940)
*[[Ljubomir Ljubojević]] (Yougoslavia, Serbia, *1950)
*[[Eric Lobron]] (SUA, Alamagn, *1960)
*[[Louise Loeffler]] (Belgia)
*[[Josef Lokvenc]] (Aostria, 1899-1974)
*[[Giambattista Lolli]] (Italia, 1698-1769)
*[[Rudolf Loman]] (Izelvroioù, 1861-1932)
*[[William Lombardy]] (SUA, *1937)
*[[Maia Lomineishvili]] (Jorjia, 1977) 
*[[Gabriela López]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Ruy López de Segura]] (Spagn, c. 1530 - c. 1580)
*[[Martín Lorenzini]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Edward Löwe]] (Bro-Saoz, 1794-1880)
*[[Otto Löwenborg]] (Sveden, 1888-1969)
*[[Johann Löwenthal]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1810-1876)
*[[Leopold Löwy, Jr]] (Aostria, 1871-goude 1909)
*[[Leopold Löwy, Sr]] (Aostria, 1840-goude 1904)
*[[Moishe Lowtzky]] (Ukraina, Polonia, 1881-1940)
*[[Sam Loyd]] (SUA, 1841 - 1911)
*[[Smbat Lputian]] (URSS, Armenia, *1958)
*[[Luis Ramirez Lucena]] (Spagn, c. 1465 - c. 1530)
*[[Markas Luckis]] (Lituania, Arc'hantina, 1905-1973)
*[[Carolina Luján]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Andrey Lukin]] (URSS, Rusia, *1948)
*[[Stig Lundholm]] (Sveden, *1917)
*[[Erik Lundin]] (Sveden, 1904-1988)
*[[Francisco Lupi]] (Portugal, a-raok 1910-1954)
*[[Constantin Lupulescu]] (Roumania, *1984)
*[[Thomas Luther]] (Alamagn, *1969)
*[[Christopher Lutz]] (Alamagn, *1971)
*[[Galina Lyapunova]] (Armenia, URSS)
&lt;/div&gt;

== M ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alexander MacDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Gottlieb Machate]] (Alamagn, 1904-1974)
*[[Aleksandras Machtas]] (Lituania, Israel, 1892-1973)
*[[Bartłomiej Macieja]] (Polonia, *1977)
*[[George Henry MacKenzie]] (Bro-Skos, SUA, 1837-1891)
*[[Nicholas MacLeod]] (Kanada, 1870-1965)
*[[Karl MacPhillips]] (Iwerzhon, *1988) 
*[[Carlos Maderna]] (Arc'hantina, 1910-1976)
*[[Ildikó Mádl]] (Hungaria, *1969)
*[[Anne-Marie Maeckelbergh]] (Belgia, *1965)
*[[Thibaut Maenhout]] (Belgia, *1989)
*[[Wim Maes]] (Belgia, *1972)
*[[Elmar Magerramov]] (Azerbaijan, *1958)
*[[Elisa Maggiolo]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Joanna Majdan]] (Polonia, *1988)
*[[Kazimierz Makarczyk]] (Polonia, 1901-1972)
*[[Sirush Makints]] (Armenia, URSS] 
*[[Vladimir Makogonov]] (Azerbaijan, 1904-1993)
*[[Gyula Makovetz]] (Hungaria, 1860-1903)
*[[Marina Makropoulou]] (Roumania, Grs, *1960)
*[[Sandra Malajovich]] (Arc'hantina, *1968)
*[[Vadim Malakhatko]] (Ukraina, Belgia, *1977)
*[[Vladimir Malakhov (echedoù)|Vladimir Malakhov]] (Rusia, *1980)
*[[Guillermo Malbrán]] (Arc'hantina, 1967-2025)
*[[Vidmantas Mališauskas]] (Lituania, *1963)
*[[Vladimir Malaniuk]] (Rusia, Ukraina, *1957)
*[[Boris Maliutin]] (Rusia, 1883-1920)
*[[Nidjat Mamedov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Chakhriyar Mamedyarov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Rauf Mammadov]] (Azerbaidjan, *1988)
*[[Maria Manakova]] (Serbia, *1974)
*[[Federico Manca]] (Italia, *1969)
*[[Meri Mangrian]] (Armenia, URSS)
*[[Rima Manukian]] (Armenia, URSS)
*[[Karmen Mar]] (Slovenia, *1987)
*[[Napoleon Marache]] (Bro-C'hall, SUA, 1818-1875)
*[[Max Marchand]] (Izelvroioù, 1888-1957)
*[[Georg Marco]] (Roumania, Aostria, 1863-1923)
*[[Andy Marechal]] (Belgia, *1978)
*[[Sandro Mareco]] (Arc'hantina, *1987)
*[[Dimitar Marholev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Alisa Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mirjana Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mihail Marin]] (Roumania, *1965)
*[[Beatriz Marinello]] (Chile, *1964)
*[[Denis Marion]] (Belgia, 1906-2000) 
*[[Sergio Mariotti]] (Italia, *1946)
*[[Nefelina Marjanian]] (Armenia, URSS)
*[[Ján Markoš]] (Slovakia, *1985)
*[[Tomasz Markowski (echedoù)|Tomasz Markowski]] (Polonia, *1975)
*[[Robert Markuš]] (Serbia, *1984)
*[[Géza Maróczy]] (Hungaria, 1870-1951)
*[[Davide Marotti]] (Italia, 1881-1940)
*[[Dražen Marović]] (Kroatia, *1938)
*[[Yaniet Marrero López]] (Kuba, *1983)
*[[Frank Marshall]] (SUA, 1877-1944)
*[[Ayelén Martínez]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Dion Martinez]] (Kuba, SUA, 1837-1928)
*[[Giovanni Martinolich]] (Italia, 1884-1910)
*[[Rico Mascarinas]] (Filipinez, *1954)
*[[Houshang Mashian]] (Iran, Israel, *1938)
*[[James Mason (echedoù)|James Mason]] (Iwerzhon, SUA, Bro-Saoz, 1849-1905)
*[[Dimitrios Mastrovasilis]] (Gres, *1983)
*[[Aleksandar Matanović]] (Serbia, *1930)
*[[Hermanis Matisons]] (Latvia, 1894-1932)
*[[Ana Matnadze]] (Jorjia, *1983)
*[[Milan Matulović]] (Serbia, *1935)
*[[Svetlana Matveeva]] (Rusia, *1969)
*[[Marc'Andria Maurizzi]] (Korsika, *2007)
*[[Carl Mayet]] (Alamagn, 1810-1868)
*[[Isaak Mazel]] (Belarus, Rusia, 1911-1943)
*[[Athial Mbaha]] (Namibia, *1976)
*[[Neil McDonald (echedoù)|Neil McDonald]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Alexander McDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Colin McNab]] (Bro-Skos, *1961)
*[[Luke McShane]] (Bro-Saoz, *1984)
*[[Henrique Mecking]] (Brazil, *1952)
*[[Antonio Medina]] (Spagn, 1919-2003)
*[[Edmar Mednis]] (Latvia, SUA, 1937-2002)
*[[Susanto Megaranto]] (Indonezia, *1987)
*[[Dritan Mehmeti]] (Albania, *1978) 
*[[Armenuhi Mehrabian]] (Armenia, URSS)
*[[Philipp Meitner]] (Aostria, 1838-1910)
*[[Ketevan Melashvili]] (Jorjia, URSS *1960)
*[[Nino Melashvili]] (Jorjia, URSS *1961)
*[[Salome Melia]] (Jorjia, *1987)
*[[Marieta Melik-Pashaian]] (Armenia, URSS)
*[[Olga Menčíková|Olga Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1907-1944)
*[[Vyera Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1906-1944)
*[[Julius Mendheim]] (Alamagn, 1788-1836)
*[[Lishen Mentile]] (Namibia, *1996)
*[[Tamila Meskhi]] (Jorjia, URSS *1963)
*[[Jonathan Mestel]] (Bro-Saoz, *1957)
*[[Roberto Messa]] (Italia, *1957)
*[[Johannes Metger]] (Alamagn, 1850-1926)
*[[Richard Meulders]] (Belgia, *1955)
*[[Anahí Meza]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Voldemars Mežgailis]] (Latvia, *1912)
*[[Amina Mezioud]] (Aljeria, *1988)
*[[Paul Michel (echedoù)|Paul Michel]] (Alamagn, Arc'hantina, 1905-1977)
*[[Walter Michel]] (Suis, 1888-goude 1935)
*[[Christian Michel Yunis]] (Chile, Palestina, 1968*)
*[[Carlo Micheli]] (Italia, *1946)
*[[Reginald Price Michell]] (Bro-Saoz, 1873-1938)
*[[Bart Michiels]] (Belgia, *1986) 
*[[Snezana Micic]] (Yougoslavia, Belgia, *1966)
*[[E. E. Middleton]] (Breizh-Veur)
*[[Jacques Mieses]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1865-1954)
*[[Samuel Mieses]] (Alamagn, 1841-1884)
*[[Vladas Mikėnas]] (URSS, Estonia, Lituania, 1910-1992)
*[[Adrian Mikhalchishin]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1954)
*[[Victor Mikhalevski]] (Belarus, Israel, *1972)
*[[Igor Miladinović]] (Serbia, *1974)
*[[Tony Miles]] (Bro-Saoz, 1955-2001)
*[[Zdravko Milev]] (Bulgaria, 1929-1984)
*[[Borislav Milic]] (Yougoslavia, 1925-1986)
*[[Ioana Miller]] (Iwerzhon, 1995)
*[[Sophie Milliet]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Stuart Milner-Barry]] (Bro-Saoz, 1906-1995)
*[[Vadim Milov]] (Rusia, Israel, Suis, *1972)
*[[Artashes Minasian]] (Armenia, *1987)
*[[Johannes Minckwitz]] (Alamagn, 1843-1901)
*[[Nikolay Minev]] (Bulgaria, SUA, *1931)
*[[Dragoljub Minić]] (Montenegro, 1936-2005)
*[[Yerisbel Miranda Llanes]] (Kuba, *1987)
*[[Evgeniy Mirochnitchenko]] (Ukraina, *1978)
*[[Margarita Mirza-Avagian]] (Armenia, URSS)
*[[Azer Mirzoev]] (Azerbaidjan, *1978)
*[[Vesna Mišanović]] (Bosnia, *1964)
*[[Kamil Mitoń]] (Polonia, *1984)
*[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]] (Armenia, URSS, *1982)
*[[Anahit H. Mkrtchyan]] (Armenia, *2009)
*[[Mariam Mkrtchyan]] (Armenia, *2004)
*[[Stasch Mlotkowski]] (SUA, 1881-1943)
*[[Ayah Moaataz]] (Egipt, *1997)
*[[Abram Model]] (Latvia, Rusia, 1896-1976)
*[[Charles Moehle]] (SUA, 1859-1898)
*[[Jorgen Moeller]] (Danmark, 1873-1944)
*[[Jan Moeyersons]] (Belgia)
*[[Chahin Mohandesi]] (Iran, *1962)
*[[Ariah Mohiliver]] (Polonia, Israel, *1904)
*[[Stefan Mohr]] (Alamagn, *1967)
*[[Alexander Moiseenko]] (Ukraina, *1980)
*[[Baldur Möller]] (Island, *a-raok 1921)
*[[Augustus Mongredien]] (Bro-Saoz, 1807-1888)
*[[Léon Monosson]] (Belarus, Bro-C'hall, 1892-1943)
*[[Julius du Mont]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1881-1956)
*[[Mario Monticelli]] (Italia, 1902-1995)
*[[María Teresa Mora]] (Kuba, 1902-1980)
*[[Elshan Moradi]] (Iran, *1985)
*[[Luciana Morales Mendoza]] (Perou, *1987)
*[[Kalikst Morawski]] (Polonia, 1859 - c. 1939)
*[[Bruno Moritz]] (Alamagn, Ecuador, 1900- ?)
*[[Iván Morovic]] (Chile, *1963)
*[[Alexander Moroz (echedoù)|Alexander Moroz]] (Ukraina, 1961-2009)
*[[Aleksandr Morozevitch]] (URSS, Rusia, *1977)
*[[Paul Charles Morphy]] (SUA, 1837-1884)
*[[John Morrison (echedoù)|John Morrison]] (Kanada, 1889-1975)
*[[Niaz Morshed]] (Bangladesh, *1966)
*[[Paul Motwani]] (Bro-Skos, *1962)
*[[Alexander Motylev]] (Rusia, *1979)
*[[Alaaeddine Moussa]] (Liban, Palestina, 1968)
*[[Anna Mouzytchouk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Sergei Movsesian]] (Armenia, Slovakia, *1978)
*[[Paul Mross]] (Polonia, Alamagn, *1910)
*[[Martin Mrva]] (Slovakia, *1971)
*[[André Muffang]] (Bro-C'hall, 1897-1989)
*[[Hans Müller]] (Aostria, 1896-1971)
*[[Leonhard Müller (c'hoarier echedoù)|Leonhard Müller]] (Namibia, *1979)
*[[Karsten Müller]] (Alamagn, *1970)
*[[César Muñoz]] (Ecuador, *1929)
*[[Piotr Murdzia]] (Polonia, *1975)
*[[Jacob Murey]] (Rusia, Israel, *1941)
*[[Augusto de Muro]] (Arc'hantina, ? -1959)
*[[Phiona Mutesi]] (Ouganda, *1996)
*[[Anna Muzychuk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Lhamsuren Myagmarsuren]] (Mongolia, *1938)
*[[Hugh Myers]] (SUA, 1930-2008)
&lt;/div&gt;

== N ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ashot Nadanian]] (Armenia, *1972)
*[[Arkadij Naiditsch]] (Latvia, Alamagn, *1985)
*[[Oskar Naegeli]] (Suis, 1885-1959)
*[[Géza Nagy]] (Hungaria, 1892-1953)
*[[Miguel Najdorf]] (Polonia, Arc'hantina, 1910-1997)
*[[Peninah Nakabo]] (Ouganda, *1992)
*[[Hikaru Nakamura]] (Japan, SUA, *1987)
*[[Christine Namaganda]] (Ouganda, *1986)
*[[Otto Nakapunda]] (Namibia, *1975)
*[[Gloria Nansubuga]] (Ouganda, *2001)
*[[William Napier]] (Bro-Saoz, SUA, 1881-1952)
*[[Mario Napolitano]] (Italia, 1910-1995)
*[[Renato Naranja]] (Filipinez, *1940)
*[[Srinath Narayanan]] (India, *1994)
*[[Daniel Naroditsky]] (SUA, 1995-2025)
*[[Lina Nassr]], (Aljeria, *2003)
*[[Rui de Carvalho Nascimento]] (Portugal, 1914-2012)
*[[Wajd Natsheh]] (Palestina, *2001)
*[[David Navara]] (Republik Tchek, *1985)
*[[Heskiel Ndahangwapo]] (Namibia, *2000)
*[[Vera Nebolsina]] (Rusia, *1989)
*[[Ozren Nedeljković]] (Serbia, 1903-1984)
*[[Gastón Needleman]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Iris Neels]] (Belgia, *1980)
*[[Parimarjan Negi]] (India, *1993)
*[[Iivo Nei]] (Estonia, *1931)
*[[Oleg Neikirch]] (Jorjia, Bulgaria, 1914-1985)
*[[Kateřina Němcová]] (Republik Tchek, *1990)
*[[Ivan Nemet]] (Yougoslavia, Serbia, Suis, 1943-2007)
*[[Vladimir Nenarokov]] (Rusia, 1880-1953)
*[[Andzhelika Nenova]] (Bulgaria, *2010)
*[[Jolly Nepando]] (Namibia, *1993)
*[[Ian Nepomniachtchi]] (Rusia, *1990)
*[[Vincenzo Nestler]] (Italia, 1912-1988)
*[[Augustin Neumann]] (Aostria, 1879-1906)
*[[Gustav Neumann]] (Alamagn, 1838-1881)
*[[Vladislav Nevednichy]] (Roumania, *1969)
*[[Valeriy Neverov]] (Ukraina, *1962)
*[[Rashid Nezhmetdinov]] (Rusia, 1912-1974)
*[[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]] (Viêt Nam, *1990)
*[[Ni Hua]] (Sina, *1983)
*[[Arno Nickel]] (Alamagn, *1952)
*[[Bryon Nickoloff]] (Kanada, 1956-2004)
*[[Bjørn Nielsen]] (Danmark, 1907-1949)
*[[Peter Heine Nielsen]] (Danmark, *1973)
*[[Torkil Nielsen]] (Faroe Islands, *1964)
*[[Walter Niephaus]] (Alamagn, 1923-1992)
*[[Friso Nijboer]] (Izelvroioù, *1965)
*[[Yuri Nikolaevsky]] (Ukraina, *1937)
*[[Ioannis Nikolaidis]] (Gres, *1971)
*[[Predrag Nikolić]] (Bosnia-ha-Herzegovina, *1960)
*[[Adriana Nikolova]] (Bulgaria, *1988)
*[[Allan Nilsson]] (Sveden, 1899-1949)
*[[Aaron Nimzowitsch]] (Latvia, Danmark, 1886-1935)
*[[Ning Chunhong]] (Sina, *1968)
*[[Dieter Nisipeanu]] (Roumania, *1976)
*[[Kamel Njili]] (Tunizia, *1982)
*[[Josef Noa]] (Hungaria, 1856-1903)
*[[Jesus Nogueiras]] (Kuba, *1959)
*[[Aileen Noonan]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Federico Norcia]] (Italia, 1904-1985)
*[[Holger Norman-Hansen]] (Danmark, 1899-1984)
*[[David Norwood]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Daniël Noteboom]] (Izelvroioù, 1910-1932)
*[[Igor Novikov (echedoù)|Igor Novikov]] (Ukraina, SUA, *1962)
*[[Nikolay Novotelnov]] (Rusia, 1911-2006)
*[[Heinz Nowarra]] (Alamagn, 1897-1945 ?)
*[[Haruna Nsubuga]] (Ouganda, *1991)
*[[John Nunn]] (Bro-Saoz, *1955)
*[[Friedrich Nürnberg]] (Alamagn, 1909 -1984)
*[[Gertrud Nüsken]] (Alamagn, 1917 -1972)
*[[Tomi Nyback]] (Finland, *1985)
*[[Gustaf Nyholm]] (Sveden, 1880-1957)
*[[Illya Nyzhnyk]] (Ukraina, *1996)
&lt;/div&gt;

== O ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Kevin O'Connell (echedoù)|Kevin O'Connell]] (Bro-Saoz, Iwerzhon, *1949)
*[[Handszar Odeev]] (Turkmenistan, *1972)
*[[Leif Øgaard]] (Norvegia, *1952)
*[[Alice O'Gorman]] (Iwerzhon, *2000)
*[[John O'Hanlon (echedoù)|John O'Hanlon]] (Iwerzhon, 1876-1960)
*[[Tõnu Õim]] (Estonia, *1941)
*[[Kaarle Ojanen]] (Finland, *1918)
*[[Alberic O'Kelly de Galway]] (Belgia, 1911-1980)
*[[Friðrik Ólafsson]] (Island, *1935)
*[[Helgi Ólafsson]] (Island, *1956)
*[[Mikhailo Oleksienko]] (Ukraina, *1986)
*[[Lembit Oll]] (URSS, Estonia, 1966-1999)
*[[Adolf Georg Olland]] (Izelvroioù, 1867-1933)
*[[Anton Olson]] (Sveden, 1881-goude 1928)
*[[Umida Omonova]] (Ouzbekistan, *2006)
*[[Gülümser Öney]] (Bulgaria, Turkia, *1956)
*[[Aleksandr Onistchouk]] (Ukraina, SUA *1975)
*[[Abdelaziz Onkoud]] (Maroko, *1972)
*[[Karel Opočensky]] (Tchekoslovakia, 1892-1975)
*[[Wilhelm Orbach]] (Alamagn, 1894-1944)
*[[Lisandra Teresa Ordaz Valdés]] (Kuba, *1988)
*[[Menachem Oren]] (Polonia, Israel, 1901-1962)
*[[Lexy Ortega]] (Kuba, Italia, *1960)
*[[Dorren O'Siochrú]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Gerard Oskam]] (Izelvroioù, 1880-1952)
*[[Berge Ostenstad]] (Norvegia, *1964)
*[[Mahfoud Oussedik]] (Aljeria, *1992)
*[[John Owen (echedoù)|John Owen]] (Bro-Saoz, 1827-1901)
*[[Karlis Ozols]] (Latvia, Aostralia, 1912-2001)
&lt;/div&gt;

== P ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ludek Pachman]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1924-2003)
*[[Nikola Padevsky]] (Bulgaria, *1933)
*[[Elisabeth Pähtz]] (Alamagn, *1985)
*[[Adamantia Paizis]] (Italia, *1972)
*[[Mladen Palac]] (Kroatia, *1971)
*[[Sam Palatnik]] (Ukraina, SUA, *1950)
*[[Luis Palau (echedoù)|Luis Palau]] (Arc'hantina, 1897-1971 )
*[[Victor Palciauskas]] (Lituania, SUA, *1941)
*[[Richard Palliser]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Rudolf Palme]] (Aostria, 1910-2005)
*[[Ryan Palmer (echedoù)|Ryan Palmer]] (Jamaica, *1974)
*[[Fiorentino Palmiotto]] (Italia, *1929) 
*[[Davor Palo]] (Danmark, *1985)
*[[Eero Paloheimo]] (Finland, *1936)
*[[Fiammetta Panella]] (Italia, *1988)
*[[Óscar Panno]] (Arc'hantina, *1935)
*[[Vasily Panov]] (Rusia, 1906-1973)
*[[Enrico Paoli]] (Italia, 1908-2005)
*[[Mark Paragua]] (Filipinez, *1984)
*[[Shadi Paridar]] (Iran, *1986)
*[[Mircea Parligras]] (Roumania, *1980)
*[[Bruno Parma]] (Slovenia, *1941)
*[[Frank Parr]] (Bro-Saoz, 1918-2003)
*[[Llambi Pasko]] (Albania, *1991)
*[[Dante Pasqua]] (Italia, 1898-1974)
*[[Louis Paulsen]] (Alamagn, 1833-1891)
*[[Wilfried Paulsen]] (Alamagn, 1828-1901)
*[[Duško Pavasovič]] (Kroatia, Slovenia, *1975)
*[[Max Pavey]] (SUA, 1918-1957)
*[[Eugène Pécher]] (Belgia, *1841 pe 1842 - 1905)
*[[Simonne Peeters]] (Belgia)
*[[Vera Pejčeva]] (Bulgaria, *1969)
*[[Jiří Pelikán (echedoù)|Jiří Pelikán]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1906-1985)
*[[Yannick Pelletier]] (Suis, *1976)
*[[Roman Pelts]] (Ukraina, Kanada, *1937)
*[[Peng Xiaomin]] (Sina, *1973)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, Izelvroioù, *1968)
*[[Jonathan Penrose]] (Bro-Saoz, *1933)
*[[Thierry Penson]] (Belgia, *1955)
*[[Corina Peptan]] (Roumania, *1978)
*[[Fernando Peralta (c'hoarier echedoù)|Fernando Peralta]] (Arc'hantina, *1979)
*[[Carlos Pereira dos Santos]] (Portugal, *1972)
*[[Ruben Pereira]] (Portugal, *1991)
*[[Eneida Pérez]] (Republik Dominikan, Alamagn *1964)
*[[Amelia Pérez de Navas]] (Arc'hantina, *?)
*[[Federico Pérez Ponsa]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Julius Perlis]] (Polonia, Aostria, 1880-1913)
*[[Barbara Pernici]] (Italia, *1956)
*[[Frederic Perrin]] (Bro-Saoz, SUA, 1815-1889)
*[[Raaphi Persitz]] (Bro-Saoz, Israel, Suis, *1934)
*[[Nick Pert]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[John Peters (echedoù)|John Peters]] (SUA, *1951)
*[[Jusefs Petkevich]] (Latvia, *1940)
*[[Arshak Petrosian]] (Armenia, *1953)
*[[Davit G. Petrosian]] (Armenia, *1984)
*[[Tigran Petrosian]] (Armenia, Jorjia, URSS, 1929-1984)
*[[Aleksandr Petrov]] (Rusia, 1794-1867)
*[[Marlen Petrova]] (Bulgaria, *1961)
*[[Vladimirs Petrovs]] (Latvia, 1907-1943)
*[[Gergana Peycheva]] (Bulgaria, *2003)
*[[Gerhard Pfeiffer]] (Alamagn, 1923-2000)
*[[Phạm Minh Hoàng]] (Viêt Nam, Breizh, *1978)
*[[François Philidor]] (Bro-C'hall, 1726-1795)
*[[Evgeniy Piankov]] (URSS, Ukraina, *1941)
*[[Luis Piazzini]] (Arc'hantina, 1905-1980)
*[[Tom Piceu]] (Belgia, *1978)
*[[Jeroen Piket]] (Izelvroioù, *1969)
*[[Harry Nelson Pillsbury]] (SUA, 1872-1906)
*[[Herman Pilnik]] (Alamagn, Arc'hantina, 1914-1981)
*[[Karol Piltz]] (Polonia, 1903-1939)
*[[Sulennis Piña Vega]] (Kuba, *1981)
*[[Albert Pinkus]] (SUA, 1903-1984)
*[[József Pintér]] (Hungaria, *1953)
*[[Ariana Pintor]] (Portugal, *1988)
*[[Vasja Pirc]] (Slovenia, 1907-1980)
*[[Rudolf Pitschak]] (Tchekoslovakia, SUA, *1902)
*[[Karl Pitschel]] (Aostria, 1829-1883)
*[[Aaron Pixton]] (SUA, *1986)
*[[Ján Plachetka]] (Slovakia, *1945)
*[[Albin Planinc]] (Yougoslavia, Slovenia, 1944-2008)
*[[James Plaskett]] (Bro-Saoz, Spagn, *1960)
*[[Kazimierz Plater]] (Polonia, 1915-2004)
*[[Igor Platonov]] (Ukraina, 1934-1995)
*[[Joseph Platz]] (Alamagn, SUA, 1905-1981)
*[[Isaías Pleci]] (Arc'hantina, 1907-1979)
*[[David Podhorzer]] (Aostria, *a-raok 1916)
*[[Natalia Pogonina]] (Rusia, *1985)
*[[Henryk Pogorieły]] (Polonia, 1908-1943)
*[[Ernest Pogosyants]] (Ukraina, 1935-1990)
*[[Iosif Pogrebyssky]] (Ukraina, 1906-1971)
*[[Amos Pokorný]] (Tchekoslovakia, 1890-1949)
*[[Rudolph Pokorny]] (Bohemia, Mec'hiko, SUA, 1880-goude 1920)
*[[Richard Polaczek]] (Belgia, *1965)
*[[Giulio Polerio]] (Italia, 1548-1612)
*[[Judit Polgar]] (Hungaria, *1976)
*[[Zsuzsa Polgar]] (Hungaria, SUA, *1969)
*[[Zsofia Polgar]] (Hungaria, Israel, *1974)
*[[Elisabeta Polihroniade]] (Roumania, 1935-2016)
*[[David Polland]] (SUA, *1915)
*[[William Pollock (echedoù)|William Pollock]] (Rouantelezh-Unanet, 1859-1896)
*[[Lev Polugaevski]] (URSS, Belarus, Rusia, 1934-1995)
*[[Arturo Pomar]] (Spagn, *1931)
*[[Rouslan Ponomariov]] (Ukraina, 1983)
*[[Domenico Ponziani]] (Italia, 1719-1796)
*[[Stepan Popel]] (Polonia, Bro-C'hall, SUA, 1909-1987)
*[[Ignatz von Popiel]] (Aostria-Hungaria, Polonia, 1863-1941)
*[[Petar Popović (echedoù)|Petar Popović]] (Yugoslavia, Serbia, *1959)
*[[Artur Poplawski]] (Polonia, Suis, 1860-1918)
*[[Yosef Porath]] (Alamagn, Israel, 1909-1996)
*[[Moritz Porges]] (Bohemia/Aostria-Hungaria, 1857-1909)
*[[Giorgio Porreca]] (Italia, 1927-1988)
*[[Lajos Portisch]] (Hungaria, *1937)
*[[Domenico Postpischl]] (Italia, 1905-1980) 
*[[Ehrhardt Post]] (Alamagn, 1881-1947)
*[[Evgeny Postny]] (Israel, *1981)
*[[Peter Potemkine]] (Rusia, Bro-C'hall, 1886-1926)
*[[Vladimir Potkin]] (Rusia, *1982)
*[[Ludovit Potuček]] (Slovakia, *a-raok 1921)
*[[Christian Poulsen (echedoù)|Christian Poulsen]] (Danmark, 1912-1981)
*[[AtoSUA Pourkashiyan]] (Iran, *1988)
*[[Lynda Annette Powell]] (Kembre, *?)
*[[Borki Predojević]] (Bosnia, *1987)
*[[Edith Charlotte Price]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Roberto Primavera]] (Italia, *1981)
*[[Lodewijk Prins]] (Izelvroioù, *1913)
*[[Ladislav Prokeš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1884-1966)
*[[Svetlana Prudnikova]] (Rusia, *1967)
*[[Dawid Przepiórka]] (Polonia, 1880-1942)
*[[Lev Psakhis]] (Rusia, Israel, *1958)
*[[Lenka Ptacnikova]] (Tchekoslovakia, Island, *1976)
*[[Stojan Puc]] (Slovenia, 1921-2004)
*[[Viktors Pupols]] (Latvia, SUA, *1935)
*[[Cecil Purdy]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1906-1979)
*[[John Purdy (echedoù)|John Purdy]] (Aostralia, *1935)
*[[Benoît Purenne]] (Breizh, *1997)
&lt;/div&gt;

== Q ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Llambi Qendro]] (Albania, *1963)
*[[Qi Jingxuan]] (Sina, *1947)
*[[Qin Kanying]] (Sina, *1974)
*[[Oscar Quiñones (echedoù)|Oscar Quiñones]] (Perou, *1941)
*[[Miguel Quinteros]] (Arc'hantina, *1947)
&lt;/div&gt;
== R ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Braslav Rabar]] (Yougoslavia, Kroatia, 1919-1973)
*[[Abram Rabinovitch]] (URSS, Lituania, Rusia, 1878-1943)
*[[Ilya Rabinovich]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Viktoria Radeva]] (Bulgaria, *2001)
*[[Elitsa Raeva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Teimour Radjabov]] (Azerbaidjan, *1987)
*[[Ivan Radoulov]] (Bulgaria, *1939)
*[[Markus Ragger]] (Aostria, *1988)
*[[Viacheslav Ragozin]] (URSS, Rusia, 1908-1962)
*[[Ziaur Rahman (echedoù)|Ziaur Rahman]] (Bangladesh, *1974)
*[[Maurice Raizman]] (Moldova/Rusia, Bro-C'hall 1905-1974)
*[[Iweta Rajlich]] (Polonia, *1981)
*[[Vasik Rajlich]] (SUA, *1971)
*[[Lorenc Rama]] (Albania, *1964)
*[[Ramachandran Ramesh]] (India, *1976)
*[[Alejandro Ramírez (echedoù)|Alejandro Ramírez]] (Costa Rica, *1988)
*[[Vivian Ramón Pita]] (Kuba,*1963)
*[[Maaja Ranniku]] (URSS, Estonia, 1941-2004)
*[[Richárd Rapport]] (Hungaria, *1996)
*[[Nukhim Rashkovsky]] (URSS, Rusia, *1946)
*[[Ilmar Raud]] (Estonia, Arc'hantina, 1913-1941)
*[[Vsevolod Rauzer]] (URSS, Ukraina, 1908-1941)
*[[Khaled Abdel Razik]], (Egipt, *1975)
*[[Yuri Razuvayev]] (URSS, Rusia, 1945-2012)
*[[Damián Reca]] (Arc'hantina, 1894-1937)
*[[Hans Ree]] (Izelvroioù, *1944)
*[[Brian Reilly]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1901-1991)
*[[Dimitri Reinderman]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Fred Reinfeld]] (SUA, 1910-1964)
*[[Heinrich Reinhardt]] (Alamagn, Arc'hantina, 1903-1990)
*[[Salome Reischer]] (Aostria, Palestina, SUA, 1899-1980)
*[[Teodor Regedziński]] (Polonia, 1894-1954)
*[[Arturo Reggio]] (Italia, 1863-1917)
*[[Josef Rejfir]] (Tchekoslovakia, 1909-1962)
*[[Ludwig Rellstab (echedoù)|Ludwig Rellstab]] (Alamagn, 1904-1983)
*[[Georges Renaud]] (Bro-C'hall, 1893-1975)
*[[Samuel Reshevsky]] (Polonia, SUA, 1911-1992)
*[[Pál Réthy]] (Hungaria, 1905-1962)
*[[Richárd Réti]] (Aostria-Hungaria, Tchekoslovakia, 1889-1929)
*[[Ramón Rey Ardid]] (Spagn, 1903-1988)
*[[Alexander Riazantsev]] (Rusia, *1985)
*[[Zoltán Ribli]] (Hungaria, *1951)
*[[Pablo Ricardi]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Isaac Rice]] (SUA, 1850-1915)
*[[Jane Richmond]] (Kembre, *1961)
*[[Hannes Richter]] (Namibia, *?)
*[[Kurt Richter]] (Alamagn, 1900-1969)
*[[Antonio Rico]] (Spagn, 1908-1988)
*[[Alessandra Riegler]] (Italia, *1961)
*[[Fritz Riemann]] (Alamagn, 1859-1932)
*[[Friedl Rinder]] (Alamagn, 1905-2001)
*[[Horst Rittner]] (Alamagn, *1930)
*[[Nikolai Riumin]] (Rusia, 1908-1942)
*[[Jules Arnous de Rivière]] (Breizh, Bro-C'hall, 1830-1905)
*[[Aimen Rizouk]] (Aljeria, *1979)
*[[Marina Rizzo]] (Arc'hantina, *1965)
*[[Karl Robatsch]] (Aostria, 1928-2000)
*[[Walter Robinow]] (Alamagn, 1867-1938)
*[[Ray Robson]] (SUA, *1994)
*[[Sérgio Rocha]] (Portugal, *1972)
*[[Ludwig Rödl]] (Alamagn, 1907-1970)
*[[Maxim Rodshtein]] (Israel, *1989)
*[[Hans Roepstorff]] (Alamagn, 1910-1945)
*[[Ian Rogers (echedoù)|Ian Rogers]] (Aostralia, *1960)
*[[Gustav Rogmann]] (Alamagn, 1909-1947)
*[[Kenneth Rogoff]] (SUA, *1953)
*[[Dorian Rogozenko]] (Roumania, *1973)
*[[Ivan Vladimir Rohaček]] (Slovakia, 1909-1977)
*[[Michael Rohde (echedoù)|Michael Rohde]] (SUA, *1959)
*[[Michael Roiz]] (Rusia, Israel *1983)
*[[Oleg Romanichin]] (URSS, Ukraina, *1952)
*[[Alexander Romanovsky (echedoù)|Alexander Romanovsky]] (Lituania, Rusia, 1880-1943)
*[[Piotr Romanovski]] (URSS, Rusia, 1892-1964)
*[[Max Romih]] (Kroatia, Italia, 1893-1979)
*[[Chris de Ronde]] (Izelvroioù, 
*[[Niccolo Ronchetti]] (Italia, *1989)
*[[Catharina Roodzant]] (Izelvroioù, 1896-1999)
*[[Marcel Roofthoofd]] (Belgia, *1952) 
*[[Salme Rootare]] (Estonia, 1913-1987)
*[[Vidrik Rootare]] (Estonia, c. 1900 - 1985)
*[[Jan Rooze]] (Belgia, *1947)
*[[Jakob Rosanes]] (Ukraina/Aostria-Hungaria, Alamagn, 1842-1922)
*[[Bernardo Roselli]] (Uruguay, *1965)
*[[Leon Rosen]] (Polonia, SUA, 1869-1942)
*[[Andreas Rosendahl]] (Danmark, 1864-1909)
*[[Karl Wilhelm Rosenkrantz]] (Latvia, Rusia, 1876-goude 1928)
*[[Jacob Rosenthal]] (SUA, 1881-1954)
*[[Samuel Rosenthal]] (Polonia, Bro-C'hall 1837-1902)
*[[Laura Ross (echedoù)|Laura Ross]] (SUA, *1988)
*[[Stefano Rosselli del Turco]] (Italia, 1877-1947)
*[[Héctor Rossetto]] (Arc'hantina, 1922-2009)
*[[Nikolaz Rossolimo]] (Ukraina, Bro-C'hall, SUA, 1910-1975)
*[[Gersz Rotlewi]] (Polonia, 1889-1920)
*[[Lyoudmila Roudenko]] (URSS, Ukraina, Rusia, 1904-1986)
*[[Eugène Rousseau]] (Bro-C'hall, SUA, c. 1810 - c. 1870)
*[[Jonathan Rowson]] (Bro-Skos, *1977)
*[[Solomon Rozental]] (URSS, Lituania, Belarus, 1890-1955)
*[[Eduardas Rozentalis]] (URSS, Lituania, *1963)
*[[Vesna Rožič]] (Slovenia, 1987–2013)
*[[Ruan Lufei]] (Sina, *1987)
*[[Serge Rubanraut]] (Sina, Aostralia, 1948-2008)
*[[Karl Ruben]] (Danmark, *1903)
*[[Jorge Rubinetti]] (Arc'hantina, 1945-2016)
*[[Akiba Rubinstein]] (Polonia, Alamagn, Belgia, 1882-1961)
*[[Emanuel Rubinstein]] (Polonia, 1897-?)
*[[José Rubinstein]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Simon Rubinstein]] (Aostria, Suafrika, *c. 1910)
*[[Solomon Rubinstein]] (Polonia, SUA, 1868-1931)
*[[Sergei Rublevsky]] (Rusia, *1974)
*[[Olga Rubtsova]] (Rusia, 1909-1994)
*[[Iosif Rudakovsky]] (Ukraina, 1914-1947)
*[[Mary Rudge]] (Bro-Saoz, 1842-1919)
*[[Nikoly Rudnev]] (Ukraina, Ouzbekistan, 1895-1944)
*[[Anna Rudolf]] (Hungaria, *1987)
*[[Alexander Rueb]] (Izelvroioù, 1882-1959)
*[[Andrey Rychagov]] (Rusia, *1979)
*[[Mikhail Rytshagov]] (Estonia, *1967)
&lt;/div&gt;

== S ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Peter Alexandrovich Saburov]] (Rusia, 1835-1918)
*[[Peter Petrovich Saburov]] (Rusia, Suis, 1880-1932)
*[[Antonio Sacconi]] (Italia, 1895-1968)
*[[Matthew Sadler]] (Bro-Saoz, *1974)
*[[Darmen Sadvakasov]] (Kazakstan, *1979)
*[[Danial Saiboulatov]] (Belgia, *1970)
*[[Yousof Safvat]] (Iran, bet ganet e?)
*[[Pierre Charles Fournier de Saint Amant]] (Bro-C'hall, 1800-1872)
*[[Jaroslav Šajtar]] (Tchekoslovakia, 1921-2003)
*[[Konstantin Sakaiev]] (URSS, Tatarstan, Rusia, *1974)
*[[Yuri Sakharov]] (URSS, Ukraina, 1922-1981)
*[[Ihab Salem]] (Palestina, *1973)
*[[Ada María Salgado]] (Kuba, *?)
*[[Nurgjul Salimova]] (Bulgaria, *2003)
*[[Valery Salov]] (URSS, Rusia, *1964)
*[[Mic'hail Saltaev]] (URSS, Ouzbekistan, *1962)
*[[Alessandro Salvio]] (Italia, c. 1570 - c. 1640)
*[[Carlo Salvioli]] (Italia, 1848-1930)
*[[Gersz Salwe]] (Polonia, 1862-1920)
*[[Friedrich Sämisch]] (Alamagn, 1896-1975)
*[[Sergiu Samarian]] (Roumania, Alamagn, 1923-1991)
*[[Grigory Sanakoev]] (Rusia, *1935)
*[[Luis Augusto Sánchez]] (Kolombia, 1917-1981)
*[[Raúl Sanguineti]] (Arc'hantina, 1933-2000)
*[[Anthony Santasiere]] (SUA, 1904-1977)
*[[Maria Vincenza Santurbano]] (Italia, *1968)
*[[Emmanuel Sapira]] (Roumania, Belgia, 1900-1943)
*[[Tânia Saraiva]] (Portugal, *1976)
*[[Gediminas Sarakauskas]] (Lituania, *1977)
*[[Zivilė Sarakauskienė]] (Lituania, *1978)
*[[Ortvin Sarapu]] (Estonia, Zeland-Nevez, 1924-1999)
*[[Jonathan Sarfati]] (Aostralia, Zeland-Nevez, *1964)
*[[Shushanna Sargsyan]] (Armenia, *1992)
*[[Gabriel Sarkisyan]] (Armenia, *1983)
*[[Ivan Šarić (echedoù)|Ivan Šarić]] (Kroatia, *1990)
*[[Spartaco Sarno]] (Italia, *1964)
*[[Zoltan Sarosy]] (Hungaria, Kanada, *1906)
*[[María Belen Sarquis]] (Arc'hantina, *1988)
*[[Jacob Sarratt]] (Bro-Saoz, 1772-1819)
*[[Gaëtan Sarthou]] (Breizh, *1973)
*[[Walaa Sarwat]], (Egipt, *1960)
*[[Jeff Sarwer]] (Kanada, *1978)
*[[Krishnan Sasikiran]] (India, *1981)
*[[Harold Saunders (echedoù)|Harold Saunders]] (Bro-Saoz, 1875-1950)
*[[Stanislav Savchenko]] (Ukraina, *1967)
*[[Vladimir Savon]] (Ukraina, 1940-2005)
*[[Stefka Savova]] (Bulgaria, *1958)
*[[Eman Sawan]] (Palestina, *2007)
*[[Gyula Sax]] (Hungaria, *1951)
*[[Emil Schallopp]] (Alamagn, 1843-1919)
*[[Morris Schapiro]] (Lituania, SUA, 1903-1996)
*[[Willem Schelfhout]] (Izelvroioù, 1874-1951)
*[[Theodor von Scheve]] (Alamagn, 1851-1922)
*[[Emanuel Schiffers]] (Rusia, 1850-1904)
*[[Willi Schlage]] (Alamagn, 1888-1940)
*[[Carl Schlechter]] (Aostria, 1874-1918)
*[[Roland Schmaltz]] (Alamagn, *1974)
*[[Carl Friedrich Schmid]] (Latvia, 1840-1897)
*[[Lothar Schmid]] (Alamagn, *1928)
*[[Paul Felix Schmidt]] (Estonia, Alamagn, SUA, 1916-1984)
*[[Wlodzimierz Schmidt]] (Polonia, *1943)
*[[Ludwig Schmitt]] (Alamagn, *a-raok 1910)
*[[Wilhelm Schönmann]] (Alamagn, 1889-1970)
*[[Georg Schories]] (Alamagn, 1874-1934)
*[[Karl Schorn]] (Alamagn, 1803-1850)
*[[Arnold Schottländer]] (Alamagn, 1854-1909)
*[[František Schubert]] (Tchekoslovakia, 1894-1940)
*[[Robert Schuermans]] (Belgia, *1950)
*[[John William Schulten]] (SUA, 1821-1875)
*[[Jan Schulz]] (Tchekoslovakia, 1899-1953)
*[[Helmut Schumacher]] (Belgia, *1931) 
*[[Aaron Schwartzman]] (Arc'hantina, *1908)
*[[Gabriel Schwartzman]] (Roumania, SUA, *1976)
*[[Leon Schwartzmann]] (Polonia, Bro-C'hall, 1887-1942)
*[[Paulette Schwartzmann]] (Bro-C'hall, Arc'hantina, 1894-1953)
*[[Adolf Schwarz]] (Hungaria, Aostria, 1836-1910)
*[[Jacques Schwarz]] (Aostria, 1856-1921)
*[[Samuel Schweber]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Kamel Seba]] (Aljeria, *1975)
*[[Marie Sebag]] (Bro-C'hall, *1986)
*[[Elena Sedina]] (Italia, *1968)
*[[Mohammed Seder]] (Palestina, *2009)
*[[Yasser Seirawan]] (Siria, SUA, *1960)
*[[Adolf Seitz]] (Alamagn, Arc'hantina 1898-1970)
*[[Alexey Selezniev]] (Rusia, Bro-C'hall, 1888-1967)
*[[Lidia Semenova]] (Ukraina, *1951)
*[[Pietro Seni]] (Italia, 1841-1909)
*[[Olav Sepp]] (Estonia, *1969)
*[[Edward Guthlac Sergeant]] (Bro-Saoz, 1881-1961)
*[[Philip Walsingham Sergeant]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Aleksandr Sergeyev (echedoù)|Aleksandr Sergeyev]] (Rusia, 1897-1970)
*[[Drazen Sermek]] (Slovenia, *1969)
*[[Gregory Serper]] (Ouzbekistan, SUA, *1969)
*[[Eglantina Shabanaj]] (Albania, *1979)
*[[Alexander Shabalov]] (Latvia, SUA, *1967)
*[[Greg Shahade]] (SUA, *1978)
*[[Jennifer Shahade]] (SUA, *1980)
*[[Leonid Shamkovich]] (Rusia, Israel, SUA, 1923-2005)
*[[Gauri Shankar]] (India, *1992)
*[[Samuel Shankland]] (SUA, *1991)
*[[Andrey Shariyazdanov]] (Rusia, *1976)
*[[Elizabeth Shaughnessy]] (Iwerzhon, SUA, *1937)
*[[Wajdy Shebetah]] (Palestina, *1978)
*[[Shen Yang]] (Sina, *1989)
*[[James Sherwin]] (SUA, Bro-Saoz, *1933)
*[[Vesmina Shikova]] (Bulgaria, *1951)
*[[Leonora Shllaku]] (Albania, *?)
*[[Rauha Shipindo]] (Namibia, *1990)
*[[Sergei Shipov]] (Rusia, *1966)
*[[Kamran Shirazi]] (Iran, SUA, Bro-C'hall, *1952)
*[[Rubén Shocron]] (Arc'hantina, Sua, 1921-2013)
*[[Samy Shoker]] (Bro-C'hall, Egipt, *1987)
*[[Nigel Short]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Philip Short]] (Iwerzhon, *1960)
*[[Ahmed Shoubaita]] (Palestina, *1983)
*[[Jackson Showalter]] (SUA, 1860-1935)
*[[Yury Shulman]] (Belarus, SUA, *1975)
*[[Ilya Shumov]] (Rusia, 1819-1881)
*[[Laert Shytaj]] (Albania, Italia, *1986)
*[[Félix Sicre]] (Kuba, 1817-1871)
*[[Bruno Edgar Siegheim]] (Alamagn, Suafrika, 1875-1952)
*[[Guðmundur Sigurjónsson]] (Island, *1947)
*[[Teodor Siliqi]] (Albania, 1931-2011)
*[[Jeremy Silman]] (SUA, *1954)
*[[Fernando Silva]] (Portugal, *1950)
*[[Vladimir Simagin]] (Rusia, 1919-1968)
*[[Albert Simonson]] (SUA, 1914-1965)
*[[Amon Simutowe]] (Zambia, *1982)
*[[Leone Singer]] (Italia, 1893-1975)
*[[Sonia Sirletti]] (Italia, *1971)
*[[Marcel Sisniega Campbell]] (Mec'hiko, *1959)
*[[Stanislaus Sittenfeld]] (Polonia, Bro-C'hall, 1865-1902)
*[[Sanan Sjugirov]] (Rusia, *1993)
*[[Karel Skalička]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1896-1979)
*[[Almira Skripchenko]] (Moldova, Bro-C'hall, *1976)
*[[Bogdan Śliwa]] (Polonia, 1922-2003)
*[[Sam Sloan]] (United States, *1944)
*[[Roman Slobodjan]] (Alamagn, *1975)
*[[Jorn Sloth]] (Danmark, *1944)
*[[Jan Smeets]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Jan Smejkal]] (Tchekoslovakia, *1946)
*[[David Smerdon]] (Aostralia, *1984)
*[[Shlomo Smiltiner]] (Israel, *1915)
*[[Ilya Smirin]] (Belarus, Israel, *1968)
*[[Pavel Smirnov]] (Rusia, *1982)
*[[Stephen Francis Smith]] (Kanada, Bro-Saoz, 1861-1928)
*[[Lynda Smith]] (Kembre, *1968)
*[[Olivia Smith]] (Kembre, *1987)
*[[Vasily Osipovich Smyslov]] (URSS, Rusia, 1881-1943)
*[[Vasily Smyslov]] (URSS, Rusia, 1921-2010)
*[[Wesley So]] (Filipinez, *1993)
*[[Bartosz Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Monika SockoMonika Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Faridah Basta Sohair]] (Egipt, *1987)
*[[Andrei Sokolov]] (Rusia, Bro-C'hall, *1963)
*[[Ivan Sokolov (echedoù)|Ivan Sokolov]] (Bosnia, Izelvroioù, *1968)
*[[Alexey Sokolsky]] (Ukraina, Belarus, 1908-1969)
*[[Dragan Solak]] (Serbia, 1980)
*[[Alexander Solovtsov]] (Rusia, 1847-1923)
*[[Andrew Soltis]] (SUA, *1947)
*[[Edith Soppe]] (Arc'hantina, 1961-2005)
*[[Guillermo Soppe]] (Arc'hantina, *1960)
*[[Ariel Sorin]] (Arc'hantina, *1967)
*[[Genna Sosonko]] (Rusia, Izelvroioù, *1943)
*[[Victor Soultanbeieff]] (Rusia, Belgia, 1895-1972)
*[[Vladimir Sournin]] (Rusia, SUA, 1875-1942)
*[[Zbyszka Southall]] (Kembre, 1923-1979)
*[[João de Souza Mendes]] (Brazil, 1892-1969)
*[[Hugo Spangenberg]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Vasil Spasov]] (Bulgaria, *1971)
*[[Boris Spassky]] (URSS, Rusia, Bro-C'hall, *1937)
*[[Jon Speelman]] (Bro-Saoz, *1956)
*[[Abraham Speijer]] (Izelvroioù, 1873-1956)
*[[Rudolf Spielmann]] (Aostria, Sveden, 1883-1942)
*[[Kevin Spraggett]] (Kanada, *1954)
*[[Luigi Sprega]] (Italia, 1829-1887)
*[[Martina Sproten]] (Belgia, *1970) 
*[[Ana Srebrnič]] (Slovenia, *1984)
*[[Arthur Ssegwanyi]] (Ouganda, *1988)
*[[Gideon Ståhlberg]] (Sveden, 1908-1967)
*[[Cherubino Staldi]] (Italia, 1911-1988)
*[[Wilhelm von Stamm]] (Latvia, ?-1905)
*[[Phillip Stamma]] (Siria, Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1705-1755)
*[[Nikolaus Stanec]] (Aostria, *1968)
*[[Charles Stanley]] (Bro-Saoz, SUA, 1819-1901)
*[[Nava Starr]] (URSS, Latvia, Kanada, *1949)
*[[Howard Staunton]] (Bro-Saoz, 1810-1874)
*[[Michael Stean]] (Bro-Saoz, *1953)
*[[Antoaneta Stefanova]] (Bulgaria, *1979)
*[[Hannes Stefansson]] (Island, *1972)
*[[Elias Stein (echedoù)|Elias Stein]] (Alsace, Izelvroioù, 1748-1812)
*[[Leonid Stein]] (URSS, Ukraina, 1934-1973)
*[[Endre Steiner]] (Hungaria, 1901-1944)
*[[Lajos Steiner]] (Hungaria, Aostralia 1903-1975)
*[[Herman Steiner]] (Slovakia/Hungaria, SUA, 1905-1955)
*[[Wilhelm Steinitz]] (Bohemia, Aostria, Bro-Saoz, SUA, 1836-1900)
*[[Daniel Stellwagen]] (Izelvroioù, *1987)
*[[Åke Stenborg]] (Sveden, 1926-2010)
*[[Károly Sterk]] (Hungaria, 1881-1946)
*[[Adolf Stern (echedoù)|Adolf Stern]] (Alamagn, 1849-1907)
*[[Agnes Stevenson]] (Bro-Saoz, a-raok 1901-1935)
*[[Lara Stock]] (Kroatia, *1992)
*[[Marianne Stoffels]] (Belgia)
*[[Mark Stolberg]] (URSS, Rusia, 1922-1943)
*[[Gösta Stoltz]] (Sveden, 1904-1963)
*[[Leon Stolzenberg]] (Polonia, SUA, 1895-1974)
*[[Zurab Sturua]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Mihai Suba]] (Roumania, *1947)
*[[Mladen Šubarić]] (Kroatia, *1920)
*[[Hugo Süchting]] (Alamagn, 1874-1916)
*[[Olga Suc'hareva]] (Rusia, *1984)
*[[Alexey Suetin]] (URSS, Rusia, 1926-2001)
*[[Berthold Suhle]] (Polonia, Alamagn, 1837-1904)
*[[Franciszek Sulik]] (Polonia, Arc'hantina, Aostralia, 1908-2000)
*[[David John Sully]] (Kembre, *1977)
*[[Šarūnas Šulskis]] (Lituania, *1972)
*[[Aaron Summerscale]] (Bro-Saoz, *1969)
*[[Anne Sunnucks]] (Bro-Saoz, *1927)
*[[Jaime Sunye Neto]] (Brazil, *1957)
*[[Emil Sutovsky]] (Azerbaidjan, Israel, *1977)
*[[Duncan Suttles]] (Kanada, *1945)
*[[Celeste Swartz]] (Namibia, *1990)
*[[Evgeny Sveshnikov]] (Latvia, *1950)
*[[Dmitry Svetushkin]] (Moldova, *1980)
*[[Piotr Svidler]] (URSS, Rusia, *1976)
*[[Rudolf Swiderski]] (Alamagn, 1878-1909)
*[[Mariama Sy]] (Senegal, *1990)
*[[Eugenio Szabados]] (Hungaria, Italia, 1898-1974)
*[[László Szabó]] (Hungaria, 1917-1998)
*[[Gedali Szapiro]] (Polonia, Israel, *1929)
*[[Salomon Szapiro]] (Polonia, 1882-1944)
*[[Rudolph Sze]] (Sina, SUA, c. 1890 - 1938)
*[[József Szén]] (Hungaria, 1805-1857)
*[[József Szily]] (Hungaria, 1913-1976)
*[[Jorge Szmetan]] (Arc'hantina, 1950-2015)
*[[Aleksander Sznapik]] (Polonia, *1951)
*[[Abram Szpiro]] (Alamagn, Polonia, 1912-1943)
&lt;/div&gt;

== T ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alejandra Tadei]] (Arc'hantina, *?)
*[[Mark Taimanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, *1926)
*[[Elena Tairova]] (Belarus, 1991-2010)
*[[Sándor Takács]] (Hungaria, 1893-1932)
*[[Mikhail Tal]] (URSS, Latvia, 1936-1992)
*[[Attallah Tamra]] (Palestina, *1960)
*[[Tan Chengxuan]] (Sina, *1963)
*[[Hiong Liong Tan]] (Indonezia, Izelvroioù, *1938)
*[[Lian Ann Tan]] (Singapour, *1947)
*[[Tan Zhongyi]] (Sina, *1991)
*[[László Tapasztó]] (Hungaria, Venezuela, SUA, *1930)
*[[James Tarjan]] (SUA, *1952)
*[[Siegbert Tarrasch]] (Alamagn, 1862-1934)
*[[Savielly Tartakower]] (Aostria/Polonia, Bro-C'hall, 1887-1956)
*[[Stefano Tatai]] (Italia, *1938)
*[[Jean Taubenhaus]] (Polonia, Bro-C'hall, 1850-1919)
*[[Lev Taussig]] (Tchechoslovakia, 1880-?)
*[[Povilas Tautvaišas]] (Lituania, SUA, 1916-1980)
*[[Ivan Tcheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Maia Tchibourdanidze]] (URSS, Jorjia, *1961)
*[[Mic'hail Tchigorin]] (Rusia, 1850-1908) 
*[[Jan Willem te Kolsté]] (Izelvroioù, 1874-1936)
*[[Richard Teichmann]] (Alamagn, 1868-1925)
*[[Marcelo Tempone]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Oscar Tenner]] (Alamagn, SUA, 1880-1948)
*[[Sofio Tereladze]] (Jorjia, URSS, *1972)
*[[Kevin Terrieux]] (Breizh, *1985)
*[[Rudolf Teschner]] (Alamagn, 1922-2006)
*[[VItalia Teterev]] (Belarus, *1983)
*[[Praveen Thipsay]] (India, *1959)
*[[Murugan Thiruchelvam]] (Bro-Saoz, *1988)
*[[George Alan Thomas]] (Turkia, Bro-Saoz, 1881-1972)
*[[James Thompson (echedoù)|James Thompson]] (Bro-Saoz, SUA, 1804-1870)
*[[Theophilus Thompson]] (SUA, *1855)
*[[Tian Tian (echedoù)|Tian Tian]] (Sina, *1983)
*[[Viktor Tietz]] (Tchekoslovakia, 1859-1937)
*[[Hans Tikkanen]] (Sveden, *1985)
*[[Jan Timman]] (Izelvroioù, *1951)
*[[Gert Jan Timmerman]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Artyom Timofeiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugo Tirard]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Jonathan Tisdall]] (SUA, Iwerzhon, Norvegia, *1958)
*[[Sergei Tiviakov]] (Rusia, Izelvroioù, *1973)
*[[Nicola Tjaronda]] (Namibia, *1998)
*[[Vladislav Tkachiev]] (Rusia, Kazakstan, Bro-C'hall *1973)
*[[Miodrag Todorcevic]] (Serbia, Bro-C'hall, *1940)
*[[Paunka Todorova]] (Bulgaria, *1930)
*[[Manana Togonidze]] (Jorjia, URSS,*1937)
*[[Alexander Tolush]] (Rusia, 1910-1969)
*[[Evgeni Tomachevsky]] (Rusia, *1987)
*[[Vasilije Tomović]] (Montenegro, 1906-?)
*[[Tong Yuanming]] (Sina, *1972)
*[[Alice Tonini]] (Italia, ?)
*[[José Tonoli]] (Belgia, 1931-2006)
*[[Veselin Topalov]] (Bulgaria, *1975)
*[[Zehra Topel]] (Bulgaria, turkia, *1987)
*[[Eugenio Torre]] (Filipinez, *1951)
*[[Carlos Torre]] (México, 1902-1978)
*[[Vittorio Torre]] (Italia, {{XIXvet kantved}}-1921)
*[[Yury Toshev]] (Bulgaria, 1907-1974)
*[[Bela Toth]] (Hungaria, Italia, *1943)
*[[Hayat Toubal]] (Aljeria, *1985)
*[[Wissam Toubal]] (Aljeria, *1984)
*[[Izaak Towbin]] (Ukraina, Polonia, 1899-1941)
*[[Karel Traxler]] (Tchekoslovakia, 1866-1936)
*[[Dora Trepat de Navarro]] (Arc'hantina, 1910-1971)
*[[Herbert William Trenchard]] (Bro-Saoz, 1857-1934)
*[[John Trevelyan]] (Kembre, 1948)
*[[František Treybal]] (Tchekoslovakia, 1882-1942)
*[[Karel Treybal]] (Tchekoslovakia, 1885-1941)
*[[George Treysman]] (SUA, 1881-1959)
*[[Petar Trifunović]] (Kroatia, Serbia, 1910-1980)
*[[Georgi Tringov]] (Bulgaria, 1937-2000)
*[[Nicolas Tripoteau]] (Breizh, *1983)
*[[Aleksei Troitzky]] (URSS, Rusia, 1866-1942)
*[[Evelina Trojanska]] (Bulgaria, 1929-2000)
*[[Paul Truong]] (Viêt Nam, SUA, *1965)
*[[Anatol Tschepurnoff]] (Finland, 1871-1942)
*[[Mark Tseitlin]] (Rusia, Israel, *1943)
*[[Mikhail Tseitlin]] (Belarus, Rusia, *1947)
*[[VItalia Tseshkovsky]] (Rusia, 1944-2011)
*[[Alexander Tsvetkov]] (Bulgaria, *1914)
*[[Leon Tuhan-Baranowski]] (Polonia, Alamagn, 1907-1954)
*[[Vladimir Tukmakov]] (Ukraina, *1946)
*[[Myroslav Turiansky]] (Ukraina, SUA, 1912-1998)
*[[Alan Turing]] (Bro-Saoz, 1912-1954)
*[[Johannes Türn]] (Estonia, 1899-1993)
*[[Abe Turner]] (SUA, 1924-1962)
*[[Maxim Turov]] (Rusia, *1979)
*[[Izador Turover]] (Belgia, SUA, 1892-1978)
*[[T H TylorTheodore Tylor]] (Bro-Saoz, 1900-1968)
*[[Dimitri Tyomkin]] (Kanada, *1977)
*[[Alexandru Tyroler]] (Roumania, 1891-1990)
&lt;/div&gt;

== U ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Uatiavi Jossy Uapingene]] (Namibia, *1994)
*[[Louis Uedemann]] (SUA, 1854-1912)
*[[Shinsaku Uesugi]] (Japan, *1991)
*[[Wolfgang Uhlmann]] (Alamagn, *1935)
*[[Tüdeviin Üitümen]] (Mongolia, *1939)
*[[Maximilian Ujtelky]] (Hungaria/Slovakia, 1915-1979)
*[[Mikhail Ulibin]] (Rusia, *1971)
*[[Mikhail Umansky]] (Rusia, *1952)
*[[Wolfgang Unzicker]] (Alamagn, 1925-2006)
*[[Anicetas Uogelė]] (URSS, Lituania, *1933)
*[[Anna Ushenina]] (Ukraina, *1985)
&lt;/div&gt;
== V ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Maxime Vachier-Lagrave]] (Bro-C'hall, *1990)
*[[Rafael Vaganian]] (URSS, Armenia, *1951)
*[[Samuil Vainshtein]] (URSS, Rusia, 1894-1942)
*[[Anatoly Vaisser]] (Kazakstan, Bro-C'hall, *1949)
*[[Paul Vaitonis]] (Lituania, Kanada, 1911-1983)
*[[Árpád Vajda]] (Hungaria, 1896-1967)
*[[Maritza Valdes]] (Portugal, *1966)
*[[Francisco Vallejo Pons]] (Spagn, *1982)
*[[Michael Valvo]] (SUA, 1942-2004)
*[[Eddy Van Beers]] (Belgia, *1973)
*[[Johannes van den Bosch]] (Izelvroioù, 1906–1994)
*[[Arnold van den Hoek]] (Izelvroioù, 1921–1945)
*[[Paul van der Sterren]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Geert Van der Stricht]] (Belgia, *1972)
*[[John van der Wiel]] (Izelvroioù, *1959)
*[[Arnold van Foreest]] (Izelvroioù, 1863–1954)
*[[Dirk van Foreest]] (Izelvroioù, 1862–1956)
*[[Elena Van Hoecke]] (Belgia, *1987)
*[[Norman van Lennep]] (Izelvroioù, 1872–1897)
*[[Herman Claudius van Riemsdijk]] (Izelvroioù, Brazil, *1948)
*[[Theo van Scheltinga]] (Izelvroioù, 1914–1994)
*[[Carl Van Schoor]] (Belgia)
*[[Louis van Vliet]] (Izelvroioù, 1870-1932)
*[[Loek van Wely]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Thibaut Vandenbussche]] (Belgia, *1987)
*[[Caroline Vanderbeken]] (Belgia)
*[[Serge Vanderwaeren]] (Belgia, *1964)
*[[Chantal Vandevoort]] (Belgia, *1967)
*[[Pascal Vandevoort]] (Belgia, *1971)
*[[Albert Vandezande]] (Belgia, *1935)
*[[Martine Vanhecke]] (Belgia)
*[[Frits Van Seters]](Izelvroioù, 1913-1976)
*[[Cyril Vansittart]] (Bro-Saoz, Italia, 1852-1887)
*[[Marlena Vardanian]] (Armenia, URSS)
*[[Zoltán Varga (echedoù)|Zoltán Varga]] (Hungaria, *1970)
*[[Egon Varnusz]] (Hungaria, *1933)
*[[Ada Vaschetti]] (Arc'hantina, 1948-1989)
*[[Evgeni Vasiukov]] (Rusia, *1933)
*[[Petar Velikov]] (Bulgaria, *1951)
*[[Dragoljub Velimirović]] (Serbia, 1942-2014)
*[[Maria Velcheva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Gavriil Veresov]] (Rusia, 1912-1979)
*[[Beniamino Vergani]] (Italia, 1863-1927)
*[[Roeland Verstraeten]] (Belgia)
*[[Giovanni Vescovi]] (Brazil, *1978)
*[[Boris Verlinsky]] (Ukraina, Rusia, 1888-1950)
*[[Youri Vetemaa]] (Estonia, Belgia, 1956-2003) 
*[[Iva Videnova]] (Bulgaria, *1987)
*[[Milan Vidmar]] (Yougoslavia, Slovenia, 1885-1962)
*[[Milan Vidmar, Jr.]] (Yougoslavia, Slovenia, 1909-1980)
*[[Fátima Vieira]] (Portugal, *1969)
*[[Subbaraman Vijayalakshmi]] (India, *1979)
*[[Benito Villegas]] (Arc'hantina, 1877-1952)
*[[Sandra Villegas]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Yakov Vilner]] (URSS, Ukraina, 1899 - c. 1930)
*[[William Samuel Viner]] (Aostralia, 1881-1933)
*[[Heidi Vints]] (Belgia, *1987)
*[[Yge Visser]] (Izelvroioù, *1963)
*[[Isakas Vistaneckis]] (URSS, Lituania, Israel, 1910-2000)
*[[Nikita Vitiougov]] (Rusia, *1987)
*[[Alvis Vitolinš]] (Latvia, 1946-1997)
*[[Evgeny Vladimirov]] (Kazakstan, *1957)
*[[Erwin Voellmy]] (Suis, 1886-1951)
*[[Margarita Vojska]] (Bulgaria, *1963)
*[[Sergey Volkov (echedoù)|Sergey Volkov]] (Rusia, *1974)
*[[Andrei Volokitin]] (Ukraina, *1986)
*[[Larisa Volpert]] (Rusia, *1926)
*[[Andrey Vovk (echedoù)|Andrey Vovk]] (Ukraina, *1991)
*[[Yuri Vovk]] (Ukraina, *1988)
*[[Zvonko Vranesic]] (Kroatia, Kanada, *1938)
*[[Albana Vuji]] (Albania, *1969)
*[[Milan Vukcevich]] (Serbia, SUA, 1937-2003)
*[[Milan Vukić]] (Serbia, Bosnia, *1942)
*[[Vladimir Vuković]] (Kroatia, 1898-1975)
*[[Konstantin Vygodchikov]] (Belarus, Rusia, 1892-1941)
*[[Alexey Vyzmanavin]] (Rusia, 1960-2000)
&lt;/div&gt;

== W ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Robert Wade (echedoù)|Robert Wade]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, 1921-2008)
*[[Shahenda Wafa]] (Egipt, *1998)
*[[Shrook Wafa]] (Egipt, *1997)
*[[Kareim Wageih]], (Egipt, *1992)
*[[Alexander Wagner]] (Polonia, 1868-1942)
*[[Heinrich Wagner]] (Alamagn, 1888-1959)
*[[Victor Wahltuch]] (Bro-Saoz, 1875-1953)
*[[Josh Waitzkin]] (United States, *1976)
*[[Carl August Walbrodt]] (Izelvroioù, Alamagn, 1871-1902)
*[[George Walker (echedoù)|George Walker]] (Bro-Saoz, 1803-1879)
*[[Max Walter]] (Slovakia, 1896-1940)
*[[Harold Wanyama]] (Ouganda, *1981)
*[[Wang Hao (echedoù)|Wang Hao]] (Sina, *1989)
*[[Wang Lei (echedoù)|Wang Lei]] (Sina, *1975)
*[[Wang Pin]] (Sina, *1974)
*[[Wang Puchen]] (Sina, Zeland-Nevez, *1990)
*[[Wang Rui (echedoù)|Wang Rui]] (Sina, *1978)
*[[Wang Yu (echedoù)|Wang Yu]] (Sina, *1982)
*[[Wang Yue]] (Sina, *1987)
*[[Fabrice Wantiez]] (Belgia, *1971)
*[[Chris Ward (echedoù)|Chris Ward]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Preston Ware]] (SUA, 1821-1891)
*[[Cathy Warwick]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Miyoko Watai]] (Japan, *1945)
*[[John L. Watson]] (SUA, *1951)
*[[William Watson (echedoù)|William Watson]] (Bro-Saoz, *1962)
*[[William Wayte]] (Bro-Saoz, 1829-1898)
*[[Simon Webb (echedoù)|Simon Webb]] (Bro-Saoz, 1949-2005)
*[[Tom Wedberg]] (Sveden, *1953)
*[[Ronald Weemaes]] (Belgia, *1955)
*[[Henri Weenink]] (Izelvroioù, 1892-1931)
*[[Otto Wegemund]] (Alamagn, 1870-1928)
*[[Wolfgang Weil]] (Aostria, 1912-1945)
*[[Max Weiss]] (Hungaria, Aostria, 1857-1927)
*[[Peter Wells (echedoù)|Peter Wells]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Carl Wemmers]] (Alamagn, 1845-1882)
*[[Wen Yang (echedoù)|Wen Yang]] (Sina, *1988)
*[[Jan Werle]] (Izelvroioù, *1984)
*[[Guy West]] (Aostralia, *1958)
*[[Heikki Westerinen]] (Finland, *1944)
*[[Bernardo Wexler]] (Roumania, Arc'hantina, 1925-1988)
*[[Kasimir de Weydlich]] (Polonia, 1859-1913)
*[[Norman Tweed Whitaker]] (SUA, 1890-1975)
*[[Michael Wiedenkeller]] (Sveden, *1963)
*[[Arthur Wijnans]] (Indonezia, Izelvroioù, 1920-1945)
*[[Robert Willaert]] (Belgia)
*[[Arthur Howard Williams]] (Kembre, *1950)
*[[Elijah Williams (echedoù)|Elijah Williams]] (Bro-Saoz, 1810-1854)
*[[Leighton Williams]] (Kembre, *1977)
*[[Henri Winants]] (Belgia, *1929)
*[[Luc Winants]] (Belgia, *1963)
*[[Szymon Winawer]] (Polonia, 1838-1920)
*[[Karl Gottlieb von Windisch]] (Slovakia, Hungaria, Aostria, 1725-1793)
*[[Peter Winston]] (SUA, *1958)
*[[William Winter (echedoù)|William Winter]] (Bro-Saoz, 1898-1955)
*[[Victor Winz]] (Alamagn, Israel, Arc'hantina, *1906)
*[[John Wisker]] (Bro-Saoz, 1846-1884)
*[[Alexander Wittek]] (Kroatia, Aostria, 1852-1894)
*[[Aleksandar Wohl]] (Aostralia, *1963)
*[[Antoni Wojciechowski]] (Polonia, 1905-1938)
*[[Radosław Wojtaszek]] (Polonia, *1987)
*[[Aleksandr Wojtkiewicz]] (URSS, Latvia, Polonia, SUA, 1963-2006)
*[[Heinrich Wolf]] (Aostria, 1875-1943)
*[[Siegfried Reginald Wolf]] (Aostria, Israel, 1867-1951)
*[[Paula Wolf-Kalmar]] (Aostria, 1881-1931)
*[[Balduin Wolff]] (Alamagn, 1819-1907)
*[[Patrick Wolff]] (SUA, *1968)
*[[Wong Meng Kong]] (Singapour, *1963)
*[[Baruch Harold Wood]] (Bro-Saoz, 1909-1989)
*[[Wu Mingqian]] (Sina, *1961)
*[[Wu Shaobin]] (Sina, Singapour, *1969)
*[[Wu Wenjin]] (Sina, *1976)
*[[Marmaduke Wyvill]] (Bro-Saoz, 1814-1896)
&lt;/div&gt;
== X ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Xie Jun]] (Sina, *1970)
*[[Xu Jun]] (Sina, *1962)
*[[Xu Yuanyuan]] (Sina, *1981)
*[[Xu Yuhua]] (Sina, *1976)
&lt;/div&gt;
== Y ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Myroslava Yakivchik]] (Ukraina, *1984)
*[[Dmitriy Yakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Yuri Yakovich]] (URSS, Rusia, *1962)
*[[Daniel Yanofsky]] (Polonia, Kanada, 1925-2000)
*[[Frederick Yates]] (Bro-Saoz, 1884-1932)
*[[Ye Jiangchuan]] (Sina, *1960)
*[[Ye Rongguang]] (Sina, *1963)
*[[Olavo Yépez]] (Ecuador, *1937)
*[[Trotzky Yepez]] (Ecuador, 1940-2010)
*[[Alex Yermolinsky]] (SUA, *1958)
*[[Betul Cemre Yildiz]] (Turkia, *1989)
*[[Yin Hao (echedoù)|Yin Hao]] (Sina, *1979)
*[[Svetla Yordanova]] (Bulgaria, *1976)
*[[Saidali Youldatchev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Yu Shaoteng]] (Sina, *1979)
*[[Leonid Yudasin]] (Rusia, Israel, *1959)
*[[Mikhail Yudovich]] (Rusia, 1911-1987)
*[[Peter Yurdansky]] (Rusia, 1891-1937)
*[[Artur Yusupov]] (Rusia, Alamagn, *1960)
&lt;/div&gt;
== Z ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Józef Żabiński]] (Polonia, 1860-1928)
*[[Aron Zabłudowski]] (Polonia, 1909-1941)
*[[Aldo Zadrima]] (Albania, *1948)
*[[Vladimir Zagorovsky]] (Rusia, 1925-1994)
*[[Sergey Zagrebelny]] (Ouzbekistan, *1965)
*[[Amir Zaibi]] (Tunizia, *1988)
*[[Alexander Zaitsev]] (Rusia, 1935-1971)
*[[Igor Zaitsev]] (Rusia, *1938)
*[[Salomėja Zaksaitė]] (Lituania, *1985)
*[[Lazar Zalkind]] (Ukraina, 1886-1945)
*[[Oswaldo Zambrana]] (Bolivia, *1981)
*[[Abram Zamikhovsky]] (Ukraina, 1908-1978)
*[[Fermo Zannoni]] (Italia, 1862-1896)
*[[Alonso Zapata]] (Kolombia, *1958)
*[[Varvara Zargarian]] (Jorjia, URSS, 1895-?)
*[[Pablo Zarnicki]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Anna Zatonskih]] (Ukraina, SUA, *1978)
*[[Tatiana Zatulovskaya]] (Azerbaidjan, Rusia, Israel, *1935)
*[[Beata Zawadzka]] (Polonia, *1986)
*[[Jolanta Zawadzka]] (Polonia, *1987)
*[[Sven Zeidler]] (Kembre, *1965)
*[[Elmārs Zemgalis]] (Latvia, SUA, *1923)
*[[Zhang Jilin]] (Sina, *1986)
*[[Zhang Pengxiang]] (Sina, *1980)
*[[Zhang Weida]] (Sina, *1949)
*[[Zhang Xiaowen (echedoù)|Zhang Xiaowen]] (Sina, *1989)
*[[Zhang Zhong]] (Sina, Singapour, *1978)
*[[Zhao Jun (echedoù)|Zhao Jun]] (Sina, *1986)
*[[Zhao Lan]] (Sina, *1963)
*[[Zhao Xue]] (Sina, *1985)
*[[Zhao Zong-Yuan]] (Sina, Aostralia, *1986)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, *1968)
*[[Viktor Zheliandinov]] (Ukraina, *1935)
*[[Zhou Jianchao]] (Sina, *1988)
*[[Zhou Weiqi]] (Sina, *1986)
*[[Zhu Chen]] (Sina, Katar, *1976)
*[[Natalia Zhukova]] (Ukraina, *1979)
*[[Noureddine Ziane]] (Maroko, *1975)
*[[Alvise Zichichi]] (Italia, 1938-2003)
*[[Yaacov Zilberman]] (Israel, *1954)
*[[Otto Zimmermann]] (Suis, 1892-1979)
*[[Adolf Zinkl]] (Bohemia, Aostria, 1871-1944)
*[[Emil Zinner]] (Tchekoslovakia, 1909-1942)
*[[František Zíta]] (Tchekoslovakia, 1909-1977)
*[[Eugene Znosko-Borovsky]] (Rusia, Bro-C'hall, 1884-1954)
*[[Leo Zobel]] (Slovakia, 1895-1962)
*[[Alexander Zubarev]] (Ukraina, *1979)
*[[Nikolai Zubarev]] (Rusia, 1894-1951)
*[[Bernard Zuckerman]] (SUA, *1943)
*[[Marisa Zuriel]] (Arc'hantina, *1982)
*[[Johannes Zukertort]] (Polonia, Alamagn, Bro-Saoz, 1842-1888)
*[[Vadim Zvjaginsev]] (Rusia, *1976)
*[[Kira Zvorykina]] (Ukraina, Rusia, Belarus, Bulgaria, 1919-2014)
*[[Adolf Zytogorski]] (Polonia, Bro-Saoz, 1807-1882)
&lt;/div&gt;

==Tud arall==
Setu amañ ul listennad tud a zo brudet e domanioù all, met a zo bet o c'hoari echedoù ingal pe o deus disklêriet bout dedennet gant ar c'hoari, pe o deus savet oberennoù arzel m'emañ ar c'hoari echedoù unan eus an elfennoù pennañ.
&lt;div style=&quot;column-count:3;&quot;&gt;
*[[Ben Affleck]]
*[[Claude Akins]]
*[[Alan Alda]]
*[[Alfonso X Kastilha]] (ar Fur)
*[[Sholem Aleichem]]
*[[Woody Allen]]
*[[Atahualpa]]
*[[George Airy]]
*[[Martin Amis]]
*[[Konrad von Ammenhausen]]
*[[LaVar Arrington]]
*[[Isaac Asimov]]
*[[Szymon Askenazy]]
*[[August II (Braunschweig-Wolfenbüttel)]]
*[[Lew Ayres]]
*[[Lauren Bacall]]
*[[Newell Banks]] (SUA)&lt;ref&gt;Kampion ar Bed ar c'hoari damez amerikan, 1887-1977.&lt;/ref&gt;
*[[John Barrymore]]
*[[Lionel Barrymore]]
*[[Menachem Begin]]
*[[Clare Benedict]]
*[[Móric Beňovský]]
*[[Polly Bergen]]
*[[Ingmar Bergman]]
*[[Humphrey Bogart]]
*[[Bono]]
*[[Charles Boyer]]
*[[Marlon Brando]]
*[[Franz Brentano]]
*[[Mel Brooks]]
*[[Zbigniew Brzezinski]]
*[[Henry Thomas Buckle]]&lt;ref&gt;Istorour saoz.&lt;/ref&gt;
*[[Tony Buzan]]
*[[John Cage]]
*[[Nicolas Cage]]
*[[Gerolamo Cardano]]
*[[Roberto Carnevale]]
*[[Ludovico Carracci]]
*[[Lewis Carroll]]
*[[Fidel Castro]]
*[[Miguel de Cervantes]]
*[[Jacobus de Cessolis]]
*[[Wilt Chamberlain]]
*[[Charlie Chaplin]]
*[[Aldo Clementi]]
*[[Joseph Conrad]]
*[[Aleister Crowley]]&lt;ref&gt;Kevrinour.&lt;/ref&gt;
*[[Bobby Darin]]
*[[Henry Darrow]]
*[[Steve Davis]]
*[[Olivia de Havilland]]
*[[Eugène Delacroix]]
*[[Dustin Diamond]]
*[[Marlene Dietrich]]
*[[Anurag Dikshit]]
*[[Gustave Doré]]
*[[Tony Dow]]
*[[Marcel Duchamp]]
*[[Albert Einstein]]
*[[Arpad Elo]]
*[[Paul Erdős]]
*[[Erik Estrada]]
*[[Leonhard Euler]]
*[[Abraham ibn Ezra]]
*[[Douglas Fairbanks]]
*[[Morgan Fairchild]]
*[[Peter Falk]]
*[[Richard Farleigh]]
*[[Jose Ferrer]]
*[[Richard Feynman]]
*[[Heidi Fleiss]]
*[[Henry Fonda]]
*[[Hans Frank]]
*[[Benjamin Franklin]]
*[[Stephen Fry]]
*[[Zsa Zsa Gabor]]
*[[Jeremy Gaige]]
*[[Ava Gardner]]
*[[Carl Friedrich Gauss]]
*[[Johann Wolfgang Goethe]]
*[[Witold Gombrowicz]]
*[[Richard K. Guy]]
*[[GZA]]&lt;ref&gt;Dañser ''hip hop'' stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Yehuda Halevi]]
*[[Woody Harrelson]]
*[[Dominik Hašek]]
*[[Sefer Hasidim]]
*[[Katharine Hepburn]]
*[[David Hume]]
*[[Carl Icahn]]
*[[Inosant III]]
*[[Karl Veur]]
*[[Karl XII]]
*[[Karol Irzykowski]]
*[[Moses Isserles]]
*[[Kate Jackson]]
*[[Thomas Jefferson]]
*[[Yann-Baol II]]
*[[Mór Jókai]]
*[[Franz Kafka]]
*[[Carmen Kass]]
*[[Wolfgang von Kempelen]]
*[[Omar Khayyám]]
*[[Ephraim Kishon]]&lt;ref&gt;Flemmganer, ''Kishon chesster'' echedoù computer.&lt;/ref&gt;
*[[Knut II Danmark]]&lt;ref&gt;Roue Bro-Saoz, Danmark ha Norvegia.&lt;/ref&gt;
*[[Alfred Kreymborg]]
*[[Stanley Kubrick]]
*[[Edmund Landau]]
*[[Yosef Lapid]]
*[[Adrien-Marie Legendre]]
*[[Gottfried Wilhelm Leibniz]]
*[[Stanisław Lem]]
*[[Vladimir Lenin|Vladimir Ilyich Lenin]]
*[[Leon XIII]]
*[[Lennox Lewis]]
*[[Myrna Loy]]
*[[Samuel Loyd]]
*[[Madonna (kanerez)|Madonna]]
*[[Maimonides]] (Rambam)
*[[Steve Martin]]
*[[Karl Marx]]
*[[Jerry Mathers]]
*[[Henri Matisse]]
*[[Jean-Louis-Ernest Meissonier]]
*[[Dmitri Mendeleev]]
*[[Moses Mendelssohn]]
*[[Adam Mickiewicz]]
*[[Abraham de Moivre]]
*[[Patrick Moore]]
*[[Vladimir Nabokov]]
*[[Napoleon Iañ]]
*[[John von Neumann]]
*[[Victor Niederhoffer]]
*[[Jose Ortega y Gasset]]
*[[Grigori Perelman]]
*[[Gregor Piatigorsky]]
*[[Józef Piłsudski]]
*[[Grigori Alexandrovich Potemkin]]
*[[Sergei Prokofiev]]
*[[Alexander Pushkin]]
*[[Anthony Quinn]]
*[[Rashi]]
*[[Basil Rathbone]]
*[[Man Ray]]
*[[Rembrandt]]
*[[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Kardinal Richelieu]]
*[[Keanu Reeves]]
*[[Julia Roberts]]
*[[Mike Romanoff]]
*[[Albert Salomon von Rothschild]]
*[[Jean-Jacques Rousseau]]
*[[Bertrand Russell]]
*[[Rza]]
*[[Saladin]]
*[[Jonathan Sarfati]]&lt;ref&gt;Skiantour ha skrivagner aostralian.&lt;/ref&gt;
*[[Arnold Schwarzenegger]]
*[[George C. Scott]]&lt;ref&gt;Aktour stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Nathan Sharansky]]
*[[Will Smith]]
*[[Raymond Smullyan]]
*[[Juan Maria Solare]]&lt;ref&gt;Sonaozour ha pianoour arc'hantinat.&lt;/ref&gt;
*[[George Soros]]
*[[Howard Stern]]
*[[Sting]]
*[[Teresa de Avila]]&lt;ref&gt;Santez vaeronez ar c'hoarierion echedoù.&lt;/ref&gt;
*[[Peter Thiel]]
*[[Josip Broz Tito]]
*[[Leo Tolstoy]]
*[[Roland Topor]]
*[[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]]
*[[Marco Girolamo Vida]]
*[[Jacques Villon]]
*[[Billy Wilder]]
*[[George Washington]]
*[[John Wayne]]
*[[Boaz Weinstein]]
*[[H. G. Wells]]
*[[Guy Williams (aktour)Guy Williams]]
*[[Charles Wreford-Brown]]
*[[Wu-Tang Clan]]
*[[Stefan Zweig]]
&lt;/div&gt;
== Mammenn ==
* Nicolas Giffard hag Alain Biénabe. ''Le Guide des échecs - Traité complet''. Pariz : Robert Laffont (dastumad ''Bouquins''), 2007 {{ISBN|978-2-221-05913-5}}
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=3}}
[[Rummad:Echedoù]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù]]</text>
      <sha1>scugq457peendfxzxzwt18trt1vlzbt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bleud</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144460</id>
    <revision>
      <id>2194044</id>
      <parentid>2174958</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T08:21:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <origin>2194044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="277" sha1="49jh09twt7wo4ht0ip482jti8cv4vju" xml:space="preserve">[[File:Flours.jpg|thumb|Bleud [[gwinizh]] T550, T1050, ha bleud [[segal]] T1150]]
Ar '''bleud''' zo [[ed]] pe greun [[plant]] all malet da boazhat goude, d'ober [[bara]], [[krampouezh]], [[kouignoù]], hag all.

{{Wikeriadur|bleud}}

[[Rummad:Boued]]
[[Rummad:Aozennoù kegin]]</text>
      <sha1>49jh09twt7wo4ht0ip482jti8cv4vju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Porched:Armoù-tan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170211</id>
    <revision>
      <id>2194012</id>
      <parentid>2193835</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T17:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2194012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35038" sha1="ijw7hc4enw75ug7v0r5n85txpi34rsh" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]]  • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer &amp; Sohn :''' [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stechkin APS]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&amp;R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] •  [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] •  ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Dafar all ====
[[Lee Precision]] • [[Schmidt &amp; Bender]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>ijw7hc4enw75ug7v0r5n85txpi34rsh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2194040</id>
      <parentid>2194012</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T07:25:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2194040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35054" sha1="qd9pd88izes3e2ccb8ysp5hffmly3w3" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]]  • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer &amp; Sohn :''' [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stechkin APS]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&amp;R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] •  [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] •  ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Dafar all ====
[[Lee Precision]] • [[Schmidt &amp; Bender]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>qd9pd88izes3e2ccb8ysp5hffmly3w3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tenn pleustrek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172337</id>
    <revision>
      <id>2194009</id>
      <parentid>2152936</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T16:41:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4714" sha1="1zazexds9td2kp82joyeq9bo7qgmhg5" xml:space="preserve">[[Restr:Open division master class competition shooter.jpg|thumb|Un tenner pleustrek da vare ur staj (2016)]]
An '''tenn pleustrek''' zo un hollad [[sportoù tennañ]] a-orin eus ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], ma ranker implijout un [[arm-tan]] en ur mod dinamik, en ur fiñval hag en ur dennañ war [[Gwenn (sportoù)|sibloù]] fiñv pe difiñv&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://www.fftir.org/disciplines/tir-sportif-de-vitesse/organisation/ Présentation de la discipline]'' war lec'hienn an FFTir (lennet d'ar 24/09/2024)&lt;/ref&gt;.

== Orin ==
Er bloavezhioù 1950 e krogas ur strollad Stadunaniz, siviled, soudarded pe poliserien anezhe, da sevel pleustradegoù tennañ gant armoù-dorn, e-lec'h ma ranke an dennerien en em ziblasañ etre an tennoù. O fal e oa kordañ gwelloc'h gant gwirvoud implij an armoù war an dachenn pe evit en em zifenn, pa chome difiñv an dennerien er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] klasel&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} ''[https://uspsa.org/pages/history History of Practical Shooting]'' war lec'hienn an USPSA (lennet d'ar 24/09/2024)&lt;/ref&gt;. Armoù-dorn a veze implijet da gentañ nemetken, evel ar [[Colt M1911]], a oa [[pistolenn]] standart [[arme ar Stadoù-Unanet]] d'ar poent-se. Kenstrivadegoù kentañ a voe aozet e [[Big Bear City (Kalifornia)|Big Bear]] ([[Kalifornia]]) dindan levezon al letanant-koronal [[Jeff Cooper]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} Hervez Laurent Burgada, prezidant an ''ASPL Tir'' ha tenner pleustrek, [https://www.youtube.com/watch?v=ULdAZ7W5uHE atersadenn embannet war ar chadenn ''Trajectoires''] d'an 18/12/2023 (gwelet d'ar 24/09/2024)&lt;/ref&gt;.

E 1976 e voe savet an [[International Practical Shooting Confederation]] (IPSC, ''Kevredad Etrebrodadel an Tenn Pleustrek''), ennañ 17 bro er penn-kentañ, [[Bro-C'hall|Frañs]] en o zouez. E 1984 e voe enbarzhet an USPSA (United States Practical Shooting Association) en ISPC evel e rann stadunanat&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Perzh eo an IPSC eus an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]].

Hiziv-an-deiz, n'eo ket stag ken an tenn pleustrek ouzh an emzifenn pe implij un arm en un endro micherel. War-dro 35.000 ezel eus an USPSA a zo er Stadoù-Unanet en ur 400 klub bennak&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. E Frañs e vez graet dindan an anv TSV (''Tir Sportif de Vitesse''), hag aozet e vez dindan beli an [[FFTir]], kevredad gall ar sportoù tennañ. Kevredadoù an ISPC a gaver e 110 bro hiziv-an-deiz&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.ipsc.org/regions/ Regions]'' war lec'hienn an IPSC (lennet d'ar 24/09/2024)&lt;/ref&gt;. Ne vez ket graet pleustradegoù tenn pleustrek en holl gleuboù tennañ abalamour d'an dafar ha d'ar standoù ispisial a ranker kaout evit an amprouenn. E [[Breizh]] e vez kinniget en un nebeud kleuboù e su ar vro ([[Kiberen]], [[Sant-Nolf]], [[Sant-Varzhin-an-Oud]], [[Ankiniz]], [[Pentelloù]] ha [[Sant-Mikael-Keveger]]) pe en EG-CZ Academy savet e [[Kemper]] gant [[Éric Grauffel]], ha-eñ bet nav gwech kampion ar bed abaoe 1999&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://www.fftir.org/ou-pratiquer/ Où pratiquer]'' war lec'hienn an FFTir (lennet d'ar 24/09/2024)&lt;/ref&gt;.

Ar [[Cowboy Action Shooting]] zo un doare tenn pleustrek all diazezet war armoù ha dilhad a c'haller gwelet er filmoù [[Western (film)|western]].

== Deskrivadur ==
Lies eo an amprouennoù tenn pleustrek. Pevar arm a c'haller implijout enne : ''Handgun'' (arm-dorn), ''Shotgun'' ([[Fuzuilh flour he c'hanol|arm flour he c'hanol]]), ''Rifle'' (arm-skoaz rizennet e ganol) ha ''Pistol Carabine Caliber'' (arm-skoaz kambret evit [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] armoù-dorn)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Fr}} ''[https://web.archive.org/web/20240924114044/https://cnts.fftir.org/disciplines/tir-sportif-de-vitesse Tir Sportif de Vitesse]'' war lec'hienn CNTS Châteauroux-Déols (lennet d'ar 24/09/2024)&lt;/ref&gt;.

Hentadoù tennañ lies a vez kinniget, warne sibloù etre 10 ha 70 metr, ha gant un niver a dennoù disheñvel hervez ar rummadoù (10, 24 pe 32 denn). Fiñv pe difiñv e c'hall bezañ ar sibloù. Savet int e paper, douar-pri pe metal. Evit degas ar maout e ranker tizhout anezhe ar buanañ ar gwellañ. Ur c'henefeder etre ar poentoù war ar sibloù hag an tizh a vez jedet evit renkañ ar sportourien&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Evit bezañ barrek war an tenn pleustrek e ranker bezañ resis, prim, gouzout dornata an armoù mat ha doujañ d'ar reolennoù-surentez a zo pa raer gante. Ur [[sport]] koustus eo, abalamour da briz ar [[Munision|munisionoù]] a implijer evit pleustriñ (war-dro 300 kartouchenn en un abadenn)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Armoù 'zo evel ar [[CZ Shadow 2]] a zo savet a-ratozh evit an amprouennoù tenn pleustrek.

== Daveennoù ==
&lt;references/&gt;
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]</text>
      <sha1>1zazexds9td2kp82joyeq9bo7qgmhg5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>NRS-2</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175875</id>
    <revision>
      <id>2194039</id>
      <parentid>2175156</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T07:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2194039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3183" sha1="57gb7jotp3o7c70n18mcgrunuj73ji1" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|NRS-2|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Нож разведчика стреляющий НРС-2 - 27-й отдельной гвардейской Краснознаменной Севастопольской мотострелковой бригады 06.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur gontell '''NRS-2'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{URSS}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|Kontell, arm-dorn, troc'h-orjal
|-  
! scope=&quot;row&quot; |Munision
|[[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|Uzin armoù Toula]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare servij
|Abaoe 1986
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[Meneger GRAU]]
|6P25U
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;(arm produet gant Dolne-Bar)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas
|0,570 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder (pleget)
|290 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|60 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|1 tenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|?
|-
|}
An '''NRS-2''' ([[rusianeg]] ''Нож Разведчика Стреляющий'', «Kontell sklêrijenner evit tennañ») zo un arm [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|soviedel]], ennañ ur [[Kontell-emgann|gontell-emgann]], ur [[Pistolenn|bistolenn]] un-tenn ensoc'het e troad ar gontell, hag ur gouin dezhañ un ostilh hag a c'hall troc'hañ orjal. Kambret eo evit ar [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]], ur munision implijet er bistolenn didrouz [[PSS (pistolenn)|PSS]] ivez&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2018/07/19/the-russian-nrs-2-pistol-knife/ The Russian NRS-2 Pistol-Knife]'', The Firearm Blog, 19/07/2018 (lennet d'an 20/07/2025)&lt;/ref&gt;. Produet e vez e [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|uzin armoù Toula]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/russia-semi-automatic-pistols/nrs-nrs-2-eng/ NRS and NRS-2 shooting scout / recon knife (USSR/Russia)]'', Modern Firearms (lennet d'an 20/07/2025)&lt;/ref&gt;.        

Stumm kentañ an arm, anvet NRS, a voe ijinet er bloavezhioù 1970 evit unvezioù [[Spetsnaz]] arme an URSS. Un tammig diwezhtoc'h e voe kemmet un tamm evit degemer munisionoù didrousoc'h (stumm SP-4) hag adanvet e voe NRS-2&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Implijet e vez c'hoazh an arm gant ar Spetsnaz hag unvezioù ispisial rusian all&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.        

== Er sevenadur ==
An NRS-2 a vez implijet gant enebourien ar c'hoarier (''Ultranationalists'') e ''[[Call of Duty 4 : Modern Warfare]]'' (2007). An arm a c'haller ober gantañ e ''[[World of Guns: Gun Disassembly]]''&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/NRS-2_Scout_Firing_Knife NRS-2 Scout Firing Knife]'', IMFDB (lennet d'an 20/07/2025)&lt;/ref&gt;.    

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù gwenn]]
[[Rummad:Armoù hiron]]
[[Rummad:Armoù URSS]]</text>
      <sha1>57gb7jotp3o7c70n18mcgrunuj73ji1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bilel Bellahcene</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176612</id>
    <revision>
      <id>2194005</id>
      <parentid>2193999</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T13:36:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>reizhet</comment>
      <origin>2194005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4095" sha1="ihqn3hqpmbgiu9g0s1n7dzo9xd1wwcp" xml:space="preserve">[[Restr:Bellahcene,Bilel_2016_Karlsruhe.jpeg|160px|right|Bilel Bellahcene e Karlsruhe e 2016]]
'''Bilel Bellahcene''' zo bet ganet d'ar 14 a viz Meurzh 1998 e [[Strossburi]] ([[Elzas]]).&lt;br/&gt;

Ur c'hoarier echedoù [[gall]] hag [[aljerian]] eo.&lt;br/&gt;Mestr Meur Etrebroadel eo abaoe 2018, Mestr Etrebroadel abaoe 2015, Mestr FIDE abaoe 2011&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/696358 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 492 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gwengolo 2025, 2 576 e renk ''Fonnapl'', 2 578 e renk ''Luc'hedenn''; 2 560 eo bet e renk ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Meurzh 2019&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/696358 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù hiniennel ==
* Kampion gall ''polog'' e 2009, ''minor'' e 2010, ''bidoc'hig'' e 2011 ha 2012 ha ''mous'' e 2014.
* Kampion bedel ''Luc'hedenn'' er rummad e-dan 16 vloaz e miz Genver 2014&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.paperblog.fr/7309478/echecs-bilel-bellahcene-champion-du-monde/ Bellahcene champion du monde de blitz, ''paperblog'']&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar vedalenn arem e miz Gwengolo 2014 e Kampionad Bedel ar Re Yaouank e partiennoù ''Standard'' er rummad e-dan 16 vloaz e [[Durban]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://web.archive.org/web/20171006150612/http://www.chess-and-strategy.com/2014/09/echecs-bilel-bellahcene-champion-du.html Bellahcene  {{3e}} du champion du monde des jeunes]&lt;/ref&gt;.
* Trec'h e voe e Tournamant ''Open'' [[Pariz]] ([[Bro-C'hall]]) e miz Gouhere 2017&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.echecs.asso.fr/Resultats.aspx?URL=Tournois/Id/41520/41520&amp;Action=Cl Grille américaine après la ronde 9 de l'Open FIDE 2017]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar vedalenn arem e 2019 er C'hoarioù Afrikan e partiennoù ''Luc'hedenn'' ar Wazed.
* Trec'h e voe er C'hampionad FIDE etretakadel (Takad 4.1), 9/9, ha perzhegañ a reas evit Kib bedel 2019&lt;ref&gt;{{en}}[https://kenyachessmasala.com/2019/05/gm-bellahcene-bilel-king-zone-4-1.html Kenya Chess Masala, d'an 21 a viz Mae 2019]&lt;/ref&gt;. Er rondenn gentañ e voe tost dezhañ skarzhañ [[Hikaru Nakamura]], koll a reas en dirampoiñ. 
* C'hoari a reas er Gib vedel e 2021, koll a reas er rondenn gentañ a-enep da [[Hovhannes Gabuzjan]].
* Kampion ar broioù arab e 2021 hag e 2024 (8/9), dirak an Egiptiz [[Adham Fawzy]] ha [[Moheb Ameir]] (rampo 6,5/9)&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.horizons.dz/?p=190319 Horizons dz]&lt;/ref&gt;.
* Trec'h e voe e 2022 e ''Gibraltar Chess Festival'', rampo gant [[Balasz Csonka]]. 
* Kampion Afrika e miz Mae 2025 e [[Kaero]] ([[Egipt]]).
* Kampion Afrika e miz Even 2026 e [[Jwaneng]] ([[Botswana]]){{fr}}[
https://www.europe-echecs.com/art/championnat-d-afrique-individuel-2026-bilan-9939.html?fbclid=IwY2xjawSrQThleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBIVnhVNm94NWxiVlZVcGIwc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnatNuMCUpdm51bZmegXBxWkR2P7WXNYrbRngDxNEOPdNSdqs2DjKBpwkYTA_aem_Zp0l_syJitnU7eU5ojGQsQ ''Bilel Bellahcene conserve son titre de champion d’Afrique !
Championnat d'Afrique individuel 2026'', [[Europe-Echecs]], d'ar 26 a viz Even 2026]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù skipailh ===
* E miz Gwengolo 2017 e c'hoarias ouzh an dablezenn gentañ eus skipailh Bro-C'hall er C'hib  ''Mitropa'', e skipailh a dapas ar vedalenn arem&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr302715.aspx?lan=20&amp;art=1&amp;wi=821 ''36th MITROPA Cup 2017'' ''chess-results.com'']&lt;/ref&gt;.
* C'hoari a reas ouzh an dablezenn gentañ eus skipailh Aljeria er 43{{vet}} Olimpiad e [[Batoumi]] e 2018 .
* Tapout a reas ar vedalenn argant e 2019 er C'hoarioù Afrikan e partiennoù ''Fonnapl'' dre skipailh kemmesk.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/696358 E fichenn FIDE]
* {{en}}[https://chesstempo.com/game-database/player/bilel-bellahcene/19735 E c'hoari e Chess Tempo]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Bilel_Bellahcene Partiennoù Bilel Bellahcene e 365Chess.com]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=117615 382 bartienn Bilel Bellahcene e Chess Games]
{{DEFAULTSORT:Bellahcene, Bilel}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1998]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù aljerian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]]</text>
      <sha1>ihqn3hqpmbgiu9g0s1n7dzo9xd1wwcp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toulskiy Oroujeyniy Zavod</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177811</id>
    <revision>
      <id>2194041</id>
      <parentid>2184460</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T07:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2194041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2543" sha1="e3joumt3f5nbti2zljswe7k0six8iil" xml:space="preserve">[[Restr:TULA LOGO.png|thumb|Logo an embregerezh.]]
'''Toulskiy Oroujeyniy Zavod''' (e [[rusianeg]] : '''''Тульский оружейный завод''''', ''Uzin armoù Toula''), anavezet dindan an anv '''TOZ''' ivez, zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] [[Rusia|rusian]]. Savet e voe da gentañ evel un arsanailh gant an tsar [[Pêr Iañ (Rusia)|Pêr Iañ]] e 1712, e kêr [[Toula (Rusia)|Toula]]. Kemer a reas e anv a-vremañ goude donedigezh ar [[Sovied (kuzulioù)|Soviedoù]] er galloud.

Etre miz Kerzu 1941 ha 1945 e rankas bezañ dilojet abalamour da aloubadeg ar vro gant an [[Trede Reich]]. En e istor e produas kalz armoù hiniennel bet standart en armeoù rusian ha soviedel. Ijinourien vrudet evel [[Fyodor Tokarev]]&lt;ref&gt;'''{{En}}''' SCHREIER Philip, ''[https://www.shootingillustrated.com/content/the-classics-the-tokarev-handgun/ The Classics: The Tokarev Handgun]'', Shooting Illustrated, 28/05/2024 (lennet d'ar 25/11/2025)&lt;/ref&gt; ha [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]]&lt;ref&gt;'''{{Ru}}''' ''[https://www.museum-arms.ru/about/tula-armory/detail.php?ELEMENT_ID=60 Макаров Николай Федорович (09.05.1914 - 13.05.1988)]'', war lec'hienn Mirdi Armoù Toula (lennet d'ar 25/11/2025)&lt;/ref&gt; a labouras ennañ ivez. [[Rostec'h]] zo perc'henn warnañ hiziv an deiz.

== Armoù produet ==
E-touez an armoù produet gant TOZ emañ da skouer :

* ar revolverioù [[Nagant M1895]]
* ar pistolennoù [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] ha [[Tokarev TT 33]]
* ar fuzuilhoù [[Mosin-Nagant]], [[SKS]], [[SVT-40]]
* ar fuzuilhoù-arsailh [[AK-74]]. O c'hartouchennoù [[5,45 × 39 mm M74|5,45 × 39 mm]] a voe produet en uzin Toula evit ar wech kentañ ivez&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' STENG E., ''La cartouche de 5,45x39mm pour AK-74'', Cibles n° 654, miz Kerzu 2024, pp. 36-42&lt;/ref&gt;.
* ar fuzuilhoù flour o c'hanol evel an [[TOZ-34]]
* ar mindrailherezioù ponner [[DChK]]
* ar c'hontilli-pistolenn [[NRS-2]]
* an arm-dorn kuzhet [[TKB-506]]

[[Restr:2012. Марка России 1555.jpg|dehou|frameless|124x124px]]

== Er sevenadur ==
* un timbr a zo bet embannet e Rusia evit 300{{Vet}} bloavezh an embregerezh.

== Levrlennadur ==

* ''[https://www.prlib.ru/en/node/434796 Deskrivadur uzin armoù Toula]'' (e rusianeg), skrivet gant Jozef Hamel, embannet e 1826, da lenn enlinenn war lec'hienn Levraoueg prezidantel Rusia (gwelet d'ar 25/11/2025)

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù Rusia]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1712]]</text>
      <sha1>e3joumt3f5nbti2zljswe7k0six8iil</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tikkakoski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178898</id>
    <revision>
      <id>2194016</id>
      <parentid>2182588</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T18:36:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2194016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1345" sha1="gjm2amaiqk3bdvu3sifeh18ua1fiv7f" xml:space="preserve">[[Restr:Tikkakoski Church 02.jpg|thumb|Iliz Tikkakoski]]
'''Tikkakoski''' zo ur c'harter (''[[kaupunginosa]]'') eus distrig Jyväskylä, e [[Kreiz Finland|rannvro kreiz]] [[Finland]]. 4.094 annezad a oa e 2023&lt;ref&gt;{{Fi}} ''[https://web.archive.org/web/20251211012914/https://pxdata.stat.fi/PxWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vaerak/statfin_vaerak_pxt_14x5.px/table/tableViewLayout1/?loadedQueryId=8b779bc6-0104-41bd-ad76-1724a5ba2bd0&amp;timeType=item 14x5 -- Taajamat väkiluvun ja väestöntiheyden mukaan, 2023]'', Tilastokeskus (lennet d'an 28/01/2026)&lt;/ref&gt;.

E Tikkakoski emañ aerborzh [[Jyväskylä]]. Ul lec'h a bouez evit [[Aerlu Finland|aerlu ar vro]] eo, pa gaver eno ur bonn, an akademiezh vroadel hag e virdi broadel. Eno e oa staliet an embregerezh armoù-tan [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikkakoski]], kendeuzet e SAKO e 1983. Serret eo al labouradeg bremañ&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.sako.global/article/tikkakoski-legacy-company-story The Tikkakoski company story]'' war lec'hienn SAKO (lennet d'an 28/01/2026)&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery&gt;
Restr:Tikkakosken koulu.jpg|Skol Tikkakoski
Restr:Tikkakoski factory 1930s.jpg|Labouradeg an embregerezh armoù-tan er bloavezhioù 1930
Restr:Jyväskylä Airport 1.jpg|Aerborzh Jyväskylä
Restr:Ala-Myllylampi.JPG|Ar stang Ala-Myllylampi
&lt;/gallery&gt;

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Finland]]</text>
      <sha1>gjm2amaiqk3bdvu3sifeh18ua1fiv7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marthe Le Berre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180402</id>
    <revision>
      <id>2194029</id>
      <parentid>2193979</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T22:12:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>Astenn war he obererezhioù emsavel</comment>
      <origin>2194029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8739" sha1="82i74758l40kd39fft2nf7rft9fmfdx" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
Patrom:Infobox Skrivagner

{{Infobox Skrivagner
 | anv              = Marthe Le Berre
 | skeudenn         = 
 | ment             = 
 | alc'hwez         = 
 | anv mat          = 
 | anv pluenn       = 
 | obererezh        = Kelaoennerez ha skrivagnerez
 | deiziad ganet    = 19 a viz Mae 1881
 | lec'h ganet      = An Erge-Vihan
 | deiziad marv     = 1955
 | lec'h marv       = Roazhon
 | yezh             = galleg
 | luskad           = Emsav rannvroelour
 | rumm             = 
 | enorioù          = Medalenn alaouret roet gant ar Société d'Encouragment au Bien
 | oberennoù pennañ = ''La Jeunesse bretonne sur les pas de ses Saints'', ''Pennhérezig, la petite héritière''
 | traoù ouzhpenn   = Arbennigourez war Sent Breizh, Ezelez ar Société des Gens de Lettres
 
}}

'''Marthe Le Berre''', ganet d'an 19 a viz Mae [[1881]] en [[An Erge-Vihan|Erge-Vihan]] ha marvet e [[1955]] e [[Roazhon]], a zo bet ur [[kazetennerezh|gazetennerez]], ur [[skrivagner]]ez, un [[istor]]ourez hag ur [[sentvuhezouriezh|sentvuhezourez]]. C'hoar da [[Leon ar Berr]] e oa hag e rannas kalz a vennozhioù diwar-benn Breizh hag ar [[feiz]] [[kristen]] gantañ. Skrivas a reas kalz a bennadoù evit ar c'helaouennoù kristen, ar pemdeziegoù [[La Croix (kazetenn)|''La Croix'']] ha ''[[Ouest-France]]''en o zouez, ha levrioù bras ha bihan a sentvuhezouriezh evit kontañ buhezioù sent Breizh. Ezelez e oa da Unvaniez Arvor ha d'ar[[Kevrefigezh vreizhat|Gxredigezh vreizhat]]

== Buhez ==
Ur [[kenwerzh|c'henwerzher]] koad e oa he zad, Alain, e-kichen [[porzh-houarn Kemper]], hag he mamm e oa Marie Armandine Mignan hec'h anv. Pa oa pevarzek vloaz e oa koumanantet d'ar gelaouenn gristen ''Le Musée des Enfants'' hag e kasas keloù dezhi goude c'hoarvezet &quot;ur gwallzarvoud grevus d'he breur&quot;, ken ne c'hellas-eñ ober e goñje pa zeuas en oad&lt;ref&gt;''Le Musée des Enfant'', niv. 52, Gouere 1895. Meneget e voe an [[ilin]] torret e fichenn-varilhañ Leon ar Berr pelloc'h.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
D'an 21 a viz Eost [[1924]] e lestras gant ur strobad tud a felle dezho mont da [[Groe|Enez Groe]] adalek [[An Oriant]] evit enoriñ [[Yann-Bêr Kalloc'h]], pa oa bet savet ur bez bras a-drugarez d'ur gest aozet gant ar gelaouenn ''[[Dihunamb]]''. En degouezh-se e teuas begenn an Emsav, pa oa deuet he breur, Leon, rener ar gelaouenn, ''[[L'Union agricole et maritime]]'', barzhed [[Goursez Breizh]] ha skrivagnerien vrezhonek ha daou zileuriad eus [[Unvaniez Yaouankiz Vreiz]] (Breiz Atao) ivez&lt;ref&gt;[[Léon Palaux]], ''Jean-Pierre Calloc'h (1888-19917), sa vie et ses oeuvres inédites'', Kemper, Le Goaziou, 1926, p. 180.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
E [[1927]] e voe lakaet ''Marthe Le Berre'' da varzhez a enor e-doug [[Goursez Breizh|Goursez]] digor dalc'het e [[Rieg]]&lt;ref&gt;''Le Nouvelliste de Bretagne'', 15 Eost 1927.&lt;/ref&gt;. Bloaz a-heul ez eas Leon ar Berr da c'helaouenner evit ar pemdezieg katolik ha republikan, ''L'Ouest-Éclair'' a oa e vurevioù e Roazhon. N'ouzer pegoulz e tivizas ''Marthe Le Berre'' dilojañ da Roazhon ivez, met pa voe niveret ar boblañs e 1936 e voe notet ma chome ar c'hoar ha ar breur asamblez en un ti, 4 straed Felger&lt;ref&gt;Marilhoù niveradeg ar boblañs, Roazhon, da lenn war lec'hienn [[Dielldi an Il-ha-Gwilen]].&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;  

== Skrivagnerez kristen ==
E [[1935]] e roas he breur, Leon ar Berr, ur rentañ-kont, eus ar skridoù breizhek embannet a nevez e-barzh aktoù ar Gevredigezh vreizhat da heul he c'hendalc'h e [[1934]]. Menegiñ a reas ar vuhezskrid gallek bet lakaet da embann gant e c'hoar e-barzh ''La Revue des Saints'' (Maison de la Bonne Presse), ha sevel a reas roll ar [[sant|sent]] ma oa bet kontet o buhezioù ganti : [[Sant Herve]], [[Sant Paol a Leon]], [[Konwoion|Sant Konwoion]], Sant Briak, [[Gwenole|Sant Gwenole]], [[Sant Magloar]], [[Sant Kolomban,]] [[Sant Goulven]], [[Padern|Sant Padern]] ha [[Santez Ninnog]] betek-heenn.&lt;br&gt;
Sevel a reas meur a gontadenn diwar ar spered kenteliañ diwar an talvoudegezhioù [[katolik]] e meur a gelaouenn.
* ''Pierrette à la porte du Paradis''. E-barzh ''Savoie-Almanach'', [[1936]].&lt;br&gt;
Priziet e voe e labour sentvuhezouriezh pa voe daou eskob o sinañ ur c'hentskrid evit pep daou levr lakaet embann ganti hag e voe roet ur vedalenn alaouret gant ar Société d'Encouragement au Bien da-geñver he teskad sentvuhezskridoù, ''La Jeunesse bretonne sur les pas de ses Saints'', skeudennet brao-tre gant [[Zavier Langleiz]].

== Stourmerez war dachenn stummadur ar yaouankiz ==
Dre he levrioù e talc'has ''Marthe Le Berre'' da reiñ ostilhoù d'ar vugale vreizhat evit deskiñ buhezioù kentelius Sent Breizh ha reiñ un tañva  diwar-benn istor ha douaroniezh Breizh dezho. Labour a reas asamblez gant e vreur evit ma vo savet erbedadennoù evit an deskadurezh katolik gant Unvaniez Arvor ma oa Leon ar Berr ur penn araok dezhi.

== Emsaverez rannvroelourez ==
Ken tost e oa d'he breur ma tarempredas a-zevri ar metoù rannvroelour tro-dro d'ar Varzhed hag e weler ma kenskrive-hi gant Loeiz Herrieu hag e wreg dezhañ, [[Loeiza er Meliner]].
Pa oa Leon ar Berr diazezer ha sekretour Unvaniez Arvor e kenlabouras ''Marthe Le Berre'' ganti, met ezel e oa e vreur eus ar Gevedigezh vreizhat ivez hag e penn ar c'h&quot;Comité de préservation du breton armoricain&quot;. Ezelez ar Gevredigezh e oa ivez ha just goude marv Leon e voe lakaet da ezelez ar burev&lt;ref&gt;
Kevredigezh vreizhat, rentañ-kont emvod ar burev, 25 C'hwevrer 1947. Association bretonne et Union régionaliste bretonne, ''Comptes-rendus, procès-verbaux, mémoires, Levrenn 56, 1948.&lt;/ref&gt; ha da sekretour ar c'h&quot;Comité de préservation du breton armoricain&quot;, e miz Mezheven a-heul. Chom a reas oberiant ar gevredigezh-se betek ar marv. 

== Embannadennoù ==
;Levrioù
* ''La merveilleuse histoire de Saint Corentin, évêque de Quimper''
* ''Un grand missionnaire breton : le vénérable père Maunoir'', kentskrid gant [[Charles Le Goffic]], Roazhon, s. n., 1931, XIII-173 p.  Adembannet e 1932&lt;ref&gt;Léon Le Berre, Bibliographie, ''L'Ouest-Éclair'', 25 Mezheven 1932.&lt;/ref&gt;.
* ''Tro-Breiz ou Tour de Bretagne par deux jeunes gens'', kentskrid gant [[Adolphe Duparc|Aotrou 'n Eskob Duparc]], skeudennet gant [[Pierre Galle]], Gwened, Lafolye et de Lamarzelle, 1935, 201 p.
* ''La Jeunesse bretonne dans les pas de ses Saints'', kentskrid gant arc'heskop Roazhon, Aotrou 'n Esbob Mignen, koadengradurioù gant [[Zavier Langleiz]], Roazhon, Imprimerie François Simon, 1937, 232 p. Dembannet e 1947 (Imprimerie M. François.
* ''Ololé Loisirs'', asambles gant [[Frañsez Kaorel|Evnig Arvor]], Noël Speranze, Georges-Gustave Toudouze... Landerne, Embannadurioù [[Ololê]], 1944.
* ''Pennhérezig, la petite héritière'', Pariz, [[Brittia]], 1946. Romant yaouankiz.
* ''Viviane ou la filleule de la fée'', Paris-Tournai, Éditions Casterman, 126 p.
;Kenlabour
Kenlabourat a reas gant Ensavadur uhel [[Doueoniezh]] evit dastum daveoù diwar-benn lec'hioù ma oa bet [[Kompagnunezh Jezuz|Jezuisted]] o chom e [[Bro-C'hall]]. Dastum a reas daveoù diwar-benn ar Jezuisted en [[Eskopti Leon]].
* ''Les établissements des Jésuites en France depuis quatre siècles : répertoire topo-bibliographique, publié à l'occasion du 4e centenaire de la fondation de la Compagnie de Jésus, 1540-1940 par les quatre provinces de l'ordre avec le concours de nombreux collaborateurs''..., Enghien ([[Belgia]]), Institut supérieur de théologie, 1940-1957, 19 strobad oc'h ober 5 levrenn. E levrenn 2 e kaver labour
;Pennadoù
* ''Le congrès noëliste diocésain de Rennes''. E-barzh ''La Croix'', 29 Here 1935.
* ''Duguay-Trouin (1673-1736)''. E-barzh ''Le Journal de Shangai'', 22 Du 1936.
* &quot;Le culte des fontaines en Bretagne dans ses rapports avec les animaux&quot;. E-barzh [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4439359/f4.image.r=Clohars%20Fouesnant.langFR ''La Croix'', niv. 17552, 12 Ebrel 1940].
* Kenlabour, &quot;Les élections de 1848 en Bretagne&quot;. E-barzh ''Nouvelle Revue de Bretagne'', Meurzh 1948.

== Enorioù ==
* Medalenn alaouret roet gant ar Société d'Encouragement au Bien (1937)

== Levrlennadurezh ==
* [[Jean Balcou]], [[Yves Le Gallo]], ''Dictionnaire des journalistes bretons (1800-1950)''. Presses Universitaires de Rennes, 1999.
* [[Françoise Morvan]], ''Histoire des femmes en Bretagne'', Éditions Apogée, 2010.
* Élodie Le Goff, ''Les Femmes dans la presse en Bretagne (1900-1940 '', Kounskrid Master 2, Université Rennes 2, 2015.

== Pennadoù nes ==
* [[Leon ar Berr]]
* [[Sentvuhezouriezh Breizh]]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Kelaouennerezed Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh an XXvet kantved]]
[[Rummad:Kemper]]
[[Rummad:Roazhon]]
[[Rummad:Unvaniez Arvor]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1881]]
[[Rummad:Marvioù 1955]]</text>
      <sha1>82i74758l40kd39fft2nf7rft9fmfdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Takad 51</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180551</id>
    <revision>
      <id>2194042</id>
      <parentid>2193958</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T08:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2194042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1735" sha1="a7xk7tlr14obodbkbq1dduc6grgzu2s" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Takad 51''' e [[saozneg]] '''Area 51''' eo anv ul lec'h kuzh rumataet uhel gant an [[United States Air Force]] (USAF) lec'hiet  en [[Nevada Test and Training Range]] e su [[Nevada]], 134 kilometr norzh-reter diouzh [[Las Vegas]].

Un unvez meret gant an [[Edwards Air Force Base]] eo, hag anv ofisiel al lec'h eo '''Homey Airport''' pe '''Groom Lake''' (a-ziwar [[Lenn Groom|al lenn holen]] nepell diouzh an aerborzh). Munudoù an obererezhioù a vez war al lec'h a zo kuzh diouzh ar bras niver, met an USAF a embann ez eo lec'h gourdonerezh tennañ digor,&lt;ref name=&quot;McAndrewsWaPo&quot;&gt;{{cite news |last1=Brice-Saddler |first1=Michael |title=Half a million people signed up to storm Area 51. What happens if they actually show? |url=https://www.washingtonpost.com/national-security/2019/07/13/half-million-people-signed-up-storm-area-what-happens-if-they-actually-show-up/ |newspaper=The Washington Post |date=12 July 2019 |language=en |access-date=13 July 2019}}&lt;/ref&gt; hag alies e vez soñjet eo ul lec'h diorroiñ armoù nevez hag arnodennoù war nijerezioù hag armoù taolioù-arnod.&lt;ref name=&quot;McAndrewsWaPo&quot; /&gt; An USAF hag ar [[Central Intelligence Agency]] (CIA) o devoa perc'hennet al lec'h e  1955, da gentañ evel lec'h arnodoù nij evit ar c'harr-nij [[Lockheed U-2]].&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{cite news |title=Area 51 'declassified' in U-2 spy plane history |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-23731759 |access-date=25 September 2014 |work=BBC News |date=16 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141015153938/http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-23731759 |archive-date=15 October 2014 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Takad 51]]
[[Rummad:NiDi]]</text>
      <sha1>a7xk7tlr14obodbkbq1dduc6grgzu2s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2194043</id>
      <parentid>2194042</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T08:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2194043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1738" sha1="59ei0eztrwcb1xgy2mcs2vz6g0ro95c" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Takad 51''' e [[saozneg]] '''Area 51''' eo anv ul lec'h kuzh rumataet uhel gant an [[United States Air Force]] (USAF) lec'hiet  en [[Nevada Test and Training Range]] e su [[Nevada]], 134 kilometr norzh-reter diouzh [[Las Vegas]].

Un unvez meret gant an [[Edwards Air Force Base]] eo, hag anv ofisiel al lec'h eo '''Homey Airport''' pe '''Groom Lake''' (a-ziwar [[Lenn Groom|al lenn holen]] nepell diouzh an aerborzh). Munudoù an obererezhioù a vez war al lec'h a zo kuzh diouzh ar bras niver, met an USAF a embann ez eo ul lec'h gourdonerezh tennañ digor,&lt;ref name=&quot;McAndrewsWaPo&quot;&gt;{{cite news |last1=Brice-Saddler |first1=Michael |title=Half a million people signed up to storm Area 51. What happens if they actually show? |url=https://www.washingtonpost.com/national-security/2019/07/13/half-million-people-signed-up-storm-area-what-happens-if-they-actually-show-up/ |newspaper=The Washington Post |date=12 July 2019 |language=en |access-date=13 July 2019}}&lt;/ref&gt; hag alies e vez soñjet eo ul lec'h diorroiñ armoù nevez hag arnodennoù war nijerezioù hag armoù taolioù-arnod.&lt;ref name=&quot;McAndrewsWaPo&quot; /&gt; An USAF hag ar [[Central Intelligence Agency]] (CIA) o devoa perc'hennet al lec'h e  1955, da gentañ evel lec'h arnodoù nij evit ar c'harr-nij [[Lockheed U-2]].&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{cite news |title=Area 51 'declassified' in U-2 spy plane history |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-23731759 |access-date=25 September 2014 |work=BBC News |date=16 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141015153938/http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-23731759 |archive-date=15 October 2014 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Takad 51]]
[[Rummad:NiDi]]</text>
      <sha1>59ei0eztrwcb1xgy2mcs2vz6g0ro95c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Timbroù Kambodja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180555</id>
    <revision>
      <id>2194011</id>
      <parentid>2193994</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T16:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanjee</username>
        <id>563</id>
      </contributor>
      <origin>2194011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4552" sha1="s25z92lnwh2j95txil8g9sd9wn5mtho" xml:space="preserve">Ur vro eus gevred Azia eo [[Kambodja]]. Dont a reas da vezañ un tiriad « gwarezet » gant Bro-C’hall e 1863 hag ul lodenn eus [[Indez-Sina c'hall]].
Embannet e voe dizalc’hidigezh Kambodja d’an 9 a viz Du 1953, pa oa c’hoazh ar soudarded c’hall o brezeliñ a-enep stourmerien [[Viet-Nam]] a glaske dieubiñ o vro.

[[File:Angkor rf 10cts.jpg|thumb|left|upright 1.0|Templ Angkor – Timbr Indez-Sina c’hall (1946]]

== Rouantelezh Kambodja==

An timbroù kentañ a voe embannet e 1951 dindan an anv '''Royaume du Cambodge''' (''Rouantelezh Kambodia'' e galleg) pa oa c’hoazh emren ar vro e-barzh an ''[[Union Française]]''.
Diskouez a raent un dañsourez mod hengounel, palez ar roue e [[Pnom-Penh]] ha poltred ar roue [[Norodom Sihanouk]] a voe berr ar prantad-amzer war an tron rak dilezel a reas ar galloud e 1955. E boltred a oa dija war dimbroù Indez-Sina c’hall e 1941 ha 1943.

Ar bloaz-se eo e voe dizoloet poltred ar roue nevez [[Norodom Suramarit]] hag e wreg ar rouanez [[Sisowath Kossamak]] war un toullad timbroù-post savet da vare ar gurunidigezh. Adembannet e voe an timbroù o zalvoud-gwezh 7 hag 20 [[riel]] gant ur vandenn zu tro dro da benna r monark pa varvas e 1960.

[[File:Indochine-240-neuf-e1586792334474.jpg|thumb|right|upright 0.7|Norodom Sihanouk – Timbr Indez-Sina c’hall (1943]]
Gouestlet e vez timbroù Kamboja hag int kizellet brav, da danvezioù liesseurt :

*an natur :  ar fleurennoù, ar plantennoù donvaet (1962 ha 1965), al loened gouez (1967), an evned (1964)…
* an artizaned (1965), ar stourmerien (1961)
*ar savadurioù istorel, ha dav eo menegiñ ur rummad timbroù a vent vras diwar-benn dismantroù templ [[Angkor]] embannet e 1966 pe manatiez e 1970.
* timbroù-lidañ : 2000vet deiz-ha-bloaz ganedigezh [[Bouddha]], 20vet deiz-ha-bloaz an [[UNESCO]] (1966), 50vet deiz-ha-bloaz [[Aozadur Etrebroadel al Labour]] (1968), deiz-ha-bloaz an dizalc’hidigezh (1968)
*berzh ar renad politikel : sevel ur pont nevez e [[Sihanoukville]] (1960), ar savadurioù a-bouez kensavet gant broioù estren (1961), an hent-houan nevez eus Sihanoukville da bPhnom Penh (1970)…

== Ar republik kmer ==
D’ar 14 a viz Eost 1969 e voe fiziet penn ar gouarnamant er Jeneral [[Lon Nol]] gant Norodom Sihanouk. D’an 18 a viz Meurzh 1970 e reas e vat ar Maodiern Kentañ eus beaj ar roue d'an estrenvro evit embann ar [[Republik Khmer]].

Nebeutoc’h eget 100 timbr a voe embannet gant an alc’hwez '''République Khmère''', eus 1971 da 1975.

Estreget an timbroù a vrude ar renad nevez (deiz-ha-bloaz ar republik, skoed-ardamez ar vro, skrid ar vonreizh, poltred ar Prezidant Lon Nol) an darn vrasañ eus an temoù skeudennaouet a oa heñvel ouzh re ar prantad-amzer kent (loened, ensavadurioù etrebroadel, templ Angkor…). E 1972 avat e voe embannet un timbr ''Saveteit Venezia'' gant melestradurezh ur vro o brezeliñ ...

== Kampuchea Demokratel ==
Abaoe 1967 e oa ar gouarnamant o stourm a-enep stourmerien ar Strollad Komunour (bet lesanvet [[Kmered Ruz]]), met goude 1970 e voe asambles gant Stadoù-Unanet en o stourm a-enep ar [[Việt Cong]] er [[Viet-Nam]]. Aloubet e voe Norzh Kambodja gant arme [[Viet-Nam an Norzh]], ha bombezennet raktal gant arme ar Stadoù-Unanet.

Aloubet e voe [[Phnom Penh]] gant an emsaverien gomunour d’ar 17 a viz Ebrel 1975 ha savet ur renad nevez anvet '''[[Kampuchea Demokratel]]''', diazet war reolennoù [[Mao Zedong]]. Paouezet e voe gant ar reizhiad postel betek ar bloaz 1980, da heul aloubadeg Kambodja gant arme Viet Nam bloaz a-raok a gasas fin ar renad.

== Republik Pobl Kampuchea==
E miz Ebrel 1980 e teuas timbroù a nevez, dezho an alc’hwez '''République Populaire du Kampuchea''' pe '''R.P. Kampuchea''', diwar an anv e kmereg. Treiñ a reas (c’hoazh) da '''Etat du Cambodge''' e 1989.

Da heul Emglevioù Peoc'h Pariz e 1991 e voe meret Kambodja gant ur bodad-labour eus ar [[Broadoù Unanet]] eus 1992 da 1993.

N’eo mui engravet an timbroù embannet gant ar velestradurezh evel gwechall. 

Kalz rummadoù timbroù a veze embannet gant ar postoù, o plediñ gant al loened, an hengoun kmer, ar c’hirri-tan, ar sportoù…

==Rouantelezh Kambodja ==
Ur rouantelezh eo abaoe ar 24 a viz Gwengolo 1993. E 2002 eo bet lammet kuit ar galleg eus an timbroù. '''Kingdom of Cambodia''' eo an alc'hwez hiviziken.

== Pennad kar ==
*[[Timbroù Indez-Sina c'hall]]

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://cambodiaphilately.blogspot.com Timbrawouriezh Kambodja]
* {{en}} [https://cambodiapost.com.kh/home Lec'hienn Postoù Kambodja]</text>
      <sha1>s25z92lnwh2j95txil8g9sd9wn5mtho</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Argad!</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180556</id>
    <revision>
      <id>2194019</id>
      <timestamp>2026-06-26T19:59:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Lañs dister</comment>
      <origin>2194019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="741" sha1="ckfhsw7lfjt8cxzova6sz0k28wfm4yv" xml:space="preserve">Argad! zo ur [[C'hoari brezel gant delwennoùigoù|c'hoari emgann karmouch gant delwennigoù]] hag [[RPG]] krouet e [[1996]] hag embannet gant Argad! embannadurioù &lt;ref&gt;https://www.argad-bzh.fr/&lt;/ref&gt;. Implijet e vez delwennoùigoù 28mm evit c'hoari. N'eus ket eus ur mare ret evit c'hoari, da choaz eo etre [[Henamzer]], [[Krennamzer]],  Krennamzer-fantastik, [[Morlaer|morlaerien]], [[Amzerioù modern|mare vodern]], amzer a-vremañ ha betek [[Faltazi Apokaliptek ha goude Apokalips|goude Apokalips]].
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.argad-bzh.fr/argad/pdfs/argad-fr.pdf Ar reolennoù]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:C'hoarioù taol]]
[[Rummad:C'hoarioù roll]]
[[Rummad:C'hoarioù brezel gant delwennoùigoù]]</text>
      <sha1>ckfhsw7lfjt8cxzova6sz0k28wfm4yv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2194020</id>
      <parentid>2194019</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T20:00:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2194020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="814" sha1="9fkh5nh5l7mbis6j3eljan4jalplczo" xml:space="preserve">'''Argad!''' zo ur reolenn [[C'hoari brezel gant delwennoùigoù|c'hoari emgann karmouch gant delwennigoù]] hag [[RPG]] krouet e [[1996]] hag embannet gant Argad! embannadurioù e Breizh&lt;ref&gt;https://www.argad-bzh.fr/&lt;/ref&gt;. Implijet e vez delwennoùigoù 28mm evit c'hoari. N'eus ket eus ur mare ret evit ar c'hoari, da choaz eo etre [[Henamzer]], [[Krennamzer]],  Krennamzer-fantastik, [[Morlaer|morlaerien]], [[Amzerioù modern|mare vodern]], amzer a-vremañ ha betek [[Faltazi Apokaliptek ha goude Apokalips|goude Apokalips]] ha kement mare a bijfe d'ar c'hoarierien implij.
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.argad-bzh.fr/argad/pdfs/argad-fr.pdf Ar reolennoù]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:C'hoarioù taol]]
[[Rummad:C'hoarioù roll]]
[[Rummad:C'hoarioù brezel gant delwennoùigoù]]</text>
      <sha1>9fkh5nh5l7mbis6j3eljan4jalplczo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2194021</id>
      <parentid>2194020</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T20:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2194021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="994" sha1="3izuppnxl4coikf77f6zsx1vqekcs4i" xml:space="preserve">'''Argad!''' zo ur reolenn [[C'hoari brezel gant delwennoùigoù|c'hoari emgann karmouch gant delwennigoù]] hag [[RPG]] krouet e [[1996]] hag embannet gant Argad! embannadurioù e Breizh&lt;ref&gt;https://www.argad-bzh.fr/&lt;/ref&gt;. Implijet e vez delwennoùigoù 28mm evit c'hoari. N'eus ket eus ur mare ret evit ar c'hoari, da choaz eo etre [[Henamzer]], [[Krennamzer]],  Krennamzer-fantastik, [[Morlaer|morlaerien]], [[Amzerioù modern|mare vodern]], amzer a-vremañ ha betek [[Faltazi Apokaliptek ha goude Apokalips|goude Apokalips]] ha kement mare a bijfe d'ar c'hoarierien implij. Pal ar grouerien a oa da gaout reolennoù aes da implij ha da zerc'hel soñj, 16 pajenn evit ar stumm orin met ur stumm gant div bajenn a zo bet savet hag anvet ''lite'' (nebeut).
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.argad-bzh.fr/argad/pdfs/argad-fr.pdf Ar reolennoù]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:C'hoarioù taol]]
[[Rummad:C'hoarioù roll]]
[[Rummad:C'hoarioù brezel gant delwennoùigoù]]</text>
      <sha1>3izuppnxl4coikf77f6zsx1vqekcs4i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Otto Nakapunda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180557</id>
    <revision>
      <id>2194022</id>
      <timestamp>2026-06-26T21:13:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2194022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2061" sha1="ocnwjx37d6ov4416skg1p4sx7fis280" xml:space="preserve">'''Otto Nakapunda''' a zo bet ganet e 1975  e [[Namibia].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200027 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;Danvez Mestr (CM) eo abaoe 2006, Stummer FIDE abaoe 2010, Aozer Etrebroadel abaoe 2016, Stummer Skol abaoe 2023, Tredeog FIDE abaoe 2017, Tredeog Etrebroadel abaoe 2022&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200051 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 897 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026,&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200024 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 846 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026 ha 1 924 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200027 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 921 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=79572 E c'hoari e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== C'hoarioù panafrikan ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]] .
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2007||4||9||{{Aljeria}}, [[Aljer]]||2/8 (+ 1, = 2, - 5)||25||12||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007f/2007nam.html 9th All-Africa Games (chess - men): Algiers 2007 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2011||2||10||{{Mozambik}}, [[Maputo]]||2/9 (+ 1, = 2, - 6)||22,2||13||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011f/2011nam.html 10th All-Africa Games (chess - men): Maputo 2011 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
*{{en}} [https://ratings.fide.com/15200027 E fichenn FIDE]
*{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=79572 E c'hoari e Chess Games]
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Nakapunda_Otto/181014 E c'hoari e Chess Base]
*{{en}} [https://www.365chess.com/players/Otto_Nakapunda E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Nakapunda, Otto}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1975]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>ocnwjx37d6ov4416skg1p4sx7fis280</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2194026</id>
      <parentid>2194022</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T21:34:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Olimpiadoù.</comment>
      <origin>2194026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4144" sha1="mv1px1ehyb6qqnnrcg8zk6u0lz75ced" xml:space="preserve">'''Otto Nakapunda''' a zo bet ganet e 1975  e [[Namibia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200027 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;Danvez Mestr (CM) eo abaoe 2006, Stummer FIDE abaoe 2010, Aozer Etrebroadel abaoe 2016, Stummer Skol abaoe 2023, Tredeog FIDE abaoe 2017, Tredeog Etrebroadel abaoe 2022&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200051 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 897 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026,&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200024 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 846 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026 ha 1 924 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200027 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 921 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=79572 E c'hoari e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== C'hoarioù panafrikan ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2007||4||9||{{Aljeria}}, [[Aljer]]||2/8 (+ 1, = 2, - 5)||25||12||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007f/2007nam.html 9th All-Africa Games (chess - men): Algiers 2007 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2011||2||10||{{Mozambik}}, [[Maputo]]||2/9 (+ 1, = 2, - 6)||22,2||13||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011f/2011nam.html 10th All-Africa Games (chess - men): Maputo 2011 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus nav gwezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|1994||erlec'hier 2||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||2/10 (+ 2, = 0 , - 8)||20||48||-||103||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994/1994nam.html 31st Chess Olympiad: Moscow 1994 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|1998||2||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||4/8 (+ 3, = 2 , - 3)||50||58||-||103||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998/1998nam.html 33rd Chess Olympiad: Elista 1998 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2000||3||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/10 (+ 5, = 1, - 4)||55||44||-||109||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2002||2||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||4,5/12 (+ 1, = 7, - 4)||37,5||98||-||119||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2004||3||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||5/13 (+ 2, = 6, - 5)||38,5||98||-||107||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004/2004nam.html 36th Chess Olympiad: Calvia 2004 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2006||3||37||{{Italia}}, [[Torino]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||50||73||-||131||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2006/2006nam.html 37th Chess Olympiad: Turin 2006 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2008||1||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||3,5/11 (+ 2, = 3, - 6)||31,8||130||-||123||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2008/2008nam.html 38th Chess Olympiad: Dresden 2008 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2010||3||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3,5/10 (+ 2, = 2, - 6)||35||120||-||126||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010/2010nam.html 39th Chess Olympiad: Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;
|-
|2012||3||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3,5/10 (+ 3, = 1, - 6)||35||131||-||139||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nam.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
*{{en}} [https://ratings.fide.com/15200027 E fichenn FIDE]
*{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=79572 E c'hoari e Chess Games]
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Nakapunda_Otto/181014 E c'hoari e Chess Base]
*{{en}} [https://www.365chess.com/players/Otto_Nakapunda E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Nakapunda, Otto}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1975]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>mv1px1ehyb6qqnnrcg8zk6u0lz75ced</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2194032</id>
      <parentid>2194026</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T03:44:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2194032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3980" sha1="qggkl8kpuzonooddkf0yod16e58a0zj" xml:space="preserve">'''Otto Nakapunda''' a zo bet ganet e 1975  e [[Namibia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200027 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;Danvez Mestr (CM) eo abaoe 2006, Stummer FIDE abaoe 2010, Aozer Etrebroadel abaoe 2016, Stummer Skol abaoe 2023, Tredeog FIDE abaoe 2017, Tredeog Etrebroadel abaoe 2022&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200027 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 897 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200027 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 921 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=79572 E c'hoari e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== C'hoarioù panafrikan ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2007||4||9||{{Aljeria}}, [[Aljer]]||2/8 (+ 1, = 2, - 5)||25||12||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007f/2007nam.html 9th All-Africa Games (chess - men): Algiers 2007 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2011||2||10||{{Mozambik}}, [[Maputo]]||2/9 (+ 1, = 2, - 6)||22,2||13||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011f/2011nam.html 10th All-Africa Games (chess - men): Maputo 2011 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus nav gwezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|1994||erlec'hier 2||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||2/10 (+ 2, = 0 , - 8)||20||48||-||103||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994/1994nam.html 31st Chess Olympiad: Moscow 1994 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|1998||2||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||4/8 (+ 3, = 2 , - 3)||50||58||-||103||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998/1998nam.html 33rd Chess Olympiad: Elista 1998 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2000||3||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/10 (+ 5, = 1, - 4)||55||44||-||109||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2002||2||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||4,5/12 (+ 1, = 7, - 4)||37,5||98||-||119||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2004||3||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||5/13 (+ 2, = 6, - 5)||38,5||98||-||107||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004/2004nam.html 36th Chess Olympiad: Calvia 2004 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2006||3||37||{{Italia}}, [[Torino]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||50||73||-||131||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2006/2006nam.html 37th Chess Olympiad: Turin 2006 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2008||1||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||3,5/11 (+ 2, = 3, - 6)||31,8||130||-||123||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2008/2008nam.html 38th Chess Olympiad: Dresden 2008 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2010||3||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3,5/10 (+ 2, = 2, - 6)||35||120||-||126||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010/2010nam.html 39th Chess Olympiad: Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;
|-
|2012||3||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3,5/10 (+ 3, = 1, - 6)||35||131||-||139||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nam.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
*{{en}} [https://ratings.fide.com/15200027 E fichenn FIDE]
*{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=79572 E c'hoari e Chess Games]
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Nakapunda_Otto/181014 E c'hoari e Chess Base]
*{{en}} [https://www.365chess.com/players/Otto_Nakapunda E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Nakapunda, Otto}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1975]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>qggkl8kpuzonooddkf0yod16e58a0zj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kirsten Jorrit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180558</id>
    <revision>
      <id>2194033</id>
      <timestamp>2026-06-27T04:17:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2194033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1482" sha1="c9t4czus10diussz9iivn0gzqyijwwd" xml:space="preserve">'''Kirsten Jorrit''' a zo bet ganet e 1979 e [[Namibia].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200086 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 099 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200086 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 200 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;[https://players.chessbase.com/en/player/Jorrit_Kirsten/119565 E c'hoari e Chess Base]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2002||erlec'hier||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||52||-||119||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2004||4||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||1,5/8 (+ 1, = 1, - 6)||18,8||-||-||107||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004/2004nam.html 36th Chess Olympiad: Calvia 2004 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
*{{en}} [https://ratings.fide.com/15200086 E fichenn FIDE]
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Jorrit_Kirsten/119565 E c'hoari e Chess Base]
*{{en}} [https://www.365chess.com/players/Kirsten_Jorrit E c'hoari e 365 Chess]</text>
      <sha1>c9t4czus10diussz9iivn0gzqyijwwd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2194034</id>
      <parentid>2194033</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T04:18:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2194034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1588" sha1="odbaveknciyps7qdenb9sp1426vqxrx" xml:space="preserve">'''Kirsten Jorrit''' a zo bet ganet e 1979 e [[Namibia].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200086 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 099 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200086 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 200 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;[https://players.chessbase.com/en/player/Jorrit_Kirsten/119565 E c'hoari e Chess Base]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2002||erlec'hier||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||52||-||119||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2004||4||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||1,5/8 (+ 1, = 1, - 6)||18,8||-||-||107||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004/2004nam.html 36th Chess Olympiad: Calvia 2004 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
*{{en}} [https://ratings.fide.com/15200086 E fichenn FIDE]
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Jorrit_Kirsten/119565 E c'hoari e Chess Base]
*{{en}} [https://www.365chess.com/players/Kirsten_Jorrit E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Jorrit, Kirsten}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1979]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>odbaveknciyps7qdenb9sp1426vqxrx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2194035</id>
      <parentid>2194034</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T04:18:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2194035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1589" sha1="o4hkmvz03gqbt8eiyy19womcurulcjw" xml:space="preserve">'''Kirsten Jorrit''' a zo bet ganet e 1979 e [[Namibia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200086 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 099 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200086 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 200 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;[https://players.chessbase.com/en/player/Jorrit_Kirsten/119565 E c'hoari e Chess Base]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2002||erlec'hier||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||52||-||119||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2004||4||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||1,5/8 (+ 1, = 1, - 6)||18,8||-||-||107||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004/2004nam.html 36th Chess Olympiad: Calvia 2004 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
*{{en}} [https://ratings.fide.com/15200086 E fichenn FIDE]
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Jorrit_Kirsten/119565 E c'hoari e Chess Base]
*{{en}} [https://www.365chess.com/players/Kirsten_Jorrit E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Jorrit, Kirsten}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1979]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>o4hkmvz03gqbt8eiyy19womcurulcjw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2194036</id>
      <parentid>2194035</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T06:37:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2194036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1595" sha1="e6k34tyq0m4k770uz8jsnukbzj47pjd" xml:space="preserve">'''Kirsten Jorrit''' a zo bet ganet e 1979 e [[Namibia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200086 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 099 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200086 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 200 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Jorrit_Kirsten/119565 E c'hoari e Chess Base]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2002||erlec'hier||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||52||-||119||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2004||4||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||1,5/8 (+ 1, = 1, - 6)||18,8||-||-||107||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004/2004nam.html 36th Chess Olympiad: Calvia 2004 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
*{{en}} [https://ratings.fide.com/15200086 E fichenn FIDE]
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Jorrit_Kirsten/119565 E c'hoari e Chess Base]
*{{en}} [https://www.365chess.com/players/Kirsten_Jorrit E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Jorrit, Kirsten}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1979]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>e6k34tyq0m4k770uz8jsnukbzj47pjd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Allison Karuaera</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180559</id>
    <revision>
      <id>2194037</id>
      <timestamp>2026-06-27T06:52:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2194037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="986" sha1="7w9bw32qozvlepz1sy2grqwym11al0g" xml:space="preserve">'''Allison Karuaera''' a zo bet ganet  e [[Namibia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2002||erlec'hier 2||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||0,5/6 (+ 0, = 1, - 5)||8,3||-||-||119||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.thechessdrum.net/tournaments/Olympiad2002/Namibia.html The Chess Drum]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez == 
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/karuaera_allison/124259 E c’hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT:Karuaera, Allison}} 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>7w9bw32qozvlepz1sy2grqwym11al0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hannes Richter</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180560</id>
    <revision>
      <id>2194038</id>
      <timestamp>2026-06-27T07:11:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2194038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1159" sha1="66hfme318l15d0o7hpjz9zfzey75c09" xml:space="preserve">'''Hannes Richter''' a zo bet ganet  e [[Namibia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus teir gwezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|1994||2||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||3/11 (+ 2, = 2, - 7)||27,3||101||-||103||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994/1994nam.html 31st Chess Olympiad: Moscow 1994 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|1998||3||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||2,5/10 (+ 2, = 3, - 6)||25||94||-||103||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998/1998nam.html 33rd Chess Olympiad: Elista 1998 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2000||erlec'hier 1||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||2,5/8 (+ 2, = 1, - 5)||31,3||78||-||109||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000/2000nam.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Richter, Hannes}} 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>66hfme318l15d0o7hpjz9zfzey75c09</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Puscal Bilang</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180561</id>
    <revision>
      <id>2194045</id>
      <timestamp>2026-06-27T08:21:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2194045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="745" sha1="aowgn60ypkir3vqk68613dohhtrspm4" xml:space="preserve">'''Puscal Bilang''' a zo bet ganet  e [[Namibia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|1994||3||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||2/10 (+ 1, = 2, - 7)||20||121||-||103||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994/1994nam.html 31st Chess Olympiad: Moscow 1994 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Bulang, Piscal}} 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>aowgn60ypkir3vqk68613dohhtrspm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>TKB-506</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180562</id>
    <revision>
      <id>2194047</id>
      <timestamp>2026-06-27T09:25:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{| class=&quot;infobox&quot;  {{Infobox/Titl|TKB-506|696969|talbenn defaut|FFF}} |-    |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig |- ! scope=&quot;row&quot; |Bro orin |{{URSS}} |- ! scope=&quot;row&quot; |Doare |[[Pistolenn]] tri c'hanol un-tenn, kuzhet |-   ! scope=&quot;row&quot; |Munision |[[7,62 × 35 mm SP-2|7,62 × 35 mm]] |-   ! scope=&quot;row&quot; |Krouer |[[Igor Stetchkin]] |- ! scope=&quot;row&quot; |Mare krouidigezh |1954 - 1955 |- ! scope=&quot;row&quot; |Produer |...&quot;</comment>
      <origin>2194047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2895" sha1="iqcyo8e0lnbuyur4ozj9v388blj12fa" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|TKB-506|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{URSS}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] tri c'hanol un-tenn, kuzhet
|-  
! scope=&quot;row&quot; |Munision
|[[7,62 × 35 mm SP-2|7,62 × 35 mm]]
|-  
! scope=&quot;row&quot; |Krouer
|[[Igor Stetchkin]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare krouidigezh
|1954 - 1955
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|Uzin armoù Toula]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;(arm produet gant Dolne-Bar)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas
|0,44 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|11 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ledander
|95 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|20 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|25 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|3 zenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
An '''TKB-506''' ([[rusianeg]] : ТКБ-506) zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] vihan soviedel e stumm ur voest sigaretennoù. Ijinet e voe e 1954-1955 gant an armeurer [[Igor Stetchkin]] evit ezhommoù ar [[KGB|c'hKGB]], a-benn kaout un arm emzifenn aes da guzhat.

An TBK-506 zo e stumm ur voest plaen, enni ur bloc'h tri c'hanol, dezhe pep a wikefre skeiñ. Ar bloc'h-mañ a rank bezañ tennet diouzh an arm evit ma vefe adkarget anezhañ. Un-tenn eo pep kanol, ha n'eus [[Karger (armoù-tan)|karger]] ebet : ensoc'het e vez ar c'hartouchennoù ispisial [[7,62 × 35 mm|7,62 × 35 mm SP-2]] er c'hambroù war-eeun. An [[Draen (armoù)|draen]] a lez ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Skoer|skoer]] da vont bewech ma vez pouezet warni. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Surded ha surentez|surded]] zo war pep kanol ; niverennet eo an eil re hag ar re all eus 1 betek 3&lt;ref&gt;{{ru}} ''[https://web.archive.org/web/20130719062443/http://www.arms-museum.tula.ru/exposition_new/11.html Игорь Яковлевич Стечкин]'' (Igor Yakovlevitch Stetchkin), war lec'hienn Mirdi Armoù Toula (diellet, lennet d'ar 27/06/2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ru}} ''[https://www.pravda-tv.ru/2012/11/16/18130/igor-yakovlevich-stechkin-i-ego-legendarnoe-oruzhie Игорь Яковлевич Стечкин и его легендарное оружие]'', Pravda-TV.ru, 16/11/2012 (lennet d'ar 27/06/2026)&lt;/ref&gt;.

== Er sevenadur ==
An TKB-506 a c'haller ober ganti e ''[[World of Guns: Gun Disassembly]]''&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/TKB-506 TKB-506]'', IMFDB (lennet d'ar 27/06/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=7XYnEtwj9Io Mont en-dro an TKB-506], video tennet diouzh ar c'hoari ''World of Guns''.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù hiron]]
[[Rummad:Armoù URSS]]</text>
      <sha1>iqcyo8e0lnbuyur4ozj9v388blj12fa</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>