Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Difenn ha Savete
0
2504
2194081
216360
2026-06-28T09:56:34Z
EmausBot
9831
Dresañ an adkas doubl da [[Surentez vroadel]]
2194081
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Surentez vroadel]]
4i1eh3sad4sazva7kcgpghzylsvukd3
Alamagn
0
8306
2194050
2184082
2026-06-27T12:39:21Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2194050
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
!colspan="2" style="background-color:#00309a; text-align:center;"|<div style="float:right; padding:5px;">[[Restr:Flag of Europe.svg|48px]]</div>[[Unaniezh Europa|<div style="font-size:1.7em; color:#ffcd00; padding-top:10px;">Unaniezh Europa</div>]]
|}
{{Infobox bro
|anv klok bzg=Republik Kevreadel Alamagn
|anv boutin bzg=Alamagn
|anv ofisiel=Bundesrepublik Deutschland
|doare gouarnamant=Republik Kevreadel
|skeudenn banniel=Flag_of_Germany.svg
|skeudenn_kartenn=EU-Germany.svg
|skeudenn skoed-ardamez=Coat of Arms of Germany.svg
|kêr-benn=[[Berlin]]
|kan broadel=''[[Lied der Deutschen]]'' (poz trede)
|titl penn ar vro1=Prezidant kevreadel
|titl penn ar vro2=[[Roll kañsellerien Alamagn|Kañseller kevredel]]
|anv penn ar vro1= {{Wikidata|properties|linked|Q183|P35}}, [[Frank-Walter Steinmeier]]
|anv penn ar vro2=[[Friedrich Merz]]
|yezhoù ofisiel=[[Alamaneg]], ([[Sorabeg]], [[Daneg]], [[Izelalamaneg]])
|gorread=357.588
|stankter_ar_boblañs=232
|istimadur_poblañs=83.129.285<ref name="Bevölkerungsstand">{{Internetquelle |url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Bevoelkerungsstand/Tabellen/liste-zensus-geschlecht-staatsangehoerigkeit.html |titel=Bevölkerungsstand am 30. Juni 2021 |hrsg=[[Statistisches Bundesamt]] (Destatis) |abruf=2021-10-28 }} {{Webarchiv|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Bevoelkerungsstand/Tabellen/liste-zensus-geschlecht-staatsangehoerigkeit.html |wayback=20190322141059 |text=Bevölkerungsstand am 30. Juni 2021 |archiv-bot=2021-12-06 12:18:04 InternetArchiveBot }}</ref>
|istimadur_poblañs_bloaz = 2021
|istimadur_poblañs_renk =
|moneiz=Euro
|kod moneiz=EUR
|gwerzhid-eur=
|utc_offset=+1
|Kod kenrouedad=[[.de]]
|gouel broadel=
}}
[[Restr:Allemagne carte.png|thumbnail|250px|Alamagn]]'''Alamagn''', '''Republik Kevreadel Alamagn''' ent-ofisiel, zo ur vro eus [[Europa ar C'hreiz|Kreiz Europa]]. Bevennet eo en norzh gant [[Mor an Hanternoz]], [[Danmark]] hag ar [[Mor Baltel]], er reter gant [[Polonia]] hag ar [[Republik Tchek]], er su gant [[Aostria]] ha [[Suis]], hag er c’hornôg gant [[Frañs]], [[Luksembourg (bro)|Luksembourg]], [[Belgia]] hag an [[Izelvroioù]].
Ur republik parlamantel kevreadel eo Alamagn, enni 16 [[Stadoù Alamagn|stad]]. Gwechall e oa rannet ar vro e meur a riez, dezho pep a istor, a sevenadur hag a relijion. Unvanet e oa bet Alamagn evit ar wech kentañ e-kreiz ar [[Brezel 1870-1871]] e 1871.
Ezel eo Republik Kevreadel Alamagn eus ar [[Broadoù Unanet]], eus [[AFNA]], eus bodadoù ar [[G8]] hag ar [[G4]]. Ezel-diazezer eo eus [[Unaniezh Europa]]. Ganti emañ ar boblañs vrasañ hag an armerzh kreñvañ eus an holl stadoù izili eus Unaniezh Europa.{{dave|fdim}} Alamagn eo trede kreñvañ armerzh er bed hag ar brasañ ezporzhier madoù war un dro.{{dave|cnn}}
== Istor ==
:''Pennad dre ar munud: s.o. [[Istor Alamagn]]''
=== Henamzer ===
Krediñ a reer e oa deuet war wel kenel ar [[Pobloù german|meuriadoù german]] e-pad [[oadvezh an arem]], pe e-pad [[oadvezh an houarn]] d’an diwezhatañ. Er c’hantved kentañ kent JK e krogas ar meuriadoù d’en em astenn war-du ar su, ar reter hag ar c’hornôg adalek su [[Skandinavia]] ha norzh Alamagn.{{dave|Claster}} Dindan ren [[Augustus]] e voe aloubet Alamagn gant ar jeneral roman [[Publius Quinctilius Varus]]. E-pad ar mare-se e teskas ar meuriadoù german troioù-brezel ar Romaned. War-lerc’h ma oa bet trec’het meur a wech legionoù Roma gant an armeoù german e chomas Germania er-maez eus an Impalaeriezh Roman betek ar stêrioù [[Roen]] ha [[Danav]]. War-dro 100 goude JK e tiazezas ar meuriadoù german a-hed ar stêrioù-se (al [[Limes Germanicus]]), o terc’hel evel-se an darn vrasañ eus tachennad Alamagn bremañ. E-pad an IIIe kantved e voe meur a veuriad bras, anezho Germaned eus ar c’hornôg, o tont war wel : [[Alemanned]], [[Franked]], [[Chatti]], [[Saksoned]], [[Frizianed]], [[Sicambri]], ha [[Thuringii]]. War-dro 260 e treuzas ar pobloù german al [[Limes]] ha harzoù an Danav.{{dave|Cambridge_ancient_history}}
=== An Impalaeriezh Santel Roman ===
[[Restr:Balduineum Wahl Heinrich VII.jpg|thumbnail|kleiz|250px|Seizh [[priñs-dilenner]] an [[Impalaeriezh Santel Roman]]. Diwar ur parch eus 1341]]
Dont a ra [[Impalaeriezh Santel Roman]] ar Grennamzer eus rannadur an [[Impalaeriezh Karolingat]] en 843. Fontet e oa bet gant [[Karl Veur]] en [[800]]. Betek 1806 e voe eus an Impalaeriezh Santel Roman, e meur a stumm. En em astenn a rae he zachennad adalek ar stêr [[Eider (stêr)|Eider]] en norzh betek ar [[Mor Kreizdouar]] er su. Dindan ren an impalaerien [[Ottonian]] (919–1024) e voe kreñvaet dugelezhioù [[Loren]], [[Saks]], [[Franken]], [[Swabia]], [[Thüringen]], ha [[Bavaria]]. Ar roue german a voe tronet [[Impalaer Santel|Impalaer Santel Roman]] e 962. Dindan ren an impalaerien [[rummad-roueed Salian|Salian]] ha [[Hohenstaufen]] ez euvras an impalaeriezh norzh [[Italia]] ha [[Burgondia]] hag ez astennas he levezon war-du ar su hag ar reter betek tachennadoù annezet gant ar [[Slaved]]. E-pad ar mare-se e vleunias ar c’hêrioù e norzh Alamagn o vezañ ma oant ezel eus ar [[Hansa|C’hevre Hanseat]]. Gant ar [[Builh Aour]] eus 1356 e voe pourchaset ul lezenn diazez d’an impalaeriezh hag a dalvezas betek ar fin anezhi. Reoliañ a rae dilennadeg an impalaer gant seizh [[priñs-dilenner]] a oa e penn ar priñselezhioù hag an arc’heskoptioù galloudusañ. Adalek ar XVvet kantved e voe dilennet an impalaerien e-touez ar re [[Habsbourged|Habsburg]] eus [[Aostria]] hepken.
E 1517 e skrivas [[Martin Luther]] [[95 Tezenn]] ma aterse an [[Iliz Katolik Roman]], hag e roas lañs evel-se d’an [[Disivoud protestant|Disivoud-Meur]]. Difoupañ a reas an iliz luterat, ha diazezañ e lies stad eus Alamagn. Hogen gwanaet kalz e voe an impalaeriezh abalamour ma oa rannet e nouspet priñselezh dizalc’h. Adalek 1740 e voe kemeret plas ar [[kevezerezh Frañs-Habsburg|c’hevezerezh Frañs-Habsburg]] gant un daouelezh etre ar roueed Habsburg eus Aostria hag ur galloud nevez, [[Rouantelezh Prusia]]. Da-heul [[brezelioù Napoleon]] e voe aloubet an Impalaeriezh Santel Roman, ha kaset da get e 1806.{{dave|concise_h}}
=== An Dispac’h hag an Eil Impalaeriezh Alaman ===
Da-heul faezhidigezh [[Napoleon Bonaparte]] en em vodas [[Kendalc'h Vienna]] e 1814 hag e tiazezas ar [[Kengevread alaman|C’hengevread alaman]], anezhañ ur c’hevre laosk ennañ 39 riez. Lañs al luskadoù frankizour ha broadelour a oa, evit darn, un heuliad eus an eneberezh ouzh ar politikerezh adsevel. Diarbennoù kastizañ nevez a voe goude-se a-berzh an den a stad aostrian [[Klemens Wenzel von Metternich|Metternich]]. En ur blegenn ma oa dispac’hioù e pep lec’h en Europa e voe roet lañs da zispac’hioù 1848 er stadoù german gant kefredourien ha bilened. Da gentañ e plegas ar roueed dirak goulennoù frankiz an dispac’herien. Kinniget e oa bet d’ar roue [[Frederig Gwilherm IV Prusia]] an titl a impalaer, daoust ma oa gant ur c’holl en e c’halloud. Disteurel a reas ar gurunenn hag ar vonreizh a oa bet kinniget dezhañ, pezh a voe ur c’hwitadenn dibad evit an dispac’herien. E-pad [[Eil Brezel Schleswig]] enep Danmark e 1864, kentañ ministr nevez Prus, [[Otto von Bismarck|Bismarck]], a reas e renkoù e Schleswig ha Holstein. Diwar neuze e voe meret an dachennad a-gevret gant [[Impalaeriezh Aostria]], met dizemglevioù etre an div vro a gasas buan d’ar [[brezel Aostria-Prus]] e 1866. Gant trec’h prim ar Brusianed e c’hallas Bismarck krouiñ [[Kengevread Norzh Alamagn]] ha lakaat [[Aostria]] er-maez eus aferioù ar peurrest eus stadoù german ar su, a oa bet o skoazellañ Aostria.
[[Restr:Wernerprokla.jpg|thumbnail|300px|dehou|Diazezadur Alamagn a-vremañ e Versailhez e 1871. Emañ [[Bismarck]] er c’hreiz, gwisket e gwenn. Livadur gant [[Anton Alexander von Werner]], 1877]]
E 1870 e tisklêrias an Impalaer gall ar brezel da Brus. Trec’het e voe gant an armeoù prusian hag armeoù german ar su. Embannet e voe an [[Impalaeriezh Alaman]] (''Deutsches Kaiserreich'') e [[Palez Versailhez]] d’an 18 a viz Genver [[1871]]. Gant ar rummad-roueed [[Hohenzollern]] a Brus e oa renet an impalaeriezh nevez, a oa [[Berlin]] he c’hêr-benn. Strollañ a rae an holl barzhioù eus Alamagn a oa distag a-raok nemet Aostria, ur meizad anavezet evel [[Kleindeutsche Lösung|''Kleindeutschland'']], pe "Alamagn Vihan". Er ''[[Gründerzeit]]'' (Mare Diazezañ) a voe da-heul [[unvaniezh Alamagn]] e voe suraet saviad Alamagn evel ur galloud bras gant politikerezh estren Bismarck, dre skoulmañ emglevioù, lakaat Frañs en distro ent diplomatel hag en em virout diouzh ar brezel. Koulskoude e krogas Alamagn ivez gant ur programm impalaerouriezh evel ar broioù all eus Europa, hag e 1884 e stagas da ziazezañ trevadennoù er-maez eus [[Europa]]. Jeu a savas diwar an oberoù-se gant ar broioù amezek, ken ne voe ket adnevezet an darn vrasañ eus an emglevioù he doa kemeret Alamagn perzh enno a-raok, hag e voe lezet ar vro a-gostez en emglevioù nevez. Er c’hontrol e tiazezas Frañs darempredoù nevez dre sinañ an [[Entente Cordiale]] gant ar [[Rouantelezh Unanet]] hag e skoulmas liammoù startoc’h gant an [[Impalaeriezh rusian]]. Estreget he darempredoù gant [[Aostria-Hungaria]] e teuas Alamagn da vezañ digenvesoc’h-digenvez.
Gant drouklazh an arc’hdug [[Franz Ferdinand a Aostria]] d’an 28 a viz Gouere [[1914]] e voe distaget un heuliad darvoudoù hag a gasas d’ar [[Brezel-bed kentañ]]. Alamagn, ha hi e-touez ar [[Galloudoù kreiz]], a voe trec’het gant ar Gevredidi en unan eus ar stourmoù gwadekañ a voe biskoazh. Tarzhañ a reas an [[Dispac'h alaman]] e miz Du 1918, hag an impalaer Wilhelm II hag an holl briñsed alaman a roas o dilez. Sinet e voe un arsav-brezel d’an 11 a viz Du ha rediet e voa Alamagn da sinañ [[Feur-emglev Versailhez]] e miz Mezheven 1919. Er c’hontrol d’an hengoun diplomatel war-lerc’h ar brezelioù e voe lezet ar Galloudoù Kreiz a-gostez e-pad an emzivizoù anezhañ. Gwazh e voe an Alamaned eus ar pezh a raent ''diktat'' Versailhez anezhañ, ha soñjal a reer alies e voe aesaet donedigezh an [[Naziegezh]] gant ar garv ma oa.{{dave|lee_h}} Goude berzh an [[Dispac'h alaman]] e miz Du 1918 e voe embannet [[Republik Weimar]]. Lakaet e voe [[Bonreizh Weimar]] da dalvezout pa voe sinet gant ar Prezidant [[Friedrich Ebert]] d’an 11 a viz Eost [[1919]]. Diazezet e oa bet ar [[Strollad Komunour Alaman]] gant [[Rosa Luxemburg]] ha [[Karl Liebknecht]] e 1918, ha Strollad al Labourerien Alaman, anavezet diwezhatoc’h evel Strollad Broadel Sokialour al Labourerien Alaman, pe [[Strollad Nazi]], a voe diazezet e miz Genver 1919.
=== Republik Weimar (1918–1933) ===
s.o. [[Republik Weimar]]
=== Trede Reich ===
An dud en Alamagn o doa diwasket an [[Enkadenn Veur]], an divizoù garv a oa bet lakaet d’ar peoc’h gant [[Feur-emglev Versailhez]], hag un heuliad hir a ouarnamantoù stabil pe stabiloc’h. Muioc’h-mui a boan o deveze o tegemer reizhiad parlamantel ar vro. Kreñvaet e oa ar santimant-se gant an unpennelourien eus an tu dehou, al luskad ''[[Völkisch]]'', hag ar [[Strollad Nazi]] gant o ''[[Dolchstoßlegende]]'' (mojenn an taol kontell er c’hein), ur vojenn bolitikel a lavar n’eo ket bet kollet ar brezel-bed kentañ gant Alamagn abalamour da zrouziwezh an arme met abalamour d’un taol treitouriezh diabarzh. Diouzh an tu all e klaske komunourien, evel re [[Kevre Spartakus]], terriñ ar pezh a welent evel ar reolenn gapitalour ha staliañ ur ''[[Räterepublik]]'' diazezet war guzulioù labourerien. Bodet e veze bagadoù peuz-soudard gant meur a gostezenn, ha bez’ e oa miliadoù a vuntroù evit abegoù politikel. Aon o deveze an dilennerien rak ar bagadoù-se a skigne feulster ha fulor e-touez an dud, ouzhpenn ma oa uhel an dilabour ha bras ar baourentez. Goude meur a gabined oc’h ober kazeg lerc’h-ouzh-lerc’h e voe anvet [[Adolf Hitler]] da [[Kañseller Alamagn|Gañseller Alamagn]] d’an 29 a viz Genver [[1933]] gant ar prezidant [[Paul von Hindenburg]], broudet gant alierien eus an tu dehou.
[[Restr:Benito Mussolini and Adolf Hitler.jpg|thumbnail|kleiz|[[Adolf Hitler]] gant [[Benito Mussolini]] e [[Yougoslavia]] aloubet gant an Ahel]]
Torret e voe buan ar gwirioù demokratel diazez gant an dekred embannet goude [[tan-gwall ar Reichstag]] d’ar 27 a viz C’hwevrer [[1933]]. An eneberezh, darnaouet ha handeet, ne voe ket evit herzel ouzh an [[Akta Engwiriañ]] e 1939 er [[Reichstag]], a roe ar galloud lezenniñ klok da ouarnamant Hitler.{{dave|Stackelberg}}{{dave|Raffael}} Diazezet e voe ur stad hollveliek, renet gant ur gostezenn hepken. Reoliet-strizh e voe ar greanterezh e-sell da brientiñ an armerzh d’ar brezel. Torret e voe Feur-emglev Versailhez pa’z eas an armeoù alaman tre er Rheinland a oa sañset chom disoudard, hep na reas den van ebet e 1936. Hitler, lakaet hardizh gant politikerezh habaskaat kentañ ministr Breizh-Veur, [[Neville Chamberlain]], a glaskas astenn Alamagn evit diazezañ Alamagn-Veur. Destagañ a reas Aostria, bro ar Sudeted ha [[tiriad Memel]]. A-benn tremen hep brezeliñ war daou dalbenn war un dro e skoulmas [[emglev Molotov-Ribbentrop]] gant an Unaniezh Soviedel e miz Eost 1939. Gant ar pezh a voe anavezet war-lerc’h evel al Loskaberzh ez embannas ar renad nazi lezennoù a suje war-eeun meur a c’hennad eus ar gevredigezh : ar Yuzevien, ar Slaved, an Tsiganed, an heñvelrevidi, ar frañmasoned, an disrannidi bolitikel hag an nammidi, e-touez re all. War-dro 11 milion a dud a voe muntret el Loskaberzh, en o zouez tremen 6 milion a Yuzevien.{{dave|Schwartz}}
Tennderioù a oa muioc’h-mui, abalamour d’ar vroadelouriezh, d’ar vilouregezh ha da gudennoù tiriadel. Kement-se a vroudas Alamagn da zistagañ ur [[blitzkrieg]] enep Polonia d’ar 1añ a viz Gwengolo [[1939]]. Daou zevezh war-lerc’h e tisklêrie ar Rouantelezh Unanet ha Frañs ar brezel da Alamagn, o reiñ lañs d’an eil brezel-bed. Buan a-walc’h e voe kontrollet an darn vrasañ eus Europa gant Alamagn, en un doare eeun pe dieeun. D’an 22 a viz Mezheven [[1941]] e torras Hitler an emglev gant an Unaniezh Soviedel dre zigeriñ un talbenn er reter hag aloubiñ an Unaniezh Soviedel. Alamagn a zisklêrias ar brezel d’ar Stadoù-Unanet pevar devezh war-lerc’h ma voe taget Pearl Harbour gant [[Japan]]. Daoust d’an arme alaman mont buan dre soupren e-barzh an Unaniezh Soviedel e voe [[Emgann Stalingrad]] ur prantad tonkus eus ar brezel. Neuze e krogas an arme alaman da gilañ war talbenn ar reter betek ma voe trec’het a-benn ar fin. Da c’houde e voe aloubet [[Berlin]] gant an [[Arme Ruz]]. Kodianañ a reas Alamagn d’an 8 a viz Mae [[1945]].
=== Rannidigezh hag adunvanidigezh (1945–90) ===
[[File:Schwerin Palace Park Garden Mecklenburg Germany Schweriner Schloss Garten BUGA 2009.jpg|thumb|[[Kastell Schwerin]], parlamant [[Mecklenburg-Vorpommern]] (Landtag)]]
Disoc’hañ a reas ar brezel gant marv tost dek milion a Alamaned, soudarded hag all, distruj kêrioù pennañ Alamagn, ha koll tiriadoù bras e-kerz broioù reter Europa. Argaset e voe war-dro 15 milion a Alamaned eus an tiriadoù-se, ha da-heul muioc’h a reuz hag a dud lazhet c’hoazh. Rannet e voe Alamagn ha [[Berlin]] gant ar gevredidi e pevar zakad aloubet gant an armeoù. Kendeuzet e voe an takadoù kontrollet gant [[Frañs]], ar [[Rouantelezh Unanet]] hag ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] da stummañ ''Republik Kevreadel Alamagn'' d’an 23 a viz Mae [[1949]]. Diazezet e voe ''Republik Demokratel Alamagn'' gant an Unaniezh Soviedel d’ar 7 a viz Here [[1949]]. Anavezet e veze an div stad-se dindan an anvioù "[[Alamagn ar C’hornôg]]" hag "[[Alamagn ar Reter]]" a-getep. Gant Alamagn ar c’hornôg, [[Bonn]] he c’hêr-benn, e oa bet diazezet ur republik parlamantel frankizour gant un armerzh marc’had sokial. Kevredet e oa gant ar S.-U., ar Rouantelezh Unanet ha Frañs. Adalek deroù ar bloavezhioù 1950 e voe er vro ur prantad kresk armerzhel hir, anavezet evel ''[[Wirtschaftswunder]]''. C’hoarvezet eo an azlañs dreist-holl abalamour d’an adreizh moneizel eus miz Mezheven 1948, hag adalek 1949, da skoazell ar S.-U. dre brestoù ar [[Steuñv Marshall]].{{dave|Henderson}}{{dave|Stern}} Alamagn ar c’hornôg, renet gant ar c’hañseller [[Konrad Adenauer]], a emezelas ouzh [[AFNA]] e 1955 hag e 1958 e voe un ezel diazezer eus [[Kumuniezh Armerzhel Europa]]. Da gentañ e voe aloubet Alamagn ar reter gant an Unaniezh Soviedel, ha diwezhatoc’h (miz Mae 1955) e kevredas ganti. Alamagn ar reter a ziazezas ur renad aotrouniezhus gant un armerzh steuñvet e giz ar Soviedoù. Buan e teuas da vezañ pinvidikañ bro [[Emglev Varsovia]], hag an hini ar muiañ er penn a-raok. Padal e selle un nebeud brav a geodedourien war-du ar c’hornôg, o c’hoantaat ar frankizoù politikel ha berzh an armerzh.{{dave|Colchester}} E 1961 e krogas gouarnamant Alamagn ar reter da sevel [[Moger Berlin]] evit mirout ouzh Alamaned ar reter da dec’hel diouzh ar gêr-benn da Alamagn ar c’hornôg. Hep dale e teuas ar Voger da vezañ un arouez eus ar [[Brezel Yen]]. Distegnet e voe an darempredoù etre Alamagn ar reter hag ar c’hornôg e penn kentañ ar bloavezhioù 1970 gant ''[[Ostpolitik]]'' ar C’hañseller [[Willy Brandt]] a zegemere ar c’holloù tiriadel a oa bet evit Alamagn da-heul an eil brezel-bed.
Dirak ar manifestadegoù a-zruilh ha kresk an ezvroañ gant Alamaned ar reter da Alamagn ar c’hornôg dre [[Hungaria]], e tivizas pennadurezhioù Alamagn ar reter, en un doare dic’hortoz, laoskaat ar strishadurioù en harzoù ha lezel keodedourien ar reter da veajiñ d’ar c’hornôg. Gant se e voe buanaet an argerzh adreizhañ en Alamagn ar reter. C’hoarvezout a reas [[adunvanidigezh Alamagn]] d’an 3 a viz Here [[1990]] pa oa ar C’hañseller [[Helmut Kohl]] e penn an aferioù en Alamagn ar c’hornôg. Berlin a zeuas da vezañ ar gêr-benn en-dro. Ur roll ambilh zo bet c’hoariet gant Alamagn adunvanet en Unaniezh Europa hag en [[AFNA]]. Sikouret he deus an armeoù da zerc’hel an urzh er Balkanioù ha kenstrivet he deus gant [[AFNA]] da suraat [[Afghanistan]] goude ma oa bet bannet an [[Talibaned|Dalibaned]] er-maez. Alamagn zo bet unan eus ar re o deus skoret ar muiañ Bonreizh nevez Europa, ha zoken goude m’eo bet distaolet gant dilennerien Frañs hag an Izelvroioù.{{dave|dw-world}} E 2006 e voe trec’h ur genunaniezh CDU, CSU hag SPD e dilennadegoù ar parlamant. Dilennet e voe [[Angela Merkel]] da Gañsellerez Alamagn, ar wech kentañ d’ur vaouez bezañ dilennet d’ar garg-se en istor ar vro.{{dave|Merkel}}
== Gouarnamant ==
[[Restr:Bundestag.jpg|thumbnail|dehou|Ar [[Bundestag]] e Berlin. Emañ [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|Prezidant ar Stadoù-Unanet]], [[George W. Bush]], o prezeg]]
Reizhiad politikel Alamagn a ya en-dro e-barzh ur framm lakaet gant lezenn 1949, anavezet evel ar [[Grundgesetz]] (ger-ha-ger, "Lezenn ziazez"). Evit kemmañ ar [[Grundgesetz]] e ranker kaout ur muiañ-niver eus an div drederenn e div gambr ar parlamant. Chom a reas ar [[Grundgesetz]] e talvoud goude adunvanidigezh Alamagn e 1990, gant daskemmoù dister. Ur republik kevreadel parlamantel eo Alamagn. Emañ ar C’hañseller e penn ar gouarnamant hag a embreg ar galloud erounit. Emañ ar galloud lezenniñ kevreadel e dalc’h ar gouarnamant ha div gambr ar parlamant war un dro, ar [[Bundestag]] hag ar [[Bundesrat]]. Dilennet e vez ar Bundestag hervez ar mouezhiañ eeun tra ma tileur ar Bundesrat gouarnamantoù an 16 stad alaman. Abaoe 1949 eo bet ar reizhiad dreist-holl e dalc’h an Unaniezh Demokratel Kristen (CDU), ur gostezenn virour anezhi, hag ar Strollad Sokial Demokratel (SPD).{{dave|CDU}} Padal ez eus bet c’hoariet ur roll pouezus ivez gant kostezennoù bihanoc’h, evel ar Strollad Demokratel Dieub zo bet er Bundestag abaoe 1949, hag ar Re C’hlas o deus sezoù er parlamant abaoe 1983. E penn ar stad alaman emañ [[Prezidant Alamagn]], dilennet gant ar ''[[Bundesversammlung]]'', un aozadur ennañ izili eus ar Bundenstag hag un niver par a zileuridi gant ar stadoù. An eil pennadurezh uhelañ eo Prezidant ar Bundenstag, a vez dilennet gant ar Bundenstag e-unan. E karg emañ da evezhiañ labour pemdez an aozadur. An trede pennadurezh uhelañ, ha penn ar gouarnamant, eo ar [[kañseller Alamagn|c’hañseller]]. Anvet eo gant Prezidant Alamagn ha dilennet gant ar Bundestag. Mar bez ret e c’hall bezañ eztitlet war-bouez ur mennad disfiz savus gant ar Bundenstag. ''Savus'' a dalvez e rank ar Bundestag dilenn ur warlerc’hiad en degouezh-mañ.
== Ar galloud lezvarnel ==
[[Restr:Karlsruhe bundesverfassungsgericht.jpg|kleiz|thumbnail|Lez-varn Vonreizhel Kevreadel Alamagn e [[Karlsruhe]]]]
Dizalc’h eo galloud lezvarnel Alamagn diouzh ar galloud erounit ha lezennel. Alamagn he deus ur sistem lezennoù diazezet war ar gwir roman, gant un nebeud daveoù d’al [[Lezenn C’herman]]. Rannet eo ar galloud lezennel etre ar C’hevread hag ar stadoù kevreet. Reoliet eo al lezennoù-kastiz ha lezennoù ar gwir prevez el live broadel gant ar ''[[Strafgesetzbuch]]'' hag ar ''[[Bürgerliches Gesetzbuch]]'' a-getep. Forzhig tachennoù diazez eus ar gwir melestradurel a chom e dalc’h ar stadoù kevreet, daoust ma heuilh an darn vrasañ eus ar stadoù ''Verwaltungsverfahrensgesetz'' 1976 (lezennoù an argerzhad melestradurel) war grafoù pouezus eus al lezennoù melestradurel. Arbennikaet eo Lez-Uhel Alamagn. Evit an aferioù keodedel ha kastizel, uhelañ lez-varn galv eo ar ''[[Bundesgerichtshof]]'' (Lez-varn Kevreadel ar Justis). E [[Karlsruhe]] emañ. Graet e vez hervez un argerzhad enklask. Ar ''[[Bundesverfassungsgericht]]'' (Lez-varn Vonreizhel Kevreadel), e Karlsruhe ivez, eo lez-varn veur Alamagn evit a sell ouzh ar c’hrafoù bonreizhel. Gwiriañ a ra hag-eñ e klot al lezennoù gant ar vonreizh. Labourat a ra ent dizalc’h diouzh korfoù all ar stad, met ne c’hall ket ober diwar he danvez hec’h-unan.
== Darempredoù estren ==
Ur roll blein zo bet c’hoariet gant Alamagn en [[Unaniezh Europa]] abaoe an deroù anezhi, ha skoulmet he deus ur c’hevredadur kreñv gant Frañs abaoe fin an eil brezel-bed. Tost e oa an darempredoù etre an div vro dreist-holl e fin ar bloavezhioù 1980 hag e deroù ar bloavezhioù 1990 pa oa [[Helmut Kohl]] ha [[François Mitterrand]] e penn an aferioù. Emañ Alamagn e renk kentañ ar stadoù europat a glask krouiñ ur politikerezh europat unvanoc’h ha barrekoc’h.{{dave|elysee}}
Abaoe ma oa bet diazezet d’an 23 a viz Mae [[1949]] e oa chomet uvel a-walc’h Republik Kevreadel Alamagn en darempredoù etrebroadel abalamour d’hec’h istor a-nevez ha dre ma oa aloubet gant galloudoù estren.{{dave|Glaab}} E-pad ar Brezel Yen, abalamour d’he rannadur gant ar [[Rideoz Houarn]], e oa Alamagn un arouez eus an tennderioù etre ar C’hornôg hag ar Reter hag un dachenn-emgann bolitikel en Europa. Koulskoude e oa bet Ostpolitik Willy Brandt un devouder a bouez e ''distegn'' ar bloavezhioù 1970.{{dave|Harrison}} E 1999 e roas gouarnamant ar c’hañseller [[Gerhard Schröder]] ur roud all da bolitikerezh estren Alamagn : kemer a reas perzh e brezel [[AFNA]] enep Yougoslavia hag evit ar wech kentañ abaoe an eil brezel-bed e kasas soudarded alaman d’an emgann.{{dave|dremm}}
Republik Kevreadel Alamagn hag ar [[Stadoù-Unanet]] zo bet kevredidi tost abaoe fin an eil brezel-bed.{{dave|state.gov}} Ar steuñv Marshall, skoazell badus ar S.-U. e-pad ma oad oc’h adsevel ar vro goude an eil brezel-bed, ha levezon greñv ar sevenadur amerikan en Alamagn o deus krouet ul liamm kreñv etre an div vro, daoust m’eo bet klouaraet un tamm bennak an darempredoù etre ar Stadoù-Unanet hag Alamagn da-heul enebadur kreñv Schröder ouzh ar brezel en Irak.{{dave|bush}} Liammet eo an div vro a-fet armerzh ivez : 8,8% eus ezporzhiadurioù Alamagn a vez kaset d’ar Stadoù-Unanet ha 6,6% eus enporzhiadurioù Alamagn a zeu eus ar Stadoù-Unanet.{{dave|usembassy}} E-touez an traoù a ziskouez ez eus liammoù start etre an div vro ez eus ivez saviad an Alamaned-Amerikaned er S.-U., anezho ar genel vrasañ er vro{{dave|census.gov}} ha statud bonn aervorel Ramstein, tost da gêr g[[Kaiserslautern]], anezhañ ar brasañ kumuniezh a soudarded amerikan er-maez eus ar S.-U.{{dave|benefits}}
== An armeoù ==
[[Restr:040610-N-1823S-348 G36andpracticenade.jpg|thumbnail|Ur soudard war droad alaman gant e [[HK G36|G36]] e-pad ur bleustradeg e 2004.]]
Arme Alamagn, ar ''[[Bundeswehr]]'', zo un nerzh difenn a c’hoarvez eus an ''Heer'' (arme war zouar pe [[tirlu]]), ar ''[[Marine]]'' ([[morlu]]), al ''Luftwaffe'' ([[aerlu]]), ar ''Zentraler Sanitätsdienst'' (servijoù kreiz mezegel) hag ar ''Streitkräftebasis'' (servij boutin skoazellañ ar ren). Ret eo ar servij-soudard evit an holl wazed d’an oad a 18 vloaz hag an enrollidi a servij e-pad nav miz. E 2003 ez ae an dispignoù evit an arme d’ober 1,5% eus PDK ar vro. Pa vez peoc’h e vez renet ar Bundeswehr gant Ministr an Difenn, [[Franz Josef Jung]] er mare-mañ. Pa vez brezel, ar pezh na c’hall c’hoarvezout nemet evit en em zifenn hervez ar vonreizh, e teu ar C’hañseller da vezañ pennrener ar Bundeswehr.{{dave|grundgesetz}}
E miz Here 2006 e oa gant arme Alamagn 9000 den e broioù estren o kemer perzh en armeoù evit derc’hel ar peoc’h, en ur gontañ 1180 den e [[Bosnia-Herzegovina]], 2844 soudard eus ar Bundeswehr e [[Kosovo]], 750 soudard e [[Republik Kongo]] e-barzh an [[EUFOR]], ha 2800 soudard en [[Afghanistan]], anezho al lodenn vrasañ eus arme skoazell etrebroadel [[AFNA]].{{dave|ARM}}
== Rannoù melestradurel ==
Rannet eo Alamagn e 16 stad (anvet ''{{lang|de|Länder}}'' en alamaneg, unander ''{{lang|de|Land}}''). Azrannet eo c’hoazh e 439 distrig (''[[Distrigoù Alamagn|Kreise]]'') ha keoded (''{{lang|de|kreisfreie Städte}}'') pe « [[kumunioù Alamagn (Gemeinden)|kumunioù]] » (2004).
[[Restr:Karte Deutsche Bundesländer (nummeriert).svg|thumbnail|Stadoù Alamagn.]]
* ''Gwelout ar pennad [[Stadoù Alamagn]].''
== Douaroniezh ha hin ==
[[Restr:Deutschland topo.png|thumbnail|dehou|Liveoù uhelder]]
Abaoe an [[Adunvanidigezh Alamagn|adunvanidigezh]], eo deuet Alamagn da vezañ en-dro ar vro vrasañ en Europa etre [[Skandinavia]] en norzh, ar broioù kreizdouar er su, ar [[Meurvor Atlantel]] er c’hornôg hag Europa ar Reter er reter. Tachennad Alamagn a c’holo 357 021 km², 349 223 km² a zouar ha 7798 km² a zour. An uhelderioù a ya eus menezioù an [[Alpoù]] (beg uhelañ : ar [[Zugspitze]], 2962 m) er su da aodoù [[Mor an Hanternoz]] (''Nordsee'') er gwalarn ha re ar [[Mor Baltel]] (''Ostsee'') er biz. Etrezo en em astenn uheldirioù goloet gant koadeier e Kreiz Alamagn ha douaroù izel Norzh Alamagn (lec’h izelañ : [[Wilstermarsch]], 3,54m dindan live ar mor), treuzet gant darn eus brasañ stêrioù Europa, evel ar [[Roen]], an [[Danav]] hag an [[Elbe]].{{dave|Elb}} Abalamour d’al lec’h kreiz m’emañ, e rann Alamagn harzoù gant muioc’h a vroioù europat eget forzh peseurt bro all war ar c’hevandir. Hec’h amezeien eo [[Danmark]] en norzh, [[Polonia]] hag ar [[Republik Tchek]] er reter, [[Aostria]] ha [[Suis]] er su, [[Frañs]] ha [[Luksembourg]] ar mervent ha [[Belgia]] hag an [[Izelvroioù]] er gwalarn.
[[Restr:Karwendel-Ahornboden.jpg|thumbnail|kleiz|An Alpoù e su [[Bavaria]]]]
Gant an darn vrasañ eus Alamagn ez eus un hin fresk, kerreizh, ma c’hwezh ar penn avelioù eus ar c’hornôg. Reizhet e vez an hin gant ar [[Froud Norzh Atlantel]], anezhañ un astenn d’ar [[Gulf Stream]] en norzh. Levezonet kalz eo an hin gant ar froud-se e [[Breizh-Veur]], [[Portugal]], [[Frañs]] ha [[Norvegia]], ha santet e vez un tamm bennak tro-dro da Vor an Hanternoz, e ledenez [[Jutland]] hag en tolead a-hed ar Roen a red e-barzh Mor an Hanternoz. Er gwalarn hag en norzh eo meurvorel an hin. Glav a vez a-hed ar bloaz ha dreist-holl e-pad an hañv. Eno e vez dous ar goañv ha fresk an hañv kentoc’h, daoust ma c’hall ar gwrezverkoù mont en tu-hont da 30 °C e-pad mareoù hir. Er reter eo muioc’h kevandirel an hin. Yen-du e c’hall bezañ e-pad ar goañv, ha tomm-gor e-pad an hañv, ha prantadoù sec’hor hir a vez gwelet alies. Ur c’horn-bro etre eo kreiz ha su Alamagn. Eno e kemm an hin etre un hin meurvorel habask hag un hin kevandirel. Posupl eo gwelet hañvoù tomm-gor gant gwrezverkoù e-tro 30 °C.{{dave|hin1}}{{dave|hin2}}
== Armerzh ==
[[Restr:Frankfurt EZB-Neubau.20130909.jpg|thumbnail|dehou|[[Frankfurt am Main]] — anvet "Mainhattan" peurvuiañ — eo kreizenn arc’hant Alamagn.]] Gant Alamagn emañ an armerzh kreñvañ en [[Europa]] hag an trede armerzh kreñvañ er bed, war-lerc’h ar [[Stadoù-Unanet]] ha [[Japan]].{{dave|Tran}} Erruout a ra da bempvet er bed a-fet parelezh ar galloud da brenañ.{{dave|rankorder}} Ul lodenn hollbouezus eus armerzh Alamagn eo an ezporzhiañ madoù, hag unan eus abegoù pennañ e stad vat. Hervez [[Aozadur Bedel ar C'henwerzh]] eo Alamagn kentañ ezporzhier ar bed gant 912 miliard a zollaroù ezporzhiet e 2005 (lakaet e-barzh an ezporzhiadurioù war-du broioù all eus [[takad an euro]]). Erruout a ra da eil en enporzhiadurioù e-keñver ar Stadoù-Unanet hepken, hag ur reñverad kenwerzhel bras he deus (160,6 miliard a euroioù e 2005).{{dave|reñverad}} A-fet kenwerzh ar servijoù ([[touristerezh]], [[servijoù arc’hant]], [[ijinouriezh]], hag all) ez erru da eil war-lerc’h ar Stadoù-Unanet. An darn vrasañ eus enporzhiadurioù ar vro a denn d’an ijinouriezh, dreist-holl evit ar c’hirri, ar mekanikoù hag an danvezioù kimiek. A-fet barregezh hollek da fardañ tredan diwar nerzh an avel, ez eo Alamagn an niverenn unan er bed, ha gant ar pouez a laka war ar mammennoù energiezh nevezus ez eus bet diazezet un nebeud brav a gompagnunezhioù evit an teknologiezhioù-se. Alamagn eo ivez an ezporzhier pennañ a droellrodoù dre avel, ha kalz brasoc’h eo ar goulenn eget ar varregezh da broduiñ.{{dave|renewable}}
Daoust m’eo krog da zigreskiñ ar c’hudennoù bet krouet gant [[Adunvanidigezh Alamagn]] e 1990,{{dave|FR}} e chom gwelloc’h an aozioù bevañ en hanterenn gornôg eus ar vro. Ul live dilabour uhelik a chom en Alamagn, dreist-holl e stadoù ar reter ma tizh ar feur 18%. En desped d’an disoc’hoù mat-tre er c’henwerzh etrebroadel, ar goulenn diabarzh en deus kollet lañs e-pad meur a vloaz abalamour d’ar goproù na greskont ket ha da zisurentez ar vevezerien. Ur politikerezh kemedel strizh a vez kaset gant gouarnamant Alamagn ha lamet en deus un toullad postoù labour er [[gennad foran]].{{dave|uni-kiel}} Met daoust d’ar postoù labour ordinal digreskiñ er gennad foran, e kresk ar postoù labour dreistordinal evel an implijoù "un euro" (postoù goproù izel).{{dave|Weber}}
== Poblañs ==
[[Restr:Population of Germany.svg|thumbnail|dehou|270px|Poblañs Alamagn a-hed an amzer. Er bloavezhioù a-raok 1990 ez eo bet koublet an talvoudoù evit Republik Kevreadel Alamagn ha Republik Demokratel Alamagn. Burev kevreadel ar stadegoù a istim e tigresko ar boblañs da 75 milion a-benn 2050.]]
Emañ Alamagn a-dal ur c’hemm poblañsouriezhel krenn. Emañ he feur gouennañ, 1,39 bugel dre vaouez, e-touez ar re izelañ er bed, hag istimañ a ra burev kevreadel ar stadegoù e koazho ar boblañs da 75 milion pe dost a-benn 2050.{{dave|p23}} Krediñ a reer eo [[Chemnitz]] ar gêr m’eo an izelañ ar feur genel er bed a-bezh.{{dave|ganedigezhioù}} Abalamour da framm kevreadel ha digreizennet ar vro he deus Alamagn un toullad kêrioù bras. Ar re vrudetañ eo [[Berlin]], [[Hamburg]], [[München]], [[Köln]], [[Frankfurt]] ha [[Stuttgart]]. An tolpad-kêrioù brasañ, a-bell, eo ar c’horn-bro [[Roen-Ruhr]], ennañ distrig Düsseldorf-Köln ha kêrioù [[Essen]], [[Dortmund]], [[Duisburg]] ha [[Bochum]].
Ar Brotestanted (tolpet en norzh hag er reter) hag ar Gatoliked roman (tolpet er su hag er gornôg) a ya d’ober pep a 31% eus ar boblañs. E [[Bavaria]] e oa bet ganet ar [[Pab]] katolik bremañ, [[Benead XVI]]. En tu-hont da 55 milion a dud, en holl, zo d’ar relijionoù kristen. An dud direlijion, anezho an dud dizoue hag an dizreistanaoudegourien a ya d’ober 28,5% eus ar boblañs. Niverus ez int dreist-holl en Alamagn ar reter kozh.{{dave|de_icon}} War-dro tri milion a Vuzulmaned{{dave|muzulmaned}} a vev en Alamagn. Sunnited hag Alevited eus [[Turkia]] eo an darn vrasañ anezho, met bez’ ez eus ivez un niver bihan a Chiited.{{dave|chiited}} Gant Alamagn emañ an trede niver brasañ a Yuzevien en Europa ar c’hornôg.{{dave|Blake}} E 2004 e oa bet div wech muioc’h a Yuzevien eus ar republikoù soviedel kozh o tiazezañ en Alamagn eget en [[Israel]]. Gant se en deus tizhet an niver a Yuzevien 200 000, e-keñver an 30 000 a oa a-raok [[adunvanidigezh Alamagn]]. E-touez ar c’hêrioù bras ma’z eus un niver bras a Yuzevien e c’haller menegiñ [[Berlin]], [[Frankfurt]] ha [[München]].{{dave|yuzev}}
E miz Kerzu 2004 e oa war-dro 7 milion a geodedourien estren enrollet en Alamagn ha 19% eus annezidi ar vro a oa a orin estren pe estren evit darn. Eus Turkia e oa an darn vrasañ anezho (2,3 milion){{dave|bernstein}} pe eus stadoù all eus Europa evel [[Italia]], [[Serbia]], [[Gres]], [[Polonia]], ha [[Kroatia]].{{dave|Kroatia}} En e zanevell ''Stad Poblañs ar Bed e 2006'', e skriv Font Poblañs ar Broadoù Unanet e tegemer Alamagn an trede dregantad brasañ a enbroidi er bed a-bezh, e-tro 5% da lavaret eo 10 milion diwar ar 191 milion a enbroidi.{{dave|unfpa}} Abaoe 2000 ez eus bet degaset kemmoù da lezennoù Alamagn war an enbroañ hag ar gwir minic’hi, a oa kentoc’h laosk a-raok, evit ar wech Gant se eo digresket ingal an niver a enbroidi a glask minic’hi (dreist-holl tud eus an [[Unaniezh Soviedel]] kozh).{{dave|sovied}} Alies e vez kudennoù enframmañ gant an enbroidi en Alamagn, e-touez diaesterioù all.{{dave|diaesterioù}} Nevez zo ez eus bet ivez ur c’hresk en torfedoù graet gant an tu dehou broadelour. Hervez Ministr an Diabarzh kozh, [[Otto Schily]], ez eus bet muioc’h a dorfedoù er bloavezhioù tremenet, met ne verk ket dre ret ur c’hresk en niver a izili er strolladoù eus an tu dehou pellañ.{{dave|dehou}}
== Deskadurezh ==
[[Restr:Wuerzburg new university 2005.jpg|thumbnail|kleiz|[[Skol-veur Würzburg]].]]
Ar Stadoù eo dreist-holl zo e karg da c’hoursellout an deskadurezh en Alamagn, ha ne c’hoari ar gouarnamant kevreadel nemet ur roll dister. <!-- Kulturhoheit --> Pourchaset e vez deskadurezh diret d’ar vugale etre tri ha c’hwec’h vloaz e “liorzhoù bugale” ([[Kindergarten]]). Goude-se eo ret mont d’ar skol e-pad daouzek vloaz. Un niver bihan a dud a ra c’hoazh gant ar skol er gêr ha danevellet ez eus bet e oa bet prosezet gant ar gouarnamant ouzh ar pleustr-se.{{dave|Hurd}}
Peurliesañ e pad an deskadurezh kentañ-derez pevar bloaz, hag unvan eo ar skolioù publik el live-se. Er c’hontrol, en deskadurezh eil-derez ez eus pevar seurt skolioù, diouzh barregezh ar skoliad, evel m’eo didermenet gant erbedennoù ar c’helenner : er [[Gymnasium (skol)|Gymnasium]] e vez degemeret ar vugale zonezonetañ ha prientiñ a reont ar studierien d’ar studioù er skol-veur ; er [[Realschule]] e tegemerer un dibab ledanoc’h a skolidi etre ; er [[Hauptschule]] e prienter ar skolidi d’an deskadurezh vicherel, ha gant ar [[Gesamtschule]] e vez mesket an tri doare. A-benn mont d’ur skol-veur e rank al liseidi tremen an arnodenn [[Abitur]], koulskoude e c’hall ar studierien o deus tapet un diplom en ur skol vicherel lakaat o anv evit mont e-barzh memes tra. Gant ur reizhiad deskardelezh arbennik e anv ''Duale Ausbildung'' e c’hall ar skolidi deskiñ en un embregerezh kenkoulz hag en ur skol-stad.{{dave|ED}} Daoust da Alamagn bezañ bet a-hed an istor ur reizhiad deskadurezh kreñv, e oa bet diskouezet gwanderioù e danvezioù zo gant ar Programm evit Priziadur Etrebroadel ar Studierien. En un amprouadenn war 31 vro er bloavezh 2000, e oa erruet Alamagn da 21vet el lenn ha da 20vet er [[matematik]] hag er [[skiantoù naturel]], ar pezh a vroudas d’ober adreizhoù.{{dave|adreizhoù}}
E renkadur bloaziek ar skolioù-meur gwellañ savet gant [[Skol-veur Shanghai Jiao Tong]] e 2004 ez errue Alamagn da 4e en holl, gant 7 skol-veur e-touez ar 100 wellañ. Ar skol-veur alaman renket gwellañ, er renk 45, e oa [[Skol-veur Deknikel München]].{{dave|skol-veur}} An darn vrasañ eus skolioù-meur Alamagn zo perc’hennet gant ar stad hag a ro kentelioù digoust. War-lerc’h an adreizh eus an deskadurezh e 2006, e c’haller bremañ goulenn mizoù war-dro 500 € an trimiziad ouzh pep studier.{{dave|daad}}
== Sevenadur ==
[[Restr:Immanuel Kant portrait c1790.jpg|thumbnail|kleiz|Ar prederour alaman [[Immanuel Kant]]]]
Ober a reer alies eus Alamagn ''das Land der Dichter und Denker'' (bro ar varzhed hag ar soñjerien).{{dave|Wasser}} Kregiñ a reas ar sevenadur alaman pell a-raok na vefe eus Alamagn evel ur [[stad-vroad]] ha goloet en doa ar bed alamaneger en e bezh. Adalek an deroù e oa bet stummet ar sevenadur en Alamagn gant redoù kefredel ha poblel en Europa, laik ha relijius. Dre se ez eo diaes digemmañ ur sevenadur alaman distag diouzh hengoun sevenadur uhel Europa.{{dave|encarta_sevenadur}} Kavout a reer roudoù eus lennegezh Alamagn adalek ar Grennamzer, gant labour skrivagnerien evel [[Walther von der Vogelweide]] ha [[Wolfram von Eschenbach]]. Aozerien ha barzhed alaman a bep seurt o deus tapet brud vras, en o zouez [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]] ha [[Friedrich Schiller|Schiller]]. An dastumad kontadennoù pobl embannet gant ar [[Breudeur Grimm|Vreudeur Grimm]] en deus poblekaet folklor Alamagn el live etrebroadel. Bras eo bet levezon Alamagn war ar brederouriezh ent istorel, ha kalzik prederourien alaman o deus sikouret da stummañ prederouriezh ar c’hornôg abaoe ar Grennamzer. Levezonus dreist-penn eo bet labour [[Gottfried Leibniz|Leibniz]] war ar boellelouriezh, diazezadur an hollsperedouriezh alaman gant [[Immanuel Kant|Kant]], savidigezh [[teorienn ar gomunouriezh]] gant [[Karl Marx]], ha diorroadur an diarsellouriezh gant [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]].
Darn eus brudetañ aozerien sonerezh klasel zo alaman, en o zouez [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]], [[Johann Sebastian Bach|Bach]], ha [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]]. Abaoe 2006 ez eo Alamagn ar pempvet marc’had brasañ evit ar sonerezh er bed a-bezh{{dave|p2p}} hag ul levezon greñv he deus bet war ar sonerezh pop ha rock gant strolladoù evel [[Kraftwerk]]. Livourien alaman a-leizh zo bet brudet e meur a vro dre o labour e redoù arzel a bep seurt. [[Matthias Grünewald|Grünewald]] ha [[Albrecht Dürer|Dürer]] a oa arzourien brudet eus an [[Azginivelezh]], [[Peter Paul Rubens|Rubens]] a oa d’ar prantad barok, [[Caspar David Friedrich|Friedrich]] d’ar [[romantelezh]], ha [[Max Ernst|Ernst]] d’an [[dreistwirvoudelezh]]. Evit a sell ouzh ar savouriezh ez eus bet un nebeud brav a zegasadennoù gant Alamagn, en o zouez ar stiloù karolingat hag ottonian, a gemenne ar savouriezh romanek. Diwezhatoc’h e oa bet graet labourioù pouezus er vro er stiloù [[savouriezh c’hotek|gotek]], [[savouriezh an Azginivelezh|azginivelezh]] ha [[savouriezh varok|barok]]. Pouezus eo bet Alamagn dreist-holl e deroù al luskad modern, dre al luskad [[Bauhaus]] diazezet gant [[Walter Gropius]]. Sinema Alamagn a sav da benn kentañ an teknik-se, gant labour [[Max Skladanowsky|Skladanowsky]]. Levezonus eo bet dreist-holl e-pad [[Republik Weimar]] gant an ekspresionourien alaman evel [[Robert Wiene|Wiene]] ha [[Friedrich Wilhelm Murnau|Murnau]]. Sevenerien ar Sinema Alaman Nevez, evel [[Volker Schlöndorff|Schlöndorff]] ha [[Werner Herzog|Herzog]], ha filmoù evel [[Good Bye Lenin !]]'' (2003)'', o deus graet berzh e meur a vro.
[[Restr:Albert Einstein Head.jpg|kleiz|thumbnail|[[Albert Einstein]].]]
En Alamagn o deus bevet darn eus ar glaskerien bouezusañ war dachennoù skiantel a bep seurt.{{dave|enklask}} Hollbouezus e oa bet labour [[Albert Einstein]] ha [[Max Planck]] da ziazezadur ar fizik modern, zo bet diorroet diwezhatoc’h gant [[Werner Heisenberg]] ha [[Erwin Schrödinger]].{{dave|Roberts}} Araozo e oa bet fizikourien hollbouezus all evel [[Hermann von Helmholtz]], [[Joseph von Fraunhofer]], ha [[Gabriel Daniel Fahrenheit]], e-touez re all. [[Wilhelm Conrad Röntgen]] a zizoloas ar skinoù X, hag abalamour da se e voe loread kentañ [[Priz Nobel ar Fizik]] e 1901.{{dave|nobel}} Pouezus-bras e oa bet labourioù [[Heinrich Rudolf Hertz]] war ar skinoù tredanwarellek evit diorroadur ar pellgehentiñ modern.{{dave|pellgehentiñ}} [[Wilhelm Wundt]] en doa lakaet ar bsikologiezh da skiant arnodel dizalc’h dre sevel e arnodva kentañ e [[Skol-veur Leipzig]] e 1879.{{dave|Kim}} Labour [[Alexander von Humboldt]] evel skiantour naturel hag ergerzher en deus talvezet da ziazezañ ar [[bevzouaroniezh|vevzouaroniezh]].{{dave|eaglehill}} Matematikourien bouezus a-leizh a oa bet ganet en Alamagn, en o zouez [[Carl Friedrich Gauss|Gauss]], [[David Hilbert|Hilbert]], [[Bernhard Riemann|Riemann]], [[Karl Weierstrass|Weierstrass]] ha [[Hermann Weyl|Weyl]]. Bro ur bern ijinourien vrudet eo bet Alamagn, tud evel [[Johannes Gutenberg]], a soñjer en deus ijinet ar voullerez kentañ en Europa ; [[Hans Geiger (fizikour)|Hans Geiger]], krouer ar [[konter Geiger|c'honter Geiger]], ha [[Konrad Zuse]], a savas an urzhiataer kentañ.{{dave|Zuse}} Sikouret o deus ijinourien ha greantourien alaman evel [[Kont Ferdinand von Zeppelin|Zeppelin]], [[Gottlieb Daimler|Daimler]], [[Rudolf Diesel|Diesel]], ha [[Karl Benz|Benz]] da stummañ teknologiezh vodern an treuzdougen.{{dave|kirri}}{{dave|zeppelin}}
[[Restr:Allianz Arena Pahu.jpg|thumbnail|250px|dehou|Digoret e 2005: an [[Allianz Arena]], unan eus ar stadoù mell-droad modernañ er bed.]]
Ar sport zo lodenn eus buhez Alamagn, evel m’eo diskouezet gant ar 27 milion a Alamaned zo izili eus kluboù sport hag an daouzek milion ouzhpenn a ra sport a-hiniennoù.{{dave|sport}} Ar vell-droad eo ar sport poblekañ a-bell, ha Kevread alaman ar Vell-droad (''Deutscher Fussballbund''), gant ouzhpenn 6,3 milion a izili, eo ar brasañ aozadur sportel er vro. Sachañ a ra ivez ar muiañ a dud, gant kantadoù a viliadoù a arvesterien a ya da matchoù ar [[Bundesliga]] ha milionoù ouzhpenn o sellet outo war ar skinwel. An daou sport poblekañ all en Alamagn eo an tennerezh hag an tennis, dileuriet gant Kevread Tennerien Alamagn ha Kevread Tennis Alamagn a-getep, enno en tu-hont d’ur milion a izili. Sportoù poblek all eo an [[handball]], ar [[volley-ball]], ar [[basket-ball]], hag an [[hockey war skorn]]. Unan eus ar gevezerien greñvañ er [[C'hoarioù Olimpek]] eo bet Alamagn evit ar wech. E C’hoarioù Olimpek an hañv 2004 ez echuas da c’hwec’hvet er renkadur hollek,{{dave|olimpek1}} pa oa erruet da gentañ e C’hoarioù Olimpek ar goañv 2006.{{dave|olimpek2}}
== Notennoù ==
<div style="font-size:90%;">
# {{notenn|fdim}}[http://www.fdimagazine.com/news/categoryfront.php/id/242/Germany.html Alamagn] Foreign Direct Investment Magazine. D’ar 5 a viz Genver 2005. Tapet d’ar 6 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|cnn}} [http://www.cnn.com/2005/BUSINESS/11/23/wto.germany.role/index.html?eref=sitesearch Alamagn eo an ezporzhier gwellañ c’hoazh] CNN. D’ar 6 a viz Kerzu 2005. Tapet d’an 28 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|Claster}} Jill N. Claster: ''Medieval Experience: 300-1400''. NYU Press 1982, p. 35. ISBN 0-8147-1381-5
# {{notenn|Cambridge_ancient_history}}The Cambridge Ancient History, levr. 12, p. 442. ISBN 0-521-30199-8
# {{notenn|concise_h}} Fulbrook, Mary: ''A Concise History of Germany'', Cambridge University Press 1991, p. 97. ISBN 0-521-54071-2
# {{notenn|lee_h}} Stephen J. Lee: ''Europe, 1890-1945''. Routledge 2003, p. 131. ISBN 0-415-25455-8
# {{notenn|Stackelberg}} Roderick Stackelberg, ''Hitler's Germany: origins, interpretations, legacies''. Routledge 1999, p. 103. ISBN 0-415-20114-4
# {{notenn|Raffael}} Scheck, Raffael. [http://www.colby.edu/personal/r/rmscheck/GermanyE1.html Diazezañ un diktatouriezh : Stabiladur galloud an Nazied] Colby College. Tapet d’ar 7 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|Schwartz}} Schwartz, Terese. [https://web.archive.org/web/20070220181521/http://www.holocaustforgotten.com/non-jewishvictims.htm Piv e oa ar pemp milion a c’houzañvidi na oant ket yuzhev ?] 2002. Tapet d’ar 7 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|Henderson}} Henderson, David. [http://www.econlib.org/library/enc/GermanEconomicMiracle.html "Burzhud" armerzhel Alamagn] Tapet d’ar 7 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|Stern}} Stern, Susan. [https://web.archive.org/web/20020730112149/http://www.germany.info/relaunch/culture/history/marshall.html "''Steuñv Marshall 1947-1997 Savboent Alamagn"''] Kannati Alamagn, Washington D.C. Tapet d’an 31 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|Colchester}} Colchester, Nico. [https://web.archive.org/web/20070319102656/http://www.ft.com/cms/s/504285c4-68b6-11da-bd30-0000779e2340,dwp_uuid=6f876a3c-e19f-11da-bf4c-0000779e2340.html] [[Financial Times]]. D’ar 1añ a viz Genver 2001. Tapet d’ar 7 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|dw-world}} [http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,2283990,00.html Alamagn a fell dezhi adlañsañ Bonreizh UE] Deutsche Welle. D’an 19 a viz Kerzu 2006. Tapet d’an 28 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|Merkel}} [http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,1786512,00.html Angela Merkel lakaet da Gañsellerez Alamagn] Deutsche Welle. D’an 22 a viz Du 2006. Tapet d’an 28 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|CDU}} [http://countrystudies.us/germany/159.htm Unaniezh Demokratel Kristen/Unaniezh Sokial Kristen] Levraoueg Kuntell ar S.-U. Tapet d’ar 7 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|elysee}} [https://web.archive.org/web/20051025215249/http://www.elysee.fr/elysee/anglais/speeches_and_documents/2004/declaration_by_the_franco-german_defence_and_security_council.1096.html Disklêriadur gant ar c’huzul Difenn ha Surentez Frañs-Alamagn] Elysee.fr d’an 13 a viz Mae 2004. Tapet d’an 3 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|Glaab}} Glaab, Manuela. [https://web.archive.org/web/20071121072523/http://en.internationalepolitik.de/archiv/2003/spring2003/german-foreign-policy.html Politikerezh estren Alamagn] Internationale Politik. Nevezamzer 2003. Tapet d’an 3 a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|Harrison}} Harrison, Hope. [https://web.archive.org/web/20050310182142/http://www.ghi-dc.org/bulletinS04_supp/34s.5.pdf ''The Berlin Wall, Ostpolitik and Détente] GERMAN HISTORICAL INSTITUTE, WASHINGTON, DC, BULLETIN SUPPLEMENT 1, 2004, "AMERICAN DÉTENTE AND GERMAN OSTPOLITIK, 1969–1972"
# {{notenn|dremm}} [http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,1741310,00.html Dremm nevez Alamagn en estrenvro] [[Deutsche Welle]]. D’ar 14 a viz Here 2005. Tapet d’an 3 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|state.gov}} [http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3997.htm Notenn : Alamagn] U.S. Department of State. D’ar 6 a viz Gouere 2006. Tapet d’an 3 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|bush}} [http://www.economist.com/world/europe/displaystory.cfm?story_id=7141311 ''Prest oc’h da vezañ briataet gant Bush ?''], [[The Economist]], D’ar 6 a viz Gouere 2006. Tapet d’an 31 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|usembassy}} [https://web.archive.org/web/20060922214235/http://berlin.usembassy.gov/germany/img/assets/9336/econ_factsheet_may2006.pdf An darempredoù armerzhel etre ar S.-U. hag Alamagn] Kannati ar S.-U. e Berlin. Miz Mae 2006. Tapet d’an 3 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|census.gov}} [http://www.census.gov/Press-Release/www/releases/archives/census_2000/001870.html Hendadoù alaman peurliesañ] [[U.S. Census Bureau]] D’an 30 a viz Mezheven 2004. Tapet d’an 3 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|benefits}} [https://web.archive.org/web/20111218225851/http://benefits.military.com/misc/installations/Base_Content.jsp?id=1675 Kaiserslautern, Ur sell war Alamagn] U.S. Military. Tapet d’an 3 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|grundgesetz}} [https://web.archive.org/web/20070122110808/http://www.bundestag.de/parlament/funktion/gesetze/grundgesetz/gg_10a.html Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland] Bundestag.de Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|ARM}} Dempsey, Judy. [https://web.archive.org/web/20081007082348/http://www.iht.com/articles/2006/10/31/news/germany.php Emañ Alamagn o prientiñ en em dennañ eus Kosovo] International Herald Tribune. D’an 31 a viz Here 2006. Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|Elb}} [https://web.archive.org/web/20060930072310/https://www.odci.gov/cia/publications/factbook/geos/gm.html Germany] CIA Factbook. D’ar 14 a viz Du 2006. Tapet d’an 29 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|hin1}} [https://web.archive.org/web/20070422214736/http://www.handbuch-deutschland.de/book/en/002_001_001.html Hin Alamagn] Handbuch Deutschland. Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|hin2}} [https://web.archive.org/web/20080926110355/http://www.wordtravels.com/Travelguide/Countries/Germany/Climate Hin hag amzer Alamagn] World Travels. Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|Tran}} Tran, Mark. [http://www.guardian.co.uk/recession/story/0,,956580,00.html] The Guardian. D’ar 15 a viz Mae 2003. Tapet d’an 31 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|rankorder}} [https://web.archive.org/web/20110604195034/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html] CIA Factbook 2005. Tapet d’an 31 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|reñverad}} [http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4692638.stm Ur reñverad kenwerzhel rekord evit Alamagn] BBC. D’an 8 a viz C’hwevrer 2006. Tapet d’an 3 a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|renewable}} [https://web.archive.org/web/20061210163253/http://www.german-renewable-energy.com/Renewables/Navigation/Englisch/wind-power.html Wind Power] Ministrerezh Kevreadel an Armerzh hag an Deknologiezh (Alamagn) Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|FR}} Berg, S., Winter, S., Wassermann, A. [http://www.spiegel.de/international/spiegel/0,1518,373639,00.html Priz un Adunvanidigezh C’hwitet] Spiegel Online International. D’ar 5 a viz Gwengolo 2005. Tapet d’an 28 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|uni-kiel}} [http://www.uni-kiel.de/ifw/forschung/prognose/2006/3_06_deu_e.htm Armerzh Alamagn en e varr trovezhiek] Ensavadur Kiel evit Armerzh ar Bed. Tapet d’an 28 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|Weber}} Weber, Tim. [http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4248034.stm Pouez an dilabour war an dilennerien en Alamagn] BBC. D’ar 16 a viz Gwengolo 2005. Tapet d’an 28 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|p23}} [http://www.destatis.de/presse/englisch/pm2003/p2300022.htm destatis.de E 2050, un den diwar dri a vo 60 vloaz pe koshoc’h en Alamagn] Burev Stategoù Kevreadel Alamagn. D’ar 6 a viz Mezheven 2003. Tapet d’an 10 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|ganedigezhioù}} [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4793997.stm Ganedigezhioù Alamagn war an digresk] BBC. D’ar 15 a viz Eost 2006. Tapet d’ar 7 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|de_icon}} [https://web.archive.org/web/20140528204944/http://www.remid.de/remid_info_zahlen.htm Religionen in Deutschland: Mitgliederzahlen] Religiosenwissenschaftlicher Medien- und Informationsdienst. D’ar 4 a viz Du 2006. Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|muzulmaned}} [http://www.deccanherald.com/deccanherald/aug212005/foreign1834142005820.asp Ar Pab Benead a gej gant Muzulmaned en Alamagn.] ''Deccan Herald'' diwar [[Reuters]]. D’an 21 a viz Eost [[2005]]. Tapet d’ar 1añ a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|chiited}} [http://www.euro-islam.info/pages/germany.html Germany] Euro-Islam.info. Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|Blake}} Blake, Mariah. [http://www.csmonitor.com/2006/1110/p25s02-woeu.html E kavell an Nazied e verk Alamagn azginivelezh ar Yuzevien] [[Christian Science Monitor]]. D’an 10 a viz Du 2006. Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|yuzev}} [http://www.eurojewcong.org/ejc/news.php?id_article=81 Kumuniezh yuzev Alamagn] Kendalc’h Yuzevien Europa. Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|bernstein}} Bernstein, Richard. [http://www.nytimes.com/2006/03/29/international/europe/29letter1.html?ex=1301288400&en=f374094bb24aa621&ei=5090&partner=rssuserland&emc=rss Ur C’hwiz evit an danvez keodedourien alaman] New York Times. D’an 29 a viz Meurzh 2006. Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|Kroatia}} [http://www.destatis.de/basis/e/bevoe/bevoetab10.htm Poblañs estren d’an 31 a viz Kerzu 2004 dre vro orin] Burev Kevreadel Stadegoù Alamagn D’ar 24 a viz Genver 2006. Tapet d’ar 1añ a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|unfpa}} [http://www.unfpa.org/publications/detail.cfm?ID=294&filterListType= State of World Population 2006] Font Poblañs ar Broadoù Unanet. 2006. Tapet d’ar 1añ a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|sovied}} [http://www.destatis.de/presse/deutsch/pm2006/p2690025.htm ''Erstmals seit 1990 weniger als 600 000 Ausländer zugezogen''] (en alamaneg), Burev Kevreadel Stadegoù Alamagn (Statistiches Bundesamt Deutschland), d’ar 6 a viz Gouere 2006. Tapet d’ar 1añ a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|diaesterioù}} [http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,1972211,00.html] Deutsche Welle. D’ar 17 a viz Ebrel 2004. Tapet d’an 31 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|dehou}} [http://www.euro-islam.info/pages/news_germany_may17-05.html 31,800 Islamourien en Alamagn : Schily] Euro-Islam.info. Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|Hurd}} Hurd, Dale. [http://www.cbn.com/CBNnews/57633.aspx Skolaerien er gêr bet lakaet er prizon en Alamagn.] [[Christian Broadcasting Network]] D’ar 16 a viz Du 2006. Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|ED}} [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Germany.pdf POLTRED UR VRO : ALAMAGN] U.S. Library of Congress. Miz Kerzu 2005. Tapet d’ar 4 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|adreizhoù}} [http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,2259935,00.html Prizachourien : Alamagn he deus ezhomm ober adreizhoù er skol] Deutsche Welle. D’an 12 a viz Ebrel 2006. Tapet d’ar 4 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|skol-veur}} [https://web.archive.org/web/20070424060057/http://ed.sjtu.edu.cn/rank/2006/ARWU2006TOP500list.htm 500 Skol-veur Wellañ ar Bed] Skol-veur Shanghai Jiao Tong. 2006. Tapet d’ar 4 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|daad}} [https://web.archive.org/web/20061215042239/http://www.daad.de/deutschland/studium/studienplanung/00493.en.html#headline_0_1 Mizoù Deskadurezh en Alamagn] Servij Eskemm Akademiek Alamagn. Tapet d’an 30 a viz Du [[2006]]
# {{notenn|Wasser}} Wasser, Jeremy. [http://www.spiegel.de/international/0,1518,410135,00.html Spätzle Westerns] Spiegel Enlinenn Etrebroadel. D’ar 6 a viz Ebrel 2006. Tapet d’ar 6 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|encarta_sevenadur}} [https://web.archive.org/web/20080328162029/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761576917_4/Germany.html Republik Kevreadel Alamagn : Sevenadur.] Encarta Online Encyclopedia 2006. Tapet d’an 2 a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|p2p}} [https://web.archive.org/web/20081202081008/http://p2pnet.net/story/1167 Marc’had ar sonerezh a dalvez 32 miliard a $ SU] P2pnet.net d’ar 7 a viz Ebrel 2004. Tapet d’ar 7 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|enklask}} [https://web.archive.org/web/20060206180900/http://www.campus-germany.de/english/2.60.260.html Distro d’an Dazont : Alamagn – Bro an enklask] Servij Eskemm Akademiek Alamagn. D’an 23 a viz C’hwevrer [[2005]]. Tapet d’an 8 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|Roberts}} Roberts, J. M. ''The New Penguin History of the World'', Penguin History, 2002. Pg. 1014. ISBN 0-14-100723-0
# {{notenn|nobel}} [http://www.history.com/encyclopedia.do?articleId=226611 Loreidi ar Priz Nobel, 1901-2003]. Tapet d’an 2 a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|pellgehentiñ}} [http://www.itu.int/aboutitu/HistoricalFigures.html Pennoù bras ar pellgehentiñ.] Unaniezh Etrebroadel ar Pellgehentiñ. D’ar 14 a viz Genver 2004. Tapet d’an 2 a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|Kim}} Kim, Alan. [http://plato.stanford.edu/entries/wilhelm-wundt/ Wilhelm Maximilian Wundt] Holloueziadur Stanford ar Brederouriezh. D’ar 16 a viz Mezheven 2006. Tapet d’an 2 a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|eaglehill}} [https://web.archive.org/web/20070807011540/http://www.eaglehill.us/ahumb.html Hêrezh Alexander von Humboldt (1769-1859)] Humboldt Field Research Institute and Eagle Hill Foundation. Tapet d’an 2 a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|Zuse}} Horst, Zuse. [https://web.archive.org/web/20090629003415/http://www.epemag.com/zuse/ Buhez ha labour Konrad Zuse] Everyday Practical Electronics (EPE) Online. Tapet d’an 2 a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|kirri}} [https://web.archive.org/web/20091029081248/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761576902_5/Automobile.html Kirri.] Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2006. Tapet d’an 2 a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|zeppelin}} [https://web.archive.org/web/20110501132157/http://www.centennialofflight.gov/essay/Lighter_than_air/zeppelin/LTA8.htm Ar Zeppelin] Kengor ar S-U war kant vloaz an nijadenn gentañ. Tapet d’an 2 a viz Genver [[2007]]
# {{notenn|sport}} [https://web.archive.org/web/20110430172943/http://www.germany.info/relaunch/culture/life/sports.html Keleier Alamagn : Sevenadur & Buhez : Sportoù] Kannati Alamagn e Washington DC. Tapet d’an 28 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|olimpek1}} [http://www.olympic.org/uk/games/past/table_uk.asp?OLGT=1&OLGY=2004 Aten 2004 Taolenn ar Medalennoù] [[Poellgor etrebroadel olimpek]]. Tapet d’an 28 a viz Kerzu [[2006]]
# {{notenn|olimpek2}} [http://www.olympic.org/uk/games/past/table_uk.asp?OLGT=2&OLGY=2006 Turin 2006 Taolenn ar Medalennoù] [[Poellgor etrebroadel olimpek]]. Tapet d’an 28 a viz Kerzu [[2006]]
</div>
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} {{wikivoyage|Germany|Germany}}
* [https://web.archive.org/web/20080421122125/http://www.deutschland.de/home.php?lang=2 Deutschland.de] — Dor-dal ofisiel Alamagn
* [http://www.tatsachen-ueber-deutschland.de/en/ Fedoù diwar-benn Alamagn] — gant Ministrerezh kevreadel an aferioù estren
* [https://web.archive.org/web/20070204235121/http://www.handbuch-deutschland.de/book_en.html Un dornlevr evit Alamagn] —
* [http://www.destatis.de/e_home.htm Destatis.de] — Burev Kevreadel Stadegoù Alamagn (e saozneg)
* [http://www.cometogermany.com Titouroù evit beajiñ en Alamagn] — gant Burev broadel touristerezh Alamagn
{{Commons|Deutschland}}
{{Stadoù Europa}}
{{AFNA}}
{{Porched Alamagn}}
[[Rummad:Alamagn| ]]
[[Rummad:Stadoù Europa]]
g8zospkx3rzm2vuhdfceca1zgtvhad2
Toula (Rusia)
0
18767
2194085
2168510
2026-06-28T10:26:48Z
Kestenn
14086
2194085
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Toula''' ([[ruseg]] : ''Ту́ла'') zo ur gêr e lodenn [[Europa|europat]] [[Rusia]], er c'hreisteiz da [[Moskov|Voskov]], war ribl ar stêr [[Oupa]]. Da 465 000 a dud e save ar boblañs e [[2024]].
== Tud dibar ==
* [[Aleksandr Kotov]], mestrc'hoarier ha skrivagner [[echedoù]], bet ganet e Toula.
== Ekonomiezh ==
E 1712 e voe lakaet sevel un [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|arsanailh]] er gêr gant an tsar [[Pêr Iañ (Rusia)|Pêr Iañ]]. A-bouez e voe al labouradeg e istor milourel ar vro, ha produet he deus armoù hiniennel evit armeoù [[Nerzhioù lu Rusia|Rusia]] hag [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] ingal dibaoe.{{commonscat|Tula}}
[[Rummad:Kêrioù Rusia]]
[[Rummad:Kêrioù oblast Toula]]
syo29gekkqraluqs50bfi19g7r42uji
Meven Mordiern
0
25281
2194090
2141776
2026-06-28T11:50:13Z
~2026-37139-04
92469
AR BEZ ( chomet eo ar vez e Bered ar C'hornog)
2194090
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
{{Infobox Tud
| anv = Meven Mordiern
| alias =
| skeudenn = Meven Mordiern.jpg
| alc'hwez =
| deiziad ganet = {{deiziad|29|Here|1878}}
| lec'h ganet = [[Bourdel]]
| bro ganet =
| deiziad marv = {{deiziad|4|C'hwevrer|1949}}
| lec'h marv = [[Kintin]]
| bro marv =
| annez =
| broadelezh =
| micher = yezhadurour, geriadurour
| bloavezhioù =
| ensavadurioù =
| diplomet =
| brudet evit = E labour gant [[Frañsez Vallée]] war ziorren ar brezhoneg
| enorioù =
| endro =
| sinadur =
| notennoù =
}}
'''Reun ar Rouz''' (René Le Roux), anavezetoc'h dindan e [[anv-pluenn]] '''Meven Mordiern''', zo ur skrivagner brezhonek hag ur yezhour gouiziek war ar [[brezhoneg]], an [[hengeltieg]] hag ar [[Kelted|Gelted kozh]]. Ganet e voe d'an [[29 Here|29 a viz Here]] [[1878]] e [[Bourdel]] ha mervel a reas d'ar [[4 C'hwevrer|4 a viz C'hwevrer]] [[1949]] e [[Kintin]]. Bet e voe unan eus krouerien ar brezhoneg unvanet hag arnevez, a-gevret gant [[Frañsez Vallée]] hag [[Emil Ernod]].
==Yaouankiz==
Mab d'ur mezeg milourel e oa Meven Mordiern. Mont a reas e dad war e leve en e vro c'henidik, tost da [[Vendôme|Wenngen]], pa oa [[babig]] c'hoazh. Ne oa ket liammet Meven Mordiern gant [[Breizh]] tamm ebet. Pa oa 13 vloaz ez eas d'ober e studioù e rannvro Pariz. Goude bezañ bet el lise Condorcet ez eas da [[Londrez]] e-pad ur bloavezh. Enrollet e voe, e-pad ar [[Brezel bed kentañ]], evit leuniañ ar [[bagon]]ioù a veze kaset d'an [[talbenn]].
==Emgav gant ar Gelted hag ar brezhoneg==
E [[1920]], hag eñ 42, pa varvas e vamm, e voe posubl dezhañ bevañ hep labourat a-drugarez d'an arc'hant lezet gant e dud. Setu perak e tivizas en em ouestlañ d'ar studioù keltiek ha mont da chom en ur geriadenn, Sant-Elouri, e [[Porzhig]], nepell diouzh annez Frañsez Vallée hag hini ar c'heltiegour Emil Ernod, a genlaboure dija ganto. Entanet e oa bet gant istor ar Gelted kozh hag e kave dispar bezañ gouest da zeskiñ unan eus ar [[yezhoù keltiek]] a oa bev c'hoazh. Studiañ pizh a reas ar brezhoneg muioc'h evel un danvez-studi eget evit e gomz gant tud ar vro. Dont a reas da vezañ un arbennigour war sevenadur ar Gelted hag ur c'heltiegour gouiziek-meurbet. Seblantout a rae dezhañ e oa e gefridi adsevel ar brezhoneg betek ober anezhañ ur yezh a live uhel evit ur vro arnevez. Kregiñ a reas da genlabourat gant Frañsez Vallée a droas e brezhoneg 12 levrig savet e galleg gant Mordiern hag embannet etre 1914 ha 1924 dindan an talbenn "[[Notennou diwar-benn ar Gelted koz, o istor hag o sevenadur]]".<br>
==Pouez oberenn Meven Mordiern war ar brezhoneg skrivet da vare [[Gwalarn (kelaouenn)|Gwalarn]]==
Un pouez bras en deus bet oberenn Meven Mordiern war ar brezhoneg arnevez. Kemeret en doa ar boaz da weladenniñ [[Frañsez Vallée]] en ur ober (war droad a-wechoù) an hent etre Porzhig ha [[Sant-Brieg]] div wech ar sizhun ha e teue Vallée d'e di ivez gant an tren bihan dre arsav Sant-Elouri. A-wechoù e teue [[Emil Ernod]] da labourat ganto ivez. Degaset en deus e ouiziegezh vras war ar yezhoù keltiek evit reiñ harp da Vallée da sevel e c’heriadur bras galleg-brezhoneg. Degaset en deus ivez d'ar Walarnerien, [[Roparz Hemon]] en o zouez, kinnigoù e-leizh evit krouiñ ar gerioù teknikel a vanke d'ar brezhoneg. Skrivañ a rae da veur a genskriver ne c'hellfe ket ar brezhoneg padout ma ne zeufe ket da vezañ ur yezh vodern a zispakfe [[kavadenn]]où nevesañ koulz hag ar [[preder]]iadennoù a zo bet e-doug an [[amzer]]ioù kent. Ne felle ket dezhañ doujañ da [[sevenadur]] ar pobloù estreget ar Gelted, an [[Arabed]], an [[Indeziz]] hag ar [[Sina]]iz, an holl dostoc'h ouzh an [[Natur]] hervezañ.<br>
Hervez Riwal Huon, "''Ul labour all pouezus zo bet ar Grand Dictionnaire Français-Breton moullet dre strobadoù, gant [[Frañsez Debauvais|Debauvais]] en ti-moullerezh en doa prenet gant tud an emsav'' [sic] '': hag eñ labourer pennek ha kalet, me 'gav din eo Meven Mordiern a gemeras an hirboan da adskrivañ ar moullañ testenn ar geriadur, ''ha pelloc'h'' Ur memor souezhus, ur youl diwalc'hus, ur youl ken bras all da zisplegañ e brezhoneg ar pezh a ouie, o deus graet anezhañ unan eus skrivagnerien fonnus ar c'hantved''<ref>Sellit ouzh pennad Al Liamm 455 meneget el levrlennadur, p. 73.</ref>"
== Diwezh e vuhez ==
Gant diskar talvoudegezh al lur gall e voe rivinet Meven Mordiern hag e renas bloavezhioù diwezhañ e vuhez er baourentez vrasañ. Mervel a reas en ospital Kintin d'ar 4 a viz C'hwevrer 1949, ha douaret e voe e-kichen e vignon François Vallée, a-drugarez da vrokusted [[Vefa Sant-Pêr]], prenet ganti bez an Ao. David (breur an eskob) a oa vak. Ha chomet eo ar bez e Bered ar C'hornog, e Sant-Brieg.
Legadiñ a reas Meven Mordiern e levraoueg da c’houarnamant SUA, hag emañ e [[Levraoueg ar C’hendalc’h]] e [[Washington, D.C.|Washington D. C.]] hag e baperioù e [[Skol-veur Harvard]], e Cambridge ([[Massachusetts]]).
== Anv-straed ==
E anv ofisiel, René Le Roux, a zo dispaket war blakenn-straed un hent-kêr, e karter ar Ville Hellio, e Sant-Brieg, kenstur d'ar straed Emil Ernod ha nepell eus Bered ar C'hornog, e-lec'h m'emañ e vez.
==Oberennoù==
* ''[[Sketla Segobrani]]''. 3 levr moullet e ti René Prud'homme. [[Sant-Brieg]], [[1923]], 3 levrenn (asambles gant [[Frañsez Vallée]], [[Emil Ernod]]) skeudennoù gant [[James Bouillé]].
* ''Hunvreou Sant-Helori (1935-1938)''
* ''Notennou diwar-Benn ar Gelted Koz : O Istor hag o Sevenadur'' Paris, Ed. de Bretagne - [[1944]] (a-gevred gant [[Frañsez Vallée]])
* ''Notennou diwar-Benn ar Gelted Koz o istor hag o sevenadur''. Dastumet hag urziet gant Meven Mordiern ha lakaet e brezoneg gant [[Frañsez Vallée|Abherve]]. Paris : Edition de la Bretagne, [[1946]].
* ''Talar an Hoc'h'', [[Preder]], 1964.
* ''Istor eur c'halvedigez'', Mouladurioù Hor Yezh, [[1986]].
*''Eñvoriou bugeliez''. Mouladurioù Hor Yezh, 1983. (levrig 46 p. ennañ).
* ''Envorennou bugeliez'' Lodenn 1, Mouladurioù Hor Yezh, 1986
* ''Envorennou bugeliez'' Lodenn 2, Mouladurioù Hor Yezh, 1987
* ''An ti e Gwiler : ar Vertelotierenn nepell diouz [[Gwenngen]], Loer-ha-Cher (1882-1891)''. ''In'' : ''Hor Yezh'', n°205, [[1996]].
* ''Envorennoù bugeliezh''. ''In'' : Hor Yezh, n° 205, [[1996]].
* ''E fealded va c'houn hag e padelezh va c'harantez''. [[Lesneven]], Hor Yezh, [[2001]].
==Troidigezh==
* [[Jules Verne]], ''An dorrerion-vlokuz'', ''In'' : [[Ar Gevnidenn]], n°1, n°2 (1971), n°3, n°4., adembannet e 1992 gant [[An Here]].
==Levrlennadur==
* [[Riwal Huon]], ''Dazont an amzer-dremenet eo anvioù ar straedoù ?'', e-barzh ''Al Liamm'', p. 63-75, niv. 455, Du-Kerzu 2022. Pajennoù diwar-benn Meven Mordiern e derou hag e diwezh ar studiadenn.
* [[Lukian Raoul]], ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek'', Al Liamm, 1992. Pennad : Le Roux, René.
*[[Al Liamm]], niv. 14, Mae-Gouere 1949
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Wikimammenn|Oberour:Meven Mordiern}}
{{DEFAULTSORT:Mordiern, Meven}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1878]]
[[Rummad:Marvioù 1949]]
[[Rummad:Yezhoniourien Breizh]]
[[Rummad:skrivagnerien vrezhonek]]
1cvov5ty7rv60eznbxzf52jq2rlmooh
Alba Decataldo
0
29104
2194051
1700678
2026-06-27T12:51:38Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2194051
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Alba Decataldo''' a zo bet ganet e [[1970]].
Ur vestrc'hoarierez [[echedoù]] [[italia]]n eo.
[[Kampionad echedoù italian ar maouezi|Kampionez Italia]] eo bet e 2001.
1936 eo he [[renk Elo]].
== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20031120210229/http://digilander.libero.it/gigitroso/immagini/image18.jpg Luc'hskeudenn eus Alba Decataldo]
{{DEFAULTSORT:Decataldo, Alba}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1970]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù italian]]
[[Rummad:C'hoarierezed echedoù italian]]
[[Rummad:Kampionezed echedoù italian (maouezi)]]
61ir4jmp4wgs2873cokzx9abrh3bb52
Tangi Louarn
0
78030
2194052
2194049
2026-06-27T12:53:34Z
Kestenn
14086
2194052
wikitext
text/x-wiki
'''Tangi Louarn''', ganet e [[1947]] e [[Pariz]], zo ur stourmer breizhat, mab da [[Alan Louarn]] ha breur [[Lena Louarn]]. Kelenner e [[SADED]] eo bet e [[1966]], hag unan eus diazezerien [[Skol An Emsav]] e [[1970]]<ref>{{fr}} ''[https://www.centreculturelbreton.fr/skol-an-emsav/ Skol an Emsav]'', Yezhoù ha Sevenadur (lennet d'ar 27/06/2026)</ref>, asambles gant Pol Kalvez hag e eontr [[Youenn Olier]], evit pere e vo [[Imbourc'h]] an embannadenn nann-ofisiel. Kendiazezer [[Diwan|skol Diwan Kemper]] eo bet e [[1977]]<ref>{{fr}}''[https://armen.bzh/2024/07/26/anna-vari-et-tangi-une-militance-durable-et-passionnee/ Anna-Vari et Tangi : une militance durable et passionnée]'', ArMen, 26/07/2024 (lennet d'ar 27/06/2026)</ref>, ha prezidant "Karta Europa, Comité Républicain pour la [[Karta Europa ar yezhoù rannvro pe bihanniver|Charte Européenne des Langues]]"<ref>{{fr}} Anaïs HUET, ''[https://www.ouest-france.fr/bretagne/les-nouveaux-medailles-de-lordre-de-lhermine-1705466 Les nouveaux médaillés de l'Ordre de l'Hermine ]'', Ouest-France, 09/11/2013 (lennet d'ar 27/06/2026)</ref>.
Besprezidant [[Kuzul Sevenadurel Breizh]], kengevredigezh, eo bet, ha goude-se prezidant adalek [[2009]]<ref>{{fr}} ''[https://www.letelegramme.fr/toute-l-information-de-la-bretagne/spanidentite-bretonnespan-le-conseil-culturel-pret-a-faire-sa-mue-406408.php Identité bretonne. Le conseil culturel prêt à faire sa mue]'', Le Télégramme, 22/06/2009 (lennet d'ar 27/06/2026)</ref>.
Prezidant Kevre Breizh eo bremañ abaoe krouidigezh Kuzul Sevenadurel Breizh, bodadenn guzuliañ, gant Kuzul Rannvro Breizh. [[Kevre Breizh]] en deus kemeret lec'h Kuzul Sevenadurel Breizh evel kengevredigezh o vodañ an darn vrasañ eus ar c'hevredigezhioù a labour evit sevenadur Breizh. Ezel eo Tangi Louarn eus burev ar vodadenn guzuliañ Kuzul Sevenadurel Breizh<ref>{{fr}} ''[http://www.ouest-france.fr/debats/point-de-vue/pour-une-republique-francaise-multilingue-5005577 Pour une République française multilingue]'', Ouest-France, 20/05/2017 (lennet d'ar 27/06/2026)</ref>.
==Skridoù==
* {{fr}} ''Langues régionales ou minoritaires dans la République : [actes du colloque, Rennes, 15 février 2002] / [organisé par l'] association Pour que vivent nos langues [et le] Comité . IEO - [Puylaurens]''. [[2003]]. Testennoù dastumet, bodet ha kinniget gant [[Henri Giordan]] ha Tangi Louarn. [[Karta europat ar yezhoù rannvro ha minorel]] ([[1992]]) -- Kendalc'h.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched Breizh}}
{{DEFAULTSORT:Louarn, Tangi}}
[[Rummad:Emsaverien Breizh|Louarn]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1947]]
[[Rummad:Urzh an Erminig]]
[[Rummad:SADED]]
01jsmxolipp3gqgnmwu6jvvj44c5568
Arnold von Harff
0
90945
2194059
2167083
2026-06-27T21:08:02Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2194059
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Bodl Bodl.972 roll381 frame15.jpg|thumb|250px|right|Ur bajenn eus danevell beaj Arnold von Harff etre 1496 ha 1499, embannet e 1554 ([[Levraoueg Bodley]], [[Oxford]], [[Bro-Saoz]]. MS. Bodl. 972). Diskouez a ra ar ul lodenn eus e spisc'heriadur brezhoneg-galleg dindan ur skeudenn eus giz Naoned.]]
'''Arnold von Harff''' ([[1471]] e kastell Harff, [[Bedburg]] - miz Genver [[1505]]) a oa ur beajer alaman eus ar {{XVvet}} kantved a orin eus [[Köln]], hag a veajas e meur a vro war zigarez pirc'hirinañ. Studiañ a reas o gizioù hag o yezhoù ha lakaat an holl ditouroù-se dre skrid. Dastum a reas roudoù eus meur a yezh e pad e veaj (1496-1499) : ar [[brezhoneg]], ar [[sloveneg]], an [[turkeg]], an [[euskareg]], an [[hebraeg]], ar « sarasineg » (an [[arabeg]]), an [[albaneg]]<ref>{{sq}}[https://gazetadielli.com/studiues-austriake-e-shqiptare-ne-austri/ Studiues austriake e Sshqiptare ne A ustri/ Dielli, Genver 2023]</ref>
, an [[hungareg]], ar [[sirieg]], an « etiopeg » (an [[amhareg]]), hag an [[armenieg]].
Arnold von Harff a notenne war ur c'haier frazennoù pemdez a zeske o veajiñ dre ar broioù ergerzhet gantañ. Gras d'ar marc'heger-se eo deuet betek ennomp ar bommoù kentañ anavezet ganeomp eus ar brezhoneg komzet hag ar re nemeto e [[krennvrezhoneg]], pell a-raok al labourioù dastum kaset da benn abaoe an {{XIXvet kantved}}.
== E veaj ==
E 1496, da 25 bloaz e krog gant e veaj a bado betek an 10 a viz Here 1499 (pe 1498 hervez an dornskridoù pe ar vurutellerien). Eus Köln e treuzas Su Bro-Alamagn, [[Aostria]], hag [[Italia]] a-raok erruout e [[Roma]]. Mont a ra neuze da [[Venezia]] ma kemer ur vag da vont da [[Egipt|Vro-Egipt]] ma tilestr en Aleksandria. Tremen a ra dre [[Kaero|Gaero]], er gouent Santez-Katell a-raok mont betek [[Mekka]], [[Sri Lanka]], proviñs [[Madras]], inizi [[Komorez]], [[Madagaskar]], [[Zanzibar]], hag ar [[Kilimanjaro|C'hilimanjaro]]. Goude se e tiskenn an [[Nil]] da vont da [[Jeruzalem]], [[Damask]], [[Beirout]], [[Aleppo|Alep]], [[Kergustentin]], [[Trakia]], Bulgaria ha distreiñ a ra da Venezia. Ac'hann e veajas da [[Milano|Vilano]], kreisteiz Bro-C'hall, Roncevaux, [[Pamplona]], [[Burgos]] a-raok erruout e [[Santiago de Compostela|Sant-Jakez Compostella]]. Distreiñ a reas dre aodoù ar Meurvor atlantel : [[Bourdel]], [[Naoned]], [[Menez Mikael ar Mor|Menez Mikael]], Dreux, Pariz, Compiègne, Noyin, Valenciennes, [[Brusel]], [[Aachen]], ha Köln.
N'en deus ket graet ur pirc'hirinaj hepken : hini Roma, hini Jeruzalem, pe hini [[Santiago de Compostela|Sant-Jakez Compostella]]. Graet en deus an tri en ur wezh ! Tremenet eo ouzhpenn e broioù na oant ket lec'hioù pirc'hinaj kristen (Mekka, an Indez, ...)
== Ar brezhoneg ==
Dont a reas da [[Breizh|Vreizh]], ha tremen a reas dre [[Naoned]] e [[1499]]. Eizh vloaz a-raok, e 1491, e oa dispartiet roue Bro-C'hall, [[Charlez VIII]], diouzh [[Marc'harid Aostria (1480-1530)]], c'hoar da [[Masimilian Iañ an Impalaeriezh Santel| Masimilian Iañ]] (1459-1519), roue Germania, hag impalaer da zont an [[Impalaeriezh santel roman german|Impalaeriezh c'herman]], evit gallout eurediñ da zanvez-pried Masimilian, [[Anna Breizh]]. Bec'h a oa eta etre Alamagn ha Bro-C'hall, ha se zo kaoz marteze e teuas ar marc'heg betek Breizh dre ma brud dezhi en e vro moarvat d'ar mare-se.
E Naoned e tastumas ur spisc'heriadur brezhoneg/alamaneg izel. Deskiñ a ra dimp e veze komzet stank brezhoneg e Naoned e 1499. En tu all da se e weler e oa rannyezhoù e brezhoneg dija daoust ma oa un doare-skrivañ unvan d'ar mare-se ivez, ar pezh zo gwir evit an darn vrasañ eus ar yezhoù all ivez. Ne gaver ket kalz a gemmadurioù er gerioù dastumet. Ar ger-mell amstrizh "un" (um dirak p, b) ne oa ket c'hoazh emdroet en "un, ur, ul". Ar memestra a zlee bezañ gwir eus ar ger-mell strizh "an, am".
Tost-kenañ eo ar brezhoneg dastumet diouzh an hini a vremañ ha diouzh rannyezh [[Gwenrann]] e lec'h ma veze komzet brezhoneg betek an {{XXvet}} kantved.
=== Spisc'heriadur alamaneg izel/brezhoneg ===
Setu amañ ar gerioù dastumet gant Arnold von Harff :
{| class="wikitable"
|-
! Alamaneg izel
! Krennvrezhoneg bro an Naoned<ref>skrivet evel ma oa er skrid orin.</ref>
! Brezhoneg a vremañ
|-
|Broit
|bara
|bara
|-
|Wijn
|gwin
|gwin
|-
|Wasser
|doir
|dour
|-
|Fleysch
|kick
|kig
|-
|Keess
|follideck
|fouloudeg, fourmaj
|-
|eyer
|ony
|ur vi (un u, e Bro-Dreger)
|-
|Essich
|gwinagere
|gwinegr
|-
|Eyn hoen
|oinge
|ur yar
|-
|eyn visch
|pisket
|pesked
|-
|Sals
|haelen
|holen
|-
|Guet
|mat
|mat
|-
|Buess
|drock
|drouk
|-
|Ich
|me
|me
|-
|Jae
|ja
|ya
|-
|Neyn
|narinck
|nann (ne rin ket, naren)
|-
|Eyn man
|noetz
|un den
|-
|Eyn frauwe
|honoreck
|ur wreg
|-
|Got
|doie
|doue
|-
|Der duuel
|deabole
|diaoul
|-
|Eyn wijrt
|am mestres
|ar vestrez
|-
|Eyn wirinne
|annetisses
|an ostizez
|-
|Essen
|dribit
|debriñ
|-
|Drincken
|hifit
|evañ
|-
|Slaeffen
|gorwet
|kousket (gourvezet : allongé)
|-
|eyn kertz
|golo
|goloenn
|-
|Heuwe
|fenun
|foenn
|-
|Stroe
|kolun
|kolo, kolon (vannetais)
|}
{| class="wikitable"
|-
|+ Un nebeud sifroù
! Alamaneg izel
! Krennvrezhoneg bro an Naoned<ref>Skrivet eo ar c'hrennvrezhoneg evel ma oa e skrid ar marc'heg.</ref>
! Brezhoneg a vremañ
|-
|Eyn
|vin
|un
|-
|Tzewy
|duwe
|daou
|-
|Drij
|try
|tri
|-
|Vier
|peier
|piar (brezhoneg Gwened)
|-
|Vonff
|pempe
|pemp
|-
|Sees
|gwech
|c’hwec’h
|-
|Seuen
|see
|seih (brezhoneg Gwened)
|-
|Acht
|eiff
|eih (brezhoneg Gwened)
|-
|Nuyn
|nae
|nav
|-
|Tzeyn
|deck
|dek
|-
|Hundert
|caut
|kant
|-
|Dusent
|mile
|mil
|}
{| class="wikitable"
|-
|+Un nebeud frazennoù implijet stank
! Krennvrezhoneg Bro an Naoned
! Brezhoneg a vremañ
|-
|Madan meker
|Ro din-me kerc'h
|-
|-
|Dematio
|Demat deoc'h
|-
|Nosmat
|Noz vat
|-
|Madin nent la renis ?
|E-men emañ an hent etrezek Roazhon ?
|-
|Pe gauo eo ?
|Pe anv eo ?
|-
|-
|Me vel tin paia
|Me a fell din paiañ
|-
|Gwalget mar rochet !
|Gwalc'hit ma roched !
|}
== Notennoù ==
<references/>
== Levrlennadur ==
* [[Émile Ernault]], ''Le Breton d'Arnold von Harff'', H. Champion, 1911
* Malcolm Henry Ikin Letts, Eberhard von Groote, ''The pilgrimage of Arnold von Harff, knight: from Cologne through Italy, Syria, Egypt, Arabia, Ethiopia, Nubia, Palestine, Turkey, France, and Spain, which he accomplished in the years 1496 to 1499'', Hakluyt Society, 1946, 2 levrenn
* "Le breton d'Arnold Von Harff", ''Celticum'', Nnn 22, 1975
* "Aux origines du breton: Le glossaire vannetais du Chevalier Arnold von Harff, voyageur allemand du XVème siècle", ''Ogam-Celticum'', 1984, Nnn 26, Christian-Joseph Guyonvarc'h
** Rentañ-kont taerik gant ar c'helenner Klaus Siewert. Tamall a ra outañ, e-touez traoù all, bezañ graet e vad nemet eus un dornskrid pa'z eus meur a hini anavezet (''Zeitschrift für celtische Philologie'' 44 (1991), p.239-272).
* "[http://books.google.fr/books?id=2QGvxQhZeMQC&pg=PA19&dq=Arnold+Von+Harff&hl=fr&ei=cihzTr2DB8SVOrjzqbYM&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC0Q6AEwAA#v=onepage&q=nantes&f=false La vile chez Arnold Von Harff]", gant Annie Faugère in ''La Ville: du réel à l'imaginaire : actes du colloque de Rouen, 8-10 novembre 1988, levrenn 162 eus Publications de l'Université de Rouen, ISBN 2877750205
== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20160309162217/http://bodley30.bodley.ox.ac.uk:8180/luna/servlet/view/search;jsessionid=32599AB87EF502D1CFB5A5873A246F77?QuickSearchA=QuickSearchA&q=+MS.+Bodl.+972&search=Search Gwelet pajennoù eus levr A. Von Harff] e lec'hienn al [[Bodleian Library|Levreaoueg Bodley]].
[[Rummad:Istor ar brezhoneg]]
[[Rummad:Krennvrezhoneg]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1471]]
[[Rummad:Marvioù 1505]]
3fw95vychi6cjxuwga9zlsgwi3qfu8o
Nikonov AN-94
0
114652
2194064
2173639
2026-06-28T07:07:06Z
Kestenn
14086
2194064
wikitext
text/x-wiki
{|class="infobox"
{{Infobox/Titl|AN-94 Akaban|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Rifle AN-94.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Fuzuilh-arsailh '''AN-94 Akaban'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{Rusia}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Fuzuilh-arsailh]] damaotomatek (tennadeg daou denn)/aotomatek
|-
! scope="row" |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest-gazoù, piston
|-
! scope="row" |[[Munision]]
|[[5,45 × 39 mm M74]]
|-
! scope="row" |Bloaz krouidigezh
|1994
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! scope="row" |Mas (hep kartouchenn)
|3,850 kg
|-
! scope="row" |Hirder
|943 mm (lamm dibleget), 728 mm (lamm pleget)
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|405 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Hed-tenn pleustrek
|400 m
|-
! scope="row" |Tizh mont e-maez ar boledoù
|900 m/s
|-
! scope="row" |Lusk-tennañ
|600 tenn/mn (mod aotomatek)<br>1.800 tenn/mn (mod daou denn damaotomatek)
|-
! scope="row" |Endalc'h
|Karger fiñv 30 kartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
An '''Nikonov AN-94''' pe '''Nikonov AN-94 "Abakan"''' (e [[rusianeg]] : ''АН-94 «Абака́н»'', pe ''5,45-мм автомат Никонова обр. 1987'' г. hervez he anv ofisiel) zo ur [[fuzuilh-arsailh]] krouet e penn-kentañ ar bloavezhioù 1990 e [[Rusia]] gant Gennady Nikonov, a laboure en embregerezh [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH]] (ИЖМАШ e rusianeg).
== Deskrivadur ==
An AN-94 a implij kartouchennoù [[5,45 × 39 mm M74]] hag ur c'harger fiñv 30 tenn (pe lod brasaet er memes doare ha gant an [[AK-74]] hag an [[AEK-971]]). Savet eo tro-dro d'ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata]] dre amprest-gazoù evel ar fuzuilhoù-arsailh rusian kent. Gallout a reer ouzhpennañ ur [[banner-greunadennoù]] dezhi.
An dra nevez degaset gant an AN-94 e oa he mod daou denn. Ijinet e oa bet evit tennañ daou voled deus renk gant ul [[Lusk-tennañ|lusk]] uhel-kenañ (1800 tenn/mn). Evel-se ne veze ket santet c'hoazh efed [[argil]] an tenn kentañ pa veze tennet an eil bannadell. Kement-mañ a oa graet evit kaout muioc'h a chañsoù da dizhout ur sibl. Lakaat a rae gwikefre an arm da vezañ luzietoc'h ha keroc'h da broduiñ<ref>{{En}} FERGUSON Jonathan, ''[https://armamentresearch.com/russian-an-94-self-loading-rifle/ Russian AN-94 self-loading rifle]'', ARES, 12/04/2017 (lennet d'ar 17/10/2024)</ref>.
== Implij ==
Evel an [[AEK-971]] e oa bet krouet an Nikonov AN-94 da vare amprouennoù ar [[raktres Abakan]] evit kemer plas an [[AK-74]]<ref>{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, pp. 180-181</ref>, met ur wech c'hoazh he c'houst uhel hag he sevel luziet a lakaas ar fuzuilh-arsailh da vezañ roet da vegennoù al lu rusian nemetken. Implijet eo bet dreist-holl gant ar strollad stourm [[Spetsnaz]] e-kerzh [[Kentañ brezel Tchetchenia|brezel Tchetchenia]].
== Liammoù diavaez ==
*{{Ru}} [https://www.youtube.com/watch?v=gOozMdEV_AU Filmig rusian evit kinnig an AN-94 Akaban]
*{{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=OB52Khdtx74 Filmig kinnig an AN-94 Akaban gant an embregerezh Ijmach]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù-arsailh]]
[[Rummad:Armoù Rusia]]
0hjgcomomaodvtbrkvu0krjp2yzwvaa
Ambleside
0
137246
2194053
1978708
2026-06-27T15:18:02Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2194053
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Ambleside & Waterhead Panorama 2, Cumbria, England - Oct 2009.jpg|300px|thumb|Ambleside, gwelet eus ar gornaoueg]]
'''Ambleside''' zo ur gêr eus [[Cumbria]], e gwalarn [[Bro-Saoz]]. Gwechall e oa e kontelezh kozh [[Westmorland]]. War lez lenn [[Windermere]] emañ, e park natur [[Lake District]].
==Istor==
Er c'hreisteiz da Ambleside emañ dismantroù ar c'hreñvlec'h roman kozh anvet [[Galava]]<ref>https://web.archive.org/web/20080219083834/http://www.visitcumbria.com/amb/galava.htm Retrieved on 7 February 2008</ref>.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{Commons|Category:Ambleside, Cumbria}}
[[Rummad:Kêrioù Cumbria]]
di8xibpi0vi4xxi9xrcbhw1v1vt49lh
Roman Filipov
0
137832
2194066
2076831
2026-06-28T07:14:12Z
Kestenn
14086
2194066
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Roman Nikolayevich Filipov''' (rusianeg : Рома́н Никола́евич Фили́пов), ganet d'an [[13 a viz Eost]] [[1984]] ha marvet d'an [[3 a viz C'hwevrer]] [[2018]], a oa un nijour milourel [[Rusia|rusian]] en em lazhas goude bezañ bet gloazet ur wech tizhet ha pilet e garr-nij [[Sukhoi Su-25|Su-25SM]] gant ur misil tennet gant islamourien e proviñs [[Idlib]], e [[Siria]], d'an 3 a viz C'hwevrer 2018. Filipov a zo bet enoret gant medalenn harozed Kengevread Rusia.
== Marv ==
Filipov a oa deuet a-benn da lammat eus ar c'harr-nij. Ur wech war an douar en doa talet ouzh milisianed. N'en devoa nemet ur bistolenn [[APS (pistolenn)|Stetchkin]] evit en em zifenn. Komz a rae ouzh ar radio e-pad an tennoù. Embannet en doa bezañ bet lazhet daou islamour. Ur wech tizhet don e oa emdarzhet gant ur c'hreunadenn. E c'herioù diwezhañ hervez filmig ar milisianed a oa bet "Se 'zo evit hor baotred".
[[Restr:Vladimir Putin at award ceremonies (2018-02-23) 06.jpg|thumb|D'an 23 a viz Meurzh 2018, lid enoriñ Roman Filipov]]
== Buhez prevez ==
Filipov a oa dimezet hag en devoa ur verc'h.
{{DEFAULTSORT:Filipov, Roman}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1984]]
[[Rummad:Marvioù 2018]]
[[Rummad:Soudarded Rusia]]
[[Rummad:Brezel diabarzh Siria]]
[[Rummad:Tud emlazhet]]
axrvv8ddodjcj9le4gwxk141wizm52a
Porched:Armoù-tan
0
170211
2194054
2194040
2026-06-27T15:55:21Z
Kestenn
14086
2194054
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stechkin APS]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Lee Precision]] • [[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
g79v2ymwasrtxtc16qgdif4r8kdhxh3
2194075
2194054
2026-06-28T08:55:30Z
Kestenn
14086
2194075
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stechkin APS]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Lee Precision]] • [[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
k3r23zvmsc4e7h55mzaw7rt1na575x7
Makarov (pistolenn)
0
171712
2194071
2193820
2026-06-28T08:39:10Z
Kestenn
14086
2194071
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Pistolenn Makarov|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Makarov (28034065).jpeg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''Makarov''' gant he c'hartouchennoù
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{URSS}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober/daou-ober
|-
! scope="row" |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-
! scope="row" |[[Munision]]
|[[9 × 18 mm Makarov]]
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|Abaoe 1949
|-
! scope="row" |Mare implij
|Abaoe 1951 e Nerzhioù armet an URSS hag e arme [[Rusia]] war-lerc'h
|-
! scope="row" |[[Meneger GRAU]]
|56-A-125
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! scope="row" |Mas (hep kartouchenn)
|0,660 kg
|-
! scope="row" |Hirder
|160 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|91 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Hed-tenn pleustrek
|50 m
|-
! scope="row" |Hed-tenn efedus
|20-30 m
|-
! scope="row" |Tizh ar boledoù V<sub>0</sub>
|315 m/s
|-
! scope="row" |Endalc'h
|Karger fiñv 8 kartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''bistolenn Makarov''', anvet ivez '''PM''' ([[rusianeg]] : Пистолет Макарова, ''Pistolet Makarova'') zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]], krouet e 1948 en [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] gant [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] evit pourveziañ an [[Lu Ruz|Arme Ruz]]. Awenet eo gant ar pistolennoù [[Walther PP]] ha [[Walther PPK]]. Kambret eo evit ar munisionoù 9 × 18 mm Makarov ha mont a ra en-dro gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|argil berr]]. Un arm bihan eo, ha fiziaploc'h evit an [[Tokarev TT 33]] implijet araozañ gant Soviediz.
== Implij ==
[[Restr:Makarov Pistol Users.png|kleiz|thumb|200x200px|Kartenn warni implijerien ar Makarov e glas.]]
Kemeret he deus plas an [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] evel arm-dorn standart an arme soviedel e 1951. Produet eo bet dindan aotre e holl vroioù [[Pakt Varsovia]]. Implijet e vez hiziv an deiz c'hoazh gant an arme rusian ha gant armeoù all<ref>{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 91</ref>. E 2020 ez eus bet roet gant Estonia {{formatnum:7000}} skouerenn anezho da Ukraina<ref>{{En}} PONOMARENKO Illia, ''[https://archive.kyivpost.com/ukraine-politics/estonia-hands-over-2400-makarov-pistols-to-ukraine.html Estonia gives 2,400 Makarov pistols to Ukraine]'', Kyiv Post, 07/07/2020 (lennet d'an 30/10/2024)</ref>.
Kaset e veze ivez gant an [[Astraer|egoraerien]] soviedat, dezhe da c'hellet dreistbevañ betegoût e touarjent en ur vro c'houez en ur zistreiñ war an Douar. Kemeret e voe plas ar Makarov gant an [[TP-82]] evit an implij-se adalek 1986<ref>'''{{En}}''' PIKE Travis, ''TP-82 Cosmonaut Survival Pistol: Russia’s space gun'' ([https://web.archive.org/web/20220121110808/https://www.sandboxx.us/blog/tp-82-cosmonaut-survival-pistol-russias-space-gun/ diellet]), Sandboxx, 19/01/2022 (lennet d'an 30/10/2024)</ref>.
Elfennoù an arm zo bet adimplijet er bistolenn [[PSS (pistolenn)|PSS]] krouet e deroù ar bloavezhioù 1980<ref>{{En}} POPENKER Maxim, [https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/russia-semi-automatic-pistols/pss-besshumnyj-eng/ ''The PSS silent special pistol (USSR/Russia)''], Modern Firearms (lennet d'an 03/09/2025)</ref>.
== Er sevenadur ==
Abalamour d'e implij ledan er bloc'had soviedel e c'haller gwelet ar Makarov e meur a film pe stiradoù. E-touez a re vrudetañ anezhe emañ ''[[Tommorow Never Dies]]'' (1997), ''[[The World Is Not Enough]]'' (1999), ''[[Lord of War]]'' (2005), ''[[Hitman (film, 2007)|Hitman]]'' (2007), ''[[Red Dawn (film, 2012)|Red Dawn]]'' (2012) ha ''[[OSS 117 : Alerte rouge en Afrique noire]]'' (2021)<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Makarov_PM Makarov PM]'', IMFDB (lennet d'an 03/09/2025)</ref>.
Ar PSS a c'haller implijout e c'hoarioù video eus ar rummadoù ''[[Metal Gear Solid]]'' ha ''[[Call of Duty]]'', hag e ''[[World of Guns: Gun Disassembly]]''<ref name=":0" />''.''
== Levrlennadur ==
* {{En}} BROWN Henry C., WHITE Cameron S., ''The Makarov Pistol: Soviet Union and East Germany'', Edwin H. Lowe Publishing, 2016, 134 p., ISBN 978-0994168238
* {{En}} THOMPSON Leroy, ''Soviet Pistols: Tokarev, Makarov, Stechkin and others'', Osprey Publishing, 2022, 80 p., ISBN 978-1472853486
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù URSS]]
[[Rummad:Armoù Rusia]]
[[Rummad:Armoù brezel Ukraina]]
nfjnfph7vfs3br27uizhc2j7qlw92ti
2194076
2194071
2026-06-28T08:55:46Z
Kestenn
14086
2194076
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Pistolenn Makarov|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Makarov (28034065).jpeg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''Makarov''' gant he c'hartouchennoù
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{URSS}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober/daou-ober
|-
! scope="row" |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-
! scope="row" |[[Munision]]
|[[9 × 18 mm Makarov]]
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|Abaoe 1949
|-
! scope="row" |Mare implij
|Abaoe 1951 e Nerzhioù armet an URSS hag e arme [[Rusia]] war-lerc'h
|-
! scope="row" |[[Meneger GRAU]]
|56-A-125
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! scope="row" |Mas (hep kartouchenn)
|0,660 kg
|-
! scope="row" |Hirder
|160 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|91 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Hed-tenn pleustrek
|50 m
|-
! scope="row" |Hed-tenn efedus
|20-30 m
|-
! scope="row" |Tizh ar boledoù V<sub>0</sub>
|315 m/s
|-
! scope="row" |Endalc'h
|Karger fiñv 8 kartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''bistolenn Makarov''', anvet ivez '''PM''' ([[rusianeg]] : Пистолет Макарова, ''Pistolet Makarova'') zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]], krouet e 1948 en [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] gant [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] evit pourveziañ an [[Lu Ruz|Arme Ruz]]. Awenet eo gant ar pistolennoù [[Walther PP]] ha [[Walther PPK]]. Kambret eo evit ar munisionoù 9 × 18 mm Makarov ha mont a ra en-dro gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|argil berr]]. Un arm bihan eo, ha fiziaploc'h evit an [[Tokarev TT 33]] implijet araozañ gant Soviediz.
== Implij ==
[[Restr:Makarov Pistol Users.png|kleiz|thumb|200x200px|Kartenn warni implijerien ar Makarov e glas.]]
Kemeret he deus plas an [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] evel arm-dorn standart an arme soviedel e 1951. Produet eo bet dindan aotre e holl vroioù [[Pakt Varsovia]]. Implijet e vez hiziv an deiz c'hoazh gant an arme rusian ha gant armeoù all<ref>{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 91</ref>. E 2020 ez eus bet roet gant Estonia {{formatnum:7000}} skouerenn anezho da Ukraina<ref>{{En}} PONOMARENKO Illia, ''[https://archive.kyivpost.com/ukraine-politics/estonia-hands-over-2400-makarov-pistols-to-ukraine.html Estonia gives 2,400 Makarov pistols to Ukraine]'', Kyiv Post, 07/07/2020 (lennet d'an 30/10/2024)</ref>.
Kaset e veze ivez gant an [[Astraer|egoraerien]] soviedat, dezhe da c'hellet dreistbevañ betegoût e touarjent en ur vro c'houez en ur zistreiñ war an Douar. Kemeret e voe plas ar Makarov gant an [[TP-82]] evit an implij-se adalek 1986<ref>'''{{En}}''' PIKE Travis, ''TP-82 Cosmonaut Survival Pistol: Russia’s space gun'' ([https://web.archive.org/web/20220121110808/https://www.sandboxx.us/blog/tp-82-cosmonaut-survival-pistol-russias-space-gun/ diellet]), Sandboxx, 19/01/2022 (lennet d'an 30/10/2024)</ref>.
Elfennoù an arm zo bet adimplijet er bistolenn [[PSS (pistolenn)|PSS]] krouet e deroù ar bloavezhioù 1980<ref>{{En}} POPENKER Maxim, [https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/russia-semi-automatic-pistols/pss-besshumnyj-eng/ ''The PSS silent special pistol (USSR/Russia)''], Modern Firearms (lennet d'an 03/09/2025)</ref>.
== Er sevenadur ==
Abalamour d'e implij ledan er bloc'had soviedel e c'haller gwelet ar Makarov e meur a film pe stiradoù. E-touez a re vrudetañ anezhe emañ ''[[Tommorow Never Dies]]'' (1997), ''[[The World Is Not Enough]]'' (1999), ''[[Lord of War]]'' (2005), ''[[Hitman (film, 2007)|Hitman]]'' (2007), ''[[Red Dawn (film, 2012)|Red Dawn]]'' (2012) ha ''[[OSS 117 : Alerte rouge en Afrique noire]]'' (2021)<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Makarov_PM Makarov PM]'', IMFDB (lennet d'an 03/09/2025)</ref>.
Ar PSS a c'haller implijout e c'hoarioù video eus ar rummadoù ''[[Metal Gear Solid]]'' ha ''[[Call of Duty]]'', hag e ''[[World of Guns: Gun Disassembly]]''<ref name=":0" />''.''
== Levrlennadur ==
* {{En}} BROWN Henry C., WHITE Cameron S., ''The Makarov Pistol: Soviet Union and East Germany'', Edwin H. Lowe Publishing, 2016, 134 p., ISBN 978-0994168238
* {{En}} THOMPSON Leroy, ''Soviet Pistols: Tokarev, Makarov, Stechkin and others'', Osprey Publishing, 2022, 80 p., ISBN 978-1472853486
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù URSS]]
[[Rummad:Armoù Rusia]]
[[Rummad:Armoù brezel Ukraina]]
slj7k2nyz5e3lhzbhojmjiwvvccqt2k
9 × 18 mm Makarov
0
171749
2194068
2193140
2026-06-28T07:15:15Z
Kestenn
14086
2194068
wikitext
text/x-wiki
{{Droukveskañ|9 × 18 mm Ultra}}
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|9 × 18 mm Makarov|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:9mmMakarov.jpg|liamm=Restr:9mmMakarov.jpg|alt=9 × 18 mm Makarov|frameless|250x250px]] <br /><br />Ur gartouchenn '''9 × 18 mm Makarov'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" | Bro orin
|{{URSS}}
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Bloavezh krouidigezh
|1946
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|9,27 mm
|-
! scope="row" |Ø trogleuziñ
|9 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|9,91 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|9,95 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|9,95 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,25 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|18,10 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|25 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|3 - 7 g (standard da 6 g)
|-
! scope="row" |Tizh mont e-maez V<sub>0</sub>
|305 - 564 m/s
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|286 - 464 J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|SP
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
An '''9 × 18 mm Makarov''' (pe '''9 mm Makarov''' hervez ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]) zo ur [[munision]] soviedel evit ar [[Pistolenn|pistolennoù]] savet e 1946 gant Boris V. Semin hag implijet adalek 1951 gant armeoù broioù [[Pakt Varsovia]].
Al labour evit sevel ar gartouchenn a grogas un tammig a-raok an [[Eil Brezel-bed]], met ar brezel a lakaas harz war an enklaskoù, a adkrogas e 1945 hepken. Izeloc'hik eo galloud an 9 mm Makarov evit hini an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] implijet e kalz broioù all, met an doktrin soviedat goude 1945 ne leze ket kalz plas d'ar [[Pistolenn-vindrailher|pistolennoù-mindrailher]], ha diezhomm e oa ur gartouchenn c'halloudus neuze, pa c'houlenn gwikefre an armoù-mañ muioc'h a energiezh. Boledoù standart an 9 mm Makarov a zo gwisket, met reoù emledus a voe pourveziet d'ar c'h[[KGB]] da vare [[C'hoarioù Olimpek hañv 1980|C'hoarioù Olimpek Moskov e 1980]]. Savet e oant evit bezañ implijet war-vourzh kirri-nij<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/cartridge/9x18-makarov-pm/ 9×18 Makarov PM]'', Modern Firearms (lennet d'an 30/06/2025)</ref>.
== Implij ==
E-touez an nebeud armoù kambret e 9 mm Makarov e kaver pistolennoù evel ar [[Makarov (pistolenn)|Makarov]], an FB P-64, an FB P-83, ar [[CZ 82]] pe ar [[APS (pistolenn)|Stechkin]], ha [[Pistolenn-vindrailher|pistolennoù-mindrailher]] evel an FB PM-63 pe ar [[Škorpion vz. 61]]. Ouzhpenn URSS e rae armeoù [[Republik Demokratel Alamagn|Alamagn ar Reter]], [[Polonia]], [[Hungaria]], [[Bulgaria]] ha [[Roumania]] gant an 9 mm Makarov da vare ar [[Brezel Yen]]<ref>{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, p. 803</ref>. Produet e vez c'hoazh evit arme [[Rusia]], hag implijet e vez c'hoazh e kalz broioù bet en [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] gwechall, daoust m'emañ an 9 mm Parabellum o tapout he flas tamm-ha-tamm.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/tabivcal-fr-page23.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù URSS]]
d17nbh2nccf204druksjza3qia9az9j
2194069
2194068
2026-06-28T07:15:38Z
Kestenn
14086
/* Implij */
2194069
wikitext
text/x-wiki
{{Droukveskañ|9 × 18 mm Ultra}}
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|9 × 18 mm Makarov|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:9mmMakarov.jpg|liamm=Restr:9mmMakarov.jpg|alt=9 × 18 mm Makarov|frameless|250x250px]] <br /><br />Ur gartouchenn '''9 × 18 mm Makarov'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" | Bro orin
|{{URSS}}
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Bloavezh krouidigezh
|1946
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|9,27 mm
|-
! scope="row" |Ø trogleuziñ
|9 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|9,91 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|9,95 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|9,95 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,25 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|18,10 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|25 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|3 - 7 g (standard da 6 g)
|-
! scope="row" |Tizh mont e-maez V<sub>0</sub>
|305 - 564 m/s
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|286 - 464 J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|SP
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
An '''9 × 18 mm Makarov''' (pe '''9 mm Makarov''' hervez ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]) zo ur [[munision]] soviedel evit ar [[Pistolenn|pistolennoù]] savet e 1946 gant Boris V. Semin hag implijet adalek 1951 gant armeoù broioù [[Pakt Varsovia]].
Al labour evit sevel ar gartouchenn a grogas un tammig a-raok an [[Eil Brezel-bed]], met ar brezel a lakaas harz war an enklaskoù, a adkrogas e 1945 hepken. Izeloc'hik eo galloud an 9 mm Makarov evit hini an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] implijet e kalz broioù all, met an doktrin soviedat goude 1945 ne leze ket kalz plas d'ar [[Pistolenn-vindrailher|pistolennoù-mindrailher]], ha diezhomm e oa ur gartouchenn c'halloudus neuze, pa c'houlenn gwikefre an armoù-mañ muioc'h a energiezh. Boledoù standart an 9 mm Makarov a zo gwisket, met reoù emledus a voe pourveziet d'ar c'h[[KGB]] da vare [[C'hoarioù Olimpek hañv 1980|C'hoarioù Olimpek Moskov e 1980]]. Savet e oant evit bezañ implijet war-vourzh kirri-nij<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/cartridge/9x18-makarov-pm/ 9×18 Makarov PM]'', Modern Firearms (lennet d'an 30/06/2025)</ref>.
== Implij ==
E-touez an nebeud armoù kambret e 9 mm Makarov e kaver pistolennoù evel ar [[Makarov (pistolenn)|Makarov]], an FB P-64, an FB P-83, ar [[CZ 82]] pe ar [[APS (pistolenn)|Stetchkin]], ha [[Pistolenn-vindrailher|pistolennoù-mindrailher]] evel an FB PM-63 pe ar [[Škorpion vz. 61]]. Ouzhpenn URSS e rae armeoù [[Republik Demokratel Alamagn|Alamagn ar Reter]], [[Polonia]], [[Hungaria]], [[Bulgaria]] ha [[Roumania]] gant an 9 mm Makarov da vare ar [[Brezel Yen]]<ref>{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, p. 803</ref>. Produet e vez c'hoazh evit arme [[Rusia]], hag implijet e vez c'hoazh e kalz broioù bet en [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] gwechall, daoust m'emañ an 9 mm Parabellum o tapout he flas tamm-ha-tamm.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/tabivcal-fr-page23.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù URSS]]
8mh5mci5ewx4jjpsryuljgkd5asqarn
Nikolay Fyodorovitch Makarov
0
174103
2194072
2177169
2026-06-28T08:53:34Z
Kestenn
14086
2194072
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nikolay Fyodorovich Makarov.jpg|dehou|200x200px]]
'''Nikolay Fyodorovitch Makarov''' ([[rusianeg]] : Никола́й Фёдорович Мака́ров), ganet d’an 22 a viz Mae 1914 e [[Sasovo]] ([[Gouarnamant Tambov]], [[Impalaeriezh Rusia]]) ha marvet d’an 13 a viz Mae 1988 e [[Toula (Rusia)|Toula]] ([[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia|RSKS Rusia]], [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]]), a oa un ijinour soviedat brudet evit bezañ savet ar [[Makarov (pistolenn)|bistolenn Makarov]], bet arm-dorn standart an [[Arme Ruz]] adalek 1951 hag implijet c’hoazh gant [[Nerzhioù lu Rusia|arme Rusia]] hiziv an deiz.
== Buhez ==
Ganet e voe Makarov e Sasovo, en ur familh labourerien an hent-houarn. E Skol-veur Mekanikerezh Toula e oa o studiañ pa voe aloubet URSS gant nerzhioù an [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo|Ahel]] e 1942. Kregiñ a reas neuze da labourat e uzin mekanikoù Zagorski, a voe dilec’hiet da [[oblast Kirov]] un tammig goude evit tec’hout dirak araokadennoù an [[Wehrmacht|arme alaman]]<ref name=":0">{{Ru}} ''[https://www.museum-arms.ru/about/tula-armory/detail.php?ELEMENT_ID=60 Макаров Николай Федорович (09.05.1914 - 13.05.1988)]'', war lec'hienn Mirdi Armoù Toula (lennet d'an 10/03/2025)</ref>.
E 1944 e tistroas Makarov da Doula, hag er bloaz war-lerc’h e krogas da gemer perzh en ur genstrivadeg aozet evit kavout arm-dorn nevez an Arme Ruz. Ar bistolenn a savas, awenet gant ar [[Walther PP]] alaman, a c’hounezas, ha degemeret e voe en arme adalek 1951<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/russia-semi-automatic-pistols/makarov-pmpmm-eng/ Makarov PM/PMM]'', Modern Firearms (lennet d'an 10/03/2025)</ref>. Kenderc’hel a reas Makarov da ijinañ [[Arm-tan|armoù-tan]] e [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|uzin Toula]] betek e retret e 1974. Sammañ a reas kiriegezhioù politikel war-lerc’h, betek e varv diwar un taol en e galon e 1988<ref name=":0" />.
[[Restr:Makarov (28034065).jpeg|kleiz|thumb|180x180px|Ur bistolenn Makarov]]
== Armoù ijinet ==
* [[Makarov (pistolenn)|pistolenn Makarov]] (implijet gant an Arme Ruz adalek 1951)
* kanol [[Afanasev Makarov AM-23]], asambles gant [[Nikolay Afanasyev]] (implijet adalek 1953)
* misiloù enep-tankoù [[9K111 Fagot]] (implijet adalek 1970) ha [[9M113 Konkours]] (implijet adalek 1974)
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:Makarov, Nikolai Fiodorovitch}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1914]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]
[[Rummad:Krouerien armoù-tan]]
[[Rummad:Ijinourien URSS]]
58bg3ult48jv0fu1vx60cm124j6wb2m
2194073
2194072
2026-06-28T08:54:01Z
Kestenn
14086
Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Nikolai Fiodorovitch Makarov]] da [[Nikolay Fyodorovitch Makarov]]: Treuzlizherennadur ar rusianeg
2194072
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nikolay Fyodorovich Makarov.jpg|dehou|200x200px]]
'''Nikolay Fyodorovitch Makarov''' ([[rusianeg]] : Никола́й Фёдорович Мака́ров), ganet d’an 22 a viz Mae 1914 e [[Sasovo]] ([[Gouarnamant Tambov]], [[Impalaeriezh Rusia]]) ha marvet d’an 13 a viz Mae 1988 e [[Toula (Rusia)|Toula]] ([[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia|RSKS Rusia]], [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]]), a oa un ijinour soviedat brudet evit bezañ savet ar [[Makarov (pistolenn)|bistolenn Makarov]], bet arm-dorn standart an [[Arme Ruz]] adalek 1951 hag implijet c’hoazh gant [[Nerzhioù lu Rusia|arme Rusia]] hiziv an deiz.
== Buhez ==
Ganet e voe Makarov e Sasovo, en ur familh labourerien an hent-houarn. E Skol-veur Mekanikerezh Toula e oa o studiañ pa voe aloubet URSS gant nerzhioù an [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo|Ahel]] e 1942. Kregiñ a reas neuze da labourat e uzin mekanikoù Zagorski, a voe dilec’hiet da [[oblast Kirov]] un tammig goude evit tec’hout dirak araokadennoù an [[Wehrmacht|arme alaman]]<ref name=":0">{{Ru}} ''[https://www.museum-arms.ru/about/tula-armory/detail.php?ELEMENT_ID=60 Макаров Николай Федорович (09.05.1914 - 13.05.1988)]'', war lec'hienn Mirdi Armoù Toula (lennet d'an 10/03/2025)</ref>.
E 1944 e tistroas Makarov da Doula, hag er bloaz war-lerc’h e krogas da gemer perzh en ur genstrivadeg aozet evit kavout arm-dorn nevez an Arme Ruz. Ar bistolenn a savas, awenet gant ar [[Walther PP]] alaman, a c’hounezas, ha degemeret e voe en arme adalek 1951<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/russia-semi-automatic-pistols/makarov-pmpmm-eng/ Makarov PM/PMM]'', Modern Firearms (lennet d'an 10/03/2025)</ref>. Kenderc’hel a reas Makarov da ijinañ [[Arm-tan|armoù-tan]] e [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|uzin Toula]] betek e retret e 1974. Sammañ a reas kiriegezhioù politikel war-lerc’h, betek e varv diwar un taol en e galon e 1988<ref name=":0" />.
[[Restr:Makarov (28034065).jpeg|kleiz|thumb|180x180px|Ur bistolenn Makarov]]
== Armoù ijinet ==
* [[Makarov (pistolenn)|pistolenn Makarov]] (implijet gant an Arme Ruz adalek 1951)
* kanol [[Afanasev Makarov AM-23]], asambles gant [[Nikolay Afanasyev]] (implijet adalek 1953)
* misiloù enep-tankoù [[9K111 Fagot]] (implijet adalek 1970) ha [[9M113 Konkours]] (implijet adalek 1974)
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:Makarov, Nikolai Fiodorovitch}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1914]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]
[[Rummad:Krouerien armoù-tan]]
[[Rummad:Ijinourien URSS]]
58bg3ult48jv0fu1vx60cm124j6wb2m
Pistolenn aotomatek
0
177395
2194067
2164221
2026-06-28T07:14:46Z
Kestenn
14086
2194067
wikitext
text/x-wiki
{{Droukveskañ|Pistolenn-vindrailher}}
Ur '''bistolenn aotomatek''' zo un [[arm-dorn]] gouest da dennañ en ur mod aotomatek (a-dennadegoù, en ur bouezañ war an [[Draen (armoù)|draen]] hep sevel e viz etre daou denn). Armoù rouez int, kar stumm bihan ha kanol berr ar [[Pistolenn|pistolennoù]] n'int ket soñjet evit tennañ a-dennadegoù. Peurliesañ int savet evit ezhommoù [[nerzhioù ispisial]] evel pe [[Gward-korf|gwarded-korf]] o dez ezhomm da gaout armoù bihan, aes da guzhat, met gant ul [[lusk-tennañ]] uhel evit gellet respont da argadourien pourveziet gant armoù aotomatek. Ul [[Lamm (arm-tan)|lamm]], a c'haller divontañ pe plegañ, a gaver warne a-wechoù evit stabilaat an tennoù.
== Skouerioù ==
[[Restr:VP70Mphoto.jpg|thumb|Un Heckler & Koch VP70.]]
Kalz pistolennoù aotomatek zo deveret eus pistolennoù damaotomatek kemmet evit aotreiñ an tennadegoù. Gellet a rae menegiñ, en urzh kronologel :
* ar Repetierpistole M1912/P16 (1915), deveret eus ar [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] ;
* ar Mauser M1932/M712 (1932), savet diwar ar [[Mauser C96]] ;
* ar [[APS (pistolenn)|Stetchkin]] soviedel (1951) ;
* ar [[Škorpion vz. 61]] (1959) ;
* ar Beretta M951R, deveret eus ar [[Beretta 951|Beretta M1951]] ;
* ar [[MAC-10]] ;
* an [[HK VP70]] ;
* ar Beretta 93R, deveret eus ar [[Beretta 92]] ;
* ar Micro Uzi (1986), diwar an [[Uzi]] ;
* ar [[Glock (pistolenn)|Glock 18]] ;
* ar [[CZ 75|CZ 75 Automatic]].
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Seurtoù armoù-tan]]
7a62o150vv2bamud0rtn1vjchm424ad
Toulskiy Oroujeyniy Zavod
0
177811
2194078
2194041
2026-06-28T08:57:05Z
Kestenn
14086
2194078
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:TULA LOGO.png|thumb|Logo an embregerezh.]]
'''Toulskiy Oroujeyniy Zavod''' (e [[rusianeg]] : '''''Тульский оружейный завод''''', ''Uzin armoù Toula''), anavezet dindan an anv '''TOZ''' ivez, zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] [[Rusia|rusian]]. Savet e voe da gentañ evel un arsanailh gant an tsar [[Pêr Iañ (Rusia)|Pêr Iañ]] e 1712, e kêr [[Toula (Rusia)|Toula]]. Kemer a reas e anv a-vremañ goude donedigezh ar [[Sovied (kuzulioù)|Soviedoù]] er galloud.
Etre miz Kerzu 1941 ha 1945 e rankas bezañ dilojet abalamour da aloubadeg ar vro gant an [[Trede Reich]]. En e istor e produas kalz armoù hiniennel bet standart en armeoù rusian ha soviedel. Ijinourien vrudet evel [[Fyodor Tokarev]]<ref>'''{{En}}''' SCHREIER Philip, ''[https://www.shootingillustrated.com/content/the-classics-the-tokarev-handgun/ The Classics: The Tokarev Handgun]'', Shooting Illustrated, 28/05/2024 (lennet d'ar 25/11/2025)</ref> ha [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]]<ref>'''{{Ru}}''' ''[https://www.museum-arms.ru/about/tula-armory/detail.php?ELEMENT_ID=60 Макаров Николай Федорович (09.05.1914 - 13.05.1988)]'', war lec'hienn Mirdi Armoù Toula (lennet d'ar 25/11/2025)</ref> a labouras ennañ ivez. [[Rostec'h]] zo perc'henn warnañ hiziv an deiz.
== Armoù produet ==
E-touez an armoù produet gant TOZ emañ da skouer :
* ar revolverioù [[Nagant M1895]]
* ar pistolennoù [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] ha [[Tokarev TT 33]]
* ar fuzuilhoù [[Mosin-Nagant]], [[SKS]], [[SVT-40]]
* ar fuzuilhoù-arsailh [[AK-74]]. O c'hartouchennoù [[5,45 × 39 mm M74|5,45 × 39 mm]] a voe produet en uzin Toula evit ar wech kentañ ivez<ref>'''{{Fr}}''' STENG E., ''La cartouche de 5,45x39mm pour AK-74'', Cibles n° 654, miz Kerzu 2024, pp. 36-42</ref>.
* ar fuzuilhoù flour o c'hanol evel an [[TOZ-34]]
* ar mindrailherezioù ponner [[DChK]]
* ar c'hontilli-pistolenn [[NRS-2]]
* an arm-dorn kuzhet [[TKB-506]]
[[Restr:2012. Марка России 1555.jpg|dehou|frameless|124x124px]]
== Er sevenadur ==
* un timbr a zo bet embannet e Rusia evit 300{{Vet}} bloavezh an embregerezh.
== Levrlennadur ==
* ''[https://www.prlib.ru/en/node/434796 Deskrivadur uzin armoù Toula]'' (e rusianeg), skrivet gant Jozef Hamel, embannet e 1826, da lenn enlinenn war lec'hienn Levraoueg prezidantel Rusia (gwelet d'ar 25/11/2025)
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù Rusia]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1712]]
fm0nnobev1w7k70c5ol4876541ebs0f
Sasovo
0
178785
2194077
2177172
2026-06-28T08:56:35Z
Kestenn
14086
2194077
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Welcome sign in Sasovo, Ryazan Oblast, Russia.jpg|thumb|Ur bannell-degemer e mont e-barzh Sasovo.]]
'''Sasovo''' ([[rusianeg]] : Са́сово) zo ur gêr e [[oblast Ryazan]], e [[Rusia]]. 28.118 annezad he doa e 2010.
== Tud ==
* [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] (1914-1988), armeurer, ganet eno.
* [[Viktor Zolotov]] (ganet eno e 1954), soudard, rener ar [[Rosgvardiya]] (Gward Broadel).
[[Rummad:Kêrioù oblast Ryazan]]
n7ak845e8z2prjicdaz7hijkzhj98q4
Charles Sidney Eichab
0
180498
2194055
2193952
2026-06-27T16:49:10Z
Dakbzh
58931
2194055
wikitext
text/x-wiki
'''Charles Sidney Eichab''' a zo bet ganet e 1979 e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/19900333 FIDE]</ref>.<br/>Danvez Mestr (CM) eo abaoe 2008, Stummer FIDE abaoe 2010, Stummer Skol abaoe 2023, Tredeog FIDE abaoe 2017<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200051 E fichennFIDE]</ref>.<br/>1 945 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 1 963 e renk ''Fonnapl'' ha 1 981 e renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200051 E fichennFIDE]</ref>.<br/>2 200 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eichab_Charles%20Sidney/68119 E c'hoari e Chess Base]</ref>.
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad Afrika ====
C'hoariet en deus div wezh.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù
|-
|Gwengolo 2007||6||{{Namibia}}, [[Windhoek]]||2,5/9 (+ 2, = 1, - 6)||27,8||44/48||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-africa/afr-2007.html 6th African Chess Championship :: Windhoek 2007 – Olimp Base]</ref>.
|-
|Mae 2018||16||{{Zambia}}, [[Livingstone]]||3,5/9 (+ 2, = 3, - 4)||25,7||26 (rampo)/30||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-africa/afr-2018.html 14th African Chess Championship :: Livingstone 2018 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== C'hoarioù panafrikan ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]] .
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2007||1||9||{{Aljeria}}, [[Aljer]]||4,5/11 (+ 3, = 3 , - 5)||40,9||12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007f/2007nam.html 9th All-Africa Games (chess - men): Algiers 2007 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2011||3||10||{{Mozambik}}, [[Maputo]]||3/9 (+ 0, = 6, - 3)||33,3||13||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011f/2011nam.html 10th All-Africa Games (chess - men): Maputo 2011 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus meur a wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù
|-
|1998||erlec'hier 2||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||2/8 (+ 1, = 2 , - 5)||25||38||-||103||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998/1998nam.html 33rd Chess Olympiad: Elista 1998 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2002||3||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||6,5/12 (+ 5, = 3, - 4)||54,2||56||-||119||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2004||1||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,9||92||-||107||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004/2004nam.html 36th Chess Olympiad: Calvia 2004 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2006||1||37||{{Italia}}, [[Torino]]||5/12 (+ 3, = 4, - 5)||41,7||105||-||131||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2006/2006nam.html 37th Chess Olympiad: Turin 2006 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2008||3||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||4,5/10 (+ 4, = 1, - 5)||45||121||-||123||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2008/2008nam.html 38th Chess Olympiad: Dresden 2008 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2010||1||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/10 (+ 2, = 2, - 6)||30||129||-||126||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010/2010nam.html 39th Chess Olympiad: Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>
|-
|2012||1||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 4, = 5, - 1)||65||118||-||139||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nam.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2014||2||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||117||-||131||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014/2014nam.html 41st Chess Olympiad: Tromsø 2014 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2016||1||42||{{Azerbaidjan}}, [[Bakou]]||3,5/10 (+ 3, = 1, - 6)||35||128||-||122||-|| <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2016/2016nam.html 42nd Chess Olympiad: Baku 2016 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2018||4||43||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||4/9 (+ 3, = 2, - 4)||44,4||120||-||128||-|| <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nam.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018]</ref>.
|-
|2022||2||44||{{India}}, [[Chennai]]||3,5/8 (+ 3, = 1, - 4) ||43,8||38||115||-||105||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022/2022nam.html 44rd Chess Olympiad: Chennai 2022]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=161467 E c'hoari e Chess Games]</ref>
|-
|2024||-||45||{{Hungaria}}, [[Budapest]]||-||-||-||-||-||-||-|
<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=161467 E c'hoari e Chess Games]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15200051 E fichenn FIDE]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eichab_Charles%20Sidney/68119 E c'hoari e Chess Base]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Charles_Sidney_Eichab E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Eichab, Charles Sidney}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1979]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]
k4ct8xxc0f6eoa8t24m3j42lup37pcd
John Swinney
0
180548
2194061
2193896
2026-06-27T21:58:40Z
PAAR29
91608
2194061
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Skeudenn:First Minister John Swinney (cropped).jpg|thumb|Poltred ofisiel John Swinney (2026)]]
'''John Ramsay Swinney''' ([[Glasgow]], {{deiziad|13|Ebrel|1964}}) zo ur [[politiker]] [[Bro-Skos|skosat]].
E miz Mae 2024 e voe dilennet da brezidant an [[Strollad Broadel Skos|SNP]] war-lerc’h [[Humza Yousaf]], ha d’an {{deiziad|8|Mae|2024}} e voe dilennet da gentañ ministr Bro-Skos. Bet e oa dija e-penn an SNP etre 2000 ha 2004.
== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://www.johnswinney.scot/ Lec'hienn ofisiel]
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT: Swinney, John}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1964]]
[[Rummad:Politikourien Bro-Skos]]
peain49m3dgivohioq5vcfjr0j5l77u
Helmuth Leicher
0
180563
2194056
2026-06-27T20:42:39Z
Dakbzh
58931
+ Boulc'het.
2194056
wikitext
text/x-wiki
'''Helmuth Leicher''' a zo bet ganet e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo
<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 200 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichennFIDE]</ref>,<br/> e renk Elo ''Standard'' eo ivez uhelañ<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eichab_Charles%20Sidney/68119 E c'hoari e Chess Base]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2000||2||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||26||-||109||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000/2000nam.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 – Olimp Base]</ref>.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichenn FIDE]
{{DEFAULTSORT:Helmuth Leicher}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]
cmc3cezd8pumpeil2dk6fxihuma7i3y
2194057
2194056
2026-06-27T20:43:20Z
Dakbzh
58931
2194057
wikitext
text/x-wiki
'''Helmuth Leicher''' a zo bet ganet e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo
<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 200 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichennFIDE]</ref>,<br/> e renk Elo ''Standard'' eo ivez uhelañ<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eichab_Charles%20Sidney/68119 E c'hoari e Chess Base]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2000||2||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||26||-||109||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000/2000nam.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichenn FIDE]
{{DEFAULTSORT:Helmuth Leicher}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]
di2g6gkeoeexrvuo2kyg1zqxq206dq7
2194058
2194057
2026-06-27T20:45:09Z
Dakbzh
58931
2194058
wikitext
text/x-wiki
'''Helmuth Leicher''' a zo bet ganet e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo
<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 200 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichennFIDE]</ref>,<br/> e renk Elo ''Standard'' eo ivez uhelañ<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eichab_Charles%20Sidney/68119 E c'hoari e Chess Base]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2000||2||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||26||-||109||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000/2000nam.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichenn FIDE]
{{DEFAULTSORT:Leicher, Helmut}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]
8hzrdt8nyon8lkde1ast8hc1pchweie
2194063
2194058
2026-06-28T06:21:40Z
Dakbzh
58931
+ Astenn ha kempenn.
2194063
wikitext
text/x-wiki
'''Helmuth Leicher''' a zo bet ganet e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo
<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 200 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichennFIDE]</ref>,<br/> e renk Elo ''Standard'' eo ivez uhelañ<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Leicher_Helmuth/147225 E c'hoari e Chess Base]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2000||2||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||26||-||109||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000/2000nam.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichenn FIDE]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Leicher_Helmuth/147225 E c'hoari e Chess Base]</ref>
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Helmuth_Leicher E c'hoari e 365 Chess]</ref>
{{DEFAULTSORT:Leicher, Helmut}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]
ohqud8cgadokkxm45qelsv11htc1pyn
2194083
2194063
2026-06-28T10:23:40Z
Dakbzh
58931
2194083
wikitext
text/x-wiki
'''Helmuth Leicher''' a zo bet ganet e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo
<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 200 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichennFIDE]</ref>,<br/> e renk Elo ''Standard'' eo ivez uhelañ<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Leicher_Helmuth/147225 E c'hoari e Chess Base]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|2000||2||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||26||-||109||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000/2000nam.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200060 E fichenn FIDE]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Leicher_Helmuth/147225 E c'hoari e Chess Base]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Helmuth_Leicher E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Leicher, Helmut}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]
fadj0glu3zj3c5os11ldfys5t9iclfp
Koufr (disheñvelout)
0
180564
2194060
2026-06-27T21:57:41Z
Ch. Rogel
46
Pajenn disheñvelout koufr
2194060
wikitext
text/x-wiki
Ober a reer gant '''koufr''' evit menegiñ un [[arrebeuri]] pe ur [[boest|voest]] bras a-walc'h a gaver pe en un ti pe war ur wikefre hezoug pe ur [[karbed|c'harbed]].
* Arrebeuri
Ouzhpenn ar '''c'houfroù''' a c'helled kavout, koulz er [[palez]]ioù hag en tiez gwezhall, evit enderc'hel ar pep retañ d'an annezerien ez eus bet ijinet koufroù arbennik :
** koufr-beaj
** [[koufr-houarnet]]
Ober a reer [[koufrig]]où eus ar seurt boestoù a vez fardet evit gwareziñ traoù bihan hag ar [[bravig]]où
* [[Dezougerezh]] ha mekanikerezh
Meur ar garbed a zo un advoest vras pe vihan gantañ, ken e c'heller lakaat enni pep tra da vezañ dezouget. War mekanikoù zo e kaver koufroù evit enderc'hel ae gwikefreoù. Sellit ouzh [[koufr (dezougerezh)]]
* Arkitektouriezh
** Dre astenn e reer '''koufr''' eus pep elfenn arkitektouriezh a seblant bezañ tost heñvel ouzh ur vouest vras. E diwezh ar Grennamzer hag er XVI{{vet}}, kalz [[sel]]ioù ar savadurioù savet e Europa a veze [[sel-koufr|selioù-koufr]] e koad livet dezho diwar ar pezh e veze savet en Henamzer gresian-ha roman evit doublajoù an [[templ]]où.
** An holl wikefreoù a ya d'ober un [[ograoù]] bras a vez serret e-barzh un arrebeuri koad bras a reer [[koufr-ograoù]] anezhañ.
* Sonerezh
Binvioù elektronek a c'hell bezañ kaout lodennoù evit lakaat ar son da vezañ resisoc'h : ar [[koufr boud|c'houfr boud]] hag ar c'houfr isboud.
* Hendraouriezh
En Henamzer e kaver bezioù kozh a reer [[bez-koufr|bezioù-koufr]] anezho.
[[Rummad:Heñvelstummoù]]
ej7hslwt926tcbcrskd9ocefxhqg26x
Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 27, bloaz 2026
4
180565
2194062
2026-06-28T01:04:12Z
Strebot
79554
Boulc’het
2194062
wikitext
text/x-wiki
= 29/06/2026 — 05/07/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_27,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er seizhvet sizhun warn-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_26, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_28, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
mgjkj81chwm9234yr6lnzpecrdhwr1s
Igor Stetchkin
0
180566
2194065
2026-06-28T07:10:37Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Restr:I Y Stechkin.jpg|dehou|282x282px]] '''Igor Yakovlevitch Stetchkin''' ([[rusianeg]] : И́горь Я́ковлевич Сте́чкин), bet ganet d'ar 15 a viz Du 1922 e [[Aleksin]] ([[oblast Toula]], [[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia|RSKS Rusia]]), ha marvet d'an 28 a viz Du 2001 e [[Toula (Rusia)|Toula]] ([[Rusia]]), a oa un [[Armerezh|armeurer]] rusian. == Buhez == Yakov Sergeyevitch Stetchkin, tad Igor Stetchkin, a oa ur surjian brudet, hag..."
2194065
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:I Y Stechkin.jpg|dehou|282x282px]]
'''Igor Yakovlevitch Stetchkin''' ([[rusianeg]] : И́горь Я́ковлевич Сте́чкин), bet ganet d'ar 15 a viz Du 1922 e [[Aleksin]] ([[oblast Toula]], [[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia|RSKS Rusia]]), ha marvet d'an 28 a viz Du 2001 e [[Toula (Rusia)|Toula]] ([[Rusia]]), a oa un [[Armerezh|armeurer]] rusian.
== Buhez ==
Yakov Sergeyevitch Stetchkin, tad Igor Stetchkin, a oa ur surjian brudet, hag a voe e penn servijoù surjianerezh kêr dToula e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]. Eontr Igor, Sergey Yakovlevitch, en doa kemeret perzh e krouidigezh kentpatromoù an [[Tsar (tank)|tank Tsar]] e 1914, ha kalz armoù a oa e ti Igor pa oa yaouank. En e yaouankiz e teuas da vezañ sot gant an armoù, ha deskiñ a reas penaos dresañ ha kempenn anezho<ref>{{ru}} ''[https://www.pravda-tv.ru/2012/11/16/18130/igor-yakovlevich-stechkin-i-ego-legendarnoe-oruzhie Игорь Яковлевич Стечкин и его легендарное оружие]'', Pravda-TV.ru, 16/11/2012 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>.
Pa oa Igor en e drizek vloaz, e 1935, ez eas e familh da vevañ e Toula. Pa voe [[Oberiadur-brezel Barbarossa|aloubet URSS]] gant an [[Trede Reich]] e 1941 e voe nac'het en arme abalamour d'e zaoulagad. E 1941 e lakaas e anv e rann an armoù skañv, e [[Skol Ijinerezh Toula]]. Kaset e voe da [[Ijevsk]] pa voe dilojet ar skol abalamour d'ar brezel. Distreiñ a reas da Doula e 1942 evit kenderc'hel gant e studioù. Diplomet e voe e 1948, a-drugarez d'ul labour war ur bistolenn damaotomatek 7,65 mm<ref name=":0">{{ru}} ''[https://web.archive.org/web/20130719062443/http://www.arms-museum.tula.ru/exposition_new/11.html Игорь Яковлевич Стечкин]'' (Igor Yakovlevitch Stetchkin), war lec'hienn Mirdi Armoù Toula (diellet, lennet d'ar 27/06/2026)</ref>.
[[Restr:Stechkin APS 03.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur bistolenn [[APS (pistolenn)|APS]].]]
Er memes bloaz e krogas da labourat er Burev Studiañ Kreiz n°14 (TsKB 14), unan eus ar servijoù sevel armoù skañv pennañ en URSS neuze. Karget e voe da sevel un arm-dorn gouest da dennañ e mod damaotomatek hag aotomatek betek 200 metr. Ar bistolenn [[APS (pistolenn)|APS]] kinniget gantañ a zeuas da vezañ [[arm ordrenañs]] en arme soviedel adalek 1951. War-lerc'h e savas an [[TKB-506]], ur bistolenn tri c'hanol kuzhet evit ezhommoù ar [[KGB|c'hKGB]]<ref name=":0" />.
E 1971 e voe kaset da labourat e Burev Studi Kreiz an armoù chaseal ha sport. Adalek 1981 e kemeras perzh er [[raktres Abakan]], a oa e bal kavout ur [[fuzuilh-arsailh]] nevez modernoc'h evit an [[AK-74]]. Arm Stetchkin a voe e-touez an tri gwellañ en amprouennoù, met koll a reas a-enep an [[Nikonov AN-94|AN-94]]. Er bloavezhioù 1990 e adkrogas Stechkin da labourat war armoù-dorn : lod anezhe a voe implijet gant servijoù surentez diabarzh Rusia, evel ar revolver [[OTs-01 Kobalt]], ar bistolenn 5,45 mm [[OTs-23 Drotik]], ar bistolenn 9 mm damaotomatek [[OTs-27 Berdysh]], hag ar bistolenn aotomatek 9 mm [[OTs-33 Pernach]].
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT: Stetchkin, Igor}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1922]]
[[Rummad:Marvioù 2001]]
[[Rummad:Krouerien armoù-tan]]
[[Rummad:Ijinourien Rusia]]
fj5lkelyur86uppbt1qnli9czu11bbc
Pistolenn Stetchkin
0
180567
2194070
2026-06-28T08:16:48Z
Kestenn
14086
Adkas war-du [[APS (pistolenn)]]
2194070
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[APS (pistolenn)]]
gm74n3ey22q0vlrm1n74bjfkocxpb0w
Nikolai Fiodorovitch Makarov
0
180568
2194074
2026-06-28T08:54:01Z
Kestenn
14086
Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Nikolai Fiodorovitch Makarov]] da [[Nikolay Fyodorovitch Makarov]]: Treuzlizherennadur ar rusianeg
2194074
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Nikolay Fyodorovitch Makarov]]
71s4wzkgv47h1lg9if6a0a3fajdogdt
Nikolay Makarov
0
180569
2194079
2026-06-28T09:12:44Z
Kestenn
14086
Adkas war-du [[Nikolay Fyodorovitch Makarov]]
2194079
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Nikolay Fyodorovitch Makarov]]
71s4wzkgv47h1lg9if6a0a3fajdogdt
APS (pistolenn)
0
180570
2194080
2026-06-28T09:32:03Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|Pistolenn Aotomatek Stetchkin|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Stechkin APS.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''APS''' gant he lamm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{URSS}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek / aotomatek |- ! scope="row" |..."
2194080
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Pistolenn Aotomatek Stetchkin|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Stechkin APS.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''APS''' gant he lamm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{URSS}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek / aotomatek
|-
! scope="row" |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-
! scope="row" |[[Munision]]
|[[9 × 18 mm Makarov]]
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|1951-1958 (APS)<br>1972-1973 (adstumm APB)
|-
! scope="row" |Mare implij
|Abaoe 1951
|-
! scope="row" |[[Meneger GRAU]]
|56-A-126
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! scope="row" |Mas (hep kartouchenn)
|1,22 kg
|-
! scope="row" |Hirder
|225 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|140 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Hed-tenn efedus
|50 m
|-
! scope="row" |Hed-tenn d'ar muiañ
|200 m
|-
! scope="row" |Lusk-tennañ
|750 m
|-
! scope="row" |Tizh ar boledoù V<sub>0</sub>
|340 m/s
|-
! scope="row" |Adtsumm
|APB
|-
! scope="row" |Endalc'h
|Karger fiñv 20 kartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''bistolenn aotomatek Stetchkin''', anvet ivez '''APS''' ([[rusianeg]] : АПС, evit Автоматический Пистолет Стечкина, "Avtomatitcheskiy Pistolet Stetchkina"), zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek hag aotomatek bet ijinet gant ar rusian [[Igor Stetchkin]] ha produet adalek 1951. Servijout a reas en [[Tirlu soviedel|arme soviedel]] hag e unvezioù ispisial betek [[Brezel Afghanistan (1979-1989)|brezel Afghanistan]] dreist-holl.
== Istor ==
[[Restr:Stechkin-APS.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Tu kleiz un APS. Al loc'henn a-dreñv ar gulasenn zo ar surded hag an dibaber evit ar mod-tennañ war un-dro.]]
Goude an [[Eil Brezel-bed]], an arme soviedel a voe an hini gentañ o reneveziñ he armoù hiniennel penn-da-benn. Fellout a rae dezhi reiñ d'he soudarded un [[arm-dorn]] bihan a-walc'h evit chom hep kemer re a blas e-pad o c'hefridioù, met galloudus a-walc'h evit pourveziañ ur galloud-tan uhel memestra. Igor Stetchkin, un ijiner e [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|uzin armoù Toula]], a grogas da labourat e kreiz 1948 war ar raktres, ha kentaptromoù a ginnigas e 1949. E bistolenn he doa ur wikefre [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|dennata dre argil simpl]], ar pezh a oa aesoc'h da broduiñ evit ar re gant ur sistem dre argil berr ar c'hanol. Pourveziet e oa gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 20 kartouchenn [[9 × 18 mm Makarov]], ar memes re implijet [[Makarov (pistolenn)|en arm a oa o vezañ savet]] gant e benn meur [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]]. Pistolenn Stetchkin a c'halle tennañ e mod daomaotomatek pe aotomatek, gant ul lusk 750 tenn/mn. Ul [[Lamm (arm-tan)|lamm]] a c'halle bezañ staget outi, evel war ar [[Mauser C96]], evit kontrolliñ anezhi aesoc'h e-pad an tennadegoù<ref name=":1">{{en}} Vlad BESEDOSKYY, ''[https://www.safar-publishing.com/post/aps-stechkin-automatic-pistol-soviet-pocket-submachine-gun APS Stechkin automatic pistol - Soviet pocket submachine gun]'', Safar Publishing, 20/11/2023 (lennet d'an 28/06/2026)</ref><ref name=":0">{{En}} POPENKER Maxim, [https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/russia-semi-automatic-pistols/stechkin-aps-selective-fire-eng/ ''Stechkin APS''], Modern Firearms (lennet d'an 28/06/2026)</ref>.
Asantet e voe an arm er servij e 1951. Pourveziet e voe da soudarded ar [[Kanolierezh|c'hanolierezh]], d'an ekipajoù [[Tank|tankoù]], da ofiserien kaset war al linennoù kentañ<ref name=":0" />, ha d'ar skipailhoù [[Troadegiezh|troadeien]] karget da dennañ gant banneroù-greunadennoù [[RPG-2]]. Buan e voe gwelet e oa re vras an APS hag he lamm war ar pemdez. Ouzhpenn e oa diaes da vestroniañ pa denne a-dennadegoù<ref>{{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, p. 273</ref>, ha re izel e oa galloud he c'hartouchenn 9 mm Makarov evit bezañ implijet evel arm pennañ war an dachenn emgann. Er bloavezhioù 1950 e kreskas galloud produiñ an industriezh soviedel, ha divizet e voe reiñ un arm-skoaz galloudus - an [[AK-47]] pe ur stumm deveret anezhi - da bep soudard war an dachenn.
[[Restr:27th Independent Sevastopol Guards Motor Rifle Brigade (181-4).jpg|kleiz|thumb|150x150px|Ur bistolenn APS (e-kreiz) hag he adstumm APB, gant ur reduer-son hir, savet evit an nerzhioù ispisial (en traoñ) .]]
Paouezet e voe da broduiñ an APS e 1958 neuze. Un adstumm gant ur [[reduer-son]] hag ul lamm disheñvel, anvet APB, a voe savet evit ar [[Spetsnaz]] e 1972-1973<ref>{{en}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2015/10/28/the-aps-stechkin-from-sidearm-to-spetsnaz/ The APS Stechkin: From Sidearm To Spetsnaz]'', The FirearmBlog, 28/10/2015 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>. Testeniekaet eo implij an APS e-pad brezel Afghanistan, etre 1979 ha 1989. Er c'hontrol d'an armoù all produet gant Soviediz, an APS n'eo ket bet ezporzhiet kalz e broioù tost ouzh an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]]<ref name=":1" />.
== Levrlennadur ==
* {{En}} THOMPSON Leroy, ''Soviet Pistols: Tokarev, Makarov, Stechkin and others'', Osprey Publishing, 2022, 80 p., ISBN 978-1472853486
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù URSS]]
ksup1faongts0999b6ugx4snkvj1pb3
Aleksin
0
180571
2194082
2026-06-28T10:23:03Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{{Danvez pennad}} [[Restr:Успенский Собор.jpg|thumb|Iliz-veur ar C'horroidigezh e Aleksin.]] '''Aleksin''' eo penngêr [[distrig Aleksin]], e [[oblast Toula]], e [[Rusia]]. {{formatnum:57102}} annezad a oa e 2021. Un uzin produioù kimiek zo e Aleksin. E miz Eost 2025 e voe distrujet lod eus e vagazennoù gant ur vombezadeg ukrainat<ref>{{en}} Martin Fornusek, ''[https://kyivindependent.com/ukraine-destroys-underground-explosives-depot-in-western-russia..."
2194082
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
[[Restr:Успенский Собор.jpg|thumb|Iliz-veur ar C'horroidigezh e Aleksin.]]
'''Aleksin''' eo penngêr [[distrig Aleksin]], e [[oblast Toula]], e [[Rusia]]. {{formatnum:57102}} annezad a oa e 2021.
Un uzin produioù kimiek zo e Aleksin. E miz Eost 2025 e voe distrujet lod eus e vagazennoù gant ur vombezadeg ukrainat<ref>{{en}} Martin Fornusek, ''[https://kyivindependent.com/ukraine-destroys-underground-explosives-depot-in-western-russia-intelligence-source-claims/ Ukraine destroys underground explosives depot in western Russia, intelligence source claims]'', The Kyiv Independant, 30/08/2025 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>.
== Tud ==
* [[Igor Stetchkin]] (1922-2001), ijiner armoù, ganet eno.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù oblast Toula]]
t3cd2rzwcn6qutq12mrmjx98uvr3qfb
Rummad:Kêrioù oblast Toula
14
180572
2194084
2026-06-28T10:25:09Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Kêrioù Rusia]]"
2194084
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Kêrioù Rusia]]
1631sqgexyw3y9vkigt50liur2pqbud
Rex Oberholzer
0
180573
2194086
2026-06-28T10:49:46Z
Dakbzh
58931
+ Boulc'het.
2194086
wikitext
text/x-wiki
'''Rex
Oberholzer''' a zo bet ganet e 1970 e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200035 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>1 985 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' ha 1 982 e [[renk Elo]] ''Fonnapl'' e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200035 E fichennFIDE]</ref>.<br/>2 200 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ<ref>{{en}}[{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/oberholzer_rex/188327 E c'hoari e Chess Base] E c'hoari e Chess Base]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus teir gwezh e skipailh [[Namibia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|1998||4||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||4,5/10 (+ 3, = 3, - 4)||45||64||-||103||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998/1998nam.html 33rd Chess Olympiad: Elista 1998 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2000||4||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||4/10 (+ 3, = 2, - 5)||40||82||-||109||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2014||erlec'hier||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1/6 (+ 1, = 0, - 5)||16,7||-||-||131||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014/2014nam.html 41st Chess Olympiad: Tromsø 2014 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200035 E fichenn FIDE]
* {{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/oberholzer_rex/188327 E c'hoari e Chess Base]
* {{en}} [https://www.365chess.com/players/Rex_Oberholzer E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Oberholzer, Rex}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1970]]
kj66d8fqrxcubiglj8u6x6vc6rtyogb
2194087
2194086
2026-06-28T10:50:23Z
Dakbzh
58931
2194087
wikitext
text/x-wiki
'''Rex Oberholzer''' a zo bet ganet e 1970 e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200035 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>1 985 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' ha 1 982 e [[renk Elo]] ''Fonnapl'' e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200035 E fichennFIDE]</ref>.<br/>2 200 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/oberholzer_rex/188327 E c'hoari e Chess Base] E c'hoari e Chess Base]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus teir gwezh e skipailh [[Namibia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|1998||4||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||4,5/10 (+ 3, = 3, - 4)||45||64||-||103||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998/1998nam.html 33rd Chess Olympiad: Elista 1998 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2000||4||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||4/10 (+ 3, = 2, - 5)||40||82||-||109||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2014||erlec'hier||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1/6 (+ 1, = 0, - 5)||16,7||-||-||131||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014/2014nam.html 41st Chess Olympiad: Tromsø 2014 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200035 E fichenn FIDE]
* {{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/oberholzer_rex/188327 E c'hoari e Chess Base]
* {{en}} [https://www.365chess.com/players/Rex_Oberholzer E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Oberholzer, Rex}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1970]]
dl2xtcvfs1vq4hb83bso96nof165zhi
2194088
2194087
2026-06-28T10:51:10Z
Dakbzh
58931
2194088
wikitext
text/x-wiki
'''Rex Oberholzer''' a zo bet ganet e 1970 e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200035 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>1 985 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' ha 1 982 e [[renk Elo]] ''Fonnapl'' e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200035 E fichennFIDE]</ref>.<br/>2 200 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/oberholzer_rex/188327 E c'hoari e Chess Base]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus teir gwezh e skipailh [[Namibia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|1998||4||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||4,5/10 (+ 3, = 3, - 4)||45||64||-||103||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998/1998nam.html 33rd Chess Olympiad: Elista 1998 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2000||4||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||4/10 (+ 3, = 2, - 5)||40||82||-||109||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2014||erlec'hier||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1/6 (+ 1, = 0, - 5)||16,7||-||-||131||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014/2014nam.html 41st Chess Olympiad: Tromsø 2014 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200035 E fichenn FIDE]
* {{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/oberholzer_rex/188327 E c'hoari e Chess Base]
* {{en}} [https://www.365chess.com/players/Rex_Oberholzer E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Oberholzer, Rex}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1970]]
n30jgmkeyvups2l2uwvv08x419znalu
2194089
2194088
2026-06-28T11:13:39Z
Dakbzh
58931
+ Difaz.
2194089
wikitext
text/x-wiki
'''Rex Oberholzer''' a zo bet ganet e 1970 e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200035 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>1 985 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' ha 1 982 e [[renk Elo]] ''Fonnapl'' e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200035 E fichennFIDE]</ref>.<br/>2 200 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/oberholzer_rex/188327 E c'hoari e Chess Base]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus teir gwezh e skipailh [[Namibia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|1998||4||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||4,5/10 (+ 3, = 3, - 4)||45||64||-||103||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998/1998nam.html 33rd Chess Olympiad: Elista 1998 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2000||4||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||4/10 (+ 3, = 2, - 5)||40||82||-||109||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000/2000nam.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 – Olimp Base]</ref>.
|-
|2014||erlec'hier||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1/6 (+ 1, = 0, - 5)||16,7||-||-||131||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014/2014nam.html 41st Chess Olympiad: Tromsø 2014 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200035 E fichenn FIDE]
* {{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/oberholzer_rex/188327 E c'hoari e Chess Base]
* {{en}} [https://www.365chess.com/players/Rex_Oberholzer E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Oberholzer, Rex}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1970]]
86a4r2d3szekx9puw8kuqdnq7y2edfm