Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk Wikipedia:Goulenn adenvel 4 9661 2194105 2192899 2026-06-28T15:33:47Z Huñvreüs 54570 kempenn 2194105 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{Wikipedia:Goulenn ouzh ar verourien/Taolenn}} Pal ar bajenn-mañ eo goulenn ma vo adanvet ur pennad bennak. Evit goulenn un dra bennak all ouzh ar verourien, klikit [[Wikipedia:goulenn ouzh ar verourien|amañ]]. == Implijout ar bajenn-mañ == {{/Implij}} * [[/Dielloù|Sellet ouzh an dielloù]] <div class="plainlinks" > {| align="center" border="0" cellpadding="4" cellspacing="4" style="border: 2px solid #3366BB; background:#FFF0FF;" | <span style="font-size:2.5em;"> [{{SERVER}}{{localurl:Wikipedia:{{PAGENAME}}|action=edit&section=new}} Goulenn ma vo adanvet ur bajenn] </span> |} </div> __TOC__ = Goulennoù bet respontet dezho = == Hallelujah == s.o. [[Kaozeal:Hallelujah]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 12:08 (UTC) == Timbroù dre vro == s.o. [[Kaozeal:Timbroù dre vro]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 12:08 (UTC) == [[Armor Magazine (US Army)]] == Da adenvel [[Armor (magazin an US Army)]]. Gwelout ar [[Kaozeal:Armor Magazine (US Army)|bajenn gaozeal]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 07:59 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 15:58 (UTC) == [[Timbroù Saksonia]] da adenvel [[Timbroù Saks]] == "Saks" eo an anv brezhonek reizh hervez [https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/46098 KerOfis] [[Implijer:Adriendelucca|Dren ar Frankig]] ([[Kaozeadenn Implijer:Adriendelucca|kaozeal]]) 17 Meu 2024 da 11:20 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 15:58 (UTC) == [[Fungi]] da adenvel [[Foue]] == An anv brezhonek eo a zo ar muiañ anavezet. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 23 Gwe 2019 da 17:43 (UTC) :Me 'gav din e aesoc'h fungi da gompren evit Yann vrezhoneger.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 14 Mae 2022 da 20:41 (UTC) :: Goulenn nullet, kenasant ebet. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 16:56 (UTC) == [[Garigell]] == Da adenvel ere-loer. N'eus ket eus *garigell. Lavaret e vez arigell ha n'eo ket gwall stank ar ger-se evit doare.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 16 Mae 2022 da 18:00 (UTC) ::Sellet ouzh ar gaozeadenn a-raok evel-just.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 17 Mae 2022 da 22:45 (UTC) :::'''Arigell''' eo ar ger e Devri, geriadur Brezhoneg An Here ha geriadur Le Gléau. Arabat eo fiziout e Glosbe, da 'm soñj. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 16:42 (UTC) :::: Adanvet '''arigell''' neuze. Memes tra evit [[Urzh an arigell]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 16:56 (UTC) == [[:Paludoù Gwenrann]]== Da adenvel "Paludoù-holen Gwenrann". Ur palud n'eo ket ur palud-holen hepken hag eus an dra-se ez eus kaoz. Un adkas "[[:Paludoù-holen Gwenrann]]" zo dija. --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 21 Ebr 2024 da 15:52 (UTC) <br>{{graet}} Graet : [[Paludoù-holen Gwenrann]]. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:23 (UTC) == [[Lanyugon-Kumun-Nevez]] da adenvel [[Lanyugon]] hepken == [[Lanyugon-Kumun-Nevez]] zo bet adanvet [[Lanyugon]] hepken d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2024 (sellet ouzh [https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/86876 Kerofis]]) --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 2 Du 2025 da 04:55 (UTC) : {{ping|Fulup|VIGNERON|Lekemok|Huñvreüs|Kestenn}} Mar plij {{mousc'hoarzh}}. --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 3 Du 2025 da 08:50 (UTC) ::{{Graet}} Graet eo. Ur goulenn war ar pennad-mañ : petra a dalvez "kevanet" (el lodenn "Istor" : ''[...]en deus kevanet ar gumun nevez'') ? A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 3 Du 2025 da 09:10 (UTC) ::: Trugarez. Kavet em eus "'''kevanañ''' : intégrer, annexer ('''ouzh''' à)" e geriadur Ménard-Cornillet. {{ping|Arko}} gallout a ri kadarnaat marteze ? --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 3 Du 2025 da 09:25 (UTC) ==[[Islavarenn]]== [[Islavarenn stag]] a vefe da adenvel [[Islavarenn]] hepmuiken ([[:en:Dependent clause]], [[:it:Proposizione subordinata]]). Evit ar mare ne c'haller ket rak an titl ''islavarenn'' zo dija. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Gen 2017 da 20:42 (UTC) :Renket eo bet ar gudenn a gav din.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 21 Ebr 2024 da 15:52 (UTC) <br> Renket ar gudenn. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:29 (UTC) == [[Azereg (yezh)]] da adenvel [[Azerbaidjaneg]] == Diwar an anvioù pobl pe an anvioù annezidi eo e vez savet an anvioù yezhoù enne al lostger ''-eg'', ha ne gaver nemet ''Azerbaidjaneg'' hag ''azeri'' e Termofis. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 4 Ebr 2017 da 23:04 (UTC) :Azerbaidjaneg, diwar anv ar vro, zo gwall hir: kalz gwelloc'h eo [[azereg]], diwar anv ar bobl, div silabenn nebeutoc'h, aesoc'h da zistripañ. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 5 Ebr 2017 da 04:36 (UTC) ::Diwar anv ar bobl : ''Azerbaidjanad'' a ro ar bennrann ''azerbaidjan-'' (hep al losger ''-ad''), hag alese an anv yezh ''azerbaidjaneg''. Pa vez amprestet un anv yezh e vez diezhomm al lostger ''-eg'' : ''azeri'' (evel ''latin'', ''gresim'', ''nahuatl''…). An anv berr ''azeri'' eo a gaver e [http://www.ofis-bzh.org/upload/travail_paragraphe/fichier/37fichier.pdf Yezhoù – Langues – Languages]. Drol e kavan ar brezhonekadur ''azereg''. Ma vefe graet gant ''Azeri'' evit an annezidi, evel e saozneg pe e galleg, e teufe *''azerieg''. Piv a ra gant ''azereg'' ? [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 01:33 (UTC) :Piv a ra gant an eil pe egile? Keit ma ne vo ket graet un enklask gant hon akademiezh ne vo ket aes gouzout. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 17:29 (UTC) ::Gouzout a ran e-men em eus kavet ''azerbaidjaneg'' hag ''azeri''. Ma ne gaver ar ger ''azereg'' nemet e Gwikipedia, ne dalv ket ar boan ober gantañ, rak n'eus ket a ziouer a c'herioù aze. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 19:55 (UTC) Biken ne rafen gant ''azerbaidjaneg'' (6 silabenn) pa c'haller larout berroc'h : [[azerieg]], savet evel brezhoneg, galleg, alamaneg zo kalz gwell, ha reishoc'h eget ''azereg'', gwir eo. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 20:11 (UTC) :Ar ger ''azeri'' eo a vefe an hini berrañ. Ar ger ''azerieg'' ne seblant ket fall, nemet ne 'm eus ket kavet ''Azeri'' (ls ''-ed'') evit ar bobl : ''Azerbaidjanad'' (ls ''-iz'') eo a gaver e-barzh geriadurioù unyezhek An Here. Evit ar ger ''azereg'', moarvat ez eo bet savet gant an implijer Neal hag en doa skrivet ur frazenn enni ar ger-se (dre fazi ?) war-lerc'h ''azerieg'' pa oa o kregiñ da skrivañ ar pennad, evel ma weler [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Azereg_(yezh)&diff=next&oldid=11097 amañ] . [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 20:55 (UTC) Kendalc'het e vo ar gaozeadenn [[Kaozeal:Azeri|amañ]]. Da c'hortoz fin ar gaozeadenn em eus adanvet ar bajenn : ''azeri''. Mar bez cheñchet an anv en-dro e talvezo an adkas, ne vern penaos. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 21:18 (UTC) :{{graet}} Klozañ a ran an afer amañ, n'eus bet ouzhpennet soñj ebet abaoe 2017 goude ar c'hemm degaset. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:36 (UTC) == boest implijer VS Patrom implijourien == Savet zo bet ganin ur rummad hag am eus graet "boest implijer" anezhañ. N'ouzon dare ma ne vefe ket gwelloc'h pe komprenusoc'h gant tout an dud e lakaat dindan an anv "Patrom implijourien", pe c'hoazh "Boestoù implijourien" ? Nag a goulennoù... --[[Implijer:C'hwil-du siferniet|C&#39;hwil-du siferniet]] 14 Ebr 2006 da 08:31 (UTC) : N’eus ket eus ar rummad meneget. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Meu 2026 da 09:32 (UTC) ==[[Na Trioblóidí]]== Titl diaes da gompren. Da adenvel "Brezel Norzhiwerzhon", sklaeroc'h. Sellit ouzh ar bajenn [[Kaozeal:Na Trioblóidí]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Meu 2026 da 18:40 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Meu 2026 da 09:32 (UTC) == [[Kensonenn dre fri]] da adenvel [[Kensonenn fri]] == Er mod-se e vez lavaret. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 25 Eos 2019 da 21:44 (UTC) :Ali on ganit--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:28 (UTC) :: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC) ==[[Odeta Chevillottez]]== Da adenvel ''Odette Chevillotte''. Sellit ouzh ar bajenn [[Kaozeal:Odeta Chevillottez]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Meu 2026 da 18:40 (UTC) :graet--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:27 (UTC) == [[Ardèche (stêr)]] → [[Ardecha (stêr)]] == Da glotañ gant anv an departamant : [[Ardecha (departamant)]]. --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 25 Du 2025 da 08:30 (UTC) :Ali on ganit [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:19 (UTC) :{{Graet}} [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 08:06 (UTC) ==[[Cassiopeia (steredeg)|Cassiopeia]]== Souezhet on o lenn an doare skrivañ-mañ, Cassiopeia, amprestet war-eeun digant a latin pe ar saozneg. Kasiopeia eo ar furm implijet en testennoù brezhoneg da envel ar steredeg ha ret e vefe adenvel ar pennad. Sellet ouzh ''An oabl gant red an amzer'', troet gant Ofis ar brezhoneg, 2007. E Barr-Heol 31, 1962, pp. 18-19 e lenner : "Stered hag o deus kalz eus ar Vretoned ankounac’haet o anv : ar Sterenn gant an daou Garr-kamm hag etrezo ar Sarpant, neuze linennoù kamm-jilgamm Kasiopeia, ar Yar gant hec’h Evned bihan, ar Rastell, ar Rod-arc’hant, ar C’hi bras gant e lagad c’hlas, ar C’hi bihan, ar Maen-Forn, an daou Vreur Gevell, Kroaz ar C’hreisteiz"--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 06:32 (UTC) :Demat, ali on ganit cheñch ivez. Ober a rin - hag evit Kefeüs ivez - nemet ma vije skrivet alioù all. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 07:27 (UTC) :: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC) ==[[Cepheus (steredeg)]]== Souezhus ivez doare-skrivañ ar pennger-mañ. Hervez an divizoù diwar-benn doare treuzskrivañ an anvioù gresianek, ne zlefe ket bezañ skrivet evel-henn. Cepheus a zeu eus "Κηφεύς" (=Kephéus) a dreuzskriver Kefeüs amañ. Ouzhpenn e-barzh ''An oabl gant red an amzer'', troet gant Ofis ar brezhoneg, 2007 e lenner ivez an doare-skrivañ "Kefeüs". --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 06:32 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC) = Goulennoù d'ober war o zro = == [[Vogalenn digor-etre a-raok plaen]] da adenvel [[Vogalenn damzigor a-raok plaen]] == An droienn “digor-etre” a zo ur saoznegadur souezhus evit “open mid”. Ma vije troet mat an daou barzh e teufe “etre-digor” pe “digoretre”. Kavet em eus gwelloc'h ober gant “damzigor” hag a gaver en dezenn ''Studi fonologel brezhoneg Lanijen'' (Evenou, 1987). [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 20 Eos 2019 da 23:51 (UTC) == [[Lanriware]] == Da adenvel [[Lañriware]] (stumm erbedet gant Kerofis) nemet anv un adkas eo dija ha n'hallan ket ober ma-unan.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 14 Mae 2022 da 20:45 (UTC) :Daoust hag e ouije unan bennak petra zo skrivet ouzh panell mont tre kêr ? A galon.--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA|2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA]] 16 Mae 2022 da 10:19 (UTC) :Daveoù zo e pajenn ar gaozeadenn evel kustum --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 17 Mae 2022 da 22:45 (UTC) == Marzhan == s.o. [[Kaozeal:Marzhan]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC) :roet em eus ma soñj eno--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:04 (UTC) == [[Enez-Vriad]] → Enez-Vriad (kumun) == ''Enez-Vriad'' ar gumun hag ''Enez-Vriad'' an enezenn n'int ket ar memes tra. Er gumun e kaver ur bern enezennoù all estreget Enez-Vriad. c.f. Er Wikipedia gallek ez eus daou bennad: ''[[:fr:Île-de-Bréhat|Île-de-Bréhat]]'' evit ar gumun ha ''[[:fr:Bréhat|Bréhat]]'' evit an enezenn. [[Implijer:Adriendelucca|Dren ar Frankig]] ([[Kaozeadenn Implijer:Adriendelucca|kaozeal]]) 14 Meu 2024 da 19:11 (UTC) :Marteze ez eus moaien d'ober gant ar memes pajenn memes tra dre ma n'eo ket founnus an danvez. Ouzhpenn-se ez eus ur pennad all diwar-benn [[enezeg Briad]]--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:17 (UTC) [[Rummad:Ober war-dro ar pennadoù|{{PAGENAME}}]] [[rummad:Merañ Wikipedia|{{PAGENAME}}]] ni5145px1psterwwjoqjxrcyzndj9zu 2194108 2194105 2026-06-28T15:37:55Z Huñvreüs 54570 kempenn 2194108 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{Wikipedia:Goulenn ouzh ar verourien/Taolenn}} Pal ar bajenn-mañ eo goulenn ma vo adanvet ur pennad bennak. Evit goulenn un dra bennak all ouzh ar verourien, klikit [[Wikipedia:goulenn ouzh ar verourien|amañ]]. == Implijout ar bajenn-mañ == {{/Implij}} * [[/Dielloù|Sellet ouzh an dielloù]] <div class="plainlinks" > {| align="center" border="0" cellpadding="4" cellspacing="4" style="border: 2px solid #3366BB; background:#FFF0FF;" | <span style="font-size:2.5em;"> [{{SERVER}}{{localurl:Wikipedia:{{PAGENAME}}|action=edit&section=new}} Goulenn ma vo adanvet ur bajenn] </span> |} </div> __TOC__ = Goulennoù bet respontet dezho = == Hallelujah == s.o. [[Kaozeal:Hallelujah]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 12:08 (UTC) == Timbroù dre vro == s.o. [[Kaozeal:Timbroù dre vro]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 12:08 (UTC) == [[Armor Magazine (US Army)]] == Da adenvel [[Armor (magazin an US Army)]]. Gwelout ar [[Kaozeal:Armor Magazine (US Army)|bajenn gaozeal]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 07:59 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 15:58 (UTC) == [[Timbroù Saksonia]] da adenvel [[Timbroù Saks]] == "Saks" eo an anv brezhonek reizh hervez [https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/46098 KerOfis] [[Implijer:Adriendelucca|Dren ar Frankig]] ([[Kaozeadenn Implijer:Adriendelucca|kaozeal]]) 17 Meu 2024 da 11:20 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 15:58 (UTC) == [[Fungi]] da adenvel [[Foue]] == An anv brezhonek eo a zo ar muiañ anavezet. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 23 Gwe 2019 da 17:43 (UTC) :Me 'gav din e aesoc'h fungi da gompren evit Yann vrezhoneger.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 14 Mae 2022 da 20:41 (UTC) :: Goulenn nullet, kenasant ebet. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 16:56 (UTC) == [[Garigell]] == Da adenvel ere-loer. N'eus ket eus *garigell. Lavaret e vez arigell ha n'eo ket gwall stank ar ger-se evit doare.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 16 Mae 2022 da 18:00 (UTC) ::Sellet ouzh ar gaozeadenn a-raok evel-just.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 17 Mae 2022 da 22:45 (UTC) :::'''Arigell''' eo ar ger e Devri, geriadur Brezhoneg An Here ha geriadur Le Gléau. Arabat eo fiziout e Glosbe, da 'm soñj. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 16:42 (UTC) :::: Adanvet '''arigell''' neuze. Memes tra evit [[Urzh an arigell]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 16:56 (UTC) == [[:Paludoù Gwenrann]]== Da adenvel "Paludoù-holen Gwenrann". Ur palud n'eo ket ur palud-holen hepken hag eus an dra-se ez eus kaoz. Un adkas "[[:Paludoù-holen Gwenrann]]" zo dija. --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 21 Ebr 2024 da 15:52 (UTC) <br>{{graet}} Graet : [[Paludoù-holen Gwenrann]]. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:23 (UTC) == [[Lanyugon-Kumun-Nevez]] da adenvel [[Lanyugon]] hepken == [[Lanyugon-Kumun-Nevez]] zo bet adanvet [[Lanyugon]] hepken d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2024 (sellet ouzh [https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/86876 Kerofis]]) --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 2 Du 2025 da 04:55 (UTC) : {{ping|Fulup|VIGNERON|Lekemok|Huñvreüs|Kestenn}} Mar plij {{mousc'hoarzh}}. --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 3 Du 2025 da 08:50 (UTC) ::{{Graet}} Graet eo. Ur goulenn war ar pennad-mañ : petra a dalvez "kevanet" (el lodenn "Istor" : ''[...]en deus kevanet ar gumun nevez'') ? A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 3 Du 2025 da 09:10 (UTC) ::: Trugarez. Kavet em eus "'''kevanañ''' : intégrer, annexer ('''ouzh''' à)" e geriadur Ménard-Cornillet. {{ping|Arko}} gallout a ri kadarnaat marteze ? --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 3 Du 2025 da 09:25 (UTC) ==[[Islavarenn]]== [[Islavarenn stag]] a vefe da adenvel [[Islavarenn]] hepmuiken ([[:en:Dependent clause]], [[:it:Proposizione subordinata]]). Evit ar mare ne c'haller ket rak an titl ''islavarenn'' zo dija. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Gen 2017 da 20:42 (UTC) :Renket eo bet ar gudenn a gav din.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 21 Ebr 2024 da 15:52 (UTC) <br> Renket ar gudenn. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:29 (UTC) == [[Azereg (yezh)]] da adenvel [[Azerbaidjaneg]] == Diwar an anvioù pobl pe an anvioù annezidi eo e vez savet an anvioù yezhoù enne al lostger ''-eg'', ha ne gaver nemet ''Azerbaidjaneg'' hag ''azeri'' e Termofis. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 4 Ebr 2017 da 23:04 (UTC) :Azerbaidjaneg, diwar anv ar vro, zo gwall hir: kalz gwelloc'h eo [[azereg]], diwar anv ar bobl, div silabenn nebeutoc'h, aesoc'h da zistripañ. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 5 Ebr 2017 da 04:36 (UTC) ::Diwar anv ar bobl : ''Azerbaidjanad'' a ro ar bennrann ''azerbaidjan-'' (hep al losger ''-ad''), hag alese an anv yezh ''azerbaidjaneg''. Pa vez amprestet un anv yezh e vez diezhomm al lostger ''-eg'' : ''azeri'' (evel ''latin'', ''gresim'', ''nahuatl''…). An anv berr ''azeri'' eo a gaver e [http://www.ofis-bzh.org/upload/travail_paragraphe/fichier/37fichier.pdf Yezhoù – Langues – Languages]. Drol e kavan ar brezhonekadur ''azereg''. Ma vefe graet gant ''Azeri'' evit an annezidi, evel e saozneg pe e galleg, e teufe *''azerieg''. Piv a ra gant ''azereg'' ? [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 01:33 (UTC) :Piv a ra gant an eil pe egile? Keit ma ne vo ket graet un enklask gant hon akademiezh ne vo ket aes gouzout. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 17:29 (UTC) ::Gouzout a ran e-men em eus kavet ''azerbaidjaneg'' hag ''azeri''. Ma ne gaver ar ger ''azereg'' nemet e Gwikipedia, ne dalv ket ar boan ober gantañ, rak n'eus ket a ziouer a c'herioù aze. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 19:55 (UTC) Biken ne rafen gant ''azerbaidjaneg'' (6 silabenn) pa c'haller larout berroc'h : [[azerieg]], savet evel brezhoneg, galleg, alamaneg zo kalz gwell, ha reishoc'h eget ''azereg'', gwir eo. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 20:11 (UTC) :Ar ger ''azeri'' eo a vefe an hini berrañ. Ar ger ''azerieg'' ne seblant ket fall, nemet ne 'm eus ket kavet ''Azeri'' (ls ''-ed'') evit ar bobl : ''Azerbaidjanad'' (ls ''-iz'') eo a gaver e-barzh geriadurioù unyezhek An Here. Evit ar ger ''azereg'', moarvat ez eo bet savet gant an implijer Neal hag en doa skrivet ur frazenn enni ar ger-se (dre fazi ?) war-lerc'h ''azerieg'' pa oa o kregiñ da skrivañ ar pennad, evel ma weler [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Azereg_(yezh)&diff=next&oldid=11097 amañ] . [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 20:55 (UTC) Kendalc'het e vo ar gaozeadenn [[Kaozeal:Azeri|amañ]]. Da c'hortoz fin ar gaozeadenn em eus adanvet ar bajenn : ''azeri''. Mar bez cheñchet an anv en-dro e talvezo an adkas, ne vern penaos. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 21:18 (UTC) :{{graet}} Klozañ a ran an afer amañ, n'eus bet ouzhpennet soñj ebet abaoe 2017 goude ar c'hemm degaset. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:36 (UTC) == boest implijer VS Patrom implijourien == Savet zo bet ganin ur rummad hag am eus graet "boest implijer" anezhañ. N'ouzon dare ma ne vefe ket gwelloc'h pe komprenusoc'h gant tout an dud e lakaat dindan an anv "Patrom implijourien", pe c'hoazh "Boestoù implijourien" ? Nag a goulennoù... --[[Implijer:C'hwil-du siferniet|C&#39;hwil-du siferniet]] 14 Ebr 2006 da 08:31 (UTC) : N’eus ket eus ar rummad meneget. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Meu 2026 da 09:32 (UTC) ==[[Na Trioblóidí]]== Titl diaes da gompren. Da adenvel "Brezel Norzhiwerzhon", sklaeroc'h. Sellit ouzh ar bajenn [[Kaozeal:Na Trioblóidí]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Meu 2026 da 18:40 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Meu 2026 da 09:32 (UTC) == [[Vogalenn digor-etre a-raok plaen]] da adenvel [[Vogalenn damzigor a-raok plaen]] == An droienn “digor-etre” a zo ur saoznegadur souezhus evit “open mid”. Ma vije troet mat an daou barzh e teufe “etre-digor” pe “digoretre”. Kavet em eus gwelloc'h ober gant “damzigor” hag a gaver en dezenn ''Studi fonologel brezhoneg Lanijen'' (Evenou, 1987). [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 20 Eos 2019 da 23:51 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:37 (UTC) == [[Kensonenn dre fri]] da adenvel [[Kensonenn fri]] == Er mod-se e vez lavaret. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 25 Eos 2019 da 21:44 (UTC) :Ali on ganit--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:28 (UTC) :: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC) ==[[Odeta Chevillottez]]== Da adenvel ''Odette Chevillotte''. Sellit ouzh ar bajenn [[Kaozeal:Odeta Chevillottez]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Meu 2026 da 18:40 (UTC) :graet--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:27 (UTC) == [[Ardèche (stêr)]] → [[Ardecha (stêr)]] == Da glotañ gant anv an departamant : [[Ardecha (departamant)]]. --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 25 Du 2025 da 08:30 (UTC) :Ali on ganit [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:19 (UTC) :{{Graet}} [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 08:06 (UTC) ==[[Cassiopeia (steredeg)|Cassiopeia]]== Souezhet on o lenn an doare skrivañ-mañ, Cassiopeia, amprestet war-eeun digant a latin pe ar saozneg. Kasiopeia eo ar furm implijet en testennoù brezhoneg da envel ar steredeg ha ret e vefe adenvel ar pennad. Sellet ouzh ''An oabl gant red an amzer'', troet gant Ofis ar brezhoneg, 2007. E Barr-Heol 31, 1962, pp. 18-19 e lenner : "Stered hag o deus kalz eus ar Vretoned ankounac’haet o anv : ar Sterenn gant an daou Garr-kamm hag etrezo ar Sarpant, neuze linennoù kamm-jilgamm Kasiopeia, ar Yar gant hec’h Evned bihan, ar Rastell, ar Rod-arc’hant, ar C’hi bras gant e lagad c’hlas, ar C’hi bihan, ar Maen-Forn, an daou Vreur Gevell, Kroaz ar C’hreisteiz"--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 06:32 (UTC) :Demat, ali on ganit cheñch ivez. Ober a rin - hag evit Kefeüs ivez - nemet ma vije skrivet alioù all. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 07:27 (UTC) :: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC) ==[[Cepheus (steredeg)]]== Souezhus ivez doare-skrivañ ar pennger-mañ. Hervez an divizoù diwar-benn doare treuzskrivañ an anvioù gresianek, ne zlefe ket bezañ skrivet evel-henn. Cepheus a zeu eus "Κηφεύς" (=Kephéus) a dreuzskriver Kefeüs amañ. Ouzhpenn e-barzh ''An oabl gant red an amzer'', troet gant Ofis ar brezhoneg, 2007 e lenner ivez an doare-skrivañ "Kefeüs". --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 06:32 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC) == [[Enez-Vriad]] → Enez-Vriad (kumun) == ''Enez-Vriad'' ar gumun hag ''Enez-Vriad'' an enezenn n'int ket ar memes tra. Er gumun e kaver ur bern enezennoù all estreget Enez-Vriad. c.f. Er Wikipedia gallek ez eus daou bennad: ''[[:fr:Île-de-Bréhat|Île-de-Bréhat]]'' evit ar gumun ha ''[[:fr:Bréhat|Bréhat]]'' evit an enezenn. [[Implijer:Adriendelucca|Dren ar Frankig]] ([[Kaozeadenn Implijer:Adriendelucca|kaozeal]]) 14 Meu 2024 da 19:11 (UTC) :Marteze ez eus moaien d'ober gant ar memes pajenn memes tra dre ma n'eo ket founnus an danvez. Ouzhpenn-se ez eus ur pennad all diwar-benn [[enezeg Briad]]--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:17 (UTC) : N’eus ket ezhomm eus ar verourien evit ar goulenn-mañ, pep hini a c’hall krouiñ ur pennad nevez. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:37 (UTC) = Goulennoù d'ober war o zro = == [[Lanriware]] == Da adenvel [[Lañriware]] (stumm erbedet gant Kerofis) nemet anv un adkas eo dija ha n'hallan ket ober ma-unan.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 14 Mae 2022 da 20:45 (UTC) :Daoust hag e ouije unan bennak petra zo skrivet ouzh panell mont tre kêr ? A galon.--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA|2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA]] 16 Mae 2022 da 10:19 (UTC) :Daveoù zo e pajenn ar gaozeadenn evel kustum --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 17 Mae 2022 da 22:45 (UTC) == Marzhan == s.o. [[Kaozeal:Marzhan]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC) :roet em eus ma soñj eno--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:04 (UTC) [[Rummad:Ober war-dro ar pennadoù|{{PAGENAME}}]] [[rummad:Merañ Wikipedia|{{PAGENAME}}]] pqzhxw7rcvfguo6so3taipze03rsybm 2194117 2194108 2026-06-28T15:41:06Z Huñvreüs 54570 kempenn 2194117 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{Wikipedia:Goulenn ouzh ar verourien/Taolenn}} Pal ar bajenn-mañ eo goulenn ma vo adanvet ur pennad bennak. Evit goulenn un dra bennak all ouzh ar verourien, klikit [[Wikipedia:goulenn ouzh ar verourien|amañ]]. == Implijout ar bajenn-mañ == {{/Implij}} * [[/Dielloù|Sellet ouzh an dielloù]] <div class="plainlinks" > {| align="center" border="0" cellpadding="4" cellspacing="4" style="border: 2px solid #3366BB; background:#FFF0FF;" | <span style="font-size:2.5em;"> [{{SERVER}}{{localurl:Wikipedia:{{PAGENAME}}|action=edit&section=new}} Goulenn ma vo adanvet ur bajenn] </span> |} </div> __TOC__ = Goulennoù bet respontet dezho = == Hallelujah == s.o. [[Kaozeal:Hallelujah]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 12:08 (UTC) == Timbroù dre vro == s.o. [[Kaozeal:Timbroù dre vro]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 12:08 (UTC) == [[Armor Magazine (US Army)]] == Da adenvel [[Armor (magazin an US Army)]]. Gwelout ar [[Kaozeal:Armor Magazine (US Army)|bajenn gaozeal]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 07:59 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 15:58 (UTC) == [[Timbroù Saksonia]] da adenvel [[Timbroù Saks]] == "Saks" eo an anv brezhonek reizh hervez [https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/46098 KerOfis] [[Implijer:Adriendelucca|Dren ar Frankig]] ([[Kaozeadenn Implijer:Adriendelucca|kaozeal]]) 17 Meu 2024 da 11:20 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 15:58 (UTC) == [[Fungi]] da adenvel [[Foue]] == An anv brezhonek eo a zo ar muiañ anavezet. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 23 Gwe 2019 da 17:43 (UTC) :Me 'gav din e aesoc'h fungi da gompren evit Yann vrezhoneger.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 14 Mae 2022 da 20:41 (UTC) :: Goulenn nullet, kenasant ebet. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 16:56 (UTC) == [[Garigell]] == Da adenvel ere-loer. N'eus ket eus *garigell. Lavaret e vez arigell ha n'eo ket gwall stank ar ger-se evit doare.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 16 Mae 2022 da 18:00 (UTC) ::Sellet ouzh ar gaozeadenn a-raok evel-just.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 17 Mae 2022 da 22:45 (UTC) :::'''Arigell''' eo ar ger e Devri, geriadur Brezhoneg An Here ha geriadur Le Gléau. Arabat eo fiziout e Glosbe, da 'm soñj. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 16:42 (UTC) :::: Adanvet '''arigell''' neuze. Memes tra evit [[Urzh an arigell]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 16:56 (UTC) == [[:Paludoù Gwenrann]]== Da adenvel "Paludoù-holen Gwenrann". Ur palud n'eo ket ur palud-holen hepken hag eus an dra-se ez eus kaoz. Un adkas "[[:Paludoù-holen Gwenrann]]" zo dija. --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 21 Ebr 2024 da 15:52 (UTC) <br>{{graet}} Graet : [[Paludoù-holen Gwenrann]]. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:23 (UTC) == [[Lanyugon-Kumun-Nevez]] da adenvel [[Lanyugon]] hepken == [[Lanyugon-Kumun-Nevez]] zo bet adanvet [[Lanyugon]] hepken d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2024 (sellet ouzh [https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/86876 Kerofis]]) --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 2 Du 2025 da 04:55 (UTC) : {{ping|Fulup|VIGNERON|Lekemok|Huñvreüs|Kestenn}} Mar plij {{mousc'hoarzh}}. --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 3 Du 2025 da 08:50 (UTC) ::{{Graet}} Graet eo. Ur goulenn war ar pennad-mañ : petra a dalvez "kevanet" (el lodenn "Istor" : ''[...]en deus kevanet ar gumun nevez'') ? A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 3 Du 2025 da 09:10 (UTC) ::: Trugarez. Kavet em eus "'''kevanañ''' : intégrer, annexer ('''ouzh''' à)" e geriadur Ménard-Cornillet. {{ping|Arko}} gallout a ri kadarnaat marteze ? --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 3 Du 2025 da 09:25 (UTC) ==[[Islavarenn]]== [[Islavarenn stag]] a vefe da adenvel [[Islavarenn]] hepmuiken ([[:en:Dependent clause]], [[:it:Proposizione subordinata]]). Evit ar mare ne c'haller ket rak an titl ''islavarenn'' zo dija. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Gen 2017 da 20:42 (UTC) :Renket eo bet ar gudenn a gav din.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 21 Ebr 2024 da 15:52 (UTC) <br> Renket ar gudenn. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:29 (UTC) == [[Azereg (yezh)]] da adenvel [[Azerbaidjaneg]] == Diwar an anvioù pobl pe an anvioù annezidi eo e vez savet an anvioù yezhoù enne al lostger ''-eg'', ha ne gaver nemet ''Azerbaidjaneg'' hag ''azeri'' e Termofis. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 4 Ebr 2017 da 23:04 (UTC) :Azerbaidjaneg, diwar anv ar vro, zo gwall hir: kalz gwelloc'h eo [[azereg]], diwar anv ar bobl, div silabenn nebeutoc'h, aesoc'h da zistripañ. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 5 Ebr 2017 da 04:36 (UTC) ::Diwar anv ar bobl : ''Azerbaidjanad'' a ro ar bennrann ''azerbaidjan-'' (hep al losger ''-ad''), hag alese an anv yezh ''azerbaidjaneg''. Pa vez amprestet un anv yezh e vez diezhomm al lostger ''-eg'' : ''azeri'' (evel ''latin'', ''gresim'', ''nahuatl''…). An anv berr ''azeri'' eo a gaver e [http://www.ofis-bzh.org/upload/travail_paragraphe/fichier/37fichier.pdf Yezhoù – Langues – Languages]. Drol e kavan ar brezhonekadur ''azereg''. Ma vefe graet gant ''Azeri'' evit an annezidi, evel e saozneg pe e galleg, e teufe *''azerieg''. Piv a ra gant ''azereg'' ? [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 01:33 (UTC) :Piv a ra gant an eil pe egile? Keit ma ne vo ket graet un enklask gant hon akademiezh ne vo ket aes gouzout. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 17:29 (UTC) ::Gouzout a ran e-men em eus kavet ''azerbaidjaneg'' hag ''azeri''. Ma ne gaver ar ger ''azereg'' nemet e Gwikipedia, ne dalv ket ar boan ober gantañ, rak n'eus ket a ziouer a c'herioù aze. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 19:55 (UTC) Biken ne rafen gant ''azerbaidjaneg'' (6 silabenn) pa c'haller larout berroc'h : [[azerieg]], savet evel brezhoneg, galleg, alamaneg zo kalz gwell, ha reishoc'h eget ''azereg'', gwir eo. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 20:11 (UTC) :Ar ger ''azeri'' eo a vefe an hini berrañ. Ar ger ''azerieg'' ne seblant ket fall, nemet ne 'm eus ket kavet ''Azeri'' (ls ''-ed'') evit ar bobl : ''Azerbaidjanad'' (ls ''-iz'') eo a gaver e-barzh geriadurioù unyezhek An Here. Evit ar ger ''azereg'', moarvat ez eo bet savet gant an implijer Neal hag en doa skrivet ur frazenn enni ar ger-se (dre fazi ?) war-lerc'h ''azerieg'' pa oa o kregiñ da skrivañ ar pennad, evel ma weler [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Azereg_(yezh)&diff=next&oldid=11097 amañ] . [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 20:55 (UTC) Kendalc'het e vo ar gaozeadenn [[Kaozeal:Azeri|amañ]]. Da c'hortoz fin ar gaozeadenn em eus adanvet ar bajenn : ''azeri''. Mar bez cheñchet an anv en-dro e talvezo an adkas, ne vern penaos. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 21:18 (UTC) :{{graet}} Klozañ a ran an afer amañ, n'eus bet ouzhpennet soñj ebet abaoe 2017 goude ar c'hemm degaset. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:36 (UTC) == boest implijer VS Patrom implijourien == Savet zo bet ganin ur rummad hag am eus graet "boest implijer" anezhañ. N'ouzon dare ma ne vefe ket gwelloc'h pe komprenusoc'h gant tout an dud e lakaat dindan an anv "Patrom implijourien", pe c'hoazh "Boestoù implijourien" ? Nag a goulennoù... --[[Implijer:C'hwil-du siferniet|C&#39;hwil-du siferniet]] 14 Ebr 2006 da 08:31 (UTC) : N’eus ket eus ar rummad meneget. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Meu 2026 da 09:32 (UTC) ==[[Na Trioblóidí]]== Titl diaes da gompren. Da adenvel "Brezel Norzhiwerzhon", sklaeroc'h. Sellit ouzh ar bajenn [[Kaozeal:Na Trioblóidí]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Meu 2026 da 18:40 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Meu 2026 da 09:32 (UTC) == [[Vogalenn digor-etre a-raok plaen]] da adenvel [[Vogalenn damzigor a-raok plaen]] == An droienn “digor-etre” a zo ur saoznegadur souezhus evit “open mid”. Ma vije troet mat an daou barzh e teufe “etre-digor” pe “digoretre”. Kavet em eus gwelloc'h ober gant “damzigor” hag a gaver en dezenn ''Studi fonologel brezhoneg Lanijen'' (Evenou, 1987). [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 20 Eos 2019 da 23:51 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:37 (UTC) == [[Kensonenn dre fri]] da adenvel [[Kensonenn fri]] == Er mod-se e vez lavaret. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 25 Eos 2019 da 21:44 (UTC) :Ali on ganit--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:28 (UTC) :: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC) ==[[Odeta Chevillottez]]== Da adenvel ''Odette Chevillotte''. Sellit ouzh ar bajenn [[Kaozeal:Odeta Chevillottez]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Meu 2026 da 18:40 (UTC) :graet--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:27 (UTC) == [[Ardèche (stêr)]] → [[Ardecha (stêr)]] == Da glotañ gant anv an departamant : [[Ardecha (departamant)]]. --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 25 Du 2025 da 08:30 (UTC) :Ali on ganit [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:19 (UTC) :{{Graet}} [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 08:06 (UTC) ==[[Cassiopeia (steredeg)|Cassiopeia]]== Souezhet on o lenn an doare skrivañ-mañ, Cassiopeia, amprestet war-eeun digant a latin pe ar saozneg. Kasiopeia eo ar furm implijet en testennoù brezhoneg da envel ar steredeg ha ret e vefe adenvel ar pennad. Sellet ouzh ''An oabl gant red an amzer'', troet gant Ofis ar brezhoneg, 2007. E Barr-Heol 31, 1962, pp. 18-19 e lenner : "Stered hag o deus kalz eus ar Vretoned ankounac’haet o anv : ar Sterenn gant an daou Garr-kamm hag etrezo ar Sarpant, neuze linennoù kamm-jilgamm Kasiopeia, ar Yar gant hec’h Evned bihan, ar Rastell, ar Rod-arc’hant, ar C’hi bras gant e lagad c’hlas, ar C’hi bihan, ar Maen-Forn, an daou Vreur Gevell, Kroaz ar C’hreisteiz"--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 06:32 (UTC) :Demat, ali on ganit cheñch ivez. Ober a rin - hag evit Kefeüs ivez - nemet ma vije skrivet alioù all. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 07:27 (UTC) :: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC) ==[[Cepheus (steredeg)]]== Souezhus ivez doare-skrivañ ar pennger-mañ. Hervez an divizoù diwar-benn doare treuzskrivañ an anvioù gresianek, ne zlefe ket bezañ skrivet evel-henn. Cepheus a zeu eus "Κηφεύς" (=Kephéus) a dreuzskriver Kefeüs amañ. Ouzhpenn e-barzh ''An oabl gant red an amzer'', troet gant Ofis ar brezhoneg, 2007 e lenner ivez an doare-skrivañ "Kefeüs". --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 06:32 (UTC) : {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC) == [[Enez-Vriad]] → Enez-Vriad (kumun) == ''Enez-Vriad'' ar gumun hag ''Enez-Vriad'' an enezenn n'int ket ar memes tra. Er gumun e kaver ur bern enezennoù all estreget Enez-Vriad. c.f. Er Wikipedia gallek ez eus daou bennad: ''[[:fr:Île-de-Bréhat|Île-de-Bréhat]]'' evit ar gumun ha ''[[:fr:Bréhat|Bréhat]]'' evit an enezenn. [[Implijer:Adriendelucca|Dren ar Frankig]] ([[Kaozeadenn Implijer:Adriendelucca|kaozeal]]) 14 Meu 2024 da 19:11 (UTC) :Marteze ez eus moaien d'ober gant ar memes pajenn memes tra dre ma n'eo ket founnus an danvez. Ouzhpenn-se ez eus ur pennad all diwar-benn [[enezeg Briad]]--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:17 (UTC) : N’eus ket ezhomm eus ar verourien evit ar goulenn-mañ, pep hini a c’hall krouiñ ur pennad nevez. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:37 (UTC) == [[Lanriware]] == Da adenvel [[Lañriware]] (stumm erbedet gant Kerofis) nemet anv un adkas eo dija ha n'hallan ket ober ma-unan.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 14 Mae 2022 da 20:45 (UTC) :Daoust hag e ouije unan bennak petra zo skrivet ouzh panell mont tre kêr ? A galon.--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA|2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA]] 16 Mae 2022 da 10:19 (UTC) :Daveoù zo e pajenn ar gaozeadenn evel kustum --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 17 Mae 2022 da 22:45 (UTC) :: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:41 (UTC) == Marzhan == s.o. [[Kaozeal:Marzhan]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC) :roet em eus ma soñj eno--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:04 (UTC) :: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:41 (UTC) = Goulennoù d'ober war o zro = [[Rummad:Ober war-dro ar pennadoù|{{PAGENAME}}]] [[rummad:Merañ Wikipedia|{{PAGENAME}}]] jdtrbrrm6tt4jga9x5cr2j2hevck6m6 Marzen 0 16318 2194109 2163998 2026-06-28T15:38:46Z Huñvreüs 54570 Kaset eo bet ar bajenn [[Marzhan]] da [[Marzen]] gant Huñvreüs dreist un adkas: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2163998 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Marzhan | anvYezh = ''Marzan'' | Yezh = gallaouek | anvOfisiel = ''Marzan'' | skeudenn = Marzan bourg mairie.JPG | alc'hwez = An ti-kêr. | ardamezioù = Blason Marzan 56.svg | bro = {{Bro-Gwened}} | departamant = {{Mor-Bihan}} | arondisamant = [[Arondisamant Gwened|Gwened]] | etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Gwareg Su Breizh]] | bro velestradurel = [Bro Gwened]] | kanton = [[Kanton ar Roc'h-Bernez|ar Roc'h-Bernez]]<small>(betek 2015)</small> </br> [[Kanton Muzilheg|Muzilheg]] <small>(abaoe 2015)</small> | cp = 56130 | maer = Denis Le Ralle | amzer-gefridi = 2014-2026 | gorread = 33.84 | hedred = -2.3225 | ledred = 47.5416666667 | uk = 50 | ubi = 0 | ubr = 83 | lec'hienn web = }} '''Marzhan'''<ref>{{br}}"[https://www.geobreizh.bzh/br/anv-keriou-breizh-e-brezhoneg/ Anv kêrioù Breizh e brezhoneg > Marzhan]", geobreizh.bzh</ref>, pe '''Marzen'''<ref>[https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/8348 "Marzhan" pe "Marzen" hervez KerOfis] (Ofis Publik ar Brezhoneg)</ref>, a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[Bro-Wened]], e [[kanton Muzilheg]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. == Douaroniezh == <gallery mode="packed" heights="100px"> Pont-La-Roche-Bernard-Morbihan-2010.JPG|Ar pont dreist d'ar [[Gwilen]] etre Marzhan hag [[Ar Roc'h-Bernez]]. Pont_du_Morbihan.jpg|Ar pont dreist d'ar Gwilen etre Marzhan ha [[Nivilieg]]. </gallery> * War lez ar ster [[Gwilen]] emañ Marzhan. === Kumunioù amezek === {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Marzhan''|gwalarn=[[Noal-Muzilheg]],<br/>[[Ar Gwernoù]]|norzh=[[Pleaol]]|kornôg=[[Muzilheg]]|reter={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Gwilen]]''}},<br/>[[Nivilieg]]|gevred={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Gwilen]]''}},<br/>[[Ar Roc'h-Bernez]]|su={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Gwilen]]''}},<br/>[[Ferel]]|mervent=[[Arzhal]]}} == Ardamezioù == {| |- |[[Restr:Blason Marzan 56.svg|60px]] | :''« Palefarzet : ouzh I ha 4, en glazur e bont a deir bolzenn en argant, masonet en sabel; ouzh 2 ha 3, ivez en glazur, e leon kudennek en argant »'' * pontoù evit familh Pontbriand; leoned evit familh du Breil. |} == Anv == * Albert Dauzat & Charles Rostaing (1963-1978) : "'''Marsin''''', 895;'' '''Marsen''''', 1387'' : marteze diwar anv den latin ''Marcius'' ha lostger ''-inum''". * Erwan Vallerie (1995) : "'''Marsin''', 895, XIè; '''Marsen''', 1257; '''Marzen''', 1267, 1270; '''Marsen''', 1307, 1387; '''Marzen''', 1453; '''Marsan''', 1516; '''Mouzin''', 1630; '''Mauzin''', 1654; '''Marzen''', 1731" == Istor == '''Marzan''' e oa ur barrez eus [[Eskopti Naoned|eskopti Naoned]]. === [[Dispac'h Gall]] === * Melestradurezh: krouet e voe kumun Marzhan e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Marzhan e [[Kanton Pleaol (1790)|kanton Pleaol]]; e [[distrig ar Roc'h-Bernez]] e oa. Diskaret e voe kanton Pleaol e 1801 gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix'', ha lakaet Marzhan e [[Kanton ar Roc'h-Bernez]]. Lakaet e oa bet Marzhan en [[arondisamant Gwened]] bet krouet e 1800<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=21485 Cassini - EHESS - Marzhan - Fichenn ar gumun]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, ar Faoued, 2006, pajenn 214 </ref>. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 105 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,77 % eus he foblañs e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56126&pays=France&dpt=56&idsource=1634&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=0 Memorialgenweb]</ref>. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== <gallery> MarzhanplakennarrevarvTalbennarGwilen.jpg|Plakenn ar re varv, milourion ha tud nann-soudard, eus Talbenn ar Gwilen. </gallery> * E [[Sankenn Sant-Nazer|talbenn ar Gwilen]] e oa Marzhan adalek miz Eost 1944 betek miz Mae 1945. * Mervel a reas naontek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56126&pays=France&dpt=56&idsource=1634&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=0 Memorialgenweb] </ref>, c'hwec'h anezhe a voe fuzuilhet gant an [[Wehrmacht|Alamaned]] e miz [[Eost]] [[1944]]<ref>{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan -Mémorial de la Résistance'', 1998, pajennoù 368-369</ref>. ==== Brezelioù didrevadenniñ ==== ===== [[Brezel Aljeria]] ===== * Mervel a reas ur soudard eus ar gumun e [[Tiaret]] d’ar [[7 a viz Even]] [[1961]]<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6410110 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>. == Brezhoneg == * 70,3 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 371</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Marzan-56-Eglise-2009.jpg|An iliz katolik. </gallery> * Iliz katolik ''Sant Pêr''. * Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=1634 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d'ar [[16 a viz Eost]] [[1925]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/58499/marzan-cimetierecommunal/ Université de Lille]</ref>. * Monumant ar re fuzuilhet d'ar [[6 a viz Eost]] [[1944]], luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=113997 Memorial Genweb]</ref>. * Monumant ar re fuzuilhet d'ar [[7 a viz Eost]] [[1944]], luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=69591 Memorial Genweb]</ref>. * Plakenn Talbenn ar Gwilen. == Poblañs == === Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 === {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=3000 |passo1=500 |passo2=200 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2022 |p1=1529 |p2=1548 |p3=1547 |p4=1728 |p5=1736 |p6=1695 |p7=1852 |p8=2170 |p9=2611 |mammenn=EBSSA }} == Melestradurezh == == Tud == === Tud bet marvet eno === * [[Arzhur II]], dug Vreizh d'ar 27 a viz Eost 1312. * [[Yann I a Vreizh|Yann I{{añ}} a Vreizh]], [[Roll Rouaned ha Duged Breizh|dug Breizh]], d'an [[8 a viz Here]] [[1286]]. === Ardamezeg ar familhoù === {| class="wikitable" |[[Restr:Audic.jpg|80px]] |'''Audic''' meneget eus 1426 da 1536 e [[Marzhan]], [[Paolieg]], [[Sant-Visant-an-Oud]] |''"en aour, e dreustell gorreek en ginerminoù, heuliet ouzh kab gant div steredenn en glazur hag ouzh beg gant tri bazh peuliek eilhonek ha divouedet en geot".'' |} == Gevelliñ == == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Marzan}} *{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307075759/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56126 Marzhan war lec'hienn Geobreizh] == Levrlennadur == == Daveoù ha notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]] [[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]] [[Rummad:Sankenn Sant-Nazer]] au8btgde9xcg07v617udu6b77odv7da Kliment Vorochilov 0 17738 2194132 2084929 2026-06-29T05:18:50Z Kestenn 14086 2194132 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Skeudenn:Joseph_Stalin_and_Kliment_Voroshilov, 1935.jpg|thumb|350px|[[Jozef Stalin]] ha Vorochilov e 1935]] '''Kliment Yefremovitch Vorochilov''' (e [[ruseg]] : Климент Ефремович Ворошилов) a zo bet ganet d'an [[23 Genver|23 a viz Genver]] [[1881]] ha marvet d'an [[2 Kerzu|2 a viz Kerzu]] [[1969]]. Politikour ha milour [[URSS|soviedat]] e oa. Tost e oa ouzh [[Jozef Stalin]]. E penn prezidiom ar Sovied Meur e voe etre 1953 ha 1960. {{DEFAULTSORT:Vorochilov, Kliment}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1881]] [[Rummad:Marvioù 1969]] [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Politikourien Rusia]] 31imyi91mcerpu2gxmpjxktchfmei0f Geriaoueg ar savouriezh 0 20046 2194129 2045350 2026-06-28T22:36:23Z Ch. Rogel 46 Ouzhp. un nebeud termenoù 2194129 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{Danvez pennad}} Roll ar gerioù paotañ er [[savouriezh]] : kevrennoù savadurioù Evit ar [[savadur]]ioù hag ar frammoù savadur, sell ouzh ar [[:Rummad:Savadurioù|rummad Savadurioù]] {{Rannbennadoù}} ==A== {| |- valign="top" | *[[Abati]] *[[Adobe]] *[[Adraoñ]] *[[Amestezig]] | *[[Aoter]] *[[Apoteis]] *[[Aspled]] *[[Astell]] |} ==B== {| |- valign="top" | *[[Baleg-tarzhell]] *[[Balet]] *[[Balkon]] *[[Balustr]] *[[Bann dor]] | *[[Bann etre]] *[[Bardell]] *[[Barlenn]] *[[Begel-bolz]] *[[Betoñs]] | *[[Biñs]] *[[Bleñchenn]] *[[Bolz]] *[[Bolz-enor]] *[[Bolz-eñvor]] | *[[Bolz-kañv]] *[[Bolz-wareg]] *[[Bolzadur]] *[[Boulouard]] *[[Brikenn]] |} ==C== *[[Chafod]] *[[Chambarlank]] *[[Chantele]] keur *[[Chapel]] *[[Chapel-badeziñ]] ==D== {| |- valign="top" | *[[Dar]] *[[Disfuer]] *[[Dinas]] *[[Diri]] *[[Dor]] *[[Dor-borzh]] | *[[Dor-dal]] *[[Dorn-red]] *[[Doubled]] *[[Dreuzkoaz]] |} ==F== *[[Fablig]] *[[Foñs-badeziant]] *[[Forn]] *[[Framm]] *[[Fust]] ==G== |- valign="top" | *[[Garenn]] *[[Gargoul]] *[[Garid]] *[[Gorre-tog]] *[[Gourin]] *[[Gouryev]] *[[Greunvaen]] | *[[Gwalc'heris]] *[[Gwardlec'h]] Tourig evit ar ged *[[Gwareg]] *[[Gwareg-rizennek]] *[[Gwead arabiat]] *[[Gweradur]] *[[Gwerell]] *[[Gwerzhid (savouriezh)]] *[[Gwiched]] |} ==H== *[[Harpell]] *[[Harzell]] *[[Horolaj heol]] ==I== {| |- valign="top" | *[[Ibil]] *[[Ilgroas]] *[[Iliz]] *[[Iliz-meur]] | *[[Isdaez]] *[[Isrizenn]] *[[Izelvos]] |} ==J== *[[Jube]] *[[Junt]] ==K== {| |- valign="top" | *[[Kador-brezeg]] *[[Kalvar]] *[[Kambr]] *[[Kan (skarzh)]] *[[Kan-dizourañ]] *[[Kan-dour]] *[[Kan-karzh]] *[[Kanto]] | *[[Karnel]] *[[Karzh]] *[[Kastell]] *[[Kav]] *[[Kav-tommañ]] *[[Kazel (savouriezh)]] | *[[Kebr]] *[[Kloastr]] *[[Kloc'hdi]] *[[Koc'hu]] *[[Kouldri]] | *[[Kolonenn]] *[[Korzenn]] *[[Kostez-bann]] *[[Koufr-ograoù]] *[[Koulb]] *[[Koupolenn]] | *[[Kourt]] *[[Kranell]] *[[Kreñvlec'h]] *[[Kroazenn-iliz]] *[[Krommvegenn]] |} ==L== {| |- valign="top" | *[[Lagad-ejen]] *[[Lambrusk]] *[[Letern]] *[[Leternig]] | *[[Lifr]] *[[Lomber]] *[[Logell]] *[[Lukan]] |} ==M== {| |- valign="top" | *[[Maen-ben]] *[[Maen-bolz]] *[[Maen-boued]] *[[Maen-korn]] *[[Maen-pastur]] | *[[Maen-sonn]] *[[Maen-to]] *[[Manati]] *[[Maner]] *[[Mañsonerezh]] | *[[Malvenn]] *[[Mas (savouriezh)]] *[[Menk-ti]] *[[Metop]] *[[Moger]] | *[[Moger-dreuz]] *[[Mogeriad]] *[[Moskeenn]] *[[Mouladur]] |} ==N== *[[Nadoz-maen]] *[[Naoued]] *[[Narthex]] *[[Nev]] *[[Noed]] ==O== *[[Oaled]] ==P== {| |- valign="top" | *[[Pal (savouriezh)]] *[[Parpagn]] *[[Pazenn]] *[[Penn-chantele]] *[[Penn-nec'h]] *[[Penniliz]] *[[Peristil]] | *[[Pezh-Ker]] *[[Pignon]] *[[Piler]] *[[Piler-harp]] *[[Piler pevarzuek]] *[[Piñsin]] *[[Plastr]] | *[[Pondalez]] *[[Porched]] *[[Portal]] *[[Potailh]] *[[Prenestr]] *[[Prenn]] *[[Prioldi]] |} ==R== {| |- valign="top" | *[[Rafant]] *[[Rakkambr]] *[[Raz]] | *[[Ribl-moger]] *[[Rizenn]] *[[Rizenn-draoñ]] |} ==S== {| |- valign="top" | *[[Sabler]] *[[Saloñs]] *[[Savadurig]] *[[Savenn]] *[[Sekretiri]] *[[Sel]] *[[Sel-koufr]] | *[[Sich]] *[[Siminal]] *[[Skiber]] *[[Sklent (savouriezh)]] *[[Skoaz-volz]] *[[Skoazer]] *[[Solenn]] *[[Solier]] | *[[Solieradur]] *[[Speurenn]] *[[Stel]] *[[Stern-aoter]] *[[Stern-dor]] |} ==T== {| |- valign="top" | *[[Tabernakl]] *[[Talbenn (savouriezh)]] *[[Talgab]] *[[Tarzhell]] *[[Tarzhell-gav]] | *[[Tenn-kroaz]] *[[Teol]] *[[Ti]] *[[Ti-feurm]] *[[Ti-gwer]] | *[[Ti-kêr]] *[[Ti-pediñ]] *[[Ti-soul]] *[[Toenn]] *[[Togenn]] | *[[Toull-dor]] *[[Toull-prenestr]] *[[Tour]] * Tourig *[[Tour-iliz]] *[[Trepas]] | *[[Treuzadenn]] *[[Treuziad]] *[[Treuzoù]] *[[Triforiom]] *[[Tro-geur]] *[[Tron]] |} ==U== {| |- valign="top" | *[[Uhelforn]] *[[Urzh (savouriezh)]] *[[Urzh liesdoare]] *[[Urzh dorian]] | *[[Urzh ionian]] *[[Urzh korintian]] *[[Urzh ramzel]] *[[Urzh toskan]] |} [[Rummad:Savouriezh]] [[Rummad:Rolloù]] == Levrlennadur == * [[Marsel Modir]], ''Geriaoueg teiryezhek an ti'', Landeda, Aber Embannadurioù, 20021.{{ISBN|9782915845586}} dgtuxhjszcqa5dmo59qni2dootwke05 Kensonenn fri 0 28518 2194093 1896940 2026-06-28T15:29:22Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Kensonenn dre fri]] da [[Kensonenn fri]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 1896940 wikitext text/x-wiki {{Doare distagañ}} Er [[yezhoniezh]] e vez implijet an termen '''kensonenn fri''' ([[Saozneg|saoz.]]: [[:en:Nasal consonant|''nasal consonant'']]), pe '''frienn''', war dachenn ar [[fonetik]] hag ar [[fonologiezh]] evit komz eus ur [[kensonenn|gensonenn]] ma vez laosket an aer da redek dre ar fri keit ha ma vez damstanket an aer ha/pe harzhet da vont kuit dre stokat pe tostaat an teod stok ouzh un [[organ fonadur]] bennak. Ledanoc'h eo e ster an termen « frienn » avat, rak e implijout a c'haller evit ar vogalennoù fri ivez. Kemmañ a ra son ur gensonenn fri hervez an organoù fonadur ma vezont implijet evit serriñ ar genoù. Kavet e vez stankañ a-galz kensonennoù fri [[kensonenn mouezhiet|mouezhiet]] evit [[kensonenn divouezh|divouezh]]. Ral-kenañ eo ar [[yezh|yezhoù]] ma reont hep sonennoù fri ebet, en o zouez [[yezhoù wakachek]] 'zo. Setu ar c'hensonennoù fri pennañ gant bep o arouezenn hervez reolennoù treuzskrivañ al [[LFE|lizherenneg fonetikel etrebroadel]]: * [m] frienn diweuz (mouezhiet), d.s. [[brezhoneg|bzhg.]] '''''m'''ar mouz'' * [ɱ] frienn gweuz-dent (mouezhiet), d.s. [[Katalaneg|kat.]] ''e'''n'''viar'' ([əɱˈbjaɾ]; "kas") * [n̪] frienn dent (mouezhiet), d.s. [[brezhoneg|bzhg.]] "ka'''n'''treal'' * [n] frienn logigoù (mouezhiet), d.s. [[saozneg|saoz.]] '''''n'''o'' ("nann") * [ɳ] frienn gilbleg (mouezhiet), d.s. [[sañskriteg|sañsk.]] कारण ([kɑːrəɳə]; "abeg") * [ɲ] frienn staon (mouezhiet), d.s. [[brezhoneg|bzhg.]] ''o'''gn'''on'' * [ŋ] frienn ouel (mouezhiet), d.s. [[sinaeg|sinaeg (mand.)]] 北京 ([pei˨˩˦ tɕɪŋ˥˥]; "Beijing") * [ɴ] frienn hugenn (mouezhiet), d.s. [[japaneg|jap.]] 日本 ([nihoɴ]; "Japan") == Gwelit ivez == * [[Kensonenn]] * [[Friadur]] * [[Rakfriadur]] * [[Difriadur]] * [[Kensonenn genoù]] {{Kensonennoù}} [[Rummad:Doareoù distagañ|Fri]] [[Rummad:Kensonennoù fri]] a0lm907b4yg6aijwghvq17iu9q5vsmr Memphis 0 28871 2194127 1946161 2026-06-28T22:09:35Z Icodense 36759 Tenessee → Tennessee 2194127 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout}} '''Memphis''' a oa un [[anv-den]] a-raok bezañ un [[anv-lec'h]]. ==En Henamzer== *[[Memfis (mamm Libia)]], a oa gwreg [[Epafos]] e mojennoù [[Hellaz]] kozh, a voe diazezourez kêr [[Memfis]], en [[Egipt]] *[[Menfis]], kêrbenn gozh nome kentañ Egipt Izel, ha hini Rouantelezh Kozh Egipt ==Kêrioù e [[SUA]]== Er Stadoù-Unanet: *[[Memphis (Tennessee)]], ar gêr vrasañ anvet ''Memphis'', kavell ar "blues", *[[Memphis (Alabama)]] *[[Memphis (Florida)]] *[[Memphis (Indiana)]] *[[Memphis (Michigan)]] *[[Memphis (Mississippi)]] *[[Memphis (Missouri)]] *[[Memphis (Nebraska)]] *[[Memphis (New York)]] *[[Memphis (Texas)]] hag ivez : * [[West Memphis (Arkansas)]], darn eus [[Memphis (Tennessee)]] en tu all da harzoù ar stad orin, e kontelezh ''Crittenden'' en [[Arkansas]] ==Sonerezh== * (4355) Memphis, un asteroidenn, * [[Memphis (albom)]], un albom gant [[Roy Orbison]] 1972 * [[Memphis, Tennessee]], ur ganaouenn gant [[Chuck Berry]] * [[Memphis Slim]], ur soner piano ha kaner blues a oa aet da chom da Vro-C'hall * "Memphis", ur ganaouenn gant [[Bob Marley]] fm6sb73xl5rpoatqiuayj6pmp6qaosb Vogalenn damzigor a-raok plaen 0 31331 2194106 1946411 2026-06-28T15:35:50Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Vogalenn digor-etre a-raok plaen]] da [[Vogalenn damzigor a-raok plaen]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 1946411 wikitext text/x-wiki {{Vogalennoù}} {{Infobox IPA|ipa-number=303|ipa=603|ipa-image=Xsampa-E2.png|xsampa=E|kirshenbaum=E|sound=Open-mid front unrounded vowel.ogg}} Unan eus ar [[vogalennoù a gentañ renk]] eo ar '''[[vogalenn]] [[Vogalenn etre|damzigor]] [[Vogalenn a-raok|a-raok]] [[Rontder (yezhoniezh)|plaen]]''', treuzskrivet [ɛ] hervez reolennoù al [[LFE|lizherenneg fonetikel etrebroadel]], ganti an niverenn dave 303. A-wezhoù e vez kavet ar vogalenn [e] evel ur [[fonem]] disheñvel diouzh [ɛ] evel e [[brezhoneg]] hag a-wezhoù e vez kavet koulz /e/ hag /ɛ/ evel [[alofonenn|alofonennoù]] an [[arc'hfonem]] |E| == Skouerioù == {| class="wikitable" ! colspan="2"|[[Yezh]]!! [[Ger]] !! [[LFE]]!! Ster |- | colspan="2" align="center"| [[Albaneg]]||align="center"| ''tr'''e''''' ||align="center"| {{IPA|[tɾɛ]}}||align="center"| 'tri' |- | colspan="2" align="center"| [[Brezhoneg]]||align="center"| ''k'''ê'''r'']] ||align="center"| {{IPA|[kəˈfɛ]}}||align="center"| '-' |- | colspan="2" align="center"| [[Katalaneg]]||align="center"| ''caf'''è''''']] ||align="center"| {{IPA|[kəˈfɛ]}}||align="center"| 'kafe' |- | colspan="2" align="center"| [[Izelvroeg]]||align="center"| ''b'''e'''d'' ||align="center"| {{IPA|[bɛt] }}||align="center"| 'bed' |- | colspan="2" align="center"| [[Faroeg]] ||align="center"| [[Latin alphabet|'''''e'''lska'']] ||align="center"| {{IPA|[ɛlska] }}||align="center"| 'karantez' |- | colspan="2" align="center"| [[Galleg]] ||align="center"| ''b'''ê'''te'' ||align="center"| {{IPA|[bɛt] }}||align="center"| 'animal' |- | colspan="2" align="center"| [[Alamaneg]] ||align="center"| ''B'''e'''tt'' ||align="center"| {{IPA|[bɛt] }}||align="center"| 'gwele' |- | colspan="2" align="center"| [[Hungareg]] ||align="center"| ''n'''e'''m'' ||align="center"| {{IPA|[nɛm] }}||align="center"| 'nann' |- | colspan="2" align="center"| [[Islandeg]] ||align="center"| '''''é'''g'' ||align="center"| {{IPA|[jɛɣ] }}||align="center"| 'me' |- | colspan="2" align="center"| [[Italianeg]] ||align="center"| ''s'''e'''tte'' ||align="center"| {{IPA|[ˈsɛtte] }}||align="center"| 'seizh' |- | colspan="2" align="center"| [[Kabardeg]] ||align="center"| I'''э''' ||align="center"| {{IPA|[ʔɛ] }}||align="center"| 'lâret' |- | colspan="2" align="center"| [[Norvegeg]] ||align="center"| ''n'''e'''tt'' ||align="center"| {{IPA|[nɛt] }}||align="center"| 'roued' |- | colspan="2" align="center"| [[Poloneg]] ||align="center"| ''l'''e'''k'' ||align="center"| {{IPA|[lɛk]}}||align="center"| 'louzoù' |- | colspan="2" align="center"| [[Portugaleg]] ||align="center"| ''caf'''é''''' ||align="center"| {{IPA|[kɐfɛ] }}||align="center"| 'kafe' |- | colspan="2" align="center"| [[Ruseg]] ||align="center"| '''э'''то ||align="center"| {{IPA|[ˈɛtə] }}||align="center"| 'an dra-mañ' |- | colspan="2" align="center"| [[Gouezeleg Skos]] ||align="center"| '''''ai'''g'' ||align="center"| {{IPA|[ɛk] }}||align="center"| 'e/da' |- | colspan="2" align="center"| [[Serieg]] ||align="center"| ''m'''e''''' ||align="center"| {{IPA|[mɛ] }}||align="center"| 'te' |- | colspan="2" align="center"| [[Vietnameg]] ||align="center"| ''t'''é''''' ||align="center"| {{IPA|[tɛ́] }}||align="center"| 'kouezhañ' |- | colspan="2" align="center"| [[Yorubaeg]] ||align="center"| '''''ẹ'''s'''ẹ̀''''' ||align="center"| {{IPA|[ɛ̄sɛ]}}||align="center"| 'gar/troad' |- |} == Gwelit ivez: == * [[Vogalenn]] * [[Vogalennoù a gentañ renk]] * [[Vogalenn etre]] * [[Vogalenn a-raok]] * [[Rontder (yezhoniezh)|Vogalenn blaen]] [[Rummad:Vogalennoù damzigor]] [[Rummad:Vogalennoù a-raok]] [[Rummad:Vogalennoù plaen]] di7gw4fecrst8ailyt0dfadf5f4ehwn Kaozeal:Kensonenn fri 1 35105 2194095 229340 2026-06-28T15:29:22Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Kensonenn dre fri]] da [[Kaozeal:Kensonenn fri]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 229340 wikitext text/x-wiki Daou anvadur zo anavezet evit se e brezhoneg : ''kensonenn fri'', an hini ledetañ, abaoe yezhadur Kervella (1947) da nebeutañ, ha ''frienn'' (tezenn Erwan Evenou). --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] 27 Gwe 2007 da 20:57 (UTC) :Setu abeg an dibab bet graet ganin d'ober gant an [[termen]] "kensonenn dre fri": c'hoant am boa (hag am eus c'hoazh) da sevel pennadoù o tennañ da dachenn ar [[yezhoniezh]], hag en o zouez pennadoù o tennañ d'ar [[fonetik]] hag ar [[fonologiezh]], en un doare sistematek hag hollek en ur doujañ d'ar pezh a ouzer bremañ war an dachenn-se. :goût mat a ran eo bet graet gant termenoù all a-raok met ne oant ket bet savet an [[nevezc'her|nevezc'herioù]]-se un un doare sistematek en ur soñjal er yezhoniezh met kentoc'h evit an ezhommoù evit deskrivañ [[yezhadur]] ar [[brezhoneg]] ha/pe ar [[yezhoù keltiek]] all. :ret eo anzav n'anavezan ket tezenn Erwan Evenou. hag embannet eo bet? diwar-benn petra e vez kaoz enni? :setu, evel em eus bet tro da displegañ e lec'h all dija, penaos eo bet graet ganin evit envel pep kensonenn o klask hen ober en un doare sistematek hag o toujañ d'al [[LFE]]: * "kensonenn" + [[lec'h distagañ]] <small>(hep [[araogenn]] ebet evel "tud Breizh")</small> + [[doare distagañ]] <small>(gant "dre" evit merkañ ar mod)</small> + [[Mouezh (yezhoniezh)|mouezhiadur]] <small>(mouezhiet/divouezh)</small> :da skouer: * [m]: [[Kensonenn diweuz dre fri mouezhiet]] :penaos ober a-hend all?: ''Kensonenn diweuz fri mouezhiet''; ''Kensonenn fri mouezhiet''; ''Frienn diweuz mouezhiet''? ha ma reer gant ''frienn'' e vefe ret, en un doare sistematek, ober ivez gant "serrenn", "tostaenn" ha me oar me.... : o c'hortoz e savin adkasoù diwar ar stummoù "kensonenn fri" ha "frienn". [[Implijer:Neal|<span style="color:green">Neal</span>]] [[User talk:Neal|<sup>(Kaozeal)</sup>]] 28 Gwe 2007 da 07:13 (UTC) 2l9jueoj01sfioyzc8m1gkrpkpnc9fn 2194125 2194095 2026-06-28T20:13:22Z Ar choler 52661 /* Ur verb zo */ rann nevez 2194125 wikitext text/x-wiki Daou anvadur zo anavezet evit se e brezhoneg : ''kensonenn fri'', an hini ledetañ, abaoe yezhadur Kervella (1947) da nebeutañ, ha ''frienn'' (tezenn Erwan Evenou). --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] 27 Gwe 2007 da 20:57 (UTC) :Setu abeg an dibab bet graet ganin d'ober gant an [[termen]] "kensonenn dre fri": c'hoant am boa (hag am eus c'hoazh) da sevel pennadoù o tennañ da dachenn ar [[yezhoniezh]], hag en o zouez pennadoù o tennañ d'ar [[fonetik]] hag ar [[fonologiezh]], en un doare sistematek hag hollek en ur doujañ d'ar pezh a ouzer bremañ war an dachenn-se. :goût mat a ran eo bet graet gant termenoù all a-raok met ne oant ket bet savet an [[nevezc'her|nevezc'herioù]]-se un un doare sistematek en ur soñjal er yezhoniezh met kentoc'h evit an ezhommoù evit deskrivañ [[yezhadur]] ar [[brezhoneg]] ha/pe ar [[yezhoù keltiek]] all. :ret eo anzav n'anavezan ket tezenn Erwan Evenou. hag embannet eo bet? diwar-benn petra e vez kaoz enni? :setu, evel em eus bet tro da displegañ e lec'h all dija, penaos eo bet graet ganin evit envel pep kensonenn o klask hen ober en un doare sistematek hag o toujañ d'al [[LFE]]: * "kensonenn" + [[lec'h distagañ]] <small>(hep [[araogenn]] ebet evel "tud Breizh")</small> + [[doare distagañ]] <small>(gant "dre" evit merkañ ar mod)</small> + [[Mouezh (yezhoniezh)|mouezhiadur]] <small>(mouezhiet/divouezh)</small> :da skouer: * [m]: [[Kensonenn diweuz dre fri mouezhiet]] :penaos ober a-hend all?: ''Kensonenn diweuz fri mouezhiet''; ''Kensonenn fri mouezhiet''; ''Frienn diweuz mouezhiet''? ha ma reer gant ''frienn'' e vefe ret, en un doare sistematek, ober ivez gant "serrenn", "tostaenn" ha me oar me.... : o c'hortoz e savin adkasoù diwar ar stummoù "kensonenn fri" ha "frienn". [[Implijer:Neal|<span style="color:green">Neal</span>]] [[User talk:Neal|<sup>(Kaozeal)</sup>]] 28 Gwe 2007 da 07:13 (UTC) == Ur verb zo == Ar verb « friañ » zo e brezhoneg, alese « kensonenn friet », « kensonenn friet vouezhiet » hag all. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 20:13 (UTC) 0q3aan9zrluwxlve7qdfwc8fjym4wju Roll ar melestradurezhioù o deus embannet timbroù 0 42868 2194138 2194010 2026-06-29T11:21:11Z Tanjee 563 /* Azia */ 2194138 wikitext text/x-wiki Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]]. == [[Afrika]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]] *[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]] *[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] *[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]] *[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]] *[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]] *[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]] *[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]] *[[Timbroù Anjouan|Anjouan]] *[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]] *[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]] *[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]] *[[Timbroù Ascension|Ascension]] *[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]] *[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]] *[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]] *[[Timbroù Benin|Benin]] *[[Timbroù Biafra|Biafra]] *[[Timbroù Botswana|Botswana]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]] *[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]] *[[Timbroù Benin|Dahomey]] *[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]] *[[Timbroù Djibouti|Djibouti]] *[[Timbroù Egipt|Egipt]] *[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]] *[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]] *[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]] *[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]] *[[Timbroù Eritrea|Eritrea]] *[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]] *[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]] *[[Timbroù Gambia|Gambia]] *[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]] *[[Timbroù Griqualand|Griqualand]] *[[Timbroù Ifni|Ifni]] *[[Timbroù Inhambane|Inhambane]] *[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]] *[[Timbroù Joubaland|Joubaland]] *[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]] *[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]] *[[Timbroù Katanga|Katanga]] *[[Timbroù Kenya|Kenya]] *[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]] *[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]] *[[Timbroù Kionga|Kionga]] *[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]] *[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]] *[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]] *[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]] *[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]] *[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]] *[[Timbroù Lagos|Lagos]] *[[Timbroù Lesotho|Lesotho]] *[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]] *[[Timbroù Maouritania|Maouritania]] *[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]] *[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]] *[[Timbroù Moheli|Moheli]] *[[Timbroù Mozambik|Mozambik]] *[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]] *[[Timbroù Namibia|Namibia]] *[[Timbroù Natal|Natal]] *[[Timbroù Niger|Niger]] *[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]] *[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]] *[[Timbroù Obock|Obock]] *[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]] *[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]] *[[Timbroù Quelimane|Quelimane]] *[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]] *[[Timbroù Rodezia|Rodezia]] *[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]] *[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]] *[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]] *[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]] *[[Timbroù Sechelez|Sechelez]] *[[Timbroù Senegal|Senegal]] *[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]] *[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]] *[[Timbroù Somalia|Somalia]] *[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]] *[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]] *[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]] *[[Timbroù Stellaland|Stellaland]] *[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]] *[[Timbroù Swaziland|Swaziland]] *[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]] *[[Timbroù Tchad|Tchad]] *[[Timbroù Tete|Tete]] *[[Timbroù Transvaal|Transvaal]] *[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]] *[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]] *[[Timbroù Zambezia|Zambezia]] *[[Timbroù Zambia|Zambia]] *[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]] *[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]] *[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]] </div> == [[Amerika]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Anguilla|Anguilla]] *[[Timbroù Antigua|Antigua]] *[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]] *[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]] *[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]] *[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]] *[[Timbroù Aruba|Aruba]] *[[Timbroù Bahamas|Bahamas]] *[[Timbroù Barbuda|Barbuda]] *[[Timbroù Belize|Belize]] *[[Timbroù Bermuda|Bermuda]] *[[Timbroù Bolivia|Bolivia]] *[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]] *[[Timbroù Chile|Chile]] *[[Timbroù Corrientes|Corrientes]] *[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]] *[[Timbroù Curaçao|Curaçao]] *[[Timbroù Dominika|Dominika]] *[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]] *[[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)|Inizi Grenadinez (norzh)]] *[[Timbroù Inizi Grenadinez (su)|Inizi Grenadinez (su)]] *[[Timbroù Greunland|Greunland]] *[[Timbroù Guatemala|Guatemala]] *[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]] *[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]] *[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]] *[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]] *[[Timbroù Inini|Inini]] *[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]] *[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]] *[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] *[[Timbroù Jamaika|Jamaika]] *[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] *[[Timbroù Martinik|Martinik]] *[[Timbroù Montserrat|Montserrat]] *[[Timbroù Nevis|Nevis]] *[[Timbroù Panama|Panama]] *[[Timbroù Paraguay|Paraguay]] *[[Timbroù Perou|Perou]] *[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]] *[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]] *[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]] *[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]] *[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]] *[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]] *[[Timbroù Sant Visant|Sant Visant]] *[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]] *[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]] *[[Timbroù Surinam|Surinam]] *[[Timbroù Tobago|Tobago]] *[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]] </div> == [[Antarktika]] hag all == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]] *[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]] *[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]] *[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]] *[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]] *[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]] </div> == [[Azia]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]] *[[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]] *[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]] *[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]] *[[Timbroù Armenia|Armenia]] *[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]] *[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]] *[[Timbroù Bangkok|Bangkok]] *[[Timbroù Bamra|Bamra]] *[[Timbroù Barwani|Barwani]] *[[Timbroù Batoum|Batoum]] *[[Timbroù Bhopal|Bhopal]] *[[Timbroù Bhor|Bhor]] *[[Timbroù Bijawar|Bijawar]] *[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]] *[[Timbroù Bouchir|Bouchir]] *[[Timbroù Brunei|Brunei]] *[[Timbroù Bundi|Bundi]] *[[Timbroù Chamba|Chambâ]] *[[Timbroù Datia|Datia]] *[[Timbroù Dhâr|Dhâr]] *[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]] *[[Timbroù Faridkot|Faridkot]] *[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]] *[[Timbroù Gwalior|Gwalior]] *[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Holkar|Holkar]] *[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]] *[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]] *[[Timbroù Idar|Idar]] *[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]] *[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]] *[[Timbroù India - Tiriadoù gall|India - Tiriadoù gall]] *[[Timbroù Jaipour|Jaipour]] *[[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]] *[[Timbroù Jasdan|Jasdan]] *[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]] *[[Timbroù Jhind|Jhind]] *[[Timbroù Kambodja|Kambodja]] *[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]] *[[Timbroù Kedah|Kedah]] *[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]] *[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]] *[[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]] *[[Timbroù Kochin|Kochin]] *[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]] *[[Timbroù Labuan|Labuan]] *[[Timbroù Las Bela|Las Bela]] *[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]] *[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]] *[[Timbroù Morvi|Morvi]] *[[Timbroù Nabha|Nabha]] *[[Timbroù Nandgam|Nandgam]] *[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]] *[[Timbroù Orcha|Orcha]] *[[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]] *[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]] *[[Timbroù Pakistan|Pakistan]] *[[Timbroù Patiala|Patiala]] *[[Timbroù Penang|Penang]] *[[Timbroù Perak|Perak]] *[[Timbroù Perlis|Perlis]] *[[Timbroù Pounch|Pounch]] *[[Timbroù Rajpipla|Rajpipla]] *[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]] *[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]] *[[Timbroù Sabah|Sabah]] *[[Timbroù Sarawak|Sarawak]] *[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]] *[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]] *[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]] *[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]] *[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]] *[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]] *[[Timbroù Soruth|Soruth]] *[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]] *[[Timbroù Tibet|Tibet]] *[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]] *[[Timbroù Touva|Touva]] *[[Timbroù Travancore|Travancore]] *[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]] *[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]] *[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]] </div> == [[Europa (kevandir)|Europa]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]] *[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]] *[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]] *[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]] *[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]] *[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]] *[[Timbroù Aldernez|Aldernez]] *[[Timbroù Allenstein|Allenstein]] *[[Timbroù Andorra|Andorra]] *[[Timbroù Arad|Arad]] *[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]] *[[Timbroù Aunus|Aunus]] *[[Timbroù Baden|Baden]] *[[Timbroù Barcelona|Barcelona]] *[[Timbroù Bavaria|Bavaria]] *[[Timbroù Belarus|Belarus]] *[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]] *[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]] *[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]] *[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]] *[[Timbroù Brunswick|Brunswick]] *[[Timbroù Campione|Campione]] *[[Timbroù Danzig|Danzig]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]] *[[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]] *[[Timbroù Epira|Epira]] *[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]] *[[Timbroù Fiume|Fiume]] *[[Timbroù Galitsia|Galitsia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]] *[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]] *[[Timbroù Hamburg|Hamburg]] *[[Timbroù Hannover|Hannover]] *[[Timbroù Heligoland|Heligoland]] *[[Timbroù Ikaria|Ikaria]] *[[Timbroù Ingria|Ingria]] *[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]] *[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]] *[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]] *[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]] *[[Timbroù Istria|Istria]] *[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]] *[[Timbroù Italia|Italia]] *[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]] *[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]] *[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]] *[[Timbroù Karelia|Karelia]] *[[Timbroù Karintia|Karintia]] *[[Timbroù Katalonia|Katalonia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]] *[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]] *[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]] *[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]] *[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]] *[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]] *[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]] *[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]] *[[Timbroù Kroatia|Kroatia]] *[[Timbroù Lemnos|Lemnos]] *[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]] *[[Timbroù Lituania|Lituania]] *[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]] *[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]] *[[Timbroù Makedonia|Makedonia]] *[[Timbroù Manav|Manav]] *[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]] *[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]] *[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Lituania|Memel]] *[[Timbroù Modena|Modena]] *[[Timbroù Moldova|Moldova]] *[[Timbroù Montenegro|Montenegro]] *[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]] *[[Timbroù Parma|Parma]] *[[Timbroù Polonia|Polonia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]] *[[Timbroù Portugal|Portugal]] *[[Timbroù Prusia|Prusia]] *[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]] *[[Timbroù Romagna|Romagna]] *[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]] *[[Timbroù Saarland|Saarland]] *[[Timbroù Saksonia|Saksonia]] *[[Timbroù Samos|Samos]] *[[Timbroù Sardigna|Sardigna]] *[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]] *[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]] *[[Timbroù Slovenia|Slovenia]] *[[Timbroù Slovakia|Slovakia]] *[[Timbroù Spagn|Spagn]] *[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]] *[[Timbroù Sveden|Sveden]] *[[Timbroù Szeged|Szeged]] *[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]] *[[Timbroù Thessalia|Thessalia]] *[[Timbroù Thüringen|Thüringen]] *[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]] *[[Timbroù Toskana|Toskana]] *[[Timbroù Udine|Udine]] *[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]] *[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]] *[[Timbroù Wenden|Wenden]] *[[Timbroù Württemberg|Württemberg]] *[[Timbroù Zadar|Zadar]] </div> == [[Okeania]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]] *[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]] *[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]] *[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]] *[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]] *[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]] *[[Timbroù Guam|Guam]] *[[Timbroù Hawaii|Hawaii]] *[[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]] *[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]] *[[Timbroù Kiribati|Kiribati]] *[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]] *[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]] *[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]] *[[Timbroù Nauru|Nauru]] *[[Timbroù Niue|Niue]] *[[Timbroù Palau|Palau]] *[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]] *[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]] *[[Timbroù Queensland|Queensland]] *[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]] *[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]] *[[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]] *[[Timbroù Tahiti|Tahiti]] *[[Timbroù Tasmania|Tasmania]] *[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]] *[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]] *[[Timbroù Vanuatu|Vanuatu]] *[[Timbroù Victoria|Victoria]] *[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]] *[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]] </div> == [[Reter-Kreiz]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]] *[[Timbroù Aden|Aden]] *[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]] *[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]] *[[Timbroù Dubai|Dubai]] *[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]] *[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]] *[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]] *[[Timbroù Katar|Katar]] *[[Timbroù Kilikia|Kilikia]] *[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]] *[[Timbroù Manama|Manama]] *[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]] *[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]] *[[Timbroù Smyrna|Smyrna]] *[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]] *[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]] *[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]] *[[Timbroù Yemen|Yemen]] *[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]] *[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]] </div> == Pennad kar == *[[Istor an timbroù]] [[Rummad:Timbrouriezh]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]] 87wrjyqeoqh70vc3cmj0zwtjm19rmpi Lañriware 0 48556 2194113 2193457 2026-06-28T15:40:28Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Lanriware]] da [[Lañriware]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2193457 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Lanriware | anvOfisiel = ''Lanrivoaré'' | skeudenn = 36 Mairie Lanrivoaré.jpg | alc'hwez = An ti-kêr<hr> | ardamezioù = Blason ville fr Lanrivoaré (Finistère).svg | bro = [[Bro Leon]] | departamant = [[Penn-ar-Bed]] | arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]] | etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro an Hirwazh|KK Bro an Hirwazh]] | bro velestradurel = [[Bro Brest]] | kanton = [[Kanton Lokournan|Lokournan]] | insee = 29119 | cp = 29290 | maer = Pascale André | amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]] | gorread = 14.89 | hedred = -4.637717 | ledred = 48.472964 | uk = | ubi = 27 | ubr = 105 | lec'hienn web = [http://www.lanrivoare.fr/ Ti-kêr] }} '''Lañriware'''<ref>[https://www.fr.brezhoneg.bzh/40-kerofis.htm Kerofis] 05/2022</ref>, pe '''Lanriware''' a zo ur gumun eus [[Bro-Leon]] e [[kanton Lokournan]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]]. ==Lec'hanvadur== {{XIvet}} kantved : Lanriuuole<br> {{XIvet}} kantved : Lanriuuoroe<br> War-dro 1330 : Lanrivoare<br> 1427 : Lanrivaray<br> 1516 : Lanriguazre<br> 1779 : Lanriouaré<ref>[https://www.fr.brezhoneg.bzh/40-kerofis.htm Kerofis] 05/2022</ref> == Douaroniezh == * War lez an [[Aber Ildud]] emañ Lanriware. == Ardamezioù == {| |- |[[Restr:Blason ville fr Lanrivoaré (Finistère).svg|80px]] |width="15px"| |''Geotet e gebrig leinet gant ur groaz en aour, e seizh bezantenn en aour, karget pep hini gant ur vrizhenn erminig en sabel.''<br />• Sturiad : ''<q> Eeun ha kalonek </q>''<ref>Kuzul ar Gumun : [[3 a viz Gouere]] [[1997]].</ref> |} == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, François Balc'h e anv, hag Yves-René Lilès, kure<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 42 -</ref>. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 33 gwaz ag ar gumun, da lâret eo 3,99% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13344&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ==== [[Eil Brezel-bed]] ==== * Mervel a reas unnek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13344&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. * D'an [[22 a viz Ebrel]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Vickers Wellington|Wellington IC]] marilhet L7798 ha kodet HA-S eus ''218th Squadron'' ar [[Royal Air Force]] ([[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]]) e Lanriware; lazhet e voe he femp nijour, douaret e voent e bered kumun [[Milizag]]. * D'an [[30 a viz Kerzu]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Supermarine Spitfire|Spitfire Vb]] marilhet AD306 ha kodet JH-? eus ar ''317th Squadron'' [[polonia]]t eus ar Royal Air Force e Lanriware; tapet e voe e levier gant an [[Alamagn|Alamaned]]<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes RAF Finistère]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == * Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=13344 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20210429061759/https://www.memorialgenweb.fr/phototek/index.php/29/13344 Memorial Genweb]</ref>. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=1500 |passo1=200 |passo2=50 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2013 |p1=715 |p2=695 |p3=723 |p4=955 |p5=1271 |p6=1290 |p7=1333 |p8=1449 |p9=1444 |mammenn=EBSSA }} == Melestradurezh == == Tud == == Gevelliñ == == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Lanrivoaré}} *{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080152/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29119 Lanriware war lec'hienn Geobreizh] == Notennoù ha daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]] [[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] k6jh269erjcml7rzxf80ntpwq8z8lsr Patrom:Degemer/Keleier 10 84351 2194122 2194018 2026-06-28T19:08:21Z Dishual 612 2194122 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Manu Lann-Huel Fêtes maritimes Brest 2016 01.jpg|150px|right|Manu Lann Huel]] * [[24 a viz Even]] : daou grenn-douar e [[Venezuela]], lazhet ez eus 1430 den d'an nebeutañ ha dek milieroù a dud a zo kollet. * [[24 a viz Even]] : barrad amzer tomm-gor e kornôg Europa. E Breizh eo tizhet meur a daol-dreist temperadurioù, en tu all da 40°C e meur a lec'h. * [[22 a viz Even]] : [[Keir Starmer]] a ro e zilez diouzh ar garg a kentañ-ministr eus ar Rouantelezh-Unanet. * [[11 a viz Even]] : d'an deiz-se eo padet hiroc'h [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|brezel Ukraina]] eget ar [[Brezel-bed kentañ]]. * [[11 a viz Even]] : deroù [[Kib vell-droad ar bed 2026]] e [[Kêr-Vec'hiko]]. * [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]] (''skeudenn''). * [[7 a viz Even]] : deroù an trede sizhunvezh manifestadegoù e [[Albania]], a-enep ur pezh raktres savadurioù touristel war enez [[Sazan]] skoazellet gant [[Jared Kushner]]. * [[4 a viz Even]] : marvet eo an aozourez bannoù-treset ha sevenerez [[Marjane Satrapi]]. * [[31 a viz Mae]] : [[Tsahal|arme Israel]] a ya war-raok e kreisteiz [[Liban]], en norzh d'ar stêr [[Litani]]. * [[28 a viz Mae]] : marvet eo ar skrivagner ha sevener [[Mikeal Treger]]. * [[28 a viz Mae]] : dilennet eo [[Andris Kulbergs]] da gentañ ministr [[Latvia]]. * [[23 Mae|23-28 a viz Mae]] : skoulad amzer domm-gor e [[Breizh]], evel e broioù all [[Europa ar C'hornaoueg|Kornôg Europa]]. * [[25 a viz Mae]] : gant ar pab [[Leon XIV]] ez eus embannet ur c'helc'hlizher anvet ''[[Magnifica Humanitas]]'', diwar-benn an [[naouegezh artifisiel]]. * [[18 a viz Mae]] : e [[Republik Demokratel Kongo]] e teu adarre ar [[Kleñved viruz Ebola|virus Ebola]] war-wel ha lazhet ez eus gantañ degadoù a dud, e proviñs [[Ituri]] dreist-holl. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> 0kg6dmr2fm00g630xdadvguui1x46lk Savannah 0 98469 2194128 2188428 2026-06-28T22:09:47Z Icodense 36759 Tenessee → Tennessee 2194128 wikitext text/x-wiki {{disheñvelout}} '''Savannah''', anv ar [[savanenn]] e saozneg, zo un anv-lec'h saoznek ivez, deuet da vout un anv-tud. ==Lec'hioù== ==={{Jamaika}}=== * [[Savanna-la-Mar]], kêr-benn parrez Westmoreland ==={{SUA}}=== * [[Savannah (Georgia)|Savannah]], e Georgia ** [[stêr Savannah]], a dremen dre gêr Savannah * [[Savannah (Kalifornia)|Savannah]], e Kalifornia * [[Savannah (Missouri)|Savannah]], e Missouri * [[Savannah (New York)|Savannah]], e stad New York * [[Savannah (Tennessee)|Savannah]], e Tennessee * [[Savanna (Illinois)|Savanna]], en Illinois * [[Palo Alto (Mississippi)|Palo Alto]], anvet "Savannah" ivez, e Mississippi * [[Savannah Township]], anv daou lec'h * [[Savannah Town (Sukarolina)|Savannah Town]], e-kichen Augusta, Georgia ==={{Suafrika}}=== * Savanna, mirva chase e [[Sabi Sabi]] ==Tud == * ''Savannah'', anv-micher an aktourez stadunanat [[Shannon Michelle Wilsey]] (1970-1994), en em lazhet; * Savannah, anv-micher ar c'hourenerez [[Angela Marie Fong]] * [[Savannah Phillips]], gourverc'h d'ar rouanez saoz [[Elesbed II]] ==Istor== * [[Seziz Savannah]], emgann ==Listri== Meur a lestr zo bet anvet Savannah, hag en o zouez : * al lestr ''Savannah'', ar c'hentañ lestr dre vurezh da dreuziñ ar [[Meurvor Atlantel]] * al lestr ''Savannah'', ar c'hentañ lestr-kenwerzh dre nerzh nukleel ==Loened== * [[Savannah (kazh)|Savannah]], ur ouenn kizhier * [[Savannah Monitor]], ur glazard == Sonerezh == * Savannah, ur gannoauenn eus [[Soldat Louis]] [[Rummad:lec'hanvadurezh saoznek]] q9hwth6xbruf3ef3nxu3ain59xm3urc Kefeüs (steredeg) 0 113669 2194101 1975243 2026-06-28T15:31:54Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Cepheus (steredeg)]] da [[Kefeüs (steredeg)]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 1975243 wikitext text/x-wiki {{pennad zo| Kefeüs}} [[Restr:Cepheus_constellation_map.png|thumb|Cepheus]] '''Cepheus''' (''Cepheus'', berraet e ''Cep'') zo ur [[steredeg]] eus an [[hantervoul norzh]]. == Steredennoù heverkañ == *[[Alderamin]] / ''α Cep'' *[[Caph]] / ''β Cas'' *[[Cih]] / ''γ Cas'' *[[Ksora]] / ''δ Cas'' *[[Segin]] / ''ε Cas'' *[[Erakis]] / ''µ Cep''<ref>Anvet <q> Steredenn liv-granat </q> ivez e meur a yezh, en abeg d'he liv ruz-flamm, rak ur [[goursteredenn|c'hoursteredenn]] eo Erakis : ''Granatstern'' {{de}}, ''Herschel's Garnet Star'' {{en}}, ''Estrella granata'' {{es}}, ''Astre Grenat'' {{fr}}, ''Gwiazda Granat'' {{pl}}, hag all.</ref> *[[W Cephei]] / ''W Cep'' ==Traoù oabl== *[[Nivlennad ar Groc'h]] == Gwelet ivez == *[[Korf-egor]] == Notennoù == {{Daveoù}} {{Commons|Category:Cepheus (constellation)|Steredeg Cepheus}} [[Rummad:Steredegoù]] pndgwtxuavgx3cdjfkuvd7d33a0kxkh Kasiopeia (steredeg) 0 113673 2194097 2191923 2026-06-28T15:30:59Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Cassiopeia (steredeg)]] da [[Kasiopeia (steredeg)]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2191923 wikitext text/x-wiki [[Restr:Cassiopeia_constellation_map.png|thumb|Cassiopeia]] '''Kasiopeia'' pe '''Cassiopeia''' (''Cassiopeia'' e latin, berraet e ''Cas'') zo ur [[steredeg]] eus an [[hantervoul norzh]]. == Steredennoù heverkañ ar steredeg == *[[Schedir]] / ''α Cas'' *[[Caph]] / ''β Cas'' *[[Cih]] / ''γ Cas'' *[[Ksora]] / ''δ Cas'' *[[Segin]] / ''ε Cas'' *[[Rho Cassiopeiae]] / ''ρ Cas'' ==Traoù oabl all== * [[Nivlennad an Ene]] * [[Nivlennad ar Galon]] ==Kasiopeia e geriadur Vallée == * An anv "Lez [[Dôn|Don]]" a gaver e [[Geriadur Vallée]] evit ar steredeg-mañ<ref>''Grand dictionnaire français-breton'', 1931, p. 100b : ''«'''Cassiopée''' constellation ''lez Don'' f. (du gallois)''».</ref>. Amprestet eo bet an anv-mañ digant ar c'hembraeg ma reer gant "Llys Don" hervez ''[[Geiriadur Prifysgol Cymru]]'' (er pennad Llys). J. Loth a lavar avat, e notennoù e droidigezh eus ''Ar Mabinogion'', e teu an anv "Llys Don" eus skridoù an itron Guest hag a ziskouez diskred war orin poblek ar ger-se<ref>J. Loth, ''Ar Mabinogion'', 1913, p. 191 : "Arianrod est le nom de la constellation Corona Borealis, de même que Cassiopée porte le nom de Llys Don, la cour de Don, suivant lady Guest, on ne voit pas sur quelle autorité (cf. Silvan Evans, Welsh Dict.)"</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Commons|Category:Cassiopeia (constellation)|Cassiopeia}} [[Rummad:Steredegoù]] 7gjb2u5qlmsza990k23ier5ms7exl02 Oberiadur-brezel Barbarossa 0 122376 2194130 2111078 2026-06-28T23:14:20Z Dostojewskij 31566 [[Kliment Voroshilov]] ➯ [[Kliment Vorochilov]] 2194130 wikitext text/x-wiki {|class="infobox" style="font-size:90%;" |- !colspan="2" style="background-image:linear-gradient(to right, #405320, #c5c5f0); color:#dbd9f8;"|<div style="float:right; padding:5px;">[[Restr:P WWII.png|64px]]</div> <span style="font-size:1.5em;">Oberiadur brezel<br>''Barbarossa''</span> |-bgcolor="#dbd9f8" !colspan="2"|<small>Tamm eus [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)]]</small> |-align="center" |colspan="2"|[[Restr:Operation Barbarossa.png|260px]]<br>Tres diazez ''Unternehmen Barbarossa''<hr> |- |'''Deiziad'''||[[22 Even]] - [[5 Kerzu]] [[1941]] |- |'''Lec'h'''||[[Europa ar Reter]]<br>[[Europa an Norzh]] |- |'''Disoc'h'''||Koll strategiel an [[Ahel]]<br>Kolloù ramzel en [[URSS]] |-bgcolor="#dbd9f8" !colspan="2"|Emgannerien |- |An '''Ahel:'''<br>[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Trede Reich]]<br>[[Restr:Flag_of_Romania.svg|24px]] [[Roumania]] <br>[[Restr:Flag_of_Italy_(1861-1946).svg|24px]] [[Rouantelezh Italia (1861-1946)|Italia]] <br>[[Restr:Flag_of_Hungary_(1920%E2%80%931946).svg|24px]] [[Hungaria]] <br> [[Restr:Flag_of_First_Slovak_Republic_1939-1945.svg |24px]] [[Slovakia]] <br> [[Restr:Flag_of_Finland.svg|24px]] [[Finland]]<br> [[Restr:Flag_of_Bulgaria.svg|24px]] [[Bulgaria]] |[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[URSS]] |-bgcolor="#dbd9f8" !colspan="2"|Pennoù-brezel |-valign="top" |[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Adolf Hitler]] <br>[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Walther von Brauchitsch|von Brauchitsch]]<br>[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Franz Halder|Halder]]<br>[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Fedor von Bock|von Bock]] <br>[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Wilhelm Ritter von Leeb|von Leeb]]<br>[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Gerd von Rundstedt|von Rundstedt]]<br> [[Restr:Flag_of_Finland.svg|24px]] [[Carl Gustaf Emil Mannerheim|Mannerheim]] |[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Jozef Stalin]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Georgy Zhukov|Zhukov]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Aleksandr Vasilyevskiy|Vasilyevskiy]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Semyon Budyonny|Budyonny]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Kliment Vorochilov|Vorochilov]]<br> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Semyon Timochenko|Timochenko]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Markian Popov|Popov]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Fyodor Kouznetsov|Kouznetsov]]<br> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Dmitry Pavlov|Pavlov]]<br> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Ivan Tyoulenev|Tyoulenev]]<br> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Mikhail Kirponos|Kirponos]] |-bgcolor="#dbd9f8" !colspan="2"|Niver a emgannerien |- |[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]]<br>3,8 milion soudard<br>3 350 tank<br>2 770 nijerez<br>7 200 pezh-kanol |[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]]<br>2,6–2,9 million soudard<br>11 000 tank<br>7 133-9 100 nijerez |-bgcolor="#dbd9f8" !colspan="2"|Gouzañvidi |- |[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]]<br>'''Marv''' : 167 647<br><br>'''Gloazet''' : 600 584<br>'''Kollet''' : 34 527 |[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]]<br>566 852 (emgann)<br>235 339 (diemgann)<br>1 336 147 (hollad)<br>2 335 482 |- |colspan="2"|<hr> |-align="center" |colspan="2"|[[Restr:Bundesarchiv Bild 101I-274-0498-15, Russland, Soldat mit MG 34 Recolored.jpg|260px]]<br>Ur soudard alaman gant un [[Maschinengewehr 34|MG34]] |} '''Oberiadur-brezel Barbarossa''' ([[alamaneg]]: ''Unternehmen Barbarossa'') a oa un anv-kod, roet adal anv an impalaer [[Friedrich Iañ Barbarossa]], evit aloubadeg [[Unvaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel|URSS]] gant Lu an [[Trede Reich]] hag e gevredidi e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] hag a voe krog d'an [[22 a viz Even]] [[1941]] hag a echuas d'ar [[5 a viz Kerzu]] [[1941]] (5 miz, 1 sizhun ha 6 devezh). D'an [[23 a viz Eost]] [[1939]], [[Alamagn]] an [[Trede Reich]] hag URSS a sinas ur feur-emglev enep-tagañ hag a ranne [[Europa ar Reter]] etrezo. Souezhet-bras e voe ar broioù [[europa]]t.<br> Koulskoude, d'an [[21 a viz Gouhere]] [[1940]], nebeut evit ur bloavezh war-lerc'h, [[Adolf Hitler|Hitler]] a c'houlennas gant pennoù-bras al lu alaman ma pledje gant ur steuñv a-benn aloubiñ an Unvaniezh soviedel. Fizius an tamm anezhañ, Hitler a roas lañs d'an oberiadur brezel ''Barbarossa'' d'an 22 a viz Even 1941, ur bloavezh dres goude sinadur an arsav-brezel etre [[Bro-C'hall]] hag an Trede Reich. Digoret e voe neuze un talbenn e reter Europa, a droas neuze d'un dachenn emgann veur war douar en Europa ha d'ur vammenn bouezus da geñver trec'h pe koll ar brezel evit an Trede Reich. Emgannoù gwadusañ ha pouezusañ an Eil Brezel-bed war zouar a c'hoarvezs eno. [[Kenemglevioù Geneva]] ne voent ket asentet gant an daou du tra ma vije evit ar brizonidi brezel pe da geñver an drevourien. Ur brezel-distruj kevan a voe renet eno. Etre 1941 ha [[1945]], 80% eus kolloù soudard ar [[Wehrmacht]] a c'hoarvezas war an talbenn soviedel. An oberiadur-brezel Barbarossa zo bet an aloubadeg vrasañ en istor mab-den e-keñver an niver a soudarded emouestlet hag ar c'holloù-denel : tostik-tost da 4 milion a soudarded eus an [[Ahel]] o deus taget URSS. Ouzhpenn d'ar soudarded-se e oa bet implijet 600 000 [[karbed]] ha 600 000 [[marc'h]]. Ar Wehrmacht a oa kalz kreñvoc'h e penn-kentañ an oberiadur brezel da geñver an niver a soudarded (2 evit 1 da nebeutañ), koulz da geñver an dafar. Aozet e oa kalz gwelloc'h, ar pennoù a oa arbennikaet hag ouzhpenn-se e oa kalz uheloc'h e live strategiezh d'an nebeutañ betek [[Emgann Koursk, an emgann meur e miz Gouhere [[1943]]. Evel-just, dre ma oa an Alamaned an dagerien e voe tu dezho da implijout ar souezh. Ur c'hemm bras e voe an dagadenn-se e-kerzh an Eil Brezel-bed ; betek-henn e oa diazezet a-grenn war tachenn [[Europa ar C'hornôg]] met adal ar frapad-se ez eas war-du ar bed a-bezh. Goude ar stroñs diazez, pa gomprenas ar soudarded hag an drevourien ne oa ket un dieubidigezh eus 20 vloaz a [[Komunouriezh|gomunouriezh]] hollveliek hogen un dalc'hidigezh gant un ideologiezh varvus all e krogas ul lañs brogarour rusian kreñv ; [[Jozef Stalin]] a implijas al lañs-se evit saveteiñ e ren hag ar vro war ar memes tro. En ur leuskel d'an « ''Untermenschen'' » (an <q>is-tud</q>) ar choaz nemetañ etre ar marv hag ar [[sklaverezh]], an [[naziegezh]] a voe mammenn lañs ar vrogarouriezh er vro ha hini broadelouriezh ar [[stalinouriezh]].<br> Ouzhpenn da-se, obererezhioù gwadus hag euzhus an [[SS]] hag an [[Einsatzgruppen]] a lazhadegas ur milion a [[yuzevien]] hag ur milion all (da nebeutañ) a drevourien eus URSS a roas ar c'hoant da drec'hiñ an Trede Reich d'ar bobloù ezel da URSS. Evel e [[1914]], e penn-kentañ ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]], Alamagn a oa gant ar soñj trec'hiñ buan : steuñv an oberiadur brezel Barbarossa a istime e vije ezhomm eus 4 miz nemetken a-benn riñsañ an nerzhioù milourel soviedel. An oberiadur brezel a badas eus miz Even betek miz Du 1941, met ne echus da vat nemet goude an oberenn alaman ''Unternehmen Taifun'' ("Oberenn Tifon") etre Here 1941 ha Genver-C'hwevrer [[1942]], pa voe talet an nerzhioù alaman en [[Emgann Moskov]]. Gant an darvoud-se e voe echuet kentañ pazenn ar brezel war an talbenn rusian. == Emdroadur politikel ha diplomatek == En nevezamzer 1941, an emdroadur a oa diouzh tu an Ahel. Bro-C'hall a oa bet trec'het e-doug un nebeud sizhunvezioù, Korfad-kas ar [[Rouantelezh-Unanet]] a oa bet riñset, ul lodenn vras eus Europa a oa dalc'het gant an [[Trede Reich]]. Er reter, Hitler en devoa staliet renoù kevredet dre asant pe dre redi : [[Hungaria]] ([[Miklós Horthy]]), [[Roumania]] ([[Ion Antonescu]]), [[Bulgaria]] (Tsar [[Boris III]]), [[Slovakia]] ([[Jozef Tiso]]). Ne oa nemet ar Rouantelezh-Unanet gant [[Winston Churchill]] en he fenn hag a gendalc'he ar stourm a-enep ar Reich, dre vezañ un enezenn hag un [[impalaeriezh]]. Koulskoude ne oa ket ur riskl milourel war an douar bras. E 1941, Hitler a ouie anat e oa risklus tagañ an Unvaniezh soviedel, met gouzout a rae kement all edo dizurzhiet a-grenn ha gwanaet-don al [[Lu Ruz]] goude [[spurjoù meur Stalin]] a lazhadegas un darn eus an ofiserien a-renk uhel pe etre ha mailhed war arz ar brezel. Ar [[SUA|Stadoù-Unanet]] a oa brasoc'h-brasañ o youl da sikour ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]] (hag e rejont a-raok sinadur al ''[[Lend-Lease]]'' d'an [[11 a viz Ebrel]] 1941) met rediet e voent da chom neptu dre [[lezennoù neptuegezh 1930]].<br>Ouzhpenn da-se pell edo SUA diouzh ar brezel hag ar bobl amerikan ne felle dezhi kemer perzh en ur brezel drastus all ; lod Amerikaned a oa bamet da vat gant Alamagn an Trede Reich, evel re an [[Amerikadeutscher Bund]]) (ul lod eus ar bobl a zo a orin alaman pe [[italia]]n), ha kreñv e oa ar santimant enep-komunour. Didrec'het betek-henn e oa ar Wehrmacht, a veze gwelet evel al lu gwellañ e 1941. Mat-re e oa an aergelc'h, ha broudet e voe Hitler da reiñ lañs d'ar programm bet embannet en e levr [[Mein Kampf]] e [[1925]] : * stourm a-enep ar gomunouriezh ; * trevadenniñ tiriadoù bevañs (alamaneg : ''Lebensraum'') ; * stourm a-enep an ''Untermenschen''. == Miz Even 1941 == Pa voe boulc'het ''Barbarossa'' e seblante anat d'ar pennoù soviedel (kannad URSS e [[Berlin]], ministr an Aferioù estren) ne oa ket ar brezel ur c'hoant savet uhel er gannaded alaman. Koulz [[Joachim von Ribbentrop]] ha [[Friedrich-Werner von der Schulenburg]] a seblante chalet o vezañ karget da zisklêriañ bezañ rediet, dre an degouezh bet krouet dre oberoù politikel Soviediz hag an difennoù bet savet ganto a-hed an harzoù hag a lakae ar Reich en arvar, da dagañ da gentañ – disklêriañ ar brezel da Soviediz ne lavarent ket avat.<br>Kannad ar Reich e [[Moskov]] a rankas reiñ d'e geneil soviedel, [[Viatcheslav Molotov]], da 4 eur mintin nebeut goude ma voe kroget an oberiadur Barbarossa, un dezrevell spis eus torridigezhioù niverus Soviediz (gwir pe ijinet) e-keñver [[Emglev alaman-ha-soviedel|feur-emglev 1939]]. <gallery mode="packed" heights="350px" style="margin-top:15px; font-size:0.9em;"> Europe before Operation Barbarossa, 1941 (in German).png|Emdroadur geopolitikel Europa e deroù an oberiadur Barbarossa.<br><span style="background-color:#5b5b5b; color:#5b5b5b;">'''MMM'''</span>&nbsp;Tiriadoù an III{{de}} Reich, e harperien, ar re a oa dalc'het Greater Germanic Reich.png|An diaz evit krouiñ ar ''[[Großgermanisches Reich]]'' ("Reich Meur Alaman") e oa ''Barbarossa''.<br>Aloubiñ an tiriad, lonkañ ar poblañsoù gwelet evel [[Arian]]ed, lakaat da sklav pe diouennañ ar re all ha goude-se trevadenniñ ar vro gant Alamaned <q>a ouenn</q> </gallery> == Digoradur talbenn pouezusañ an Eil Brezel-bed == [[Restr:22june1941.jpg|thumb|22 a viz Even 1941 : troadegiezh an III<sup>de</sup> Reich o tremen an harzoù da URSS]] En ur ziklêriañ brezel da URSS, an Trede Reich a zigoras un talbenn nevez hag a lonkas muioc'h-mui a nerzh dezhañ betek bezañ lec'h diazez ar strivoù brezel a-fed denel pe dafar. Engouestlet en ur brezel kevan gant URSS, greanterezh milourel Alamagn a voe rediet da vrasaat betek penn-kentañ ar bloaz 1945. Ar Reich a implijas 35% eus e arc'hant e 1940, betek 65% e [[1944]], evit ar mizoù milourel. Ar Reich, kentañ nerzh greantel ar c'hevandir, a boste darn eus e nerzh ekonomikel war ar broduadur brezel, ha rediet e voe da gorvoiñ an holl nerzhioù greantel, ekonomikel, denel en Europa dalc'het (daou vilion a brizonidi c'hall korvoet en Alamagn) evit talañ ouzh ar c'holloù ramzel war Talbenn ar Reter. Adalek penn-kentañ oberiadur brezel Barbarossa betek fin ar brezel, e Mae 1945, ar Wehrmacht a implijas darn eus e zanvezioù a-fed soudarded pe dafar war Talbenn ar Reter. Dic'hallus e voe adalek ar goañv 1942-1943 (koll [[Emgann Stalingrad]]), da adpakañ al lusk tag, pe war tachennoù bihanoc'h-bihanañ an talbenn. E-pad ar pevar bloavezh ma padas ar brezel etre an Trede Reich ha Soviediz e veze dalc'hmat ur geidenn a 9 milion a soudarded engouestlet war Talbenn ar Reter. Da 80% eus hollad kolloù ar brezel a-bezh en Europa eus 1940 betek 1945 e sav sammad ar c'holloù milourel evit an Trede Reich e-pad brezel ar Reter. Talbenn ar Reter e voe mammenn brasañ koll an Eil Brezel-bed kalz a-raok [[Aloubadeg Normandi|dilestradeg ar Gevredidi e Frañs]]. Zoken goude an dilestradeg e [[Normandi]] e miz Even 1944 e voe implijet ha kollet soudarded Alamagn er Reter. Pa geñverier kolloù ar Wehrmacht war talbenn ar Reter ha hini ar C'hornôg adalek miz Even 1944 e weler anat ez int kalz uheloc'h war an talbenn rusian, mzokenemes goude an dilestradeg. Etre ar 1añ a viz Gouhere betek an [[31 a viz Kerzu]] 1944, e-doug 5 miz, mare argadenn veur Soviediz war ar [[strollad lu kreiz]], an Alamaned a gollas 200 000 soudard bep miz ha tost da 4 000 [[Hiwi]], skoazellerien d'al lu alaman a orin estren (Rusianed dreist-holl). Er C'hornôg, e-doug ar memes koulz amzer, goude an dilestradeg e Normandi, keidenn ar c'holloù alaman a savas da 8 000 soudard bep miz – un hollad a 1 evit 25. == Brezel ar propaganda == War Talbenn ar Reter e voe lakaet ar muiañ a nerzh a-fed [[propaganda]] gant an daou du engouestlet. <gallery mode="packed" heights="220px" style="margin-top:15px; font-size:0.9em;"> Do not shed your blod for Stalin.PNG|"''Na roit ket ho kwad da Stalin ! Skampet eo dija da Samara ! E vab a zo daskroret dija ! Ma vez mab Stalin o saveteiñ e groc'hen, neuze n'oc'h ket rediet da aberzhiñ !''"<br>Trakt alaman stlapet d'an drevourien pa dremenont dre gêriadennoù </gallery> <gallery mode="packed" heights="220px" style="margin-top:15px; font-size:0.9em;"> Tsarstvo kanchukiv.jpg|Propaganda soviedel e [[Polonia]], d'ar mare-se ma oa kevret Sovidiz ha nazied evit dieubiñ Poloniz <q>eus ar yuzevien hag ar gilstourmerien</q> Germans in the Ost.jpg|Maouez [[Ukraina|ukrainian]] difennet gant ur soudard alaman Ussr0460.jpg|Partizaned rusian o stourm Bundesarchiv Bild 101I-187-0203-23, Russland, PK-Soldat auf Motorrad.jpg|Un ezel d'ur ''[[Propagandakompanie]]'' poltredet gant trevourien DoloiBolshevism.jpg|<q>Lazhet gant ar gomunouriezh</q><br>Propaganda evit an tiriadoù soviedel aloubet Bundesarchiv Bild 101I-137-1034-02A, Russland, Zivilisten vor Propagandaplakat.jpg|Soviediz o lenn propaganda<br>Skritelloù a-seurt-se a veze peget feur ma fiñve al lu alaman Bundesarchiv Bild 169-0335, Russland, PK-Filmberichter.jpg|Ur filmer brezel ''(Filmberichter)'' eus ur Propagandakompanie Бязлітасна знішчым захопнікаў!.jpg|Skritell soviedel<br>enep-nazi RIAN archive 844 A soldier going to throw a grenade.jpg|Ur soudard soviedel o vannañ ur c'hreunadenn </gallery> An Alamaned o devoa dija labouret-don ar poblañsoù en Trede Reich evit ma vefent tommet mat d'un argadenn enep-komunour. Adkemeret o devoa nemetken ar propaganda sevenet betek 1939 met lakaet a-gostez pa oa bet sinet ar feur-emglev gant URSS. Skritelloù, traktoù da vezañ bannet gant an troadegiezh pe gant ar c'hirri-nij, kemennadennoù dre [[skingomz]], holl zoareoù ar propaganda modern a oa bet prientet a-raok oberiadur brezel Barbarossa. Ar Rusianed ne oant ket prest tamm ebet, na d'ur brezel gwir, na muioc'h c'hoazh d'ur brezel propaganda ken kreñv hag arbennik evit na oa hini an Alamaned. == Levrlennadur == * {{en}} Lee Baker (2013). ''The Second World War on the Eastern Front''. Routledge {{ISBN|978-1317865049}} * {{en}} [[Omer Bartov]] (2001). ''The Eastern Front, 1941–45: German Troops and the Barbarisation of Warfare''. London : Palgrave Macmillan {{ISBN|978-0-333-94944-3}} * {{en}} [[Antony Beevor]] (2012). ''The Second World War''. New York : Back Bay Books {{ISBN|978-0-316-02374-0}} * {{en}} Hugh Trevor-Roper. ''Hitler's war directives. 1939-1945''. New York : Holt, Rinehart and Winston,‎ 1965 (OCLC 12723697) * {{en}} Dmitri Volkogonov. ''Stalin : triumph and tragedy'', New York : Grove Weidenfeld,‎ 1996 {{ISBN|0802111653}} * {{fr}} Ingrao, Christian.''Croire et détruire. Les intellectuels dans la machine de guerre SS''. Paris : Fayard,, 2010 {{ISBN|978-2213655505}} * {{fr}} Lopez, Jean & Otkhmezuri, Lasha. ''Barbarossa 1941 – La guerre absolue''. Paris : Passés/Composés, 2022 {{ISBN|979-10-404-0087-5}} == Hêrezh er sevenadur == === Romantoù === * [[Sven Hassel]], [[De fordømtes legion]] "Lejion ar re zaonet" (1953). * Sven Hassel, [[Kommissæren]] "Ar c'homiser" (1985), mare hañv 1941 === C'hoarioù-video === * ''Operation Barbarossa - The Struggle for Russia'' embannerien Matrix Games ha Binary Evolution Studios, 2010 * ''[[Il 2 Sturmovik : Operation Barbarossa]]'', ouzhpennadur d'ar c'hoari [[Il 2 Sturmovik]], embanner [[Ubisoft]], 2007 * ''Combat Mission 2 : Barbarossa to Berlin'', embanner Fury Software ha Focus, 18 a viz Here 2002 * ''Blitzkrieg: Mission Barbarossa'', ouzhpennadur d'ar c'hoari [[Blitzkrieg]], embanner Active Gaming, 1añ a viz Gwengolo 2005 * ''[[Company of Heroes 2]]'', embannerien Relic Entertainment ha [[Sega]], 25 a viz Even 2013 * ''Karma : Operation Barbarossa'', embanner DragonFly {{DEFAULTSORT:Barbarossa}} [[Rummad:Emgannoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Talbenn ar Reter]] 6engmyxltjes2k595uegg0mst9c6n1q Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed) 0 132280 2194131 2142180 2026-06-28T23:14:42Z Dostojewskij 31566 [[Kliment Voroshilov]] ➯ [[Kliment Vorochilov]] 2194131 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infoboest Brezelioù |brezel=Talbenn ar Reter |tammeus=[[Eil Brezel-bed]] |skeudenn=[[Restr:EasternFrontWWIIcolage.png|centre|300px]] |titl=A-gleiz da zehoù: Soviet [[Ilyushin Il-2|Il-2]] karr-nij tagañ war-zu <br> an douar en oabl Berlin;<br> Tankoù alaman [[Panzerkampfwagen VI Tiger|Tigr I]] e-pad [[Emgann Koursk]];<br> Kirri-nij brezel Alaman [[Junkers Ju 87|Stuka]] war Talbenn ar Reter, goañv 1943–1944;<br> Lazhadeg yuzevien gant soudarded nazi an [[Einsatzgruppen]] en Ukraina;<br> [[Wilhelm Keitel]] o sinañ [[Akta kodianañ an Trede Reich]];<br> Soudarded soviedat e-pad [[Emgann Stalingrad]]. |deiziad= [[22 a viz Even]] [[1941]] - [[9 a viz Mae]] [[1945]]<br /> (3 bloaz, 10 miz, 2 sizhun ha 3 devezh) |lec'h= [[Europa ar Reter]] <br /> [[Europa an Norzh]]<br /> [[Europa ar C'hreiz|Europa Kreiz]]<br /> [[Balkanioù]] |casus= |tiriad= |disoc'h=Kollet gant [[Trede Reich]], fin ar renad,<br> marv [[Adolf Hitler]]. Trec'h koustus an URSS. |emganner1=An '''Ahel:'''<br />[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Trede Reich]]<br />[[Restr:Flag_of_Romania.svg|24px]] [[Roumania]] betek 1944<br />[[Restr:Flag_of_Italy_(1861-1946).svg|24px]] [[Rouantelezh Italia (1861-1946)|Italia]] betek 1943<br />[[Restr:Flag_of_Hungary_(1920%E2%80%931946).svg|24px]] [[Hungaria]] <br /> [[Restr:Flag_of_First_Slovak_Republic_1939-1945.svg |24px]] [[Slovakia]] <br /> [[Restr:Flag_of_Finland.svg|24px]] [[Finland]] betek 1944 <br /> [[Restr:Flag_of_Bulgaria.svg|24px]] [[Bulgaria]] betek 1944 |emganner2=[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]][[URSS]] <br /> [[Restr:Flag_of_Poland.svg|24px]][[Polonia]] |jeneral1=[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]][[Adolf Hitler]] <br />[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Walther von Brauchitsch]]<br />[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Franz Halder]]<br />[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Fedor von Bock]] <br />[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Wilhelm Ritter von Leeb]]<br />[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Gerd von Rundstedt]]<br /> [[Restr:Flag_of_Finland.svg|24px]] [[Carl Gustaf Emil Mannerheim|Gustaf Mannerheim]] |jeneral2=[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Jozef Stalin]]<br />[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Georgy Zhukov]]<br />[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Aleksandr Vasilyevskiy]]<br />[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Semyon Budyonny]]<br /> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Kliment Vorochilov]]<br /> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Semyon Timoshenko]]<br /> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]][[Markian Popov]]<br />[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Fyodor Kuznetsov]]<br /> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]][[Dmitry Pavlov]]<br /> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Ivan Tyulenev]]<br /> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]][[Mikhail Kirponos]] |nerzh1= [[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] 3,8 million soudard<br /> 3350 tank<br /> 2770 karr-nij<br /> 7200 pezh-kanol |nerzh2=[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] 2,6–2,9 million soudard<br /> 11 000 tank<br /> 7133-9100 karrn-nij brezel |Tud marvet1= 5 078 000 marvet<br> 637 000 den prizoniet marvet<br> 4 264 497–4 530 818 prizoniet |Tud marvet2= 8 719 000 – 10 000 000 den marvet en emgannioù<br> 4 139 000–5 780 000 prizoniet<br> 2 250 000–3 300 000 prizoniet marvet }} '''Talbenn ar Reter''' a reer eus ul lodenn eus an [[Eil Brezel-bed]], etre [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo|nerzhioù an Ahel]] harpet gant [[Finland]] a-enep an [[Unvaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel|URSS]], harpet gant Polonia ha kevredidi all e Norzh, Su, Kreiz ha Reter Europa etre an 22 a viz Even 1941 hag an 9 a viz Mae 1945. Meur a anv a zo bet roet d'al lodenn-se eus an Eil Brezel-bed, '''Brezel meur brogarour''' e tu an URSS ha Rusia a-vremañ (Rusianeg: Великая Отечественная Война, Velikaya Otechestvennaya Voyna) ; e tu Alamagn e vez graet anezhi "Talbenn ar Reter" (Alamaneg: die Ostfront), '''Kampagn ar Reter''' (der Ostfeldzug) pe '''Kampagn Rusia''' (der Rußlandfeldzug); gant tuioù all engouestlet er breze, c'hoazh, e reer anv eus ar '''Brezel Alaman-Soviedel'''. An emgannoù war Talbenn ar Reter a oa bet ar re vrasañ en istor Mab-Den. Bez e oant bet emgannoù feuls, feulsoc'h evit an holl re all betek neuze, distrujoù spontus, deportadurioù ramzel, kolloù buhez uhel spontus dre an emgannoù, an [[naonegezh]], kleñvedoù ha lazhadegoù. The Eastern Front, as the site of nearly all extermination camps, death marches, ghettos, and the majority of pogroms, was central to the Holocaust. Talbenn ar Reter, dre ma oa bet al lec'h ma voe an darn vrasañ eus ar c'hampoù diouennañ, baleadennoù ar marv, ghettoioù, darn eus ar pogromoù, a oa un dachenn e-kreiz an [[Holokost]]. Diwar un hollad a 70 milion a dud marvet e-pad an Eil Brezel-bed, e-tro 30 milion anezho, kalz anezho trevourien, a oa bet lazhet war dachenn Talbenn ar Reter. Talbenn ar Reter a oa bet an dachenn devoudus evit al lodenn eus ar brezel a c'hoarvezas en Europa ; evit darn eus an istorourien e voe an abeg pennañ da faezhidigezh an [[Trede Reich]]. Diskoulm ar stourm war Talbenn ar Reter a voe fin an Trede Reich, rannadur Alamagn e daou damm e-pad tost un hanter kantved ha kresk galloud an URSS evel nerzh bedel milourel ha greantel. An daou enebour pennañ war an dachenn e oa bet an Alamagn Nazi hag [[Unvaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel]], pep hini anezho a oa harpet gant kevredidi a youl-vat pe rediet. Ar [[Rouantelezh-Unanet]] hag ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] ne oant ket bet engouestlet en emgannoù met harpet o devoa tu an URSS dre pourvezadurioù milourel ha trevour. [[Lend-Lease]] a voe graet eus an harp dafarel-se. An oberiadurioù brezel German-Finland dre an harzoù norzh ha reter Finland-URSS hag er [[Oblast Mourmansk|rannvro Mourmansk]] a vez lakaet da dalvezout evel ul lodenn d'ar brezel war Talbenn ar Reter. Ouzhpenn-se [[Jatkosota|Brezel kendalc'hus Soviet–Finland]] a vez lakaet, met raloc'h, da vezañ ul lodenn en norzh d'an hollad Talbenn ar Reter. == Kenarroud == * ''Gwelet [[Emglev alaman-ha-soviedel]]'' [[Restr:Bundesarchiv Bild 183-H27337, Moskau, Stalin und Ribbentrop im Kreml.jpg|thumb|23 a viz Eost 1939 e Moskva, [[Jozef Stalin]] ha [[Joachim von Ribbentrop|Ribbentrop]] o sinañ an [[Emglev alaman-ha-soviedel|emglev nann-argadiñ Nazi–Soviet]].]] Daoust dezho bezañ enebet e-keñver ideologiezh, [[Trede Reich|Alamagn an Trede Reich]] hag an [[Unvaniezh Soviedel]] a oa displijet bras gant disoc'h ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]] en o c'heñver. An Unvaniezh Soviedel he devoa kollet douaroù e-leizh e Reter Europa goude sinadur [[Emglev Brest-Litovsk]], rediet e oa bet Rusia da vont gant hent goulennoù Alamagn. Kollet e oa bet [[Polonia]], [[Lituania]], [[Estonia]], [[Latvia]] ha [[Finland]] ganti ha roet an tiriadoù-se da nerzhioù kreiz Europa. Pa voe kollet ar brezel gant Alamagn, an douaroù-se a voe tennet hervez pennaennoù [[Kendalc'h Peoc'h Pariz 1919]]. Rusia a oa tapet gant ar [[Brezel diabarzh|brezel-diabarzh]] hag ar Gevredidi n'o devoa ket anzavet ar Gouarnamant Bolchevik, setu penaos ne oa ket bet eus ur c'hannad evit Rusia. An [[Emglev Molotov-Ribbentrop]] a oa bet sinet e miz Eost 1939. Ur feur-emglev nann-argad e oa etre Alamagn an Trede Reich hag an Unvaniezh Soviedel. Ul lodenn guzh a oa hag embannet e oa ar pal da adsevel Kreiz Europa evel ma oa a-raok ar C'hentañ Brezel-bed o rannañ an dachenn etre Alamagn, URSS. Finland, Estonia, Latvia ha Lituania a oa da zistreiñ dindan beli an Unvaniezh Soviedel, [[Polonia]] ha [[Roumania]] a oa da vezañ rannet etre an daou c'halloud. Ar bed a zo badaouet, dreist-holl e-touez ar gomunourien. [[Adolf Hitler]] en devoa disklêriet d'an 11 a viz Eost 1939 da [[Carl Jacob Burckhardt]], kannad [[Kevredigezh ar Broadoù]] : " An holl draoù a rin adalek bremañ a vo a-enep ar Rusianed. Ma 'z eo re zroch ha dall ar C'hornôg evit kompren-se, neuze e vin rediet da gemer un emglev gant ar Rusianed, da drec'hiñ ar C'hornôg ha goude faezhañ anezho e troin a-enep an Unvaniezh Soviedel gant ma holl nerzhioù. Ezhomm em eus eus Ukraina evit ma ne c'hallfent ket marnaoniñ ac'hanomp evel ma oa bet e-pad ar brezel diwezhañ.". An daou c'halloud a aloubas hag a rannas Polonia e 1939. Goude ma voe bet nac'het gant Finland sevel a-du gant goulennoù an Unvaniezh Soviedel, an URSS a dagas ar vro-se d'an 30 a viz Du 1939, ar pezh a voe anvet [[Talvisota|Brezel ar Goañv]] – ur stourm gwadus ha garv– a echuas gant un Arsav-brezel d'an 13 a viz Meurzh 1940, gant Finland o chom dishual memes m'he devoa kollet douaroù er reter, e [[Karelia]]. E miz Even 1940 an [[Unaniezh Soviedel]] a aloube an tri Stad Baltek ([[Estonia]], [[Latvia]] ha [[Lituania]]) a oa bet tiriadoù an [[Impalaeriezh Rusia|Impaleriezh rusian]], trec'h e oa bet [[Dispac'h miz Here]] enne. An obererezh-se a save a-enep [[Skrid-emglevioù an Hague 1899 ha 1907]] kement hag a-enep un toullad emglevioù etrebroadel pe ar re sinet etre an URSS hag ar vroioù baltek. Darn broioù ar C'hornôg a chomas hep degemer an aloubadeg-se. == Diazezoù ideologel == ;Tu alaman En e levr [[Mein Kampf]] (1925), [[Adolf Hitler]] en devoa embannet ar rediñ evit an Alamanted da gaout [[Lebensraum]] ("douaroù bevañs"): tiriadoù nevez evit an Alamanted e reter Europa, dreist-holl war goust [[Rusia]]<ref>''"We National Socialists consciously draw a line under the direction of our foreign policy war. We begin where we ended six centuries ago. We stop the perpetual Germanic march towards the south and west of Europe, and have the view on the country in the east. We finally put the colonial and commercial policy of the pre-war and go over to the territorial policy of the future. But if we speak today in Europe of new land, we can primarily only to Russia and the border states subjects him think''." Charles Long, 1965: The term 'habitat' in Hitler's 'Mein Kampf'</ref>. Soñjet en devoa trevadenniñ douaroù ar reter gant Alamanted. Hervez an ideologiezh nazi, an dud a ouenn german a oa un "dreistouenn" gant an holl gwirioù war ar ouennoù all. Trevadenniñ ar reter a talveze neuze lazhadegañ ha deportiñ darn an annezidi slav da [[Siberia]] hag implij ar re all evel [[Sklaverezh|sklaved]]. == Nerzhioù engouestlet == {| class="wikitable" |+Keñveriadenn an nerzhioù stourm, Talbenn ar Reter, 1941-1945<ref>{{cite book|last1=Glantz|first1=David M.|last2=House|first2=Jonathan M.|title=When Titans Clashed: How the Red Army Stopped Hitler|url=https://books.google.com/books?id=WS2ArgEACAAJ&pg=PA301|edition=second|series=Modern War Studies|year=2015|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2121-7|pages=301–303}}</ref>. |- !Deiziad !Nerzhioù an Ahel !Nerzhioù Soviedel |- |Even 1941 || 3 050 000 Alaman, 67 000 (norzh Norvegia); 500 000 Finlandiz, 150 000 Roumania, 62 000 Italia Faskour <br/> Hollad: 3 829 000 (80% eus al lu Alaman a zo er reter) || 2 680 000 (Distrig milourel kornôgel), 5 500 000 (en holl), 12 000 000 (engalvus) |- |Even 1942 || 2 600 000 Alaman, 90 000 (norzh Norvegia); 430 000 Finlandiz, 600 000 Roumania, Hungariz, Italianed <br/> Hollad: 3 720 000 (80% eus al lu Alaman a zo er reter)|| 5 313 000 (talbenn); 383 000 (ospital) <br/> Hollad: 9 350 000 |- |Gouhere 1943 || 3 403 000 Alaman, 80 000 (norzh Norvegia); 400 000 Finlandiz, 150 000 Roumania hag Hungaria <br/> Hollad: 3 933 000 (63% eus al lu Alaman a zo er reter)|| 6 724 000 (talbenn); 446 445 (ospital); <br/> Hollad: 10 300 000 |- |Even 1944 || 2 460 000 Alaman, 60 000 (norzh Norvegia); 300 000 Finlandiz, 550 000 Roumania hag Hungaria <br/> Hollad: 3 370 000 (62% eus al lu Alaman a zo er reter)|| 6 425 000 |- |Genver 1945 || 2 230 000 Alaman, 100 000 Hungariz <br/> Hollad: 2 330 000 (60% eus al lu Alaman a zo er reter)|| 6 532 000 (360 000 Poloniz, Roumania, Bulgariz, ha Tchekiz.) |- |Ebrel 1945 || 1 960 000 || 6 410 000 (450 000 Poloniz, Roumania, Bulgariz, ha Tchekiz. |} [[Restr:22june1941.jpg|thumb|250px|[[22 a viz Even]] [[1941]] [[Wehrmacht|troadegiezh]] an [[Trede Reich]] o tremen an harzoù gant an URSS]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)]] q2k002yt96mm8z275itv14pcteil9lh Kaozeal:Lañriware 1 150758 2194115 2191986 2026-06-28T15:40:28Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Lanriware]] da [[Kaozeal:Lañriware]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2191986 wikitext text/x-wiki == Adenvel == La'''ñ'''riware e lec'hienn [https://www.geobreizh.bzh/nom-des-villes-bretonnes-en-breton/ geobreizh.bzh] ?!--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:1535:A666:1040:4210|2A01:CB08:8BB7:F100:1535:A666:1040:4210]] 14 Mae 2022 da 16:29 (UTC)<br> En hevelep lec'hienn ( rann : Étymologie des noms de villes de Bretagne) : « Lanrivoaré '''Lañriware''' "Lann" + Riware, un anthroponyme, basé sur "ri" (roi). Il pourrait s'agir d'un personnage de la famille de saint Hervé. »--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:3535:F376:1B97:598D|2A01:CB08:8BB7:F100:3535:F376:1B97:598D]] 15 Mae 2022 da 15:37 (UTC) :Lañriware evit Ofis ar brezhoneg ivez. Lanriware distaget /lãri'wa:re/ e Geriadur Favereau enlinenn --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 14 Mae 2022 da 20:20 (UTC) ::La'''ñ'''riware ivez e geriadur Ménard 2020 p. 1434. [[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:890E:C600:65B3:5CD0:F40C:9821|2A01:CB08:890E:C600:65B3:5CD0:F40C:9821]] 14 Mae 2022 da 20:31 (UTC) :::'''Lanriware''' n. de l. Lanrivoaré. [[Geriadur brezhoneg-galleg Roparz Hemon]], 6{{vet}} embannadur, 1978, pajenn 504b.--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:3535:F376:1B97:598D|2A01:CB08:8BB7:F100:3535:F376:1B97:598D]] 15 Mae 2022 da 15:32 (UTC) ::::'''LANRIWARE''' /lɑ̃riˈwaːre/ NL Lanrivoaré (L / Lan- & ri- ''roi'', & guare h-br – BT & bered g’ 7847 sant (Teleg. < lazhadeg tud aet kristen 5° - richenn anavezet). e-barzh [https://geriadurbrasfavereau.monsite-orange.fr/file/cd6af5daa06d50022c80fd70462c0bad.pdf Geriadur enlinenn F. Favereau].--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA|2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA]] 16 Mae 2022 da 08:37 (UTC) :::::Un distagadur a gaver en [[ALBB|NALBB]] (2011) : /lãnriˈvwaːre/. E levrioù Mikael Madeg e kaver meur a zistagadur : /lãn-/, /lã-/ (an hini stankañ) ha /la-/. Gantañ ivez e kaver /-vwa-/ e-kichen /-wa-/. Ne gav ket din e tegas kalz a dra lakaat un tilde. Sklaer eo e teu diwar an elfenn ''lan'', ha peurvuiañ ne skriver ket ''Lañ'' dirak "r", en anvioù evel ''[[Lanrieg]]'', ''Lanroz'' (e Brest pe e Kemper) pe c'hoazh ''Lanruz'' (e Gwipavaz, el lec'h m'emañ an aerborzh bremañ). N'eo ket gwall zisheñvel an daouad distagadurioù /lãn-/~//lã-/, a-hend-all, diouzh an hini a gaver nepell diouzh Lanriware : e [[Plonger]]/Ploñger (''Plonger'' e KerOfis ar wech-mañ met ''Ploñger'' war panelloù ar gumun). --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 19 Mae 2022 da 11:06 (UTC) ::::::An distagadur [vwa] n'eo nemet un levezon eus an doare da lenn "voa" e galleg. E brezhoneg, gwezhall, e talveze "voa" da skrivañ [wa]. Forzh penaos n'emañ ket aze emañ an dalc'h. ::::::Kemm a-walc'h zo etre n ha ñ evit e skrivañ. A-walc'h evit lakaat kemm etre Fanch ha Fañch. Evit a sell an distagadur a-hend-all e kaver an distagadur ã en NALBB, en enklaskoù M. Madeg hag e Kerofis. Me gav din eo a-walc'h da choas an doare-skrivañ erbedet gant an Ofis : Lañriware, ar pezh na vir ket d'ober anv eus distagadurioù all er pennad. [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:49 (UTC) Lañriware a seblant bezañ ar furm erbedet--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 19 Mae 2022 da 11:43 (UTC) == Dave == ''Mad, e leor an Aoutrou Levot, etouez kement-all a hanoiou, e kavor, divar dro Brest, hano persoun Guipavas, persoun Plabennec, kure Guilers, kure Ploumoger, kure '''Lanrivoare''', etc..., ha meur a velek-all n’em euz ket breman sonj euz ho hano.'' [https://br.wikisource.org/wiki/Emgann%20Kergidu/Pennad%2010 Lan Inisan, ''Emgann Kergidu'', DEKVET PENNAD, Lokournan ha Porspoder, Salaun / Derrien, 1902].--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:3535:F376:1B97:598D|2A01:CB08:8BB7:F100:3535:F376:1B97:598D]] 15 Mae 2022 da 15:17 (UTC)<br> ''Mat, e levr an aotrou Levot, e-touez kement all a anvioù, e kavor, diwar-dro Brest, anv person Gwipavaz, person Plabenneg, kure Gwiler, kure Ploumoger, kure '''Lanrivoare''', etc., ha meur a veleg all n’em eus ket bremañ soñj eus o anv.'' en adembannadur 1977 ''Al Liamm''.--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA|2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA]] 16 Mae 2022 da 08:32 (UTC) :Anat eo en deus cheñchet doare-skrivañ an anvioù-lec'h abaoe ''Emgann Kergidu'', memes n'eus ket pell diouzhimp. [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 16:53 (UTC) 4x9oew0s877oxv7pcj7nuxipmv8aobe Geriaoueg an armoù-tan 0 169006 2194118 2187448 2026-06-28T16:08:45Z Kestenn 14086 /* T */ 2194118 wikitext text/x-wiki {{Porched:Armoù-tan}} {| class="wikitable" style="margin:auto; font-size:1.2em; font-weight:bold;" |- | style="padding:10px;" | [[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]] • [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]] • [[#Q|Q]] • [[#R|R]] • [[#S|S]] • [[#T|T]] • [[#U|U]] • [[#V|V]] • [[#W|W]] • [[#X|X]] • [[#Y|Y]] • [[#Z|Z]] |} == A == [[Restr:Reloading Press.JPG|thumb|Dafar da '''adkargañ''' munisionoù : a-gleiz, ur bourvezierez poultr ; a-zehou, ur waskerez da adkargañ.]] === Adkargañ === An '''[[Adkargañ (munisionoù)|adkargañ]]''' eo ar fed d'ober [[Munision|munisionoù]] er gêr diwar [[Douilhez (elfenn munision)|douilhezioù]] bet implijet dija. Marc'had-matoc'h eo ar munisionoù graet er gêr evit ar re broduet en uzinoù peurliesañ. Gellet a ra bezañ graet gant munisionoù skoet e kreiz, met n'eo ket posupl adkargañ er gêr munisionoù skoet war o zro peogwir e vez labezet o douilhez pa denner gante. Pazennoù nesañ an adkargañ eo : * naetaat hag adstummañ an douilhez ; * ouzhpennañ un [[Emors (munisionoù)|emors]] en douilhez ; * lakaat ur gargad [[Poultr-tarzh|poultr]] en douilhez ; * sternañ ur boled nevez war an douilhez. === Aerfaout === '''Aerfaout''' ur [[revolver]] eo al lec'h bihan-kenañ etre e [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] hag e ganol. Alese ez a er-maez ul lodenn eus ar gazoù degaset gant tarzhadenn ar [[Poultr-tarzh|poultr]] da vare an tenn. En un nebeud revolverioù evel an [[Nagant M1895]] e kaver ur wikefre hep aerfaout ebet, evit klask tennañ ar brasañ gounid eus energiezh ar poultr. === Annev === An '''annev''' zo ul lodenn eus strad un douilhez hag a stank an [[Emors (munisionoù)|emors]] pa vez skoet, evit krouiñ un darzhadenn. === Aremennañ === An '''aremennañ''', pe '''duañ''', zo un tretañ kimiek implijet war pezhioù metal diavaez un arm-tan evit gwareziñ anezhe gwelloc'h diouzh ar mergl pe tagadennoù all. Ul liv du a ro d'ar pezhioù-mañ. === Argil === An '''[[argil]]''', pe '''kiladenn''', eo ar fiñvadenn war an a-dreñv a ra un arm pa lez an tenn da vont. Dont a ra eus ar gazoù produet gant tarzhadenn [[Poultr-tarzh|poultr]] ar [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]. Izel pe uhel e c'hall bezañ hervez [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] ar munision ha pouez an arm. === Arm-dorn === Un '''[[arm-dorn]]''' a zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ implijet gant un dorn nemetken, evel ar [[Revolver|revolverioù]] pe ar [[Pistolenn|pistolennoù]]. === Arm-skoaz === Un '''[[arm-skoaz]]''' zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ skoaziet pe lakaet war ur skor ('''daoubez''' pe trebez da skouer) hag implijet gant an daouarn. Ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] a zo armoù-skoaz. === Arm-tan hiniennel === An '''armoù-tan hiniennel''' a zo armoù a c'hall bezañ douget hag implijet gant un den nemetken. Mont a ra o c'halibr betek 12,7 mm peurliesañ (14,5 mm evit ar fuzuilh [[Sniper Alligator]] implijet gant arme [[Ukraina]]). Er rummad-mañ e kaver an '''[[Arm-dorn|armoù-dorn]]''' hag an '''[[Arm-skoaz|armoù-skoaz]]'''. === Armeurer === Un '''armeurer(ez)''' pe '''armdiour(ez)''' zo un den hag a zo e vicher sevel, stokañ, kempenn hag a-wechoù gwerzhañ armoù. Gellet a ra labourat evit un [[:Rummad:Embregerezhioù armoù-tan|embregerezh armoù-tan]], evit polis pe arme ur stad, pe bezañ emren. Ur stal e-lec'h ma werzher armoù a zo un '''armeuri''' pe un '''armdi'''. An hollad micherioù stag d'an armoù dre vras eo an '''[[armerezh]]'''. === Aotomatek === Un '''arm aotomatek''' a c'hell tennañ meur a voled a-dennadegoù pa bouezer ur wech nemetken war an [[Draen (armoù)|draen]]. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad A]] hervez lezenn (difennet d'ar siviled). == B == === Bannadell === Ur '''vannadell''' eo ar pezh a vez kaset er-maez eus un arm-tan pa denner, pe e vefe drajez plom pe ur [[boled]]. === Banniel-test === Ur '''banniel-test''' a zo un ostilh surentez, e plastek peurliesañ, a lakaer e kanol un arm-tan dre e gambr evit diskouez n'eus munision ebet prest da vezañ tennet ennañ. Alies e vez gantañ ul liv flamm (ruz, orañjez) disheñvel diouzh livioù boas an armoù, ha dre se e c'hall gwelet an holl en un taol-lagad emañ an arm e surentez. Er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] eo peurliesañ ret lakaat ur banniel-test en arm pa vez tud e takad ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]]. === Beg ar c'hanol === Dre veg kanol un arm-tan ec'h a ur '''vannadell''' er-maez. === Boled === Ar '''[[boled]]''' eo an tamm eus ar [[munision]] a vez kaset er-maez eus ar c'hanol, bihanoc'h e dreuzkiz evit 20 mm. [[Restr:22 LR - 1.jpg|thumb|Ur munision [[.22 Long Rifle|.22 LR]]. E penn an douilhez (a-zehou) e weler ar '''bourled'''.]] === Bourled === Danvez ouzhpenn a gaver e-tro strad un [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]. Ijinet eo bet evit ma talc'hfe ar c'hartouchennoù e plas e '''kambr''' an arm. Er [[Munision|munisionoù]] skoet war o zro, an [[Emors (munisionoù)|emors]] a zo er bourled. === Bourrell === '''Bourrell''' a gaver er c'hartouchennoù chase etre ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' hag ar '''bannadelloù'''. Pal ur vourrellenn eo dasparzhañ an nerzh produet gant tarzhadenn ar poultr war an holl blomennoù. === Buker poent ruz === Ur [[buker poent ruz]], anvet ivez ''red dot'' e bed an armoù-tan, a zo ur benveg gweledoniezh bihan a vez montet war '''reilhoù''' un arm-tan hiniennel evit sikour an tenner da gavout buan ur sibl tost a-drugarez d'ur poent liv bannet ouzh ur skrammig. == C == === ''Choke'' === Ur '''''choke''''', pe '''''choke-bore''''', a zo ur pezh a lakaer e beg kanolioù ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù chase]] da strishaat pe da ledanaat ar goumoulennad plomoù. Meur a vent a zo dezho : leun (''full''), 3/4, 1/2 pe 1/4. === ''Cook off'' === Ar '''''[[cook off]]''''', '''''cooking off''''' pe '''tarzhadenn degaset gant an dommder''' a c'hoarvez a-wechoù an armoù dezhe ur sistem gant ur [[Kulasenn (armoù-tan)#Kulasenn serr|gulasenn serr]]. Tarzhañ a ra [[Emors (munisionoù)|emors]] ar [[munision]] abalamour da dommder ar gulasenn hep ma ne vefe skoet. Grevus e c'hall bezañ seurt darvoud. == D == [[Restr:211028-Z-IB607-1007 - 44th IBCT M110A1 Range (Image 11 of 30).jpg|kleiz|thumb|Un '''daoubez''' dindan kanol fuzuilh ur soudard.]] === ''DA'' === '''''Double Action''''' (daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn. === Damaotomatek === Un arm '''damaotomatek''' a denn ur vannadell bewech ma vez pouezet war e [[Draen (armoù)|zraen]]. N'eus ket ezhomm da gambriñ ur [[munision]] nevez gant an dorn goude pep tenn : ur sistem gaz e gwikefre an arm a ra, betek ma vo goullo ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]]. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad C]] hervez lezenn m'o deus un endalc'h 3 [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchenn]] d'ar muiañ (rummad B a-hend-all). === ''DAO'' === '''''Double Action Only''''' (daou-ober nemetken), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn. === Daoubez === Un '''[[daoubez]]''' a implijer da stabilaat ur fuzuilh pe ur garabinenn pa denner. Peurliesañ e stager anezhañ dindan ar c'hanol, war ur '''reilh''' pe en ur '''ruilhenn'''. A-wechoù eo enbarzhet en arm, evel war ar garabinenn [[Steyr Scout]]. === Darvoud-tennañ === Un '''darvoud-tennañ''' a c'hoarvez pa ne denn ket un arm-tan pa bouezer war e [[Draen (armoù)|zraen]]. Meur a abeg a c'hall bezañ d'an darvoudoù-tennañ : [[munision]] stanket er gambr, kudenn gant ar [[Karger (armoù-tan)|'''c'harger''']], [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]] siek, gwinterell pe skoer torret, arm naetaet pe morailhet fall... Un darvoud-tennañ n'eo ket ur '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Gwallzarvoud-tennañ|gwallzarvoud-tennañ]].''' === Dazlamm === Un '''dazlamm''' a c'hoarvez pa vez diheñchet ur '''vannadell''' pe un tamm anezhi gant ar sibl tizhet pe un dra all. Gellet a ra bezañ dañjerus evit an tenner hag an dud tro-dro dezhañ. Aliet e vez d'an dennerien lakaat lunedoù-gwarez war o fri pa dennont : memes ma koll nerzh ur vannadell en ur zazlammat e c'hall bezañ dañjerus evit o daoulagad. Gant bannadelloù plom e vez izelaet ar riskl dazlammoù abalamour d'an danvez-se da vezañ gwakoc'h evit an dir, al leton pe ar c'houevr implijet mod-all. === ''Decock'' === An '''''decock''''' pe '''''decocking''''' (eus ar saozneg ''cock'' a dalvez '''ki un arm''') a zo ur surentez war bistolennoù zo. A-drugarez d'ur bouton e c'haller distegnañ ar c'hi hep skeiñ ar munision. === Distegn === '''Distegn''' a verk stad ki un arm pa n'eo ket armet. === Distrinker === An '''distrinker''' a laka an douilhez goullo da lammat er-maez eus ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] goude an tenn. === Douilhez === '''[[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]]''' ur [[munision]] eo ar pezh a chom en arm ur wech tennet ar '''vannadell'''. En douilhez e kaver ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' hag an '''[[Emors (munisionoù)|emors]]'''. Er c'hartouchennoù chase e kaver ivez ar plom pe ar boled en douilhez. === Douilhez distroñsañ === Un '''[[douilhez distroñsañ]]''' a zo un douilhez faos a lakaer e kambr un arm pa vezer o tennañ hep [[munision]] ebet evit pleustriñ, evit chom hep labezañ ar skoer en ur lakaat anezhañ da skeiñ ouzh un elfenn eus an arm, dreist-holl evit ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] skoet war o zro. === Draen === An '''[[Draen (armoù)|draen]]''' eo ar pezh a bouezer warnañ gant ar biz-yod da lakaat un tenn da vont. War armoù-zo e c'haller reoliñ hirder red ha/pe '''pouez-loc'hañ''' an draen. === Dreistlakaet === '''Kanolioù dreislakaet''' a vez graet eus daou ganol an eil war egile, er [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] daou-denn. Abalamour e oa diaesoc'h ar wikefre-mañ da sevel e-keñver fuzuilhoù gante daou ganol kichen-ha-kichen e oa deuet ar c'hanolioù dreistlakaet da vezañ boutin en eil hanter an XX{{Vet}} kantved nemetken. === Driv === An '''driv''' a zo ul linenn a-blaen faltaziek war ur sibl. Ma stok ur boled a-gleiz pe a-zehou d'ar poent bizet eo ret reizhañ an driv. Un driv fall a c'hell dont eus an tenner, eus ar '''[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]''', eus al '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''', eus un arm pe eus elfennoù all (avel da skouer). === Duañ === An '''duañ''', pe '''aremennañ''', a zo un oberenn war ganol un arm evit gwareziñ anezhañ a-enep d'ar mergl ha bravaat anezhañ, a-drugarez da broduioù kimiek, goude ur prantad lufrañ ha disaotrañ. Daou deknik nesañ a gaver, an '''duañ yen''' pe an '''duañ tomm''', keroc'h met padusoc'h. Gellet a ra bezañ graet war forzh peseurt kanol, met graet e vez muioc'h evit kanolioù ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] a vez labezet aesoc'h dre forzh bezañ implijet dindan ar seizh amzer. == E == [[Restr:8mm Steyr - FMJ - 3.jpg|kleiz|thumb|An '''emors''' (e griz) a weler e-kreiz strad an douilhez.]] === Emors === An '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''' a servij da flammañ ar poultr a gaso ar '''vannadell''' er-maez eus ar c'hanol. War an armoù kentañ e veze implijet '''[[poultr du]]''' da emorsiñ an tenn. Etre deroù an {{XIXvet kantved}} ha kreiz an {{XXvet kantved}} ez eus bet implijet [[Fulminat merkur(II)|fulminat merkur]], a oa efedusoc'h evit ar poultr du met krignus ha distabil. Abaoe e raer gant produioù all : stifnat [[plom]], azotur plom (Pb[[Nitrogen|N]]<sub>6</sub>) pe nitrat [[bariom]]. * [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchennoù]] skoet e o c'hreiz : an emors a zo e-kreiz strad ar gartouchenn. Ur wech skoet e c'hall an emors bezañ erlec'hiet hag an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] adkarget d'ober ur [[munision]] nevez. Ar braz eus ar munisionoù modern a implij ar sistem-se. * Kartouchennoù skoet war o zro : an emors a zo e bourled an douilhez, tro-dro ar strad. N'hall ket an douilhez bezañ adimplijet goude an tenn. Munisionoù bihan a implij ar sistem-se peurliesañ, en o zouez an [[.22 Long Rifle|.22 LR]], ar [[.17 HMR]] hag an [[.22 WMR]]. === Emzalc'h === Doareoù disheñvel a zo da lakaat e gorf pa denner gant un arm-tan hiniennel. An daou emzalc'h implijetañ gant nerzhioù surentez ar bed (pa reont gant un arm-dorn) eo an [[emzalc'h izoskelel]] hag ar ''[[Weaver stance]]''. An [[emzalc'h kostez]] a vez implijet e bed ar sportoù tennañ kentoc'h. == F == === ''Flyer'' === Er [[sportoù tennañ]] e raer '''''flyer''''' eus ur boled nijet pell eus ar '''stroll''', abalamour d'an tenner, d'an endro, d'an arm pe d'ar [[munision]]. === Fuzuilh === Ur '''[[fuzuilh]]''' zo un [[arm-skoaz]] evit tennañ a-bell hag a rank sañset bezañ implijet gant an daouarn pe pozet war ur pezh (daoubez, trebez, sac'h) pa denner. E geriaoueg an arme ez eo ur fuzuilh un arm-tan dezhañ ur c'hanol rizennet. Pa raer anv eus armoù implijet er-maez eus an arme (evit chaseal dreist-holl) ez eo ur fuzuilh un arm dezhañ ur c'hanol flour pe meur a hini. === Fuzuilh-arsailh === Ur '''[[fuzuilh-arsailh]]''' zo ur arm-skoaz hiniennel aotomatek skañv. Ar [[Sturmgewehr 44]] alaman pe an [[AK-47]] soviedel zo e-touez ar fuzuilhoù-arsailh koshañ hag anavezetañ. === Fuzuilh-pomp === Ur '''[[fuzuilh-pomp]]''' zo un arm-skoaz hiniennel, dezhañ ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] dindan he c'hanol peurliesañ, gouest da dennañ kartouchennoù-chase, hag a vez adarmet a-drugarez da fiñvadenn un elfenn eus fust an arm. === Fuzuilh-vindrailher === Ur '''[[fuzuilh-vindrailher]]''' zo un arm-skoaz aotomatek pourveziet gant [[Karger (armoù-tan)|kargerioù]] fiñv. Skañvoc'h eo evit ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ha ne vez ket pourveziet gant bandennoù [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]]. Un [[daoubez]] a zo staget outi alies da stabilaat an tennoù. He c'hefridi war un dachenn-emgann eo souten an [[Troadegiezh|droaderien]] dre dennadegoù berr. == G == === Galloud-herzel === '''Galloud-herzel''' ur [[munision]], e bed ar chase pe an armeoù, a verk pegen buan e c'hall un den pe ul loen skoet gantañ bezañ ehanet diouzhtu. Evit jediñ ar galloud-mañ e vez kemeret e kont energiezh ha stumm e vannadell. Ar c'halibroù [[.22 Long Rifle|.22 LR]] pe [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] n'o deus ket ur galloud herzel uhel da skouer, met ar c'hontrol eo evit ar [[.45 ACP]] pe an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] da skouer. Ar bannadelloù kleuz o fenn a ledana pa stokont ouzh ur sibl en ur ober un toull brasoc'h. Uheloc'h eo o galloud-herzel neuze. [[Restr:Radom (6825677274).jpg|thumb|Ur bistolenn bolonat Vis wz. 35. Ar '''c'harenn-dornikez''' a weler war an dornikez, a-zehou tout.]] === Garenn-dornikez === Ur '''c'harenn-dornikez''' a gaver a-dreñv da zornikez pistolennoù 'zo evel ar [[Colt M1911]] pe ar [[Vis wz. 35]]. Rankout a raer pouezañ warni evit gellet tennañ. Ur sistem-surentez eo. === Greunadenn === [[Greunadenn (arm)|Greunadenn]] a vez graet eus un arm tarzh bannet dre voaz gant an dorn (anvet neuze greunadenn dorn), met ivez gant stumm un obuzenn (strinkenn tarzh) skoet gant ur [[fuzuilh]] (greunadenn fuzuilh) pe ur [[banner-greunadennoù]]. Ar greunadennoù a-vremañ zo savet gant ur mir danvez tarzh, un distonier, ur skoer evit enaouiñ an distonier, an armañ a zo stanket gant ur surentez evit an dezougen. An implijer a rank tennañ ar surentez (ur walenn dre voaz) a-raok bannañ ar c'hreunadenn. Ur wech skoet an arm, ar surentez a laosk ar skoer da vont hag an distonier da blantañ tan en danvez-tarzh. Goude ur pennadig amzer e tarzh ar c'hreunadenn. === Greunenn === Ar [[Greunenn (unanenn)|c'hreunenn]] (war-dro 64,79 miligram) zo un unanenn a-orin eus ar [[Rouantelezh-Unanet]] hag a vez implijet kalz e bed an armoù-tan evit termeniñ mas ur [[boled]] pe ar c'hementad [[Poultr-tarzh|poultr]] en ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]. === Gwallzarvoud-tennañ === Ur '''gwallzarvoud-tennañ''' a c'hoarvez pa vez gloazet pe lazhet un den gant un arm-tan dre wallzarvoud. Disheñvel eo diouzh un '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoud-tennañ]]'''. === Gwenn === Ar '''[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]''', pe '''sibl''', eo an dra a glasker tizhout er sportoù tennañ. Ar re anavezet gant an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder. === Gwinterez === Ar '''winterez''' eo ar pezh eus ur fuzuilh-chase a lak ar c'hanol pe ar c'hanolioù da wintañ evit gellet lakaat pe tennañ [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] enne. == H == === Hed-tenn === An '''[[hed-tenn]]''' eo ar pellder ar c'hall bezañ graet gant ur '''vannadell''' pa vez tennet. Tri seurt hed-tenn a zo : * an '''hed-tenn d'ar muiañ''', pe '''hed-tenn teorikel''', da lavaret eo an hed-tenn graet gant ur [[boled]] en un endro hep redioù diavaez (avel, glav, harzoù da skouer) a-raok koll e nerzh penn-da benn. * an '''hed-tenn pleustrek''' : kemer a ra e kont barregezh an tenner, resisted an arm implijet, kalite al [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]] pe ar [[Kouch (arm-tan)|c'houch]], liv an amzer... En arme e ouzhpenner ivez an '''hed-tenn efedus''' d'an hed-tenn pleustrek, da lavaret eo ar pellder a c'hello ober ur boled en ur chom efedus war ur sibl (da lavaret eo herzel un den pe toullañ dafar da skouer). === ''Holster'' === Un '''''holster''''' zo ur skloser a lakaer ennañ ur [[Pistolenn|bistolenn]] pe ur [[revolver]]. Gellet a ra bezañ staget tro-dro d'ur vorzhed, d'an divlez pe d'ar bruched. Implijet e vez evit armoù-dorn ar polis hag ar soudarded da skouer. Difennet eo er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] e Frañs a-wechoù. === Horzh-fuzuilh === Un '''[[Lamm (arm-tan)|horzh-fuzuilh]]''', pe '''lamm-fuzuilh''', zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h. == K == === Kalibr === [[Kalibr (armoù-tan)|'''Kalibr''']] ur munision a verk treuzkiz e voled, pe e zouilhez evit ar c'hartouchennoù chase. Eztaolet eo e milimetroù pe e meutadoù peurliesañ. Titouroù all a gaver a-wechoù e anv ur c'halibr evit disheñvelaat munisionoù disheñvel o ment met heñvel o c'halibr (evel an [[.22 Long Rifle]] hag ar [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] da skouer) : hirder an douilhez, ijiner, bloavezh e grouidigezh, kargad a boultr ennañ... Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez '''trogleuziñ''' ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e galibr, e milimetroù peurliesañ. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr. Eno e vez eztaolet e meutadoù kentoc'h. === Kambr === Ar '''gambr''' eo al lec'h ma kaver ur [[munision]] just a-raok ma vefe tennet anezhañ. === Kanol === * En un arm-tan ez eo ar '''c'hanol''' an duellenn a heñch ar bannelloù. * Ur '''[[Kanol (kanolierezh)|c'hanol]]''' a zo ivez anv ur pezh kanolierezh. :;Kanol flour ::Ur c'hanol flour n'en deus rizenn ebet da heñchañ ar bannadelloù. An armoù-tan kozh pe ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] modern a zo kanolioù flour dezho. :;Kanol rizennet ::Ur c'hanol rizennet ez eus ennañ ur rizenn, da lavaret eo ul linenn doullet a dro en e ziabarzh. Ar rizenn-mañ a laka ar vannadell da dreiñ warni hec'h-unan er c'hanol : stabiloc'h eo neuze e-pad e nijadenn ha brasoc'h eo he hed-tenn. === Karabinenn === '''[[Karabinenn]]''' a vez graet e geriaoueg an arme eus un arm-tan gant ur c'hanol hir met berroc'h eget hini ur [[fuzuilh]] pe ur [[mousked]]. Er-maez eus bed an arme, e bed ar chase pe ar sportoù-tenn, ur '''garabinenn''' zo un arm hir dezhañ ur c'hanol rizennet pe meur a hini. Karabinennoù a raer ivez eus an armoù hir [[Arm dre aer gwasket|dre aer gwasket]] pe gaz a c'hall tennañ plomennoù 4,5 mm pe 5,5 mm, evit amprouennoù zo er [[sportoù tennañ]] pe an dudi. === Karger === Ar '''[[Karger (armoù-tan)|c'harger]]''' a lakaer ennañ ar [[Munision|munisionoù]] evit pourveziañ '''kambr''' an arm. Gellet a ra bezañ fiñv : er pistolennoù e kaver ar c'harger en dornikell ; er fuzuilhoù pe karabinennoù modern e vez sanket dindan ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] peurliesañ. Diabarzh e c'hall bezañ ivez : ar c'hargerioù korzennek a zo dindan ar c'hanol, war ar fuzuilhoù loc'henn-grogenn da skouer, pe a-dreñv d'ar gulasenn. '''Pourvezer''' e c'hall bezañ anvet ivez. === Kartouchenn === Ur '''[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]''' a zo ur [[munision]] evit an armoù-tan hiniennel, dezho ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] 20 mm d'ar muiañ. Pa vez brasoc'h kalibr ur munision e vez graet '''obuz''' anezhañ. Er c'hartouchennoù modern e kaver : * un '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''', ennañ ar [[Poultr-tarzh|poultr]] a lakao ar vannadell da nijal pa darzho ; * an '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''', e strad an douilhez, a lakao ar poultr da darzhañ pa vo skoet ; * ur '''vannadell''' ([[boled]]), pe meur a hini (plomoù) evit ar c'hartouchennoù-chase ; * '''bourrell''' etre ar poultr hag ar plomoù er c'hartouchennoù-chase. [[Restr:FlintlockMechanismPlain.png|thumb|Ar c'hi (pezh a-gleiz) war blatinenn-gailhastr ur fuzuilh kozh. An tamm-kailhastr a zo dalc'het etre javedoù ar c'hi.]] === Ki === Ar '''c'hi''' zo ur pezh eus ar '''[[Platinenn (arm-tan)|blatinenn]]''' a gaver war armoù-tan hiniennel kozh ha war an armoù-dorn modern dreist-holl. Sachet e vez warnañ da armiñ mekanikerezh an arm, ha kas a ra '''skoer''' an arm ouzh ar munision pa vez distegnet. Pa vez kuzh ar c'hi en un arm e vez graet '''morzhol''' anezhañ. Dont a ra e anv moarvat eus ar stumm a oa d'ar c'hioù war an armoù kozh. === Kipplauf === Ur c'h-'''kipplauf''' zo ur garabinenn-chase, dezhi ur c'hanol rizennet un-tenn da wintañ. Implijet e vez evit chaseal bronneged bras Europa. Skañvoc'h ha resisoc'h eo evit ur garabinenn damaotomatek. === Korn-poultr === Ur '''[[Korn-poultr|c'horn-poultr]]''' zo un endalc'her hag a veze implijet gant ar soudarded betek kreiz an XIX{{Vet}} kantved evit gwareziñ o [[Poultr du|foultr]] diouzh ar glebor. === Kraban === Ar '''graban''' a zo he rol kregiñ en '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''' goullo pa ya ar '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' war an a-dreñv evit ma vo skarzhet dre an '''toull-distrinkañ'''. === Koch-bizañ === Ar '''c'hoch-bizañ''' zo ur faout a-us d'ar c'hanol ha tost ouzh lagad an tenner. Perzh eus ar '''[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]''' eo. [[Restr:Cordite Filled Cartridge.JPG|thumb|Ur gartouchenn kalibr [[.303 British]] digoret. '''Kordit''' a weler o tont er-maez eus an douilhez.]] === Kordit === Ar '''[[Kordit|c'hordit]]''' a zo un danvez-tarzh ijinet e 1889 gant ar Saozon James Dewar ha Frederick Abel. Implijet eo bet e plas ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' e munision broioù ar [[Kenglad ar Broadoù|C'hommonwealth]] dreist-holl betek an [[Eil Brezel-bed]]. Aes eo da anvezout er [[Munision|munisionoù]] abalamour d'e stumm heñvel ouzh toazennoù ''spaghetti''. === Kouch === Daou dra a ya d'ober '''[[Kouch (arm-tan)|kouch]]''' un arm peurliesañ : ar '''viz''' a zo e beg ar c'hanol, hag ar '''vizerez''' a zo tostoc'h ouzh lagad an tenner. A-benn bizañ mat e ranker linennañ e lagad, ar viz hag ar vizerez gant ar sibl. Ar vizerez a zo alies ur '''c'hoch-bizañ''', ha ma weler ar viz er c'hoch-bizañ eo linennet mat an arm. Alies e c'hall ar vizerez bezañ reoliet evit reizhañ '''uhelder''' ha '''driv''' an tenn. War armoù zo, e ya ul '''lagadenn''' d'ober ar viz pe ar vizerez.[[Restr:45 ACP - FMJ - SB - 1.jpg|thumb|Ur gartouchenn .45 ACP. Ar '''greuzenn''' a weler tro-dro strad an douilhez.|kleiz]] === Kreuzenn === Ur '''greuzenn''' a gaver tro-dro strad ar [[Munision|munisionoù]] modern. He rol eo aesaat distrinkañ un douilhez en ur vezañ tapet gant ar graban. Talvoudus eo evit an armoù dam-aotomatek pe aotomatek a c'hell kaout ul '''lusk-tennañ''' uhel. === Kulasenn === Ar '''gulasenn''' eo ar pezh ar servij da serriñ kambr an arm da vare an tenn evit ma vo kaset gazoù an darzhadenn war-zu ar c'hanol nemetken. Ur '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' a c'hall bezañ '''serr''' pe '''digor''', '''blodet''' pe '''frank''' hervez an armoù. === Kuzh-tan === Ur '''c'huzh-tan''' zo ur pezh a lakaer e beg kanol un arm, war an armoù-skoaz peurliesañ, da guzhat an tan produet gant an tennoù. Implijet e vez da skouer war ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] pe an armoù implijet er brezel evit kuzhat gwelloc'h an tenner. Ar c'huzh-tan a c'hall a-wechoù sikour da stabilaat an arm o kempouezañ e argil. == L == [[Restr:Calcio winchester.jpg|kleiz|thumb|'''Lamm-fuzuilh''' ur garabinenn [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]].]] === Lamm-fuzuilh === Ul '''[[Lamm (arm-tan)|lamm-fuzuilh]]''', pe '''horzh-fuzuilh''', zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h. === Laonenn-gargañ === Ul '''laonenn-gargañ''' a zo ur pezh hir a siler ennañ ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] evit lakaat anezho aesoc'h e [[Karger (armoù-tan)|karger]] an arm goude. Talvoudus eo gant kargerioù uhel o dalc'had pe dezhe ur winterell galet. === Loc'henn-dizarmiñ === Gwelet [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|decock]].[[Restr:Winchester 73 open noBG.png|thumb|Ur garabinenn Winchester 73. Al '''loc'henn-grogenn''' a zo sachet, dindan an draen.]] === Loc'henn-grogenn === Al '''loc'henn-grogenn''' zo ur mod da adarmiñ ijinet e 1826 gant an [[Armerezh|armeurer]] italian [[Cesar Rosaglio]]. Karget e vez ar c'hartouchennoù en un duellenn dindan ar c'hanol. Etre pep tenn e c'haller adarmiñ en ur sachañ ul loc'henn anvet loc'henn-grogenn. Ar sistem adarmiñ buanañ e oa en XIX{{Vet}} kantved a-raok e vije ijinet an adarmiñ damaotomatek. === Lunedenn === Ul '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''' a zo ur benveg a vez montet war fuzuilhoù pe karabinennoù a-benn gwelet e '''sibl''' a-bell. Sifroù a vez implijet da zeskrivañ he ferzhioù nesañ : ul lunedenn ''3-9×40'' a sinifi e c'hall brasaat an traoù etre 3 ha 9 gwech hag eo 40 mm treuzkiz he gwerenn. Nozelennoù reoliñ a gaver war ul lunedenn : * nozelenn reoliñ an driv, a-zehou alies ; * nozelenn reoliñ an uhelder, a-us alies ; * a-wechoù e kaver war al lunedennoù resisañ un nozelenn reoliñ evit an oleeunad, war an tu kleiz peurliesañ. === Lunedoù-gwarez === Implijet e vez '''lunedoù-gwarez''' er [[sportoù tennañ]] da chom hep bezañ gloazet en e lagad gant un douilhez o nijal. Tarzhañ a c'hall ober un arm ivez abalamour d'ur si war ar [[munision]] pe war ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]], memes ma vez ral seurt gwallzarvoudoù gant an armoù modern. === Lusk-tennañ === '''[[Lusk-tennañ]]''' un arm eo an niver a vannadelloù a c'hall tennañ e-pad ur mare bennak en ur mod teorikel. Eztaolet e vez peurliesañ e tennoù dre vunutenn (tenn/mn). Disheñvel eo diouzh al lusk-tennañ gwir peogwir ne gemer e kont elfennoù evel tommder ar c'hanol a c'hall degas '''darvoudoù-tennañ''' pe dalc'h ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargerioù]] (betek 30 munision peurliesañ) pe ar bandennoù evit ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]]. Ar vindrailherez alaman [[MG42]] a c'halle da skouer tennañ 1600 boled dre vunutenn en ur mod teorikel, met bandennoù 50 pe 250 a veze implijet enni, setu e oa kalz izeloc'h he lusk-tennañ gwir. == M == === Merker kargañ === Ur '''merker kargañ''' zo un ibil, disheñvel e liv diouzh hini an arm peurliesañ, a zeu war-wel pa vez karget an arm, da lavaret eo pa vez ur gartouchenn en e gambr. Un elfenn surentez eo. === Mindrailherez === Ur [[mindrailherez|vindrailherez]] a vez graet eus un arm emgefreek gant ur gambr a zegemer boledoù treutoc'h evit 20 milimetr (reizhiad metrek) pe .50" (sistem imperial). An armoù damheñvel a implij boledoù tevoc'h a vez anvet '''[[Kanol emgefreek|kanolioù emgefreek]]'''. [[Restr:Trigger lock on a revolver.jpg|thumb|Ur [[revolver]] warnañ ur morailh-pontig glas.|kleiz]] === Mindrailherezig === '''Mitrailhetenn''' pe '''mindrailherezig''' zo al lesanvioù roet d'ar '''[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]''', a zo un arm-tan hiniennel aotomatek, hir peurliesañ, a implij [[Munision|munisionoù]] savet evit ar pistolennoù evel an [[9 × 19 mm Parabellum]] da skouer. === Morailh-pontig === Ur '''morailh-pontig''' a zo un elfenn surentez a lakaer war pontig un arm da virout ouzh an '''[[Draen (armoù)|draen]]''' da vezañ implijet. Un alc'hwez pe ur c'hod a implijer da brennañ ar morailh-pontig. === Munision === Ur '''[[munision]]''' eo ar pezh a lakaer en un arm-tan da gargañ anezhañ. Gellet a ra bezañ ur '''[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]''' evit an armoù-tan hiniennel (betek 20 mm treuzkiz o boledoù) pe un '''obuz''' evit an armoù-tan brasoc'h implijet er [[Kanolierezh|c'hanolierezh]]. == O == === Oleeunad === An '''oleeunad''' a c'haller reoliñ war [[Lunedenn (arm-tan)|lunedennoù]] armoù-tan 'zo evit ma chomfe ar c'hroazlin war ar memes poent eus ar [[Gwenn (sportoù)|sibl]] memes ma fiñv an tenner(ez). Peurliesañ e kaver nozelenn-reoliñ an oleeunad eus tu kleiz al lunedenn. Dereziet e vez e metroù war al lunedennoù MRAD, pe e ''yards'' war al lunedennoù a ra gant ar sistem MOA. === ''Optic ready'' === '''''Optic ready''''' zo un droienn saoznek evit envel ur perzh eus pistolennoù damaotomatek modern 'zo. Talvezout a ra e c'haller sevel binvioù optek evel ur [[buker poent ruz]] warne a-drugarez, peurliesañ, da doulloù graet e nec'h he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]], gwarezet gant ur blakennig ma n'int ket implijet. == P == [[Restr:Swe army pistol m1907.svg|thumb|'''Pezhioù ur bistolenn suedat M1907''' ''':''' 1. Beg ar c'hanol - 2. Riklerez - 3. Kanol'- 4. Kalonenn ar c'hanol - 5. [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] - 6. Skoer - 7. Morzhol - 8. Pluenn - 9. Gwinterell ar morzhol - 10. Ibil ar winterell-daspunerez - 11. Gwinterell-daspunerez - 12. Draen - 13. Gwinterell ar c'harger]] === Pistolenn === Ur '''[[Pistolenn|bistolenn]]''' a zo un arm-tan dorn a vez atav linennet e gambr gant e ganol (evit se eo disheñvel diouzh ur '''revolver'''). === Pistolenn-vindrailher === Ur '''[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]''' pe '''pistoled-mindrailher''' zo un arm-tan hiniennel hir a implij [[Munision|munisionoù]] savet evit ar pistolennoù evel an [[9 × 19 mm Parabellum]] da skouer. '''Mitrailhetenn''' pe '''mindrailherezig''' a vez graet anezhi ivez. === Platinenn === '''[[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]]''' un arm-tan eo ar gwikefre a lak ur [[munision]] da vezañ skoet, pe flammet evit an armoù-tan koshañ. A bep seurt platinennoù a gaver. Etre ar XV{{Vet}} hag an XIX{{Vet}} kantved ez eus bet implijet en Europa '''platinennoù-mechenn, platinennoù-rod, platinennoù-kailhastr''' ha '''platinennoù-skeiñ''', betek ijinadenn ar c'hartouchennoù modern e eil kard an XIX{{Vet}} kantved. Platinennoù an armoù-dorn a c'hall bezañ bremañ : * '''SA''' (e saozneg ''Single Action'', un ober) : ret eo adarmiñ ar c'hi gant an dorn bewech ma tenner ; * '''DA''' (e saozneg ''Double Action'', daou ober) : ar c'hi a vez adarmet en ur mod aotomatek pa denner ; * '''SA / DA''' (''Single Action / Double Action'') : ar c'hi a c'hell bezañ adarmet gant an dorn pe un ur mod aotomatek ; * '''DAO''' (''Double Action Only'', daou ober nemetken) : armoù a vez kuzhet ar '''morzhol''' (ar c'hi) en diabarzh. N'haller ket stegnañ anezhañ gant an dorn. === Plinking === Ar '''''[[plinking]]''''' zo un doare da dennañ gant [[Arm-tan|armoù-tan]] pe [[Arm-plom|armoù-plom]] war [[Gwenn (sportoù)|sibloù]] ha n'int ket standard er [[sportoù tennañ]], evel boestoù-mir, tammoù koad pe boutailhoù. Dont a ra e anv eus ar ger ''plink'' a zo un drouzadell saoznek evit trouz un dra o stekiñ ouzh ar metal. === '''Pluenn''' === Ar '''bluenn''' zo ur pezh diabarzh eus mekanikerezh un arm-tan, a ra al liamm etre ar '''skoer''' (a sko ouzh ar munision) hag an '''[[Draen (armoù)|draen]]''' (a vez pouezet warnañ gant e viz evit tennañ). === Pontig === Ar '''pontig''' eo ar pezh a gaver tro-dro d'an '''draen''' war ar bras eus an armoù-tan hiniennel. Ur rol surentez en deus. === Pouez-loc'hañ === '''Pouez-loc'hañ''' un arm eo ar pouez a rank bezañ lakaet war an [[Draen (armoù)|draen]] evit ma vo tennet gantañ. War armoù zo e c'hall bezañ reoliet. * '''Seul uheloc'h ar pouez-loc'hañ, seul diaesoc'h tennañ :''' ur pouez-loc'hañ uhel a gaver war armoù ar polis (4,5 kg evit an tenn kentañ war pistolennoù [[SIG Sauer SP2022]] polis Frañs, pe 5,5 kg evit pistolennoù polis [[New York|New-York]] da skouer). Ar pal eo chom hep tennañ re vuan pa implijer an arm en un endro poblet pe pa vezer dindan wask. * '''Seul izeloc'h ar pouez-loc'hañ, seul resisoc'h an tenn :''' er sportoù-tennañ e vez implijet ur pouez-loc'hañ izel, peogwir ne fiñv ket kement an arm evel-se ha nebeutoc'h a riskloù zo da reiñ un '''taol-biz''' pa denner. Pouezioù da nebeutañ a gaver er reolennoù an ''F.F. Tir'' e amprouennoù zo : 500 g evit an amprouenn ''Pistolenn 10 metr'' pe 1000g evit hini an amprouenn ''Pistolenn 25 metr'', da skouer. === Poultr === * Ar '''[[poultr du]]''' zo ur meskaj soufr, nitrat potasiom ha glaou ijinet e Sina, marteze war-dro ar VII{{Vet}} kantved. Implijet eo bet en holl armoù-tan betek fin an XIX{{Vet}} kantved. * Ar '''[[poultr divoged]]''' a zo bet stabilaet e rekipe 1884 gant ar Gall [[Paul Vieille]], ha gwellaet meur a wech en XX{{Vet}} kantved. Implijet e vez e munisionoù an holl armoù hiniennel modern. Savet eo diwar nitroseluloz. Gellet a ra bezañ prim pe gorrek. C'hwec'h gwech galloudusoc'h eo evit ar poultr du. == R == === Reduer-son === Ur '''[[reduer-son]]''' a zo ur pezh a izela ar son produet gant tennoù an armoù-tan. Gellet a ra bezañ biñset ouzh beg ar c'hanol pe a-wechoù enbarzhet er c'hanol war-eeun. Efedus-tre eo ar redueroù-son pa vezont implijet asambles gant '''[[Munision|munisionoù]]''' subsonek (dindan 340 m/s). [[Restr:SG550 with MIL-STD-1913-Rail.JPG|thumb|Ur fuzuilh [[SIG SG 550|SIG 550]] warni ur '''reilh Picatinny''' prest da zegemer dafar ouzhpenn.]] === Reilh === '''Reilhoù''' a gaver war armoù-tan modern zo, a-us pe dindan ar c'hanol peurliesañ, da stagañ dafar ouzhpenn : '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''', lamp, '''[[buker poent ruz]]''', [[buker laser]], '''[[daoubez]]'''... Tri seurt reilhoù a gaver : * reilhoù klasel, da lavaret eo div greuzenn linennek a bep tu d'ar c'hanol ; * reilhoù '''Picatinny''', dezhe dantennoù (war-dro 5 mm ledander) da stabilaat an dafar montet ; * reilhoù '''Weaver''', heñvel a-walc'h ouzh ar reilhoù Picatinny met strishoc'h o dantennoù (war-dro 4 mm). === Revolver === Ur '''[[revolver]]''', pe '''pistolenn-dro''', zo un arm-dorn, dezhañ ur c'hanol d'an nebeutañ. Un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] en deus ivez, enni [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]], hag a dro pa vez tennet. Stummoù revolverioù a oa dija adalek ar XVI{{Vet}} kantved met an hini modern kentañ, ar [[Colt Paterson]], a voe ijinet e 1836 gant [[Samuel Colt]] hag Anton Chase. [[Restr:Barrel component bore from Kanonenlauf.jpg|kleiz|thumb|150x150px|'''Rizennoù''' e-barzh ur c'hanol.]] === Rizenn === '''Rizennoù''' a gaver e-barzh kalz kanolioù armoù-tan adalek kreiz an XIX{{Vet}} kantved. A-drugarez dezhe e tro ar vannadell warni hec'h-unan : stabiloc'h eo pa nij neuze, ha gellet a ra mont pelloc'h. === Ruilhenn === '''Ruilhennoù''' a gaver a-wechoù war an armoù da stagañ ur sanglenn, ul lêrenn pe un '''daoubez''' da skouer. === Rummadoù armoù === Hervez [[Lezennoù war an armoù e Frañs|lezenn]] Frañs eo renket an armoù e pevar rummad disheñvel hervez o live dañjerusted. Er rummadoù-mañ e kaver da skouer : * '''rummad A : armoù brezel, aotomatek, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad ouzhpenn 10 tenn pe armoù uhel dalc'had o c'harger.''' Ur sivil n'hall ket kaout un arm eus ar rummad-mañ. * '''rummad B : pistolennoù, revolverioù, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad a c'haller tennañ.''' Un aotre digant ar prefeti hag ul lisañs sportoù tennañ a zo ret evit kaout an armoù-mañ. En ur c'houfr-houarn e rankont bezañ renket. * '''rummad C : armoù-skoaz damaotomatek 3 zenn, armoù-skoaz tennata dre zorn, armoù un tenn dre ganol.''' Disklêriet e rank bezañ an armoù-mañ d'ar prefeti. Evit o frenañ e ranker kaout ul lisañs [[sportoù tennañ]] pe un aotre da [[Chaseal|chase]]. * '''rummad D :''' '''armoù gant poultr du, armoù gant ur sistem entanañ ijinet a-raok 1900, armoù-tennañ-gwenn, gaz pe alarm, an holl armoù etre 2 hag 20 joul.''' Forzh piv a-us da 18 vloaz a c'hell prenañ anezhe. == S == [[Restr:JGA1903-BR50.jpg|kleiz|thumb|Ar garabinenn-mañ zo he lamm war ur '''sac'h-tennañ'''.]] === ''SA'' === '''''Single Action''''' (un-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn. === ''SA / DA'' === '''''Single Action / Double Action''''' (un-ober / daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn. === Sac'h-tennañ === '''Seier-tennañ''' a implijer da stabilaat armoù-skoaz ha raloc'h armoù-dorn er [[sportoù tennañ]]. Gellet a reont bezañ lakaet dindan ar fust pe dindan al [[Lamm (arm-tan)|lamm]]. === Sibl === Ar '''sibl''', pe '''[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]''', eo an dra a glasker tizhout er [[sportoù tennañ]]. Ar re anavezet gant an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder. === Skoer === Ar pezh-mañ a sko ouzh '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''' ar '''[[munision]]''' da lakaat anezhañ da darzhañ evit flammañ ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]'''. === Sniper === Ur '''[[sniper]]''' a zo ur soudard gouest da dennañ war sibloù pell-kennañ (en tu all da 600 metrad) ha da labourat e-unan war un takad enebour gant sikour un arseller nemetken pe nebeut-tre a dud. Pa vez anv eus soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h e implijer ar ger '''[[tenner-resisted]]'''. Ar sniperien hag an dennerien-resisted a vez disheñvelaet hervez ar mod d'o implij hag o mod da labourat neuze. Ar ger '''sniper''' ne vez ket implijet e bed ar [[sportoù tennañ]]. === ''Spitzer'' === ''Spitzer'' a raer eus an holl [[Munision|vunisionoù]] begek beg o boled. Implijet eo bet an anv-mañ evit ar munision alaman [[7,92 × 57 mm Mauser|8×57is]] evit ar wech kentañ. === Stand tennañ === Ur '''[[stand tennañ]]''' zo ul lec'h serr pe digor savet evit gellet implijout un arm-tan en ur zoujañ eus reolennoù surentez ha yec'hed. Lec'hioù a seurt-se a gaver evit ar [[sportoù tennañ]], e [[Armerezh|armeurioù]] zo evit aeseañ an armoù, hag e bed an arme pe ar polis evit pleustriñ war implij an armoù labour. === Stanker-karger === Ar '''stanker-karger''' zo ur bouton a ranker pouezañ warnañ evit dieubiñ [[Karger (armoù-tan)|karger fiñv]] un arm. War ar c'harabinennoù emañ alies dirak ar c'harger, war fust an arm. War ar pistolennoù emañ pe etre ar pontig hag an dornikell (war ar braz eus an armoù modern), pe dindan ar c'harger, e traoñ an dornikell (war armoù koshoc'h evel stummoù kentañ ar [[Ruger Standard]] da skouer). === Stanker-kulasenn === Ar '''[[stanker-kulasenn]]''' eo ar pezh fiñv a stank e-unan [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] un arm-tan damaotomatek pe aotomatek war an a-dreñv pa vez goullo e [[Geriaoueg an armoù-tan#Karger|c'harger]] a-drugarez d'ur c'hoch war ar riklerez. === Starderez-veg === Ur '''starderez-veg''' a gaver e beg kanolioù armoù-tan e bep seurt. O fal eo diheñchañ lod eus ar gazoù produet gant tarzhadenn ar c'hargad-poulzañ, war ar c'hostezioù evit izelaat efed '''[[argil]]''' an arm, pe en nec'h evit kempouezañ efed uhelaat beg ar c'hanol goude an tenn. === Strad === Ar '''strad''' a vez graet eus revr un douilhez. Hervez ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] e c'hall bezañ ur '''bourled''' pe ur '''greuzenn''' tro-dro d'ar strad. === Stegn === '''Stegn''' a zo un anv-gwan hag a verk stad ki un arm pa vez armet, prest da leuskel ar skoer da vont da stekiñ ouzh ar [[munision]]. === Stroll === Er braz eus ar sportoù-tennañ e klasker ober '''strolloù''' war ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]], da lavaret eo bodañ toulloù ar boledoù an tostañ ar gwellañ an eil ouzh ar re all.[[Restr:22 LR Remington Subsonic.jpg|thumb|Ur voestad munisionoù [[.22 Long Rifle|.22 LR]] '''subsonek'''.]] === Subsonek === '''Subsonek''' a reer eus ur [[boled]] a zo e dizh izeloc'h evit hini ar son (war-dro 340 metr/s). Nebeutoc'h a drouz a ra ar [[Munision|munisionoù]] evit ar re n'int ket, dreist-holl pa implijer anezho gant ur '''[[reduer-son]]'''. === Surded ha surentez === * '''surded''' un arm eo ar sistem a vez implijet en ur mod youlek gant e implijer evit herzel anezhañ da vezañ implijet. Peurliesañ eo ur bouton hag a vir ouzh an [[Draen (armoù)|draen]] pe ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Skoer|skoer]] da vont en-dro. N'eo ket sur penn-da-benn peogwir e c'hall memestra mekanikerezh an arm leuskel an tenn da vont ma kouezh pe ma vez stoket ennañ kreñv. * '''surentez''' un arm eo ar sistem(où) a vir ouzh an arm da dennañ dre wallzarvoud. N'hallont ket bezañ reoliet gant an implijer. Hervez an armoù e c'hall bezañ ar redi da bouezañ war an draen pe ur bouton ouzh an dornikell, pe bezañs ar c'harger en e buñs da skouer. Sistemoù all a c'hall lakaat un arm da vezañ suroc'h : ur poent ruz o tiskouez eo kambret ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]], ur bouton ''decocking'' da adlakaat ar c'hi distegn hep tennañ, un draen gant ur pouez-loc'hañ uhel... ==== Reolennoù surentez da vare implij un arm ==== Peder reolenn surentez hollvedel a zo pa implijer un arm. Termenet int bet gant ar Stadunanad [[Jeff Cooper]] : * chom hep leuskel e viz-yod war an draen nemet e vefer prest da dennañ * gwelet e arm evel karget bepred * chom hep poentiñ e arm ouzh un dra all evit ar sibl * bezañ evezhiek eus e endro pa denner Reolennoù all a c'haller ouzhpennañ : chom hep dornata arm un den all hep goulenn digantañ, chom hep kaout fiziañs e sistem surentez an arm, bezañ sur eo kempenn ha naet hoc'h arm a-raok tennañ, tennañ war-zu ul lec'h a zalc'ho ar boled evel traezh pe douar soupl da skouer, lakaat un tokarn-gwarez-divskouarn ha lunedoù-gwarez, ha kement zo. == T == === Taboulin === An '''[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]]''' eo ar pezh ront, enni [[Munision|munisionoù]], a gaver war ar '''[[Revolver|revolverioù]]'''. Treiñ a ra pa vez tennet gant ar revolver. === Taol-biz === E bed ar [[sportoù tennañ]] e roer un '''taol-biz''' pa bouezer re greñv pe re vuan war '''[[Draen (armoù)|draen]]''' e arm. Diheñchet eo neuze ar c'hanol war-zu an traoñ pe kostez kreñv an tenner(ez). Er c'hleuboù tennañ e tesker chom hep ober ar jestr fall-mañ. === ''Takedown'' === ''Takedown'' a vez graet eus un arm-skoaz hag a c'haller divontañ buan e div lodenn (al [[Lamm (arm-tan)|lamm]] hag ar peurrest peurliesañ) evit ma vefe aesoc'h da zougen. Armoù [[chaseal]] pe [[Arm dreistbevañ|dreistbevañ]] int alies. === '''''Tap-rack''''' === An '''''tap-rack''''' a zo ur jestr teknik implijet evit diskoulmañ '''darvoudoù tennañ''' war ar pistolennoù : skeiñ a raer gant un dorn ouzh an '''dornikez''' (''tap'') ha sachañ a raer prim ha penn-da-benn war ar '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' a-raok laoskel anezhi da zistreiñ en he flas (''rack''). Kement-mañ a c'hall distankañ ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] stanket er gambr pe er gulasenn. === Tennata === An '''tennata''' eo ar fed da dennañ ur munision war-lerc'h egile evit an armoù-tan daou-denn pe ouzhpenn. * '''Tennata dre zorn''' (kanol da wintañ, kulasenn-vorailh, loc'henn-grogenn, pomp, adarmiñ linennek) : an tenner a rank adkambriñ ur [[munision]] en ur ober un dra war mekanikerezh an arm etre pep tenn ; * '''Tennata damaotomatek''' : trawalc'h pouezañ war an [[Draen (armoù)|draen]] etre pep tenn evit tennañ a-nevez ; * '''Tennata aotomatek''' : trawalc'h pouezañ war an draen hep sevel e viz evit ma yafe ar boledoù kuit a-dennadegoù. === Tenner-resisted === E bed ar [[sportoù tennañ]], un '''[[tenner-resisted]]''' (pe '''tennerez-resisted''') zo un den a gustum tennañ war sibloù en tu all da 600 metrad. En arme e vez implijet diwar-benn soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h war an dachenn-emgann. === Tokarn-gwarez-divskouarn === Gwareziñ e zivskouarn a ranker ober pa denner gant armoù-tan. '''Tokarnioù-gwarez''' a c'hell bezañ lakaet. Lod anezhe a zo elektronik evit ar chase pe an tennañ : gellet a reont anavezout live an drouz a-benn izelaat son an tennoù hag uhelaat trouzioù all an endro (loened, natur, kaozeadennoù...).[[Restr:Casing.jpg|thumb|Un douilhez o nijal e-maez eus '''toull-distrinkañ''' (a-us d'ar c'harger) ur fuzuilh M4.]] === Toull-distrinkañ === Dre an '''toull-distrinkañ''' ec'h a er-maez an douilhez goullo goude un tenn. Alies e vez tuet war-zu kostez an arm evit ma ne stoko ket an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] tomm ouzh penn an tenner. === Trebez === Un '''[[trebez]]''' a vez implijet da stabilaat o fuzuilh pe o c'harabinenn gant ar chaseourien api, pe war vindrailherezioù zo en arme. Implijet e vez trebezioù a c'haller reoliñ e [[sportoù tennañ]] evel ar [[Benchrest (sport)|benchrest]]. === Trogleuziñ === Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez '''trogleuziñ''' ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e [[Kalibr (armoù-tan)|galibr]]. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr. == V == === ''Varmint'' === '''''[[Varmint]]''''' ("noazus") zo un termen saoznek a vez implijet evit deskrivañ armoù-skoaz, boledoù pe [[Munision|munisionoù]] savet evit chaseal loened bihan noazus pe gwelet evel-se e [[Norzhamerika]], evel ar [[Koiot|c'hoioted]], al [[Louarn|lern]] pe al [[Lapin|lapined]]. Ar munisionoù zo reoù bihan o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] ha skoet war o zro peurliesañ ([[.22 Long Rifle|.22 LR]] pe [[.17 HMR]] da skouer) ; o bannadelloù a zo soñjet evit tarzhañ pa skoont ouzh o sibl evit izelaat ar riskl dazlammoù ; hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] ''varmint'' a rank bezañ resis a-awalc'h hag aes da zornata. == W == [[Restr:Wadcuttercomp.jpg|kleiz|thumb|Ur gartouchenn [[.32 S&W]] '''''wadcutter''''' (e kreiz)]] === ''Wadcutter'' === '''''Wadcutter''''' a vez graet eus ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] zo plaen beg he boled. Savet e oa bet an doare kartouchennoù-mañ evit ar [[sportoù tennañ]] dreist-holl, dre ma lezont un toull ront sklaer pa gonter ar poentoù er [[Gwenn (sportoù)|sibloù]]. Stumm ar boled ne esae ket kargañ ar gartouchenn e kambr an arm ; implijet e vez neuze ar c'hartouchennoù wadcutter er [[Revolver|revolverioù]], pe e pistolennoù savet a-ratozh-kaer evel ar [[Smith & Wesson Model 52]]. === ''Weaver stance'' === Ar ''[[Weaver stance]]'' zo un emzalc'h soñjet evit tennañ gant armoù-dorn. === ''Wonder Nine'' === '''''[[Wonder Nine]]''''' zo un anv jenerek evit komz eus pistolennoù damaotomatek kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] ha savet e polimer adalek ar bloavezhioù 1970.<br> == Levrlennadur == * '''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2-03-597965-0 * '''{{Fr}}''' LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, 346 p., ISBN 979-104156214-5 * TermBret, ''Ar stokadoù armet - Les conflits armés'', Ofis Publik ar Brezhoneg, 2025, 11 p., ISBN 978-2-914841-17-7 {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Sportoù tennañ]] [[Rummad:Pezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Hoplologiezh]] [[Rummad:Chase]] [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] 6414l24shigabjg1rbvjfe0w90hyv62 2194119 2194118 2026-06-28T16:09:44Z Kestenn 14086 /* Tap-rack */ 2194119 wikitext text/x-wiki {{Porched:Armoù-tan}} {| class="wikitable" style="margin:auto; font-size:1.2em; font-weight:bold;" |- | style="padding:10px;" | [[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]] • [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]] • [[#Q|Q]] • [[#R|R]] • [[#S|S]] • [[#T|T]] • [[#U|U]] • [[#V|V]] • [[#W|W]] • [[#X|X]] • [[#Y|Y]] • [[#Z|Z]] |} == A == [[Restr:Reloading Press.JPG|thumb|Dafar da '''adkargañ''' munisionoù : a-gleiz, ur bourvezierez poultr ; a-zehou, ur waskerez da adkargañ.]] === Adkargañ === An '''[[Adkargañ (munisionoù)|adkargañ]]''' eo ar fed d'ober [[Munision|munisionoù]] er gêr diwar [[Douilhez (elfenn munision)|douilhezioù]] bet implijet dija. Marc'had-matoc'h eo ar munisionoù graet er gêr evit ar re broduet en uzinoù peurliesañ. Gellet a ra bezañ graet gant munisionoù skoet e kreiz, met n'eo ket posupl adkargañ er gêr munisionoù skoet war o zro peogwir e vez labezet o douilhez pa denner gante. Pazennoù nesañ an adkargañ eo : * naetaat hag adstummañ an douilhez ; * ouzhpennañ un [[Emors (munisionoù)|emors]] en douilhez ; * lakaat ur gargad [[Poultr-tarzh|poultr]] en douilhez ; * sternañ ur boled nevez war an douilhez. === Aerfaout === '''Aerfaout''' ur [[revolver]] eo al lec'h bihan-kenañ etre e [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] hag e ganol. Alese ez a er-maez ul lodenn eus ar gazoù degaset gant tarzhadenn ar [[Poultr-tarzh|poultr]] da vare an tenn. En un nebeud revolverioù evel an [[Nagant M1895]] e kaver ur wikefre hep aerfaout ebet, evit klask tennañ ar brasañ gounid eus energiezh ar poultr. === Annev === An '''annev''' zo ul lodenn eus strad un douilhez hag a stank an [[Emors (munisionoù)|emors]] pa vez skoet, evit krouiñ un darzhadenn. === Aremennañ === An '''aremennañ''', pe '''duañ''', zo un tretañ kimiek implijet war pezhioù metal diavaez un arm-tan evit gwareziñ anezhe gwelloc'h diouzh ar mergl pe tagadennoù all. Ul liv du a ro d'ar pezhioù-mañ. === Argil === An '''[[argil]]''', pe '''kiladenn''', eo ar fiñvadenn war an a-dreñv a ra un arm pa lez an tenn da vont. Dont a ra eus ar gazoù produet gant tarzhadenn [[Poultr-tarzh|poultr]] ar [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]. Izel pe uhel e c'hall bezañ hervez [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] ar munision ha pouez an arm. === Arm-dorn === Un '''[[arm-dorn]]''' a zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ implijet gant un dorn nemetken, evel ar [[Revolver|revolverioù]] pe ar [[Pistolenn|pistolennoù]]. === Arm-skoaz === Un '''[[arm-skoaz]]''' zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ skoaziet pe lakaet war ur skor ('''daoubez''' pe trebez da skouer) hag implijet gant an daouarn. Ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] a zo armoù-skoaz. === Arm-tan hiniennel === An '''armoù-tan hiniennel''' a zo armoù a c'hall bezañ douget hag implijet gant un den nemetken. Mont a ra o c'halibr betek 12,7 mm peurliesañ (14,5 mm evit ar fuzuilh [[Sniper Alligator]] implijet gant arme [[Ukraina]]). Er rummad-mañ e kaver an '''[[Arm-dorn|armoù-dorn]]''' hag an '''[[Arm-skoaz|armoù-skoaz]]'''. === Armeurer === Un '''armeurer(ez)''' pe '''armdiour(ez)''' zo un den hag a zo e vicher sevel, stokañ, kempenn hag a-wechoù gwerzhañ armoù. Gellet a ra labourat evit un [[:Rummad:Embregerezhioù armoù-tan|embregerezh armoù-tan]], evit polis pe arme ur stad, pe bezañ emren. Ur stal e-lec'h ma werzher armoù a zo un '''armeuri''' pe un '''armdi'''. An hollad micherioù stag d'an armoù dre vras eo an '''[[armerezh]]'''. === Aotomatek === Un '''arm aotomatek''' a c'hell tennañ meur a voled a-dennadegoù pa bouezer ur wech nemetken war an [[Draen (armoù)|draen]]. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad A]] hervez lezenn (difennet d'ar siviled). == B == === Bannadell === Ur '''vannadell''' eo ar pezh a vez kaset er-maez eus un arm-tan pa denner, pe e vefe drajez plom pe ur [[boled]]. === Banniel-test === Ur '''banniel-test''' a zo un ostilh surentez, e plastek peurliesañ, a lakaer e kanol un arm-tan dre e gambr evit diskouez n'eus munision ebet prest da vezañ tennet ennañ. Alies e vez gantañ ul liv flamm (ruz, orañjez) disheñvel diouzh livioù boas an armoù, ha dre se e c'hall gwelet an holl en un taol-lagad emañ an arm e surentez. Er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] eo peurliesañ ret lakaat ur banniel-test en arm pa vez tud e takad ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]]. === Beg ar c'hanol === Dre veg kanol un arm-tan ec'h a ur '''vannadell''' er-maez. === Boled === Ar '''[[boled]]''' eo an tamm eus ar [[munision]] a vez kaset er-maez eus ar c'hanol, bihanoc'h e dreuzkiz evit 20 mm. [[Restr:22 LR - 1.jpg|thumb|Ur munision [[.22 Long Rifle|.22 LR]]. E penn an douilhez (a-zehou) e weler ar '''bourled'''.]] === Bourled === Danvez ouzhpenn a gaver e-tro strad un [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]. Ijinet eo bet evit ma talc'hfe ar c'hartouchennoù e plas e '''kambr''' an arm. Er [[Munision|munisionoù]] skoet war o zro, an [[Emors (munisionoù)|emors]] a zo er bourled. === Bourrell === '''Bourrell''' a gaver er c'hartouchennoù chase etre ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' hag ar '''bannadelloù'''. Pal ur vourrellenn eo dasparzhañ an nerzh produet gant tarzhadenn ar poultr war an holl blomennoù. === Buker poent ruz === Ur [[buker poent ruz]], anvet ivez ''red dot'' e bed an armoù-tan, a zo ur benveg gweledoniezh bihan a vez montet war '''reilhoù''' un arm-tan hiniennel evit sikour an tenner da gavout buan ur sibl tost a-drugarez d'ur poent liv bannet ouzh ur skrammig. == C == === ''Choke'' === Ur '''''choke''''', pe '''''choke-bore''''', a zo ur pezh a lakaer e beg kanolioù ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù chase]] da strishaat pe da ledanaat ar goumoulennad plomoù. Meur a vent a zo dezho : leun (''full''), 3/4, 1/2 pe 1/4. === ''Cook off'' === Ar '''''[[cook off]]''''', '''''cooking off''''' pe '''tarzhadenn degaset gant an dommder''' a c'hoarvez a-wechoù an armoù dezhe ur sistem gant ur [[Kulasenn (armoù-tan)#Kulasenn serr|gulasenn serr]]. Tarzhañ a ra [[Emors (munisionoù)|emors]] ar [[munision]] abalamour da dommder ar gulasenn hep ma ne vefe skoet. Grevus e c'hall bezañ seurt darvoud. == D == [[Restr:211028-Z-IB607-1007 - 44th IBCT M110A1 Range (Image 11 of 30).jpg|kleiz|thumb|Un '''daoubez''' dindan kanol fuzuilh ur soudard.]] === ''DA'' === '''''Double Action''''' (daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn. === Damaotomatek === Un arm '''damaotomatek''' a denn ur vannadell bewech ma vez pouezet war e [[Draen (armoù)|zraen]]. N'eus ket ezhomm da gambriñ ur [[munision]] nevez gant an dorn goude pep tenn : ur sistem gaz e gwikefre an arm a ra, betek ma vo goullo ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]]. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad C]] hervez lezenn m'o deus un endalc'h 3 [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchenn]] d'ar muiañ (rummad B a-hend-all). === ''DAO'' === '''''Double Action Only''''' (daou-ober nemetken), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn. === Daoubez === Un '''[[daoubez]]''' a implijer da stabilaat ur fuzuilh pe ur garabinenn pa denner. Peurliesañ e stager anezhañ dindan ar c'hanol, war ur '''reilh''' pe en ur '''ruilhenn'''. A-wechoù eo enbarzhet en arm, evel war ar garabinenn [[Steyr Scout]]. === Darvoud-tennañ === Un '''darvoud-tennañ''' a c'hoarvez pa ne denn ket un arm-tan pa bouezer war e [[Draen (armoù)|zraen]]. Meur a abeg a c'hall bezañ d'an darvoudoù-tennañ : [[munision]] stanket er gambr, kudenn gant ar [[Karger (armoù-tan)|'''c'harger''']], [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]] siek, gwinterell pe skoer torret, arm naetaet pe morailhet fall... Un darvoud-tennañ n'eo ket ur '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Gwallzarvoud-tennañ|gwallzarvoud-tennañ]].''' === Dazlamm === Un '''dazlamm''' a c'hoarvez pa vez diheñchet ur '''vannadell''' pe un tamm anezhi gant ar sibl tizhet pe un dra all. Gellet a ra bezañ dañjerus evit an tenner hag an dud tro-dro dezhañ. Aliet e vez d'an dennerien lakaat lunedoù-gwarez war o fri pa dennont : memes ma koll nerzh ur vannadell en ur zazlammat e c'hall bezañ dañjerus evit o daoulagad. Gant bannadelloù plom e vez izelaet ar riskl dazlammoù abalamour d'an danvez-se da vezañ gwakoc'h evit an dir, al leton pe ar c'houevr implijet mod-all. === ''Decock'' === An '''''decock''''' pe '''''decocking''''' (eus ar saozneg ''cock'' a dalvez '''ki un arm''') a zo ur surentez war bistolennoù zo. A-drugarez d'ur bouton e c'haller distegnañ ar c'hi hep skeiñ ar munision. === Distegn === '''Distegn''' a verk stad ki un arm pa n'eo ket armet. === Distrinker === An '''distrinker''' a laka an douilhez goullo da lammat er-maez eus ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] goude an tenn. === Douilhez === '''[[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]]''' ur [[munision]] eo ar pezh a chom en arm ur wech tennet ar '''vannadell'''. En douilhez e kaver ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' hag an '''[[Emors (munisionoù)|emors]]'''. Er c'hartouchennoù chase e kaver ivez ar plom pe ar boled en douilhez. === Douilhez distroñsañ === Un '''[[douilhez distroñsañ]]''' a zo un douilhez faos a lakaer e kambr un arm pa vezer o tennañ hep [[munision]] ebet evit pleustriñ, evit chom hep labezañ ar skoer en ur lakaat anezhañ da skeiñ ouzh un elfenn eus an arm, dreist-holl evit ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] skoet war o zro. === Draen === An '''[[Draen (armoù)|draen]]''' eo ar pezh a bouezer warnañ gant ar biz-yod da lakaat un tenn da vont. War armoù-zo e c'haller reoliñ hirder red ha/pe '''pouez-loc'hañ''' an draen. === Dreistlakaet === '''Kanolioù dreislakaet''' a vez graet eus daou ganol an eil war egile, er [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] daou-denn. Abalamour e oa diaesoc'h ar wikefre-mañ da sevel e-keñver fuzuilhoù gante daou ganol kichen-ha-kichen e oa deuet ar c'hanolioù dreistlakaet da vezañ boutin en eil hanter an XX{{Vet}} kantved nemetken. === Driv === An '''driv''' a zo ul linenn a-blaen faltaziek war ur sibl. Ma stok ur boled a-gleiz pe a-zehou d'ar poent bizet eo ret reizhañ an driv. Un driv fall a c'hell dont eus an tenner, eus ar '''[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]''', eus al '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''', eus un arm pe eus elfennoù all (avel da skouer). === Duañ === An '''duañ''', pe '''aremennañ''', a zo un oberenn war ganol un arm evit gwareziñ anezhañ a-enep d'ar mergl ha bravaat anezhañ, a-drugarez da broduioù kimiek, goude ur prantad lufrañ ha disaotrañ. Daou deknik nesañ a gaver, an '''duañ yen''' pe an '''duañ tomm''', keroc'h met padusoc'h. Gellet a ra bezañ graet war forzh peseurt kanol, met graet e vez muioc'h evit kanolioù ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] a vez labezet aesoc'h dre forzh bezañ implijet dindan ar seizh amzer. == E == [[Restr:8mm Steyr - FMJ - 3.jpg|kleiz|thumb|An '''emors''' (e griz) a weler e-kreiz strad an douilhez.]] === Emors === An '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''' a servij da flammañ ar poultr a gaso ar '''vannadell''' er-maez eus ar c'hanol. War an armoù kentañ e veze implijet '''[[poultr du]]''' da emorsiñ an tenn. Etre deroù an {{XIXvet kantved}} ha kreiz an {{XXvet kantved}} ez eus bet implijet [[Fulminat merkur(II)|fulminat merkur]], a oa efedusoc'h evit ar poultr du met krignus ha distabil. Abaoe e raer gant produioù all : stifnat [[plom]], azotur plom (Pb[[Nitrogen|N]]<sub>6</sub>) pe nitrat [[bariom]]. * [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchennoù]] skoet e o c'hreiz : an emors a zo e-kreiz strad ar gartouchenn. Ur wech skoet e c'hall an emors bezañ erlec'hiet hag an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] adkarget d'ober ur [[munision]] nevez. Ar braz eus ar munisionoù modern a implij ar sistem-se. * Kartouchennoù skoet war o zro : an emors a zo e bourled an douilhez, tro-dro ar strad. N'hall ket an douilhez bezañ adimplijet goude an tenn. Munisionoù bihan a implij ar sistem-se peurliesañ, en o zouez an [[.22 Long Rifle|.22 LR]], ar [[.17 HMR]] hag an [[.22 WMR]]. === Emzalc'h === Doareoù disheñvel a zo da lakaat e gorf pa denner gant un arm-tan hiniennel. An daou emzalc'h implijetañ gant nerzhioù surentez ar bed (pa reont gant un arm-dorn) eo an [[emzalc'h izoskelel]] hag ar ''[[Weaver stance]]''. An [[emzalc'h kostez]] a vez implijet e bed ar sportoù tennañ kentoc'h. == F == === ''Flyer'' === Er [[sportoù tennañ]] e raer '''''flyer''''' eus ur boled nijet pell eus ar '''stroll''', abalamour d'an tenner, d'an endro, d'an arm pe d'ar [[munision]]. === Fuzuilh === Ur '''[[fuzuilh]]''' zo un [[arm-skoaz]] evit tennañ a-bell hag a rank sañset bezañ implijet gant an daouarn pe pozet war ur pezh (daoubez, trebez, sac'h) pa denner. E geriaoueg an arme ez eo ur fuzuilh un arm-tan dezhañ ur c'hanol rizennet. Pa raer anv eus armoù implijet er-maez eus an arme (evit chaseal dreist-holl) ez eo ur fuzuilh un arm dezhañ ur c'hanol flour pe meur a hini. === Fuzuilh-arsailh === Ur '''[[fuzuilh-arsailh]]''' zo ur arm-skoaz hiniennel aotomatek skañv. Ar [[Sturmgewehr 44]] alaman pe an [[AK-47]] soviedel zo e-touez ar fuzuilhoù-arsailh koshañ hag anavezetañ. === Fuzuilh-pomp === Ur '''[[fuzuilh-pomp]]''' zo un arm-skoaz hiniennel, dezhañ ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] dindan he c'hanol peurliesañ, gouest da dennañ kartouchennoù-chase, hag a vez adarmet a-drugarez da fiñvadenn un elfenn eus fust an arm. === Fuzuilh-vindrailher === Ur '''[[fuzuilh-vindrailher]]''' zo un arm-skoaz aotomatek pourveziet gant [[Karger (armoù-tan)|kargerioù]] fiñv. Skañvoc'h eo evit ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ha ne vez ket pourveziet gant bandennoù [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]]. Un [[daoubez]] a zo staget outi alies da stabilaat an tennoù. He c'hefridi war un dachenn-emgann eo souten an [[Troadegiezh|droaderien]] dre dennadegoù berr. == G == === Galloud-herzel === '''Galloud-herzel''' ur [[munision]], e bed ar chase pe an armeoù, a verk pegen buan e c'hall un den pe ul loen skoet gantañ bezañ ehanet diouzhtu. Evit jediñ ar galloud-mañ e vez kemeret e kont energiezh ha stumm e vannadell. Ar c'halibroù [[.22 Long Rifle|.22 LR]] pe [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] n'o deus ket ur galloud herzel uhel da skouer, met ar c'hontrol eo evit ar [[.45 ACP]] pe an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] da skouer. Ar bannadelloù kleuz o fenn a ledana pa stokont ouzh ur sibl en ur ober un toull brasoc'h. Uheloc'h eo o galloud-herzel neuze. [[Restr:Radom (6825677274).jpg|thumb|Ur bistolenn bolonat Vis wz. 35. Ar '''c'harenn-dornikez''' a weler war an dornikez, a-zehou tout.]] === Garenn-dornikez === Ur '''c'harenn-dornikez''' a gaver a-dreñv da zornikez pistolennoù 'zo evel ar [[Colt M1911]] pe ar [[Vis wz. 35]]. Rankout a raer pouezañ warni evit gellet tennañ. Ur sistem-surentez eo. === Greunadenn === [[Greunadenn (arm)|Greunadenn]] a vez graet eus un arm tarzh bannet dre voaz gant an dorn (anvet neuze greunadenn dorn), met ivez gant stumm un obuzenn (strinkenn tarzh) skoet gant ur [[fuzuilh]] (greunadenn fuzuilh) pe ur [[banner-greunadennoù]]. Ar greunadennoù a-vremañ zo savet gant ur mir danvez tarzh, un distonier, ur skoer evit enaouiñ an distonier, an armañ a zo stanket gant ur surentez evit an dezougen. An implijer a rank tennañ ar surentez (ur walenn dre voaz) a-raok bannañ ar c'hreunadenn. Ur wech skoet an arm, ar surentez a laosk ar skoer da vont hag an distonier da blantañ tan en danvez-tarzh. Goude ur pennadig amzer e tarzh ar c'hreunadenn. === Greunenn === Ar [[Greunenn (unanenn)|c'hreunenn]] (war-dro 64,79 miligram) zo un unanenn a-orin eus ar [[Rouantelezh-Unanet]] hag a vez implijet kalz e bed an armoù-tan evit termeniñ mas ur [[boled]] pe ar c'hementad [[Poultr-tarzh|poultr]] en ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]. === Gwallzarvoud-tennañ === Ur '''gwallzarvoud-tennañ''' a c'hoarvez pa vez gloazet pe lazhet un den gant un arm-tan dre wallzarvoud. Disheñvel eo diouzh un '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoud-tennañ]]'''. === Gwenn === Ar '''[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]''', pe '''sibl''', eo an dra a glasker tizhout er sportoù tennañ. Ar re anavezet gant an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder. === Gwinterez === Ar '''winterez''' eo ar pezh eus ur fuzuilh-chase a lak ar c'hanol pe ar c'hanolioù da wintañ evit gellet lakaat pe tennañ [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] enne. == H == === Hed-tenn === An '''[[hed-tenn]]''' eo ar pellder ar c'hall bezañ graet gant ur '''vannadell''' pa vez tennet. Tri seurt hed-tenn a zo : * an '''hed-tenn d'ar muiañ''', pe '''hed-tenn teorikel''', da lavaret eo an hed-tenn graet gant ur [[boled]] en un endro hep redioù diavaez (avel, glav, harzoù da skouer) a-raok koll e nerzh penn-da benn. * an '''hed-tenn pleustrek''' : kemer a ra e kont barregezh an tenner, resisted an arm implijet, kalite al [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]] pe ar [[Kouch (arm-tan)|c'houch]], liv an amzer... En arme e ouzhpenner ivez an '''hed-tenn efedus''' d'an hed-tenn pleustrek, da lavaret eo ar pellder a c'hello ober ur boled en ur chom efedus war ur sibl (da lavaret eo herzel un den pe toullañ dafar da skouer). === ''Holster'' === Un '''''holster''''' zo ur skloser a lakaer ennañ ur [[Pistolenn|bistolenn]] pe ur [[revolver]]. Gellet a ra bezañ staget tro-dro d'ur vorzhed, d'an divlez pe d'ar bruched. Implijet e vez evit armoù-dorn ar polis hag ar soudarded da skouer. Difennet eo er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] e Frañs a-wechoù. === Horzh-fuzuilh === Un '''[[Lamm (arm-tan)|horzh-fuzuilh]]''', pe '''lamm-fuzuilh''', zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h. == K == === Kalibr === [[Kalibr (armoù-tan)|'''Kalibr''']] ur munision a verk treuzkiz e voled, pe e zouilhez evit ar c'hartouchennoù chase. Eztaolet eo e milimetroù pe e meutadoù peurliesañ. Titouroù all a gaver a-wechoù e anv ur c'halibr evit disheñvelaat munisionoù disheñvel o ment met heñvel o c'halibr (evel an [[.22 Long Rifle]] hag ar [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] da skouer) : hirder an douilhez, ijiner, bloavezh e grouidigezh, kargad a boultr ennañ... Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez '''trogleuziñ''' ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e galibr, e milimetroù peurliesañ. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr. Eno e vez eztaolet e meutadoù kentoc'h. === Kambr === Ar '''gambr''' eo al lec'h ma kaver ur [[munision]] just a-raok ma vefe tennet anezhañ. === Kanol === * En un arm-tan ez eo ar '''c'hanol''' an duellenn a heñch ar bannelloù. * Ur '''[[Kanol (kanolierezh)|c'hanol]]''' a zo ivez anv ur pezh kanolierezh. :;Kanol flour ::Ur c'hanol flour n'en deus rizenn ebet da heñchañ ar bannadelloù. An armoù-tan kozh pe ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] modern a zo kanolioù flour dezho. :;Kanol rizennet ::Ur c'hanol rizennet ez eus ennañ ur rizenn, da lavaret eo ul linenn doullet a dro en e ziabarzh. Ar rizenn-mañ a laka ar vannadell da dreiñ warni hec'h-unan er c'hanol : stabiloc'h eo neuze e-pad e nijadenn ha brasoc'h eo he hed-tenn. === Karabinenn === '''[[Karabinenn]]''' a vez graet e geriaoueg an arme eus un arm-tan gant ur c'hanol hir met berroc'h eget hini ur [[fuzuilh]] pe ur [[mousked]]. Er-maez eus bed an arme, e bed ar chase pe ar sportoù-tenn, ur '''garabinenn''' zo un arm hir dezhañ ur c'hanol rizennet pe meur a hini. Karabinennoù a raer ivez eus an armoù hir [[Arm dre aer gwasket|dre aer gwasket]] pe gaz a c'hall tennañ plomennoù 4,5 mm pe 5,5 mm, evit amprouennoù zo er [[sportoù tennañ]] pe an dudi. === Karger === Ar '''[[Karger (armoù-tan)|c'harger]]''' a lakaer ennañ ar [[Munision|munisionoù]] evit pourveziañ '''kambr''' an arm. Gellet a ra bezañ fiñv : er pistolennoù e kaver ar c'harger en dornikell ; er fuzuilhoù pe karabinennoù modern e vez sanket dindan ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] peurliesañ. Diabarzh e c'hall bezañ ivez : ar c'hargerioù korzennek a zo dindan ar c'hanol, war ar fuzuilhoù loc'henn-grogenn da skouer, pe a-dreñv d'ar gulasenn. '''Pourvezer''' e c'hall bezañ anvet ivez. === Kartouchenn === Ur '''[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]''' a zo ur [[munision]] evit an armoù-tan hiniennel, dezho ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] 20 mm d'ar muiañ. Pa vez brasoc'h kalibr ur munision e vez graet '''obuz''' anezhañ. Er c'hartouchennoù modern e kaver : * un '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''', ennañ ar [[Poultr-tarzh|poultr]] a lakao ar vannadell da nijal pa darzho ; * an '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''', e strad an douilhez, a lakao ar poultr da darzhañ pa vo skoet ; * ur '''vannadell''' ([[boled]]), pe meur a hini (plomoù) evit ar c'hartouchennoù-chase ; * '''bourrell''' etre ar poultr hag ar plomoù er c'hartouchennoù-chase. [[Restr:FlintlockMechanismPlain.png|thumb|Ar c'hi (pezh a-gleiz) war blatinenn-gailhastr ur fuzuilh kozh. An tamm-kailhastr a zo dalc'het etre javedoù ar c'hi.]] === Ki === Ar '''c'hi''' zo ur pezh eus ar '''[[Platinenn (arm-tan)|blatinenn]]''' a gaver war armoù-tan hiniennel kozh ha war an armoù-dorn modern dreist-holl. Sachet e vez warnañ da armiñ mekanikerezh an arm, ha kas a ra '''skoer''' an arm ouzh ar munision pa vez distegnet. Pa vez kuzh ar c'hi en un arm e vez graet '''morzhol''' anezhañ. Dont a ra e anv moarvat eus ar stumm a oa d'ar c'hioù war an armoù kozh. === Kipplauf === Ur c'h-'''kipplauf''' zo ur garabinenn-chase, dezhi ur c'hanol rizennet un-tenn da wintañ. Implijet e vez evit chaseal bronneged bras Europa. Skañvoc'h ha resisoc'h eo evit ur garabinenn damaotomatek. === Korn-poultr === Ur '''[[Korn-poultr|c'horn-poultr]]''' zo un endalc'her hag a veze implijet gant ar soudarded betek kreiz an XIX{{Vet}} kantved evit gwareziñ o [[Poultr du|foultr]] diouzh ar glebor. === Kraban === Ar '''graban''' a zo he rol kregiñ en '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''' goullo pa ya ar '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' war an a-dreñv evit ma vo skarzhet dre an '''toull-distrinkañ'''. === Koch-bizañ === Ar '''c'hoch-bizañ''' zo ur faout a-us d'ar c'hanol ha tost ouzh lagad an tenner. Perzh eus ar '''[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]''' eo. [[Restr:Cordite Filled Cartridge.JPG|thumb|Ur gartouchenn kalibr [[.303 British]] digoret. '''Kordit''' a weler o tont er-maez eus an douilhez.]] === Kordit === Ar '''[[Kordit|c'hordit]]''' a zo un danvez-tarzh ijinet e 1889 gant ar Saozon James Dewar ha Frederick Abel. Implijet eo bet e plas ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' e munision broioù ar [[Kenglad ar Broadoù|C'hommonwealth]] dreist-holl betek an [[Eil Brezel-bed]]. Aes eo da anvezout er [[Munision|munisionoù]] abalamour d'e stumm heñvel ouzh toazennoù ''spaghetti''. === Kouch === Daou dra a ya d'ober '''[[Kouch (arm-tan)|kouch]]''' un arm peurliesañ : ar '''viz''' a zo e beg ar c'hanol, hag ar '''vizerez''' a zo tostoc'h ouzh lagad an tenner. A-benn bizañ mat e ranker linennañ e lagad, ar viz hag ar vizerez gant ar sibl. Ar vizerez a zo alies ur '''c'hoch-bizañ''', ha ma weler ar viz er c'hoch-bizañ eo linennet mat an arm. Alies e c'hall ar vizerez bezañ reoliet evit reizhañ '''uhelder''' ha '''driv''' an tenn. War armoù zo, e ya ul '''lagadenn''' d'ober ar viz pe ar vizerez.[[Restr:45 ACP - FMJ - SB - 1.jpg|thumb|Ur gartouchenn .45 ACP. Ar '''greuzenn''' a weler tro-dro strad an douilhez.|kleiz]] === Kreuzenn === Ur '''greuzenn''' a gaver tro-dro strad ar [[Munision|munisionoù]] modern. He rol eo aesaat distrinkañ un douilhez en ur vezañ tapet gant ar graban. Talvoudus eo evit an armoù dam-aotomatek pe aotomatek a c'hell kaout ul '''lusk-tennañ''' uhel. === Kulasenn === Ar '''gulasenn''' eo ar pezh ar servij da serriñ kambr an arm da vare an tenn evit ma vo kaset gazoù an darzhadenn war-zu ar c'hanol nemetken. Ur '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' a c'hall bezañ '''serr''' pe '''digor''', '''blodet''' pe '''frank''' hervez an armoù. === Kuzh-tan === Ur '''c'huzh-tan''' zo ur pezh a lakaer e beg kanol un arm, war an armoù-skoaz peurliesañ, da guzhat an tan produet gant an tennoù. Implijet e vez da skouer war ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] pe an armoù implijet er brezel evit kuzhat gwelloc'h an tenner. Ar c'huzh-tan a c'hall a-wechoù sikour da stabilaat an arm o kempouezañ e argil. == L == [[Restr:Calcio winchester.jpg|kleiz|thumb|'''Lamm-fuzuilh''' ur garabinenn [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]].]] === Lamm-fuzuilh === Ul '''[[Lamm (arm-tan)|lamm-fuzuilh]]''', pe '''horzh-fuzuilh''', zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h. === Laonenn-gargañ === Ul '''laonenn-gargañ''' a zo ur pezh hir a siler ennañ ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] evit lakaat anezho aesoc'h e [[Karger (armoù-tan)|karger]] an arm goude. Talvoudus eo gant kargerioù uhel o dalc'had pe dezhe ur winterell galet. === Loc'henn-dizarmiñ === Gwelet [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|decock]].[[Restr:Winchester 73 open noBG.png|thumb|Ur garabinenn Winchester 73. Al '''loc'henn-grogenn''' a zo sachet, dindan an draen.]] === Loc'henn-grogenn === Al '''loc'henn-grogenn''' zo ur mod da adarmiñ ijinet e 1826 gant an [[Armerezh|armeurer]] italian [[Cesar Rosaglio]]. Karget e vez ar c'hartouchennoù en un duellenn dindan ar c'hanol. Etre pep tenn e c'haller adarmiñ en ur sachañ ul loc'henn anvet loc'henn-grogenn. Ar sistem adarmiñ buanañ e oa en XIX{{Vet}} kantved a-raok e vije ijinet an adarmiñ damaotomatek. === Lunedenn === Ul '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''' a zo ur benveg a vez montet war fuzuilhoù pe karabinennoù a-benn gwelet e '''sibl''' a-bell. Sifroù a vez implijet da zeskrivañ he ferzhioù nesañ : ul lunedenn ''3-9×40'' a sinifi e c'hall brasaat an traoù etre 3 ha 9 gwech hag eo 40 mm treuzkiz he gwerenn. Nozelennoù reoliñ a gaver war ul lunedenn : * nozelenn reoliñ an driv, a-zehou alies ; * nozelenn reoliñ an uhelder, a-us alies ; * a-wechoù e kaver war al lunedennoù resisañ un nozelenn reoliñ evit an oleeunad, war an tu kleiz peurliesañ. === Lunedoù-gwarez === Implijet e vez '''lunedoù-gwarez''' er [[sportoù tennañ]] da chom hep bezañ gloazet en e lagad gant un douilhez o nijal. Tarzhañ a c'hall ober un arm ivez abalamour d'ur si war ar [[munision]] pe war ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]], memes ma vez ral seurt gwallzarvoudoù gant an armoù modern. === Lusk-tennañ === '''[[Lusk-tennañ]]''' un arm eo an niver a vannadelloù a c'hall tennañ e-pad ur mare bennak en ur mod teorikel. Eztaolet e vez peurliesañ e tennoù dre vunutenn (tenn/mn). Disheñvel eo diouzh al lusk-tennañ gwir peogwir ne gemer e kont elfennoù evel tommder ar c'hanol a c'hall degas '''darvoudoù-tennañ''' pe dalc'h ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargerioù]] (betek 30 munision peurliesañ) pe ar bandennoù evit ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]]. Ar vindrailherez alaman [[MG42]] a c'halle da skouer tennañ 1600 boled dre vunutenn en ur mod teorikel, met bandennoù 50 pe 250 a veze implijet enni, setu e oa kalz izeloc'h he lusk-tennañ gwir. == M == === Merker kargañ === Ur '''merker kargañ''' zo un ibil, disheñvel e liv diouzh hini an arm peurliesañ, a zeu war-wel pa vez karget an arm, da lavaret eo pa vez ur gartouchenn en e gambr. Un elfenn surentez eo. === Mindrailherez === Ur [[mindrailherez|vindrailherez]] a vez graet eus un arm emgefreek gant ur gambr a zegemer boledoù treutoc'h evit 20 milimetr (reizhiad metrek) pe .50" (sistem imperial). An armoù damheñvel a implij boledoù tevoc'h a vez anvet '''[[Kanol emgefreek|kanolioù emgefreek]]'''. [[Restr:Trigger lock on a revolver.jpg|thumb|Ur [[revolver]] warnañ ur morailh-pontig glas.|kleiz]] === Mindrailherezig === '''Mitrailhetenn''' pe '''mindrailherezig''' zo al lesanvioù roet d'ar '''[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]''', a zo un arm-tan hiniennel aotomatek, hir peurliesañ, a implij [[Munision|munisionoù]] savet evit ar pistolennoù evel an [[9 × 19 mm Parabellum]] da skouer. === Morailh-pontig === Ur '''morailh-pontig''' a zo un elfenn surentez a lakaer war pontig un arm da virout ouzh an '''[[Draen (armoù)|draen]]''' da vezañ implijet. Un alc'hwez pe ur c'hod a implijer da brennañ ar morailh-pontig. === Munision === Ur '''[[munision]]''' eo ar pezh a lakaer en un arm-tan da gargañ anezhañ. Gellet a ra bezañ ur '''[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]''' evit an armoù-tan hiniennel (betek 20 mm treuzkiz o boledoù) pe un '''obuz''' evit an armoù-tan brasoc'h implijet er [[Kanolierezh|c'hanolierezh]]. == O == === Oleeunad === An '''oleeunad''' a c'haller reoliñ war [[Lunedenn (arm-tan)|lunedennoù]] armoù-tan 'zo evit ma chomfe ar c'hroazlin war ar memes poent eus ar [[Gwenn (sportoù)|sibl]] memes ma fiñv an tenner(ez). Peurliesañ e kaver nozelenn-reoliñ an oleeunad eus tu kleiz al lunedenn. Dereziet e vez e metroù war al lunedennoù MRAD, pe e ''yards'' war al lunedennoù a ra gant ar sistem MOA. === ''Optic ready'' === '''''Optic ready''''' zo un droienn saoznek evit envel ur perzh eus pistolennoù damaotomatek modern 'zo. Talvezout a ra e c'haller sevel binvioù optek evel ur [[buker poent ruz]] warne a-drugarez, peurliesañ, da doulloù graet e nec'h he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]], gwarezet gant ur blakennig ma n'int ket implijet. == P == [[Restr:Swe army pistol m1907.svg|thumb|'''Pezhioù ur bistolenn suedat M1907''' ''':''' 1. Beg ar c'hanol - 2. Riklerez - 3. Kanol'- 4. Kalonenn ar c'hanol - 5. [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] - 6. Skoer - 7. Morzhol - 8. Pluenn - 9. Gwinterell ar morzhol - 10. Ibil ar winterell-daspunerez - 11. Gwinterell-daspunerez - 12. Draen - 13. Gwinterell ar c'harger]] === Pistolenn === Ur '''[[Pistolenn|bistolenn]]''' a zo un arm-tan dorn a vez atav linennet e gambr gant e ganol (evit se eo disheñvel diouzh ur '''revolver'''). === Pistolenn-vindrailher === Ur '''[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]''' pe '''pistoled-mindrailher''' zo un arm-tan hiniennel hir a implij [[Munision|munisionoù]] savet evit ar pistolennoù evel an [[9 × 19 mm Parabellum]] da skouer. '''Mitrailhetenn''' pe '''mindrailherezig''' a vez graet anezhi ivez. === Platinenn === '''[[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]]''' un arm-tan eo ar gwikefre a lak ur [[munision]] da vezañ skoet, pe flammet evit an armoù-tan koshañ. A bep seurt platinennoù a gaver. Etre ar XV{{Vet}} hag an XIX{{Vet}} kantved ez eus bet implijet en Europa '''platinennoù-mechenn, platinennoù-rod, platinennoù-kailhastr''' ha '''platinennoù-skeiñ''', betek ijinadenn ar c'hartouchennoù modern e eil kard an XIX{{Vet}} kantved. Platinennoù an armoù-dorn a c'hall bezañ bremañ : * '''SA''' (e saozneg ''Single Action'', un ober) : ret eo adarmiñ ar c'hi gant an dorn bewech ma tenner ; * '''DA''' (e saozneg ''Double Action'', daou ober) : ar c'hi a vez adarmet en ur mod aotomatek pa denner ; * '''SA / DA''' (''Single Action / Double Action'') : ar c'hi a c'hell bezañ adarmet gant an dorn pe un ur mod aotomatek ; * '''DAO''' (''Double Action Only'', daou ober nemetken) : armoù a vez kuzhet ar '''morzhol''' (ar c'hi) en diabarzh. N'haller ket stegnañ anezhañ gant an dorn. === Plinking === Ar '''''[[plinking]]''''' zo un doare da dennañ gant [[Arm-tan|armoù-tan]] pe [[Arm-plom|armoù-plom]] war [[Gwenn (sportoù)|sibloù]] ha n'int ket standard er [[sportoù tennañ]], evel boestoù-mir, tammoù koad pe boutailhoù. Dont a ra e anv eus ar ger ''plink'' a zo un drouzadell saoznek evit trouz un dra o stekiñ ouzh ar metal. === '''Pluenn''' === Ar '''bluenn''' zo ur pezh diabarzh eus mekanikerezh un arm-tan, a ra al liamm etre ar '''skoer''' (a sko ouzh ar munision) hag an '''[[Draen (armoù)|draen]]''' (a vez pouezet warnañ gant e viz evit tennañ). === Pontig === Ar '''pontig''' eo ar pezh a gaver tro-dro d'an '''draen''' war ar bras eus an armoù-tan hiniennel. Ur rol surentez en deus. === Pouez-loc'hañ === '''Pouez-loc'hañ''' un arm eo ar pouez a rank bezañ lakaet war an [[Draen (armoù)|draen]] evit ma vo tennet gantañ. War armoù zo e c'hall bezañ reoliet. * '''Seul uheloc'h ar pouez-loc'hañ, seul diaesoc'h tennañ :''' ur pouez-loc'hañ uhel a gaver war armoù ar polis (4,5 kg evit an tenn kentañ war pistolennoù [[SIG Sauer SP2022]] polis Frañs, pe 5,5 kg evit pistolennoù polis [[New York|New-York]] da skouer). Ar pal eo chom hep tennañ re vuan pa implijer an arm en un endro poblet pe pa vezer dindan wask. * '''Seul izeloc'h ar pouez-loc'hañ, seul resisoc'h an tenn :''' er sportoù-tennañ e vez implijet ur pouez-loc'hañ izel, peogwir ne fiñv ket kement an arm evel-se ha nebeutoc'h a riskloù zo da reiñ un '''taol-biz''' pa denner. Pouezioù da nebeutañ a gaver er reolennoù an ''F.F. Tir'' e amprouennoù zo : 500 g evit an amprouenn ''Pistolenn 10 metr'' pe 1000g evit hini an amprouenn ''Pistolenn 25 metr'', da skouer. === Poultr === * Ar '''[[poultr du]]''' zo ur meskaj soufr, nitrat potasiom ha glaou ijinet e Sina, marteze war-dro ar VII{{Vet}} kantved. Implijet eo bet en holl armoù-tan betek fin an XIX{{Vet}} kantved. * Ar '''[[poultr divoged]]''' a zo bet stabilaet e rekipe 1884 gant ar Gall [[Paul Vieille]], ha gwellaet meur a wech en XX{{Vet}} kantved. Implijet e vez e munisionoù an holl armoù hiniennel modern. Savet eo diwar nitroseluloz. Gellet a ra bezañ prim pe gorrek. C'hwec'h gwech galloudusoc'h eo evit ar poultr du. == R == === Reduer-son === Ur '''[[reduer-son]]''' a zo ur pezh a izela ar son produet gant tennoù an armoù-tan. Gellet a ra bezañ biñset ouzh beg ar c'hanol pe a-wechoù enbarzhet er c'hanol war-eeun. Efedus-tre eo ar redueroù-son pa vezont implijet asambles gant '''[[Munision|munisionoù]]''' subsonek (dindan 340 m/s). [[Restr:SG550 with MIL-STD-1913-Rail.JPG|thumb|Ur fuzuilh [[SIG SG 550|SIG 550]] warni ur '''reilh Picatinny''' prest da zegemer dafar ouzhpenn.]] === Reilh === '''Reilhoù''' a gaver war armoù-tan modern zo, a-us pe dindan ar c'hanol peurliesañ, da stagañ dafar ouzhpenn : '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''', lamp, '''[[buker poent ruz]]''', [[buker laser]], '''[[daoubez]]'''... Tri seurt reilhoù a gaver : * reilhoù klasel, da lavaret eo div greuzenn linennek a bep tu d'ar c'hanol ; * reilhoù '''Picatinny''', dezhe dantennoù (war-dro 5 mm ledander) da stabilaat an dafar montet ; * reilhoù '''Weaver''', heñvel a-walc'h ouzh ar reilhoù Picatinny met strishoc'h o dantennoù (war-dro 4 mm). === Revolver === Ur '''[[revolver]]''', pe '''pistolenn-dro''', zo un arm-dorn, dezhañ ur c'hanol d'an nebeutañ. Un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] en deus ivez, enni [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]], hag a dro pa vez tennet. Stummoù revolverioù a oa dija adalek ar XVI{{Vet}} kantved met an hini modern kentañ, ar [[Colt Paterson]], a voe ijinet e 1836 gant [[Samuel Colt]] hag Anton Chase. [[Restr:Barrel component bore from Kanonenlauf.jpg|kleiz|thumb|150x150px|'''Rizennoù''' e-barzh ur c'hanol.]] === Rizenn === '''Rizennoù''' a gaver e-barzh kalz kanolioù armoù-tan adalek kreiz an XIX{{Vet}} kantved. A-drugarez dezhe e tro ar vannadell warni hec'h-unan : stabiloc'h eo pa nij neuze, ha gellet a ra mont pelloc'h. === Ruilhenn === '''Ruilhennoù''' a gaver a-wechoù war an armoù da stagañ ur sanglenn, ul lêrenn pe un '''daoubez''' da skouer. === Rummadoù armoù === Hervez [[Lezennoù war an armoù e Frañs|lezenn]] Frañs eo renket an armoù e pevar rummad disheñvel hervez o live dañjerusted. Er rummadoù-mañ e kaver da skouer : * '''rummad A : armoù brezel, aotomatek, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad ouzhpenn 10 tenn pe armoù uhel dalc'had o c'harger.''' Ur sivil n'hall ket kaout un arm eus ar rummad-mañ. * '''rummad B : pistolennoù, revolverioù, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad a c'haller tennañ.''' Un aotre digant ar prefeti hag ul lisañs sportoù tennañ a zo ret evit kaout an armoù-mañ. En ur c'houfr-houarn e rankont bezañ renket. * '''rummad C : armoù-skoaz damaotomatek 3 zenn, armoù-skoaz tennata dre zorn, armoù un tenn dre ganol.''' Disklêriet e rank bezañ an armoù-mañ d'ar prefeti. Evit o frenañ e ranker kaout ul lisañs [[sportoù tennañ]] pe un aotre da [[Chaseal|chase]]. * '''rummad D :''' '''armoù gant poultr du, armoù gant ur sistem entanañ ijinet a-raok 1900, armoù-tennañ-gwenn, gaz pe alarm, an holl armoù etre 2 hag 20 joul.''' Forzh piv a-us da 18 vloaz a c'hell prenañ anezhe. == S == [[Restr:JGA1903-BR50.jpg|kleiz|thumb|Ar garabinenn-mañ zo he lamm war ur '''sac'h-tennañ'''.]] === ''SA'' === '''''Single Action''''' (un-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn. === ''SA / DA'' === '''''Single Action / Double Action''''' (un-ober / daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn. === Sac'h-tennañ === '''Seier-tennañ''' a implijer da stabilaat armoù-skoaz ha raloc'h armoù-dorn er [[sportoù tennañ]]. Gellet a reont bezañ lakaet dindan ar fust pe dindan al [[Lamm (arm-tan)|lamm]]. === Sibl === Ar '''sibl''', pe '''[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]''', eo an dra a glasker tizhout er [[sportoù tennañ]]. Ar re anavezet gant an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder. === Skoer === Ar pezh-mañ a sko ouzh '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''' ar '''[[munision]]''' da lakaat anezhañ da darzhañ evit flammañ ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]'''. === Sniper === Ur '''[[sniper]]''' a zo ur soudard gouest da dennañ war sibloù pell-kennañ (en tu all da 600 metrad) ha da labourat e-unan war un takad enebour gant sikour un arseller nemetken pe nebeut-tre a dud. Pa vez anv eus soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h e implijer ar ger '''[[tenner-resisted]]'''. Ar sniperien hag an dennerien-resisted a vez disheñvelaet hervez ar mod d'o implij hag o mod da labourat neuze. Ar ger '''sniper''' ne vez ket implijet e bed ar [[sportoù tennañ]]. === ''Spitzer'' === ''Spitzer'' a raer eus an holl [[Munision|vunisionoù]] begek beg o boled. Implijet eo bet an anv-mañ evit ar munision alaman [[7,92 × 57 mm Mauser|8×57is]] evit ar wech kentañ. === Stand tennañ === Ur '''[[stand tennañ]]''' zo ul lec'h serr pe digor savet evit gellet implijout un arm-tan en ur zoujañ eus reolennoù surentez ha yec'hed. Lec'hioù a seurt-se a gaver evit ar [[sportoù tennañ]], e [[Armerezh|armeurioù]] zo evit aeseañ an armoù, hag e bed an arme pe ar polis evit pleustriñ war implij an armoù labour. === Stanker-karger === Ar '''stanker-karger''' zo ur bouton a ranker pouezañ warnañ evit dieubiñ [[Karger (armoù-tan)|karger fiñv]] un arm. War ar c'harabinennoù emañ alies dirak ar c'harger, war fust an arm. War ar pistolennoù emañ pe etre ar pontig hag an dornikell (war ar braz eus an armoù modern), pe dindan ar c'harger, e traoñ an dornikell (war armoù koshoc'h evel stummoù kentañ ar [[Ruger Standard]] da skouer). === Stanker-kulasenn === Ar '''[[stanker-kulasenn]]''' eo ar pezh fiñv a stank e-unan [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] un arm-tan damaotomatek pe aotomatek war an a-dreñv pa vez goullo e [[Geriaoueg an armoù-tan#Karger|c'harger]] a-drugarez d'ur c'hoch war ar riklerez. === Starderez-veg === Ur '''starderez-veg''' a gaver e beg kanolioù armoù-tan e bep seurt. O fal eo diheñchañ lod eus ar gazoù produet gant tarzhadenn ar c'hargad-poulzañ, war ar c'hostezioù evit izelaat efed '''[[argil]]''' an arm, pe en nec'h evit kempouezañ efed uhelaat beg ar c'hanol goude an tenn. === Strad === Ar '''strad''' a vez graet eus revr un douilhez. Hervez ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] e c'hall bezañ ur '''bourled''' pe ur '''greuzenn''' tro-dro d'ar strad. === Stegn === '''Stegn''' a zo un anv-gwan hag a verk stad ki un arm pa vez armet, prest da leuskel ar skoer da vont da stekiñ ouzh ar [[munision]]. === Stroll === Er braz eus ar sportoù-tennañ e klasker ober '''strolloù''' war ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]], da lavaret eo bodañ toulloù ar boledoù an tostañ ar gwellañ an eil ouzh ar re all.[[Restr:22 LR Remington Subsonic.jpg|thumb|Ur voestad munisionoù [[.22 Long Rifle|.22 LR]] '''subsonek'''.]] === Subsonek === '''Subsonek''' a reer eus ur [[boled]] a zo e dizh izeloc'h evit hini ar son (war-dro 340 metr/s). Nebeutoc'h a drouz a ra ar [[Munision|munisionoù]] evit ar re n'int ket, dreist-holl pa implijer anezho gant ur '''[[reduer-son]]'''. === Surded ha surentez === * '''surded''' un arm eo ar sistem a vez implijet en ur mod youlek gant e implijer evit herzel anezhañ da vezañ implijet. Peurliesañ eo ur bouton hag a vir ouzh an [[Draen (armoù)|draen]] pe ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Skoer|skoer]] da vont en-dro. N'eo ket sur penn-da-benn peogwir e c'hall memestra mekanikerezh an arm leuskel an tenn da vont ma kouezh pe ma vez stoket ennañ kreñv. * '''surentez''' un arm eo ar sistem(où) a vir ouzh an arm da dennañ dre wallzarvoud. N'hallont ket bezañ reoliet gant an implijer. Hervez an armoù e c'hall bezañ ar redi da bouezañ war an draen pe ur bouton ouzh an dornikell, pe bezañs ar c'harger en e buñs da skouer. Sistemoù all a c'hall lakaat un arm da vezañ suroc'h : ur poent ruz o tiskouez eo kambret ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]], ur bouton ''decocking'' da adlakaat ar c'hi distegn hep tennañ, un draen gant ur pouez-loc'hañ uhel... ==== Reolennoù surentez da vare implij un arm ==== Peder reolenn surentez hollvedel a zo pa implijer un arm. Termenet int bet gant ar Stadunanad [[Jeff Cooper]] : * chom hep leuskel e viz-yod war an draen nemet e vefer prest da dennañ * gwelet e arm evel karget bepred * chom hep poentiñ e arm ouzh un dra all evit ar sibl * bezañ evezhiek eus e endro pa denner Reolennoù all a c'haller ouzhpennañ : chom hep dornata arm un den all hep goulenn digantañ, chom hep kaout fiziañs e sistem surentez an arm, bezañ sur eo kempenn ha naet hoc'h arm a-raok tennañ, tennañ war-zu ul lec'h a zalc'ho ar boled evel traezh pe douar soupl da skouer, lakaat un tokarn-gwarez-divskouarn ha lunedoù-gwarez, ha kement zo. == T == === Taboulin === An '''[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]]''' eo ar pezh ront, enni [[Munision|munisionoù]], a gaver war ar '''[[Revolver|revolverioù]]'''. Treiñ a ra pa vez tennet gant ar revolver. === Taol-biz === E bed ar [[sportoù tennañ]] e roer un '''taol-biz''' pa bouezer re greñv pe re vuan war '''[[Draen (armoù)|draen]]''' e arm. Diheñchet eo neuze ar c'hanol war-zu an traoñ pe kostez kreñv an tenner(ez). Er c'hleuboù tennañ e tesker chom hep ober ar jestr fall-mañ. === ''Takedown'' === ''Takedown'' a vez graet eus un [[Arm-skoaz|'''arm-skoaz''']] hag a c'haller divontañ buan e div lodenn (al [[Lamm (arm-tan)|'''lamm''']] hag ar peurrest peurliesañ) evit ma vefe aesoc'h da zougen. Armoù [[chaseal]] pe [[Arm dreistbevañ|dreistbevañ]] int alies. === '''''Tap Rack''''' === An '''''[[Tap Rack|tap rack]]''''' a zo ur jestr teknik implijet evit diskoulmañ '''darvoudoù tennañ''' war ar pistolennoù : skeiñ a raer gant un dorn ouzh an '''dornikez''' (''tap'') ha sachañ a raer prim ha penn-da-benn war ar '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' a-raok laoskel anezhi da zistreiñ en he flas (''rack''). Kement-mañ a c'hall distankañ ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] stanket er gambr pe er gulasenn. === Tennata === An '''tennata''' eo ar fed da dennañ ur munision war-lerc'h egile evit an armoù-tan daou-denn pe ouzhpenn. * '''Tennata dre zorn''' (kanol da wintañ, kulasenn-vorailh, loc'henn-grogenn, pomp, adarmiñ linennek) : an tenner a rank adkambriñ ur [[munision]] en ur ober un dra war mekanikerezh an arm etre pep tenn ; * '''Tennata damaotomatek''' : trawalc'h pouezañ war an [[Draen (armoù)|draen]] etre pep tenn evit tennañ a-nevez ; * '''Tennata aotomatek''' : trawalc'h pouezañ war an draen hep sevel e viz evit ma yafe ar boledoù kuit a-dennadegoù. === Tenner-resisted === E bed ar [[sportoù tennañ]], un '''[[tenner-resisted]]''' (pe '''tennerez-resisted''') zo un den a gustum tennañ war sibloù en tu all da 600 metrad. En arme e vez implijet diwar-benn soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h war an dachenn-emgann. === Tokarn-gwarez-divskouarn === Gwareziñ e zivskouarn a ranker ober pa denner gant armoù-tan. '''Tokarnioù-gwarez''' a c'hell bezañ lakaet. Lod anezhe a zo elektronik evit ar chase pe an tennañ : gellet a reont anavezout live an drouz a-benn izelaat son an tennoù hag uhelaat trouzioù all an endro (loened, natur, kaozeadennoù...).[[Restr:Casing.jpg|thumb|Un douilhez o nijal e-maez eus '''toull-distrinkañ''' (a-us d'ar c'harger) ur fuzuilh M4.]] === Toull-distrinkañ === Dre an '''toull-distrinkañ''' ec'h a er-maez an douilhez goullo goude un tenn. Alies e vez tuet war-zu kostez an arm evit ma ne stoko ket an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] tomm ouzh penn an tenner. === Trebez === Un '''[[trebez]]''' a vez implijet da stabilaat o fuzuilh pe o c'harabinenn gant ar chaseourien api, pe war vindrailherezioù zo en arme. Implijet e vez trebezioù a c'haller reoliñ e [[sportoù tennañ]] evel ar [[Benchrest (sport)|benchrest]]. === Trogleuziñ === Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez '''trogleuziñ''' ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e [[Kalibr (armoù-tan)|galibr]]. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr. == V == === ''Varmint'' === '''''[[Varmint]]''''' ("noazus") zo un termen saoznek a vez implijet evit deskrivañ armoù-skoaz, boledoù pe [[Munision|munisionoù]] savet evit chaseal loened bihan noazus pe gwelet evel-se e [[Norzhamerika]], evel ar [[Koiot|c'hoioted]], al [[Louarn|lern]] pe al [[Lapin|lapined]]. Ar munisionoù zo reoù bihan o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] ha skoet war o zro peurliesañ ([[.22 Long Rifle|.22 LR]] pe [[.17 HMR]] da skouer) ; o bannadelloù a zo soñjet evit tarzhañ pa skoont ouzh o sibl evit izelaat ar riskl dazlammoù ; hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] ''varmint'' a rank bezañ resis a-awalc'h hag aes da zornata. == W == [[Restr:Wadcuttercomp.jpg|kleiz|thumb|Ur gartouchenn [[.32 S&W]] '''''wadcutter''''' (e kreiz)]] === ''Wadcutter'' === '''''Wadcutter''''' a vez graet eus ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] zo plaen beg he boled. Savet e oa bet an doare kartouchennoù-mañ evit ar [[sportoù tennañ]] dreist-holl, dre ma lezont un toull ront sklaer pa gonter ar poentoù er [[Gwenn (sportoù)|sibloù]]. Stumm ar boled ne esae ket kargañ ar gartouchenn e kambr an arm ; implijet e vez neuze ar c'hartouchennoù wadcutter er [[Revolver|revolverioù]], pe e pistolennoù savet a-ratozh-kaer evel ar [[Smith & Wesson Model 52]]. === ''Weaver stance'' === Ar ''[[Weaver stance]]'' zo un emzalc'h soñjet evit tennañ gant armoù-dorn. === ''Wonder Nine'' === '''''[[Wonder Nine]]''''' zo un anv jenerek evit komz eus pistolennoù damaotomatek kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] ha savet e polimer adalek ar bloavezhioù 1970.<br> == Levrlennadur == * '''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2-03-597965-0 * '''{{Fr}}''' LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, 346 p., ISBN 979-104156214-5 * TermBret, ''Ar stokadoù armet - Les conflits armés'', Ofis Publik ar Brezhoneg, 2025, 11 p., ISBN 978-2-914841-17-7 {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Sportoù tennañ]] [[Rummad:Pezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Hoplologiezh]] [[Rummad:Chase]] [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] 1dt75olp9j5xshqqu0f7yfsje1naxsc Kaozeal:Marzen 1 170103 2194111 2191972 2026-06-28T15:38:47Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Marzhan]] da [[Kaozeal:Marzen]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2191972 wikitext text/x-wiki == Adenvel ? == Hervez an Ofis e vez graet "Marzen" diouzh ar gêr-mañ e bzg bremañ, ha Marzhan zo ur stumm all bet kinniget gwezhall. Petra soñjit? [[Implijer:Adriendelucca|Dren ar Frankig]] ([[Kaozeadenn Implijer:Adriendelucca|kaozeal]]) 13 C'hwe 2024 da 19:38 (UTC) : Marzen a gavan mat (Gwell e vefe Marzien, marteze). Distaget e vez "mar-zyènn" er vro hervez levr Erwan Vallerie (''L'art et la manière de prononcer ces sacrés noms de lieu de Bretagne'', 1995, p. 145) ha n'hall ket bout skrivet gant ur zh gant un hevelep distagadur. Moarvat e vefe mat ober anv eus se hag eus an anv all er pennad ivez, met pas evel pennger.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:03 (UTC) 60uij4byzl3r378mw4jf2peytfj31u2 Porched:Armoù-tan 0 170211 2194123 2194075 2026-06-28T19:22:03Z Kestenn 14086 /* Karabinennoù */ 2194123 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] === [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stechkin APS]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Lee Precision]] • [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] hcvvyvi4mdf82sda266olxvrlrep0d6 Kaozeal:Kasiopeia (steredeg) 1 180309 2194099 2191926 2026-06-28T15:30:59Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Cassiopeia (steredeg)]] da [[Kaozeal:Kasiopeia (steredeg)]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2191926 wikitext text/x-wiki == Cassiopeia/Kasiopeia == Souezhet on o lenn an doare skrivañ-mañ, Cassiopeia, amprestet war-eeun digant a latin pe ar saozneg. Kasiopeia eo ar furm implijet en testennoù brezhoneg ha ret e vefe adenvel ar pennad. Sellet ouzh ''An oabl gant red an amzer'', troet gant Ofis ar brezhoneg, 2007. E Barr-Heol 31, 1962, pp. 18-19 e lenner : "Stered hag o deus kalz eus ar Vretoned ankounac’haet o anv : ar Sterenn gant an daou Garr-kamm hag etrezo ar Sarpant, neuze linennoù kamm-jilgamm Kasiopeia, ar Yar gant hec’h Evned bihan, ar Rastell, ar Rod-arc’hant, ar C’hi bras gant e lagad c’hlas, ar C’hi bihan, ar Maen-Forn, an daou Vreur Gevell, Kroaz ar C’hreisteiz" [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 01:17 (UTC) 160nnlg0lp9ff23b5zr7ly2xwslyccg Kaozeal:Kefeüs (steredeg) 1 180310 2194103 2191929 2026-06-28T15:31:54Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Cepheus (steredeg)]] da [[Kaozeal:Kefeüs (steredeg)]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2191929 wikitext text/x-wiki == Cepheus /Kefeüs == Souezhus eo doare-skrivañ ar pennger-mañ. Hervez an divizoù diwar-benn doare treuzskrivañ an anvioù gresianek, ne zlefe ket bezañ skrivet evel-henn. Cepheus a zeu eus "Κηφεύς" (=Kephéus) a dreuzskriver Kefeüs amañ. Ouzhpenn e-barzh ''An oabl gant red an amzer'', troet gant Ofis ar brezhoneg, 2007 e lenner ivez an doare-skrivañ "Kefeüs". [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 01:39 (UTC) 1gt5pl9vrtc6e0jy5zve2uapeu7jhg3 Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 27, bloaz 2026 4 180565 2194133 2194062 2026-06-29T06:59:21Z Huñvreüs 54570 Keleier BB 2194133 wikitext text/x-wiki = 29/06/2026 — 05/07/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_27,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er seizhvet sizhun warn-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_26, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_28, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] == Keleier BB == Ur wech ouzhpenn en deus {{implijer|Bianchi-Bihan}} krouet [[Implijer:Bistrakollboued|ur gont nevez]] hag ur wech ouzhpenn en deus implijet anezhi da zegas kemmoù daoust ma oa bet difennet outañ. Ar wech-mañ, avat, eo bet lakaet an den a ra gant ar c’hontoù-mañ da ''long-term abuser'' (LTA) gant ar stewarded. Da lavarout eo, difennet eo bet outañ degas kemmoù en holl wikioù Wikimedia ha prennet e gontoù en un doare hollek. Un dra a-bouez rak oberiant e oa c’hoazh er Wikeriadur. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 29 Mezheven 2026 da 06:59 (UTC) 77dnjmu2r6trh1c7qb3enxb5booheet 2194134 2194133 2026-06-29T08:57:13Z Huñvreüs 54570 /* 29/06/2026 — 05/07/2026 */ Deiziadoù 2194134 wikitext text/x-wiki = 29/06/2026 — 05/07/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_27,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er seizhvet sizhun warn-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_26, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_28, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] == Keleier BB == Ur wech ouzhpenn en deus {{implijer|Bianchi-Bihan}} krouet [[Implijer:Bistrakollboued|ur gont nevez]] hag ur wech ouzhpenn en deus implijet anezhi da zegas kemmoù daoust ma oa bet difennet outañ. Ar wech-mañ, avat, eo bet lakaet an den a ra gant ar c’hontoù-mañ da ''long-term abuser'' (LTA) gant ar stewarded. Da lavarout eo, difennet eo bet outañ degas kemmoù en holl wikioù Wikimedia ha prennet e gontoù en un doare hollek. Un dra a-bouez rak oberiant e oa c’hoazh er Wikeriadur. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 29 Mezheven 2026 da 06:59 (UTC) == Deiziadoù == Kemmet eo bet arventennoù brezhonek ar meziant a ra gant deiziadoù (s.o. [[phab:T421998]]) diwar goulenn {{implijer|Aidhan}}, trugarez dezhañ! [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 29 Mezheven 2026 da 08:57 (UTC) 7qil5hddm6nxlvrq8ayavhewq3hafjj 2194135 2194134 2026-06-29T08:59:25Z Huñvreüs 54570 /* Deiziadoù */ 2194135 wikitext text/x-wiki = 29/06/2026 — 05/07/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_27,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er seizhvet sizhun warn-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_26, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_28, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] == Keleier BB == Ur wech ouzhpenn en deus {{implijer|Bianchi-Bihan}} krouet [[Implijer:Bistrakollboued|ur gont nevez]] hag ur wech ouzhpenn en deus implijet anezhi da zegas kemmoù daoust ma oa bet difennet outañ. Ar wech-mañ, avat, eo bet lakaet an den a ra gant ar c’hontoù-mañ da ''long-term abuser'' (LTA) gant ar stewarded. Da lavarout eo, difennet eo bet outañ degas kemmoù en holl wikioù Wikimedia ha prennet e gontoù en un doare hollek. Un dra a-bouez rak oberiant e oa c’hoazh er Wikeriadur. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 29 Mezheven 2026 da 06:59 (UTC) == Deiziadoù == Kemmet eo bet arventennoù brezhonek ar meziant a denn da zeiziadoù (s.o. [[phab:T421998]]) diwar goulenn {{implijer|Aidhan}}, trugarez dezhañ! [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 29 Mezheven 2026 da 08:57 (UTC) 9o1pljuie1fkjp1slw2xxyjkqqf7gva Implijer:PAAR29/Brouiloñs 2 180574 2194091 2026-06-28T13:32:37Z PAAR29 91608 Krog a ran Infobox Kembre tenet eus an hini Bro-Skos 2194091 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Alba<br>''Kembre''|005bbb|talbenn map|ffd500}} |- | colspan="2"| {| width="100%" |- | width="50%;" style="padding-top:5px;"| [[Restr:Flag of Scotland.svg|100px|center]] | width="50%;"| [[Restr:Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg|60px|center]] |- | width="50%;" style="text-align:center;"| [[Banniel Bro-Skos|Banniel]] | width="50%;" style="text-align:center;"| [[Skoed Skos|Skoed]] |} |- | colspan="2"| ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''Kan broadel :'''<br>[[Flower of Scotland]]<br><q> Bleunienn Bro-Skos </q> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''Ger-stur :'''<br>''Nemo me impune lacessit''<br><q> Den ne'm dae hep droug </q> |- | colspan="2"| ---- |- | colspan="2"| [[Restr:Scotland in the UK and Europe.svg|280px|center]] |- |- | colspan="2"| ---- |- | '''Kêr-benn'''<br>ha kêr vrasañ || '''[[Dinedin]]'''<br>[[Glasc'ho]] |- | '''Yezhoù anavezet''' || [[Saozneg]]<br>[[Gouezeleg Skos]] <small>(ofisiel: akta 2004)</small><br>[[Skoteg]] |- bgcolor="#005bbb" ! colspan="2" style="color:#ffd500"| Melestradur |- | '''Stad riel'''|| [[Rouantelezh-Unanet]] |- | '''Gouarnamant'''|| Emrenerezh<br>en un unpenniezh bonreizhel |- | '''Roue'''|| [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]] |- | '''Kentañ ministr''' || [[John Swinney]] |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Aozañ'''<br> • Savet<br>• Unvaniezh gant Bro-Saoz<br>• Emrenerezh||<br>843 <small>(hengounel)</small><br>1707<br>1999 |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Moneiz''' || Lur sterling (£) |- bgcolor="#005bbb" ! colspan="2" style="color:#ffd500"| Douaroniezh |- | '''Gorread''' || 78 782&nbsp;km²<br><small>1.9% a zour</small> |- | '''Poblañs''' || 5,463,30 <small>(istimet e 2019) |- | '''Stankter''' || 67,5 |- | '''PGP'''<br><small>• En holl</small><br><small>• Dre zen</small> ||Istimet e 2019<br>£166 miliard<br>£30 560 |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Gwerzhid-eur'''<br>• Hañv <small>(<abbr title="Daylight Saving Time">DST</abbr>)</small> || [[UTC]] <br>UTC + 1 |- | '''Pellgomz''' || +44 |- | '''Kod [[ISO 3166]] || GB-SCT |- | colspan="2"| <hr> |- | '''[[ccTLD|Internet <abbr title="country code Top-Level Domain>ccTLD</abbr>]]''' || .uk<br>.scot |} cxfvctpevommnyeawa3flg9ikfo5x3r 2194092 2194091 2026-06-28T13:53:56Z PAAR29 91608 /* */ 2194092 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Cymru<br>''Wales''|005bbb|talbenn map|ffd500}} |- | colspan="2"| {| width="100%" |- | width="50%;" style="padding-top:5px;"| [[Restr:Flag of Wales.svg|100px|center]] | width="50%;"| [[Restr:Royal Badge of Wales (2024 onwards).svg|60px|center]] |- | width="50%;" style="text-align:center;"| [[Banniel Kembre|Banniel]] | width="50%;" style="text-align:center;"| [[Skoed Kembre|Skoed]] |} |- | colspan="2"| ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''Kan broadel :'''<br>[[Hen Wlad fy Nhadau]]<br><q> Bleunienn Bro-Skos </q> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''Ger-stur :'''<br>''Nemo me impune lacessit''<br><q> Den ne'm dae hep droug </q> |- | colspan="2"| ---- |- | colspan="2"| [[Restr:Wales in the UK and Europe.svg|280px|center]] |- |- | colspan="2"| ---- |- | '''Kêr-benn''' || [[Kerdiz]] |- | '''Yezhoù anavezet''' || [[Saozneg]]<br>[[Kembraeg]] <small>(ofisiel: akta 2011)</small> |- bgcolor="#005bbb" ! colspan="2" style="color:#ffd500"| Melestradur |- | '''Stad riel'''|| [[Rouantelezh-Unanet]] |- | '''Gouarnamant'''|| Emrenerezh<br>en un unpenniezh bonreizhel |- | '''Roue'''|| [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]] |- | '''Kentañ ministr''' || [[Rhun ap Iorwerth]] |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Aozañ'''<br> • Savet<br>• Unvaniezh gant Bro-Saoz<br>• Emrenerezh||<br>843 <small>(hengounel)</small><br>1536<br>1999 |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Moneiz''' || Lur sterling (£) |- bgcolor="#005bbb" ! colspan="2" style="color:#ffd500"| Douaroniezh |- | '''Gorread''' || 78 782&nbsp;km²<br><small>1.9% a zour</small> |- | '''Poblañs''' || 5,463,30 <small>(istimet e 2019) |- | '''Stankter''' || 67,5 |- | '''PGP'''<br><small>• En holl</small><br><small>• Dre zen</small> ||Istimet e 2019<br>£166 miliard<br>£30 560 |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Gwerzhid-eur'''<br>• Hañv <small>(<abbr title="Daylight Saving Time">DST</abbr>)</small> || [[UTC]] <br>UTC + 1 |- | '''Pellgomz''' || +44 |- | '''Kod [[ISO 3166]] || GB-SCT |- | colspan="2"| <hr> |- | '''[[ccTLD|Internet <abbr title="country code Top-Level Domain>ccTLD</abbr>]]''' || .uk<br>.scot |} 6sqw5bjc8rbqf5ozhx0k2r77v080n9b 2194136 2194092 2026-06-29T09:34:06Z PAAR29 91608 /* */ 2194136 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Cymru<br>''Wales''|005bbb|talbenn map|ffd500}} |- | colspan="2"| {| width="100%" |- | width="50%;" style="padding-top:5px;"| [[Restr:Flag of Wales.svg|100px|center]] | width="50%;"| [[Restr:Royal Badge of Wales (2024 onwards).svg|60px|center]] |- | width="50%;" style="text-align:center;"| [[Banniel Kembre|Banniel]] | width="50%;" style="text-align:center;"| [[Skoed Kembre|Skoed]] |} |- | colspan="2"| ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''Kan broadel :'''<br>[[Hen Wlad fy Nhadau]]<br><q> Bleunienn Bro-Skos </q> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''Ger-stur :'''<br>''Nemo me impune lacessit''<br><q> Den ne'm dae hep droug </q> |- | colspan="2"| ---- |- | colspan="2"| [[Restr:Wales in the UK and Europe.svg|280px|center]] |- |- | colspan="2"| ---- |- | '''Kêr-benn''' || [[Kerdiz]] |- | '''Yezhoù anavezet''' || [[Saozneg]]<br>[[Kembraeg]] <small>(ofisiel: akta 2011)</small> |- bgcolor="#005bbb" ! colspan="2" style="color:#ffd500"| Melestradur |- | '''Stad riel'''|| [[Rouantelezh-Unanet]] |- | '''Gouarnamant'''|| Emrenerezh<br>en un unpenniezh bonreizhel |- | '''Roue'''|| [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]] |- | '''Kentañ ministr''' || [[Rhun ap Iorwerth]] |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Aozañ'''<br> • Savet<br>• Unvaniezh gant Bro-Saoz<br>• Emrenerezh||<br>843 <small>(hengounel)</small><br>1536<br>1999 |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Moneiz''' || Lur sterling (£) |- bgcolor="#005bbb" ! colspan="2" style="color:#ffd500"| Douaroniezh |- | '''Gorread''' || 20 779&nbsp;km²<br><small>1.9% a zour</small> |- | '''Poblañs''' || 3,139,000 <small>(istimet e 2018) |- | '''Stankter''' || 67,5 |- | '''PGP'''<br><small>• En holl</small><br><small>• Dre zen</small> ||Istimet e 2019<br>£166 miliard<br>£30 560 |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Gwerzhid-eur'''<br>• Hañv <small>(<abbr title="Daylight Saving Time">DST</abbr>)</small> || [[UTC]] <br>UTC + 1 |- | '''Pellgomz''' || +44 |- | '''Kod [[ISO 3166-1]] || GB-WLS |- | colspan="2"| <hr> |- | '''[[ccTLD|Internet <abbr title="country code Top-Level Domain>ccTLD</abbr>]]''' || .wales<br>.cymru |} gnze940vl973r8ldf3vuvka1tfpr3jr Kensonenn dre fri 0 180575 2194094 2026-06-28T15:29:22Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Kensonenn dre fri]] da [[Kensonenn fri]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2194094 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kensonenn fri]] 0dr9s611nm0nhiv0rr8vnvv7ypw35sj Kaozeal:Kensonenn dre fri 1 180576 2194096 2026-06-28T15:29:22Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Kensonenn dre fri]] da [[Kaozeal:Kensonenn fri]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2194096 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Kensonenn fri]] 2b2w0t4us1759rwpwrktjw9h8f7sttb Cassiopeia (steredeg) 0 180577 2194098 2026-06-28T15:30:59Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Cassiopeia (steredeg)]] da [[Kasiopeia (steredeg)]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2194098 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kasiopeia (steredeg)]] q9y12czth0nua73ozdsa506jq6nb75h Kaozeal:Cassiopeia (steredeg) 1 180578 2194100 2026-06-28T15:30:59Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Cassiopeia (steredeg)]] da [[Kaozeal:Kasiopeia (steredeg)]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2194100 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Kasiopeia (steredeg)]] culvjy9qzoq5veobpw06nm1c2m70uio Cepheus (steredeg) 0 180579 2194102 2026-06-28T15:31:54Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Cepheus (steredeg)]] da [[Kefeüs (steredeg)]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2194102 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kefeüs (steredeg)]] rebiw2tew74p7wb806qk7dwi9hvdh9m Kaozeal:Cepheus (steredeg) 1 180580 2194104 2026-06-28T15:31:54Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Cepheus (steredeg)]] da [[Kaozeal:Kefeüs (steredeg)]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2194104 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Kefeüs (steredeg)]] edh673iip16vsa0ehf3m780rtyejof1 Vogalenn digor-etre a-raok plaen 0 180581 2194107 2026-06-28T15:35:50Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Vogalenn digor-etre a-raok plaen]] da [[Vogalenn damzigor a-raok plaen]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2194107 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Vogalenn damzigor a-raok plaen]] 1p11e9i5oaysrxdeh1sp2khwq2l0xae Marzhan 0 180582 2194110 2026-06-28T15:38:47Z Huñvreüs 54570 Kaset eo bet ar bajenn [[Marzhan]] da [[Marzen]] gant Huñvreüs dreist un adkas: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2194110 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Marzen]] swmfu5iwlgw5i1cliq6il8ne4mstlrb Kaozeal:Marzhan 1 180583 2194112 2026-06-28T15:38:47Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Marzhan]] da [[Kaozeal:Marzen]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2194112 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Marzen]] h6xhljr1w372sqex7uxnhvoeigegg7c Lanriware 0 180584 2194114 2026-06-28T15:40:28Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Lanriware]] da [[Lañriware]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2194114 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Lañriware]] l2nyb7hw2hb2lwhu9via59pr38k9gam Kaozeal:Lanriware 1 180585 2194116 2026-06-28T15:40:28Z Huñvreüs 54570 Huñvreüs en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Lanriware]] da [[Kaozeal:Lañriware]]: Hervez diviz (WP:Goulenn adenvel) 2194116 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Lañriware]] 87xmvo7t59wyr7svjq7w1u52n1qv877 Winchester Model 1911 0 180586 2194120 2026-06-28T17:09:08Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Model 1911|006400|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Winchester Model 1911 SL Semiauto Shotgun transparent.png|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh '''Winchester Model 1911''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |F..." 2194120 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Model 1911|006400|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Winchester Model 1911 SL Semiauto Shotgun transparent.png|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh '''Winchester Model 1911''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Fuzuilh flour he c'hanol]] damaotomatek, ''takedown'' |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil hir ar c'hanol |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[Kalibr 12|Kalibr 12/70]] nemetken<ref>{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 477b</ref><ref>{{en}} Thomas HENSHAW, ''[https://books.google.fr/books?id=T-Irz4qHwsQC&pg=PA66&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Model 11 Self-Loading Shotgun]'', e ''The History of Winchester Firearms 1866-1992'', Winchester Pr., 1993, 280 p., ISBN 978-0832905032, pp. 66-67 (lennet enlinenn d'an 28/06/2026)</ref> |- ! scope="row" |Krouerien |[[Thomas Crossley Johnson|Thomas C. Johnson]] |- ! scope="row" |Produer |[[Winchester Repeating Arms Company]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1911-1925 |- ! scope="row" |Niver produet |{{formatnum:82774}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |3,40 kg (gant ur c'hanol 26') |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |26' / 28' (660 / 710 mm) |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |1 gartouchenn er gambr + karger korzennek 4 c'hartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |{{Daveoù}} |} Ar '''Winchester Model 1911''' a voe ar [[fuzuilh flour he c'hanol]] damaotomatek kentañ bet gwerzhet gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]], etre 1911 ha 1925. Ne reas ket berzh abalamour da gudennoù teknikel. == Istor == E dibenn ar bloavezhioù 1890 e labouras [[John Browning]] war ur c'hentpatrom fuzuilh-chase damaotomatek, asambles gant [[Thomas Crossley Johnson|Thomas C. Johnson]], un ijiner eus an embregerezh Winchester. Pa ginnigas Browning an arm da Winchester e fellas dezhañ bezañ paeet e ''royalties'' war pep skouerenn gwerzhet : nac'het e voe gant an embregerezh<ref name=":0" />, ha Browning a gavas un emglev gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]] evit produiñ ar fuzuilh, dindan an anv [[Browning Auto-5]]. Berzh a reas diouzhtu adalek 1905<ref>{{En}} John Taylor, ''[https://www.outdoorlife.com/guns/worst-shotgun-ever-winchester-model-1911/ The Most Dangerous Shotgun Ever Made: Winchester’s Model 1911 SL]'', Outdoor Life, 22/03/2022 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>. Embregerezhioù all a glaskas sevel fuzuilhoù heñvel evit keveziñ ouzh arm Browning. Met hemañ en doa breouet ar braz eus pezhioù an Auto-5 : Winchester a c'houlennas neuze digant Thomas C. Johnson sevel un arm nevez penn da benn. Dont a reas a-benn en ur ginnig ur fuzuilh ''[[Geriaoueg an armoù-tan#Takedown|takedown]]'' kambret e [[kalibr 12]], dezhi ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] 4 c'hartouchenn<ref>{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 477b</ref> hag ur wikefre [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|dre argil hir ar c'hanol]]. Gwerzhet e voe adalek 1911 gant Winchester. Ispisial e oa he mont en-dro pa ranked sachañ war ar c'hanol evit kambriñ ur gartouchenn. Heñvel e ranked ober evit tennañ ur munision stanket er gambr. Evit en ober e lakae kalz tud lamm an arm war al leur, en ur heñchañ ar c'hanol war-zu an nec'h, da lavaret eo ouzh o fas. Dañjerus e oa ar Model 1911, a voe lesanvet ''Widowmaker''<ref>"''Oberer intanvezed''".</ref><ref>{{en}} Dan SHIDELER, ''[https://gundigest.com/gun-reviews/shooting-the-widowmaker-the-winchester-model-1911 Shooting the Widowmaker: the Winchester Model 1911]'', Gun Digest, 04/12/2010 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>. Diaes eo kavout roudoù testeniekaet eus gwallzarvoudoù a seurt-se en Istor, met e 2005 da skouer e voe gloazet ofiserien polis en [[Oklahoma]] pa oant o tornata ur Model 1911 seziset. Bresk e oa ar sistem evit distroñsañ [[argil]] an arm ivez, ha pa dorre e oa feuls efed an argil ouzh skoaz an tenner<ref>{{en}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/fudd-friday-winchester-1911-sl-was-the-widowmaker-really-deadly-44820037 Fudd Friday: Winchester 1911 SL - Was the "Widowmaker" Really Deadly?]'', The Firearm Blog, 21/03/2025 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>. Ne c'hellas ket ar Model 1911 talañ ouzh ar fuzuilhoù kinniget gant embregerezhioù all. Paouezet e voe da broduiñ anezhi e 1925. {{formatnum:82774}} skouerenn eus an arm a zo bet graet hepken<ref name=":0">{{en}} Thomas HENSHAW, ''[https://books.google.fr/books?id=T-Irz4qHwsQC&pg=PA66&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Model 11 Self-Loading Shotgun]'', e ''The History of Winchester Firearms 1866-1992'', Winchester Pr., 1993, 280 p., ISBN 978-0832905032, pp. 66-67 (lennet enlinenn d'an 28/06/2026)</ref>. == Levrlennadur == * {{en}} Thomas HENSHAW, ''The History of Winchester Firearms 1866-1992'', Winchester Pr., 1993, 280 p., ISBN 978-0832905032 == Liamm diavaez == * {{En}} [https://winchestercollector.org/dates/ Bloaz produerezh ur Winchester] hervez he niver-serienn ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù-chase]] [[Rummad:Armoù SUA]] 7gdwxw9htoh252i2t18iad1q08uzlja 2194121 2194120 2026-06-28T17:09:36Z Kestenn 14086 2194121 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Model 1911|006400|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Winchester Model 1911 SL Semiauto Shotgun transparent.png|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh '''Winchester Model 1911''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Fuzuilh flour he c'hanol]] damaotomatek, ''takedown'' |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil hir ar c'hanol |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[Kalibr 12|Kalibr 12/70]] nemetken<ref>{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 477b</ref><ref>{{en}} Thomas HENSHAW, ''[https://books.google.fr/books?id=T-Irz4qHwsQC&pg=PA66&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Model 11 Self-Loading Shotgun]'', e ''The History of Winchester Firearms 1866-1992'', Winchester Pr., 1993, 280 p., ISBN 978-0832905032, pp. 66-67 (lennet enlinenn d'an 28/06/2026)</ref> |- ! scope="row" |Krouerien |[[Thomas Crossley Johnson|Thomas C. Johnson]] |- ! scope="row" |Produer |[[Winchester Repeating Arms Company]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1911-1925 |- ! scope="row" |Niver produet |{{formatnum:82774}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |3,40 kg (gant ur c'hanol 26') |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |26' / 28' (660 / 710 mm) |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |1 gartouchenn er gambr + karger korzennek 4 c'hartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |{{Daveoù}} |} Ar '''Winchester Model 1911''' a voe ar [[fuzuilh flour he c'hanol]] damaotomatek kentañ bet gwerzhet gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]], etre 1911 ha 1925. Ne reas ket berzh abalamour da gudennoù teknikel. == Istor == E dibenn ar bloavezhioù 1890 e labouras [[John Browning]] war ur c'hentpatrom fuzuilh-chase damaotomatek, asambles gant [[Thomas Crossley Johnson|Thomas C. Johnson]], un ijiner eus an embregerezh Winchester. Pa ginnigas Browning an arm da Winchester e fellas dezhañ bezañ paeet e ''royalties'' war pep skouerenn gwerzhet : nac'het e voe gant an embregerezh<ref name=":0" />, ha Browning a gavas un emglev gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]] evit produiñ ar fuzuilh, dindan an anv [[Browning Auto-5]]. Berzh a reas diouzhtu adalek 1905<ref>{{En}} John Taylor, ''[https://www.outdoorlife.com/guns/worst-shotgun-ever-winchester-model-1911/ The Most Dangerous Shotgun Ever Made: Winchester’s Model 1911 SL]'', Outdoor Life, 22/03/2022 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>. Embregerezhioù all a glaskas sevel fuzuilhoù heñvel evit keveziñ ouzh arm Browning. Met hemañ en doa breouet ar braz eus pezhioù an Auto-5 : Winchester a c'houlennas neuze digant Thomas C. Johnson sevel un arm nevez penn da benn. Dont a reas a-benn en ur ginnig ur fuzuilh ''[[Geriaoueg an armoù-tan#Takedown|takedown]]'' kambret e [[kalibr 12]], dezhi ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] 4 c'hartouchenn<ref>{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 477b</ref> hag ur wikefre [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|dre argil hir ar c'hanol]]. Gwerzhet e voe adalek 1911 gant Winchester. Ispisial e oa he mont en-dro pa ranked sachañ war ar c'hanol evit kambriñ ur gartouchenn. Heñvel e ranked ober evit tennañ ur munision stanket er gambr. Evit en ober e lakae kalz tud lamm an arm war al leur, en ur heñchañ ar c'hanol war-zu an nec'h, da lavaret eo ouzh o fas. Dañjerus e oa ar Model 1911, a voe lesanvet ''Widowmaker''<ref>"''Oberer intanvezed''".</ref><ref>{{en}} Dan SHIDELER, ''[https://gundigest.com/gun-reviews/shooting-the-widowmaker-the-winchester-model-1911 Shooting the Widowmaker: the Winchester Model 1911]'', Gun Digest, 04/12/2010 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>. Diaes eo kavout roudoù testeniekaet eus gwallzarvoudoù a seurt-se en Istor, met e 2005 da skouer e voe gloazet ofiserien polis en [[Oklahoma]] pa oant o tornata ur Model 1911 seziset. Bresk e oa ar sistem evit distroñsañ [[argil]] an arm ivez, ha pa dorre e oa feuls efed an argil ouzh skoaz an tenner<ref>{{en}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/fudd-friday-winchester-1911-sl-was-the-widowmaker-really-deadly-44820037 Fudd Friday: Winchester 1911 SL - Was the "Widowmaker" Really Deadly?]'', The Firearm Blog, 21/03/2025 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>. Ne c'hellas ket ar Model 1911 talañ ouzh ar fuzuilhoù kinniget gant embregerezhioù all. Paouezet e voe da broduiñ anezhi e 1925. {{formatnum:82774}} skouerenn eus an arm a zo bet graet hepken<ref name=":0">{{en}} Thomas HENSHAW, ''[https://books.google.fr/books?id=T-Irz4qHwsQC&pg=PA66&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Model 11 Self-Loading Shotgun]'', e ''The History of Winchester Firearms 1866-1992'', Winchester Pr., 1993, 280 p., ISBN 978-0832905032, pp. 66-67 (lennet enlinenn d'an 28/06/2026)</ref>. == Levrlennadur == * {{en}} Thomas HENSHAW, ''The History of Winchester Firearms 1866-1992'', Winchester Pr., 1993, 280 p., ISBN 978-0832905032 == Liamm diavaez == * {{En}} [https://winchestercollector.org/dates/ Bloaz produerezh ur Winchester] hervez he niver-serienn ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù|bannoù = 2}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù-chase]] [[Rummad:Armoù SUA]] q99vkfansgrj5ru16si5vo6xsb1buux Winchester Wildcat 0 180587 2194124 2026-06-28T20:05:38Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Wildcat|696969|talbenn defaut|FFF}} |- |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Karabinenn]] damaotomatek |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! scope="row" |[[Munision]]où |[[.22 Long Rifle]] |- ! scope="row" |Produer |[[İstanbul Silah]] (evit..." 2194124 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Wildcat|696969|talbenn defaut|FFF}} |- |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Karabinenn]] damaotomatek |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! scope="row" |[[Munision]]où |[[.22 Long Rifle]] |- ! scope="row" |Produer |[[İstanbul Silah]] (evit [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]) |- ! scope="row" |Mare produiñ |Abaoe 2019 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>'''Stumm diazez''' |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |1,82 kg |- ! scope="row" |Hirder |920 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |457 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger-tro fiñv 10 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Wildcat''' zo ur [[Karabinenn|garabinenn]] damaotomatek kambret e [[.22 Long Rifle]] ha produet abaoe 2019 gant [[İstanbul Silah]] (e [[Turkia]])<ref>{{en}} Adriel Michaud, ''[https://www.huntinggearguy.com/rimfire/winchester-wildcat-22-lr-rifle-review/ Winchester Wildcat 22 LR Rifle Review]'', Hunting Gear Guy, 21/07/2020 (lennet d'an 28/06/2026)</ref> evit an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]. == Deskrivadur == Ar Wildcat zo ur garabinenn gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]]. Savet eo he stumm diazez e polimer, ha skañv-tre eo (1,82 kg). Pourveziet eo gant ur [[Karger (armoù-tan)#Kargerioù fiñv nebeut-implijet|c'harger-tro]] 10 kartouchenn damheñvel ouzh hini ar [[Ruger 10/22]], met un tamm skañvoc'h. Kargerioù orin ar Ruger a c'hall bezañ implijet enni ivez. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|reilh Picatinny]] zo a-us d'he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]]. Ar bloc'h gant an [[Draen (armoù)|draen]] a c'hall bezañ divontet aes a-walc'h hep ostilh ebet<ref>{{en}} ''[https://www.americanrifleman.org/content/rifleman-review-winchester-22-wildcat/ Rifleman Review: Winchester 22 Wildcat]'', American Rifleman, 29/09/2021 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>. E 2026 e veze gwerzhet 33 adstumm anezhi gant Winchester<ref>{{En}} ''[https://www.winchesterguns.com/products/rifles/wildcat-22.html Wildcat Semi-Auto Rimfire Rifles]'' war lec'hienn Winchester (lennet d'an 28/06/2026)</ref>. == Liamm diavaez == * {{En}} [https://www.winchesterguns.com/products/rifles/wildcat-22/wildcat-22.html Ar Wildcat] war lec'hienn Winchester ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] h39lcuebssa22zrsyq69xj7e16sei3s Max Baron Nitzborn 0 180588 2194126 2026-06-28T20:21:32Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2194126 wikitext text/x-wiki ''' Max Baron Nitzborn''' a zo bet ganet e 1971 e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/15200234 FIDE]</ref>.<br/>Danvez Mestr (CM) eo abaoe 2024, Stummer FIDE abaoe 2010, Tredeog Broadel abaoe 2017<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200334 E fichennFIDE]</ref>.<br/>1 735 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200051 E fichennFIDE]</ref>.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet en deus teir gwezh e skipailh [[Namibia]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù |- |2010||4||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||4/9 (+ 4, = 0, - 5)||44,4||105||-||126||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010/2010nam.html 39th Chess Olympiad: Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |2014||3||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||3,5/9 (+ , = 0, - 5)||38,9||140||-||139||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014/2014nam.html 41st Chess Olympiad: Tromsø 2014 – Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liamm diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200434 E fichenn FIDE] {{DEFAULTSORT:Nitzborn, Max Baron}} [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1971]] 0g96zuyo8hu5a0m4s2ehbi1f9z1v1nu Timbroù Kochin 0 180589 2194137 2026-06-29T11:20:07Z Tanjee 563 Pajenn krouet gant : "[[File:Stamp of Cochin - 1892 - Colnect 612815 - Native meaningful images inscriptions.jpeg|thumb|left|upright 1.0|Timbr kentañ Kochin (1892)]] [[File:Stamp of Cochin - 1911 - Colnect 515032 - 1 - Raja Rama Varma I.jpeg| thumb|right|upright 1.0|Maharajah Rama Varma Iañ (1911)]] Ur Stad-priñselezh eus [[Indez Breizh-Veur]] e oa Kochin (anvet ''Kochi'' bremañ), war aod [[Malabar]]. Ul lodenn eus [[India]] eo abaoe 1947. Kenteuzet e voe tiriad Cochin gant hini Tr..." 2194137 wikitext text/x-wiki [[File:Stamp of Cochin - 1892 - Colnect 612815 - Native meaningful images inscriptions.jpeg|thumb|left|upright 1.0|Timbr kentañ Kochin (1892)]] [[File:Stamp of Cochin - 1911 - Colnect 515032 - 1 - Raja Rama Varma I.jpeg| thumb|right|upright 1.0|Maharajah Rama Varma Iañ (1911)]] Ur Stad-priñselezh eus [[Indez Breizh-Veur]] e oa Kochin (anvet ''Kochi'' bremañ), war aod [[Malabar]]. Ul lodenn eus [[India]] eo abaoe 1947. Kenteuzet e voe tiriad Cochin gant hini [[Travancore]] e 1949. Emañ e rannvro [[Kerala]] abaoe 1956. Un toullad timbroù zo bet embannet eus 1892 da 1950 a-raok na vefe implijet eno timbroù Travancore-Kochin e 1950 ha re Republik India. Lenn a reer warno a ger ANCHAL a dalv ''Postoù''. Timbroù a vent vihan a ziskoueze skoed-ardamez Kochin a voe savet da gentañ. Tresadenn un disheolier a oa [[filigran]] a rummadoù moulet etre 1892 ha 1909. E 1911 ez eo poltred ar [[maharajah]] [[Rama Varma Iañ]] a voe gwelet war an timbroù, penn kentañ un heuliadenn gant penn ar roueed a voe war e lerc’h : [[Rama Varma II]] (1918-1924), [[Rama Varma III]] (1933-1939), [[Kerala Varma Iañ]] (1943), [[Rama Varma IV]] (1944-1948) ha [[Kerala Varma II]] (1948-1950). Peurheñvel e veze an dresadenn tro dro d’an dudenn (lizherennañ, an arouezioù, ar c’hinkladurioù). Un tamm orinoc’h e oa an daou dimbr diwezhañ rak warno e oa bet treset palez ar rajah (anvet ''ar palez izelvroek'') ha rouedoù-peketa sinaek. Kalz timbroù boutin a voe implijet gant kargidi ar velestradurezh. Evit o zreiñ da dimbroù-servij e voent dreistmoullet gant '''ON C G S''', da lavaret eo '''On Cochin Government Service''' (= ''’E anv gouarnamant Kochin''). == Pennadoù kar == *[[Timbroù Travancore-Kochin]] *[[Timbroù Indez Breizh-Veur]] *[[Timbroù India]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Kochin, Timbroù]] [[Rummad:Timbroù India|Kochin]] dd7o1nkt5d3xjz8opzg9sxdaoq9bpzp