Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 19871 2194149 2025745 2026-06-29T18:04:03Z ~2026-37344-54 92499 2194149 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Mangup-Kale, Old citadel, Castle, Baba-Dag, Crimea.jpg|thumb|250px|right|Rivinoù Mangup]] '''Mangup''' ([[ukraineg]] Мангуп, [[rusianeg]] Мангуп, [[tatareg Krimea]] Mangup), anvet ivez ''Mangup Kale'', a oa ur c'hreñvlec'h istorel lec'hiet war un uhelgompezenn e [[Krimea]], er reter da [[Sevastopol]]. ''Doros'' e oa anvet e-pad ar [[krennamzer|c'hrennamzer]], diwezhatoc'h e rojod an anv [[kipchak]]ek Mangup dezhañ. E-pad an trede kantved e voe diazezet ar gêr ha mogeriet e voe gant [[Justinian I]] e-pad ar {{VIvet kantved}}. Gant [[goted Krimea]] e oa annezet dreist-holl ha da greizenn o friñselezh emren ez eas. Aloubet e voe gant ar [[C'hazared]] e deroù an {{VIIIvet kantved}} ha kreizenn un emsavidigezh c'hwitet bleinet gant [[Yann Gotia]] e voe. Sujet e voe priñselezh Doros da impalaerezh Bizantion adalek an {{IXvet kantved}} betek an {{XIvet kantved}}. Neuze e kouezhas dindan aotrouniezh [[Impalaerezh Kiev]] hag ar c'hevread [[Kipchak]]. Gwallaozet e voe gant ur c'hren-douar e-pad an {{XIvet kantved}} met dont a reas a-benn da virout e emrenerezh e-pad aloudabeg vongol Krimea. Er {{XIVvet kantved}} e voe Mangup kêr-benn [[Priñselezh Teodoros]], ur riez kevreet gant [[Impalaeriezh Trebizond]]. E dierniezh, ar ''Gabras'', a oa kar da impalaerien Trebizond. E fin ar {{XIVvet kantved}} e tivroas ur skourr eus ar familh da [[Rusia]] lec'h ma tiazezas [[Manati Simovov]]. Kemm a rejont o anv e [[Golovin]] ha da deñzorierien hêrezel [[Moskovia]] ez ejont. E [[1475]] e kasas [[Stefan III Moldavia]] e vreur-kaer [[Alexander Gabras]] da erlec'hiañ priñs Mangup a oa aet da waz an Otomaned. E miz Mae eus an hevelep bloaz ec'h aloubas ar jeneral otoman [[Gedik Ahmet Pasha]] [[Kafa]] ha sezizañ a reas Mangup e fin ar bloaz. Kouezhañ a reas kêr goude pemp miz a seziz. Lakaet d'ar marv e voe ar priñs hag e vibien tra ma voe kaset e wreg hag e verc'hed d'un [[harem]]. Tra ma oa bet staget ar peurrest eus Krimea ouzh [[Kanat Krimea]] e chomas Mangup un darn eus an impalaeriezh otoman. War an diskar ez eas êr bezañ bet aloubet. Mont kuit a reas ar gwarnizon turkat e [[1774]] hag annezidi diwezhañ ar gêr (ur gummuniezh vihan a [[karaim|garaimed]]) a zilezeas anezhi war-dro [[1790]]. ==Liammoù diavaez== *[https://web.archive.org/web/20081226043452/http://www.mangup.bigyalta.net/eng/mangup-history.shtml Istor Mangup Kale] *[https://web.archive.org/web/20050616081236/http://www.hostkingdom.net/crimea.html#Doros Rouaned Doros] *[http://www.xenophongi.org/crimea/cities/mangup/mangup.htm Mangup war Xenophongi.com] *[http://archeologia.narod.ru/krim/krimman.htm Istor ha heverkoù Mangup] [[Rummad:Goted Krimea]] [[Rummad:Krimea]] mnr97svanz9p644sltx4m6wecv9gmoc 2194155 2194149 2026-06-29T18:53:59Z Ar choler 52661 2194155 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Mangup-Kale, Old citadel, Castle, Baba-Dag, Crimea.jpg|thumb|upright 1.15|Dismantroù Mangup]] '''Mangup''' ([[ukraineg]] : Мангуп ; [[rusianeg]] : Мангуп ; [[tatareg Krimea]] : Mangup), anvet ivez ''Mangup Kale'', a oa ur c'hreñvlec'h istorel lec'hiet war un uhelgompezenn e [[Krimea]], er reter da [[Sevastopol]]. ''Doros'' e oa anvet e-pad ar [[krennamzer|Grennamzer]], diwezhatoc'h e rojod an anv [[kiptchakeg|kiptchakek]] « Mangup » dezhañ. E-kerzhan {{IIIe kantved}} e voe diazezet kêr, ha mogeriet e voe gant [[Justinian I]] e-kerzh ar {{VIvet kantved}}. Gant [[Goted]] Krimea e oa annezet dreist-holl, ha da greizenn o friñselezh emren ez eas. Aloubet e voe gant ar [[C'hazared]] e deroù an {{VIIIvet kantved}} ha kreizenn un emsavidigezh c'hwitet bleinet gant an [[eskob]] [[Yann Gotia]] e voe. Sujet e voe priñselezh Doros da [[Impalaeriezh Bizantion]] adalek an {{IXvet kantved}} betek an {{XIvet kantved}}. Neuze e kouezhas dindan aotrouniezh [[Impalaerezh Kiev]] hag ar c'hevread kipchak. Gwallaozet e voe gant ur c'hren-douar e-kerzh an {{XIvet kantved}} met dont a reas a-benn da virout e emrenerezh e-pad aloudabeg [[Mongoled|vongol]] Krimea. Er {{XIVvet kantved}} e voe Mangup kêr-benn [[Priñselezh Teodoros]], ur riez kevreet gant [[Impalaeriezh Trebizond]]. E dierniezh, ar ''Gabras'', a oa kar da impalaerien Trebizond. E fin ar {{XIVvet kantved}} e tivroas ur skourr eus ar familh da [[Rusia]], ma tiazezas [[Manati Simovov]]. Kemm a rejont o anv e [[Golovin]] ha da deñzorierien hêrezel [[Moskovia]] ez ejont. E [[1475]] e kasas [[Stefan III Moldavia]] e vreur-kaer [[Alexander Gabras]] da erlec'hiañ ouzh priñs Mangup a oa aet da waz an [[Impalaeriezh otoman|Otomaned]]. E miz Mae an hevelep bloaz ec'h aloubas ar jeneral otoman [[Gedik Ahmet Pasha]] [[Kafa]] ha sezizañ a reas Mangup e fin ar bloaz. Kouezhañ a reas kêr goude pemp miz a seziz. Lakaet d'ar marv e voe ar priñs hag e vibien tra ma voe kaset e wreg hag e verc'hed d'un [[harem]]. Tra ma oa bet staget ar peurrest eus Krimea ouzh [[C'hanelezh Krimea]] e chomas Mangup un darn eus an Impalaeriezh otoman. War an diskar ez eas kêr goude bezañ bet aloubet. Mont kuit a reas ar gwarnizon [[Turkia|turk]] e [[1774]] hag annezidi diwezhañ kêr (ur gumuniezh vihan a [[Karaited Krimea|Garaited Krimea]]) a zilezeas anezhi war-dro [[1790]]. ==Liammoù diavaez== * {{en}} [https://web.archive.org/web/20081226043452/http://www.mangup.bigyalta.net/eng/mangup-history.shtml Istor Mangup Kale] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20050616081236/http://www.hostkingdom.net/crimea.html#Doros Rouaned Doros] * {{en}} [http://www.xenophongi.org/crimea/cities/mangup/mangup.htm Mangup war Xenophongi.com] * {{en}} [http://archeologia.narod.ru/krim/krimman.htm Istor ha heverkoù Mangup] [[Rummad:Goted Krimea]] [[Rummad:Krimea]] hotgzgpz88he4mqweob7ikm6g3b4hji 0 38096 2194164 2183618 2026-06-29T19:25:53Z Dishual 612 2194164 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Bundesarchiv Bild 119-2406-01, Berlin-Lustgarten, Rede Joseph Goebbels.jpg|right|thumb|Joseph Goebbels o prezegenniñ e 1932.]] '''Paul Joseph Goebbels''' a oa ur politikour [[Strollad broadel sokialour al labourerien alaman|nazi]] alaman, ganet e [[Rheydt]] d'an [[29 Here|29 a viz Here]] [[1897]]. En em lazhañ a reas d'ar [[1añ Mae|1añ a viz Mae]] [[1945]] gant e wreg [[Magda Goebbels|Magda]] goude bezañ bet ampoezonet e c'hwec'h bugel. E karg e oa eus maodiernerezh deskadurezh ar bobl, hag eus hini ar [[moederezh]] pa oa ar renad nazi (1933-1945) e penn ar vro. Betek dibenn an [[Trede Reich]] e chomas ur politikour stag ouzh ar rann gleiz eus ar strollad nazi. E anv a chom staget da vat ouzh teknikoù arnevez ar propaganda da embreger ar masoù. Deuet eo da vezañ un arouez evit ar pezh a sell ouzh ar gevier hag an doare da skignañ ar [[moederezh]] en ur stad [[hollveliouriezh|hollveliek]]. == Buhez == === Diaezamantoù ar yaouankiz === Joseph Goebbels a oa bet ganet d'an [[29 Here|29 a viz Here]] [[1897]] e [[Reydt]] e [[Nordrhein-Westfalen]]. Pa oa pevar bloaz e tapas ur c'hleñved grevus-kenañ. Hag abalamour da se e chomo gant ur maltorn. Ar gudenn korf-se a vountas anezhañ da vezañ atav an hini barrekañ er skol hag er skol-veur. Pa dremenas e vachelouriezh e [[1917]] e oa an hini kentañ en e rann. Pa darzhas ar [[brezel bed kentañ]] e fellas dezhañ enrollañ en arme met nac'het e voe degemer anezhañ abalamour d'e yec'hed. Neuze ez eas d'ober studioù war al [[lennegezh]] hag ar [[prederouriezh|brederouriezh]]: studier e voe e [[Bonn]], e [[Würzburg]], [[Freiburg im Breisgau]], hag evit echuiñ e [[Heidelberg]]. Pakout a reas e zoktorelezh war ar brederouriezh e [[1921]]. E-pad e brantad studi, e voe bepred gwelet (memes gant an dud displijet gantañ) evel un den speredek-kenañ. Goude se e voe gouestlet gant ar gazetennouriezh. Skrivañ a reas ur romant anvet ''Michaël'', ul levr hag a gont istor un alaman yaouank, gant elfennoù damheñvel ouzh buhez Goebbels. Met ne voe kemeret e levr gant ti-embann ebet (embannet e voe diwezhatoc'h gant an embannadurioù Franz Eher, reoù [[NSDAP]]). Ar c'hwitadenn-se war dachenn ar skrivañ a redias anezhañ da gavout ur vicher boutinoc'h. E vignonez eus ar maread-mañ a gavas ul labour dezhañ en Dresdner Bank. Eeun e oa e garg : ret e oa dezhañ dibunañ a vouezh uhel stad ar postadurioù d'ar bosterion. Met skarzhet e voe da vare enkadenn armerzhel 1923-1924. An dra-se a roas dezhañ un eneberezh start ouzh ar reizhiad [[kevalaouriezh|kevalaour]], ha war an dachenn bolitikel ez eas war-zu ar mennozhioù komunour hag an tu kleiz-pellañ. E-pad ar prantad-se e stummas e spered politikel ha prederourel. Lenn a rae kalz levrioù evel reoù [[Friedrich Nietzsche]], [[Oswald Spengler]] ha dreist-holl [[Houston Stewart Chamberlain]]. Memes ma vez sellet ouzh al lennadurioù-se, hiziv an deiz, evel treuzkomprenadurioù ha treuzimplijoù ideologel gant an istorourion. Dont a reas Goebbels da vezañ troet kalz gant ar politikerezh. Evel kalz Alamaned er mare-se e oa broadelour da gentañ ha gwelout a ra c'hwitadenn ar [[brezel bed kentañ]] evel an elfenn en doa sachet an enkadenn armerzhel d'he heul. Met ar pezh a ouzer eo ne oa ket deuet da vezañ an den enepyuzev a anavezimp diwezhatoc'h. Darempredoù mat en doa gant ar yuzevion d'ar mare-se. E-pad e studioù e Heidelberg, da skouer, en doa kalz doujañs ouzh kelennerion yuzev evel [[Friedrich Gundolf]] pe ouzh rener e dezenn [[Freiherr von Waldberg]]. === Ar stourm er strollad nazi === Evel kalz a bennoù bras en [[Trede Reich]], ez eas Goebbels e darempred gant ar strollad nazi e [[1923]], pa voe ac'hubet [[Nordrhein-Westfalen]] gant [[Bro-C'hall]]. Met c'hwitadenn ar putsch, ha prantad [[Adolf Hitler]] en toull-bac'h a sioulaas an [[NSDAP]]. Goebbels a zeuas da vezañ ezel eus ar strollad e [[1924]]. Met d'ar mare se e oa tostoc'h da vennozhioù (tu kleiz ar strollad) [[Gregor Strasser]], unan eus pennoù all an [[NSDAP]]. Staliet e voe Goebbels gantañ e penn ar gazetennoù ''Völkische Freiheit'' ha ''Nationalsozialistische Briefe''. A-drugarez d'e varregezhioù a brezeger hag a skrivagner e teuas da vezañ ur skoazell a-bouez evit Strasser er stourmoù evit gounit levezon er strollad. Kemer a reas plas [[Heinrich Himmler]] evel sekretour Strasser. Met an eneberezh oa dreist-holl ouzh tud evel [[Rudolf Hess]], [[Julius Streicher]] hag [[Hermann Esser]] hag a rene ar strollad pa oa Hitler en toull-bac'h, goude e butsch c'hwitet). E [[1925]], aet skuizh gant dizunvanded ar strollad nazi, e skrivas ul lizher-stur anvet "da'm mignoned en tu kleiz" a-benn bodañ an holl soñjoù disheñvel a-enep ar gevalaouriezh. Met abretoc'h, Goebbels a wele [[Gregor Strasser]] evel ideologour gwirion ar strollad. Mont a reas betek lavaret e kave Hitler "re vourc'hiz" ha troet war-zu ar gevalaouriezh, abalamour d'ar fed ma klaskas kavout arc'hant evit ar strollad digant greantourion meur ar vro. Goebbels oa a-enep ar strategiezh-se penn-da-benn. Kinnig a reas lakaat Strasser e penn ar strollad. Met Hitler, pa zistroas d'an aferioù politikel, ne c'helle ket enebiñ ouzh tud evel Goebbels peogwir e oa ar muiañ-niver en NSDAP gant an dud a-du gant mennozhioù Strasser, ha ne c'helle ket mont war-raok hep lodenn gleiz ar strollad. Divizout a reas adsturiañ politikerezh ar strollad en ur bouezañ war ur mennoz all : gwir enebour ar strollad n'eo ket ar gevalaouriezh da gentañ met ar Yuzevion. Goude prezegennoù enepyuzev hag enepkomunour Hitler (e lec'h ma lavare e vefe ret distrujañ an [[URSS]]), Goebbels a en em sante trubuilhet gant an Hitler nevez-mañ. Gwelout a reas anezhañ evel ur c'hilstourmer. Adolf Hitler a welas splann perzhioù pennañ personelezh Goebbels. Gwelout a reas e oa un den barrek-kenañ da gomz, da skrivañ, speredek hag ur jeder mat, met dreist-holl e welas e oa Goebbels un den hag a felle dezhañ gounit ur vrud ha bezañ anavezet muioc'h c'hoazh eget forzh peseurt hini er strollad. Goebbels a brofas e sujidigezh da Hitler goude tabutoù etrezo. Hitler en doa asantet ankounac'hat "fazioù" Goebbels an amzer tremenet (e lealded da Strasser da skouer). E miz Eost [[1926]] e kinnigas dezhañ bezañ e karg eus ''Gau'' [[Berlin]]. Goebbels, chomet c'hoazh un tamm feal da Strasser a dremenas e tu Hitler pa ouie e oa galloudusoc'h ar fuhrer. E [[Berlin]], labourat a reas da ledañ levezon ar strollad [[nazi]]. E penn ar gelaouenn politikel ''Der Angriff'' e voe etre [[1927]] ha [[1933]]. E Berlin e oa karget Goebbels da aloubiñ ar "gêr ruz". Rak d'ar poent-se, ar strollad nazi krouet e [[1920]] a oa galloudusoc'h e [[Bavaria]] eget e [[Prusia]] pe e [[Rhenania]]. E Bavaria, Hitler a oa un den politikel eus ar vro gant ul levezon bras a-walc'h, met un estrañjour e chome er rannvroioù all hag e Berlin dreist-holl e lec'h ma ne oa liammet da netra. Met bezañ mestr war ar gêrbenn a oa ur redi m'en devoa c'hoant da dapout ar galloud. Setu e teuas Goebbels da vezañ un den a fiziañs evit Hitler. E penn kentañ ar bloavezhioù tregont e oa daou zen hepken gouest da gaout kement a fiziañs digant Hitler: Joseph Goebbels hag [[Herman Göring]]. Goebbels a genaoze an diskeladegoù hag an emgannoù er straedoù ha [[Göring]] a glaske sikour ha harp arc'hantel ar greantourion. Hervez Goebbels e veze skrivet ha kaset an Istor war-raok er straedoù. Labourat a rae gant pennoù an [[Sturmabteilung|S.A.]] evit atahinañ emgannoù en tavarnioù ha heskinañ ar re anavezet evel "enebourion" ar strollad. Er c'hannoù-se e veze implijet mui-ouzh-mui an armoù ha bez' e oa tud hag a varve alies-ouzh-alies a feur ma'z ae feulster an tabutoù war washaat. Met pa varve un den, Goebbels a dreuzimplije a c'holl-se evit e dreuzfurmiñ en ur marv a verzher hag a haroz. Da skouer pa varvas [[Horst Wessel]], lazhet gant ur c'homunour abalamour da istorioù merc'hed, e krouas Goebbels ur vojenn harozel en-dro d'e varv. Forzh petra e vefe: muntr, diskeladeg feuls, emgann er straed, dont a rae a-benn da zidamall pep darvoud ha da dennañ gounit anezhañ. En e skridoù e-barzh ''Der Angriff'', ne baoueze ket da dagañ ar pennoù sokialour evel [[Hermann Müller]] ha [[Carl Severing]], pe kadoriad archerion Berlin [[Bernhard Weiss]]. Pa veze tamallet outañ bezañ re daer gant Weiss, un den ken direbech e-keñver e esped e prezidantelezh an archerion pe en arme, e respont ne rae forzh eus reizhegezh an tagadennoù, ar pezh a gonte oa an efedoù war savboent ar boblañs. Goebbels a zeuas da vezañ unan eus pennbrezegennerion ar strollad nazi. Keñveriet gant Hitler, hag en doa ur vouezh raouliet hag entanet, Joseph Goebbels a chome distrafuilh, habaskoc'h met flemmus ha goapaus betek dont da vezañ fentus. Mestroniañ a rae an troioù-lavar goloet, met gellout a rae ivez stagañ gant ur brezegenn diroll ha feuls p'en deveze ezhomm. Er penn kentañ ne voe ket gwall efedus gerioù hag oberoù Goebbels war poblañs [[Berlin]]. En dilennadegoù evit kadorioù ar [[Reichstag]] e [[1928]], ne zastumas ar strollad nazi nemet 2% eus ar mouezhioù, ar strollad sokial-demokratel 33%, hag ar strollad komunour 25% . Goebbels oa e-touez an dek dileuriad dilennet er [[Reichstag]]. Dre ar garg-se e c'hounezas ur gopr a 750 Reichmark ar miz hag un divec'h parlamantel. Met memes goude an enkadenn armerzhel, ar strollad nazi ne zeuas ket a-benn da vont pelloc'h eget ar strollad komunour (28% evit NSDAP, ha 55% evit ar strollad komunour e [[1932]]). Adalek enkadenn [[1929]], ul lodenn eus NSDAP, renet gant [[Otto Strasser]], breur [[Gregor Strasser]], a blede evit adsturiañ preder ha politikerezh ar strollad. Hervezo e oa ret stagañ en dro da vennozhioù komunour evit gellout brasat nerzh ar strollad nazi. E-touez ar mennozhioù (e tu kleiz pellañ ar strollad) e veze kavet reoù a-du gant diberc'hennerezh ar re binvidik hag ar gevalaourion. Savet e oa bet ar bellerezh-mañ a-benn gounit mouezhioù rummad al labourerion ha re an dud ginidik eus rummadoù izelañ al labourerion. Met Hitler a oa a-enep krenn. Disprizus-kenañ oa Hitler evit tout ar pezh a sell ouzh ar rummadoù-se. Galloud ha nerzh NSDAP a zeue eus tud eus ar rummadoù etre evel al labourerien-douar, an dud a oa o labourat war ar maez pe er gwazadoù. E miz Ebrel [[1930]], Adolf Hitler a skarzhas Otto Strasser eus strollad-ren an [[NSDAP]] e lec'h ma rene an aferioù a selle ouzh ar moederezh ha reiñ a reas ar garg da C'hoebbels. Dre-se e voe kaset e penn kazetenn gefridel ar strollad ar ''[[Völkischer Beobachter]]''. Memes ma tiskoueze c'hoazh dougoù kleizelour (da skouer pa genlabouras gant komunourion e-pad harzoù-labour labourerion dezougen kêr Berlin), Goebbels en em zalc'has en un doare leal-kenañ da Hitler. Etre [[1930]] ha [[1933]] e kasas Joseph Goebbels da benn unan eus e labourioù pouezusañ evit ar stourm nazi. Aozañ a reas stourmadegoù dilennadegel ar strollad nazi: reoù evit ar Reichstag e miz Gwengolo [[1930]], miz Gouere ha miz Du [[1932]], miz Meurzh [[1933]], ha hini Hitler evit ar c'hañsellerezh e miz Meurzh-Ebrel [[1932]]. Dre ar garg-se e tiskouezas barregezhioù dreist dre implij an dibunadegoù a dud gwisket unvan, ar c'hinema, ar skingomz, ar mediaoù. Pep tra oa graet e doare da ziskouez galloud ha brud ar strollad nazi. Ha sachañ a rae kalz tud, en o zouez tud yaouank dreist-holl. Ne baoueze ket da gas urzhioù ha divizoù nevez-c'hraet da pennoù ar strollad er rannvroioù. Hiziv an deiz e soñjer ez eo bet gounezet kalz mouezhioù gant ar strollad nazi (etre 1930 ha Gouere 1932) a-drugarez d'an enkadenn armerzhel met a-drugarez d'ar c'hendegouezh-se, evel-just, oberenn Goebbels hag ar fed ma oa bet efedus a oa bet gwelet mat er strollad nazi hag e oa aet e vrud war wellaat. === Maodiern ar moederezh === Pa zeuas Hitler da vezañ kañseller, d'an [[30 Genver|30 a viz Genver]] [[1933]], ne voe bet roet karg ebet dezhañ. Un emglev a oa bet aozet etre Hitler hag an arlevier [[Paul von Hindenburg]]: ar strollad nazi n'en doa nemet un nebeud kargoù fiziet ennañ gant ar strollad mirour. Met kregiñ a reas da labourat evel ma vije bet d' ar galloud en un doare kefridiel. Kontrollañ a rae dija ar mediaoù memes hep karg kefridiel, pe e vefe ar skingomz pe ar c'hinema. Ha d'an 13 a viz Meurzh e oa bet roet dezhañ ar garg a vaodiern eus an deskadurezh poblek hag eus ar moederezh (''Volksaufklärung und Propaganda''). Pal ar garg-mañ a oa kreizennañ ha ledanaat beli ar galloud nazi war kement elfenn eus ar vuhez sevenadurel ha prederourel en [[Alamagn]] ha dreist-holl ar c'hazetennoù, ar skingomz, ar c'hinema, hag an arzoù a bep seurt. Aozañ a reas diskeladegoù d'ar [[1 Mae|c'hentañ a viz Mae]] evit diskouez galloudegezh ar strollad goude ober eus an devezh-se "Devezh Broadel al Labour" gant tanioù-arvest ha dibunadegoù e-leizh. D'an [[3 Mae|3 a viz Mae]] e skrivas en e zeizlevr e oa mestr ar strollad nazi war [[Alamagn]] en he fezh. D'an [[10 Mae|10 a viz Mae]] e goursellas distruj (dre stumm ur manifestadeg veur a echuas gant un [[Auto de fé]]) muioc'h evit 20 000 levr skrivet gant Yuzevion pe skrivagnerion enepnazi, en [[Opernplatz]] e-kichen ar skol-veur. Dibabet e oa bet 2 500 skrivagner, a oa kondaonet o levrioù da vezañ devet. En o zouez e veze kavet skrivagnerion alaman evel [[Bertolt Brecht]], [[Lion Feuchtwanger]] hag [[Alfred Kerr]], met Amerikaned ivez evel [[Ernest Hemingway]] hag [[Helen Keller]]. Ar youl-uhelaat a bennholierezh diskouezet gant maodiern ar moederezh a oa lakaet e pleustr gant un oberenn a sterniadur amaezhierel war dachenn ar sevenadur: kazetennerezh, skingomz, kinema, c'hoariva, sonerezh, lennegezh ha tier-embann. E pep rummad, e veze krouet ur Reich-kambr (Reichskammer) a-benn mestroniañ pep hini eus an tachennoù-se. E penn ar c'hambroù-se e veze staliet tud e karg da sturiañ ar sevenadur alaman dre skarzhañ an elfennoù diskleriet evel "disteraet " : Yuzevion, Sokialourion, Komunourion, Frankizourion hag ivez ar stummoù arzel dreist-ordinal. Tamm-ha-tamm o doa aloubet an Nazied an dachenn sevenadurel en he fezh. Adalek ar poent-se, kement tra a denne d'ar sevenadur a dremene dre daouarn ur c'hargad eus maodiern ar moederezh. Ha den na c'helle ober tra hep bezañ deuet-mat gant ar Reich-kambroù pe bezañ ezel eus ar strollad nazi. Ar strollad nazi a ginnige sikour d'an arzourion a oa prest da sentiñ ouzh ar renad. Abalamour d'an enkadenn veur ne oa ket kalz tud gouest da nac'hañ ur c'hinnig evel hemañ. Rebechet e veze da C'hoebbels izelaat ha breinaat ar sevenadur ouzh e dreuzfurmiñ en ur benveg moederezh. Goebbels a responte neuze o devoa ar sevenadur ha ar moederezh ar memes pal : bodañ an holl Alamaned en ur memes engalvadeg speredel. Evit kalz tud er strollad nazi, e oa ret kavout gerioù-stur nazi hepken el levrioù alaman, harozed nazi peurvat hepken er filmoù alaman, nemet kanaouennoù alaman er sonadegoù. Met Goebbels a enebe ouzh an dra-se. Hervezañ e oa ret da Alamagn chom digor d'an oberennoù eus an estren-vro gant ma vefen sturiet gant mennozhioù ar strollad. Goebbels a harpe arzourion zo, da skouer luskad ar [[modernelezh]], met rankout a rae enebiñ un tamm ouzh Hitler hag a oa chomet mirour war kalz tachennoù. Er memes koulz e felle dezhañ aotren filmoù estren da zont da vezañ skignet er vro. Ne felle ket dezhañ naziekaat ar sevenadur a-bezh. Da skouer e laoske tier-skignañ evel an [[Universum Film AG]] da skignañ filmoù eeun ha klasel (sujedoù fent, karantez, troioù-kaer, ha kement zo...) ha na oant ket savet diwar-benn sujedoù moederezh. Met evel-just pep film a chome sterniet gant politikerezh sevenadurel ar strollad. Hag a-benn ma vefe tizhet an holl gant ar sevenadur en [[Alamagn]] e aozas diskouezadegoù digoust, ez atizas embregerezhioù da vont da skignañ ar filmoù e bihanañ kêrioù ar vro, sonadegoù digor d'an holl. Ar sevenadur nazi a oa e pep lec'h. Ha dre-se, ar strollad en doa gellet tostaat d'ar rummadoù tud chomet diseblant d'ar mennozhioù nazi. === Implij an enepyuzevegezh === En desped da c'halloudegezh bras-meurbet maodiern ar propaganda ha zoken, daoust d'ar vuhez sevenadurel, renk Goebbels er strollad nazi a grogas da zisteraat ur wech ar galloud nazi diazezet da vat. kement-se abalamour, dreist-holl, d'ar fed ma oa prientiñ ar brezel a oa kentañ preder ar strollad. Ha memes ma oa ar propaganda un dra a-bouez en oberenn-se, ne oa ket an dra bouezusañ. E-kreiz ar bloavezhioù 30, e-touez galloudusañ tud ar Reich goude Hitler e kaved [[Hermann Göring]], e penn politikerezh stabilaat ar vro, ha [[Heinrich Himmler]], e penn an SS hag ar servijoù polis. Pa oa bet lakaet a-gostez pe zoken distrujet holl enebourien diabarzh ar Reich, war dro [[1935]], propaganda Goebbels hag e strivoù ideologel a grogas da goll pouez, ha dre ma n'en devoa ket mui enebourien da enebiñ oute e teuas da vezañ implijet nebeutoc'h-nebeutañ ha digreskiñ a reas e dalvoudegezh. E penn kentañ e vuhez politikel, Goebbels, den desket ha sevenet evel ma selle outañ e-unan, a chome enebet ouzh an [[enepyuzegezh]] <!-- kentvedel --> evel hini [[Julius Streicher]]. Fellout a rae dezhañ meizañ an enepyuzevegezh en un doare prederiet. Met tamm ha tamm e verzhas Goebbels e c'helle bezañ an enepyuzegezh un dra talvoudus-kenañ dindan e stummoù liesseurt. Ret eo kompren mat e vez nec'het Goebbels bepred gant e c'halloud hag e renk er strollad nazi. Setu e oa un dachenn e lec'h ma c'helle gwellaat e statud, e c'halloud, e vrud hag en em lakaat war wel en-dro : ar politikerezh a-enep ar Yuzevien. Dre-se e tenne Goebbels e vad eus pep digarez evit tagañ ar Yuzevien. Kavet en devoa un dachenn evit lakat e pleustr e varregezhioù prezegenner. Tamm-ha-tamm e oa deuet da vezañ gwashañ enepyuzev ar renad (gant Streicher). Pa oa degemeret ar [[c'hoarioù Olimpek]] e [[Berlin]], e [[1936]], e sioulaas an tagadennoù enepyuzev e-pad ur mare. Met ur wech echu ar c'hoarioù ec'h adkrogjont. Goebbels, kustum da c'hoari war ar fent na baoueze ket da dagañ ar Yuzevien e-pad e brezegennoù. En e garg [[Gauleteir]], e Berlin, da lâret eo gwir mestr ar gêrbenn, e lakaas pep tra e plas evit diaesaat ha kaletaat ar muiañ a c'halle buhez ar gumuniezh yuzev. Skarzhañ kuit a rae anezho eus ar vuhez micherel, tachenn an aferioù hag ar c'hoñvers. Miret a rae ouzh o buhez da vezañ boutin ha reizh, betek difenn outo an transportoù hag al lec'hioù foran. E-kreiz ar bloavezh [[1938]] e laboure Goebbels war ur raktres da lakaat ar Yuzevien da wiskañ merkoù a lakafe kemm gant ar peurrest eus ar boblañs, ha da gas anezho en [[ghetto]]ioù. Met ne oa ket c'hoazh ar c'houlz evit-se hag e oa implijet ar mennozhioù-se diwezhatoc'h. E miz Du [[1938]], pa oa bet drouklazhet an diplomat alaman [[Ernst vom Rath]] gant ur Yuzev anvet Herschel Grynszpann, e [[Pariz]], Goebbels a dennas e vat eus an darvoud-se evit taeraat c'hoazh heskinerezh ar Yuzevien en [[Alamagn]]. War zigarez an drouklazh-se e oa bet kaset holl familh ar muntrer da [[Polonia|Bolonia]] hag aozet e oa tagadennoù a-enep d'ar gumuniezh yuzev en Alamagn. E Bürgerbräu Keller e oa Goebbels, pa varvas vom Rath (d'an 9 a viz Du). Kemer a rae perzh gant ar strollad nazi e gouel deiz-ha-bloaz putsch Hitler. Lavarout a reas da Hitler e veze er vro a-bezh, tagadennoù ha feulsterioù taer ha liesseurt a-enep d'ar yuzevien, enepemsavoù ha enepluskadoù abalamour da zrouklazh vom Rath. Ar pezh ne oa ket gwir evit ar poent, an diskleriadenn-mañ a reas da Hitler a oa un taol-gwidre evit tennañ gounit eus an darvoudoù. Goude disklêriadenn Goebbels, Hitler a lavaras e asante hag e komprene e vefe savet tud a-enep en doare-se. Goebbels a gemeras hag a implijas ar c'homzoù-se evel un aotre evit kas da benn un oberenn vroadel a heskinerezh a-enep d'ar Yuzevien. Met arabat eo krediñ e oa kreñvoc'h enepyuzevegezh Goebbels eget hini Hitler. An tun se a oa un digarez evit Goebbels da gemer un intrudu hag a sachfe brud warnañ. Mennozh ar [[pogrom]] a zo bet prederiet gant Goebbels hag asantet eo bet gant Hitler, memes ma krede d'ar fuhrer e oa kroget ar manifestadegoù enepyuzev c'hoazh. Adalek an divizoù ha darvoudoù, e disoc'ho ar pezh a vo anvet [[Kristallnacht]], an "Nozvezh strink". E-pad an nozvezh-se, an SA hag ar strollad nazi a genaozas un dagadenn vras a-enep d'ar gumuniezh yuzev alaman: lazhet e voe 90 den d'an nebeutañ ha marteze betek 200 den (hep kontañ kantadoù a [[emlazh|emlazhioù]]. Distrujet e oa en tu all da gant [[sinagog]], ur c'hantad stalioù-labour ha tiegezhioù yuzev ha kaset e oa war-dro 30 000 yuzev da gampoù-tolpañ e lec'h ma varvas ur c'hantad bennak un nebeud mizioù goude hepken abalamour d'ar gwallgasadennoù taer o doa gouzañvet. Unan eus an efedoù war hir-dermen a voe ar fed ma rankas 80 000 yuzev divroañ en ur laoskel en Alamagn an douaroù, ar pinvidigezhioù hag ar madoù o devoa eno. Sell ar broioù estren war Alamagn a welas an darvoudoù-se evel reoù spontus ha kriz. Klozañ a reas un aergelc'h habaskaet evit Alamagn gant e zarempred gant broioù demokratel ar C'hornog. Pogromoù Goebbels o deus tostaet ar vro d'ar brezel, memes ma admiloureladur ar vro oa pell a vezañ echu. [[Hermann Göring|Göring]] ha pennoù nazi all a oa vet fuloret na vijen ket bet angerc'het evit un hevelep diviz a-bouez. Met Goebbels a chome laouen-kenañ o welet pegen efedus e oa bet disoc'h e jedadenn hag e dro-widre, ha pegen ker e c'hell koust buhez un den evit kantadoù a yuzevien. === Goebbels den a c'halloud === An darvoud-mañ a c'hoarveze rik er mare ma Goebbels en devoa ezhomm evit gwellat e zarempredoù gant Hitler. E [[1937]], Goebbels ur genere kreñv gant un aktorez a-orin eus Tchekia, anvet [[Lída Baarová]], ar pezh a zistrujas he dimeziñ. Pa ouezas [[Magda Goebbels]] evit an afer-se, e miz Here [[1938]], ez eas diouzhtu e darempred gant Adolf Hitler evit goulenn sikour digantañ. E-keñver ar vuhez reizhel, Hitler a chome ur mirour hag harpañ a reas Magda hag ar familh Goebbels. Goulenn a reas digantañ dilezel an aktorez evit distreiñ d'e familh. Goude an istor-se, e kinnigas e zilez da Hitler, met nac'hañ a reas. D'ar [[15 Here|15 a viz Here]], e klaskas emlazhañ. Fuloret, Hitler a c'houlennas digant [[Heinrich Himmler|Himmler]] e kasfe Baarová e [[Tchekoslovakia]], ha diwezhatoc'h e divroas e [[Italia]] . An darvoudoù-se o deus digredet statud ha personelezh Goebbels e soñj Hitler. E intrudu er politikerezh enepyuzev a oa un doare d'en em adlakaat war wel ha da adc'hounez brud. Met an afer-se na gemmas ket boaz Goebbels da hoalañ ha da vezañ tost d'ar maouezed. Goebbels, evel kalz pennoù nazi, n'en devoa ket tu da enebiñ ouzh c'hoant ha sav-poentoù Hitler war an dachenn-se. Adalek [[1938]] e oant deuet holl da vezañ pinvidik, met ar binvidigezh-se a gendalc'he da greskiñ abalamour d'ar fed ma laoske Hitler anezho da dapout an arc'hant-se dre ar vreinadurezh er melestradurezh. Pinvidigezh ar pennoù nazi a oa dalc'het gant Adolf Hitler. A-raok ma errufe ar strollad nazi e penn an traoù, Goebbels oa un den paour. Adalek [[1936]], memes ma ne oa ket ken breinet ha nazied all evel Göring ha [[Robert Ley]], e reseve 300 000 Reichsmark dre bloavezh. Ur seurt briwerzh e oa evit e labour en e c'hazetenn, Der Angriff, evit e garg e maodiern ar propaganda, ha kalz goproù all al ken liesseurt an eil diouzh egile. Feurmiñ a reas ur genkiz e-kichen al lenn e [[Wannsee]], hag unan all el [[lenn Konstanz]] e Su Alamagn, ha dispign a reas 2.2 milion [[Reichsmark]] evit adlakaat an traoù en ur stad vat. Ezdalc'het e voe a dalc'hioù re uhel evit e diegezhioù. Hitler a genwalle da vreinadurezh ar strollad ha d'ar pennoù nazi, peogwir an dra-se a roe dezhañ kalz galloud drezo. En desped da ziskar galloud Goebbels e kreiz ar bloavezh, distreiñ a reas buan a-walc'h d'ur renk uhel e-kichen Hitler, er vuhez ofisiel kement ha prevez. Estreget ar fed ma kenlaboure burev maodiern ar propaganda alies-kenañ gant ar c'hañsellerezh, Goebbels a veze pedet alies da bredoù Hitler, e lec'h ma c'hellas selaou e brezegennoù hir-badus, ha diskouez mat dezhañ e asante da gement tra a c'hellfe lâr ar c'hañseller. Er mizoù ma tostae ar vro d'ar brezel, levezon Goebbels a grogas da vont war ziskar en-dro, ha rankout a reas en em glevout gant pennoù nazi all evel [[Joachim von Ribbentrop]], Göring, Himmler ha [[Martin Bormann]] evit gellout bezañ tost da Hitler ha gellout kenderc'hel d'e welet, ar pezh a zo a-bouez en ur renad emkratel evel ar renad nazi. Hitler a gare kalz ar familh Goebbels, ha Goebbels a implije an dra-se evel un alc'houez hag a zigore dezhañ dorioù buhez prevez Hitler. Ar familh Goebbels a yae alies-kenañ da chomaj bavarian Hitler e [[Berghof]]. Met Goebbels ne veze ket kelaouet bepred diwar-benn darvoudoù diplomatel ha milourel ar Reich. === Goebbels er mareoù brezeliñ === Diouzh un tu e tistage Hitler komzoù peoc'hus ha peoc'hgarour en [[Europa]] a-bezh etre [[1936]] ha [[1939]], met diouzh an tu all e kasas, a-benn kefridi, Alamagn d'ar brezel. Goebbels a oa unan eus ar re virvidikañ ha laouenañ er strollad nazi da zegemer mennozh ar brezel. Gant Himmler ha von Ribbentrop e felle dezho kas betek penn argadusted ha youl ledañ ar bobl alaman. Goebbels a wele e labour evel un oberenn a sturiegezh ar bobl alaman: lakat ar bobl da asantiñ ha da zegemer mennozh ar brezel evel unan mat. Da vare enkadenn Bro-Sudet e [[1938]], Goebbels a ouie mat ne felle ket d'an darn vrasañ eus ar bobl alaman bezañ tapet en ur brezel, hag implijout a rae pep digarez ha pep arguzenn a bropaganda evit krouiñ ur gensantidigezh gant pobl ar Sudet ha da atizañ ar gasoni a-enep d'an Dchekiz. Goude ma oa bet dilezet [[Tchekoslovakia]] etre daouarn Hitler gant an demokratelezhioù kornogat, Goebbels a droas e argadoù propagandel war-zu [[Polonia]]. Kregiñ a reas da labourat war brud Bro-Bolonia: ijinañ a reas istorioù kriz a zeskrive lazhadegoù aozet gant ar Boloniz a-enep d'an Alamaned a oa o chom e kêrioù evel [[Dantzig]]. Met memes gant an arguzennoù-se ne oa ket bet gouest da gendrec'hiñ muiañ-niver an Alamaned na oant na prest na laouen da gemer perzh en ur brezel. Ur wech kroget ar brezel, Goebbels a glaskas kreñvaat e levezon hag e c'halloud e pep lec'h e politikerezh ar strollad nazi. Goude [[1940]], Hitler ne reas nemet un nebeud prezegennoù ha emziskouezadennoù, memes e brezegennoù er skign-gomz a zeuas da vezañ ral-kenañ, neuze e teuas Goebbels da vezañ mouezh ha dremm ar renad nazi dirak ar bobl alaman. Hitler a oa trubuilhet gant mont en-dro ar brezel en Europa, Himmler a rae war dro an "[[diskoulm diwezhañ]]" en Europa ar Reter ha [[Hermann Göring]] a zisterae e renk er strollad abalamour ma oa chomet sempl hag ampechet al [[Luftwaffe]] a-hed prantad kentañ ar brezel. Goebbels a felle dezhañ tennañ e vad eus ar fed ma ne oa dalc'het ar galloud gant den er renad hag eus ezvezañs ar gargidi all. A-benn distruj galloud ha levezon Göring, e aozas un emglev gant Himmler, memes ma ne fizie ket kalz penn an SSed ennañ. Gounit a reas kalz traoù dre en em glevet gant ur penn nazi all: [[Albert Speer]] hag a oa maodiern an armoù. Speer a oa un den tost-kenañ da Hitler ha karget e oa eus e vaodiernerezh abaoe miz C'hwevrer [[1942]]. Goebbels ha Speer o deus klasket kendrec'hiñ Hitler, e-pad ar bloavezh [[1942]], da skarzhañ Göring evit reiñ dezho kargoù an armerzh diabarzh ha broadel. Met e miz C'hwevrer [[1943]], trec'h an arme soviedel e [[Stalingrad]] a gasas un enkadenn er renad nazi. Rankout a reas Goebbels en em glevout gant Göring evit enebiñ ouzh Bormann, ur penn eus kañselerezh ar strollad nazi. Implij a reas arouez emgann Stalingrad evel abeg d'ur cheñchamant er renad. Fellout a rae dezhañ lakaat war sav un aozadur nevez eus ar galloud : ur seurt [[triumvirat]], dindan aotrouniezh Hitler, aozet e doare ma vefe un den disheñvel o ren war aozadur ar Reich. Hans Lammers er c'hanselerezh, ar Feldmarschall [[Wilhelm Keitel]] e penn armeoù Alamagn ha Bormann er strollad nazi. Ar strollad-se a vefe bet e penn ur galloud hep par en Alamagn. Goebbels, Speer, Göring ha Himmler a welas diouzhtu e oa danjerus evito, ha dre-se o doa divizet unaniñ evit enebiñ outo. En desped d'an degouezh arvarus-se e chomas bresk o emglev. Dreist-holl abalamour d'ar fed ma kenlaboure [[Himmler]] gant [[Bormann]] a-benn gounit muioc'h a c'halloud ha gwanaat [[Göring]] ha penn hengounel ha melestradurel ar Reich. Stad Göring a gasas fall an emglevioù gant Goebbels ha diaesat a reas aozadur un unaniezh kreñv etrezo. Goebbels a glaskas kendrec'hiñ Hitler da reiñ da C'höring ur garg e penn ar gouarnamant. Un dra iskis war a hañval, met speredek a-walc'h pa seller a-dostoc'h : en desped d'e vreinadur, da golloù al [[Luftwaffe]] ha da golloù an arme alaman, Göring a zalc'he ur vrud vras er vro, ha plijout a rae atav d'ar bobl. Hag ar bobl alaman en devoa ezhomm eus un elfenn evel Göring evit kemer kalon en-dro. Youl an Alamaned a yae war ziskar adalek ar poent ma ne zeue ket Hitler d'ober prezegennoù ken pe da gemer perzh en dibunadegoù an arme hag e lidoù ar propaganda. Prantad "mut" Hitler a grogas goude dibenn emgann [[Stalingrad]]. Met ar fed da lakaat Göring war wel en-dro e oa un doare da implij anezhañ evel bouc'h ar pec'hedoù ha da dennañ ar tamalloù dic'houestidigezh diwar Hitler. Netra ne zisoc'has eus an emgannoù e diabarzh ar renad: an triumvirat na voe ket lakaet e plas, Keitel a gollas galloud, evel Lammers. Met ar rouestl melestradurel-se a lakae ar striv brezeliñ da c'horrekaat. A-benn ar fin ez eo Hitler a lakaas urzh en-dro en ur adkas pep hini d'e garg ordinal. Goebbels a glaskas en em lakat war wel hag e-kreiz an dachenn bolitikel dre ur seurt tagadenn bropagandel. D'an [[18 a viz C'hwevrer]] [[1943]] e aozas e vrudetañ prezegenn : hini ar Sportpalastrede, lesanvet prezegenn an "Totalen Krieg" (ar "Brezel Hollek"). En e brezegenn e klaskas bodañ an Alamaned hag o strivoù brezel. Diazezañ a reas e arguzennerezh war an dodennoù da-heul : * 1. Ma ne zeufe ket an arme alaman (Wermacht) a-benn da drec'hiñ ar Sovietiz er Reter e vefe bet beuzet Alamagn ha diwezhatoc'h Europa gant armeoù ar Volchevisted. * 2. An armeoù alaman, ar bobl alaman, hag armeoù an emglev etre Italia, Bro-Japan hag Alamagn o devoa da strivañ ha da stourm evit saveteiñ Europa eus an arvar-se. * 3. An arvar a zo un nerzh immorus hag entanus. Bro-Alamagn en devoa da oberenniañ ar buhanañ hag an efedusañ posupl a-raok ma vefe re ziwezhat. E-pad ar brezegenn e lavaras "Goulenn a ran ganeoc'h : Ha fellout a ra deoc'h ur brezel hollek? Ha ma vefe ret, daoust hag eñ e vennit ur brezel hollekoc'h ha kaset ar pellañ posupl, muioc'h c'hoazh eget pep tra a vefe bet tu da ijinañ betek-henn."[…]"/"Bremañ, tudoù, emsavit, stourmit ha torrit an drouziwezh!"<ref>"Ich frage euch: Wollt ihr den totalen Krieg? Wollt ihr ihn, wenn nötig, totaler und radikaler, als wir ihn uns heute überhaupt erst vorstellen können?" [...] "Nun, Volk, steh auf und Sturm brich los!"</ref>. Goebbels a glozas e brezegenn o lâret e veze lakaet en arvar hag e klasked diskar daou-vil bloaz istor kornogat hag implijout a reas [[bouc'h-ar-pec'hed]] ar Yuzevien evit displegañ fazioù Alamagn. Goebbels a spie e vefe bet roet dezhañ ha da Speer gant Hitler, a-drugarez d'an doareoù ober menneget uheloc'h, ur galloud kreñvoc'h er politikerezh, e produadur an armoù hag e kenaozadur al labourerien betek sevel ur c'hoñsailhiñ er vro a-bezh. Met Hitler, harpet gant Göring, a nac'has ar c'hinnigoù-se abalamour ma oa ankeniet gant ur meizad hag a lakae da soñjal en hentennoù implijet e-pad ar c'hentañ brezel bed. Ur mont en-dro evel hemañ a vefe bet gwanaus evit imor ar bobl. Ne felle ket da Hitler leuskel Goebbels pe forzh peseurt hini distruj e c'halloud hollek war ar renad. Goebbels a zisklêrias e c'helled kavout er vuhez politikel broadel, un ezvezañs a renerezh. Met tagañ a rae an aozadur politikel, dre ma ne c'helle ket tagañ Hitler. === Goebbels hag al loskaberzh === Pennaozer ar [[gouennlazh]] yuzev en Europa e oa [[Heinrich Himmler]]. Ha kavout a rae gwelloc'h nompas komz eus an "diskoulm diwezhañ" er vuhez foran. En desped da-se e skrivas ur pennad stur diwar-benn ar sujed-se er gazetenn ''Das Reich'' e miz Du [[1941]] e lec'h ma dielfennas komzoù Hitler e [[1939]] evel diougan drouziwezh ar Yuzevien en Europa e-pad ar brezel a oa o tont. Hag hervez [[Himmler]] e oa deuet an diougan-se da vezañ ur wirionez. Hervezañ, ar yuzevien o devoa kroget da c'houzañv un argerzh a zistruj eus ar ouenn yuzev. Hervez darn brasañ eus an istorourien, ez eo bet kemeret an diviz da lakat e plas gouennlazh ar juzevien e Europa adalek fin [[1941]]. Goebbels, memes ma ne anaveze ket munudoù an afer, a ouie ar pezh oa o c'hoarvezout. Divizet eo bet diblasañ juzevien Alamagn hag Aostria e miz Gwengolo. Goebbels a lakas pres war melestradurezh an diskoulm diwezhañ evit ma vefe, da gentañ penn, skarzhet kuit juzevien o vevañ e kêrioù evel [[Berlin]], [[Vienna]] ha [[Praha]]: met ar pep pouezusañ en e vennozh oa "netaat" Alamagn ha kerioù meur ar vro a-raok forzh peseurt lec'h all. Kaset e voe juzevein Berlin e [[ghetto Łódź]], e kreiz [[Polonia]], adalek miz Here. Met balamour da gudennoù an transportoù, ne voent ket kaset di ken buhan hag ar pezh a spie Goebbels. Diskleriañ a reas meur a wech e kazetennoù'zo pegen buan e oa ret mont en oberenn-se, ha pegen bras e rank bezañ ar striv. E-pad ar bloavezh [[1942]], Goebbels a labouras da vuanaat lusk ha mont en dro mekanik distruj an "diskoulm diwezhañ", ha pres a lakae war aozerien an oberenn-se dreist-holl abaoe ma oa bet aloubet triadoù nevez er Reter. Hervezañ an darvoud-se oa un tu da gavout doareoù nevez evit buhanaat distruj ar juzevien. Doareoù nevez evit lakat e pleustr ar pezh oa bet divizet e [[prezegenn Wannsee]], aozet gant [[Reinhard Heydrich|Heydrich]] e miz Genver. Spontus e kave ar fed e veze stourmet a-enep ar rusianed er Reter pa oa c'hoazh 40 000 den juzev e Berlin. Fellout a rae dezhañ lazhañ anezho holl pe kas anezho e [[Rusia]] pe c'hoazh implij anezho war an talbenn soviedel. Memes ma oa ket bet pedet da vont da brezegenn Wannsee, e ouie mat ar pezh oa bet divizet. Met pa seller pouezh ha karg Goebbels e istor al loskaberzh ez eo ret gouzout eo bet lakaet Goebbels da gostez. Dilezet eo bet abalamour d'ar fed ma 'z eo bet an den kiriegañ e darvoudoù an nozvezioù strink: an nozvezh-se a zegasas da Alamagn muioc'h kudennoù eget disoc'hoù dedennus hag a c'hounit. Koustus kenañ eo bet an darvoud evit ar vro, ker ruz pa vez keñveriet gant disoc'hoù an nozvezh strink, ha ne felle ket d'ar galloud politikel leuskel traoù e giz se c'hoarvezout c'hoazh dreist-holl pa'z eo ar boblañs alaman hag a bae ur rann eus an dispignoù pe a adsav al lec'hioù pe ar bivioù distrujet. Hag evit echuiñ, an nozvezh strink a wallgasas da vat brud ar vro dre ar bed a bezh. Fellout a rae d'ar galloud nazi dibab un "diskoulm" all eget hini ar pogromoù, un doare efedusoc'h. === Kannad meur evit ar brezel hollek === Hervez Goebbels, er bloavezhioù [[1943]] ha [[1944]] e vefe ret strivañ da vodañ ar bobl alaman evit ma harpfe ar renad da stourm er brezel a zeue da vezañ drastusoc'h-drastusañ. Mennozh an drouziwezh a zeue muioc'h-mui anat. Abaoe [[emgann Stalingrad]], fiziañs ar bobl en [[Adolf Hitler]] ne zistroas james d'ar feur uhel a oa bet anavezet e penn kentañ ar brezel. Imor ar bobl oa war ziskar. E-pad ar bloavezh [[1943]], a-feur ma'z ae an arme soviedel war raok, e veze taget ar vro en un doare efusoc'h-efedusañ gant aerlu enebourien ar C'hornog. Bombezet e veze kêrioù bras [[Trede Reich|Alamagn]] en un doare ingal. Diaesoc'h-diaesañ e oa pourveziñ ar vro kenkoulz ha ma oa bet betek-henn. Goude [[emgann Stalingrad]], ne zeue ket ken Hitler d'ober prezegennoù dirak ar bobl, he nebeutoc'h-nebeutañ er skingomz. Adalek miz Gouere e oa bet trubuilhet Goebbels gant ar fed ma ne veze ket graet strivoù gant Hitler evit reiñ kalon d'ar bobl ha d'an arme: da skouer ne'z ae morse da weladenniñ kêrioù bombezet ar [[Ruhr]], pe da welet an arme ha da gejañ gant ar soudarded a oa o stourm war an talbenn. Goebbels a lâre e oa ur fazi leuskel ar bobl a-gostez, dreist-holl pa oa ar bobl-se kalon ar brezel. Deuet e oa da vezañ mouezh ar renad, muioc'h c'hoazh eget e penn kentañ ar brezel. Rak bremañ e oa Goebbels e pep lec'h: er skingomz, er sinema, er bodadegoù, er c'hazetennoù. Gouzout a rae peanos implijout pep darvoud er renad evit cheñch penn d'ar vazh, hag e implij evit e bropaganda. [[Joachim Fest]] a lâre e vez tost laouen Goebbels da glevout keloù ken fall, rak seul c'hrevusoc'h e vezent seul welloc'h e c'hellfe o implijout. En e brezegennoù hag er vuhez pemdeziek e lakae ar pouez war arvar ar mare evit Alamagn. Diskleriañ a rae e oa ret strivout evit gwareziñ ar Reich, met ivez dazont Europa. Klask a rae diskouez ur spi da drec'hout. Ar spi da drec'hout-se, a oa liammet (hervezañ) gant lazhadeg ar bobl juzev. Chom a rae trubuilhet a-galz gant an dra-se. Memes ma ne oa e karg eus tra en obererezh a zistruj-se, e ouie kement tra liammet ouzh an afer. Met ar skeudenn a zen politikel oa nemet un touell: en e vuhez prevez, e oa digalonekaet gant drouziwezh e itrik aozet gant sikour Speer. Un tamm diwezhatoc'h, e brederias kalz war un ersav nevez da gaout er brezel, dreist-holl goude diskar [[Benito Mussolini]] e miz Gwengolo. Gant [[Joachim von Ribbentrop]], e glaskas lakat war wel, dirak selloù strategiel Hitler, mennoz un emglev da lakat e plas gant [[Joseph Stalin]]. C'hoant o devo klask sinañ ur feur-skrid evit ur peoc'h gant URSS, met kenderc'hel ar brezel a-enep ar pezh a deuio diwezhatoc'h da vezañ broioù ar C'hornog. Ar c'hinnig-mañ na vo ket nac'het gant Hitler, er c'hontrol zoken e gave dedennus ar mennoz. Souezus e hañval bezañ, met n'eo ket kement-se, rak an doare ersaviñ-se a zo arouezus kenañ eus ersav politikel [[Adolf Hitler]]: ur meizad eus an hollvelierezh diazezet war ur sammad eus tuoù pellañ an dachenn politikel (tachenn er ster parlamantel), sammad aroueziet en e bersonelezh. Disoc'h an emzalc'h-se a zo un dic'houestidigezh da zibab un doare politikel stabil da vont. Met ne felle ket da Hitler kregiñ da gaout tabutoù a-zivout ar peoc'h a-raok bezañ gounezet un emgann a rofe ur renk uhelco'h dezhañ. Met an degouezh-se ne oa ket mui posupl abaoe drouziwezh [[emgann Koursk]] (miz Gouere). Goebbels a ouie mat ne vefe ket muiñ tu d'em gavout gant an araokerezh-se. Gouzout a rae mat e oa un azon eus an diskar, met fellout a rae dezhañ kenderc'hel. E-kerzh an enkadenn armerzhel alaman e fin [[1944]], Goebbels a glaskas un emglev nevez gant Speer a-benn digalloudekat Göring ha dreist-holl gwanaat e levezon milourel er C'hornôg. E miz Gouere, da heul dilestradegoù Frañs ha tagadennoù an URSS e [[Bielorusia]], e voe roet da Goebbels an titl a ''Reichsbevollmächtigter für den totalen Kriegseinsatz an der Heimatfront''. Roet e voe kement da Speer war ar sav-poent armerzhel. D'ar stad-se Hitler a oa boaziet da rannañ muioc'h muiañar galloudoù etre e jeneraled. Brasaet e voe galloud Himmler, kaset e penn maodiern an diabarzh er memes koulz. Ar strollad-se (Goebbels, Himmler ha Speer) a oa deuet da vezañ, e pad mareoù diwezhañ ar brezel, kellig galloud pouezusañ en [[Trede Reich]]. Met Bormann a glaskas enebiñ ouzh an darvoud-se. Neuze e arveras al levezon en devoa gounezet en e zarempredoù gant Hitler. Er strollad nazi e deuas a benn da gaout muioc'h a c'halloud evel Gauleiter. Uhelet e voe d'ar renk a ''Reichsverteidigungskommissare'' (Komiser gwarezour ar Reich) ha gounit a reas levezon war an holl metoù foran. Ne chome nemet Himmler evit herzel ouzh emled Bormann er Reich. A-drugarez d'e garg e maodiern an diabarzh: gauleiterien Bormann oant ankeniet abalamour da SS Himmler. Posupl e oa dezhañ eilpennañ kargidi Bormann gant izili ar gward du, pa viche er polis pe e lec'hioù all. Goebbels a welas Himmler evel ur c'hevredad posupl a-enep Bormann. E [[1944]] e krogas da zamlavarout ec'h echufe ar brezel ma vefe lakaet eñ e penn politikerezh ar riez ha Himmler e penn ar [[Wehrmacht]]. Met dilezel a reas ar mennozh-se pa verzas ne oa ket gouest Himmler da gendrec'hiñ Hitler da lakat Bormann da gostez. Ret e oa dezhañ asentiñ e izhelañ renk. E pad [[irienn an 20 a viz Gouere 1944]], ar strollad-se (Goebbels, Himmler ha Bormann) a enebas an [[Harzerezh Alaman]]. Un ofisour eus ar Wehrmacht anvet [[Claus Schenk von Stauffenberg]] a glaskas lazhañ Hitler en ur walldaol ha reiñ reolerezh un Trede Reich o koll ar brezel d'an arme. Goebbels, lakaet dindan sez en e ranndi e [[Berlin]], a glaskas prouiñ e oa bev Hitler da [[Otto Ernst Remer]] (ofisour e penn ameoù Berlin): Lakat a reas anezhañ da gomz gant Hitler er pellgomz. Raktres Stauffenberg a c'helle mont en-dro nemet ma vefe bet lazhet Hitler ha nemet gloazet e oa bet. Goebbels a brometas da Hitler ec'h embarzhfe un milion soudard nevez-kavet a-drugarez da adframmañ an arme. Fellout a rae dezhañ treuzlec'hiañ ar c'hoskorioù amaezhiañ ha perzhek eus al Luftwaffe hag eus al lu betek an arme. Da c'houde Goebbels en dije spurjet maodiernezhoù ha diskarzhet ar vaodierneg ramz ha breinet. Met anniñv al levierezh hag hini burevierezh a harzas raktresoù a gemmadurioù prientet gant Goebbels. Bormann hag e vargodell Lammers oa boaz da ledañ hag amplediñ o reolerezh dreist d'ar Strollad ha da velestradurezh ar Stad. Neuze o deus graet pep tra oa posupl evit herzel raktresoù Goebbels. Ur gudenn all a drelatas anezhañ: en desped d'e emglev gant [[Albert Speer]] ne oant ket a-du ent embregel. Speer a felle reiñ an tevet d'ar c'henderc'hadur armoù. Goebbels, eus e du hag a-enep da boell Speer, a glaske tennañ gounit ha splet eus pep den gouest da vont d'an talbenn ha emouestlañ anezho. Met Speer a deuas a benn da staliañ e boell e politikerezh ar brezel, dreist holl a drugarez da harp [[Fritz Sauckel]] (ar jeneral e karg eus implij al labourerion). Adalek Gouere [[1944]] e oa re ziwezhat evit stagañ gant adreizhadennoù ken pouezus ha lakaat ar blegenn da gemmañ. Steuñv ar galloudoù armerzhel ha milourel broioù unanet ar c'hornog hag URSS oa re greñv evit gellout enebiñ outañ. Ur meneger grennus: an argement a genderc'had houarn oa war dro 4.5:1 a-enep Alamagn. Ur darvoud nevez a ziskaras c'hoazh plegenn armerzhel ar Reich: koll eoulvaezioù donvor Romania hag aoaokadennoù an arme soviedel er Balkanoù e miz Gwengolo. Gellout a reer ouzhpennañ se da dagadennoù an aerlu amerikan a enep ar genderc'had a eoul kevanaozel. Da heul an darvoudoù-se e teue da vezañ diaes evit Alamagn da enebiñ ouzh e enebourion. Evit sederaat ar bobl alaman ha lakat da grediñ e oa posupl bezañ trec'h war enebourion ar Reich Goebbels na c'helle nemet prometiñ drouziwezhiñ gant "armoù burzhudus" evel ar c'harr-nij Me 262 pe al listri-spluj XXI ma n'eo ket ar c'hadfurc'helloù V-2. === Drouziwezh ha marv === Prezegennoù ha pennadoù Goebbels a deuas da vezañ apokaliptek e mizoù diwezhañ ar brezel. Deskrivañ a rae plegenn ar Reich evel un hini dibar e istor ar vro. Hervezañ ar vro oa amprouvet: ur stourm reizh eo hini ar Reich hag abalamour da se eo o devoa da c'houzañv kement. Gouzañvet e vez evit bezañ dellezek ha gellout kaout ur blasenn e "serr-noz an doueed". E penn kentañ [[1941]] Goebbels na c'helle ket touellañ ken. An arme soviedel oa c'hoarvezet war an [[Oder]] hag ar Re-unanet war lez ar Rhen. An drouziwezh oa didec'hus ha Goebbels oa ket evit diarbenn diouzh se. Ha gouzout a rae mat petra e talveze evitañ. Termeniñ a reas ar plegenn evel m'o dije "devet o bigi" ha dibosubl e oa distreiñ war o lec'h. Krediñ a rae (evel m'eo displeget en e zeizlevr) e ranke an diplomaterezh alaman tennañ korvo eus an tennder war eskoriñ etre Stalin hag ar C'hornog. [[Joachim von Ribbentrop]] oa bet endorniet ouzh ar stael a vaodiern an darempredoù gant ar vrioù estren. Met Goebbels a dic'hratae an diviz kemeret gant Adolf Hitler, o lavarout Ribbentrop na vefe ket gouest da ensammañ ar c'harg ha da gas war-raok kevraouegoù diplomatel. Un nebeud nazied a ginnigas da Hitler dilezel [[Berlin]] evit amparañ ur greizenn hag ur c'hreñvlec'h a harzerezh nevez e [[Bavaria]]. Goebbels a enebas ouzh ar mennoz se o laret e ranker chom e [[Berlin]] e lec'h ma vo leurennet difretadennoù diwezhañ ha diskar ar Reich war rivinoù e gerbenn. Goebbels a deuas a benn da ziraez e amkan: bezañ an den tostañ ouzh Hitler. Göring oa deuet da vezañ gwallvrudet daoust ma Hitler a nac'has lakat anezhañ da reiñ e zilez a raok ar 25 a viz Ebrel. Himmler a oa bet enstaelet e penn arme ha strolladoù soudarded ar [[Vistu]]l lec'hiet ha kaset da zifenn ar Reter. Met ur wallreuz eo bet evitañ hag an arme pa voe e penn an talbenn-se hag hini an Oder. Argaset e oa. Hag ouzhpenn da se, Hitler en devoa diskred abalamour da argeziadoù evit kevraouiñ gant ar C'hornog. Ne oa nemet Goebbels ha Bormann o chom leal da Hitler. Ha Goebbels a oueze penaos c'hoari gant speredfaltazius ha froudennus Hitler. Kennerzhañ ha boutañ a rae anezhañ da jubenniñ marv arlevier Stadoù Unanet Amerika, Franklin D. Roosevelt, evel un darvoud oc'h aroueziñ ur ragevezh a-berzh Doue. D'an 22 a viz Ebrel, Hitler a zisklerias (abalamour da levezon Goebbels pergen) e chomfe e Berlin evit stourm ha mervel evit difenn ar gerbenn. Goebbels, er c'hontrol da nazied all, a brouas e lealded ha diskouez a reas nerzh e zrec'hidigezhioù. Mont a reas da vevañ devezhioù diwezhañ ar Reich gant e familh ha Hitler er Führerbunker e kreiz ker ha dindan Kanselerezh Berlin. Diskleriañ a reas d'an iz-Amiral [[Hans-Erich Voss]] ne vije ket a zaskoridigezh pe a derc'hout. Bevet fall en dije da vont kuit eus ar gerbenn p'eo bet enstaelet e penn difennerezh ha harzerezh ar vro. Ha gouzout a rae mat ne voe ket lezet da vont kuit gant ar soviediz. D'an 30 a viz Ebrel, pa oa an arme soviedel o tostaat ouzh ar bunker, Hitler a zezrevellas e destamant. Goebbels oa unan eus ar pevar zest bodet tro-dro d'ar skrivadenn. Ur pennad amzer goude-se Adolf Hitler a emlazhas. Goebbels a zisklerias: "Kalon Alamagn he deus paouezet da dalmañ. Ar Führer a zo marv." Den ebet oa bet endorniet ouzh ar stael a Führer e testamant Hitler. En desped da-se, Goebbels oa bet enstaelet Kanseler, [[Karl Dönitz]] oa deuet da vezañ Reich-Prezidant ha [[Martin Bormann]]. Met Goebbels oa ket touellet: memes ma vije gouest da vont betek Norzh ar vro ne oa ket mui posupl da savetaiñ kalz traoù. Hag e oa kentoc'h da Dönitz da gas oberennoù saveteiñ evel ma glasko ober diwezhatoc'h. Goude emlazh Hitler, Goebbels a felle heuliañ ar memes hent. Abaoe pell eo en devoa kollet e spi. Ha ne zisklerias ket traoù all d'an dud o vezañ gantañ er bunker. D'ar 1añ a viz Mae, e fin an devezh, Goebbels a rakwelas e emlazh ha hini e familh. Mont a reas e darempred gant ar medisin-SS [[Helmut Kunz]] a benn lazhañ e vugale. Lazhet e voent e pad ar c'housk gant [[Magda Goebbels]] ha [[Ludwig Stumpfegger]]. En diwezh, Josephe Goebbels ha Magda Goebbels a zeas d'emlazhañ e maez ar bunker, e liorzh ar c'hanselerezh. {| align="center" cellpadding="2" border="2" |- | width="30%" align="center" | En e raok:<br />'''[[Adolf Hitler]]''' | width="40%" align="center" | '''[[:Rummad:Kañsellerien Alamagn|Kañseller Alamagn]]<br />[[Restr:Reichsadler der Deutsches Reich (1935–1945).svg|40px|Ardamezioù Trede Reich]] <br />30 a viz Ebrel [[1945]] – 1añ a viz Mae [[1945]] ''' | width="30%" align="center" | War e lerc'h:<br /> ''—'' |} == Levrioù Goebbels == == Levrlennadur == * [[Ernest K. Bramsted]], ''Goebbels and National Socialist Propaganda. 1925-1945'', Michigan, Michigan State University Press, 1965 * [[Imre Gyomai]], [[Goebbels. Porte-parole du nazisme. (Documents contemporains)]], Paris, Les Editions Nagel, 1945. * ''Joseph Goebbels, Journal 1923-1933'', Collectif, Embannadurioù Tallandier, 907 pajenn, 2006, (ISBN 2-84734-300-8) * ''Joseph Goebbels, Journal 1943-1945'', Collectif, Embannadurioù Tallandier, 766 pajenn, 2006, (ISBN 2-84734-114-5). * [[Anja Klabunde]], ''Magda Goebbels : approche d'une vie'', Paris, Tallandier, 2006 * [[Roger Manvell]] hag [[Heinrich Fraenkel]], ''Goebbels. Sa vie, sa mort'', Paris, Robert Laffont, 1960 * [[Hans-Otto Meissner]], Erich Ebermeyer, ''Magda Goebbels. Compagne du diable'', Paris, Embannadurioù France-Empire, 1961. * [[Viktor Reimann]], ''Goebbels'', New York, Doubleday & Company, 1976 * [[Curt Riess]], ''Goebbels'', Paris, Librairie Arthème Fayard, 1956 * [[Fabrice Bouthillon]], ''Et le bunker était vide.'', Paris, Plon. Deurus tre evit ar pezh a denn da c'hoarioù diplomatel diwezhañ an Trede Reich (ha Goebbels). Ar peurrest a denn da arouezerezh testamant [[Adolf Hitler]]. == Notennoù == <references/> {{Patrom:Annezidi diwezhañ ar Führerbunker}} {{commons|category:Joseph Goebbels}} {{DEFAULTSORT:Goebbels, Joseph}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1897]] [[Rummad:Marvioù 1945]] [[Rummad:Nazied]] [[Rummad:Tud an IIIe Reich]] lbmvq110wmf9eq2e9eizhd5dm3nnqyu 0 44165 2194167 2019053 2026-06-30T05:24:18Z JackyM59 87937 Skeudenn ouzhpennet. 2194167 wikitext text/x-wiki [[Restr:Statuette à deux têtes (Louvre AO 8794).jpg|thumb|Plakenn-idol gant daou benn (-3000 / -2200), Mirdi al Louvre.]] '''Kültepe''' eo anv ar vourc'h vodern savet e-kichen kêr gozh '''Kaneš''' e kreiz [[Anatolia]]. Emañ ar gêr vodern tostañ, [[Kayseri]], war-dro 20 km er su. == Liammoù diavaez == * [http://www.atamanhotel.com/cappkultepe.html Kültepe (Kanesh)] * [https://web.archive.org/web/20060301183221/http://www.kultur.gov.tr/portal/arkeoloji_en.asp?belgeno=703 Kayseri - Historical Ruins] * [https://web.archive.org/web/20080416234241/http://www.ottomanhouse.com.tr/cappadocia.html Cappadocia] * [https://web.archive.org/web/20140209192910/http://www.kultepe.org.tr/ kultepe.org.tr] [[Rummad:Lec'hiennoù ragistorel e Turkia]] [[Rummad:Kêrioù an Hittited]] 25n8dhrth6d7yorpu73bfxloslnpiaz 0 57380 2194144 1681318 2026-06-29T14:50:52Z Couiros22 27307 2194144 wikitext text/x-wiki {{Taxobox Loen | Turzhunell harlikin | Flock Bronzewing 6154.jpg | statud=LC}} {{Taxobox Phylum | Chordata}} {{Taxobox Classis | Aves}} {{Taxobox Ordo | Columbiformes}} {{Taxobox Familia | Columbidae}} {{Taxobox Genus | Phaps}} {{Taxobox Anv skiantel | Phaps histrionica |([[John Gould|Gould]], [[1841]])}} {{Taxobox Echu}} An '''durzhunell harlikin''' a zo ur spesad [[evn]]ed eus kerentiad ar c'h[[Columbidae]], ''Phaps histrionica'' e anv skiantel. ==Doareoù pennañ== ==Boued== ==Annez== Bevañ a ra al labous en [[Aostralia]]<ref>[http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&avibaseid=9560088EEECABE8B ''Phaps histrionica'' war al lec'hienn ''Avibase''.]</ref>. ==Daveennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Columbidae]] [[Rummad:Evned Aostralia]] qzfgvsb7wc11g981ck7hehcyy9ziunj 2194145 2194144 2026-06-29T15:30:31Z Ar choler 52661 Wikipedia eo mammenn [https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&avibaseid=9560088EEECABE8B Avibase] ! 2194145 wikitext text/x-wiki {{Taxobox Loen | Turzhunell harlikin | Flock Bronzewing 6154.jpg | statud=LC}} {{Taxobox Phylum | Chordata}} {{Taxobox Classis | Aves}} {{Taxobox Ordo | Columbiformes}} {{Taxobox Familia | Columbidae}} {{Taxobox Genus | Phaps}} {{Taxobox Anv skiantel | Phaps histrionica |([[John Gould|Gould]], [[1841]])}} {{Taxobox Echu}} An '''durzhunell harlikin''', ''Phaps histrionica'' e anv skiantel, zo ur spesad [[evn]]ed eus ar [[kerentiad|c'herentiad]] [[Columbidae]]. ==Doareoù pennañ== ==Boued== ==Annez== En [[Aostralia]] e vev al labous<ref>{{en}} [https://www.iucnredlist.org/species/22690673/253995345 ''Phaps histrionica''] e lec'hienn UICN.</ref>. ==Daveennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Columbidae]] [[Rummad:Evned Aostralia]] i7c3vq1fnk5xjlhz8thhhdx6s8fus9m 0 77569 2194139 2193306 2026-06-29T13:00:57Z JackyM59 87937 Photograph updated 2194139 wikitext text/x-wiki Ar '''gwinizh''' a zo un [[ed]]. {{Taxobox Plant | Gwinizh|Wheat field.jpg|Ur parkad gwinizh }} {{Taxobox Divisio | Magnoliophyta }} {{Taxobox Classis | Liliopsida}} {{Taxobox Ordo | Poales }} {{Taxobox Familia | Poaceae }} {{Taxobox Genus |Triticum }} {{Taxobox Anv skiantel-plant | | [[Carolus Linnaeus|L.]] }} {{Taxobox Echu}} == Spesadoù == ''T. aestivum''<br />''T. aethiopicum''<br /> ''T. araraticum''<br />''T. boeoticum''<br /> ''T. carthlicum''<br />''T. compactum''<br /> ''T. dicoccon''<br />''T. durum''<br /> ''T. ispahanicum''<br />''T. karamyschevii''<br /> ''T. militinae''<br />''T. monococcum''<br /> ''T. polonicum''<br />''T. spelta''<br /> ''T. timopheevii''<br />''T. trunciale''<br /> ''T. turanicum''<br />''T. turgidum''<br /> ''T. urartu''<br />''T. vavilovii''<br /> ''T. zhukovskyi''<br /> [[Restr:Champ de blé à Monchecourt.jpg|thumb|Kampion an [[Norzh (departamant)|Norzh]]]] == Eostadoù == {| class="wikitable centre" |----- | colspan="7" align="center" bgcolor=#DDFFDD | '''Produadur e tonennoù'''<br /> <small> Hervez FAOSTAT ([[FAO]])</small> |----- | align="center"|'''Stad'''||align="center"|'''Produadur 2003'''||align="center"|'''% (2003)'''||align="center"|'''Produadur 2004'''||align="center"|'''% (2004)'''||align="center"|'''Produadur 2005'''||align="center"|'''% (2005)''' |----- | align="left"|{{Sina}}||align="right"|{{formatnum:86491733}}||align="right"|15.44%||align="right"|{{formatnum:91955708}}||align="right"|14.52%||align="right"|{{formatnum:97449301}}||align="right"|15.50% |----- | align="left"|{{India}}||align="right"|{{formatnum:65760800}}||align="right"|11.74%||align="right"|{{formatnum:72156200}}||align="right"|11.39%||align="right"|{{formatnum:68636900}}||align="right"|10.92% |----- | align="left"|{{SUA}}||align="right"|{{formatnum:63813912}}||align="right"|11.39%||align="right"|{{formatnum:58737800}}||align="right"|9.27%||align="right"|{{formatnum:58740000}}||align="right"|9.34% |----- | align="left"|{{Rusia}}||align="right"|{{formatnum:34104288}}||align="right"|6.09%||align="right"|{{formatnum:45412712}}||align="right"|7.17%||align="right"|{{formatnum:47697520}}||align="right"|7.59% |----- | align="left"|{{Bro-C'hall}}||align="right"|{{formatnum:30474736}}||align="right"|5.44%||align="right"|{{formatnum:39692940}}||align="right"|6.27%||align="right"|{{formatnum:36885503}}||align="right"|5.87% |----- | align="left"|{{Kanada}}||align="right"|{{formatnum:23552000}}||align="right"|4.20%||align="right"|{{formatnum:25860400}}||align="right"|4.08%||align="right"|{{formatnum:26775000}}||align="right"|4.26% |----- | align="left"|{{Aostralia}}||align="right"|{{formatnum:26132000}}||align="right"|4.66%||align="right"|{{formatnum:21905113}}||align="right"|3.46%||align="right"|{{formatnum:25090000}}||align="right"|3.99% |----- | align="left"|{{Alamagn}}||align="right"|{{formatnum:19259811}}||align="right"|3.44%||align="right"|{{formatnum:25427210}}||align="right"|4.02%||align="right"|{{formatnum:23692700}}||align="right"|3.77% |----- | align="left"|{{Pakistan}}||align="right"|{{formatnum:19183300}}||align="right"|3.42%||align="right"|{{formatnum:19499800}}||align="right"|3.08%||align="right"|{{formatnum:21612300}}||align="right"|3.44% |----- | align="left"|{{Turkia}}||align="right"|{{formatnum:19008200}}||align="right"|3.39%||align="right"|{{formatnum:21000000}}||align="right"|3.32%||align="right"|{{formatnum:21500000}}||align="right"|3.42% |----- | align="left"|{{Ukraina}}||align="right"|{{formatnum:3599300}}||align="right"|0.64%||align="right"|{{formatnum:17520200}}||align="right"|2.77%||align="right"|{{formatnum:18699200}}||align="right"|2.97% |----- | align="left"|{{Rouantelezh-Unanet}}||align="right"|{{formatnum:14288000}}||align="right"|2.55%||align="right"|{{formatnum:15473000}}||align="right"|2.44%||align="right"|{{formatnum:14863000}}||align="right"|2.36% |----- | align="left"|{{Iran}}||align="right"|{{formatnum:13439565}}||align="right"|2.40%||align="right"|{{formatnum:14568481}}||align="right"|2.30%||align="right"|{{formatnum:14307970}}||align="right"|2.28% |----- | align="left"|{{Arc'hantina}}||align="right"|{{formatnum:14562955}}||align="right"|2.60%||align="right"|{{formatnum:15959580}}||align="right"|2.52%||align="right"|{{formatnum:12574196}}||align="right"|2.00% |----- | align="left"|{{Kazakstan}}||align="right"|{{formatnum:11537400}}||align="right"|2.06%||align="right"|{{formatnum:9936932}}||align="right"|1.57%||align="right"|{{formatnum:11066000}}||align="right"|1.76% |----- | align="left"|{{Polonia}}||align="right"|{{formatnum:7858160}}||align="right"|1.40%||align="right"|{{formatnum:9892482}}||align="right"|1.56%||align="right"|{{formatnum:8771434}}||align="right"|1.40% |----- | align="left"|{{Egipt}}||align="right"|{{formatnum:6844692}}||align="right"|1.22%||align="right"|{{formatnum:7177855}}||align="right"|1.13%||align="right"|{{formatnum:8140960}}||align="right"|1.29% |----- | align="left"|{{Italia}}||align="right"|{{formatnum:6229453}}||align="right"|1.11%||align="right"|{{formatnum:8638721}}||align="right"|1.36%||align="right"|{{formatnum:7717129}}||align="right"|1.23% |----- | align="left"|{{Roumania}}||align="right"|{{formatnum:2479052}}||align="right"|0.44%||align="right"|{{formatnum:7812428}}||align="right"|1.23%||align="right"|{{formatnum:7340664}}||align="right"|1.17% |----- | align="left"|{{Ouzbekistan}}||align="right"|{{formatnum:5436800}}||align="right"|0.97%||align="right"|{{formatnum:5377510}}||align="right"|0.85%||align="right"|{{formatnum:5927800}}||align="right"|0.94% |----- | align="left"|{{Brazil}}||align="right"|{{formatnum:6153500}}||align="right"|1.10%||align="right"|{{formatnum:5818846}}||align="right"|0.92%||align="right"|{{formatnum:4658790}}||align="right"|0.74% |----- | align="left"|{{Spagn}}||align="right"|{{formatnum:6290100}}||align="right"|1.12%||align="right"|{{formatnum:7096724}}||align="right"|1.12%||align="right"|{{formatnum:4026694}}||align="right"|0.64% |----- | align="left"|Stadoù all||align="right"|{{formatnum:73786136}}||align="right"|13.17%||align="right"|{{formatnum:86381923}}||align="right"|13.64%||align="right"|{{formatnum:82524470}}||align="right"|13.13% |----- | align="left"|'''Hollad'''||align="right"|'''{{formatnum:560285893}}'''||align="right"|'''100.00%'''||align="right"|'''{{formatnum:633302565}}'''||align="right"|'''100.00%'''||align="right"|'''{{formatnum:628697531}}'''||align="right"|'''100.00%''' |} {| class="wikitable centre" |----- | colspan="4" align="center" bgcolor=#DDFFDD | '''Produadur 2006'''<br /> <small>Hervez: FAOSTAT ([[FAO]])</small> |----- | align="center"|'''Stad'''||align="center"|'''Gorread'''<br /> (hektarioù)||align="center"|'''Askorad'''<br />(kg/ha)||align="center"|'''Produadur'''<br />(tonennoù) |----- | align="left"|{{Sina}}||align="right"|{{formatnum:23450100}}||align="right"|{{formatnum:4455.00}}||align="right"|{{formatnum:104470200}} |----- | align="left"|{{India}}||align="right"|{{formatnum:26480000}}||align="right"|{{formatnum:2618.96}}||align="right"|{{formatnum:69350000}} |----- | align="left"|{{SUA}}||align="right"|{{formatnum:20280480}}||align="right"|{{formatnum:2825.28}}||align="right"|{{formatnum:57298100}} |----- | align="left"|{{Rusia}}||align="right"|{{formatnum:23049100}}||align="right"|{{formatnum:1952.63}}||align="right"|{{formatnum:45006300}} |----- | align="left"|{{Bro-C'hall}}||align="right"|{{formatnum:5246735}}||align="right"|{{formatnum:6740.72}}||align="right"|{{formatnum:35366784}} |----- | align="left"|{{Kanada}}||align="right"|{{formatnum:10534400}}||align="right"|{{formatnum:2589.29}}||align="right"|{{formatnum:27276600}} |----- | align="left"|{{Alamagn}}||align="right"|{{formatnum:3114700}}||align="right"|{{formatnum:7200.66}}||align="right"|{{formatnum:22427900}} |----- | align="left"|{{Pakistan}}||align="right"|{{formatnum:8447900}}||align="right"|{{formatnum:2518.6}}||align="right"|{{formatnum:21276900}} |----- | align="left"|{{Turkia}}||align="right"|{{formatnum:9300000}}||align="right"|{{formatnum:2151.61}}||align="right"|{{formatnum:20010000}} |----- | align="left"|{{Rouantelezh-Unanet}}||align="right"|{{formatnum:1833000}}||align="right"|{{formatnum:8038.73}}||align="right"|{{formatnum:14735000}} |----- | align="left"|{{Iran}}||align="right"|{{formatnum:6000000}}||align="right"|{{formatnum:2416.67}}||align="right"|{{formatnum:14500000}} |----- | align="left"|{{Ukraina}}||align="right"|{{formatnum:6395000}}||align="right"|{{formatnum:2189.21}}||align="right"|{{formatnum:14000000}} |----- | align="left"|{{Arc'hantina}}||align="right"|{{formatnum:5500000}}||align="right"|{{formatnum:2545.46}}||align="right"|{{formatnum:14000000}} |----- | align="left"|{{Kazakstan}}||align="right"|{{formatnum:12398100}}||align="right"|{{formatnum:1088.88}}||align="right"|{{formatnum:13500000}} |----- | align="left"|{{Aostralia}}||align="right"|{{formatnum:11138000}}||align="right"|{{formatnum:881.58}}||align="right"|{{formatnum:9819000}} |----- | align="left"|{{Egipt}}||align="right"|{{formatnum:1287000}}||align="right"|{{formatnum:6455.32}}||align="right"|{{formatnum:8308000}} |----- | align="left"|{{Italia}}||align="right"|{{formatnum:1925651}}||align="right"|{{formatnum:3682.66}}||align="right"|{{formatnum:7091520}} |----- | align="left"|{{Polonia}}||align="right"|{{formatnum:2175725}}||align="right"|{{formatnum:3244.74}}||align="right"|{{formatnum:7059671}} |----- | align="left"|{{Maroko}}||align="right"|{{formatnum:3107000}}||align="right"|{{formatnum:2027.68}}||align="right"|{{formatnum:6300000}} |----- | align="left"|{{Ouzbekistan}}||align="right"|{{formatnum:1448490}}||align="right"|{{formatnum:4139.69}}||align="right"|{{formatnum:5996305}} |----- | align="left"|{{Spagn}}||align="right"|{{formatnum:1957601}}||align="right"|{{formatnum:2848.28}}||align="right"|{{formatnum:5575800}} |----- | align="left"|{{Afghanistan}}||align="right"|{{formatnum:2190000}}||align="right"|{{formatnum:1461.19}}||align="right"|{{formatnum:3200000}} |----- | align="left"|Broioù all ||align="right"|{{formatnum:28841036}}||align="right"|{{formatnum:2752.25}}||align="right"|{{formatnum:79377745}} |----- | align="left"|'''Bed'''||align="right"|'''{{formatnum:216100018}}'''||align="right"|'''{{formatnum:2804.01}}'''||align="right"|'''{{formatnum:605945825}}''' |} == Dave ha notennoù == <references/> {{ed}} [[Rummad:Ed]] 4q3zs56fqcr7k5vani0jiynofsyckg6 0 79579 2194165 2192651 2026-06-29T19:41:32Z Oursana 26893 /* Oberennoù */ -+Rogier van der Weyden (1399 - 1464) - Portrait of a Young Woman with a White Headdress - 545D - Gemäldegalerie.jpg 2194165 wikitext text/x-wiki [[Restr:El Descendimiento, by Rogier van der Weyden, from Prado in Google Earth.jpg|right|thumb|350px|''An diskenn diwar ar Groaz'' (e-tro 1435), eoullivadur war goad, 220 × 262 cm. [[Mirdi ar Prado]], Madrid]] '''Rogier van der Weyden''' pe '''Rogier de le Pasture''' ([[1399]] pe [[1400]] - [[18 a viz Mezheven]] [[1464]]) a oa ul livour [[Flandrez|flamank]], gwelet evel unan eus re bouezusañ ar {{XVvet}} kantved gant [[Jan van Eyck]]. == Buhez ha familh == Rogier van der Weyden a voe ganet e [[Tournai]] gant an anv Rogier de le Pasture, e [[1399]] pe [[1400]]. E dad a oa anvet Henri de le Pasture hag e vamm a oa anvet Agnes de Watrélos. En em staliet e oa e familh e [[Tournai]] pa laboure e dad eno evel mestr-konteller. E [[1426]] e timezas Rogier gant Elisabeth, ha hi merc'h ar c'here Jan Goffaert hag e wreg Cathelyne van Stockem. Rogier hag Elisabeth o doe pevar bugel : Cornelius (ganet e 1427), Margaretha (1432). A-raok an [[21 a viz Here]] [[1435]] en em stalias ar familh e [[Brusel]], ma voe ganet daou vugel all : Pieter (1437) ha Jan (1438). Diwar an [[2 a viz Meurzh]] [[1436]] e voe roet an titl a 'livour kêr Brussel' (''stadsschilder'') da van der Weyden. E Brusel e veze komzet nederlandeg, setu perak e kemmas van der Weyden e anv hag e teuas da vezañ 'Rogier van der Weyden'. War a lenner e oa un den brokus hag ur c'hatolik devot<ref>[http://www.newadvent.org/cathen/15269c.htm Catholic Encyclopedia]</ref>. == Deskiñ ar vicher livour == [[Restr:Weyden madonna 1440.jpg|thumb|180px|Emboltred evel sant Lug o tresañ a-raok livañ ar Werc'hezn. Diazezet eo an endro war hini [[Gwerc'hez ar c'hañseller Rolin]] gant [[Jan van Eyck]]. Boston, e-tro 1440]] Ne ouezer ket kalz traoù diwar-benn an doare ma teskas van der Weyden ar vicher. Dielloù [[Tournai]] (peurzistrujet e-pad an [[Eil Brezel-bed]], ul lodenn anezho a oa bet treuzskrivet en {{XIXvet}} hag e penn-kentañ an {{XXvet}} kantved) a zo enno a bep seurt traoù kontrol ha neuze int bet displeget e meur a zoare. Diwar unan eus an dielloù e ouezer e voe roet gwin gant kuzul-kêr Tournai d'un den anvet 'Maistre Rogier de le Pasture' d'ar [[17 a viz Meurzh]] [[1427]]. D'ar [[5 a viz Meurzh]] [[1428]] e voe degemeret un den anvet 'Rogelet de le Pasture' e stal-labour [[Robert Campin]], asambles gant [[Jacques Daret]]. D'ar [[1añ a viz Eost]] [[1432]] e voe roet da Rogier de le Pasture an titl a vestr livour<ref>Dirk de Vos, 1999, ''Rogier van der Weyden'', p. 51</ref>. Kalz tud a soñj dezho ez eo 'Rogelet' ha 'Rogier' daou zen disheñvel. E [[1426]]-[[1427]] e oa Rogier un den dimezet a oa tost da 30 vloaz, da lavaret eo koshoc'h evit oad boutin an deskarded a zo bet implijet evel arguziñ e vefe 'Rogelet' ul livour all, a vefe bet yaouankoc'h. Er bloavezhioù 1420 ne zae ket mat en-dro kouchoù Tournai : marteze e voe deskoni diwezhat Rogier/Rogelet ur reolenn a oa da zoujañ outi hervez lezenn. D'ar mare-se e oa Jacques Daret etre 20 ha 30 vloaz hag e oa bet o labourat e stal-labour Campin abaoe 10 vloaz da nebeutañ. Marteze e voe roet an titl a vestr da Rogier a-raok ma krogfe da livañ, ha marteze neuze e vefe bet roet ar gwin dezhañ da lidañ an titl-se. Perzh van der Weyden war an dachenn sokial ha kefredel a oa kalz brasoc'h evit hini arzourien all ar mare-se. Peurliesañ e vez liammet oberennoù [[Jacques Daret]] ha re Robert Campin ha Rogier van der Weyden a-benn displegañ e vefe bet Rogier van der Weyden deskard Robert Campin. [[Restr:Extreme Unction Rogier Van der Weyden.jpg|thumb|right|300px|Munud eus ''Ar seizh sakramant'' ([[1445]])]] == Livour kêr Brusel == Meneg diwezhañ Rogier de la Pasture a gaver e dielloù archant Tournai (d'an [[21 a viz Here]] [[1435]]), ma lenner ''demeurrant à Brouxielles'' ('o chom e Brusel'). Er memes koulz e kaver ar meneg kentañ eus Rogier de Weyden evel livour ofisiel kêr Brusel. Sed perak e soñjer e oa Rogier de la Pasture ha Rogier Van der Weyden ar memes den. Ar garg a livour ofisiel a voe krouet a-ratozh-kaer evit Van der Weyden. Liammet e oa ar garg ouzh seveniñ peder oberenn diwar-benn dodenn ar justis, da vezañ staliet e Kambr alaouret ti-kêr Brussel<ref>Dirk de Vos, 1999, ''Rogier van der Weyden'', p. 53</ref>. Dielloù liesseurt a ziskouez e oa un den en e vleuñv. Ar poltredoù a livas (duged Bourgogn ha tud tost outo) a ziskouez e oa tost ouzh pennoù-bras an Izelvroioù. Stern-aoter Miraflores a voe urzhiet marteze gant ar roue [[Juan II Kastilha]], rak roet e voe da vanati Miraflores gant Juan II e [[1445]]. Marteze e reas Rogier ur pirc'hirinded da [[Roma]] e [[1450]], ma c'hellas daremprediñ arzourien italian. Ar familhoù [[Este]] ha [[Medici]] a urzhias livadurioù gantañ. Bianca Maria Visconti, hag a oa dugez [[Milano]], a gasas [[Zanetto Bugatto]], hag eñ livour al lez, da V[[Brusel]] da zeskiñ e stal-labour Rogier. Tamm-ha-tamm e kreskas brud van der Weyden, hag er bloavezhioù 1450 ha 1460 e voe anvet "an hini uhelañ" pe c'hoazh "an hini gwellañ" gant tud evel [[Cusanus]], [[Filarete]] ha [[Facius]]. D'an [[18 a viz Even]] [[1464]] e varvas van der Weyden ha douaret e voe e chapel Santez Katell en iliz-veur Sant Gudulf<ref>Dirk de Vos, 1999, ''Rogier van der Weyden'', p. 63</ref>. == Oberennoù == Ne c'haller reiñ oberenn ebet da Rogier van der Weyden da vat diwar dielloù ar {{XVvet}} kantved. Hervez Lorne Campbell e c'haller reiñ tri livadur dezhañ, met da vareoù' zo ez eus bet divizoù diwar-benn an tri livadur-se.<ref name = "Campbell 2009">Lorne Campbell, "The New Pictorial Language of Rogier van der Weyden", in ''Rogier van der Weyden, Master of Passions'', ed. Campbell & Van der Stock, 2009, pp.32-64</ref> == Levezon == Bras e voe levezon doare livañ van der Weyden en Europa a-bezh, dreist-holl e [[Frañs]], [[Alamagn]], [[Italia]] ha [[Spagn]]. D'e heul e teuas [[Hans Memling]], met ne c'haller ket pruiñ en dije desket ar vicher gant van der Weyden. Bras e voe ive levezon van der Weyden war al livour hag engraver alaman [[Martin Schongauer]]. == Oberennoù == <gallery> Image:Adoration_of_the_Magi_WGA_Weyden.jpg|Azeulerezh an rouaned Image:Braque_Family_Triptych_closed_WGA.jpg|Teirzaolenn ar familh Braque, panelloù diavaez serret Image:Weyden Braque Family Triptych left wing.jpg|Teirzaolenn ar familh Braque, tu kleiz Image:Weyden Braque Family Triptych right wing.jpg|Teirzaolenn ar familh Braque, tu dehou Image:Van der weyden miniature.jpg|''Chroniques de Hainault'' Image:Rogier van der Weyden (1399 - 1464) - Portrait of a Young Woman with a White Headdress - 545D - Gemäldegalerie.jpg|[[Poltred ur plac'h yaouank, e-tro 1435|Poltred ur plac'h yaouank]], e-tro 1435 Image:Rogier van der Weyden 027.jpg| Poltred ur vaouez, e-tro 1460 Image:Rogier van der Weyden (workshop of) - Portrait of Isabella of Portugal.jpg|[[Izabel Portugal (Dugez Bourgogn)]], e-tro 1445-50 Image:Rogier van der Weyden 024.jpg|Poltred [[Francesco d'Este]], e-tro 1460 Image:Rogier van der Weyden - Beaune Altarpiece (1443).jpg|Ar Varnadenn ziwezhañ Image:Rogier van der Weyden - Portrait of Philippe de Croÿ.jpg|Poltred Philip de Croÿ, e-tro 1460 </gallery> == Notennoù == {{Daveoù}} == Daveoù == * Campbell, Lorne, ''Van der Weyden'', London: Chaucer Press (2004) ISBN 1-904449-24-7'' * Campbell, Lorne, ''The Fifteenth Century Netherlandish Schools'', London: National Gallery Publications (1998) ISBN 1-85709-171-X'' * Campbell, Lorne & Van der Stock, Jan, ''Rogier van der Weyden: 1400-1464. Master of Passions'', ISBN 978-90-8526-105-6, Davidsfonds, Leuven, 2009. * de Vos, Dirk. ''Rogier van der Weyden: The Complete Works'' ISBN 0-8109-6390-6, Harry N Abrams, 2000 * Kemperdick, Stephan ''Rogier van der Weyden'' ''(Masters of Dutch Art)'', ISBN 3-8290-2571-8, Könemann, 2000. * Dhanens, Elisabeth, ''Rogier van der Weyden. Revisie van de documenten'', Royal Academy of Belgium, Brussels, 1995. * Davies, Martin, ''Rogier van der Weyden: An Essay with a Critical Catalogue of Paintings Assigned to him and to Robert Campin'', London: Phaidon, 1972. ISBN 0-7148-1516-0 * De Vos, Dirk. The Flemish Primitives. Europe: Amsterdam University Press, 2002. * Dillenberger, Jane. Style and Content in Christian Art. 2nd Ed. New York: Crossroad Publishing Company, 1986. * Marzio, Peter C. A Permanent Legacy: 150 works from the Collection of the Museum of Fine Arts, Houston. 1st Ed. New York: Hudson Hills Press, 1989. * Snyder, James. Northern Renaissance Art: Painting, Sculpture, The Graphic Arts from 1350 to 1575. 2nd ed. Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall Inc. and Pearson Education, Inc., 2005. == Liammoù diavaez == {{commons|category:Rogier van der Weyden}} * [http://Rogiervanderweyden.com RogierVanDerWeyden.com : lec'hienn ma kaver skeudennoù ha ma klever sonerezh] [http://xv.kikirpa.be/en/homepage.htm An holl levrioù bet embannet diwar-benn van der Weyden] * https://web.archive.org/web/20061214152518/http://www.nga.gov/exhibitions/diptychinfo.shtm The Netherlandish Diptych Unfolded, * [http://www.kfki.hu/~arthp/html/w/weyden/rogier/index.html Web Gallery of Art: Rogier van der Weyden] * [https://web.archive.org/web/20201026042744/http://rogiervanderweyden.be/ www.rogiervanderweyden.be. Lec'hienn an diskouezadeg bet gouestelet da van der Weyden e mirdi Leuven e 2009] {{DEFAULTSORT:Weyden, Rogier Van Der}} [[Rummad:Livourien flamank]] [[Rummad:Marvioù 1464]] t414jwzltxmcnymo4mwwft6k52vjxu0 0 83815 2194168 2177126 2026-06-30T06:14:43Z JackyM59 87937 Actualisation des photographies 2194168 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;" |+<span style="font-size:large;"> </span><br /> ! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Bro-C'hall''' |- |- align="center" |Anv |'''Monchecourt''' |- align="center" |Skoed |[[Restr:Monchecourt (59) Nord.svg|90px]] |- align="center" |Lec'hiadur Monchecourt en [[Arondisamant Douai]] |[[Restr:Monchecourt.png|220px]] |- align="center" |[[Riez]] |{{Bro-C'hall}} |- align="center" |[[Rannvro]] |{{FR-NPDC}} |- align="center" |[[Departamant]] |{{FR-Norzh}} |- align="center" |[[Bro hengounel]] | |- align="center" |[[Arondisamant]] |[[Arondisamant Douai|Douai]] |- align="center" |[[Etrekumuniezh]] |Communauté de communes Cœur d'Ostrevent |- align="center" |[[Kanton]] |[[Kanton Arleux|Arleux]] |- align="center" |[[Kod INSEE]] |59409 |- align="center" |[[Kod-post]] |59234 |- align="center" |Maer |Jean Savary |- align="center" |Amzer-gefridi |[[2008]]-[[2014]] |- align="center" |Gorread |6,77&nbsp;km² |- align="center" |Led |50° 18' 16" Norzh |- align="center" |Hed |03° 12' 37" Reter |- align="center" |Uhelder kreiz |58 m |- align="center" |Uhelder bihanañ |48 m |- align="center" |Uhelder brasañ |66 m |- align="center" |Poblañs hep kontoù doubl |2 674 <small>(2007)</small> |- align="center" |Stankter |394 a./km² |- align="center" |Lec'hienn ar gumun | |- |} '''Monchecourt''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]]. {| |[[Restr:Mairie de Monchecourt.jpg|kleiz|thumb|200x200px|An ti-kêr]] |} == Istor == == Monumantoù ha traoù heverk == * An iliz katolik. == Douaroniezh == == Emdroadur ar boblañs 1800-2007 == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:2900 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:400 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1791 bar:1792 bar:1793 bar:1794 bar:1795 bar:1796 bar:1797 bar:1798 bar:1799 bar:1800 text:1800 bar:1801 bar:1802 bar:1803 bar:1804 bar:1805 bar:1806 bar:1807 bar:1808 bar:1809 bar:1810 bar:1811 bar:1812 bar:1813 bar:1814 bar:1815 bar:1816 bar:1817 bar:1818 bar:1819 bar:1820 text:1820 bar:1821 bar:1822 bar:1823 bar:1824 bar:1825 bar:1826 bar:1827 bar:1828 bar:1829 bar:1830 bar:1831 bar:1832 bar:1833 bar:1834 bar:1835 bar:1836 bar:1837 bar:1838 bar:1839 bar:1840 text:1840 bar:1841 bar:1842 bar:1843 bar:1844 bar:1845 bar:1846 bar:1847 bar:1848 bar:1849 bar:1850 bar:1851 bar:1852 bar:1853 bar:1854 bar:1855 bar:1856 bar:1857 bar:1858 bar:1859 bar:1860 text:1860 bar:1861 bar:1862 bar:1863 bar:1864 bar:1865 bar:1866 bar:1867 bar:1868 bar:1869 bar:1870 bar:1871 bar:1872 bar:1873 bar:1874 bar:1875 bar:1876 bar:1877 bar:1878 bar:1879 bar:1880 text:1880 bar:1881 bar:1882 bar:1883 bar:1884 bar:1885 bar:1886 bar:1887 bar:1888 bar:1889 bar:1890 bar:1891 bar:1892 bar:1893 bar:1894 bar:1895 bar:1896 bar:1897 bar:1898 bar:1899 bar:1900 text:1900 bar:1901 bar:1902 bar:1903 bar:1904 bar:1905 bar:1906 bar:1907 bar:1908 bar:1909 bar:1910 bar:1911 bar:1912 bar:1913 bar:1914 bar:1915 bar:1916 bar:1917 bar:1918 bar:1919 bar:1920 text:1920 bar:1921 bar:1922 bar:1923 bar:1924 bar:1925 bar:1926 bar:1927 bar:1928 bar:1929 bar:1930 bar:1931 bar:1932 bar:1933 bar:1934 bar:1935 bar:1936 bar:1937 bar:1938 bar:1939 bar:1940 text:1940 bar:1941 bar:1942 bar:1943 bar:1944 bar:1945 bar:1946 bar:1947 bar:1948 bar:1949 bar:1950 bar:1951 bar:1952 bar:1953 bar:1954 bar:1955 bar:1956 bar:1957 bar:1958 bar:1959 bar:1960 text:1960 bar:1961 bar:1962 bar:1963 bar:1964 bar:1965 bar:1966 bar:1967 bar:1968 bar:1969 bar:1970 bar:1971 bar:1972 bar:1973 bar:1974 bar:1975 bar:1976 bar:1977 bar:1978 bar:1979 bar:1980 text:1980 bar:1981 bar:1982 bar:1983 bar:1984 bar:1985 bar:1986 bar:1987 bar:1988 bar:1989 bar:1990 bar:1991 bar:1992 bar:1993 bar:1994 bar:1995 bar:1996 bar:1997 bar:1998 bar:1999 bar:2000 text:2000 bar:2001 bar:2002 bar:2003 bar:2004 bar:2005 bar:2006 bar:2007 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 409 bar:1800 from:0 till: 416 bar:1806 from:0 till: 512 bar:1821 from:0 till: 564 bar:1831 from:0 till: 662 bar:1836 from:0 till: 700 bar:1841 from:0 till: 729 bar:1846 from:0 till: 702 bar:1851 from:0 till: 620 bar:1856 from:0 till: 660 bar:1861 from:0 till: 840 bar:1866 from:0 till: 978 bar:1872 from:0 till: 997 bar:1876 from:0 till: 1107 bar:1881 from:0 till: 1062 bar:1886 from:0 till: 1155 bar:1891 from:0 till: 1250 bar:1896 from:0 till: 1258 bar:1901 from:0 till: 1352 bar:1906 from:0 till: 1470 bar:1911 from:0 till: 1715 bar:1921 from:0 till: 1714 bar:1926 from:0 till: 2102 bar:1931 from:0 till: 2211 bar:1936 from:0 till: 2153 bar:1946 from:0 till: 2013 bar:1954 from:0 till: 2020 bar:1962 from:0 till: 2008 bar:1968 from:0 till: 1977 bar:1975 from:0 till: 1790 bar:1982 from:0 till: 2051 bar:1990 from:0 till: 2599 bar:1999 from:0 till: 2896 bar:2006 from:0 till: 2708 bar:2007 from:0 till: 2674 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> <ref>Cassini hag [[EBSSA]]</ref> == Torgenn-lastez Sant-Roch== Trec'het eo bet al lec'h-mengleuziañ kozh en ur mirva gant Departamant an Norzh. <gallery> Restr:Fosse n° 1 - 3 des mines d'Azincourt.jpg Restr:Fosse n° 1 - 3 des mines d'Azincourt (30359).jpg Restr:Terril Saint Roch à Monchecourt en juin 04.jpg Restr:Champ de blé à Monchecourt.jpg </gallery> == Melestradurezh == == Tud == == Liammoù diavaez == == Dave ha notennoù== <references/> [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]] 7tkw4p56hlohty6z1xiu14674zqc9pt 0 114523 2194161 2067519 2026-06-29T19:22:51Z Dishual 612 /* Istor ar c'hoari */ 2194161 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Battlefield 1942''' zo ur c'hoari tenn a-stroll gant un aergelc'h [[Eil_Brezel-bed|Eil Brezel-bed]]. Batllefield 1942 eo ar c'hoari kentañ eus an heulienn [[Battlefield|Battlefield Serie]]. Embannet e oa bet evit ar wech kentañ d'an 20 a viz Here 2002. Krouet ez eo bet gant an embregerezh Digital Illusions CE hag embannet gant Electronics Arts pe EA Games. Hiziv an deiz e vez kavet an tu d'e bellgargañ digoust war al lec'hienn Origin. Lakaet ez eus bet ivez un ouzhpennadenn dezhañ evit c'hoari gant [[botoù]] en ur vezañ neuze e-unan penn. == Istor ar c'hoari == Ar c'hoari en deus un aergelc'h a [[Eil brezel-bed]] resis ar bloavezh 1942. Daou du a zo da choaz : * [[Kevredidi_an_Eil_Brezel-bed|ar Gevredidi]] gant [[Bro-Saoz]] hag ar [[stadunaniz]] . * * [[Ahel_Roma-Berlin-Tokyo|an Ahel]] gant [[Japan|Impalaeriezh Japan]], [[Trede_Reich|Alamagn an Trede Reich]]. == Aergelc'h ar c'hoari == Klasket ez eus bet gant saverien ar c'hoari da gaout ur c'hempouezh etre dudi ar c'hoari tenn met ivez istor an [[Eil_Brezel-bed|Eil Brezel-bed]]. kemet-mañ tra ma vize adal diaz ar c'hartennoù c'hoari hag a zo lec'hioù gwir bet emgann eno pe a-fed dafar hag armoù. Tachennoù emgann dre holl an [[Eil_Brezel-bed|Eil Brezel-bed]]: Brezel en Afrika an norzh * Battleaxe * Tobrouk * Gazala * [[Emgann_El_Alamein|El Alamein]] Brezel er meurvor Habask * Wake * [[Emgann_Midway|Midway]] * [[Emgann_Guadalcanal|Guadalcanal]] * Iwo Jima Brezel e reter Europa * [[Emgann_Stalingrad|Stalingrad]] * Koursk * Karkhov * [[Berlin#Emgann_Berlin|Berlin]] Brezel e kornôg Europa * [[Omaha_Beach|Omaha Beach]] * Brezel an harzoù * Market Garden * Emgann an Ardennes == Tro-dro ar c'hoari == [[File:Ak5CF render.jpg|thumb|upright 0.9|Armoù [[AK5]] sevenet er mod ''Battlefield 1942'' Silent Heroes]] Kalz degasoù gant ar c'hoarierien a zo bet da '''Battlefield 1942''': kartennoù-nevez, kartennoù adsavet, armoù pe harozed evel [[Saburo_Sakai|Saburo Sakai]] ar blenier kirri-nij japanaat pe c'hoazh [[Hans Ulrich Rudel]] ar blenier kirri-nij Alaman. Gant ar meziant Battlecraft hag a zo roet gant ar c'hoari ha tra ma vezer barrek a-walc'h e vez tu da sevel kartennoù, dilhadoù, armoù. Lod c'hoarierien o d'eus bet savet ouzhpennadurioù ledan anezho o vont betek adstummañ ar c'hoari en e fezh evel Forgotten Hope, Battlefield 1914-1918, Desert Combat... == Ouzhpennadurioù == Ouzhpennadurioù a zo bet d'ar c'hoari '''Battlefield 1942''' gant EA Games: * [[Battlefield 1942 : Kampagn Italia]] * [[Battlefield 1942 : Armoù-kuzh]] == Liammoù diavaez== * Lec'hienn ofisiel [http://www.battlefield.com/battlefield-1942 Battlefield-1942] * Filmig digoradur ar c'hoari [http://www.youtube.com/watch?v=Tb8PQXPOkCc Battlefield 1942 ] * Filmig o kinnig ar c'hoari [http://www.youtube.com/watch?v=9qsxzRyrZ6E Battlefield 1942] [[Rummad:C'hoarioù video]] [[Rummad:Heuliadoù c'hoarioù video]] [[Rummad:C'hoarioù video 2002]] [[Rummad:Heuliad c'hoarioù video Battlefield]] [[Rummad:C'hoarioù video e-pad an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:C'hoarioù video Electronic Arts]] [[Rummad:First-person shooter]] [[Rummad:C'hoarioù video liesc'hoarier]] jr8kih9p6pirqclse1i1ytpq4bzfimx 2194162 2194161 2026-06-29T19:24:18Z Dishual 612 /* Aergelc'h ar c'hoari */ 2194162 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Battlefield 1942''' zo ur c'hoari tenn a-stroll gant un aergelc'h [[Eil_Brezel-bed|Eil Brezel-bed]]. Batllefield 1942 eo ar c'hoari kentañ eus an heulienn [[Battlefield|Battlefield Serie]]. Embannet e oa bet evit ar wech kentañ d'an 20 a viz Here 2002. Krouet ez eo bet gant an embregerezh Digital Illusions CE hag embannet gant Electronics Arts pe EA Games. Hiziv an deiz e vez kavet an tu d'e bellgargañ digoust war al lec'hienn Origin. Lakaet ez eus bet ivez un ouzhpennadenn dezhañ evit c'hoari gant [[botoù]] en ur vezañ neuze e-unan penn. == Istor ar c'hoari == Ar c'hoari en deus un aergelc'h a [[Eil brezel-bed]] resis ar bloavezh 1942. Daou du a zo da choaz : * [[Kevredidi_an_Eil_Brezel-bed|ar Gevredidi]] gant [[Bro-Saoz]] hag ar [[stadunaniz]] . * * [[Ahel_Roma-Berlin-Tokyo|an Ahel]] gant [[Japan|Impalaeriezh Japan]], [[Trede_Reich|Alamagn an Trede Reich]]. == Aergelc'h ar c'hoari == Klasket ez eus bet gant saverien ar c'hoari da gaout ur c'hempouezh etre dudi ar c'hoari tenn met ivez istor an [[Eil_Brezel-bed|Eil Brezel-bed]]. kemet-mañ tra ma vize adal diaz ar c'hartennoù c'hoari hag a zo lec'hioù gwir bet emgann eno pe a-fed dafar hag armoù. Tachennoù emgann dre holl [[Aerva|aervaoù]] an [[Eil Brezel-bed]]: Brezel en Afrika an norzh * Battleaxe * Tobrouk * Gazala * [[Emgann El Alamein|El Alamein]] [[Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|Brezel er meurvor Habask]] * Wake * [[Emgann_Midway|Midway]] * [[Emgann_Guadalcanal|Guadalcanal]] * [[Emgann Iwo Jima|Iwo Jima]] Brezel e reter Europa * [[Emgann_Stalingrad|Stalingrad]] * [[Emgann Koursk|Koursk]] * Karkhov * [[Emgann Berlin|Berlin]] Brezel e kornôg Europa * [[Omaha_Beach|Omaha Beach]] * Brezel an harzoù * [[Oberiadur-brezel Market Garden|Market Garden]] * Emgann an Ardennes == Tro-dro ar c'hoari == [[File:Ak5CF render.jpg|thumb|upright 0.9|Armoù [[AK5]] sevenet er mod ''Battlefield 1942'' Silent Heroes]] Kalz degasoù gant ar c'hoarierien a zo bet da '''Battlefield 1942''': kartennoù-nevez, kartennoù adsavet, armoù pe harozed evel [[Saburo_Sakai|Saburo Sakai]] ar blenier kirri-nij japanaat pe c'hoazh [[Hans Ulrich Rudel]] ar blenier kirri-nij Alaman. Gant ar meziant Battlecraft hag a zo roet gant ar c'hoari ha tra ma vezer barrek a-walc'h e vez tu da sevel kartennoù, dilhadoù, armoù. Lod c'hoarierien o d'eus bet savet ouzhpennadurioù ledan anezho o vont betek adstummañ ar c'hoari en e fezh evel Forgotten Hope, Battlefield 1914-1918, Desert Combat... == Ouzhpennadurioù == Ouzhpennadurioù a zo bet d'ar c'hoari '''Battlefield 1942''' gant EA Games: * [[Battlefield 1942 : Kampagn Italia]] * [[Battlefield 1942 : Armoù-kuzh]] == Liammoù diavaez== * Lec'hienn ofisiel [http://www.battlefield.com/battlefield-1942 Battlefield-1942] * Filmig digoradur ar c'hoari [http://www.youtube.com/watch?v=Tb8PQXPOkCc Battlefield 1942 ] * Filmig o kinnig ar c'hoari [http://www.youtube.com/watch?v=9qsxzRyrZ6E Battlefield 1942] [[Rummad:C'hoarioù video]] [[Rummad:Heuliadoù c'hoarioù video]] [[Rummad:C'hoarioù video 2002]] [[Rummad:Heuliad c'hoarioù video Battlefield]] [[Rummad:C'hoarioù video e-pad an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:C'hoarioù video Electronic Arts]] [[Rummad:First-person shooter]] [[Rummad:C'hoarioù video liesc'hoarier]] rohvim1a3ch12t0kcl8gpctyhwrwsai 0 122376 2194163 2194130 2026-06-29T19:24:58Z Dishual 612 2194163 wikitext text/x-wiki {|class="infobox" style="font-size:90%;" |- !colspan="2" style="background-image:linear-gradient(to right, #405320, #c5c5f0); color:#dbd9f8;"|<div style="float:right; padding:5px;">[[Restr:P WWII.png|64px]]</div> <span style="font-size:1.5em;">Oberiadur brezel<br>''Barbarossa''</span> |-bgcolor="#dbd9f8" !colspan="2"|<small>Tamm eus [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)]]</small> |-align="center" |colspan="2"|[[Restr:Operation Barbarossa.png|260px]]<br>Tres diazez ''Unternehmen Barbarossa''<hr> |- |'''Deiziad'''||[[22 Even]] - [[5 Kerzu]] [[1941]] |- |'''Lec'h'''||[[Europa ar Reter]]<br>[[Europa an Norzh]] |- |'''Disoc'h'''||Koll strategiel an [[Ahel]]<br>Kolloù ramzel en [[URSS]] |-bgcolor="#dbd9f8" !colspan="2"|Emgannerien |- |An '''Ahel:'''<br>[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Trede Reich]]<br>[[Restr:Flag_of_Romania.svg|24px]] [[Roumania]] <br>[[Restr:Flag_of_Italy_(1861-1946).svg|24px]] [[Rouantelezh Italia (1861-1946)|Italia]] <br>[[Restr:Flag_of_Hungary_(1920%E2%80%931946).svg|24px]] [[Hungaria]] <br> [[Restr:Flag_of_First_Slovak_Republic_1939-1945.svg |24px]] [[Slovakia]] <br> [[Restr:Flag_of_Finland.svg|24px]] [[Finland]]<br> [[Restr:Flag_of_Bulgaria.svg|24px]] [[Bulgaria]] |[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[URSS]] |-bgcolor="#dbd9f8" !colspan="2"|Pennoù-brezel |-valign="top" |[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Adolf Hitler]] <br>[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Walther von Brauchitsch|von Brauchitsch]]<br>[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Franz Halder|Halder]]<br>[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Fedor von Bock|von Bock]] <br>[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Wilhelm Ritter von Leeb|von Leeb]]<br>[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Gerd von Rundstedt|von Rundstedt]]<br> [[Restr:Flag_of_Finland.svg|24px]] [[Carl Gustaf Emil Mannerheim|Mannerheim]] |[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Jozef Stalin]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Georgy Zhukov|Zhukov]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Aleksandr Vasilyevskiy|Vasilyevskiy]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Semyon Budyonny|Budyonny]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Kliment Vorochilov|Vorochilov]]<br> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Semyon Timochenko|Timochenko]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Markian Popov|Popov]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Fyodor Kouznetsov|Kouznetsov]]<br> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Dmitry Pavlov|Pavlov]]<br> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Ivan Tyoulenev|Tyoulenev]]<br> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Mikhail Kirponos|Kirponos]] |-bgcolor="#dbd9f8" !colspan="2"|Niver a emgannerien |- |[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]]<br>3,8 milion soudard<br>3 350 tank<br>2 770 nijerez<br>7 200 pezh-kanol |[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]]<br>2,6–2,9 million soudard<br>11 000 tank<br>7 133-9 100 nijerez |-bgcolor="#dbd9f8" !colspan="2"|Gouzañvidi |- |[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]]<br>'''Marv''' : 167 647<br><br>'''Gloazet''' : 600 584<br>'''Kollet''' : 34 527 |[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]]<br>566 852 (emgann)<br>235 339 (diemgann)<br>1 336 147 (hollad)<br>2 335 482 |- |colspan="2"|<hr> |-align="center" |colspan="2"|[[Restr:Bundesarchiv Bild 101I-274-0498-15, Russland, Soldat mit MG 34 Recolored.jpg|260px]]<br>Ur soudard alaman gant un [[Maschinengewehr 34|MG34]] |} '''Oberiadur-brezel Barbarossa''' ([[alamaneg]]: ''Unternehmen Barbarossa'') a oa un anv-kod, roet adal anv an impalaer [[Friedrich Iañ Barbarossa]], evit aloubadeg [[Unvaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel|URSS]] gant Lu an [[Trede Reich]] hag e gevredidi e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] hag a voe krog d'an [[22 a viz Even]] [[1941]] hag a echuas d'ar [[5 a viz Kerzu]] [[1941]] (5 miz, 1 sizhun ha 6 devezh). D'an [[23 a viz Eost]] [[1939]], [[Alamagn]] an [[Trede Reich]] hag URSS a sinas ur feur-emglev enep-tagañ hag a ranne [[Europa ar Reter]] etrezo. Souezhet-bras e voe ar broioù [[europa]]t.<br> Koulskoude, d'an [[21 a viz Gouhere]] [[1940]], nebeut evit ur bloavezh war-lerc'h, [[Adolf Hitler|Hitler]] a c'houlennas gant pennoù-bras al lu alaman ma pledje gant ur steuñv a-benn aloubiñ an Unvaniezh soviedel. Fizius an tamm anezhañ, Hitler a roas lañs d'an oberiadur brezel ''Barbarossa'' d'an 22 a viz Even 1941, ur bloavezh dres goude sinadur an arsav-brezel etre [[Bro-C'hall]] hag an Trede Reich. Digoret e voe neuze un talbenn e reter Europa, a droas neuze d'un dachenn emgann veur war douar en Europa ha d'ur vammenn bouezus da geñver trec'h pe koll ar brezel evit an Trede Reich. Emgannoù gwadusañ ha pouezusañ an Eil Brezel-bed war zouar a c'hoarvezs eno. [[Kenemglevioù Geneva]] ne voent ket asentet gant an daou du tra ma vije evit ar brizonidi brezel pe da geñver an drevourien. Ur brezel-distruj kevan a voe renet eno. Etre 1941 ha [[1945]], 80% eus kolloù soudard ar [[Wehrmacht]] a c'hoarvezas war an talbenn soviedel. An oberiadur-brezel Barbarossa zo bet an aloubadeg vrasañ en istor mab-den e-keñver an niver a soudarded emouestlet hag ar c'holloù-denel : tostik-tost da 4 milion a soudarded eus an [[Ahel]] o deus taget URSS. Ouzhpenn d'ar soudarded-se e oa bet implijet 600 000 [[karbed]] ha 600 000 [[marc'h]]. Ar Wehrmacht a oa kalz kreñvoc'h e penn-kentañ an oberiadur brezel da geñver an niver a soudarded (2 evit 1 da nebeutañ), koulz da geñver an dafar. Aozet e oa kalz gwelloc'h, ar pennoù a oa arbennikaet hag ouzhpenn-se e oa kalz uheloc'h e live strategiezh d'an nebeutañ betek [[Emgann Koursk]], an emgann meur e miz Gouhere [[1943]]. Evel-just, dre ma oa an Alamaned an dagerien e voe tu dezho da implijout ar souezh. Ur c'hemm bras e voe an dagadenn-se e-kerzh an Eil Brezel-bed ; betek-henn e oa diazezet a-grenn war tachenn [[Europa ar C'hornôg]] met adal ar frapad-se ez eas war-du ar bed a-bezh. Goude ar stroñs diazez, pa gomprenas ar soudarded hag an drevourien ne oa ket un dieubidigezh eus 20 vloaz a [[Komunouriezh|gomunouriezh]] hollveliek hogen un dalc'hidigezh gant un ideologiezh varvus all e krogas ul lañs brogarour rusian kreñv ; [[Jozef Stalin]] a implijas al lañs-se evit saveteiñ e ren hag ar vro war ar memes tro. En ur leuskel d'an « ''Untermenschen'' » (an <q>is-tud</q>) ar choaz nemetañ etre ar marv hag ar [[sklaverezh]], an [[naziegezh]] a voe mammenn lañs ar vrogarouriezh er vro ha hini broadelouriezh ar [[stalinouriezh]].<br> Ouzhpenn da-se, obererezhioù gwadus hag euzhus an [[SS]] hag an [[Einsatzgruppen]] a lazhadegas ur milion a [[yuzevien]] hag ur milion all (da nebeutañ) a drevourien eus URSS a roas ar c'hoant da drec'hiñ an Trede Reich d'ar bobloù ezel da URSS. Evel e [[1914]], e penn-kentañ ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]], Alamagn a oa gant ar soñj trec'hiñ buan : steuñv an oberiadur brezel Barbarossa a istime e vije ezhomm eus 4 miz nemetken a-benn riñsañ an nerzhioù milourel soviedel. An oberiadur brezel a badas eus miz Even betek miz Du 1941, met ne echus da vat nemet goude an oberenn alaman ''Unternehmen Taifun'' ("Oberenn Tifon") etre Here 1941 ha Genver-C'hwevrer [[1942]], pa voe talet an nerzhioù alaman en [[Emgann Moskov]]. Gant an darvoud-se e voe echuet kentañ pazenn ar brezel war an talbenn rusian. == Emdroadur politikel ha diplomatek == En nevezamzer 1941, an emdroadur a oa diouzh tu an Ahel. Bro-C'hall a oa bet trec'het e-doug un nebeud sizhunvezioù, Korfad-kas ar [[Rouantelezh-Unanet]] a oa bet riñset, ul lodenn vras eus Europa a oa dalc'het gant an [[Trede Reich]]. Er reter, Hitler en devoa staliet renoù kevredet dre asant pe dre redi : [[Hungaria]] ([[Miklós Horthy]]), [[Roumania]] ([[Ion Antonescu]]), [[Bulgaria]] (Tsar [[Boris III]]), [[Slovakia]] ([[Jozef Tiso]]). Ne oa nemet ar Rouantelezh-Unanet gant [[Winston Churchill]] en he fenn hag a gendalc'he ar stourm a-enep ar Reich, dre vezañ un enezenn hag un [[impalaeriezh]]. Koulskoude ne oa ket ur riskl milourel war an douar bras. E 1941, Hitler a ouie anat e oa risklus tagañ an Unvaniezh soviedel, met gouzout a rae kement all edo dizurzhiet a-grenn ha gwanaet-don al [[Lu Ruz]] goude [[spurjoù meur Stalin]] a lazhadegas un darn eus an ofiserien a-renk uhel pe etre ha mailhed war arz ar brezel. Ar [[SUA|Stadoù-Unanet]] a oa brasoc'h-brasañ o youl da sikour ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]] (hag e rejont a-raok sinadur al ''[[Lend-Lease]]'' d'an [[11 a viz Ebrel]] 1941) met rediet e voent da chom neptu dre [[lezennoù neptuegezh 1930]].<br>Ouzhpenn da-se pell edo SUA diouzh ar brezel hag ar bobl amerikan ne felle dezhi kemer perzh en ur brezel drastus all ; lod Amerikaned a oa bamet da vat gant Alamagn an Trede Reich, evel re an [[Amerikadeutscher Bund]]) (ul lod eus ar bobl a zo a orin alaman pe [[italia]]n), ha kreñv e oa ar santimant enep-komunour. Didrec'het betek-henn e oa ar Wehrmacht, a veze gwelet evel al lu gwellañ e 1941. Mat-re e oa an aergelc'h, ha broudet e voe Hitler da reiñ lañs d'ar programm bet embannet en e levr [[Mein Kampf]] e [[1925]] : * stourm a-enep ar gomunouriezh ; * trevadenniñ tiriadoù bevañs (alamaneg : ''Lebensraum'') ; * stourm a-enep an ''Untermenschen''. == Miz Even 1941 == Pa voe boulc'het ''Barbarossa'' e seblante anat d'ar pennoù soviedel (kannad URSS e [[Berlin]], ministr an Aferioù estren) ne oa ket ar brezel ur c'hoant savet uhel er gannaded alaman. Koulz [[Joachim von Ribbentrop]] ha [[Friedrich-Werner von der Schulenburg]] a seblante chalet o vezañ karget da zisklêriañ bezañ rediet, dre an degouezh bet krouet dre oberoù politikel Soviediz hag an difennoù bet savet ganto a-hed an harzoù hag a lakae ar Reich en arvar, da dagañ da gentañ – disklêriañ ar brezel da Soviediz ne lavarent ket avat.<br>Kannad ar Reich e [[Moskov]] a rankas reiñ d'e geneil soviedel, [[Viatcheslav Molotov]], da 4 eur mintin nebeut goude ma voe kroget an oberiadur Barbarossa, un dezrevell spis eus torridigezhioù niverus Soviediz (gwir pe ijinet) e-keñver [[Emglev alaman-ha-soviedel|feur-emglev 1939]]. <gallery mode="packed" heights="350px" style="margin-top:15px; font-size:0.9em;"> Europe before Operation Barbarossa, 1941 (in German).png|Emdroadur geopolitikel Europa e deroù an oberiadur Barbarossa.<br><span style="background-color:#5b5b5b; color:#5b5b5b;">'''MMM'''</span>&nbsp;Tiriadoù an III{{de}} Reich, e harperien, ar re a oa dalc'het Greater Germanic Reich.png|An diaz evit krouiñ ar ''[[Großgermanisches Reich]]'' ("Reich Meur Alaman") e oa ''Barbarossa''.<br>Aloubiñ an tiriad, lonkañ ar poblañsoù gwelet evel [[Arian]]ed, lakaat da sklav pe diouennañ ar re all ha goude-se trevadenniñ ar vro gant Alamaned <q>a ouenn</q> </gallery> == Digoradur talbenn pouezusañ an Eil Brezel-bed == [[Restr:22june1941.jpg|thumb|22 a viz Even 1941 : troadegiezh an III^de Reich o tremen an harzoù da URSS]] En ur ziklêriañ brezel da URSS, an Trede Reich a zigoras un talbenn nevez hag a lonkas muioc'h-mui a nerzh dezhañ betek bezañ lec'h diazez ar strivoù brezel a-fed denel pe dafar. Engouestlet en ur brezel kevan gant URSS, greanterezh milourel Alamagn a voe rediet da vrasaat betek penn-kentañ ar bloaz 1945. Ar Reich a implijas 35% eus e arc'hant e 1940, betek 65% e [[1944]], evit ar mizoù milourel. Ar Reich, kentañ nerzh greantel ar c'hevandir, a boste darn eus e nerzh ekonomikel war ar broduadur brezel, ha rediet e voe da gorvoiñ an holl nerzhioù greantel, ekonomikel, denel en Europa dalc'het (daou vilion a brizonidi c'hall korvoet en Alamagn) evit talañ ouzh ar c'holloù ramzel war Talbenn ar Reter. Adalek penn-kentañ oberiadur brezel Barbarossa betek fin ar brezel, e Mae 1945, ar Wehrmacht a implijas darn eus e zanvezioù a-fed soudarded pe dafar war Talbenn ar Reter. Dic'hallus e voe adalek ar goañv 1942-1943 (koll [[Emgann Stalingrad]]), da adpakañ al lusk tag, pe war tachennoù bihanoc'h-bihanañ an talbenn. E-pad ar pevar bloavezh ma padas ar brezel etre an Trede Reich ha Soviediz e veze dalc'hmat ur geidenn a 9 milion a soudarded engouestlet war Talbenn ar Reter. Da 80% eus hollad kolloù ar brezel a-bezh en Europa eus 1940 betek 1945 e sav sammad ar c'holloù milourel evit an Trede Reich e-pad brezel ar Reter. Talbenn ar Reter e voe mammenn brasañ koll an Eil Brezel-bed kalz a-raok [[Aloubadeg Normandi|dilestradeg ar Gevredidi e Frañs]]. Zoken goude an dilestradeg e [[Normandi]] e miz Even 1944 e voe implijet ha kollet soudarded Alamagn er Reter. Pa geñverier kolloù ar Wehrmacht war talbenn ar Reter ha hini ar C'hornôg adalek miz Even 1944 e weler anat ez int kalz uheloc'h war an talbenn rusian, mzokenemes goude an dilestradeg. Etre ar 1añ a viz Gouhere betek an [[31 a viz Kerzu]] 1944, e-doug 5 miz, mare argadenn veur Soviediz war ar [[strollad lu kreiz]], an Alamaned a gollas 200 000 soudard bep miz ha tost da 4 000 [[Hiwi]], skoazellerien d'al lu alaman a orin estren (Rusianed dreist-holl). Er C'hornôg, e-doug ar memes koulz amzer, goude an dilestradeg e Normandi, keidenn ar c'holloù alaman a savas da 8 000 soudard bep miz – un hollad a 1 evit 25. == Brezel ar propaganda == War Talbenn ar Reter e voe lakaet ar muiañ a nerzh a-fed [[propaganda]] gant an daou du engouestlet. <gallery mode="packed" heights="220px" style="margin-top:15px; font-size:0.9em;"> Do not shed your blod for Stalin.PNG|"''Na roit ket ho kwad da Stalin ! Skampet eo dija da Samara ! E vab a zo daskroret dija ! Ma vez mab Stalin o saveteiñ e groc'hen, neuze n'oc'h ket rediet da aberzhiñ !''"<br>Trakt alaman stlapet d'an drevourien pa dremenont dre gêriadennoù </gallery> <gallery mode="packed" heights="220px" style="margin-top:15px; font-size:0.9em;"> Tsarstvo kanchukiv.jpg|Propaganda soviedel e [[Polonia]], d'ar mare-se ma oa kevret Sovidiz ha nazied evit dieubiñ Poloniz <q>eus ar yuzevien hag ar gilstourmerien</q> Germans in the Ost.jpg|Maouez [[Ukraina|ukrainian]] difennet gant ur soudard alaman Ussr0460.jpg|Partizaned rusian o stourm Bundesarchiv Bild 101I-187-0203-23, Russland, PK-Soldat auf Motorrad.jpg|Un ezel d'ur ''[[Propagandakompanie]]'' poltredet gant trevourien DoloiBolshevism.jpg|<q>Lazhet gant ar gomunouriezh</q><br>Propaganda evit an tiriadoù soviedel aloubet Bundesarchiv Bild 101I-137-1034-02A, Russland, Zivilisten vor Propagandaplakat.jpg|Soviediz o lenn propaganda<br>Skritelloù a-seurt-se a veze peget feur ma fiñve al lu alaman Bundesarchiv Bild 169-0335, Russland, PK-Filmberichter.jpg|Ur filmer brezel ''(Filmberichter)'' eus ur Propagandakompanie Бязлітасна знішчым захопнікаў!.jpg|Skritell soviedel<br>enep-nazi RIAN archive 844 A soldier going to throw a grenade.jpg|Ur soudard soviedel o vannañ ur c'hreunadenn </gallery> An Alamaned o devoa dija labouret-don ar poblañsoù en Trede Reich evit ma vefent tommet mat d'un argadenn enep-komunour. Adkemeret o devoa nemetken ar propaganda sevenet betek 1939 met lakaet a-gostez pa oa bet sinet ar feur-emglev gant URSS. Skritelloù, traktoù da vezañ bannet gant an troadegiezh pe gant ar c'hirri-nij, kemennadennoù dre [[skingomz]], holl zoareoù ar propaganda modern a oa bet prientet a-raok oberiadur brezel Barbarossa. Ar Rusianed ne oant ket prest tamm ebet, na d'ur brezel gwir, na muioc'h c'hoazh d'ur brezel propaganda ken kreñv hag arbennik evit na oa hini an Alamaned. == Levrlennadur == * {{en}} Lee Baker (2013). ''The Second World War on the Eastern Front''. Routledge {{ISBN|978-1317865049}} * {{en}} [[Omer Bartov]] (2001). ''The Eastern Front, 1941–45: German Troops and the Barbarisation of Warfare''. London : Palgrave Macmillan {{ISBN|978-0-333-94944-3}} * {{en}} [[Antony Beevor]] (2012). ''The Second World War''. New York : Back Bay Books {{ISBN|978-0-316-02374-0}} * {{en}} Hugh Trevor-Roper. ''Hitler's war directives. 1939-1945''. New York : Holt, Rinehart and Winston,‎ 1965 (OCLC 12723697) * {{en}} Dmitri Volkogonov. ''Stalin : triumph and tragedy'', New York : Grove Weidenfeld,‎ 1996 {{ISBN|0802111653}} * {{fr}} Ingrao, Christian.''Croire et détruire. Les intellectuels dans la machine de guerre SS''. Paris : Fayard,, 2010 {{ISBN|978-2213655505}} * {{fr}} Lopez, Jean & Otkhmezuri, Lasha. ''Barbarossa 1941 – La guerre absolue''. Paris : Passés/Composés, 2022 {{ISBN|979-10-404-0087-5}} == Hêrezh er sevenadur == === Romantoù === * [[Sven Hassel]], [[De fordømtes legion]] "Lejion ar re zaonet" (1953). * Sven Hassel, [[Kommissæren]] "Ar c'homiser" (1985), mare hañv 1941 === C'hoarioù-video === * ''Operation Barbarossa - The Struggle for Russia'' embannerien Matrix Games ha Binary Evolution Studios, 2010 * ''[[Il 2 Sturmovik : Operation Barbarossa]]'', ouzhpennadur d'ar c'hoari [[Il 2 Sturmovik]], embanner [[Ubisoft]], 2007 * ''Combat Mission 2 : Barbarossa to Berlin'', embanner Fury Software ha Focus, 18 a viz Here 2002 * ''Blitzkrieg: Mission Barbarossa'', ouzhpennadur d'ar c'hoari [[Blitzkrieg]], embanner Active Gaming, 1añ a viz Gwengolo 2005 * ''[[Company of Heroes 2]]'', embannerien Relic Entertainment ha [[Sega]], 25 a viz Even 2013 * ''Karma : Operation Barbarossa'', embanner DragonFly {{DEFAULTSORT:Barbarossa}} [[Rummad:Emgannoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Talbenn ar Reter]] pdtp779514g91vqdrvwansssb9ekmbl 0 125241 2194147 1713240 2026-06-29T16:38:54Z Couiros22 27307 2194147 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Motacilla tschutschensis''}} {{Taxobox Loen|''Motacilla<br>tschutschensis''|Eastern Yellow Wagtail (Motacilla tschutschensis tschutschensis), Kamchatka, Russia 14.jpg|statud=LC}} {{Taxobox Phylum|Chordata}} {{Taxobox Classis|Aves}} {{Taxobox Ordo|Passeriformes}} {{Taxobox Familia|Motacillidae}} {{Taxobox Genus|Motacilla}} {{Taxobox Anv skiantel|Motacilla tschutschensis|[[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], [[1789]]}} {{Taxobox Echu}} '''''Motacilla tschutschensis'''''<ref>N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.</ref> a zo ur [[spesad]] [[golvaneg]]ed eus ar [[kerentiad|c'herentiad]] [[Motacillidae]]. ==Doareoù pennañ== [[File:Eastern Yellow Wagtail - Taiwan S4E8841 (16378636134).jpg|315px|kleiz|thumb|''Motacilla tschutschensis'', luc'hskeudennet e [[Taiwan]].]] ==Boued== Bevañ a ra diwar [[amprevaned]]. ==Annez hag isspesadoù== Ar spesad a gaver an tri [[isspesad]] anezhañ<ref>{{en}} [http://www.worldbirdnames.org/bow/waxbills/ Roadennoù ''IOC World Bird List'' diwar-benn ''Motacilla tschutschensis''.]</ref> : * ''Motacilla tschutschensis macronyx'', e kreisteiz-kreiz [[Siberia]], biz [[Mongolia]] ha biz [[Sina]], * ''M. t. taivana'', e gevred Siberia, [[Sac'halin]] ha hanternoz [[Japan]], * ''M. t. tschutschensis'', eus kreisteiz Siberia, hanternoz [[Mongolia]], reter [[Kazakstan]] ha gwalarn Sina da [[biz|viz]] Siberia ha gwalarn [[Norzhamerika]]. ==Liammoù diavaez== {{Commonscat|Motacilla tschutschensis}} ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Evned Alaska]] [[Rummad:Evned Azia an Norzh]] [[Rummad:Motacillidae]] 311ykwve33zgtr19vbjhnoo5pk0yxtx 0 132280 2194151 2194131 2026-06-29T18:33:16Z Dishual 612 2194151 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infoboest Brezelioù |brezel=Talbenn ar Reter |tammeus=[[Eil Brezel-bed]] |skeudenn=[[Restr:EasternFrontWWIIcolage.png|centre|300px]] |titl=A-gleiz da zehoù: Soviet [[Ilyushin Il-2|Il-2]] karr-nij tagañ war-zu <br> an douar en oabl Berlin;<br> Tankoù alaman [[Panzerkampfwagen VI Tiger|Tigr I]] e-pad [[Emgann Koursk]];<br> Kirri-nij brezel Alaman [[Junkers Ju 87|Stuka]] war Talbenn ar Reter, goañv 1943–1944;<br> Lazhadeg yuzevien gant soudarded nazi an [[Einsatzgruppen]] en Ukraina;<br> [[Wilhelm Keitel]] o sinañ [[Akta kodianañ an Trede Reich]];<br> Soudarded soviedat e-pad [[Emgann Stalingrad]]. |deiziad= [[22 a viz Even]] [[1941]] - [[9 a viz Mae]] [[1945]]<br /> (3 bloaz, 10 miz, 2 sizhun ha 3 devezh) |lec'h= [[Europa ar Reter]] <br /> [[Europa an Norzh]]<br /> [[Europa ar C'hreiz|Europa Kreiz]]<br /> [[Balkanioù]] |casus= |tiriad= |disoc'h=Kollet gant [[Trede Reich]], fin ar renad,<br> marv [[Adolf Hitler]]. Trec'h koustus an URSS. |emganner1=An '''Ahel:'''<br />[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Trede Reich]]<br />[[Restr:Flag_of_Romania.svg|24px]] [[Roumania]] betek 1944<br />[[Restr:Flag_of_Italy_(1861-1946).svg|24px]] [[Rouantelezh Italia (1861-1946)|Italia]] betek 1943<br />[[Restr:Flag_of_Hungary_(1920%E2%80%931946).svg|24px]] [[Hungaria]] <br /> [[Restr:Flag_of_First_Slovak_Republic_1939-1945.svg |24px]] [[Slovakia]] <br /> [[Restr:Flag_of_Finland.svg|24px]] [[Finland]] betek 1944 <br /> [[Restr:Flag_of_Bulgaria.svg|24px]] [[Bulgaria]] betek 1944 |emganner2=[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]][[URSS]] <br /> [[Restr:Flag_of_Poland.svg|24px]][[Polonia]] |jeneral1=[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]][[Adolf Hitler]] <br />[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Walther von Brauchitsch]]<br />[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Franz Halder]]<br />[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Fedor von Bock]] <br />[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Wilhelm Ritter von Leeb]]<br />[[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] [[Gerd von Rundstedt]]<br /> [[Restr:Flag_of_Finland.svg|24px]] [[Carl Gustaf Emil Mannerheim|Gustaf Mannerheim]] |jeneral2=[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Jozef Stalin]]<br />[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Georgy Zhukov]]<br />[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Aleksandr Vasilyevskiy]]<br />[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Semyon Budyonny]]<br /> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Kliment Vorochilov]]<br /> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Semyon Timoshenko]]<br /> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]][[Markian Popov]]<br />[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Fyodor Kuznetsov]]<br /> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]][[Dmitry Pavlov]]<br /> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] [[Ivan Tyulenev]]<br /> [[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]][[Mikhail Kirponos]] |nerzh1= [[Restr:Flag_of_German_Reich_(1935%E2%80%931945).svg|24px]] 3,8 million soudard<br /> 3350 tank<br /> 2770 karr-nij<br /> 7200 pezh-kanol |nerzh2=[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|24px]] 2,6–2,9 million soudard<br /> 11 000 tank<br /> 7133-9100 karrn-nij brezel |Tud marvet1= 5 078 000 marvet<br> 637 000 den prizoniet marvet<br> 4 264 497–4 530 818 prizoniet |Tud marvet2= 8 719 000 – 10 000 000 den marvet en emgannioù<br> 4 139 000–5 780 000 prizoniet<br> 2 250 000–3 300 000 prizoniet marvet }} '''Talbenn ar Reter''' a reer eus ul lodenn eus an [[Eil Brezel-bed]], etre [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo|nerzhioù an Ahel]] harpet gant [[Finland]] a-enep an [[Unvaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel|URSS]], harpet gant Polonia ha kevredidi all e Norzh, Su, Kreiz ha Reter Europa etre an 22 a viz Even 1941 hag an 9 a viz Mae 1945. Meur a anv a zo bet roet d'al lodenn-se eus an Eil Brezel-bed, '''Brezel meur brogarour''' e tu an URSS ha Rusia a-vremañ ([[rusianeg]]: ''Великая Отечественная Война'', ''Velikaya Otechestvennaya Voyna'') ; e tu Alamagn e vez graet anezhi "Talbenn ar Reter" ([[alamaneg]]: ''die Ostfront''), '''Kampagn ar Reter''' (''der Ostfeldzug'') pe '''Kampagn Rusia''' (''der Rußlandfeldzug''); gant tuioù all engouestlet er brezek, c'hoazh, e reer anv eus ar '''Brezel Alaman-Soviedel'''. An emgannoù war Talbenn ar Reter a oa bet ar re vrasañ en istor Mab-Den. Bez e oant bet emgannoù feuls, feulsoc'h evit an holl re all betek neuze, distrujoù spontus, deportadurioù ramzel, kolloù buhez uhel spontus dre an emgannoù, an [[naonegezh]], kleñvedoù ha lazhadegoù. The Eastern Front, as the site of nearly all extermination camps, death marches, ghettos, and the majority of pogroms, was central to the Holocaust. Talbenn ar Reter, dre ma oa bet al lec'h ma voe an darn vrasañ eus ar c'hampoù diouennañ, baleadennoù ar marv, ghettoioù, darn eus ar pogromoù, a oa un dachenn e-kreiz an [[Holokost]]. Diwar un hollad a 70 milion a dud marvet e-pad an Eil Brezel-bed, e-tro 30 milion anezho, kalz anezho trevourien, a oa bet lazhet war dachenn Talbenn ar Reter. Talbenn ar Reter a oa bet an dachenn devoudus evit al lodenn eus ar brezel a c'hoarvezas en Europa ; evit darn eus an istorourien e voe an abeg pennañ da faezhidigezh an [[Trede Reich]]. Diskoulm ar stourm war Talbenn ar Reter a voe fin an Trede Reich, rannadur Alamagn e daou damm e-pad tost un hanter kantved ha kresk galloud an URSS evel nerzh bedel milourel ha greantel. An daou enebour pennañ war an dachenn e oa bet an Alamagn Nazi hag [[Unvaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel]], pep hini anezho a oa harpet gant kevredidi a youl-vat pe rediet. Ar [[Rouantelezh-Unanet]] hag ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] ne oant ket bet engouestlet en emgannoù met harpet o devoa tu an URSS dre pourvezadurioù milourel ha trevour. [[Lend-Lease]] a voe graet eus an harp dafarel-se. An oberiadurioù brezel German-Finland dre an harzoù norzh ha reter Finland-URSS hag er [[Oblast Mourmansk|rannvro Mourmansk]] a vez lakaet da dalvezout evel ul lodenn d'ar brezel war Talbenn ar Reter. Ouzhpenn-se [[Brezel Kendalc'h|Brezel kendalc'hus Soviet–Finland]] a vez lakaet, met raloc'h, da vezañ ul lodenn en norzh d'an hollad Talbenn ar Reter. == Kenarroud == * ''Gwelet [[Emglev alaman-ha-soviedel]]'' [[Restr:Bundesarchiv Bild 183-H27337, Moskau, Stalin und Ribbentrop im Kreml.jpg|thumb|23 a viz Eost 1939 e Moskva, [[Jozef Stalin]] ha [[Joachim von Ribbentrop|Ribbentrop]] o sinañ an [[Emglev alaman-ha-soviedel|emglev nann-argadiñ Nazi–Soviet]].]] Daoust dezho bezañ enebet e-keñver ideologiezh, [[Trede Reich|Alamagn an Trede Reich]] hag an [[Unvaniezh Soviedel]] a oa displijet bras gant disoc'h ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]] en o c'heñver. An Unvaniezh Soviedel he devoa kollet douaroù e-leizh e Reter Europa goude sinadur [[Emglev Brest-Litovsk]], rediet e oa bet Rusia da vont gant hent goulennoù Alamagn. Kollet e oa bet [[Polonia]], [[Lituania]], [[Estonia]], [[Latvia]] ha [[Finland]] ganti ha roet an tiriadoù-se da nerzhioù kreiz Europa. Pa voe kollet ar brezel gant Alamagn, an douaroù-se a voe tennet hervez pennaennoù [[Kendalc'h Peoc'h Pariz 1919]]. Rusia a oa tapet gant ar [[Brezel diabarzh|brezel-diabarzh]] hag ar Gevredidi n'o devoa ket anzavet ar Gouarnamant Bolchevik, setu penaos ne oa ket bet eus ur c'hannad evit Rusia. An [[Emglev Molotov-Ribbentrop]] a oa bet sinet e miz Eost 1939. Ur feur-emglev nann-argad e oa etre Alamagn an Trede Reich hag an Unvaniezh Soviedel. Ul lodenn guzh a oa hag embannet e oa ar pal da adsevel Kreiz Europa evel ma oa a-raok ar C'hentañ Brezel-bed o rannañ an dachenn etre Alamagn, URSS. Finland, Estonia, Latvia ha Lituania a oa da zistreiñ dindan beli an Unvaniezh Soviedel, [[Polonia]] ha [[Roumania]] a oa da vezañ rannet etre an daou c'halloud. Ar bed a zo badaouet, dreist-holl e-touez ar gomunourien. [[Adolf Hitler]] en devoa disklêriet d'an 11 a viz Eost 1939 da [[Carl Jacob Burckhardt]], kannad [[Kevredigezh ar Broadoù]] : " An holl draoù a rin adalek bremañ a vo a-enep ar Rusianed. Ma 'z eo re zroch ha dall ar C'hornôg evit kompren-se, neuze e vin rediet da gemer un emglev gant ar Rusianed, da drec'hiñ ar C'hornôg ha goude faezhañ anezho e troin a-enep an Unvaniezh Soviedel gant ma holl nerzhioù. Ezhomm em eus eus Ukraina evit ma ne c'hallfent ket marnaoniñ ac'hanomp evel ma oa bet e-pad ar brezel diwezhañ.". An daou c'halloud a aloubas hag a rannas Polonia e 1939. Goude ma voe bet nac'het gant Finland sevel a-du gant goulennoù an Unvaniezh Soviedel, an URSS a dagas ar vro-se d'an 30 a viz Du 1939, ar pezh a voe anvet [[Talvisota|Brezel ar Goañv]] – ur stourm gwadus ha garv– a echuas gant un Arsav-brezel d'an 13 a viz Meurzh 1940, gant Finland o chom dishual memes m'he devoa kollet douaroù er reter, e [[Karelia]]. E miz Even 1940 an [[Unaniezh Soviedel]] a aloube an tri Stad Baltek ([[Estonia]], [[Latvia]] ha [[Lituania]]) a oa bet tiriadoù an [[Impalaeriezh Rusia|Impaleriezh rusian]], trec'h e oa bet [[Dispac'h miz Here]] enne. An obererezh-se a save a-enep [[Skrid-emglevioù an Hague 1899 ha 1907]] kement hag a-enep un toullad emglevioù etrebroadel pe ar re sinet etre an URSS hag ar vroioù baltek. Darn broioù ar C'hornôg a chomas hep degemer an aloubadeg-se. == Diazezoù ideologel == ;Tu alaman En e levr [[Mein Kampf]] (1925), [[Adolf Hitler]] en devoa embannet ar rediñ evit an Alamanted da gaout [[Lebensraum]] ("douaroù bevañs"): tiriadoù nevez evit an Alamanted e reter Europa, dreist-holl war goust [[Rusia]]<ref>''"We National Socialists consciously draw a line under the direction of our foreign policy war. We begin where we ended six centuries ago. We stop the perpetual Germanic march towards the south and west of Europe, and have the view on the country in the east. We finally put the colonial and commercial policy of the pre-war and go over to the territorial policy of the future. But if we speak today in Europe of new land, we can primarily only to Russia and the border states subjects him think''." Charles Long, 1965: The term 'habitat' in Hitler's 'Mein Kampf'</ref>. Soñjet en devoa trevadenniñ douaroù ar reter gant Alamanted. Hervez an ideologiezh nazi, an dud a ouenn german a oa un "dreistouenn" gant an holl gwirioù war ar ouennoù all. Trevadenniñ ar reter a talveze neuze lazhadegañ ha deportiñ darn an annezidi slav da [[Siberia]] hag implij ar re all evel [[Sklaverezh|sklaved]]. == Nerzhioù engouestlet == {| class="wikitable" |+Keñveriadenn an nerzhioù stourm, Talbenn ar Reter, 1941-1945<ref>{{cite book|last1=Glantz|first1=David M.|last2=House|first2=Jonathan M.|title=When Titans Clashed: How the Red Army Stopped Hitler|url=https://books.google.com/books?id=WS2ArgEACAAJ&pg=PA301|edition=second|series=Modern War Studies|year=2015|publisher=University Press of Kansas|isbn=978-0-7006-2121-7|pages=301–303}}</ref>. |- !Deiziad !Nerzhioù an Ahel !Nerzhioù Soviedel |- |Even 1941 || 3 050 000 Alaman, 67 000 (norzh Norvegia); 500 000 Finlandiz, 150 000 Roumania, 62 000 Italia Faskour <br/> Hollad: 3 829 000 (80% eus al lu Alaman a zo er reter) || 2 680 000 (Distrig milourel kornôgel), 5 500 000 (en holl), 12 000 000 (engalvus) |- |Even 1942 || 2 600 000 Alaman, 90 000 (norzh Norvegia); 430 000 Finlandiz, 600 000 Roumania, Hungariz, Italianed <br/> Hollad: 3 720 000 (80% eus al lu Alaman a zo er reter)|| 5 313 000 (talbenn); 383 000 (ospital) <br/> Hollad: 9 350 000 |- |Gouhere 1943 || 3 403 000 Alaman, 80 000 (norzh Norvegia); 400 000 Finlandiz, 150 000 Roumania hag Hungaria <br/> Hollad: 3 933 000 (63% eus al lu Alaman a zo er reter)|| 6 724 000 (talbenn); 446 445 (ospital); <br/> Hollad: 10 300 000 |- |Even 1944 || 2 460 000 Alaman, 60 000 (norzh Norvegia); 300 000 Finlandiz, 550 000 Roumania hag Hungaria <br/> Hollad: 3 370 000 (62% eus al lu Alaman a zo er reter)|| 6 425 000 |- |Genver 1945 || 2 230 000 Alaman, 100 000 Hungariz <br/> Hollad: 2 330 000 (60% eus al lu Alaman a zo er reter)|| 6 532 000 (360 000 Poloniz, Roumania, Bulgariz, ha Tchekiz.) |- |Ebrel 1945 || 1 960 000 || 6 410 000 (450 000 Poloniz, Roumania, Bulgariz, ha Tchekiz. |} [[Restr:22june1941.jpg|thumb|250px|[[22 a viz Even]] [[1941]] [[Wehrmacht|troadegiezh]] an [[Trede Reich]] o tremen an harzoù gant an URSS]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)]] 1ejdbeaf131zzjodkme2w90vw2bmzpq 0 132290 2194169 2193858 2026-06-30T07:57:49Z Kestenn 14086 Infoboest brezelioù 2194169 wikitext text/x-wiki {{Infoboest Brezelioù |brezel=Brezel Goañv |tammeus= |skeudenn=[[Restr:A Finnish Maxim M-32 machine gun nest during the Winter War.jpg|250px]] |titl=Un neizh mindrailherien finlandat oc'h implijout ur vindrailherez [[Maxim M/09-21]], miz C'hwevrer 1940 |deiziad=30 a viz Du 1939 - 12 a viz Meurzh 1940 |lec'h=Reter Finland |casus= |tiriad= |disoc'h=Dilez inizi [[Pleg-mor Finland]], [[strizh-douar Karelia]], [[Karelia Ladoga]], [[Salla]] ha [[ledenez Rybachiy]] da URSS |emganner1={{Finland}} |emganner2={{URSS}} |jeneral1=[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] '''[[Kyösti Kallio]]'''<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] '''[[Carl Gustaf Emil Mannerheim|C.G.E. Mannerheim]]'''<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Hugo Österman]]<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Harald Öhquist]]<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Erik Heinrichs]]<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Woldemar Hägglund]]<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Wiljo Tuompo]] |jeneral2=[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] '''[[Jozef Stalin]]'''<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] '''[[Kliment Vorochilov]]'''<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] '''[[Semyon Timochenko]]'''<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Kirill Meretskov]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Vladimir Grendal]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Grigori Chtern]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Mic'hail Dukhanov]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Valerian Frolov]] |unvez1= |unvez2= |nerzh1={{formatnum:300000}} - {{formatnum:340000}} soudard<br>32 dank<br>114 nijerez |nerzh2={{formatnum:425000}} - {{formatnum:760000}} soudard<br>{{formatnum:2514}} - {{formatnum:6541}} tank<br>{{formatnum:3880}} nijerez |Tud marvet1= {{formatnum:25904}} soudard marv pe aet diwar wel<br>{{formatnum:43557}} soudard gloazet<br>800 - {{formatnum:1100}} prizoniad<br>20 - 30 tank<br>62 nijerez |Tud marvet2= {{formatnum:126875}} - {{formatnum:167976}} soudard marv pe aet diwar wel<br>{{formatnum:188671}} - {{formatnum:207538}} soudard gloazet pe glañv<br>{{formatnum:5572}} prizoniad<br>{{formatnum:1200}} - {{formatnum:3543}} tank<br>261 - 515 nijerez |Notennoù }} [[Restr:Northern europe november 1939.png|thumb|upright=1.2|alt=Kartenn Norzh Europa gant Finland, Sveden, Norvegia ha Danmark lakaet evel broioù neptu. Soviediz o doa bazennoù milourel en Estonia, Latvia ha Lituania.|<div style="text-align:center;">Norzh Europa e miz Du 1939<ref>{{fi}} Kilin, Juri & Raunio, Ari (2007) : ''Talvisodan taisteluja'' ("Emgannoù Brezel ar Goañv"), Karttakeskus {{ISBN|978-951-593-068-2}}, p. 10.</ref></div> {{legend|#98c807|Broioù neptu}}{{legend|#636466|Alamagn hag ar broioù aloubet ganti}}{{legend|#d13814|Unvaniezh Soviedel}}{{legend|#ef9421|Broioù neptu gant bazennoù milourel URSS}}]] Ar '''Brezel Goañv''' (''talvisota'' e [[finneg]], ''vinterkriget'' e [[svedeg]], Зи́мняя война ''Zímnyaya voyna'' e [[ruseg]]), anavezet ivez dre an anv '''Brezel Finlandat-Soviedel''' pe c'hoazh '''Brezel Rusian-Finlandat''', pe '''Brezel etre Finland hag an Unvaniezh Soviedel''', a grogas d'an [[30 a viz Du]] [[1939]] pa voe aloubet [[Finland]] gant an [[Unvaniezh Soviedel]] hag a echuas d'an [[13 a viz Meurzh]] [[1940]] pa voe faezhet URSS. Nebeut amzer goude ma oa bet c'hwitet ar marc'hata etre URSS ha Finland a-zivout sevel un takad nann-milourel evit difenn kêr [[Leningrad]] e krogas ar brezel-se. Tost-tre d'an harzoù emañ Leningrad, ha re dost neuze betegouzout ma vije taget URSS gant [[Alamagn]] an [[Naziegezh|Nazied]]. Dre an [[Emglev Molotov-Ribbentrop]], al lodenn guzh eus ar gevrat, Finland a oa bet lakaet e domani beli Soviediz. [[Restr:Dead Russian soldier in the Winter War 1939.jpg|thumb|left|Soudard rus skornet lakaet war-sav a-ratozh gant soudarded Finland evit spouronañ Soviediz.]] An Unvaniezh Soviedel a oa bet o klemm evit pakañ lodennoù eus tiriad Finland, evel-se e oa bet goulennet (e-touez traoù all) e vije roet dezhi gant Finland lodennoù tiriadoù war an harzoù en eskemm ouzh douaroù e lec'hioù all. Digarez pennañ Soviediz a oa abegoù surentez, dreist-holl difenn kêr Leningrad, na oa nemet 32&nbsp;km diouzh harzoù Finland. Darn eus harzoù Finland a oa e-tro da 50&nbsp;km diouzh Leningrad e gwirionez. Finland a nac'has, ha taget e voe gant nerzhioù lu URSS. Darn eus an dielloù a ziskouez sklaer e oa c'hoant gant an Unvaniezh Soviedel da aloubiñ Finland a-bezh ha da lakaat margodennoù komunour finlandat e penn ar vro. Skrid Emglev Molotov-Ribbentrop zo unan eus ar prouennoù meur eus ar fed-se. Ul lodenn all eus an dielloù a chom amsklaer war ar c'hoant hollveliek-se eus ur Finland Soviedel. Nerzhioù Soviediz a oa teir gwech niverusoc'h a-fed troadegiezh evit re [[arme Finland]]. Bez' o doa tregont gwech muioc'h a [[nijerez]]ioù, ha kant gwech muioc'h a [[tank|dankoù]]. An [[Arme Ruz]] a oa bet gwanaet a-galz dre [[spurjoù meur]] [[1937]] urzhiet gant [[Jozef Stalin#Ar Spurjoù meur|Jozef Stalin]]. Ouzhpenn 30&nbsp;000 ofiser a oa bet lazhet pe gaset d'ar ''[[goulag]]''. Darn anezho a oa ofiserien uhelañ al lu : e 1939, al Lu Ruz a oa bet lakaet e-penn anezhi ofiserien hep skiant-prenet, foeñvour met strizhkredik e Jozef Stalin. <gallery mode="packed" heights="210px" style="margin-top:20px;"> Dead Soviet in Finnish Boobytrap.jpg|Tud Finland a oa mailh evit en emguzhañ met ivez evit sevel trapoù-marvus. Amañ ur soudard soviedat marvet en unan anezho. Talvisota Bombing of Helsinki 30.11.39.png|Bombezadeg Helsinki d'an 30 a viz Du 1939, kentañ devezh Brezel ar Goañv. Kaatunut sotilaspastori lähdössä viimeiselle matkalleen joulukuussa 1939. Pastor killed in the military going to last trip in December 1939.jpg|Ur pastor finlandat lazhet e-pad an emgann e miz Kerzu 1939. </gallery> == Pennadoù kar == * [[Brezel Kendalc'h]] * [[Brezel Laponia]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Brezelioù Finland]] [[Rummad:Brezelioù URSS]] [[Rummad:Brezel Goañv (1939-1940)]] [[Rummad:Brezelioù an XXvet kantved]] kp5kig5j3zxzfxvo12tqy10phqcober 2194171 2194169 2026-06-30T10:23:53Z Ar choler 52661 HTML 2194171 wikitext text/x-wiki {{Infoboest Brezelioù |brezel=Brezel Goañv |tammeus= |skeudenn=[[Restr:A Finnish Maxim M-32 machine gun nest during the Winter War.jpg|250px]] |titl=Un neizh mindrailherien finlandat oc'h implijout ur vindrailherez [[Maxim M/09-21]], miz C'hwevrer 1940 |deiziad=30 a viz Du 1939 - 12 a viz Meurzh 1940 |lec'h=Reter Finland |casus= |tiriad= |disoc'h=Dilez inizi [[Pleg-mor Finland]], [[strizh-douar Karelia]], [[Karelia Ladoga]], [[Salla]] ha [[ledenez Rybachiy]] da URSS |emganner1={{Finland}} |emganner2={{URSS}} |jeneral1=[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] '''[[Kyösti Kallio]]'''<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] '''[[Carl Gustaf Emil Mannerheim|C.G.E. Mannerheim]]'''<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Hugo Österman]]<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Harald Öhquist]]<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Erik Heinrichs]]<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Woldemar Hägglund]]<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Wiljo Tuompo]] |jeneral2=[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] '''[[Jozef Stalin]]'''<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] '''[[Kliment Vorochilov]]'''<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] '''[[Semyon Timochenko]]'''<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Kirill Meretskov]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Vladimir Grendal]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Grigori Chtern]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Mic'hail Dukhanov]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Valerian Frolov]] |unvez1= |unvez2= |nerzh1={{formatnum:300000}} - {{formatnum:340000}} soudard<br>32 dank<br>114 nijerez |nerzh2={{formatnum:425000}} - {{formatnum:760000}} soudard<br>{{formatnum:2514}} - {{formatnum:6541}} tank<br>{{formatnum:3880}} nijerez |Tud marvet1= {{formatnum:25904}} soudard marv pe aet diwar wel<br>{{formatnum:43557}} soudard gloazet<br>800 - {{formatnum:1100}} prizoniad<br>20 - 30 tank<br>62 nijerez |Tud marvet2= {{formatnum:126875}} - {{formatnum:167976}} soudard marv pe aet diwar wel<br>{{formatnum:188671}} - {{formatnum:207538}} soudard gloazet pe glañv<br>{{formatnum:5572}} prizoniad<br>{{formatnum:1200}} - {{formatnum:3543}} tank<br>261 - 515 nijerez |Notennoù }} [[Restr:Northern europe november 1939.png|thumb|upright=1.2|alt=Kartenn Norzh Europa gant Finland, Sveden, Norvegia ha Danmark lakaet evel broioù neptu. Soviediz o doa bazennoù milourel en Estonia, Latvia ha Lituania.|<div style="text-align:center;">Norzh Europa e miz Du 1939<ref>{{fi}} Kilin, Juri & Raunio, Ari (2007) : ''Talvisodan taisteluja'' ("Emgannoù Brezel ar Goañv"), Karttakeskus {{ISBN|978-951-593-068-2}}, p. 10.</ref></div> {{legend|#98c807|Broioù neptu}}{{legend|#636466|Alamagn hag ar broioù aloubet ganti}}{{legend|#d13814|Unvaniezh Soviedel}}{{legend|#ef9421|Broioù neptu gant bazennoù milourel URSS}}]] Ar '''Brezel Goañv''' (''talvisota'' e [[finneg]], ''vinterkriget'' e [[svedeg]], Зи́мняя война ''Zímnyaya voyna'' e [[ruseg]]), anavezet ivez dre an anv '''Brezel Finlandat-Soviedel''' pe c'hoazh '''Brezel Rusian-Finlandat''', pe '''Brezel etre Finland hag an Unvaniezh Soviedel''', a grogas d'an [[30 a viz Du]] [[1939]] pa voe aloubet [[Finland]] gant an [[Unvaniezh Soviedel]] hag a echuas d'an [[13 a viz Meurzh]] [[1940]] pa voe faezhet URSS. Nebeut amzer goude ma oa bet c'hwitet ar marc'hata etre URSS ha Finland a-zivout sevel un takad nann-milourel evit difenn kêr [[Leningrad]] e krogas ar brezel-se. Tost-tre d'an harzoù emañ Leningrad, ha re dost neuze betegouzout ma vije taget URSS gant [[Alamagn]] an [[Naziegezh|Nazied]]. Dre an [[Emglev Molotov-Ribbentrop]], al lodenn guzh eus ar gevrat, Finland a oa bet lakaet e domani beli Soviediz. An Unvaniezh Soviedel a oa bet o klemm evit pakañ lodennoù eus tiriad Finland, evel-se e oa bet goulennet (e-touez traoù all) e vije roet dezhi gant Finland lodennoù tiriadoù war an harzoù en eskemm ouzh douaroù e lec'hioù all. Digarez pennañ Soviediz a oa abegoù surentez, dreist-holl difenn kêr Leningrad, na oa nemet 32&nbsp;km diouzh harzoù Finland. Darn eus harzoù Finland a oa e-tro da 50&nbsp;km diouzh Leningrad e gwirionez. Finland a nac'has, ha taget e voe gant nerzhioù lu URSS. Darn eus an dielloù a ziskouez sklaer e oa c'hoant gant an Unvaniezh Soviedel da aloubiñ Finland a-bezh ha da lakaat margodennoù komunour finlandat e penn ar vro. Skrid Emglev Molotov-Ribbentrop zo unan eus ar prouennoù meur eus ar fed-se. Ul lodenn all eus an dielloù a chom amsklaer war ar c'hoant hollveliek-se eus ur Finland Soviedel. Nerzhioù Soviediz a oa teir gwech niverusoc'h a-fed troadegiezh evit re [[arme Finland]]. Bez' o doa tregont gwech muioc'h a [[nijerez]]ioù, ha kant gwech muioc'h a [[tank|dankoù]]. An [[Arme Ruz]] a oa bet gwanaet a-galz dre [[spurjoù meur]] [[1937]] urzhiet gant [[Jozef Stalin#Ar Spurjoù meur|Jozef Stalin]]. Ouzhpenn 30&nbsp;000 ofiser a oa bet lazhet pe gaset d'ar ''[[goulag]]''. Darn anezho a oa ofiserien uhelañ al lu : e 1939, al Lu Ruz a oa bet lakaet e-penn anezhi ofiserien hep skiant-prenet, foeñvour met strizhkredik e Jozef Stalin. <gallery mode="packed" heights="210px" style="margin-top:20px;"> Dead Soviet in Finnish Boobytrap.jpg|Tud Finland a oa mailh evit kuzhat hag evit sevel trapoù-marvus. Amañ ur soudard soviedat marvet en unan anezho. Dead Russian soldier in the Winter War 1939.jpg|Soudard rus skornet lakaet war-sav a-ratozh gant soudarded Finland evit spouronañ Soviediz. Talvisota Bombing of Helsinki 30.11.39.png|Bombezadeg Helsinki d'an 30 a viz Du 1939, kentañ devezh Brezel ar Goañv. Kaatunut sotilaspastori lähdössä viimeiselle matkalleen joulukuussa 1939. Pastor killed in the military going to last trip in December 1939.jpg|Ur pastor finlandat lazhet e-pad an emgann e miz Kerzu 1939. </gallery> == Pennadoù kar == * [[Brezel Kendalc'h]] * [[Brezel Laponia]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Brezelioù Finland]] [[Rummad:Brezelioù URSS]] [[Rummad:Brezel Goañv (1939-1940)]] [[Rummad:Brezelioù an XXvet kantved]] ioy83mguy64si2crsl409eiwsewwz2v 0 173887 2194141 2187526 2026-06-29T14:06:47Z Tanjee 563 2194141 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ [[File:United Nations stamp from Slovakia, 2020.png|dehou|300px]] *Kavet e vo amañ ur '''roll eus an ensavadurioù o deus embannet timbroù-post''' e-pad ur mare bennak abaoe ma oa bet lakaet e gwerzh an timbroù kentañ e 1840. Er roll e kaver kement seurt ensavadurioù gouarnamant pe aozadurioù aotreet ent-ofisiel o deus embannet timbroù dibar evit ar postoù. En o zouez e kaver Stadoù dizalc’h, trevadennoù, proviñsoù, stadoù-kêr, burevioù-post er broioù estren, aozadurioù etrebroadel ha luskadoù dispac'hel. *Statud pep hini anezho zo bet merket, ha resisaet emdroadur pep tiriad hervez red an istor. *Ur pennger nevez zo kinniget evit doujañ ouzh an alc’hwez a gaver war an timbr, hag alies pa gemm statud ar vro (trevadenn deuet da Stad dizalc’h da skwer). *An darn vrasañ eus an ensavadurioù-se a zo istorel ha lod anezho n'o deus bet nemet ur prantad berr tre. An dimbrawourien a ra alies « broioù marv » eus ar broioù dezho ensavadurioù na embannont ket mui timbroù. *Ouzhpennet ez eus bet un * e fin anv ur vro pa c’hoarvez dezhi bezañ hiziv e-maez reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] o vezañ n’eo ket anavezet ez-ofisiel he melestradurezh gant an darn vrasañ eus Stadoù all ar Bed. Broioù zo o deus embannet o frankiz hep asant ar Stad e oant enni (Somaliland, Abc’hazia…) hag an timbroù dindan o anv a vez implijet er vro hepken, ket evit kas lizhiri d’an estrenvro. Pennoù-bras an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]] ha katalogoù timbrawouriezh a embann n’int nemet falstimbroù, daoust d’o implij. N’eus ket kaoz avat eus an timbroù embannet gant forbaned pe emsaverien en harlu, pell-pell diouzh ar broioù m'int sañset bezañ implijet (Nagaland, inizi Skos, Republik Saharaoui…). {| class="wikitable" style="margin:auto; margin-top:25px; font-size:1.2em; font-weight:bold;" |- | style="padding:10px;" | [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]] |} == I == === [[Timbroù Idar|Idar]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : Idar State (1939-1944) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]] === [[Timbroù Ifni|Ifni]] === [[File:Stamp of Ifni - 1953 - Colnect 174887 - Pro infancia.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Spagn]] (1912-1958). Proviñs Spagn (1958-1969). Staget ouzh Maroko e 1969. *Alc’hwez : ** Timbroù Spagn dreistmoullet TERRITORIO DE IFNI (1941-42 ha 1949) ** Territorio de Ifni España (1943) ** [[Ifni]] (1950-1960) ** Ifni España (1960-1968) === [[Timbroù Ikaria|Ikaria]] === *Statud : Enez ar Mor Egea. Tiriad emren a-raok bezañ ul lodenn eus Stad Gres. *Alc’hwez : ** ΕΛΕΥOEPA ΓOΛITEIA (1912) ** Timbroù Gres dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHΣIΣ (= Melestradurezh Bro-C’hres) (1913) === [[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet etre 1764 ha 1947. Tiriadoù India, [[Pakistan]], [[Birmania]] ha [[Bangladesh]] bremañ. Melestradurezh Kompagnunezh Indez (‘[[East India Company]]’) betek 1858. Prantad ar [[Raj breizhveuriat]] (1858-1947). *Alc’hwez : ** India ha poltred ar rouanez Victoria (1854) ** East India Postage ha poltred Victoria (1855-1879) ** India Postage (1882-1946) *Pennadoù kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Pakistan]] === [[Timbroù Indez nederlandat|Indez nederlandat]] === *Statud : Trevadenn an [[Izelvroioù]]. Aloubadeg Japan (1941-1945). Emrenerezh (1945-1948). Stad dizalc’h dindan anv [[Indonezia]] abaoe 1945, anavezet e 1949. *Alc’hwez : ** Nederl. Indie (1864) ** Ned. Indie (1870-1890 ha 1913-1932) ** Nederlandsch Indie (1902-1913) ** Nederl. Indie pe Ned Indie pe Nederlandsch Indie (1914-1948) ** Timbroù e lizherenneg japananek (1943) ** Repoeblik Indonesia (1946) ** Timbroù dreistmoullet gant <small>INDONESIA</small> (1948-1949) === [[Timbroù Indez portugalat|Indez portugalat]] === [[File:Daman, Dadra, Nagar Haveli stamp - 1957.jpg|dehou|200px]] *Statud : Trevadennoù Portugal (Goa, Daman ha Diu). Proviñs Portugal (1954-1974). Aloubadeg India e 1961. Staget ouzh India e 1974. *Alc’hwez : ** India Port. (1871-1877) **India Portugueza (1879-1886) ** India Portugal (1895-1913) ** India Republica Portuguesa (1913-1925) **India (1931-1933) ** Estado da India (1946-1948)) ** India Portuguesa (1948-1953) ** Estado da India Republica Portuguesa (1954-1962) === [[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c’hall]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Unvaniezh trevadennoù ha gwarezvaoù [[Kochin-Sina]], [[Kambodja]], [[Annam ha Tonkin]] e 1888, [[Laos]] e 1893 ha [[Kouang-Tcheou]] e 1900. Melestradurezh Japan (1940-1944). *Alc’hwez : ** Timbroù an trevadennoù dreistmoullet <small>INDO-CHINE 1889</small> (1889) ** Indochine (1892-1900) ** Indochine française (1904-1906) ** Indo-Chine RF (1907-1922) ** Indochine RF (1922-1941) pe Indochine EF (1941-1944) === [[Timbroù India|India]] === [[File:Stamp of India - 1957 - Colnect 138016 - 1 - Map of India.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (Indez Breizh-Veur) etre 1764 ha 1947. Dominion (1947-1950). Republik kevreadel (abaoe 1950) *Alc’hwez (lizherenneg latin ha hindieg) : India भारत (abaoe 1947). === [[Timbroù India - Tiriadoù gall|India – Tiriadoù gall]] === * Statud : Tiriadoù dindan dalc’h Bro-C’hall abaoe 1763 : [[Pondichery]], [[Chandernagor]], [[Yanaon]], [[Mahe]] ha [[Karikal]]. Staget ouzh Stad India e 1954. *Alc’hwez : ** Etablissements de l’Inde (1892-1903) ** Etablissements Français dans l’Inde (1903-1937 ha 1943-1952) ** ETABts FRANÇAIS DANS l’INDE (1938) pe Ets FRANÇAIS DANS l’INDE (1939) ** Ets FRANÇAIS DANS L’INDE (1941-1942) [[File:Stamp of Indonesia - 2019 - Colnect 852810 - Map of Indonesia.jpeg|dehou|250px]] === [[Timbroù Indonezia|Indonezia]] === *Statud : Trevadenn an Izelevroioù dindan anv [[Indez Nederlandat ar Reter]] betek 1949. Republik dizalc’h abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Republik Indonesia (1950-2000) ** Indonesia (abaoe 2000) === [[Timbroù Ingria|Ingria]] === [[File:Ingria 1920.JPG|dehou|150px]] *Statud : Tiriad e Su [[Karelia]] emren. Staget ouzh [[Rusia]] e 1920 *Alc’hwez : Pohjois-Inkerin (1920) === [[Timbroù Inhambane|Inhambane]] === *Statud : Trevadenn Portugal. Staget ouzh trevadenn Mozambik e 1920. *Alc’hwez : ** Timbroù Mozambik dreistmoullet “Inhambane” (1895) ** Inhambane (1903-1917) ** Timbroù Afrika Portugaleg dreistmoullet “Republica Inhabane” (1913) *Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]] === [[Timbroù Inini|Inini]] === * Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1930-1946). Staget ouzh Departamant Gwiana c’hall e 1946. *Alc’hwez : Timbroù Gwiana c’hall dreistmoullet “Territoire de l’Inini » (1931-1944) *Pennad kar : [[Timbroù Gwiana c’hall]] === [[Timbroù Irak|Irak]] === [[File:Stamp IQ 1966 50f.jpg|dehou|200px]] *Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh otoman betek 1918. Tiriad dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1918-1932). Stad dizalc’h abaoe 1932. Rouantelezh (1932-1958). Republik abaoe 1958. Aloubadeg ar Stadoù-Unanet (2003-2011). *Alc’hwez : ** Timbroù Turkia dreistmoullet « Baghdad in British Occupation » (1917) ** Timbroù Turkia dreistmoullet « Iraq in British Occupation » (1919-1921) ** Timbroù Turkia dreistmoullet « Postage I.E.F’.D’D’ » (1919) ** Iraq (1919-1958) ** Republic of Iraq (1958-1985) ** Iraq (abaoe 1985) === [[Timbroù Iran (Persia)|Iran (Persia)]] === [[File:1986 "7th Anniversary of The Establishment of The Islamic Republic of Iran" stamp.jpg|dehou|200px]] *Statud : Rouantelezh Persia (betek 1925). Gouarnamant berrbad (1925). Impalaeriezh (1925-1979). Republik islamaek (abaoe 1979). *Alc’hwez : ** Arouez al leon (1870-1875) ** Poltred ar roue Nasr el Din (1876-1889) ** Postes persanes e lizherenneg latin ha perseg (1889-1925 ha 1935) ** Timbroù dreistmoullet (1925) ** Timbroù dreistmoullet « Règne de Pahlavi » (1926) ** Postes iraniennes e lizherennoù latin pe perseg (1935-1950) ** Iran e lizherenneg latin ha perseg (1950-1979) ** The Islamic Republic of Iran pe Republique islamique de l’Iran (1979) ** R.I. [[Iran]] (1980-1986) ** Islamic Republic of Iran pe I.R. Iran (abaoe 1986) === [[Timbroù Island|Island]] === [[File:Iceland 1949 Mi 261 stamp (75th anniversary of the UPU. Map of Iceland and UPU Monument, Bern, Switzerland).jpg|dehou|200px]] *Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Danmark]] (1814-1918). Stad dizalc’h (abaoe 1918). [[Island|Republik]] abaoe 1944. *Alc’hwez : Island (abaoe 1873) === [[Timbroù Israël|Israël]] === *Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman betek 1917. Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1918-1948). Stad dizalc’h abaoe 1948. *Alc’hwez : ** יִשְׂרָאֵל إسرائيل ** Israel יִשְׂרָאֵל إسرائيل (abaoe 1948) === [[Timbroù Istria|Istria]] === *Statud : Tiriad rannet etre Italia, Kroatia ha Slovenia. *Alc’hwez : ** Timbroù Italia dreistmoullet gant ISTRA ha talvoud-gwerzh e Lira (1945) ** Timbroù [[Republik Sokial Italia]] dreistmoullet gant 3-V-1945 FIUME RIJEKA (1945) ** Istra Slovensko Primorje (Sloveneg) hag Istria Littorale Sloveno (Italianeg) (1945-1946) === [[Timbroù Italia|Italia]] === [[File:Europa 1975 Italia 02.jpg|dehou|200px]] *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1861. Unvaniezh dugelezhioù ha rouantelezhioù italian etre 1860 ha 1870. Rouantelezh (1860-1945). Aloubadeg Kevredidi an Eil Brezel-bed (1943). Republik abaoe 1946. *Alc’hwez : ** Poltred ar roue [[Vittorio Emanuele II]] (1862) ** Postale Italiano (1863) ** Poste italiane (1879-1942 ha 1944-1951) ** <small>ALLIED MILITARY POSTAGE</small> dreistmoullet ITALY (1943). ** Timbroù Itaia dreistmoullet gant <small>GOVERNO MILITARE ALLEATO</small> (1943) ** Repubblica italiana (1951-1955) ** Poste italiane (1955-1969) ** Italia (abaoe 1969) === [[Timbroù Republik Sokial Italia |Republik Sokial Italia]] === *Statud : Stad-suj Alamagn e broioù hanternoz ha kreiz Italia etre miz Gwengolo 1943 ha miz Ebrel 1945. *Alc’hwez : ** Timbroù Italia dreistmoullet gant G.N.R. (=Guardia Nazionale Repubblicana) (1944) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant « Repubblica Sociale Italiana » ha tresadenn-arouez ar faskouriezh (1944) ** Poste Repubblica Sociale Italiana pe Poste Repub. Sociale Italiana (1944) === [[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Enezenn e reter [[Madagaskar]]. *Alc’hwez : Sainte-Marie Madagascar (1894) === [[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]] === [[File:Europa 1982 Eire 02.jpg|dehou|300px]] *Statud : Stad Dieub (1922-1937). Stad dizalc’h (1937-1948). Republik abaoe 1949, dindan anv ÉIRE. Ul lodenn eus [[Iwerzhon]] a zo dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet. *Alc’hwez : ** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet ‘’Rialtas Sealadach na hÉireann’’ 1922 (1922) ** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet ‘’Saorstát Éireann 1922’’ (1922) ** Eire pe Éire (abaoe 1922-24) === [[Timbroù Izelvroioù|Izelvroioù]] === *Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh) enni peder vro : un tiriad en Europa ha teir enezenn tramor emren ([[Aruba]], [[Sint Maarten (stad)|Sint Maarten]] ha [[Kòrsou|Curaçao)]]. *Alc’hwez : ** Poltred ar roue (1852) ** Koninkrijk der Nederlanden (1898-1923) ** Nederland (abaoe 1852) *Pennadoù kar : [[Timbroù Aruba]] [[Timbroù Sint Maarten]] [[Timbroù Curaçao]] === [[Timbroù Izelvroioù ar C’harib|Izelvroioù ar C’harib]] === *Statud : Ul lodenn eus an [[Antilhez Nederlandat]] (betek 2010). Tiriadoù emren e Rouantelezh an Izelvroioù abaoe 1986 (‘’’Caribisch Nederland’’’ e neerlandeg). *Alc’hwez : Caribisch Nederland mui anv un enezenn : [[Bonaire]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] (abaoe 2010). == J == === [[Timbroù Jaipour|Jaipour]] === [[File:Stamp of Jaipur - 1906 - Colnect 942664 - Chariot of Surya.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Jaipur State (1904-1949) ** Timbroù Jaipour dreistmoullet RAJASTHAN राजस्थान (1950) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]] === [[Timbroù Jamaika|Jamaika]] === [[File:1938 4d Jamaica postage stamp.jpg|dehou|200px]] *Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1945). Emrenerezh (1945-1962). Stad dizalc’h abaoe 1962. *Alc’hwez : Jamaica (abaoe 1860) === [[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] ha Sina abaoe 1947, goulennet ul lodenn anezhi gant [[Pakistan]]. *Alc’hwez : Lizherennoù penjabieg (1856-1886) *Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] === [[Timbroù Timbroù Japan|Japan]] === [[File:Japan 1949 Mi 466 stamp (75th anniversary of the UPU. Japan map and envelopes forming '75').jpg|dehou|150px]] *Statud : Stad dizalc’h (impalaeriezh). *Alc’hwez : ** Lizherenneg japanek (1871-1937) ** Fleurenn lotuz (adalek 1876-1896) ** Imperial Japanese Post (1888) ** 便郵國帝本日大 (1937-1946) ** 便郵本日 (1946-1947) ** 日本郵便 (1947-1966) ** 日本郵便 NIPPON (abaoe 1966) === [[Timbroù Jasdan|Jasdan]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : Arouez an heol (1942) *Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] === [[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]] === *Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur hag emren. *Alc’hwez : Jersey (abaoe 1969) *Pennadoù kar : [[Timbroù Gwernenez]] [[Timbroù Aldernez]] === [[Timbroù Jhalawar|Jhalawar ]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : Arouez un doueez o tañsal (1887-1890) *Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] === [[Timbroù Jhind|Jhind]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1948. ** Lizherennoù ourdoueg (?) (1874-1888) ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JHIND STATE</small> (1885 ha 1886-1923) ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JEEND STATE</small> (1885-1886) ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JIND STATE</small> (1914-1943) *Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] === [[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]] === [[File:Stamp of Gibraltar - 1957 - Colnect 599575 - 1 - Europa Point.jpeg|dehou|250px]] *Statud : Tiriad tramor Breizh-Veur (‘’’British Overseas Territories’’’) abaoe 2009. *Alc’hwez : Gibraltar (abaoe 1886) === [[Timbroù Johor|Johor]] === *Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1963). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet, a-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1963. *Alc’hwez : ** Timbroù Malaka dreistmoullet gant ul loar hag ur sterenn (1876), gant <small>JOHOR</small> pe <small>JOHORE</small> (1884-1886), Two CENTS (1890). ** JOHORE (POSTAGE) (1892-1948) ** JOHOR MALAYA (1948-1955) ** Malaya Johore (1960) ** Malaysia Johor (abaoe 1965) *Pennadoù kar : [[Timbroù Stadoù Malaizia]], [[Timbroù Malaizia]] === [[Timbroù Jordania|Jordania]] === *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1946, bet anvet dindan anv Sultanelezh [[Treuzjordania]] etre 1921 ha 1946. *Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) : ** The Hashemite Kingdom of Jordan pe H.K. of Jordan (1949-1983) ** H.K. of Jordan (1983-2004) ** Jordan (abaoe 2004) *Pennad kar : [[Timbroù Treuzjordania]] === [[Timbroù Jorjia|Jorjia]] === [[File:Stamp of Georgia - 2005 - Colnect 292954 - Flag of Georgia.jpeg|thumb|right|200px|Banniel Jorjia (2005)]] *Statud : Ul lodenn eus impalaeriezh Rusia betek 1919. Republik dizalc’h (1919-1922). Ul lodenn eus Republik Treuzkaokaziek gant [[Armenia]] hag [[Azerbaidjan]] (1923-1924). Ezel eus an [[Unvaniezh Soviedel]] (1924-1992). Stad dizalc’h abaoe 1993 *Alc’hwez : ** Timbroù Rusia (betek 1919) ** La Géorgie (1919-1920) ** République Géorgienne (1920) ** ს.ს.ს.რ. (1922-1923) ** Timbroù Rusia dreistmoullet (1922-1923) ** CCCP timbroù Unvaniezh Soviedel (1924-1992) ** Georgia ha საქართველო Gruzija (abaoe 1993) ** საქართველო ha Gruzija (1994) === [[Timbroù Joubaland|Joubaland]] === *Statud : Tiriad aloubet gant Italia (1925). Trevadenn Italia (1926). Staget ouzh Somalia Italian e 1926 *Alc’hwez : ** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>OLTRE GUIBA</small> pe “Oltre Giuba” (1925-1926) ** “Commissariato Genle dell OLTRE GIUBA” pe <small>OLTRE GIUBA</small> (1926) == K == === [[Timbroù Kab Glas|Kab Glas]] === *Statud : Trevadenn Bortugal betek 1954. Proviñs Portugal (1954-1976) Stad dizalc’h abaoe 1976. *Alc’hwez : ** Cabo Verde (1877-1953 ) ** Cabo Verde Republica Portuguesa (1954-1974) ** Cabo Verde pe Republica de Cabo Verde (1976-1980) ** Cabo Verde (abaoe 1980) === [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Kab Jubi]] === *Statud : Tiriad dindan dalc’h Bro-Spagn. Staget ouzh [[Maroko]] e 1958. * Alc’hwez : ** Timbroù Rio de Oro dreistmoullet <small>CABO JUBI</small> (1916) ** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CABO JUBY</small> (1919-1925) ** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CABO-JUBY</small> (1926-1934) **Timbroù Maroko Spagnol dreistmoullet Cabo Juby pe <small>CABO JUBY</small> (1934-1948) === [[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]] === *Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet adalek 1814. Ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] goude miz Mae 1910. *Alc’hwez : ** Cape of Good Hope (1853-1904) ** [[Eil Brezel ar Voeren]] : timbroù dreistmoullet gant “Z.A.R.” (1899) ** (Seziz Mafeking) Timbroù [[Kab ar Spi Mat]] dreistmoullet gant “Mafeking Besieged” (1900) === [[Timbroù Kaledonia Nevez|Kaledonia Nevez]] === [[File:Stamp 1928 France New Caledonia MiNr0136 mt B002.jpg|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1853-1959). Tiriad tramor (1959-1976). Emrenerezh (abaoe 1976). « Bro ha tiriad tramor ». *Alc’hwez : ** Nle Calédonie (1859) ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant N C E pe N.C.E. (1883-1886 ha 1892-1893) ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant Nlle CALEDONIE (1892) ** République Française Nouvelle Calédonie et Dépendances (1924) ** RF Nouvelle Calédonie (abaoe 1924) === [[Timbroù Kambodja|Kambodja]] === *Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall e-ser Indez-Sina c’hall (1863-1946). Rouantelezh dizalc’h (1951-1971). Republik (1971-1991). Melestradurezh an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]] (1991-1993). Rouantelezh (abaoe 1973). *Alc’hwez : ** Royaume du Cambodge (1951-1961) ** Cambodge (1961-1971) ** République khmère (1971-1976) ** République populaire du Kampuchéa (1980-1984) ** R.P. Kampuchéa (1984-1989) ** État du Cambodge (1989-1993) ** Cambodge (1993) ** Royaume du Cambodge (1993-2002) ** Kingdom of Cambodia (abaoe 2002) === [[Timbroù Kameroun|Kameroun]] === *Statud : Trevadenn Bro-Alamagn (1884-1915). Aloubadeg Breizh-Veur ha Bro-C’hall (1915-1919). Melestradurezh Bro-C’hall (1919-1958) ha melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet e hanternoz ar vro betek 1960. Emrenerezh (1958-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960. Tiriad an hanternoz a voe staget ouzh Stad [[Nijeria]] e 1960. *Alc’hwez : ** Timbroù Gabon dreistmoullet gant « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais CAMEROUN » sur trois lignes, 1915 ** Timbroù Kongo Grenn ha Kongo Frañs dreistmoullet gant « Occupation Française du Cameroun » pe « CAMEROUN Occupation Française » (1916) ** Timbroù Kameroun alaman dreistmoullet <small>C.E.F. </small>(‘’’Cameroons Expedionary Force’’’) ** Timbroù Kongo Grenn dreistmoullet <small>CAMEROUN </small> (1921-1925) ** RF - Cameroun (1925-1955) ** Cameroun (1960-1961) ** République fédérale du Cameroun (1961-1969) ** Federal Republic of Cameroon ha République fédérale du Cameroun (1969-1972) ** République unie du Cameroun - United Republic of Cameroon (1972-1984) ** République du Cameroun - Republic of Cameroon (abaoe 1984) *Tiriad an hanternoz : ** Timbroù Nigeria dreistmoullet “Cameroons U.K.T.T.” (1960-1961) [[File:Canada 1965 Postage Stamp - National Flag Waving (Red & Blue).png|dehou|200px]] === [[Timbroù Kanada|Kanada]] === *Statud : Dominion ar Rouantelezh-Unanet (adalek 1867) o vodañ proviñsoù [[Ontario]], [[Kebek]], [[Skos Nevez]] (Nova Scotia) ha [[Brunswick-Nevez]]. Emezelañ a rea Proviñsoù [[Manitoba]] ha [[Kolombia Breizh-Veur]] e 1871, Enez ar Priñs-Edouarzh e 1873 ha [[Douar-Nevez]] e 1949. Stad dizalc’h abaoe 1926. *Alc’hwez : Canada (abaoe 1851) *Pennadoù kar : [[Timbroù Brunswick-Nevez]] [[Timbroù an Douar-Nevez]] [[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] [[Timbroù Enez ar Priñs-Edward]] [[Timbroù Skos Nevez]] === [[Timbroù Karelia|Karelia]] === *Statud : Proviñs Finland (1920). Aloubadeg Finland e [[Karelia]] ar Reter e 1940. Staget ouzh Rusia e 1944. *Alc’hwez : ** Karjala (1922) ** Timbroù [[Finland]] dreistmoullet ITÄ – KARJALA Sot. Hallinto (1941-1942) ** ITÄ – KARJALA Sot. Hallinto Suomi-Finland (1943) *Pennad kar : [[Timbroù Finland]] === [[Timbroù Karintia|Karintia]] === *Statud : Rannvro eus kreiz Europa, rannet e 1920 etre [[Aostria]] ha [[Yougoslavia]] ([[Slovenia]]). *Alc'hwez : ** Timbroù Aostria dreistmoullet gant Kärnten Abstimmung (1920) ** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant K.G.C.A. (1920) *Pennadoù kar : [[Timbroù Aostria]] [[Timbroù Yougoslavia]] === [[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]] === *Statud : Tiriad disrannour hag emren [[Kongo Velgia]]. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B]]. *Alc’hwez : ** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>ETAT AUTONOME DU SUD-KASAÏ</small> (1961) ** Etat autonome du Sud-Kasaï (1961) === [[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]] === * Statud : Enezenn eus enezeg [[Dodekanesa]] aloubet gant Bro-C’hall etre 1915 ha 1921. Dindan dalc’h Italia (1921-1941). Aloubadeg Breizh-Veur (1941-1946). Staget ouzh Gres e 1946. *Alc’hwez : ** Timbroù Reter-Nesañ dreistmoullet B.N.F. CASTELLORIZIO pe O.N.F. CASTELLORIZIO (1920) ** Timbroù Reter-Nesañ dreistmoullet B.N.F. CASTELLORIZIO pe O.F. CASTELLORIZIO (1920) ** Timbroù Italia dreistmoullet <small> CASTELLROSSO</small> (1921-1932) ** Occupazione Italiana Castellrosso (1923) ** Timbroù Mor Egea dreistmoullet (1932-1941) ** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant “ M.E.F.“ (1942-1946) ** Timbroù Bro-C’hres (abaoe 1946) === [[Timbroù Katalonia|Katalonia]] === *Statud : Proviñs emren er Stad Spagn. E-pad [[Brezel ar garlouriezh]] e voe embannet timbroù gant skoazellerien Carlos. *Alc’hwez : Poltred Don Carlos ha « CATALUÑA » (1874) === [[Timbroù Katanga|Katanga]] === [[File:Stamp of Katanga - 1961 - Colnect 301387 - Red Cross and 1st anniversary of the Independence.jpeg|dehou|300 px]] *Statud : Tiriad disrannour hag emren Kongo Velgia . Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B]]. *Alc’hwez : ** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>KATANGA</small> (1960) ** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>DE L’ETAT DU KATANGA</small> (1960) ** Etat du Inchi ya Katanga (1961) ** Katanga (1961-1962) === [[Timbroù Katar|Katar]] === *Statud : Emirelezh gwarezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet (1968-1971). Stad dizalc’h abaoe 1971. *Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) : ** Timbroù Breizh-Veur dreistmoullet « Qatar » (1957-1960) ** Qatar (1961-1971) ** State of Qatar (abaoe 1972) === [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]] === * Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914. *Alc’hwez : ** Timbroù gall dreistmoullet Cavalle (1893-1900) ** Cavalle (1902-1911) ** Timbroù [[Bulgaria]] dreistmoullet gant ΕΛΛHNIKH ΔIOIKHΣIΣ (= Melestradurezh Bro-C’hres) (1914) === [[Timbroù Kazac'hstan|Kazac’hstan]] === [[File:Kazakhstan stamp N.Nazarbaev 1993 50t.jpg|dehou|300px]] *Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992 *Alc’hwez : ** CCCP (Timbroù Unvaniezh Soviedel betek 1992) ** Қазақсtан (abaoe 1992) === [[Timbroù Kedah|Kedah]] === *Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant [[Japan]] (1942-1945). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet. A-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1957. *Alc’hwez : ** [[Kedah]] (1912-1937) ** Kedah Malaya (1937-1959) ** Timbroù Kedah dreistmoullet gant « Dai Nippon » (1942) ** Kedah Malaysia (1959-1986 ha 2002) === [[Timbroù Kelantan|Kelantan]] === *Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet. A-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1957. *Alc’hwez lizherennoù latin hag arabek : ** Kelantan (1911—1955) ** Malaya Kelantan (1953-1962) ** Malaysia Kelantan (1965-1986 ha 2004) [[File:Stamp-kenya1963-state-symbols.jpeg|dehou|200px]] === [[Timbroù Kenya|Kenya]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1920-1961). Emerenerezh (1961-1963). Stad dizalc’h abaoe 1963 *Alc’hwez : Kenya (abaoe 1963) === [[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]] === *Statud : Trevadennoù ar Rouantelezh-Unanet anavezet dindan anv « Afrika ar Reter saoz ». *Alc’hwez : Kenya and Uganda (1922) *Pennad kar : [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika]] === [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]] === [[File:AM9.jpg|dehou|200px]] *Statud : Trevadennoù ar Rouantelezh-Unanet anavezet dindan anv « Afrika ar Reter saoz » . *Alc’hwez : Kenya-Uganda-Tanganyika (1935-1963) *Pennad kar : [[Timbroù Afrika ar Reter saoz]] === [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Khor Fakkan]] === *Statud : Tiriad-suj emirelezh [[Charjah]]. *Alc’hwez (lizherenneg latiin hag arabek) : ** Timbroù Charjah dreistmoullet Khor Fakkan (1965). ** Sharjah & Dependencies Khor Fakkan (1965-1970) *Pennad kar : [[Timbroù Charjah]] === [[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]] === *Statud : Tiriad eus Sina dindan dalc’h Bro-Alamagn (1898-1914). Aloubadeg Japan (1914-1922). Staget ouzh Sina et 1922. *Alc’hwez : Kiautschou (1900-1911) === [[Timbroù Kilikia|Kilikia]] === * Statud : Tiriad [[Turkia]] aloubet gant Bro-C’hall e 1919 ha dindan Bro-C’hall (1919-1921). Staget ouzh Turkia e 1921. *Alc’hwez : ** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>CILICIE</small> pe “Cilicie” pe “T.E.O. CIlicie” (1919). ** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>OCCUPATION MILITAIRE FRANCAISE - CILICIE</small> (1920). ** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet O.M.F. Cilicie (1920) === [[Timbroù Kionga|Kionga]] === *Statud : Tiriad dindan dalc’h Alamagn (1885-1916). Aloubadeg gant Portugal (1916). Staget ouzh [[Mozambik]]. *Alc’hwez : Timbroù Lourenço Marques dreistmoullet <small>KIONGA</small>. *Pennad kar : [[Timbroù Lourenço Marques]] === [[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]] === [[File:Cyprus map 1928.jpg|dehou|200px]] *Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh otoman (1863-1880). Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1878-1959). Republik dizalc’h abaoe 1960. Aloubadeg Turkia e 1974 hag embann ‘’Republik Turk Kiprenez’’ e hanternoz an enezenn. *Alc’hwez : ** Timbroù an Impalaeriezh Otoman (1863-1880) ** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant CYPRUS (1880-1881) ** Cyprus (1881-1960) ** Timbroù Kiprenez dreistmoullet ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ - KIBRIS CUMHURIYETI (1960) ** ΚΥΠΡΟΣ - KIBRIS - CYPRUS (gregach, turkeg ha saozneg) (abaoe 1960). *Pennad kar : [[Timbroù Kiprenez an Norzh]] === [[Timbroù Kiprenez an Norzh|Kiprenez an Norzh*]] === *Statud : Aloubadeg Turkia e Kiprenez e 1974. Stad emren (1973-1983). Republik dizalc’h abaoe 1983, nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]]. *Alc’hwez : ** Timbroù dreistmoullet <small>KIBRIS TÜRK FEDERE DEVLETI 13.2.1975 </small>(1975) ** Kibris Türk Federe Devleti Postalari (1975-1983) ** Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti (abaoe 1983) *Pennad kar : [[Timbroù Kiprenez]] === [[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]] === [[File:Stamp of Kyrgyzstan 158.jpg|dehou|300 px]] *Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992. *Alc’hwez : ** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992) ** Кыргызскан - Kyrgyzstan (abaoe 1992) === [[Timbroù Kiribati|Inizi Kiribati]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv « Inizi Gilbert » , unvanet gant an iniz Ellice. Stad dizalc’h (republik) abaoe 1979. *Alc’hwez : Kiribati (abaoe 1979) === [[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947. *Alc’hwez : Kishengarh (1899-1937) [[File:Stamp of Cochin - 1917 - Colnect 725256 - Raja Rama Varma II.jpeg|dehou|200 px]] === [[Timbroù Kochin|Kochin]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Cochin (1892-1897) ** Cochin Anchal (“Postoù Kochin”) (1898-1950) === [[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]] === * Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1861-1892). Staget ouzh [[Indez-Sina]] c’hall e 1892. Ul lodenn eus [[Viet Nam]] adalek 1951. *Alc’hwez : Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet gant C. CH. (1886-1888) *Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]] === [[Timbroù Kolombia|Kolombia]] === [[File:Colombia 1883 Sc123.jpg|dehou|200px]] *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1819 (Kolombia vras). Adanvet “Republik Grenada Nevez” (1831-1858) ha Kengevread Grenada (“Confederacion Granada”) etre 1858 ha 1861, ha Stadoù-Unanet [[Kolombia]] (« Estados Unidos de Colombia ») etre 1861 ha 1886. Anvet eo « Republik [[Kolombia]] » bremañ. *Alc’hwez : ** Confed Granadina (1859-1860) ** Estados Unidos de Nueva Granada (1861) ** E.U. de Colombia (1862-1886) ** Republica de Colombia (1886-1925) ** Correos de Colombia (1925-1937) ** Colombia (abaoe 1937) *Timbroù Postoù dre-nij : ** Compañia Colombiana de Navigacion Aera (1920 ** S.C.A.D.T.A. (1920-1923) *Burev-post Breizh-Veur e Aspinwall, Cartagena, Panama, Santa Marta ha Sabanilla. * Burev Bro-C’hall e Santa Marta. *Pennad kar : [[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia]] === [[Timbroù Kolombia|(Stadoù-Unanet) Kolombia]] === *Statud : Anvet e voe Kolombia “Stadoù-Unanet Kolombia” etre 1858 ha 1861. Timbroù zo bet embannet gant melestradurezh rannvroioù Kolombia. *Alc’hwez : ** EE UU de Colombia E.S. de Antioquia (1868-1902) ** Bogota : Correo Urbano de Bogota (1889-1903) ** Bolívar : Correos del Estado Soberano de Bolivar (1863-1885) ** Boyacá : Colombia Boyaca (1900-1904) ** Carthagene (1899-1908) ** Cauca (1878-1882) ** Cucuta (1900) ** Cundinamarca (1870-1904) ** Manizales : Urbanos Manizales (1910) ** Medellin : Provisional Medellin (1889) ** Garzon (1894) ** Rio Hacha (1901) ** Santander : EE UU de Colombia Departamant de Santander (1884-1903) ** Tolima : EE UU de Colombia E.S. del Tolima (1870-1888) ** Tumaco : Republica de Colombia Gobierno Provisional (1901-1912) *Pennadoù kar : [[Timbroù Kolombia]] [[Timbroù Panama]] === [[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1866-1871). Proviñs Kevread Kanada abaoe 1871. *Alc’hwez : ** British Columbia Postage (1860-1869) ** Vancouver Island (1865) ** British Columbia Postage (1868-1871) === [[Timbroù Komorez|Komorez]] === [[File:Stamp of Grand Comoro - 1897 - Colnect 219672 - Type Groupe.jpeg|dehou|150px]] *Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1863-1975). Staget ouzh trevadenn Madagaskar (1911-1950). Tiriad tramor (1958-1975). Stad dizalc’h abaoe 1975 hep enezenn [[Mayotte]]. *Alc’hwez : ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall (1859-1892) ** Grande Comore (1897-1912) ** Timbroù Madagaskar (1912-1950) ** Archipel des Comores RF (1950-1975) ** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet « État comorien » (1975) ** État comorien (1975-1977) ** République des Comores (1977-1979) ** Timbroù Komorez dreistmoullet « République fédérale islamique des Comores » (1979) ** République fédérale islamique des Comores (lizherennoù latin hag arabek) (1979-2000) ** Union des Comores (abaoe 2000) *Pennad kar : [[Timbroù Mayotte]] [[Timbroù Madagaskar]] === [[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]] === [[File:Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1971 - Colnect 973572 - Congo stamp No CGC36 and de Gaulle.jpeg|dehou|300px]] *Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1888-1958). Anvet Kongo-Grenn (1907-1936). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1958). Stad dizalc’h abaoe 1959. *Alc’hwez : ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet « Congo français » (1891-1892) ** Congo Français (1892-1900) ** Moyen Congo République Française (1907-1922) ** Moyen-Congo Afrique équatoriale française (1907-1933) ** Moyen Congo RF (1933) ** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1959) ** République du Congo (1959-1970 hag abaoe 1991) ** République populaire du Congo (1970-1991) ** Congo (1991-1993) *Pennad kar : [[Timbroù Kongo Grenn]] === [[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1888-1958). Anvet [[Kongo Frañs]] (1888-1907). *Alc’hwez : ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet “Congo français” (1891-1892) ** Congo Français (1892-1900) ** Moyen Congo République Française (1907-1922) ** Moyen-Congo Afrique équatoriale française (1907-1933) ** Moyen Congo RF (1933) *Pennad kar [[Timbroù Kongo Frañs]] === [[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]] === [[File:Stamp of Belgian Congo - 1955 - Colnect 286004 - King Boudewijn first trip to Congo inscribed - Belgisch Congo.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Perc’henniezh prevez ar roue [[Leopold II Belgia|Leopold II]] (1885-1908). Trevadenn Belgia (1908-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960 dindan anv [[Republik Demokratel Kongo]]. *Alc’hwez : ** État indépendant du Congo (1886-1894) ** Congo belge - Belgisch Congo (1909-1960) *Pennad kar : [[Timbroù Republik Demokratel Kongo]] === [[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]] === *Statud : Perc’henniezh prevez ar roue [[Leopold II Belgia|Leopold II]] (1885-1908). Trevadenn Velgia (1908-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960. *Alc’hwez : ** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet gant « Congo » (1960) ** Congo (1960-1961) ** République du Congo (1961-1964) ** République démocratique du Congo (1964-1971) **Zaïre pe République du Zaïre (1971-1997) ** République démocratique du Congo (abaoe 1998) === [[Timbroù Korea|Korea]] === * Statud : Rouantelezh (1884-1900) hag impalaeriezh (1900-1905). Bro warezet gant Japan (1905-1910) Staget ouzh Japan (1910-1945). Aloubadeg Unvaniezh Soviedel e hanternoz Korea ha Stadoù-Unanet e su Korea (1946-1948). Rannet ar vro e daou e 1948 : [[Korea an Norzh]] ha [[Korea ar Su]]. *Alc’hwez : ** Arouez Ying-yang (1884) ** Korea (1895-1899) ** Imperial Korean Post (1900-1905) ** Burev Japan e Korea : timrboù Japan dreistmoullet gant lizherennoù japanek (1900) ** Timbroù Japan (1905-1945) === [[Timbroù Korea|Norzh Korea]] === * Statud : Aloubadeg Unvaniezh Soviedel e hanternoz Korea (1946-1948). Stad dizalc’h abaoe 1948. *Alc’hwez : ** 표우선조 Lizherenneg [[hangeul]]) (1946) ** 조선우표 Lizherenneg [[hangeul]]) (1948-1977) ** 조선우표 DPRK (lizherenneg latin ha hangeul) (1977-1980) ** 조선우표 DRP Korea (lizherenneg latin ha hangeul) (abaoe 1980) === [[Timbroù Korea|Su Korea]] === [[File:Anniversary of 20th memorial day of south korea stamp.jpg|dehou|200px]] * Statud : Tiriad Korea aloubet gant ar Stadoù-Unanet (1946-1948). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1948. *Alc’hwez : ** Timbroù Japan dreistmoullet 조선우표 (1946) ** 조선우표 (1946-1948) ** Korea 대한민국우표 (1948-1966) ** Republic of Korea 대한민국우표 (1948-1966) ** 대한민국 Korea (abaoe 1980) === [[Timbroù Kosovo|Kosovo*]] === *Statud : Ul lodenn eus [[Serbia]] betek 1999. Melestradurezh ar Broadoù-Unanet (MINUK) (1999-2008). Stad dizalc’h abaoe 2008. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[A.B.U.]]. *Alc’hwez : ** E saozneg : United Nations Interim Administration Mission in [[Kosovo]] ** En albaneg : Misioni I Perkohshem Administrativ I Kombeve Te Bashkuara Ne Kosove ** E serbeg (lizherenneg latin) Privremena Administrativna Misija Ujedinjenih Nacija Na Kosovo ** Republika e Kosovës / Republic of Kosova / Republika Kosova (abaoe 2008) === [[Timbroù Koweït|Koweit]] === *Statud : Stad dizalc’h gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1899-1961). Stad dizalc’h abaoe 1961. Aloubadeg Irak *Alc’hwez : ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet <small>[[KOWEIT]]</small> (1923) ** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet <small>KUWAIT</small> (1924-1957) ** Kuwait (lizherennoù latin hag arabek) (1958-1962) ** State of Kuwait gant lizherennoù latin hag arabek (abaoe 1962) === [[Timbroù Krajina|Krajina*]] === * Statud : Tiriad disrannour e [[Slavonia]] savet gant Serbed (1990-1995). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]]. Staget ouzh [[Kroatia]] e 1998. *Alc’hwez : **Timbroù Kroatia dreistmoullet CAO КРАЈИНА ** РЕПУБЛИКА СРПСКА КРАЈИНА (1993-1997) ** СРЕМСКО - БАРАЊСКА ОБЛАСТ (1997) === [[Timbroù Kreizafrika|Kreizafrika]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv [[Oubangi-Chari]] (1903-1958). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder. Stad dizalc’h dindan anv Kreizafrika abaoe 1960. *Alc’hwez : ** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1959) ** République centrafricaine (1959-1977) ** Timbroù dreistmoullet « Empire centrafricain » (1977) ** Empire centrafricain (1978-1979) ** République centrafricaine (abaoe 1979) *Pennad kar : [[Timbroù Oubangi-Chari]] === [[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika Breizh-Veur]] === *Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1889-1907) anavezet dindan anv [[Nyasaland]] e 1907. *Alc’hwez : ** Timbroù Suafrika dreistmoullet gant B.C.A. (= British Central Africa) (1891-1895) ** British Central Africa (1895-1907) *Pennad kar : [[Timbroù Nyasaland]] === [[Timbroù Kreta|Kreta]] === *Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh Otoman (1700-1908). Emrenerezh (1896). Emsavadeg (1905). Melestradurezh Bro-C’hres (1908-1913) ha staget ouzh Gres e 1913. *Alc’hwez : ** Timbroù an Impalaeriezh Otoman (1863-1898) ** ΚΡΗΤΗ (1900-1907) ** ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΡΗΤΗΣ (1905) ** Timbroù dreistmoullet ΕΛΛΑΣ (1908-1911) === [[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]] === *Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]]. *Alc’hwez : Burev Aostria e Kanea, Kandia ha Rethymno (1903-1914) === [[Timbroù Kreta – Burevioù saoz|Kreta – Burevioù saoz ]] === *Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]]. *Alc’hwez : Burev-post Breizh-Veur e [[Heraklion]] : ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (1898-1899) === [[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta – Burevioù gall]] === *Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]]. *Alc’hwez : <small>CRETE</small> (1900-1914) === [[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta – Burevioù italian]] === *Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]]. *Alc’hwez : Burev-post Italia e Kanea : timbroù Italia dreistmoulet gant LA CANEA (1900-1912) === [[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]] === *Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]]. *Alc’hwez : Burev-post Rusia e Rethymno : RETYMNO METALIK (1899) === [[Timbroù Kroatia|Kroatia]] === * Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Aostria-Hungaria betek 1918. Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929) adanvet Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941). Stad-suj Alamagn (1941-1945). Ul lodenn eus Republik Kevreadel Poblel Yougoslavia (1945-1991). Stad dizalc’h abaoe 1991. *Alc’hwez : ** Timbroù Aostria (1850-1870) ** Timbroù Hungaria (1870-1918) ** Timbroù Hungaria dreistmoullet HRVATSKA SHS (1918) ** Hrvatska (1918-1919) ** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929) ** Timbroù Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941) ** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet Nezavisna Drzava Hrvatska (1941) ** Nezavisna Drzava Hrvatska / N.D. Hrvatska (1941-1945) ** NEZ DRZ HRVATSKA (1945) ** Republika Hrvatska (abaoe 1991) === [[Timbroù Kuba|Kuba]] === [[File:Indicium-Cuba-1894-4centavos.jpg|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn Spagn betek 1901. Aloubadeg Stadoù-Unanet Amerika (1901-1902 ha 1905-1909). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1925. *Alc’hwez : ** Timbroù Antilhez Spagn (1855-1873) ** Ultramar Cuba (1874-1879) ** Cuba 1880 (1880) ** Isla de Cuba (1890-1897) ** Timbroù Stadoù-Unanet dreistmoullet « Cuba » (1898-1902) ** Cuba (1902-1905) ** Republica de Cuba (1910-1939) ** Cuba (abaoe 1952) *Burev-post Bro-C’hall e La Habana (timbroù Bro-C’hall gant ur siell C58 pe C88). === [[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]] === *Statud : Rannvro emren [[Irak]]. *Alc’hwez : Iraqi Kurdistan Region (abaoe 1992) == L == === [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]] === *Statud : Kêriadenn Sahara ar C’hornôg. Trevadenn Spagn bet staget ouzh tiriad Rio de Oro (a-raok 1921) ha Sahara Spagnol (goude 1924). * Alc’hwez : ** Timbroù Rio de Oro dreistmoullet gant <small>LA AGÜERA</small> (1921) ** Sahara Occidental La Agûera (1923) === [[Timbroù Lagos|Lagos]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh trevadenn [[Nigeria ar Su]] e 1906. *Alc’hwez : Lagos (1874-1905) === [[Timbroù Laos|Laos]] === [[File:Elephant Laos 2K.jpg|dehou|300px]] *Statud : Ul lodenn eus trevadenn [[Indez-Sina c’hall]] betek 1946. Stad dizalc’h (rouantelezh) etre 1953 ha 1975. Republik Demokratel Poblek 1975- *Alc’hwez : ** Timbroù Indez-Sina (1889-1946) ** Royaume du Laos - Union française (1951-1954) ** Royaume du Laos (e galleg ha yezh lao) (1954-1975) ** République démocratique populaire lao e laotieg (1976) ** République démocratique populaire lao (1976-1982) ** Postes Lao (lizherennoù latin ha laotieg) (abaoe 1982) ** Postoù dispac’hourien hanternoz lao (Pathet Lao) Lizherennoù laotieg (1974) === [[Timbroù Las Bela|Las Bela]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[Pakistan]] abaoe 1947. *Alc’hwez : ** Las Bela State (1897-1898) ** Las Bela (1901) === [[Timbroù Latakia| Latakia]] === *Statud : Kêr eus Siria fiziet e melestradurezh Bro-C’hall gant Kevredigezh ar Broadoù etre 1920 ha 1922. Staget ouzh Siria (1922-1924). Adanvet Tiriad an Alawited (1930-1937). Staget ouzh Siria e 1937. *Alc’hwez : Timbroù Siria dreistmoullet <small>LATTAQUIE</small> (1931-1933) *Pennad kar : [[Timbroù Siria]] === [[Timbroù Latvia|Latvia]] === *Statud : Ul lodenn eus [[Rusia]] betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Stad dizalc’h (1918-1940). Stad sokialour [[Latvia]] en Unvaniezh Soviedel (1940-1941). Aloubadeg Alamagn (1941). Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1991. Republik dizalc’h abaoe 1991. *Alc’hwez : ** Timbroù Impalaeriezh Rusia (1857-1917) ** Timbroù dreistmoullet Postgebiet Ob. Ost (1917-1919) ** Timbroù dreistmoullet Libau (1919) ** Latvija (1918-1940) ** Latvija P.S.R. (1940-1941) ** Timbroù soviedel dreistmoullet « Latvija 1941.1.VII » ** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant <small>KURLAND</small> (1945) ** CCCP Timbroù an Unvaniezh Soviedel (1944-1991) ** Latvija (abaoe 1991) === [[Timbroù Lemnos|Lemnos]] === *Statud : [[Lemnos|Enez ar Mor Egea]]. *Alc’hwez : Timbroù Gres dreistmoullet e liv du pe ruz gant ΛHMNOΣ (1911) === [[Timbroù Lesotho|Lesotho]] === *Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Basoutoland]] (1868-1966). Stad dizalc’h abaoe 1966. *Alc’hwez : [[Lesotho]] (abaoe 1966) *Pennad kar : [[Timbroù Basoutoland]] === [[Timbroù Liban|Liban]] === *Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh otoman betek 1918.E fiziadur Bro-C’hall dindan anv “Grand Liban” gant Kevredigezh ar Broadoù (1920-1943). Republik emren (1926-1943). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet e 1941. Republik dizalc’h abaoe 1943. Brezel diabarzh (1975-1990) *Alc’hwez : ** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet <small>GRAND LIBAN</small> (1924-1925) ** Grand Liban (1925-1926) ** Timbroù Grand Liban dreistmoullet (e galleg hag en arabeg) « République Libanaise » (1927) ** الجمهورية اللب République libanaise (1930-1945) ** République libanaise pe Liban (1946-1951) ** [[Liban]] (abaoe 1951) === [[Timbroù Liberia|Liberia]] === [[File:Libéria US Postage 1947 50c.JPG|dehou|200px]] *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1847 *Alc’hwez : ** Republic Liberia (1860-1902) ** [[Liberia]] (abaoe 1903) === [[Timbroù Libia|Libia]] === [[File:Libyaourcountry.jpg|dehou|150px]] *Statud : Trevadenn Italia (Cyrenaica ha Tripolitania) (1912-1941). Gant unvaniezh Cyrenaica, Tripolitania ha tiriad Fezan-Ghadames (dindan dalc’h Bro-C’hall) e voe savet. Stad dizalc’h e 1951. Rouantelezh (1951-1969). Republik (abaoe 1969). *Alc’hwez en arabek ha lizhrennoù latin : ** Timbroù Italia dreistmoullet <small>LIBIA</small> pe “[[Libia]]” (1912-1922) ** Libia Colonie Italiane (1921) ** Poste Italiane Libia (1924-1940) ** Poste Coloniale Italiane (1936) ** Libia (1937-1942) ** Timbroù Cyrnenaica dreistmoullet gant lizherennoù latin hag arabek LIBYA (1952) ** Kingdom of Libya (1952) ** United Kingdom of Libya (1955-1969) ** Lybie pe Lybia (1961-1969) ** L.A.R. (1969-1977) ** Socialist people's libyan arab jamahiriya (1977-1990) ** The great socialist people's libyan arab jamahiriya (1990-2011) [[File:StampLiechtenstein1912Michel1.jpg|dehou|150px]] === [[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]] === *Statud : Stad dizalc’h (priñselezh) abaoe 1866, bet ezel eus ar C'hengevread alaman (1815-1870). *Alc’hwez : ** Fürstentum Liechtenstein - K. K. Oesterr. Post ((1912-1921) ** Fürstentum [[Liechtenstein]] (abaoe 1920) === [[Timbroù Lituania|Lituania]] === *Statud : Ul lodenn eus Rusia betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Republik dizalc’h (1918-1940). Aloubadeg Alamagn (1941-1945). Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel (1940-1990). Republik dizalc’h abaoe 1990. *Alc’hwez : ** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Postgebiet Ob.Ost » (1918) ** Lietuvos (1918) ** Lietuvo Pasto Zelklas (1919) ** Lietuva (1920-1940 hag abaoe 1990) [[File:Lithuania presidency EU stamp 2013.jpg|dehou|200px]] ** Timbroù alaman dreistmoullet gant <small> OSTLAND </small> ** Timbroù Lituania dreistmoullet gant <small>LTSR 1940 VII 21</small> (1940) ** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant <small>NEPRIKLAUSOMA LIETUVA 1941-VI-23</small> (1941) ** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant <small>VILNIUS</small> (1941) *Lituania Kreiz – Aloubadeg Polonia (1920-1922) *Alc’hwez : ** Timbroù Lituania dreistmoullet gant “Srodkowa LITWA Poczta” (1920) ** Srodkowa LITWA pe Poczta Litwy Srodkowej (1921-1922) *Lituania ar Su : *Alc’hwez : ** Timbroù Rusia dreistmoullet gant "Lietuva AitBa 50 Statiku rpameu" (1919) ** Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>SAMORZAD WARWIZKI</small> === [[Timbroù Slovenia|Bro-Ljubljana]] === [[File:StampLjubjainskaPokrajina1945Michel51.jpg|dehou|200px]] *Statud : Tiria deus Slovenia, aloubet gant Italia etre 1941 ha 1943, aloubet gant Alamagn etre 1943 ha 1945. *Alc’hwez : ** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant Co. Ci. (= “Commissariato Civile”) (1941) ** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant R. Commissariato Civile Territori occupati LUBIANA (1941) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant '''Provinz Ljubljanika Laibach PO Krajina''' (1944) ** Provinz Laibach – Ljublianska Pokkrajina (1945) *Pennadoù kar : [[Timbroù Yougoslavia]] [[Timbroù Slovenia]] === [[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|Rouantelezh Lombardia-Veneto]] === *Statud : Rouantelezh italian bet dindan dalc’h [[Aostria]] (1815-1853). Staget ouzh rouantelezh Italia e 1859 ([[Lombardia]]) ha 1866 ([[Veneto]]). *Alc’hwez : ** KKpost stempel (1850) ** Timbroù aostrian talvoud-gwerzh e « Soldi » (1858-1864) === [[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]] === *Statud : Trevadenn Portugal. Staget ouzh trevadenn Mozambik e 1921. *Alc’hwez : ** Lourenço Marques Portugal (1893) ** Timbroù Mozambik dreistmoullet « L. Marques » (1895-1921) ** Timbroù Afrika portugalek dreistmoullet gant « Republica Lourenço Marques » (1913) === [[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Lubeck]] === *Statud : Keoded dieub. Ezel eus [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman adalek 1871. *Alc’hwez : ** Lübeck (1859-1862) ** Luebeck (1863-1866) *Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]] === [[Timbroù Luksembourg|Luksembourg]] === [[File:DR 1940 Luxemburg MiNr01 B002.jpg|dehou|150px]] *Statud : Stad dizalc’h (Dugelezh-Veur) abaoe 1839. Aloubadeg Alamagn (1940-1944). *Alc’hwez : ** G.D. de Luxembourg (1859-1882) ** Grand-duché de Luxembourg pe Luxembourg (abaoe 1891) ** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Luxemburg » (1940-1941) == M == === [[Timbroù Madagaskar|Madagaskar]] === *Statud : Gwarezva (1895) ha trevadenn Bro-C’hall (896-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960. *Alc’hwez : ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet (1889-1891) ** Madagascar (1895) ** Madagascar et dépendances (1896-1902) ** Madagascar RF (1903-1957) ** République malgache (1958-1961) ** Repoblika Malagasy (1961-1976) ** Repoblika Demokratika Malagasy (1976-1993) ** Repoblikan'i Madagasikara (abaoe 1993) ** Timbroù lec’hel : Majunga timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant an dorn (1895) === [[Timbroù Madeira|Madeira]] === [[File:Madeira 1898 Mi 33 stamp (Fleet of Vasco da Gama on the run).jpg|dehou|200px]] *Statud : Enezeg emren dindan dalc’h Portugal. *Alc’hwez : ** Timbroù Portugal dreistmoullet <small>MADEIRA</small> (1868-1925) ** Madeira Portugal (1929 hag abaoe 1980) === [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Mahra]] === *Statud : Sultanelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh Yemen ar Su e 1967. *Alc’hwez : Mahra State South Arabia (1967-1968) === [[Timbroù Makao|Makao]] === *Statud : Trevadenn Portugal (1884-1954). Proviñs Portugal (1954-1999). Staget ouzh [[Republik Pobl Sina]] e 1999 gant ur statud emrenerezh. *Alc’hwez : ** Macau (1884-1887) ** Provincia de Macau (1888) ** Macau Portugal (1893-1898) ** Macau (1898-1953) ** Macau Republica Portuguesa (1953-1987) ** Macau 澳門 Republica Portuguesa (1987-1999) ** Macau China 澳門 (abaoe 1999) === [[Timbroù Makedonia an Norzh|Makedonia an Norzh]] === [[File:Pepper. Stamp of Macedonia.jpg|dehou|200px]] *Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman betek 1912, eus Rouantelezh Serbia (1912-1915), eus Rouantelezh Bulgaria (1915-1918), eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Solvened (1918-1929), eus Yougoslavia (1929-1941). Aloubadeg Bulgaria hag Albania (1941-1944). Republik Sokialour Makedonia e Republik Yougoslavia (1944-1992). Stad dizalc’h abaoe 1991. *Alc’hwez : ** Македонија Macedonia (1992) ** Makedonija (1993) ** Македонија (1993-1997) ** Република Македонија pe Republika Makedonija (1998-2019) ** Teiryezhek (makedonieg, albaneg ha saozneg) abaoe 2019 : ** Република Северна Македонија ** Republika e Maqedonisë së Veriut ** Republic of North Macedonia === [[Timbroù Malaizia|Malaizia]] === *Statud : Kevread Stadoù [[Malaya]] ha Stadoù Sabah, [[Sarawak]] ha Singapour (betek 1965). *Alc’hwez : Malaysia (abaoe 1963) *Pennad kar [[Timbroù Malaya]] === [[Timbroù Malaka|Malaka (Trevadenn ar Strizhoù-mor)]] === *Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Ezel eus Kevread Stadoù Malaizia (1946-1957). Unan eus 13 Stad Kevread Malaizia abaoe 1957. *Alc’hwez : ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant skeudenn-aroue ar monarkiezh (kurunenn) (1867) ** Straits Settlements Postage (1867-1935) ** Timbroù Labuan dreistmoullet gant Straits Settlements (1907) ** Straits Settlements Malaya (1936-1941) ** Aloubadeg Japan : lizherennoù Japanek (1943-1945) ** Timbroù dreistmoullet gant B.M.A. (= British Military Administration) (1945) ** Timbroù Malaya === [[Timbroù Malawi|Malawi]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Nyasaland (1908-1964). Ezel eus Kevread Rodezia ha [[Nyasaland]] (1954-1963). Stad dizalc’h abaoe 1964 *Alc’hwez : Malawi (abaoe 1964) === [[Timbroù Malaya|Malaya]] === [[File:Malaya stamp.png|dehou|200px]] *Statud : Kevread Stadoù Malezia dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet eus 1957 da 1963 : Perak, Selangor, Nigeri Sembilan ha Pahang etre 1895 ha 1935. Kevread dindan anv “Malaya” (1935-1957). Kevread Stadoù Johor, Kedah, Kelantan, Malacca, Negeri Sembilan, Pahong, Perak, Perlis, Pulau Penang, Selangor ha Trengganu. E 1963 ec’h emezelas Stadoù Sabah, [[Sarawak]] ha [[Singapour]] (betek 1965) dindan anv [[Malaysia]]. *Alc’hwez : ** Timbroù [[Negri Sembilan]] dreistmoullet gant Federated Malay States (1900) ** Federated Malay States (1901-1934) ** Timbroù Stadoù Malaya (1935-1957) ** Malaya Federation of Malaya (1957-1959) ** Malaya Persekutuan Tanah Melayu (1957-1963) *Pennad kar [[Timbroù Malaysia]] === [[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]] === [[File:Maldives 1950 06.jpg|dehou|200px]] *Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1887-1965). Stad dizalc’h abaoe 1965. Republik (1952-1954), sultanelezh (1956-1968) ha republik abaoe 1968. *Alc’hwez : ** Timbroù Ceylan dreistmoullet gant “Maldives” (1906) ** Maldives (1909) ** Maldive islands (1950-1968) ** Republic of Maldives (1968-1990) ** Maldives e lizherennoù latin ha maldiveg (abaoe 1986) === [[Timbroù Mali|Mali]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv [[Soudan c’hall]]. Stad dizalc’h e 1959. Kevreadur gant Senegal ha Soudan (1960). Republik. *Alc’hwez : ** Fédération du Mali (1959-1960) ** République du Mali (abaoe 1960) *Pennad kar : [[Timbroù Soudan c’hall]] === [[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] === [[File:Falkland Islands 1 shilling 1952 stamp Gentoo Penguins.jpg|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1840-1983). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002. Aloubadeg Arc’hantina Miz Ebrel 1982. *Alc’hwez : Falkland Islands (abaoe 1878) === [[Timbroù Malta|Malta]] === *Statud : Tiriad dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1816-1964). Emrenerezh (1922). Stad dizalc’h abaoe 1964, republik abaoe 1974. *Alc’hwez : Malta (abaoe 1860) === [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Manama]] === *Statud : Tiriad-suj emirelezh [[Ajman]]. *Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) : ** Timbroù Ajman dreistmoullet [[Manama]] (1966-1968). ** Manama Dependency of Ajman (1968-1972) === [[Timbroù Manav|Manav]] === *Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur. Statud emrenerezh. *Alc’hwez : ** Isle of Man (abaoe 1973) ** Isle of Man Ellan Vannin (1975) === [[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]] === [[File:Stamp of Manchukuo - 1942 - Colnect 365403 - Flag of Manchoukuo.jpeg|thumb|right|200px|Banniel Manchukuo (1942)]] *Statud : Rannvro eus biz Sina aloubet gant armeoù Japan e 1931. Stad-suj Japan (impalaeriezh) etre 1931 ha 1945. Adstaget ouzh [[Sina]] e 1945]]. *Alc’hwez : ** Timbroù e sinaeg hep meneg eus ar vro (1932-1934) [[File:Emblem manzhouguo.svg|left|50px]] ** Timbroù e sinaeg gant arouez ar vro (1935-1945) === [[Timbroù Sina - Manchouria|Sina – Manchouria]] === *Statud : Rannvro eus biz [[Sina]]. *Alc’hwez : Timbroù Sina dreistmoullet gant lizherennoù sinaek (1927-1933) === [[Timbroù Maouritania|Maouritania]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1906-1944). Tiriad eus [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] (1944-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960. *Alc’hwez : ** Mauritanie - RF (1906-1939) ** Mauritanie (1941-1944) ** Timbroù [[Afrika ar C’hornaoueg C’hall]] (1944-1960) ** République islamique de Mauritanie gant al lizherenneg latin hag arabek (abaoe 1960). === [[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]] === *Statud : Trevadenn Bro-Spagn betek 1899. Trevadenn Alamagn etre 1899 ha 1914. Aloubadeg Japan (1914). Melestradurezh Japan (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1944. *Alc’hwez : ** Timbroù Filipinnez dreistmoullet gant <small>MARIANAS ESPAÑOLAS</small> (1899) ** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Marianen » (1899) ** Marianen (1900-1916) === [[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]] === *Statud : Kêr eus [[Prusia]] ar Reter dindan dalc’h [[Kevredigezh ar Broadoù]] e 1920. Aozet e voe ur boblvouezhiadeg e 1920. Staget ouzh Alamagn e 1920. Staget ouzh [[Polonia]] e 1945 dindan anv [[Kwidzyn]]. *Alc’hwez : ** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant « Commission Interraliée Marienwerder » (1920). ** Commission Interraliée Marienwerder (1920). ** Plébiscite Marienwerder (1920). === [[Timbroù Maroko|Maroko]] === *Statud : Rouantelezh dizalc’h abaoe 1958, gant unvaniezh tiriadoù dindan dalc’h Spagn ha Bro-C’hall. *Alc’hwez : Royaume du Maroc (abaoe 1958) *Postoù lec’hel : ** Embregerezhioù prevez etre kêrioù ar vro (1891-1911) ** Postoù lec’hel (« Postoù cherifian ») : timbroù en arabeg (1912-1913) *Liamm diavaez : [/https://www.asso-philatelique-montpellier.fr/uploaded/maroc-histoire-postale-final.pdf] === [[Timbroù Maroko|Maroko Burevioù-post Stadoù estren]] === [[File:Stamp UK Morocco 1907 6p.jpg|dehou|200px]] *Statud : Burev-post Alamagn (1899-1911) *Alc’hwez : ** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant Marocco ha talvoud-gwerzh (1899-1911) ** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant Marokko ha talvoud-gwerzh (1911) *Statud : Burev-post Breizh-Veur (1898-1918) *Alc’hwez : ** Timbroù Jibraltar dreistmoullet gant “Morocco Agencies” pe “<small>MOROCCO AGENCIES</small>" (1898-1905) ** Timbroù ar Rouantelezh-unanet dreistmoullet gant <small>MOROCCO AGENCIES</small> hag un talvoud-gwerzh e moneiz Spagn e Tiriad an Norzh ha moneiz Frañs e peurrest ar vro (1905-1956). *Statud : Burev-post Bro-C’hall (1891-1917) *Alc’hwez : ** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh e moneiz Spagn (1891-1900 ha 1907-1910) ** Timbroù Bro-C’hall gant “MAROC” (1902-1903) ** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh en arabeg (1913-1917) *Statud : Burev-post Spagn (1903-1914) *Alc’hwez : ** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>CORREO ESPAÑOL MARRUECOS </small> (1903-1914) ** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>TETOUAN </small> (1908) Pennad kar : [[Timbroù Maroko spagnol]] [[Timbroù Maroko gall]] === [[Timbroù Maroko gall|Maroko gall]] === *Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall etre 1912 ha 1956. Unvanet gant [[Maroko Spagn]] e 1956 (Rouantelezh Maroko). *Alc’hwez : ** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant <small> PROTECTORAT FRANÇAIS</small> (lizherenneg latin hag arabek (1914-1917) ** Maroc المغرب (e lizherenneg latin hag arabek) (1917-1956) === [[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]] === [[File:The Spanish protectorate in Morocco 1950 Mi 309 stamp (75th anniversary of the UPU. Mail carrier, 1890).jpg|dehou|200px]] *Statud : Tiriad gwarezet gant Bro-Spagn e Maroko etre 1912 ha 1956. Unvanet gant trevadenn c’hall Maroko evit sevel Stad dizalc’h Maroko e 1956-1958. *Alc’hwez : ** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>MARRUECOS</small> (1914 ha 1933-1938) ** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>PROTECTORADO ESPAÑOL EN MARRUECOS</small> (1915) ** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>ZONA DE PROTECTORADO ESPAÑOL EN MARRUECOS</small> (1916-1920) ** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>CORREO ESPAÑOL TANGER</small> pe <small> ZONA DE PROTECTORADO ESPAÑOL </small>(1926) ** Zona de Protectorado Español MARRUECOS (1928) ** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>PROTECTORADO ESPAÑOL </small> pe <small>TANGER</small>(1929) ** MARRUECOS Protectorado Español (1933-1955) === [[Timbroù Maroko spagnol|Maroko - Tiriad Hanternoz]] === *Statud : Tiriad Maroko dizalc’h, bet dindan dalc’h Spagn betek 1956. *Alc’hwez : Marruecos (1956-1957) *Pennad kar : [[Timbroù Maroko]] === [[Timbroù Maroko gall|Maroko - Tiriad Su]] === *Statud : Tiriad Maroko dizalc’h, bet dindan dalc’h Frañs betek 1956. *Alc’hwez : Maroc (e lizherenneg latin hag arabek) (1956-1957) *Pennad kar : [[Timbroù Maroko]] === [[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]] === *Statud : Trevadenn Alamagn (1885-1914). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet. Melestradurezh [[Japan]] (1914-1944). Melestradurezh [[Stadoù-Unanet Amerika]] (1944-1984). Stad dizalc’h abaoe 1984. *Alc’hwez : ** Timbroù Alamagn dreistmoullet “Marshall-Inseln” (1897-1914) ** Marshall-Inseln (1900-1916) ** Timbroù 1900 dreistmoullet G.R.I. (1914) ** Timbroù Japan (1914-1944) ** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika (1944-1984) ** Marshall Islands (abaoe 1984) === [[Timbroù Martinik|Martinik]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall (betek 1946). Departamant tramor (1946-2015). Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Martinique »). *Alc’hwez : ** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet « Martinique » pe « MQE » (1886-1892) ** Martinique RF (1892-1940 ha 1943-1947) ** Martinique Postes Françaises (1941-1944) === [[Timbroù Maskat|Maskat (hag Oman)]] === *Statud : Stad dizalc’h gwarezet (sultanelezh). Oman, Dubaï ha Katar a voe unvanet etre 1948 ha 1957. Dizalc’h eo DubaI e 1961, ha Katar e 1971. Anvet “Maskat hag Oman” etre 1966 ha 1970. Sultanelezh [[Oman]] abaoe 1970. *Alc’hwez : ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet (1944-1961) ** Muscat & Oman (1966-1970) *Pennad kar : [[Timbroù Oman]] === [[Timbroù Mayotte|Mayotte]] === [[File:Stamp of Mayotte - 1892 - Colnect 229464 - Type Groupe.jpeg|dehou|200px]] * Statud : Trevadenn Bro-C’hall (Enezeg Komorez). Tiriad tramor. Departamant ha rannvro tramor (“DROM”) abaoe 2011. *Alc’hwez : ** Mayotte (1892-1912) ** Timbroù trevadenn Madagaskar (1912-1950) ** Timbroù trevadenn Komorez (1950-1975) ** Timbroù boutin Bro-C’hall dreistmoullet <small>MAYOTTE</small> (1997-1998-1999-2002) ** Mayotte ha République française pe RF (1997-2003) ** [[Mayotte]] ha RF (2004-2012) === [[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]] === *Statud : Rannvroioù [[Mecklenbourg]] ha [[Pomerania]] ar C’hornaoueg dindan melestradurezh an Unvaniezh Soviedel (1945-1949). Staget ouzh Alamagn ar Reter e 1949. *Alc’hwez : ** Sifroù ha Pfennig (1945-1946) ** Bannad ed (1945-1946) ** Mecklenburg-Vorpommern (1945-1946) === [[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg-Schwerin]] === *Statud : Dugelezh-Veur. Ezel eus Kengevread Norzh Alamagn (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman adalek 1871. *Alc’hwez : Mecklenb. freimarke Schwerin (1856-1864) *Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]] === [[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg-Strelitz]] === *Statud : Dugelezh-Veur (1803-1918) ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn hag eus Impalaeriezh Alamagn. Stad Dieub ezel eus Republik Weimar (1918). Tiriad Bro-Alamagn. *Alc’hwez : Mecklenb. Strelitz (1864) *Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]] === [[Timbroù Mec’hiko|Mec’hiko]] === [[File:Mexico 1879 25c Sc127a unused.jpg|dehou|200px]] * Statud : Stad dizalc’h abaoe 1810. Republik (1823-1864 hag abaoe 1867). Impalaeriezh (1864-1867). *Alc’hwez : ** Correos Mexico (1856-1866) ** Imperio Mexicano (1864-1867) ** Mexico (abaoe 1867) *Stadoù dispac’hour : ** Campeche (1876-1877) ** Chiapas (1867) ** Cuernavaca (1867) ** Guadalajara (1867-1868) ** Chihuahua (1872) ** Cuautla (1867) ** Merida (1916) ** Sinaloa (1929) ** Tlacotalpan (1856) ** Yucatán (1924) === [[Timbroù Lituania|Memel]] === *Statud : Keoded alaman dindan melestradurezh Bro-C’hall (1920-1923). Aloubadeg [[Lituania]] (1923). Staget ouzh Stad Lituania e 1923. *Alc’hwez : ** Timbroù alaman dreistmoullet « Memelgebiet » (1920) ** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant « Memel » (1920-1922) ** Klaipeda Memel (1923) === [[Timbroù Menez Athos|Menez Athos]] === *Statud : Kumuniezh emren menec’h Menez Athos. *Alc’hwez : ΑΓΙΟΝ ΟΡΟϹ ΑΘωС (abaoe 2008) === [[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]] === [[File:Bartolomeus Dias uitgebeeld op 'n posseël van Suidwes-Afrika.jpg|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn Bro-alamagn (1897-1912). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1915). Melestradurezh Suafrika (1915-1990). Stad dizalc’h dindan anv [[Namibia]] (abaoe 1990). *Alc’hwez : ** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant « Deutsch-Südwest-Afrika » (1897-1898) ** Deutsch-Sudwestafrika (1900-1912) ** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « South West Africa » pe « Zuid-West Afrika » pe « Zuidwest Afrika » (1923-1924) ** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « South West Africa » pe « Zuid-West Afrika » pe « Zuidwes Afrika » (1926-1927) ** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant S.W.A. (1927) ** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « SOUTH AFRICA» pe « SUID AFRICA » (1927-1930) ** South West Africa pe Suidwes Afrika (1923-1967) ** SWA (1927-1990) === [[Timbroù Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur|Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur]] === *Statud : Trevadenn an Inizi Chagos ha Sechelez dindan dalc’h Breizh-Veur (betek 1976). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet (inizi Chagos) abaoe 2002. *Alc’hwez : ** Timbroù Sechelez dreistmoullet B.I.O.T. (1968) ** British Indian Ocean Territory (abaoe 1968) === [[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]] === *Statud : trevadenn Bro-Alamagn (1899-1914). Melestradurezh Japan (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1944-1984). Stad dizalc’h (abaoe 1984). *Alc’hwez : Federated States of Micronesia pe FSM (abaoe 1984) === [[Timbroù Modena|Modena]] === *Statud : Stad dizalc’h ([[Dugelezh Modena ha Reggio]]) etre 1452 ha 1859. Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1859. *Alc’hwez : ** Poste Estensi (1852) ** Provincie Modenesi (1859) === [[Timbroù Moheli|Moheli]] === *Statud : Enezenn warezet gant Bro-C’hall (1886-1912) evel inizi all Enez ar Gomorez. Staget e voe an enezeg ouzh trevadenn [[Madagascar]] (1912-1947). Tiriad tramor (1947-1974). Ul lodenn eus Stad Komorez abaoe 1974. *Alc’hwez : Mohéli (1906-1912) *Pennadoù kar : [[Timbroù Anjoun]], [[Timbroù Mayotte]], [[Timbroù Komorez]] [[File:Stamp of Moldova - 2010 - Colnect 217216 - Flag of Moldova.jpeg|dehou|200px]] === [[Timbroù Moldova|Moldova]] === *Statud : Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel betek 1991. Stad dizalc’h abaoe 1991. *Alc’hwez : ** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992) ** Posta Moldova (1991) ** Moldova (abaoe 1992) [[File:II Lajos Monaco hercege.jpg|dehou|200px]] === [[Timbroù Monako|Monako]] === *Statud : Priñselezh dizalc’h. *Alc’hwez : ** Principauté de Monaco (1885-1939) ** Monaco (adalek 1939) === [[Timbroù Mongolia|Mongolia]] === [[File:Stamp Mongolia 1932 40m.jpg|dehou|200 px]] *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1911. *Alc’hwez : ** [[Mongolia]] (1926-1945) ** МОНГОЛ ШУУДАН (1945-1958) ** Mongolia - МОНГОЛ ШУУДАН (1958-1997) ** Mongol Post (abaoe 1997) === [[Timbroù Sina - Burevioù gall|Mongtseu]] === *Statud : Burevioù-post [[Indez-Sina]] (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1900-1922). *Alc’hwez : ** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>MONGTZE</small> (1903-1906) ** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant “Mong-Tseu” (1906) ** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>MONGTSEU</small> (1908 ha 1919) *Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]] === [[Timbroù Montenegro|Montenegro]] === * Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Otoman (betek 1874). Priñselezh (1874-1910). Rouanetelezh (1910-1918). Aloubadeg Aostria-Hungaria (1917-1918). Gouarnamant en harlu e Bro-C’hall (1916). Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1931) hag eus Rouantelezh Yougoslavia (1931-1939). Aloubadeg Italia (1941-1943) hag Alamagn (1944-1945). Ul lodenn eus Republik Yougoslavia (1945-2003). Kevreet gant Serbia (2003-2006). Stad dizalc’h abaoe 2005. *Alc’hwez : ** ЦРНА ГОРА pe ПOШТЕ ЦР(НЕ) ГОРЕ (1874-1918) ** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant « S.P. du M. Bordeaux 1916 » (1916) ** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929) ** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant MONTENEGRO ЦРНА ГОРА 17-IV-41-XIX (1941) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant ЦРНА ГОРА (1941) ** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant « Governatorato del Montenegro » (1941) ** ЦРНА ГОРА (1943) ** Timbroù Yougoslavia (1929-1940 ha 1945-1998) ** Pošta Crne Gore (2003-2006) ** CRNA GORA – MONTENEGRO (abaoe 2005) *Pennad kar : [[Timbroù Serbia]] === [[Timbroù Montserrat|Montserrat]] === [[File:1958 stamp showing a map of Montserrat.jpg|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad trevadenn ‘’Inizi an Dizavel’’ (1871-1958) ha [[Kevread Indez Breizh-Veur ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Emrenerezh abaoe 1960. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002. *Alc’hwez : ** Timbroù Antigua dreistmoullet gant <small>MONTSERRAT</small> (1876) ** [[Montserrat]] (1880-1958 hag abaoe 1963) === [[Timbroù Inizi ar Mor Egea|Inizi ar Mor Egea]] === *Statud : Inizi ar Mor Egea aloubet gant Italia etre 1912 ha 1940. Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1945-1946). Aloubadeg Gres (1947). Staget ouzh Gres e 1947. *Alc’hwez : ** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>EGEO</small> (1912) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>ISOLE ITALIANE DELL EGEO</small> (1930-1938) ** Isole Italiane dell Egeo (1940) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant Calimno pe CALIMNO ** Timbroù Italia dreistmoullet gant Karki pe KARKI (1912-1916) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant CALCHI (1930) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant CARCHI (1932) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant Caso pe CASO (1912-1932) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant COO (1912-1932) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant Leros pe LEROS (1912-1932) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant Lipso pe LIPSO (1912-1932) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant Nisiros pe NISIROS (1912-1922) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant NISIRO (1930-1932) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant Patmos pe PATMOS (1912-1923) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant PATMO (1930-1932) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant Piscopi (1912-1932) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant Rodi pe RODI (1919-1923) ** Rodi (1929-1934) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant SCARPANTO (1912-1932) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant SIMI (1912-1932) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant STAMPALIA (1912-1932) ** Timbroù Gres dreistmoullet Σ.Δ.Δ. (1947) === [[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi ar Mor Ionian]] === *Statud :Tiriad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1815-1864). Staget ouz Gres e 1864. Aloubet gant Italia hag Alamag e 1941. Adstaget ouzh Bro-C’hres e 1945. *Alc’hwez : ** IONIKON KPATOE ** Timbroù Italia dreistmoullet gant ISOLE JONIE (1941) === [[Timbroù Inizi Gwalarn ar Mor Habask| Inizi Gwalarn ar Mor Habask]] === *Statud : Trevadennoù alaman aloubet gant Aostralia (1915-1922) *Alc’hwez : Timbroù Aostralia dreistmoullet gant <small>N.W. PACIFIC ISLANDS</small> (1915-1922) === [[Timbroù Enez Moris|Enez Moris]] === [[File:Mauritius 5c stamp 1950 5c.jpg|dehou|200px]] *Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1814-1968). Stad dizalc’h (abaoe 1968). *Alc’hwez : Mauritius (abaoe 1847) === [[Timbroù Morvi|Morvi]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : Morvi State (1931-1938) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]] === [[Timbroù Mozambik|Mozambik]] === *Statud : Trevadenn Portugal (1877-1954). Tiriad tramor Portugal (1954-1975). Stad dizalc’h (abaoe 1975) *Alc’hwez : ** Moçambique (1877-1954) ** Moçambique Republica portuguesa (1954-1975) ** Moçambique (abaoe 1975) *Pennad kar : [[Timbroù Postoù prevez Mozambik]] === [[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Kompagnunezh Mozambik]] === *Statud : Embregerezh prevez (1894-1940). *Alc’hwez : ** Timbroù [[Mozambik]] dreistmoullet COMPA DE MOCAMBIQUE (1891-1894) ** Companhia de Moçambique (1894-1940) *Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]] === [[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Kompagnunezh Nyassa]] === [[File:Nyassa SW126 - 1923.JPG|dehou|200px]] *Statud : Embregerezh prevez (1921-1930) *Alc’hwez : ** Timbroù Mozambik dreistmoullet NYASSA (1898 ha 1925) ** Nyassa Portugal (1901-1921) ** Companhia do Nyassa (1921-1925) *Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]] === [[Timbroù Birmania (Myanamar)|Myanmar (Birmania)]] === *Statud : Ul lodenn eus Indez Breizh-Veur dindan anv Birmania (1855-1937). Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1937-1948). Stad dizalc’h abaoe 1948 adanvet Unvaniezh [[Myanmar]] e 1990. *Alc’hwez : ** Union of Myanmar (abaoe 1990) === [[Timbroù Mytilíni|Mytilíni]] === *Statud : Kêrbenn enez Lesbos. *Alc’hwez : Timbroù [[Turkia]] dreistmoullet Ε λ λ η ν ι χ ή Κ α τ ο χ ή Μ ν τ ι λ ή ν η ζ (1912) (= Mytilíni – Aloubadeg Bro-C’hres) == N == === [[Timbroù Nabha|Nabha]] === [[File:Stamp of Nabha - 1938 - Colnect 616912 - Dak Runner.jpeg|dehou|250 px]] *Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947. *Alc’hwez : ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « Nabha State » (1885-1942) ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « Nabha » (1942-1945) === [[Timbroù Namibia|Namibia]] === *Statud : Trevadenn Bro Alamagn (1884-1915). Melestradurezh Suafrika (1915-1990) dindan anv [[Afrika ar Mervent]]. Stad dizalc’h abaoe 1990. *Alc’hwez : ** [[Namibia]] (abaoe 1990) *Pennad kar : [[Timbroù Mervent Afrika]] === [[Timbroù Nandgam|Nandgam]] === *Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947. *Alc’hwez : ** Feudatory State Raj Nandgam (1892) ** Lizherennoù hindieg (1893) ** Timbroù dreistmoullet gant M.D.B. (1894) === [[Timbroù Natal|Natal]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Dont a reas da vezañ ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] e miz Mae 1910. *Alc’hwez : [[Natal (Suafrika)|Natal]] (1857-1908) *Pennad kar : [[Timbroù Suafrika]] === [[Timbroù Nauru|Nauru]] === *Statud : Trevadenn Alamagn (1888-1914). Aloubadeg Breizh-Veur (1916-1924). Melestradurezh Aostralia. Melestradurezh Japan (1942-1945). Melestradurezh [[Aostralia]] (1945-1968). Republik dizalc’h (abaoe 1968). *Alc’hwez : ** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet « Nauru » (1916-1923) ** Nauru (1924-1947) ** Republic of Nauru (1968-1977) ** [[Nauru]] (abaoe 1977) === [[Timbroù Negri Sembilan|Negri Sembilan]] === *Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread [[Malaizia]] abaoe 1957. *Alc’hwez : ** Timbroù Malacca dreistmoullet « Negri Sembilan » (1891) ** N Sembilan (1896-1899) ** Timbroù dreistmoullet e japaneg (1942) ** Malaya Negri Sembilan (1935-1957) ** Malaysia Negeri Sembilan (1965-1986) === [[Timbroù Nepal|Nepal]] === [[File:Nepal-1959-Sc120-King Mahendra Opening Parliament.jpg|dehou|250px]] *Statud : Stad-priñselezh gwarezet gant India. Stad dizalc’h abaoe 1947 *Alc’hwez : ** Lizherennoù nepaleg (1881-1946) ** [[Nepal]] (abaoe 1949) === [[Timbroù Nevis|Nevis]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1980). Emrenerezh (1980-1983). Stad dizalc’h gant enez Saint-Kitts. *Alc’hwez : ** Nevis (1861-1890) ** Timbroù Saint-Kitts dreistmoullet NEVIS (1980) ** [[Nevis]] (abaoe 1980) === [[Timbroù Nicaragua|Nicaragua]] === *Statud : Stad dizalc’h (abaoe 1821). *Alc’hwez : [[Nicaragua]] (abaoe 1862) *Tiriad Bluefield : timbroù dreistmoullet “Dpto Zelaya” (1904-1906) pe “Bluefield” (1906) pe Costa Atlantica (1907) * Tiriad Cabo : Timbroù Nicaragua dreistmoullet “Cabo” pe “CÂBO” (1904-1912) [[File:1896 20c Nicaragua unused YV85-Mi84Y.jpg|dehou|200px]] === [[Timbroù Niger|Niger]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1921-1959). Republik emren (1959-1960). Statd dizalc’h (abaoe 1960). *Alc’hwez : ** Timbroù Senegal-Uhel dreistmoullet <small>TERRITOIRE DU NIGER</small> (1921-1922) ** Niger Afrique Occidentale Française (1925-1926) ** [[Niger]] (1931-1944) ** République du Niger (abaoe 1959). === [[Timbroù Nijeria|Nijeria]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dre unvaniñ broioù gwarezet [[Nijeria ar Su]], [[Nijeria an Norzh]], [[Aod an Niger]] ha [[Lagos]] e 1914. Stad dizalc’h abaoe 1960. *Alc’hwez : ** [[Nigeria]] (1914-1960) ** Federation of Nigeria (abaoe 1960) === [[Timbroù Niuafo'ou|Niuafo’ou]] === [[File:Canoe Mail.jpg|dehou|200px]] *Statud : Enezenn [[Tonga]]. *Alc’hwez : [[Niuafo’ou]] (abaoe 1983) === [[Timbroù Niue|Niue]] === *Statud : Tiriad tramor Zeland Nevez. *Alc’hwez : ** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet « NIUE » (1902 ha 1918-21) pe NIUE TAHA PENI (1912-16) ** [[Niue]] (abaoe 1920) === [[Timbroù Enez Norfolk|Enez Norfolk]] === *Statud : Tiriad-suj [[Aostralia]]. Tiriad emren abaoe 1960. *Alc’hwez : Norfolk Island (abaoe 1947) [[File:Brevmerke, Jeg vil værge mit land.jpg|dehou|200px]] === [[Timbroù Norvegia|Norvegia]] === *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1905. Aloubadeg Alamagn (1940-1945). *Alc’hwez : ** Skoed-ardamez (leon) (1855) ** [[Norge]] (1856-1977) ** Norge pe Noreg (abaoe 1977) pe Noreg Norge (abaoe 1988) === [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|(Kengevread) Norzh Alamagn]] === *Statud : Kengevread Stadoù alaman (1866-1871). *Alc’hwez : Norddeutscher Postbezirk pe Nord-Deutscher Postbezirk (1868-1870) === [[Timbroù Norzh Borneo|Norzh Borneo]] === *Statud : Melestradurezh ur gompagnunezh prevez (1883-1893). Bro warerezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1901-1948). Aloubadeg Japan (1943-1945). Melestradurezh Lu Breizh-Veur (1948-1964). Ezel eus Kevread Stadoù Malaizia (abaoe 1964). *Alc’hwez : ** North Postage Borneo pe North Borneo (1883-1886) ** British North Borneo (1886-1892) ** (The) State of North [[Borneo]] (1894-1895) ** State of North Borneo (lizherennoù latin, sinaek ha malaiziek (1897-1901 ha 1909-1941) ** Timbroù Borneo dreistmoullet <small>BRITISH PROTECTORATE</small> (1901-1912) ** Aloubadeg Japan : lizherennoù Japanek 北ボルネオ (1943-1945) ** Timbroù dreistmoullet gant B.M.A. (= British Military Administration (1945) ** Timbroù dreistmoullet gant tresadenn-arouez ar monarkiezh (1947) ** North Borneo (1948-1963) === [[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]] === *Statud : Enezenn e-kichen [[Madagaskar]], staget ouzh an drevadenn c’hall e 1895. *Alc’hwez : ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet NSB (1889-1890) ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet Nossi-Bé (1893) ** Nossi-bé (1894) === [[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]] === *Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947. *Alc’hwez : ** Lizherennoù hindieg (1877-1880) ** Skoed-ardamez (1893) *Pennad kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] === [[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]] === [[File:Nyasaland 1949 Mi 91 stamp (75th anniversary of the UPU. Hermes over globe).jpg|dehou|250px]] *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1907-1964). Anvet [[Malawi]] abaoe 1964. *Alc’hwez : ** Nyasaland Protectorate (1908-1934) ** Nyasaland (1934-1953 ha 1963) *Pennadoù kar : [[Timbroù Malawi]] [[Timbroù Rodezia ha Nyasaland]] == O == === [[Timbroù Obock|Obock]] === *Statud : Tiriad dindan dalc’h Bro-C’hall (adalek 1862) staget ouzh trevadenn [[Aod c'hall ar Somalianed]] e 1896. *Alc’hwez : ** Timbroù Trevadennoù Bro-Frañs dreistmoullet OBOCK (1892). ** OBOCK (1892-1894) *Pennad kar : [[Timbroù Djibouti]] === [[Timbroù Rusia|Odesa – Burev-post Polonia]] === *Statud : Porzh eus Rusia. *Alc’hwez : Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>ODESA</small> (1919) === [[Timbroù Tiriadoù gall Okeania| Okeania - Tiriadoù gall]] === * Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1880—1946) dindan anv [[Tahiti]] betek 1903, ha tiriad tramor dindan anv [[Polinezia c’hall]] abaoe 1957. *Alc’hwez : ** Etablissements de l’Océanie (1892-1930) ** ETABts FRçais D’OCÉANIE RF (1930-1939) ** ETABts FRçais D’OCÉANIE (1940-1942) ** Océanie RF (1942-1945) ** Ets Français de l’Océanie (1956) *Pennad kar : [[Timbroù Polinezia c’hall]] === [[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]] === *Statud : [[Dugelezh-veur Oldenburg|Dugelezh-veur]]. Ezel eus [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman (1871-1918). *Alc’hwez : Oldenburg (1852-1862) *Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]] === [[Timbroù Oman|Oman]] === *Statud : Sultanelezh dizalc’h. Anvet “Oman ha Maskat” betek 1971. *Alc’hwez : ** Timbroù [[Maskat]] hag Oman dreistmoullet <small> SULTANATE OF OMAN </small> (1971) ** Sultanate of Oman (abaoe 1971) *Pennad kar : [[Timbroù Maskat (hag Oman)]] === [[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]] === *Statud : Stad dieub e Su Afrika (1854-1900). Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv « Trevadenn ar Stêr Orañjez » (1900-1902). Staget ouzh Unvaniezh [[SuAfrika]] e 1902. *Alc’hwez : ** Oranje Vrij Staat (1868) ** Timbroù Orañje dreistmoullet gant V.R.I. (1900) ** Timbroù [[Kab ar Spi Mat]] dreistmoullet gant "Orange River Colony" (1900) ** Timbroù Orañje dreistmoullet gant E.R.I. (1902) ** Orange River Colony (1903-1905) === [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|(Inizi) Orc'h ar C'hreisteiz]] === [[File:1944 FID South Orkneys 6d stamp.jpg|dehou|200px]] *Statud : Tiriad-suj an Inizi Maloù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (betek 1962). Ul lodenn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur (abaoe 1962). *Alc’hwez : Timbroù [[Inizi Malou]] dreistmoullet gant <small>SOUTH ORKNEYS DEPENDENCY OF </small>(1944). *Pennad kar : [[Timbroù Tiriad Antarktika Breizh-Veur]] === [[Timbroù Orcha|Orcha]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Orcha Postage (1900-1935) ** Orcha State (1935-1943) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]] === [[Timbroù Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]] === *Statud : Trevadenn c’hall dindan anv [[Kongo Frañs]] (betek 1915), staget ouzh an [[Tchad]] (1915-1922). Lodenn eus [[Afrika ar C’heheder C'hall]] (1936-1959). Dizalc’h dindan anv [[Kreizafrika abaoe]] 1960. *Alc’hwez : ** Timbroù Kongo Frañs dreistmoullet Oubangui Chari-Tchad (1915-1922) ** Timbroù Kongo Frañs dreistmoullet Oubangui Chari (1922-1931) ** Oubangui-Chari (1930-1931) *Pennad kar : [[Timbroù Kreizafrika]] === [[Timbroù Ouganda|Ouganda]] === *Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1896-1962). Stad dizalc’h abaoe 1962. *Alc’hwez : ** Postoù lec’hel (1895) ** Uganda (1896) ** Uganda Protectorate (1898) ** Timbroù Afrika ar Reter saoz dreistmoullet UGANDA (1902) ** Timbroù Kenya and Ouganda (1922) ** Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika (1935-1963) ** Uganda (abaoe 1962) *Pennadoù kar : [[Timbroù Afrika ar Reter saoz]] [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika]] [[Timbroù Kenya hag Ouganda]] === [[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]] === [[File:Uzbekistan stamp №1430.jpg|dehou|400px]] *Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1991. Stad dizalc’h abaoe 1991. *Alc’hwez : ** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992) ** Ўзбекистон - Uzbekistan (1992-1997) ** O’ZBEKISTON (abaoe 1997) == P == === [[Timbroù Pahang|Pahang]] === *Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread Malaysia abaoe 1957. *Alc’hwez : ** Timbroù Malacca dreistmoullet gant <small>PAHANG</small> (1890-1891) ** Pahang (1891-1941) ** Timbroù Malacca dreistmoullet e japanaeg (1942) ** Pahang Malaya (1948-1961) ** Malaysia Pahang (1965-2002) === [[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]] === *Statud : Burevioù-post Indez-Sina (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1902-1922). Anvet eo [[Beihai]] bremañ. *Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>PACKHOI</small> (1903-1904) pe <small>PAK-HOI</small> (1906)pe <small>PAKHOI</small> (1908 ha 1919). [[File:Map of East Pakistan on stamp.jpg|200px|dehou]] === [[Timbroù Pakistan|Pakistan]] === *Statud : Lodenn eus Indez Breizh-Veur betek 1947. Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1947-1955). Republik Islamik dizalc’h abaoe 1955. *Alc’hwez : ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet PAKISTAN (1947) ** Pakistan Postage (1948-1955) ** Pakistan (lizherenneg latin, arabek ha bengaleg) (1955-1972) ** [[Pakistan]] (lizherenneg latin hag arabek) (abaoe 1973) === [[Timbroù Palau|Palau]] === *Statud : Melestradurezh Alamagn (1899-1914). Melestradurezh [[Japan]] (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1944-1983). Emrenerezh (1979-1994). Stad dizalc’h (abaoe 1994). *Alc’hwez : ** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika (1944-1983) ** Palau pe Republic of [[Palau]] (abaoe 1983) === [[Timbroù Palestina|Palestina]] === *Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Otoman betek 1917. Aloubadeg (1918) ha melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1922-1948) ha [[Treuzjordania]] (1948-1949), melestradurezh [[Egipt]] e [[Gaza]] (1948-1967). Stad dizalc’h aloubet gant [[Israel]]. *Alc’hwez : ** E.E.F. (= Egyptian Expeditionnary Forces) (1918) ** Timbroù [[Palestinia]] dreistmoullet <small>PALESTINE</small> فلسطين פַּלֶשְׂתִינָה (1920-1922) ** Palestine (1927-1945) ** Timbroù Egipt dreistmoullet gant فلسطين PALESTINE (1948-1959) ** Timbroù Egipt gant alc’hwez فلسطين Palestine (1960-1967) ** Timbroù Treuzjordania gant alc’hwez فلسطين Palestine (1948-1949) ** The Palestinian Authority السلطة الفلسطينية (abaoe 1994) ** Burev-post Bro-C’hall e [[Jeruzalem]] : « GRATIS JERUSALEM » pe « Affaires Etrangères JERUSALEM Postes Françaises » (1948). ** Burev-post Aostria ha Rusia e [[Jaffa]]. ** Burev-post [[Rusia]] e Jeruzalem ** Pennadoù kar : [[Timbroù Reter-nesañ]] [[Timbroù Israel]] [[File:1930 Panama 20c airmail specimen stamp.jpg|200px|dehou]] === [[Timbroù Panama|Panama]] === *Statud : Stad [[Kolombia]] betek 1903. Republik dizalc’h abaoe 1903, war-bouez tiriad [[Kanol Panama]] dindan dalc’h Stadoù-Unanet Amerika betek fin 1999. *Alc’hwez : ** Estados Unidos de Colombia E.S. de Panama (1878) ** Kartenn Panama gant « Colombia » (1892-1903) ** Timbroù Kolombia-Panama dreistmoullet gant <small>REPUBLICA DE PANAMA</small> pe <small>PANAMA</small>(1903-1905) ** Republica de Panama (1905-1955) ** Panama (abaoe 1955) ** Rep. De Panama (1978) === [[Timbroù Tiriad Kanol Panama|Tiriad Kanol Panama]] === *Statud : Tiriad kanol Panama dindan melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika etre 1904 ha 1999. Staget ouzh Panama abaoe 2000. *Alc’hwez : ** Timbroù Kolombia-Panama dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE</small> (1904) ** Timbroù Stadoù-Unanet dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE PANAMA</small> (1904 ha 1924-1926) ** Timbroù Panama dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE</small> (1904-1924) **Canal Zone Postage (1928-1962) **Canal Zone (1962-1978) ** Timbroù Stadoù-Unanet (1979-1999) === [[Timbroù Papoua Ginea-Nevez|Papoua Ginea-Nevez]] === *Statud : Melestradurezh Aostralia (1952-1972). Stad dizalc’h (abaoe 1972). *Alc’hwez : ** Papua & New Guinea (1952-1972) ** Papua New Guinea (abaoe 1972) === [[Timbroù Paraguay|Paraguay]] === [[File:1892 30centavos Paraguay unused Yv36 Mi34.jpg|dehou|200px]] *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1811. *Alc’hwez : ** Republica del Paraguay (1870-1940 ha 1944-1959) ** Gobierno Provisorio del Paraguay (1904) ** Paraguay Correos (1940-1944) ** Correos del Paraguay (1959-1975) ** Paraguay (abaoe 1975) === [[Timbroù Parma|Parma]] === *Statud : Stad dizalc’h etre 1545 ha 1861. Gouarnamant berrbad e 1859. Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1861. *Alc’hwez : ** Stati Parma (1852) ** Duc. De Parma (1857-1859) ** Stati Parmensi (1859) *Pennad kar : [[Timbroù Italia]] === [[Timbroù Patiala|Patiala]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Puttallia State » (1884-1885) ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Patiala State » (1892-1939) ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Patiala » (1944) === [[Timbroù Penang |Penang]] === [[File:Stamp of Penang - 1960 - Colnect 708648 - East Coast Railway.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread [[Malaizia]] abaoe 1957. *Alc’hwez : ** Malaya Penang (1948-1960) ** Timbroù Malaka dreistmoullet gant <small> DAI NIPPON 2602 PENANG</small> ** Malaysia Pulau Pinang (abaoe 1965) === [[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]] === *Statud : Tiriad-suj Zeland Nevez. *Alc’hwez : ** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet gant PENRHYN ISLAND (1902-1918) ** [[Penrhyn]] (1920 ha 1927) ** Timbroù [[Inizi Cook]] dreistmoullet gant “Penrhyn Northern” (1973) ** Penrhyn Northern Cook Islands (abaoe 1974) === [[Timbroù Perak|Perak]] === [[File:Stamp of Perak - 1938 - Colnect 542510 - Sultan Iskandar.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1963). Unan eus an 13 Stad Kevread Malaysia abaoe 1963. *Alc’hwez : ** Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant ul loar, ur sterenn hag al lizherenn P (1878), gant PERAK (1880-1887), PERAK one CENT pe two cents (1883-1891). ** PERAK (1895-1935) ** PERAK MALAYA (1953-1961) ** Malaysia Perak (abaoe 1963) *Pennadoù kar : [[Timbroù Stadoù Malaysia]] [[Timbroù Malaysia]] === [[Timbroù Perlis|Perlis]] === *Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet etre 1814 ha 1963. Ezel eus Kevread Malaizia e 1963. *Alc’hwez : ** Malaya Perlis (1948-1949 ha 1953) ** Malaya (lizherennoù latin hag arabek) (1951-1955) ** Malaysia [[Perlis]] (abaoe 1965) === [[Timbroù Perou|Perou]] === *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821-1824. *Alc’hwez : [[Perou|Peru]] (abaoe 1866) === [[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1983). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet. *Alc’hwez : [[Pitcairn]] islands (abaoe 1940). === [[Timbroù Polinezia c’hall|Polinezia c’hall]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv « Établissements français d'Océanie » (1880-1946). Tiriad tramor (1946-2004). Strollegezh tramor (Bro Tramor) abaoe 2004 *Alc’hwez : Polynésie française (abaoe 1958) === [[Timbroù Polonia|Polonia]] === [[File:Poland 50h1919 1st.jpg|dehou|200px]] *Statud : E-pad an XIXvet kantved e oa tiriad [[Polonia]] dindan dalc’h [[Rusia]], [[Prusia]] (hag Alamagn goude) hag [[Aostria-Hungaria]]. Aloubadeg Alamagn (1915-1918). Republik dizalc’h e 1918. Aloubadeg Alamagn e 1939. Melestradurezh Alamagn (« General Gouvernement ») etre 1940 ha 1945. Republik poblek (1945-1990). Republik abaoe 1990. *Alc’hwez : ** Timbr Rusia e poloneg ha rusianeg (1860). ** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant "Russisch Polen" (1915) pe "Gen. Gouv. Warschau" (1916). ** Timbroù postoù lec’hel [[Varsovia]] dreistmoullet gant « Poczta Polska » (1918) ** Timbroù [[Alamagn]], [[Aostria]] hag [[Aostria-Hungaria]] dreistmoullet gant « Poczta Polska » pe <small>POCZTA POLSKA</small> (1918-1919) mui arouez ar vro (un erer) e 1919. ** Timbroù [[Aostria]] dreistmoullet gant « Rzp.Polska » (1919) ** Poczta Polska (1919-1938) ** Polska (1938) ** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant "Deutsche Post OSTEN" (1939) ** Timbroù [[Polonia]] dreistmoullet gant « General Gouvernement » mui arouez an Trede Reich (1940). ** GENERALGOUVERNEMENT (1940-1941) ** DEUTSCHES REICH GENERALGOUVERNEMENT (1941-1943) ** GROSSDEUTSCHES REICH GENERALGOUVERNEMENT (1943-1945) ** (Poczta) Polska (1944-1954) ** Polska (abaoe 1954) *Postoù lec’hel e Varsovia (1915-1916) *Postoù lec’hel e Lublin Przedborz, Sosnowice ha Zawiercie (1915-1916) *Gouarnamant en harlu e Londrez : Poczta Polska (1941-1944) *Arme Polonia en Ouzbekistan : Poczta Polska w ZSSR (1942) *Arme Polonia e Rusia : timbroù Rusia dreistmoullet gant « Pol. Korp » hag un erer (1918) === [[Timbroù Enezeg an Azorez|Ponta Delgada]] === *Statud : Kêr war enez Sao Miguel ha kêrbenn enezeg Azorez, dindan dalc’h Portugal. *Alc’hwez : [[Ponta Delgada]] (1892-1905) *Pennad kar : [[Timbroù Portugal]] === [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]] === *Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914. *Alc’hwez : Timbroù gall dreistmoullet gant « Port-Lagos » (1893) === [[Timbroù Portugal|Portugal]] === *Statud : Stad dizalc’h. Rouantelezh betek 1910. Republik abaoe 1910 *Alc’hwez : ** Penn ar rouanez (1853) ** Penn ar roue (1855) ** [[Portugal]] (1863-1912) hag abaoe 1925) === [[Timbroù Pounch|Pounch]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : Lizherennoù hindieg (1876-1888) *Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] === [[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|(Enez ar) Priñs-Edward]] === *Statud : Trevadenn Breizh-Veur (1769-1873). Ezel eus [[Stad kevreadel Kanada]] abaoe 1873. *Alc’hwez : Prince Edward Island (1861-1872) *Pennad kar : [[Timbroù Kanada]] === [[Timbroù Prusia|Prusia]] === *Statud : Rouantelezh. Ezel eus [[Kengevread alaman]] (1815-1866) ha [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1867-1871). *Alc’hwez : ** Freimarke ha poltred [[Frederig Gwilherm IV Prusia|Frederig Gwilherm IV]] (1850-1858) ** Preussen (1861-1867) === [[Timbroù Puerto-Rico|Puerto Rico]] === *Statud : Trevadenn Spagn betek 1897. Emrenerezh (1897-1898). Melestradurezh ar Stadoù-Unanet (1899-1900). “Stad frank kevredet” gant Stadoù-Unanet Amerika, hep bezañ ezel an [[A.B.U.]]. *Alc’hwez : ** Timbroù [[Kuba]] dreistmoullet gant an dorn (1873-1876) ** Pto Rico (1877-1879 ha 1898) ** [[Puerto Rico]] (1880-1898) ** Timbroù Stadoù Unanet Amerika dreistmoullet gant PORTO RICO (1899) pe PUERTO RICO (1900) ** Aloubadeg [[Comao]] : Correos Comao (1898) ==Gwelet ivez== *[[Timbroù hervez ar vro A...H]] *[[Timbroù hervez ar vro Q...Z]] [[Rummad:Timbrouriezh]] frtb5rtv4ctccocb08q33cddm2q0yq5 0 175482 2194140 2160466 2026-06-29T13:48:46Z Tanjee 563 2194140 wikitext text/x-wiki [[File:Cyprus 1881 half piastre Emerald Green stamp SG11 SC11.JPG|thumb|180px|left|Ar rouanez Victoria (1881)]] [[File:Cypras stamp.jpg|thumb|right|upright 0.8|Elesbed II ha skoedoù-ardamez an drevadennerien gozh (1955)]] [[Kiprenez]], un enezenn eus reter ar [[Mor Kreizdouar]], zo bet a viskoazh ur c'hroashent etre Europa hag ar Reter-Nesañ. Dindan beli ha levezon [[Roma]], [[Gres (bro)|Bro-C’hres]], [[Bization|Bizañs]], [[Venezia]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] eo bet a-hed ar c’hantvedoù. E 1878 e teuas dindan melestradurezh ar [[Rouantelezh-Unanet]], o vezañ un drevadenn etre 1914 hag ar bloaz 1960 pa voe embannet [[Republik Kiprenez]]. An argadoù etre an darn eus an annezidi a oa troet a-du gant Gres hag an darn all a glaske derc’hel liammoù start gant Turkia, mui an taol-Stad kaset da benn gant broadelourien Kiprenour-Gresian, a gasas arme Turkia da aloubiñ an enezenn e 1974. Rannet e voe ar vro e daou damm, hag embannet dizalc’hidigezh [[Republik Turk Kiprenez an Norzh]] ez-ofisiel e 1983. Gant Turkia hepken eo anavezet hiziv. == Servijoù-post an Impalaeriezh Otoman hag Aostria == Servijoù post a oa bet e-pad marevezh aloubadeg Venezia ha hini an Otomaned. Ur servij post otoman a oa e [[Nikozia]] ken abred ha 1871, ma veze skrivet ‘’’KIBRIS’’’ gant an dorn war al lizhiri. Anavezet ez eus un nebeud timbroù ‘’Duloz’’ turk, anvet diwar anv o c'hrouer, gant skeudenn ur sterenn ha skinoù er c’hreiz, hag a voe implijet a dammoù (un hanterenn) pe glok. Timbroù eus burevioù-post Aostria en Impalaeriezh Otoman a oa implijet e [[Larnaka]] ken abred ha 1864, gant talvoudoù-gwerzh a save betek 25 [[kreuzer]]. == Melestradurezh Breizh-Veur == Dre [[Feur-emglev Berlin]] e 1878 e voe fiziet melestradurezh Kiprenez er [[Rouantelezh-Unanet]]. Timbroù Breizh-Veur a voe implijet war an enezenn adalek an 11 a viz Gouere 1878 betek 1880. Anavezet int a-drugarez d’an dibab sielloù niverennet : 942 e Lacarna pe 982 e Famagusta da skwer. E 1880 e teuas er-maez an timbroù (saoz) kentañ dreistmoullet gant <small>CYPRUS</small>: poltredoù ar rouanez [[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]], ar roueed [[Edouarzh VII]] (1903-1908) ha [[George V]] (1912-1928). Lidet e voe 50vet deiz-ha-bloaz gouarnamant ar Saozon er vro dre embann ur rummad timbroù kaer a lakae war-wel istor ha sevenadur Kiprenez : ur pezh moneiz arc’hant eus [[Amathus]], penn ar prederour [[Zenon]], iliz Famagusta, bez [[Umm Harâm]]… ha poltred ar roue [[George V]]. Un eil rummad timbroù “touristel” a voe embannet e 1934, o kinnig savadurioù meur an enezenn. War ur strobad timbroù embannet e 1955 nemetken e c’heller gwelet poltred [[Elesbed II]], ha hi rouanez nevez abaoe miz C’hwevrer 1952. Dont a reas Kiprenez da vezañ dizalc’h e 1960 ha dibabet e voe treiñ kein ouzh ar rouantelezh dre embann ar republik. Ezel eo c'hoazh eus [[Kenglad ar Broadoù]]. == Stad dizalc’h== [[File:1955 stamps of Cyprus overprinted Cyprus Republic 1960.jpg|thumb|300px|left|Timbroù kentañ ar republik]] Dreistmoullet e voe an timbroù outo poltred ar Rouanez [[Elesbed II]] gant '''ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ KIBRIS CUMHURIYETI''', ar pezh a dalv ''REPUBLIK KIPRENEZ'' e gresianeg hag e turkeg. Dalc’het e voe betek hiriv gant an alc’hwez teiryezhek '''ΚΥΠΡΟΣ - KIBRIS – CYPRUS''' daoust d’an enebiezh a savas etre ar c’humuniezhioù kiprenour-gresian ha kiprenour-turk. Ment lizherennoù pep anv ne voe ket heñvel bepred avat… Gant timbroù Kiprenez e tigor ur prenestr war sevenadur an enez kreizdouar : an istor (mozaikoù, sikour ar repuidi…), freskennoù evit lidañ Nedeleg, teñzorioù an henamzer, ar savadurioù ha gweledvaoù ar vro (manati Kykko, an aodoù hag ar mor glas dinamm…). [[File:Unstamp peace-keeping cyprus 5.jpg|thumb|180px|right|Difenn ar peoc'h e Kiprenez - Timbr an A.B.U. (1968)]] == Levrlennadur== * Frangoudis, Hermes St. Catalogue of Cyprus Stamps and Postal History 1845–2002. Athens: The Author, 2003 ISBN 9609205003 336p. * Georgallis, C. and Spencer, M. Stamp Booklets 1962–2013. Dawlish: Cyprus Study Circle, 2014 100p. Series Title: Cyprus Study Circle Study Paper, 15. * Ioannides, Alexander C. and Christopher J. Podger. Cyprus Postal Stationery 1878–2000. Littleton; Farnham: The Authors, 2000 ISBN 0-9638547-1-2 185p. == Pennadoù kar == * [[Timbroù Kiprenez an Norzh]] * [[Timbroù Gres]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Kiprenez]] [[Rummad:Timbroù Kiprenez]] [[Rummad:Kiprenez]] 7a7cp2lskj0ss4y95e6739ldszansa7 0 176612 2194156 2194005 2026-06-29T19:10:22Z Dakbzh 58931 /* Kevezadegoù hiniennel */ 2194156 wikitext text/x-wiki [[Restr:Bellahcene,Bilel_2016_Karlsruhe.jpeg|160px|right|Bilel Bellahcene e Karlsruhe e 2016]] '''Bilel Bellahcene''' zo bet ganet d'ar 14 a viz Meurzh 1998 e [[Strossburi]] ([[Elzas]]).<br/> Ur c'hoarier echedoù [[gall]] hag [[aljerian]] eo.<br/>Mestr Meur Etrebroadel eo abaoe 2018, Mestr Etrebroadel abaoe 2015, Mestr FIDE abaoe 2011<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/696358 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 492 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gwengolo 2025, 2 576 e renk ''Fonnapl'', 2 578 e renk ''Luc'hedenn''; 2 560 eo bet e renk ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Meurzh 2019<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/696358 E fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù hiniennel == * Kampion gall ''polog'' e 2009, ''minor'' e 2010, ''bidoc'hig'' e 2011 ha 2012 ha ''mous'' e 2014. * Kampion bedel ''Luc'hedenn'' er rummad e-dan 16 vloaz e miz Genver 2014<ref>{{fr}}[http://www.paperblog.fr/7309478/echecs-bilel-bellahcene-champion-du-monde/ Bellahcene champion du monde de blitz, ''paperblog'']</ref>. * Tapout a reas ar vedalenn arem e miz Gwengolo 2014 e Kampionad Bedel ar Re Yaouank e partiennoù ''Standard'' er rummad e-dan 16 vloaz e [[Durban]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20171006150612/http://www.chess-and-strategy.com/2014/09/echecs-bilel-bellahcene-champion-du.html Bellahcene {{3e}} du champion du monde des jeunes]</ref>. * Trec'h e voe e Tournamant ''Open'' [[Pariz]] ([[Bro-C'hall]]) e miz Gouhere 2017<ref>{{fr}}[http://www.echecs.asso.fr/Resultats.aspx?URL=Tournois/Id/41520/41520&Action=Cl Grille américaine après la ronde 9 de l'Open FIDE 2017]</ref>. * Tapout a reas ar vedalenn arem e 2019 er C'hoarioù Afrikan e partiennoù ''Luc'hedenn'' ar Wazed. * Trec'h e voe er C'hampionad FIDE etretakadel (Takad 4.1), 9/9, ha perzhegañ a reas evit Kib bedel 2019<ref>{{en}}[https://kenyachessmasala.com/2019/05/gm-bellahcene-bilel-king-zone-4-1.html Kenya Chess Masala, d'an 21 a viz Mae 2019]</ref>. Er rondenn gentañ e voe tost dezhañ skarzhañ [[Hikaru Nakamura]], koll a reas en dirampoiñ. * C'hoari a reas er Gib vedel e 2021, koll a reas er rondenn gentañ a-enep da [[Hovhannes Gabuzjan]]. * Kampion ar broioù arab e 2021 hag e 2024 (8/9), dirak an Egiptiz [[Adham Fawzy]] ha [[Moheb Ameir]] (rampo 6,5/9)<ref>{{fr}}[https://www.horizons.dz/?p=190319 Horizons dz]</ref>. * Trec'h e voe e 2022 e ''Gibraltar Chess Festival'', rampo gant [[Balasz Csonka]]. * Kampion Afrika e miz Mae 2025 e [[Kaero]] ([[Egipt]]). * Kampion Afrika e miz Even 2026 e [[Jwaneng]] ([[Botswana]]){{fr}}[https://www.europe-echecs.com/art/championnat-d-afrique-individuel-2026-bilan-9939.html?fbclid=IwY2xjawSrQThleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBIVnhVNm94NWxiVlZVcGIwc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnatNuMCUpdm51bZmegXBxWkR2P7WXNYrbRngDxNEOPdNSdqs2DjKBpwkYTA_aem_Zp0l_syJitnU7eU5ojGQsQ ''Bilel Bellahcene conserve son titre de champion d’Afrique! Championnat d'Afrique individuel 2026'', [[Europe-Echecs]], d'ar 26 a viz Even 2026]</ref>. === Kevezadegoù skipailh === * E miz Gwengolo 2017 e c'hoarias ouzh an dablezenn gentañ eus skipailh Bro-C'hall er C'hib ''Mitropa'', e skipailh a dapas ar vedalenn arem<ref>{{en}}[http://chess-results.com/tnr302715.aspx?lan=20&art=1&wi=821 ''36th MITROPA Cup 2017'' ''chess-results.com'']</ref>. * C'hoari a reas ouzh an dablezenn gentañ eus skipailh Aljeria er 43{{vet}} Olimpiad e [[Batoumi]] e 2018 . * Tapout a reas ar vedalenn argant e 2019 er C'hoarioù Afrikan e partiennoù ''Fonnapl'' dre skipailh kemmesk. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/696358 E fichenn FIDE] * {{en}}[https://chesstempo.com/game-database/player/bilel-bellahcene/19735 E c'hoari e Chess Tempo] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Bilel_Bellahcene Partiennoù Bilel Bellahcene e 365Chess.com] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=117615 382 bartienn Bilel Bellahcene e Chess Games] {{DEFAULTSORT:Bellahcene, Bilel}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1998]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù aljerian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]] k6dd96ytlm86itzth8migp4299het29 2194157 2194156 2026-06-29T19:17:36Z Dakbzh 58931 /* Kevezadegoù hiniennel */ 2194157 wikitext text/x-wiki [[Restr:Bellahcene,Bilel_2016_Karlsruhe.jpeg|160px|right|Bilel Bellahcene e Karlsruhe e 2016]] '''Bilel Bellahcene''' zo bet ganet d'ar 14 a viz Meurzh 1998 e [[Strossburi]] ([[Elzas]]).<br/> Ur c'hoarier echedoù [[gall]] hag [[aljerian]] eo.<br/>Mestr Meur Etrebroadel eo abaoe 2018, Mestr Etrebroadel abaoe 2015, Mestr FIDE abaoe 2011<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/696358 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 492 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gwengolo 2025, 2 576 e renk ''Fonnapl'', 2 578 e renk ''Luc'hedenn''; 2 560 eo bet e renk ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Meurzh 2019<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/696358 E fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù hiniennel == * Kampion gall ''polog'' e 2009, ''minor'' e 2010, ''bidoc'hig'' e 2011 ha 2012 ha ''mous'' e 2014. * Kampion bedel ''Luc'hedenn'' er rummad e-dan 16 vloaz e miz Genver 2014<ref>{{fr}}[http://www.paperblog.fr/7309478/echecs-bilel-bellahcene-champion-du-monde/ Bellahcene champion du monde de blitz, ''paperblog'']</ref>. * Tapout a reas ar vedalenn arem e miz Gwengolo 2014 e Kampionad Bedel ar Re Yaouank e partiennoù ''Standard'' er rummad e-dan 16 vloaz e [[Durban]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20171006150612/http://www.chess-and-strategy.com/2014/09/echecs-bilel-bellahcene-champion-du.html Bellahcene {{3e}} du champion du monde des jeunes]</ref>. * Trec'h e voe e Tournamant ''Open'' [[Pariz]] ([[Bro-C'hall]]) e miz Gouhere 2017<ref>{{fr}}[http://www.echecs.asso.fr/Resultats.aspx?URL=Tournois/Id/41520/41520&Action=Cl Grille américaine après la ronde 9 de l'Open FIDE 2017]</ref>. * Tapout a reas ar vedalenn arem e 2019 er C'hoarioù Afrikan e partiennoù ''Luc'hedenn'' ar Wazed. * Trec'h e voe er C'hampionad FIDE etretakadel (Takad 4.1), 9/9, ha perzhegañ a reas evit Kib bedel 2019<ref>{{en}}[https://kenyachessmasala.com/2019/05/gm-bellahcene-bilel-king-zone-4-1.html Kenya Chess Masala, d'an 21 a viz Mae 2019]</ref>. Er rondenn gentañ e voe tost dezhañ skarzhañ [[Hikaru Nakamura]], koll a reas en dirampoiñ. * C'hoari a reas er Gib vedel e 2021, koll a reas er rondenn gentañ a-enep da [[Hovhannes Gabuzjan]]. * Kampion ar broioù arab e 2021 hag e 2024 (8/9), dirak an Egiptiz [[Adham Fawzy]] ha [[Moheb Ameir]] (rampo 6,5/9)<ref>{{fr}}[https://www.horizons.dz/?p=190319 Horizons dz]</ref>. * Trec'h e voe e 2022 e ''Gibraltar Chess Festival'', rampo gant [[Balasz Csonka]]. * Kampion Afrika e miz Mae 2025 e [[Kaero]] ([[Egipt]]). * Kampion Afrika e miz Even 2026 e [[Jwaneng]] ([[Botswana]])<ref>{{fr}}[https://www.europe-echecs.com/art/championnat-d-afrique-individuel-2026-bilan-9939.html?fbclid=IwY2xjawSrQThleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBIVnhVNm94NWxiVlZVcGIwc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnatNuMCUpdm51bZmegXBxWkR2P7WXNYrbRngDxNEOPdNSdqs2DjKBpwkYTA_aem_Zp0l_syJitnU7eU5ojGQsQ ''Bilel Bellahcene conserve son titre de champion d’Afrique! Championnat d'Afrique individuel 2026'', [[Europe-Echecs]], d'ar 26 a viz Even 2026]</ref>. === Kevezadegoù skipailh === * E miz Gwengolo 2017 e c'hoarias ouzh an dablezenn gentañ eus skipailh Bro-C'hall er C'hib ''Mitropa'', e skipailh a dapas ar vedalenn arem<ref>{{en}}[http://chess-results.com/tnr302715.aspx?lan=20&art=1&wi=821 ''36th MITROPA Cup 2017'' ''chess-results.com'']</ref>. * C'hoari a reas ouzh an dablezenn gentañ eus skipailh Aljeria er 43{{vet}} Olimpiad e [[Batoumi]] e 2018 . * Tapout a reas ar vedalenn argant e 2019 er C'hoarioù Afrikan e partiennoù ''Fonnapl'' dre skipailh kemmesk. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/696358 E fichenn FIDE] * {{en}}[https://chesstempo.com/game-database/player/bilel-bellahcene/19735 E c'hoari e Chess Tempo] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Bilel_Bellahcene Partiennoù Bilel Bellahcene e 365Chess.com] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=117615 382 bartienn Bilel Bellahcene e Chess Games] {{DEFAULTSORT:Bellahcene, Bilel}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1998]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù aljerian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]] lxmqjkxpoiluhu6vg9tl7zawqvf6jau 0 180511 2194158 2193951 2026-06-29T19:18:16Z Dakbzh 58931 + Kampionad Afrika hiniennel - 2026. 2194158 wikitext text/x-wiki '''Dante Matthew Beukes''' a zo bet ganet d'ar 17 a viz Genver 2003 e [[Windhoek]] ([[Namibia]]).<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2020, Mestr Fide (FM) e oa abaoe 2017, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2015, Stummer Skol eo abaoe 2025<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 288 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 2 160 e renk ''Fonnapl'' ha 2 230 e renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === Tapout a reas ar bedervet plas e miz Even 2026 e Kampionad Afrika e miz Even 2026 e [[Jwaneng]] ([[Botswana]]){{en}}[https://en.chessbase.com/post/african-championships-2026-report Bilel Bellahcene and Shahenda Wafa are the 2026 African chess champions ]</ref>. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh |- |2018||2||43||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||95||-||128||-|| <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nam.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018]</ref>. |- |2022||1||44||{{India}}, [[Chennai]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||86||-||105||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022/2022nam.html 44rd Chess Olympiad: Chennai 2022]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE] {{DEFAULTSORT:Beukes, Dante}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2003]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] g04jwu7k048im32xznkxuw590ouy5oj 0 180518 2194148 2193680 2026-06-29T17:45:03Z Dakbzh 58931 2194148 wikitext text/x-wiki '''Celeste Swartz''' a zo bet ganet e 1990 e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200159 He fichenn FIDE]</ref>. <br/>1 677 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026 ha 1 458 he renk ''Fonnapl''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200159 He fichennFIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Namibia]] . {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Daveennoù |- |2006||1||37||{{Italia}}, [[Torino]]||4/11 (+2, =4, -5)||36,4||89||-||100||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2006w/2006nam.html 37th Chess Olympiad (women): Turin 2006 – Olimp Base]</ref> |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200159 He fichenn FIDE] {{DEFAULTSORT:Swartz, Celeste}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1990]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] m7vp8hudivnphuqgy3f22osfom1o8nk 0 180528 2194152 2193739 2026-06-29T18:36:56Z Dakbzh 58931 2194152 wikitext text/x-wiki '''Jolly Nepando''' a zo bet ganet e 1993 e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200485 He fichenn FIDE]</ref>. <br/>1 649 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026 , 1 663 he renk ''Fonnapl'' ha 1 590 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200485 He fichennFIDE]</ref>.<br/>Danvez Mestrez (WCM) eo abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200485 He fichennFIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad Afrika (Maouezi) ==== C'hoariet he deus div wezh. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk|| Medalenn||Daveennoù |- |Mae 2014||2||8||{{Namibia}}, [[Windhoek]]||4/9 (+ 4, = 0, - 5)||44||13/20||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-africa/afrw-2014.html 8th African Women's Chess Championship :: Windhoek 2014 – Olimp Base]</ref>. |- |Kerzu 2023||4||16||{{Egipt}}, [[Gizah]]||1,5/9 (+ 1, = 1, - 7)||16,7||28/32||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-africa/afrw-2014.html 16th African Women's Chess Championship :: Giza 2023 – Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus div wezh e skipailh [[Namibia]] . {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Daveennoù |- |2012||2||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||2/8 (+ 2, = 0, - 6)||25||115||-||132||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012nam.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |2014||4||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||6/11 (+ 6, = 0, - 5)||54,5||91||-||119||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014nam.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 – Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200485 He fichenn FIDE] {{DEFAULTSORT:Nepando, Jolly}} [[Rummad:Ganedigezhioù ]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] fb68q2t9843errvunwe10a2zkcdwuj9 0 180540 2194150 2193865 2026-06-29T18:32:09Z Dishual 612 2194150 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} {{Infoboest Brezelioù |brezel=Brezel Kendalc'h |tammeus= |skeudenn=[[Restr:Finnish soldiers 1944.jpg|250px|]] |titl=Soudarded finlandat e-kerzh ur c'hemenn war al [[VT-linja|linenn VT]] e miz Even 1944. |deiziad=Eus ar 25 a viz Even 1941 d’an 19 a viz Gwengolo 1944 |lec'h=[[Finland]], [[Karelia]], takad [[Mourmansk]] |casus= |tiriad= |disoc'h=Trec'h an URSS<br>Sinadurioù [[Harz-brezel Moskov]] (1944) ha [[Feur-emglev Pariz (1947)|Feur-emglev Pariz]] (1947) |emganner1={{Finland}}<br>{{Trede Reich}}<br>{{Rouantelezh Italia}} |emganner2={{URSS}}<br>{{Rouantelezh Unanet}} |jeneral1=[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Carl Gustaf Emil Mannerheim]]<br>[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Hjalmar Siilasvuo]]<br>[[Restr:Flag of Germany (1935–1945).svg|20px]] [[Eduard Dietl]]<br> |jeneral2=[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Kirill Meretskov]]<br>[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Leonid Govorov]]<br> |nerzh1= {{formatnum:530000}} Finlandad<br>{{formatnum:220000}} Alaman |nerzh2= Etre {{formatnum:900000}} hag {{formatnum:1500000}} Soviedad |Tud marvet1= Finlandiz :<br>{{formatnum:58715}} den lazhet pe aet diwar-wel<br>{{formatnum:158000}} den gloazet<br>{{formatnum:2000}} sivil lazhet<br>Alamaned :<br>{{formatnum:14000}} den lazhet pe aet diwar-wel<br>{{formatnum:37000}} den gloazet |Tud marvet2= {{formatnum:90939}} den lazhet pe aet diwar-wel<br>{{formatnum:141149}} den gloazet<br>{{formatnum:7000}} sivil lazhet |Tud gloazet1= |Tud gloazet2= |Notennoù }} Ar '''Brezel Kendalc'h''' (e [[finneg]] ''jatkosota'', e [[svedeg]] ''fortsättningskriget'', hag e [[rusianeg]] ''Война́-продолже́ние'') a voe ur brezel etre [[Finland]] hag an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|Unvaniezh Soviedel]], etre ar 25 a viz Even 1941 hag [[harz-brezel Moskov]], d'an 19 a viz Gwengolo 1944. Dont a rae da heul ar [[Brezel Goañv]] (miz Du 1939 - miz Meurzh 1940) etre an div vro. E Finland e oa gwelet evel ur brezel distag diouzh an [[Eil Brezel-bed]], met darvoudoù meur hemañ o doe ul levezon war ar Brezel Kendalc'h : kregiñ a reas un nebeud devezhioù goude deroù an [[Oberiadur-brezel Barbarossa|oberiadur Barbarossa]] (22 a viz Even 1941). En em gavout a reas neuze Finland e stad [[kenvrezel]] gant an [[Trede Reich]]. An Alamaned a sikouras Finland en ur gas soudarded ha dafar dezho. Ar [[Rouantelezh-Unanet]], a oa a-gevret gant URSS, a zisklêrias ar brezel da Finland, met ne gemeras ket perzh en emgannoù e gwirionez. Trec'hoù ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]] adalek kreiz 1944 ([[Dilestradeg Normandi|dilestradeg en Normandi]], [[oberiadur Bagration]]) a lakaas termen d'ar Brezel Kendalc'h e miz Gwengolo 1944. Diwar-neuze e tarzhas [[Brezel Laponia]] etre Finland hag Alamagn. Efed nes ar brezel-mañ eo e teuas Finland a-benn da vezañ dizalc'h diouzh an URSS<ref>{{fr}} Charles MESSAGER, ''Atlas des Guerres. La Seconde Guerre Mondiale. Europe'', Autrement, 1999,223 p., ISBN 2-86260-987-0, pp. 160-163</ref>, en ur chom neptu er [[Brezel Yen]] war-lerc'h. Abalamour d'an enebiezh etre broioù demokratel (Finland hag ar Rouantelezh-Unanet), ar Brezel Kendalc'h a ya a-enep da [[Teorienn ar peoc'h demokratel|deorienn ar peoc'h demokratel]]. == Pennadoù kar == * [[Brezel Goañv]] * [[Brezel Laponia]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Finland]] [[Rummad:Brezelioù an XXvet kantved]] [[Rummad:Brezelioù Finland]] [[Rummad:Brezelioù URSS]] lfqcl5mvsgfzjj3ry13uf59p0axfonq 0 180590 2194142 2026-06-29T14:46:53Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2194142 wikitext text/x-wiki ''' Hans Jürgen Schäfer''' a zo bet ganet e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù. |- |1994||4||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||-||-||103||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994/1994nam.html 31st Chess Olympiad: Moscow 1994 – Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] hth8eat8zu9b16ezupnotz4uqigc8tl 2194143 2194142 2026-06-29T14:50:19Z Dakbzh 58931 2194143 wikitext text/x-wiki '''Hans Jürgen Schäfer''' a zo bet ganet e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù. |- |1994||4||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||-||-||103||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994/1994nam.html 31st Chess Olympiad: Moscow 1994 – Olimp Base]</ref>. |- |} {{DEFAULTSORT:Schäfer, Hans Jürgen}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] hlta76w5zmlmc7mmbm08b7qoqqlm2hx 0 180591 2194146 2026-06-29T15:44:36Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2194146 wikitext text/x-wiki '''Recardo Ricky Innes''' a zo bet ganet e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Namibia]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù. |- |1994||erlec'hier||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||2/9 (+ 1, = 2, - 6)||22,2||73||-||103||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994/1994nam.html 31st Chess Olympiad: Moscow 1994 – Olimp Base]</ref>. |- |} {{DEFAULTSORT:Ricky Innes, Recardo}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] kqiuwtx9d6tq1dfhtu71s9wkzqyj8pk 0 180592 2194153 2026-06-29T18:44:10Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2194153 wikitext text/x-wiki '''Kamutuua Tjatindi''' a zo bet ganet e 1986 e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200612 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>1 530 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 1 607 he renk ''Fonnapl'' ha 1 567 he renk ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200612 He fichennFIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Namibia]] . {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Daveennoù |- |2014||1||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1,5/10 (+ 1, = 1, - 8)||15||121||-||119||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014nam.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 – Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200612 He fichenn FIDE] {{DEFAULTSORT:Tjatindi, Kamutuua}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1986]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] njcjzll12gcvyds2fv7k4rcwxqz0biu 0 180593 2194154 2026-06-29T18:52:31Z Dishual 612 Lañs dister 2194154 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Emgann Koursk''', anvet ivez '''Emgann balegek Koursk''', a oa bet un emgann e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] war [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)|Talbenn ar Reter]] etre nerzhioù lu an [[Trede Reich]] ha re an [[Unvaniezh Soviedel]] nepell diouzh [[Koursk]] e gevred Rusia e-pad hañv 1943. Un trec'h e oa bet gant ar Soviediz. Emgann Koursk a oa bet an emgann vrasañ en [[istor milourel|istor]] Mab-den.<ref>Clark; 2012, pajenn 228 : "The Battle of Kursk was the greatest land battle the world has ever seen on a fighting front that epitomized 'total war' ... It was time for the largest set-piece battle in the history of war to begin."</ref> <ref>Töppel; 2017, pajennoù 233–234 : "At Kursk, however, no less than 3.5 million soldiers, 12,000 tanks and self-propelled guns and 57,000 guns and mortars were ready for battle. Thus, defined by the number of men and material involved, the Battle of Kursk was without doubt not only the biggest tank clash of the Second World War, but indeed at the same time the largest battle of the Second World War."</ref><ref>Frieser; 2017, pajennoù 83-200: "The battle of Kursk is considered the biggest land battle of the Second World War, indeed the biggest in all of military history. During the fighting the two sides deployed more than 4 million troops, 69,000 cannon and launchers, 13,000 tanks and self-propelled guns, and almost 12,000 aircraft. Even the battle of Stalingrad seems small-scale in comparison ... As the Red Army had massed a large part of its forces in the Kursk salient, the outcome was the greatest land battle of the Second World War, indeed the greatest in all the history of war."</ref> Dres a-dreñv [[Emgann Stalingrad]] a oa bet nebeut mizioù a-raok e vez embannet gant an istorourien e oa bet ur c'hamm-dro er brezel [[Aerva Europat an Eil Brezel-bed|en aerva europat]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Edele |first=Mark |date=2018-07-13 |title=The Battle of Kursk: 75 years on |url=https://pursuit.unimelb.edu.au/articles/the-battle-of-kursk-75-years-on |access-date=2023-08-20 |website=Pursuit |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite thesis |last=McGovern |first=Sean C. |date=2021 |title=The Battle of Kursk: A Comparative Analysis to Stalingrad, Study on Memory, and Russian Environmental Preservation |url=https://harbor.klnpa.org/eaststroudsburg/islandora/object/strou%3A158 |journal=East Stroudsburg University of Pennsylvania |pages=III |access-date=20 August 2023 |archive-date=23 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230823054056/https://harbor.klnpa.org/eaststroudsburg/islandora/object/strou%3A158 |url-status=live }}</ref> Bez e oa bet unan eus gwashañ emgannoù an Eil Brezel-bed,<ref>{{Cite book |last=Cross |first=Robin |url=https://archive.org/details/battleofkurskope0000cros/page/n5/mode/1up |title=The Battle of Kursk: Operation Citadel 1943 |publisher=Penguin Publishing |year=2002 |isbn=978-0-14-139109-0 |page=vii}}</ref><ref>{{Cite web |last=Никитенко |first=Евгений |date=2013-07-05 |title=Геополитическая победа в Курской битве |url=https://russiancouncil.ru/analytics-and-comments/analytics/geopoliticheskaya-pobeda-v-kurskoy-bitve/ |access-date=2024-04-08 |website=russiancouncil.ru |language=ru}}</ref><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=2019-08-23 |title=Memories of Soviet generals and marshals of the Battle of Kursk |url=https://www.prlib.ru/en/news/1276090 |access-date=2024-04-06 |website=Presidential Library |language=en}}</ref> unan koustus-tre a- tankoù,<ref name=":12">{{Cite book |last=Hanson |first=Victor Davis |author-link=Victor Davis Hanson |title=The Second World Wars: How the First Global Conflict Was Fought and Won |publisher=Basic Books |year=2020 |isbn=978-1-5416-7410-3 |edition=Reprint |location=New York |page=3 |language=en}}</ref>. Alies eo ebt kinniget an emgann evel an hini brasañ gant tankoù en Istor met en gwirionez e oa bet [[Emgann Brody (1941)|Emgann Brody]]. Devezh kentañ an emgann d'ar 5 a viz Gouhere, e oa bet an emgann gwadusañ en [[Brezel-aer|istor ar brezel aer]] a-fed niver a nijerezioù pilet.<ref>{{Cite book |last=Cross |first=Robin |url=https://archive.org/details/battleofkurskope0000cros/page/182 |title=The Battle of Kursk: Operation Citadel 1943 |publisher=Penguin Publishing |year=2002 |isbn=978-0-14-139109-0 |page=182}}</ref><ref>{{Cite news |last=Roberts |first=Andrew |author-link=Andrew Roberts, Baron Roberts of Belgravia |date=2013-08-31 |title=WWII's Greatest Battle: How Kursk Changed the War |url=https://www.thedailybeast.com/articles/2013/08/31/wwii-s-greatest-battle-how-kursk-changed-the-war |access-date=2024-04-06 |work=The Daily Beast |language=en}}</ref> An emgann a oa bet unan taer betek [[Brezel kêrel|emgannoù kêrel]] ha gant [[Emgann dorn-ha-dorn|emgannoù dorn-ha-dorn]] feuls. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Emgann Koursk]] [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Emgannoù an Eil Brezel-bed|Koursk, Emgann]] [[Rummad:Emgannoù Talbenn ar Reter]] [[Rummad:Emgannoù 1943]] [[Rummad:Emgannoù an XXvet kantved]] 2wmfuedrr8cm3ohyxih900h61lzkhnq 2194159 2194154 2026-06-29T19:19:50Z Dishual 612 2194159 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Emgann Koursk''', anvet ivez '''Emgann balegek Koursk''', a oa bet un emgann e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] war [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)|Talbenn ar Reter]] etre nerzhioù lu an [[Trede Reich]] ha re an [[Unvaniezh Soviedel]] nepell diouzh [[Koursk]] e gevred Rusia e-pad hañv 1943. Un trec'h e oa bet gant ar Soviediz. Emgann Koursk a oa bet an emgann brasañ en [[istor milourel|istor Mab-den]].<ref>Clark; 2012, pajenn 228 : "The Battle of Kursk was the greatest land battle the world has ever seen on a fighting front that epitomized 'total war' ... It was time for the largest set-piece battle in the history of war to begin."</ref> <ref>Töppel; 2017, pajennoù 233–234 : "At Kursk, however, no less than 3.5 million soldiers, 12,000 tanks and self-propelled guns and 57,000 guns and mortars were ready for battle. Thus, defined by the number of men and material involved, the Battle of Kursk was without doubt not only the biggest tank clash of the Second World War, but indeed at the same time the largest battle of the Second World War."</ref><ref>Frieser; 2017, pajennoù 83-200: "The battle of Kursk is considered the biggest land battle of the Second World War, indeed the biggest in all of military history. During the fighting the two sides deployed more than 4 million troops, 69,000 cannon and launchers, 13,000 tanks and self-propelled guns, and almost 12,000 aircraft. Even the battle of Stalingrad seems small-scale in comparison ... As the Red Army had massed a large part of its forces in the Kursk salient, the outcome was the greatest land battle of the Second World War, indeed the greatest in all the history of war."</ref> Dres a-dreñv [[Emgann Stalingrad]] a oa bet nebeut mizioù a-raok e vez embannet gant an istorourien e oa bet ur c'hamm-dro er brezel [[Aerva Europat an Eil Brezel-bed|en aerva europat]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Edele |first=Mark |date=2018-07-13 |title=The Battle of Kursk: 75 years on |url=https://pursuit.unimelb.edu.au/articles/the-battle-of-kursk-75-years-on |access-date=2023-08-20 |website=Pursuit |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite thesis |last=McGovern |first=Sean C. |date=2021 |title=The Battle of Kursk: A Comparative Analysis to Stalingrad, Study on Memory, and Russian Environmental Preservation |url=https://harbor.klnpa.org/eaststroudsburg/islandora/object/strou%3A158 |journal=East Stroudsburg University of Pennsylvania |pages=III |access-date=20 August 2023 |archive-date=23 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230823054056/https://harbor.klnpa.org/eaststroudsburg/islandora/object/strou%3A158 |url-status=live }}</ref> Bez e oa bet unan eus gwashañ emgannoù an Eil Brezel-bed,<ref>{{Cite book |last=Cross |first=Robin |url=https://archive.org/details/battleofkurskope0000cros/page/n5/mode/1up |title=The Battle of Kursk: Operation Citadel 1943 |publisher=Penguin Publishing |year=2002 |isbn=978-0-14-139109-0 |page=vii}}</ref><ref>{{Cite web |last=Никитенко |first=Евгений |date=2013-07-05 |title=Геополитическая победа в Курской битве |url=https://russiancouncil.ru/analytics-and-comments/analytics/geopoliticheskaya-pobeda-v-kurskoy-bitve/ |access-date=2024-04-08 |website=russiancouncil.ru |language=ru}}</ref><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=2019-08-23 |title=Memories of Soviet generals and marshals of the Battle of Kursk |url=https://www.prlib.ru/en/news/1276090 |access-date=2024-04-06 |website=Presidential Library |language=en}}</ref> unan koustus-tre a- tankoù,<ref name=":12">{{Cite book |last=Hanson |first=Victor Davis |author-link=Victor Davis Hanson |title=The Second World Wars: How the First Global Conflict Was Fought and Won |publisher=Basic Books |year=2020 |isbn=978-1-5416-7410-3 |edition=Reprint |location=New York |page=3 |language=en}}</ref>. Alies eo ebt kinniget an emgann evel an hini brasañ gant tankoù en Istor met en gwirionez e oa bet [[Emgann Brody (1941)|Emgann Brody]]. Devezh kentañ an emgann d'ar 5 a viz Gouhere, e oa bet an emgann gwadusañ en [[Brezel-aer|istor ar brezel aer]] a-fed niver a nijerezioù pilet.<ref>{{Cite book |last=Cross |first=Robin |url=https://archive.org/details/battleofkurskope0000cros/page/182 |title=The Battle of Kursk: Operation Citadel 1943 |publisher=Penguin Publishing |year=2002 |isbn=978-0-14-139109-0 |page=182}}</ref><ref>{{Cite news |last=Roberts |first=Andrew |author-link=Andrew Roberts, Baron Roberts of Belgravia |date=2013-08-31 |title=WWII's Greatest Battle: How Kursk Changed the War |url=https://www.thedailybeast.com/articles/2013/08/31/wwii-s-greatest-battle-how-kursk-changed-the-war |access-date=2024-04-06 |work=The Daily Beast |language=en}}</ref> An emgann a oa bet unan taer betek [[Brezel kêrel|emgannoù kêrel]] ha gant [[Emgann dorn-ha-dorn|emgannoù dorn-ha-dorn]] feuls. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Emgann Koursk]] [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Emgannoù an Eil Brezel-bed|Koursk, Emgann]] [[Rummad:Emgannoù Talbenn ar Reter]] [[Rummad:Emgannoù 1943]] [[Rummad:Emgannoù an XXvet kantved]] mln922u7fp9p153xppv1s9ezb23qujb 2194160 2194159 2026-06-29T19:20:39Z Dishual 612 2194160 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Emgann Koursk''', anvet ivez '''Emgann balegek Koursk''', a oa bet un emgann e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] war [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)|Talbenn ar Reter]] etre nerzhioù lu an [[Trede Reich]] ha re an [[Unvaniezh Soviedel]] nepell diouzh [[Koursk]] e gevred Rusia e-pad hañv 1943. Un trec'h e oa bet gant ar Soviediz. Emgann Koursk a oa bet an emgann brasañ en [[istor milourel|istor Mab-den]].<ref>Clark; 2012, pajenn 228 : "The Battle of Kursk was the greatest land battle the world has ever seen on a fighting front that epitomized 'total war' ... It was time for the largest set-piece battle in the history of war to begin."</ref> <ref>Töppel; 2017, pajennoù 233–234 : "At Kursk, however, no less than 3.5 million soldiers, 12,000 tanks and self-propelled guns and 57,000 guns and mortars were ready for battle. Thus, defined by the number of men and material involved, the Battle of Kursk was without doubt not only the biggest tank clash of the Second World War, but indeed at the same time the largest battle of the Second World War."</ref><ref>Frieser; 2017, pajennoù 83-200: "The battle of Kursk is considered the biggest land battle of the Second World War, indeed the biggest in all of military history. During the fighting the two sides deployed more than 4 million troops, 69,000 cannon and launchers, 13,000 tanks and self-propelled guns, and almost 12,000 aircraft. Even the battle of Stalingrad seems small-scale in comparison ... As the Red Army had massed a large part of its forces in the Kursk salient, the outcome was the greatest land battle of the Second World War, indeed the greatest in all the history of war."</ref> Dres a-dreñv [[Emgann Stalingrad]] a oa bet nebeut mizioù a-raok e vez embannet gant an istorourien e oa bet ur c'hamm-dro er brezel [[Aerva Europat an Eil Brezel-bed|en aerva europat]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Edele |first=Mark |date=2018-07-13 |title=The Battle of Kursk: 75 years on |url=https://pursuit.unimelb.edu.au/articles/the-battle-of-kursk-75-years-on |access-date=2023-08-20 |website=Pursuit |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite thesis |last=McGovern |first=Sean C. |date=2021 |title=The Battle of Kursk: A Comparative Analysis to Stalingrad, Study on Memory, and Russian Environmental Preservation |url=https://harbor.klnpa.org/eaststroudsburg/islandora/object/strou%3A158 |journal=East Stroudsburg University of Pennsylvania |pages=III |access-date=20 August 2023 |archive-date=23 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230823054056/https://harbor.klnpa.org/eaststroudsburg/islandora/object/strou%3A158 |url-status=live }}</ref> Bez e oa bet unan eus gwashañ emgannoù an Eil Brezel-bed,<ref>{{Cite book |last=Cross |first=Robin |url=https://archive.org/details/battleofkurskope0000cros/page/n5/mode/1up |title=The Battle of Kursk: Operation Citadel 1943 |publisher=Penguin Publishing |year=2002 |isbn=978-0-14-139109-0 |page=vii}}</ref><ref>{{Cite web |last=Никитенко |first=Евгений |date=2013-07-05 |title=Геополитическая победа в Курской битве |url=https://russiancouncil.ru/analytics-and-comments/analytics/geopoliticheskaya-pobeda-v-kurskoy-bitve/ |access-date=2024-04-08 |website=russiancouncil.ru |language=ru}}</ref><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=2019-08-23 |title=Memories of Soviet generals and marshals of the Battle of Kursk |url=https://www.prlib.ru/en/news/1276090 |access-date=2024-04-06 |website=Presidential Library |language=en}}</ref> unan koustus-tre a-fed tankoù,<ref name=":12">{{Cite book |last=Hanson |first=Victor Davis |author-link=Victor Davis Hanson |title=The Second World Wars: How the First Global Conflict Was Fought and Won |publisher=Basic Books |year=2020 |isbn=978-1-5416-7410-3 |edition=Reprint |location=New York |page=3 |language=en}}</ref>. Alies e vez kinniget emgann Koursk evel an hini brasañ gant tankoù en Istor met en gwirionez e oa bet [[Emgann Brody (1941)|Emgann Brody]] e 1941. Devezh kentañ an emgann d'ar 5 a viz Gouhere, e oa bet an emgann gwadusañ en [[Brezel-aer|istor ar brezel aer]] a-fed niver a nijerezioù pilet.<ref>{{Cite book |last=Cross |first=Robin |url=https://archive.org/details/battleofkurskope0000cros/page/182 |title=The Battle of Kursk: Operation Citadel 1943 |publisher=Penguin Publishing |year=2002 |isbn=978-0-14-139109-0 |page=182}}</ref><ref>{{Cite news |last=Roberts |first=Andrew |author-link=Andrew Roberts, Baron Roberts of Belgravia |date=2013-08-31 |title=WWII's Greatest Battle: How Kursk Changed the War |url=https://www.thedailybeast.com/articles/2013/08/31/wwii-s-greatest-battle-how-kursk-changed-the-war |access-date=2024-04-06 |work=The Daily Beast |language=en}}</ref> An emgann a oa bet unan taer betek [[Brezel kêrel|emgannoù kêrel]] ha gant [[Emgann dorn-ha-dorn|emgannoù dorn-ha-dorn]] feuls. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Emgann Koursk]] [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Emgannoù an Eil Brezel-bed|Koursk, Emgann]] [[Rummad:Emgannoù Talbenn ar Reter]] [[Rummad:Emgannoù 1943]] [[Rummad:Emgannoù an XXvet kantved]] 2p5zv7mbor7kl96y5xiffhnvtmhu3s3 2194170 2194160 2026-06-30T08:23:23Z Dishual 612 2194170 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Emgann Koursk''', anvet ivez '''Emgann balegek Koursk''', a oa bet un emgann e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] war [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)|Talbenn ar Reter]] etre nerzhioù lu an [[Trede Reich]] ha re an [[Unvaniezh Soviedel]] nepell diouzh [[Koursk]] e gevred Rusia e-pad hañv 1943. Un trec'h e oa bet gant ar Soviediz. Emgann Koursk a oa bet an emgann brasañ en [[istor milourel|istor Mab-den]].<ref>Clark; 2012, pajenn 228 : "The Battle of Kursk was the greatest land battle the world has ever seen on a fighting front that epitomized 'total war' ... It was time for the largest set-piece battle in the history of war to begin."</ref> <ref>Töppel; 2017, pajennoù 233–234 : "At Kursk, however, no less than 3.5 million soldiers, 12,000 tanks and self-propelled guns and 57,000 guns and mortars were ready for battle. Thus, defined by the number of men and material involved, the Battle of Kursk was without doubt not only the biggest tank clash of the Second World War, but indeed at the same time the largest battle of the Second World War."</ref><ref>Frieser; 2017, pajennoù 83-200: "The battle of Kursk is considered the biggest land battle of the Second World War, indeed the biggest in all of military history. During the fighting the two sides deployed more than 4 million troops, 69,000 cannon and launchers, 13,000 tanks and self-propelled guns, and almost 12,000 aircraft. Even the battle of Stalingrad seems small-scale in comparison ... As the Red Army had massed a large part of its forces in the Kursk salient, the outcome was the greatest land battle of the Second World War, indeed the greatest in all the history of war."</ref> Dres a-dreñv [[Emgann Stalingrad]] a oa bet nebeut mizioù a-raok e vez embannet gant an istorourien e oa bet ur c'hamm-dro er brezel [[Aerva Europat an Eil Brezel-bed|en aerva europat]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Edele |first=Mark |date=2018-07-13 |title=The Battle of Kursk: 75 years on |url=https://pursuit.unimelb.edu.au/articles/the-battle-of-kursk-75-years-on |access-date=2023-08-20 |website=Pursuit |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite thesis |last=McGovern |first=Sean C. |date=2021 |title=The Battle of Kursk: A Comparative Analysis to Stalingrad, Study on Memory, and Russian Environmental Preservation |url=https://harbor.klnpa.org/eaststroudsburg/islandora/object/strou%3A158 |journal=East Stroudsburg University of Pennsylvania |pages=III |access-date=20 August 2023 |archive-date=23 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230823054056/https://harbor.klnpa.org/eaststroudsburg/islandora/object/strou%3A158 |url-status=live }}</ref> Bez e oa bet unan eus gwashañ emgannoù an Eil Brezel-bed,<ref>{{Cite book |last=Cross |first=Robin |url=https://archive.org/details/battleofkurskope0000cros/page/n5/mode/1up |title=The Battle of Kursk: Operation Citadel 1943 |publisher=Penguin Publishing |year=2002 |isbn=978-0-14-139109-0 |page=vii}}</ref><ref>{{Cite web |last=Никитенко |first=Евгений |date=2013-07-05 |title=Геополитическая победа в Курской битве |url=https://russiancouncil.ru/analytics-and-comments/analytics/geopoliticheskaya-pobeda-v-kurskoy-bitve/ |access-date=2024-04-08 |website=russiancouncil.ru |language=ru}}</ref><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=2019-08-23 |title=Memories of Soviet generals and marshals of the Battle of Kursk |url=https://www.prlib.ru/en/news/1276090 |access-date=2024-04-06 |website=Presidential Library |language=en}}</ref> unan koustus-tre a-fed tankoù,<ref name=":12">{{Cite book |last=Hanson |first=Victor Davis |author-link=Victor Davis Hanson |title=The Second World Wars: How the First Global Conflict Was Fought and Won |publisher=Basic Books |year=2020 |isbn=978-1-5416-7410-3 |edition=Reprint |location=New York |page=3 |language=en}}</ref>. Alies e vez kinniget emgann Koursk evel an hini brasañ gant tankoù en Istor met en gwirionez e oa bet [[Emgann Brody (1941)|Emgann Brody]] e 1941. Devezh kentañ an emgann d'ar 5 a viz Gouhere, e oa bet an emgann gwadusañ en [[Brezel-aer|istor ar brezel aer]] a-fed niver a nijerezioù pilet.<ref>{{Cite book |last=Cross |first=Robin |url=https://archive.org/details/battleofkurskope0000cros/page/182 |title=The Battle of Kursk: Operation Citadel 1943 |publisher=Penguin Publishing |year=2002 |isbn=978-0-14-139109-0 |page=182}}</ref><ref>{{Cite news |last=Roberts |first=Andrew |author-link=Andrew Roberts, Baron Roberts of Belgravia |date=2013-08-31 |title=WWII's Greatest Battle: How Kursk Changed the War |url=https://www.thedailybeast.com/articles/2013/08/31/wwii-s-greatest-battle-how-kursk-changed-the-war |access-date=2024-04-06 |work=The Daily Beast |language=en}}</ref> An emgann a oa bet unan taer betek [[Brezel kêrel|emgannoù kêrel]] ha gant [[Emgann dorn-ha-dorn|emgannoù dorn-ha-dorn]] feuls. Kroget e oa an emgann gant an argadenn alaman [[Oberiadur brezel Zitadelle]] ([[alamaneg]]: ''Unternehmen Zitadelle''), d'ar 5 a viz Gouhere, gant ar pal da dizhañ balegek Koursk gnat tagadennoù eus an norzh hag ar su war ar memes-tro. Goude ma vije ebt talet an dagadenn alaman en norzh, d'an 12 a viz Gouhere, ar Soviediz a oa kroget gant '''oberiadur argadenn strategel Koursk''' ha kroget e oant gant an [[Oberiadur Kutuzov]] ([[rusianeg]]: ''Кутузов'') o tagañ penn a-dreñv an nerzhioù alaman en norzh. Er su, ar Soviediz a oa bet o kregiñ enep argadannoù kreñv d'ar memes devezh, unan anezho a oa bet mammenn d'un emgann tankoù bras, [[Emgann Prokhorovka]]. D'an 3 a viz Eost, ar Soviediz a oa kroget gant un eil bazenn d'an oberiadur strategel e Koursk, pa oa kroget gant an [[Oberiadur Belgorod–Kharkiv]] (Oberiadur Polkovodets Rumyantsev, rusianeg: Полководец Румянцев) a-enep d'an nerzhioù alaman e su d'ar balegek. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Emgann Koursk]] [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Emgannoù an Eil Brezel-bed|Koursk, Emgann]] [[Rummad:Emgannoù Talbenn ar Reter]] [[Rummad:Emgannoù 1943]] [[Rummad:Emgannoù an XXvet kantved]] kxmg1ryszkw9t8p5920plqvgde9lkl6 0 180594 2194166 2026-06-30T05:11:59Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2194166 wikitext text/x-wiki '''Toshi Haufiku''' a zo bet ganet e 1989 e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200671 He fichenn FIDE]</ref>. Danvez Mestrez (WCM) eo abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200671 He fichennFIDE]</ref>.<br/>1 530 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200671 He fichennFIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Namibia]] . {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Daveennoù |- |2014||3||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||3,5/11 (+ 3, = 1, - 7)||31,8||116||-||119||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014nam.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 – Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200671 He fichenn FIDE] {{DEFAULTSORT:Haufiku, Toshi}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1986]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] n28iga8v7ofrac9d3lw17wid9yses4q