Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 2903 2194279 2179125 2026-07-01T11:00:00Z PAAR29 91608 Infobox 2194279 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Cymru<br>''Wales''|005bbb|talbenn map|ffd500}} |- | colspan="2"| {| width="100%" |- | width="50%;" style="padding-top:5px;"| [[Restr:Flag of Wales.svg|100px|center]] | width="50%;"| [[Restr:Royal Badge of Wales (2024 onwards).svg|60px|center]] |- | width="50%;" style="text-align:center;"| [[Banniel Kembre|Banniel]] | width="50%;" style="text-align:center;"| [[Skoed Kembre|Skoed]] |} |- | colspan="2"| ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''Kan broadel :'''<br>[[Hen Wlad fy Nhadau]]<br><q> Bro gozh ma zadoù </q> |- | colspan="2"| ---- |- | colspan="2"| [[Restr:Wales in the UK and Europe.svg|280px|center]] |- |- | colspan="2"| ---- |- | '''Kêr-benn''' || [[Kerdiz]] |- | '''Yezhoù anavezet''' || [[Saozneg]]<br>[[Kembraeg]] <small>(ofisiel: akta 2011)</small> |- bgcolor="#005bbb" ! colspan="2" style="color:#ffd500"| Melestradur |- | '''Stad riel'''|| [[Rouantelezh-Unanet]] |- | '''Gouarnamant'''|| Emrenerezh<br>en un unpenniezh bonreizhel |- | '''Roue'''|| [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]] |- | '''Kentañ ministr''' || [[Rhun ap Iorwerth]] |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Aozañ'''<br> • [[Priñselezh Kembre]]<br>• Unvaniezh gant [[Bro-Saoz]]<br>• Emrenerezh||<br>1216<br>1536<br>1999 |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Moneiz''' || Lur sterling (£) |- bgcolor="#005bbb" ! colspan="2" style="color:#ffd500"| Douaroniezh |- | '''Gorread''' || 20 779&nbsp;km² |- | '''Poblañs''' || 3,139,000 <small>(istimet e 2018) |- | '''Stankter''' || 151/km² |- | '''PGP'''<br><small>• En holl</small><br><small>• Dre zen</small> ||Istimet e 2019<br>£75 miliard<br>£23 900 |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Gwerzhid-eur'''<br>• Hañv <small>(<abbr title="Daylight Saving Time">DST</abbr>)</small> || [[UTC]] <br>UTC + 1 |- | '''Pellgomz''' || +44 |- | '''Kod [[ISO 3166-1]] || GB-WLS |- | colspan="2"| <hr> |- | '''[[ccTLD|Internet <abbr title="country code Top-Level Domain>ccTLD</abbr>]]''' || .wales<br>.cymru |} '''Kembre''' ([[Kembraeg]] : ''Cymru'' {{LFE|[ˈkəm.rɨ]|Liamm aodio=Cymru.ogg}} ; [[saozneg]] : ''Wales'' {{LFE|/weɪlz/|Liamm aodio=en-us-Wales.ogg}}) zo unan eus an eizh bro [[Kelted|geltiek]], hag unan eus ar peder a zo en enez [[Breizh-Veur]] az a d'ober ar [[Rouantelezh-Unanet]].<ref name=UKCountries>{{en}} {{Liamm web|url=https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/ukgwa/20160108051201/http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/geography/beginner-s-guide/administrative/the-countries-of-the-uk/index.html|titl=The Countries of the UK [diell]|oberour=Office for National Statistics|lennet d'=ar 24 a viz Here 2022}}</ref> Er reter emañ [[Bro-Saoz]], [[mor Iwerzhon]] er gwalarn, ar [[mor Keltiek]] er mervent ha [[mor Havren]] er su. [[Kerdiz]] (''Caerdydd''I''Cardiff'') eo he c'hêr-benn. E [[2021]] e oa 3 107 500 annezad war ur gorread a 20 779 km². Ouzhpenn 2 700 km a aodoù he deus Kembre hag eno e kaver leun a venezioù, ar re uhelañ o vezañ e norzh ar vro, evel [[Gouezva]] (''Yr Wyddfa''/''Snowdon''), 1085 km uhel. E norzh lodenn klouar ar bed emañ Kembre, gant un hin cheñch-dicheñch merket gant ar mor. Identelezh vroadel Kembre a ziwanas diwar ar [[Brezhoned|Vrezhoned]] da c'houde [[Dibenn galloud ar Romaned war Enez Vreizh|aet ar Romaned kuit eus Enez Vreizh]] er {{Vvet kantved}}. Rannet e voe ar vro etre rouantelezhioù bihan a glaskas unaniñ a-raok [[aloubadeg Kembre gant Edouarzh Iañ|aloubadeg ar vro gant ar Saozon]] klokaet e [[1283]] gant [[Edouarzh Iañ (Bro-Saoz)|Edouarzh I{{añ}}]], goude ma kasas [[Owain Glyndŵr]] un emsavadeg a-enep ren ar Saozon e penn-kentañ ar {{XVvet kantved}}, o staliañ evit ur prantad berr ur [[Priñselezh Kembre|Briñselezh Kembre]] dizalc'h. Staget e voe Kembre a-bezh hag ebarzhet e-barzh sistem lezennoù [[Bro-Saoz]] e [[1535]] ha [[1542]] gant [[Aktoù Lezennoù e Kembre 1535 ha 1542|Aktoù Lezennoù Kembre]], dindan ren [[Herri VIII (Bro-Saoz)|Herri VIII]]. Adalek an {{XIXvet kantved}} e teuas ul leurenn bolitik disheñvel e Kembre avat. Ar [[Frankizouriezh kembreat]], kaset gant [[David Lloyd George]] en {{XXvet kantved}} da skouer, a oa bet erlec'hiet tamm-ha-tamm gant kresk ar [[sokialouriezh]] ha [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]. Kresk ar sañtimant vroadel er memes kantved a c'hanas ar strollad [[Plaid Cymru]] e [[1925]] ha [[Cymdeithas yr Iaith Gymraeg]] (Kevredigezh ar Yezh Gembraek) e [[1962]]. [[Dereadur Kembre|Deroet]] eo ul lodenn eus ar galloud e Kembre, aroueziet gant pazennoù meur evel pa oa bet krouet ar [[Senedd]] (Parlamant Kembre, bet Bodadeg Vroadel Kembre gwezhall) e [[1998]]. Pa oa deuet oadvezh ar [[greanterezh]] e voe treuzfurmet ar vro gant diorren ar [[mengleuz]]ioù hag an uzinoù [[Metalouriezh|labourat ar metal]]. Tremen a reas d'ur vro troet war-zu al labour-douar d'unan greantel. Kreskiñ buan a reas poblañs Kembre. An div drederenn eus ar boblañs a vev e [[Su Kembre]], e-lec'h ma oa ar muiañ a vengleuzioù, e Kerdiz, [[Abertawe]] (''Swansee''), [[Casnewydd]] (''Newport'') hag an traoniennoù tro-dro. Reter [[Norzh Kembre]] a gont ur c'hwec'hvedenn eus ar boblañs, [[Wrecsam]] o vezañ ar gêr vrasañ en norzh. Ne vev ket kement a dud e lodennoù all ar vro. Bremañ m'eo bet diskaret ar greanterezh er vro emañ diazezet an ekonomiezh war ar servijoù, publik ha prevez hag an [[touristelezh|douristelezh]]. Diazezet eo al [[labour-douar]] war an desevel [[chatal]], hag ezporzhiañ a ra Kembre war an dachenn-se, o vezañ tost da vezañ emren a-fet labour-douar. Un identelezh vroadel ha sevenadurel dibar he deus Kembre. Adalek an {{XIXvet kantved}} he doa tapet ar vrud da vezañ "bro ar c'han", diwar hengoun an [[eisteddfod]]. Ofisiel eo ar [[kembraeg|c'hembraeg]] hag ar [[saozneg]] er vro. Ar brasañ eus ar boblañs a gaoz [[saozneg]], met ar muiañ niver a gaoz [[kembraeg]] en norzh hag e kornôg ar vro, gant un hollad a 560 000 komzer dre ar vro. == Etimologiezh == An anv a ro ar Gembreiz d'o bro ''Cymru'' hag evito o-unan, ''Cymry'', an daou a zistager {{LFE|[ˈkəm.rɨ]}}, a zo par d'ar brezhoneg ''Kembre''. Diskennet int eus eus ar ger [[predeneg|predenek]] ''combrogi'', a dalvez 'kenvroad',<ref name=Davies/> <ref>{{en}} Lloyd, John Edward (1911). ''A History of Wales from the Earliest Times to the Edwardian Conquest'' (Note to Chapter VI, the Name "Cymry"). Vol. I (2nd ed.). London: Longmans, Green, and Co. (published 1912). pp. 191–192.</ref> hag a oa bet implijet adalek ar {{VIvet kantved}}.<ref>{{en}} Phillimore, Egerton (1891). "''Note (a) to The Settlement of Brittany''". In Phillimore, Egerton (ed.). ''Y Cymmrodor''. Vol. XI. London: Honourable Society of Cymmrodorion (published 1892). pp. 97–101.; Davies (1994) p. 71, gant al linenn : Ar wynep Kymry Cadwallawn was.</ref> El lennegezh e veze skrivet ''Kymry'' pe ''Cymry'' ha pa vije ar yezh pe ar bobl.<ref name=Davies/> Stummoù [[latin]]izet ar gerioù-se, ''Cambrian'', ''Cambric'' ha ''Cambria'' a oa bet roet d'ar [[Menezioù Kambrian]] ha da marevezh geologel ar [[Kambrian|C'hambrian]].<ref>{{en}} ''Chambers 21st Century Dictionary. Chambers Dictionary'' (Revised ed.). New Delhi: Allied Publishers. 2008. p. 203. ISBN 978-81-8424-329-1.; Chisholm, Hugh, ed. (1911). "''Cambria''" . Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.</ref> Stummoù kozh eus ''Kembre'' a gaver e kartennaouegoù e [[Breizh]] adalek an {{XIvet kantved}}.<ref>{{br}} ''Diles heiguor '''chebre''''' (lenn ''chẽmbre'') e [[Kartennaoueg Landevenneg]], war-dro [[1000]]</ref><ref>{{br}} ''Diles heergur '''k embre''''' e [[Kartennaoueg Kemperle]], war-dro [[1100]]</ref><ref>{{br}} ''Diles Hergu '''Kembre''''' e [[Kartennaoueg Kemper]], war-dro [[1200]]</ref> An anvioù [[saozneg|saoznek]] ''Wales'' ha ''Welsh'' a zeu diwar ar memes gwrizienn [[hensaozneg|hensaoznek]] ''Wealh'' (liester ''Wēalas''), diwar ar [[proto-germaneg]] *''Walhaz'', tennet diwar anv ur bobl geltiek, ar [[Volcae]], un anv a zo mammenn da anv [[galleg|gallek]] ar vro ("Pays de ''Galles''"). An anv-se a oa bet implijet evit kaozeal diwar-benn annezidi [[Impalaeriezh Roman ar C'hornôg]].<ref>{{en}} Miller, Katherine L. (2014). "''[https://etheses.whiterose.ac.uk/8031/1/Katherine%20Miller%20Semantic%20Field%20of%20Slavery%20in%20Old%20English%20v%203.pdf The Semantic Field of Slavery in Old English: Wealh, Esne, Þræl]''" (PDF) (Tezenn). University of Leeds. Lennet d'ar 25 a viz Here 2022</ref> Dont a reas an [[Angled-ha-Saozon]] da implijet an termen-se evit ar [[Brezhoned|Vrezhoned]] dreist-holl ha stumm liester ar ger-se,''Wēalas '' , a oa bet implijet evit o ziriad neuze.<ref>{{en}} Tolkien, J. R. R. (1963). ''Angles and Britons: O'Donnell Lectures''. Kerdiz : University of Wales Press. English and Welsh, ul lennadenn O'Donnell roet en Oxford d'ar 21{{añ}} a viz Here 1955.</ref><ref name=Davies/> Ez istorel ne oa ket implijet ar ger ''Wales'' evit an tiriad modern e [[Breizh-Veur]] hepken met evit pep tra liammet ouzh ar Vrezhoned, en o zouez tiriadoù all nann-germanek evel [[Kernev-Veur]] ("Corn''wall''") ha lec'hioù e tiriadoù angl-ha-saoz liammet outo evel "''Wal''worth" (kontelezh Durham) ha "''Wal''ton" (West Yorkshire).<ref>{{en}} Rollason, David (2003). "''Origins of a People''". Northumbria, 500–1100. Cambridge: Cambridge University Press. p. 60. ISBN 978-0-521-04102-7.</ref> == Istor == {{Pennad pennañ|Istor Kembre}} [[File:Cynhadledd i'r Wasg Press Conference 14.05.21.jpg|thumb|left|[[Parlamant Kembre]]]] Priñselezh unanet da Vro–Saoz e [[1536]] ha [[1543]]. 1,7 milion a dud e [[1900]], 2,2 milion e [[1950]] ha tremen 3 milion e 2011. Aloubet ha gounezet digant ar [[Impalaeriezh roman|Romaned]] e fin ar {{Iañ kantved}}, met Kembreiz ne voent ket kalz romanekaet. [[Aviel|Avieladur]] e {{Vvet kantved}}. Er {{VIvet kantved}} e harzas Kelted Kembre ouzh ar [[Saksoned]] hag a oa staliet e Bro-Saoz a-vremañ. En {{VIIIvet kantved}} e voe savet [[kleuz Offa]] ur voger vras gant ar roue sakson [[Offa Mercia]] a-hed harzoù ar vro. E penn-kentañ an {{XIIIvet kantved}} e voe renet ar vro gant [[Llywelyn ab Iorwerth]]. E vab-bihan, [[Llywelyn ap Gruffudd]], a oa bet anavezet evel priñs ar vro gant [[Herri III (Bro-Saoz)|Herri III Bro-Saoz]] dre [[feur-emglev Montgomery]] ([[1267]]) ; lazhet e voe e-kerzh un emgann e [[1282]]. Gant fin ar familh roueel e voet staget ar rouantelezh kozh da Vro-Saoz ; [[Gwynedd]] eo hec'h anv hiziv c’hoazh. E [[1301]] e voe lakaet priñs Kembre da zanvez-roue Bro-Saoz dindan anv [[Edouarzh II (Bro-Saoz)|Edouarzh II]] ; abaoe e vez roet an titl-se da hêr tron Bro-Saoz. E [[1536]] ha [[1543]] e voe sinet lizheroù an unvaniezh etre Kembre ha Bro-Saoz. Reveulzi greantel an {{XIXvet kantved}} : diorroadur al labouradegoù [[houarn]], [[kouevr]], [[staen]] ha [[glaou]]. E Kembre ez eus un Emsav broadel evel e Breizh. [[Stourmerien Emsav Bro Gembre]] a zo aet buanoc'h eget o c'heneiled a Vreizh. E [[1967]] e lakaas ar ''Welsh Language Act'' ar c’hembraeg keit–ha–keit gant ar saozneg er [[justis]] hag en abadennoù foran. == Yezh == [[Restr:Welsh speakers in the 2011 census.png|200px|thumb|kleiz|[[Kembraeg]]erien hervez niveradeg 2011]] {{Pennad pennañ|Kembraeg}} Ar c'hembraeg - ''Cymraeg'' - eo ar yezh keltiek komzet e Bro-Gembre. E-giz ar [[brezhoneg]] hag ar [[Kerneveureg|c'herneveureg]] ez eo ur [[Predeneg|yezh predenek]]. Koulskoude eo stag ar c'hembraeg ouzh rummad predeneg an Hanternoz tra ma'z eo stag ar [[Kerneveureg|c’herneveureg]] hag ar [[brezhoneg]] ouzh rummad predeneg ar Mervent. E [[1901]] e oa 50% eus ar Gembreiz a gaoze kembraeg hag a-hed an {{XXvet kantved}} e oa diskennet ar feur-se da 43.5% e [[1911]] betek 18.9% e [[1981]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/culturalidentity/language/articles/languageinenglandandwales/2013-03-04#welsh-language|titl=7. Welsh language|oberour=Office for National Statistics|lennet d'=an 28 a viz Here 2022}}</ref> Disoc'hoù [[niveradeg]] [[2001]] a ziskouezas e oa kresket an niver a gembraegerien betek 21% eus ar boblañs en tu all da 3 bloaz, kontrol d'ar patrom a zigresk a oa bet betek-henn.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://gov.wales/sites/default/files/statistics-and-research/2019-05/welsh-language-results-annual-population-survey-2001-to-2018.pdf|titl=Authors: Jac Williams, Lisa Walters ~ 0300 025 6682 ~ WelshLanguageData@gov.wales This report is also available in Welsh Enquiries from the press: 0300 025 8099 Public enquiries : 0300 025 5050 Twitter: @statisticswales Welsh language results: Annual Population Survey, 2001- 2018|oberour=Ystadegau ar gyfer Cymru|deiziad=29.05.2019|lennet d'=an 28 a viz Here 2022}}</ref> Niveradeg [[2011]] a ziskouezas e oa digresket betek 19% a gembraegerien, uheloc'h eget e [[1991]] met izeloc'h eget e [[2001]]. Goude ma oa kresket poblañs Kembre e talvez e oa tremenet eus 582 000 den e 2011 da 562 000 e 2011, met uheloc'h e chome eget ar 508 000 kembraeger kavet e niveradeg [[1991]] (18.7%).<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20131007223211/http://wales.gov.uk/topics/statistics/headlines/population2012/121211/?lang=en|titl=2011 Census: First Results on the Welsh Language|oberour=Llywodraeth Cymru|deiziad=11.12.2012|lennet d'=an 28 a viz Here 2022}}</ref> An niveradeg kaset etre miz Ebrel [[2020]] ha miz Meurzh [[2021]] a gavas e oa 29.1% eus an dud en tu all da 3 bloaz a gaozee kembraeg, da lavaret eo 883 300 den.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://gov.wales/welsh-language-data-annual-population-survey-april-2020-march-2021|titl=Welsh language data from the Annual Population Survey: April 2020 to March 2021|oberour=Ystadegau gwladol - National Statistics|embanner=Llywodraeth Cymru - Government of Wales|deiziad=9.09.2021|lennet d'=an 28 a viz Here 2022}}</ref> An tennad da heul eus miz Here [[2020]] da viz Gwengolo [[2021]] a gavas 29.5% eus an dud a gaozee kembraeg, da lavaret eo war-dro 892 500 kembraeger.<ref>{{cy}} {{Liamm web|url=https://llyw.cymru/data-am-y-gymraeg-or-arolwg-blynyddol-or-boblogaeth-hydref-2020-i-fedi-2021|titl=Data am y Gymraeg o'r Arolwg Blynyddol o'r Boblogaeth: Hydref 2020 i Fedi 2021|oberour=Ystadegau gwladol|embanner=Llywodraeth Cylry|deiziad=27.01.2022|lennet d'=an 28 a viz Here 2022}}</ref> Norzh ha kornôg ar vro a chom takadoù e-lec'h m'emañ ar c'hembraeg ar yezh bennañ evit ar brasañ eus an dud tra m'eo desket ar saozneg evel un eil yezh. Unyezhegerien a gaver e-touez ar vugale vihanañ, met ne c'hoarvez james ken e chomfent unyezhegerien a-hed o buhez.<ref name=Davies/> [[Saozneg]] zo kaozeet gant kazimant an holl dud e Kembre, ha deuet eo da vezañ ar yezh bennañ er vro a-bezh. [[Code-switching]] a glever alies e Kembre a-bezh, kement hag ez eus bet roet meur a anv d'ar fenomen, daoust ma ne'z eus hini ebet a zo anavezet gant ar yezhonourien.<ref name=Davies/> Ur saozneg rannvroel a gaozeer ivez, anvet [[Wenglish]], levezonet gant yezhadur ar c'hembraeg hag amprestet gantañ leun a c'herioù kembraek.<ref name=Davies/><ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/why-butty-rarely-leaves-wales-2302834|titl=Why butty rarely leaves Wales|oberour=WalesOnline|deiziad=30.03.2013|lennet d'=an 28 a viz Here 2022}}</ref> == Gouarnamant ha politikerezh == Ur vro perzh eus ar [[Rouantelezh-Unanet]] eo Kembre.<ref name=UKCountries/><ref>{{en}} [https://www.iso.org/files/live/sites/isoorg/files/archive/pdf/en/iso_3166-2_newsletter_ii-3_2011-12-13.pdf ISO 3166-2 NEWSLETTER, 2011, p.27] Lennet d'ar 25 a viz Here 2022</ref> Diouzh lezenn eo an R-U ur Stad unvan, gant ur parlamant hag ur gouarnamant e [[Parlamant ar Rouantelezh-Unanet|Westminster]].<ref name=GE2019>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.walesonline.co.uk/news/politics/general-election-2017-40-mps-13157234|titl=General Election 2017: These are the 40 MPs who have been elected across Wales|oberour=Ciaran Jones|embanner=Wales Online|deiziad=9.06.2017|lennet d'=ar 25 a viz Here 2022}}</ref> Ur parlamant [[dereadur|deroet]] he deus bet Kembre e stumm ur gambr anvet [[Senedd]] (''Senedd Cymru – Welsh Parliamant'') he deus resevet galloudoù deroet digant Parlamant ar Rouantelezh-Unanet dre patrom ar galloudoù miret.<ref>{{cy}} {{Liamm web|url=https://senedd.cymru/sut-rydym-yn-gweithio/ein-rol/pwerau/|titl=Pwerau|oberour=Senedd Cymru|deiziad=01.09.2020|lennet d'=ar 25 a viz Here 2022}}</ref> Rannet eo Kembre e 22 diriad-kuzul evit an divizoù lec'hel abaoe [[1996]]. Atebek eo an "tiriadoù pennañ"-se<ref>{{en}} Part 1, Local Government (Wales) Act 1994</ref> da gas holl bolitikerezhioù ha servijoù lec'hel.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20140601021134/http://new.wales.gov.uk/topics/localgovernment/localauthorities/?skip=1&lang=cy|titl=Awdurdodau Unedol [diell]|oberour=Llywodraeth Cymru|deiziad=16.04.2014|lennet d'=ar 25 a viz Here 2022}}</ref> Bez ez eus 40 kannad eus Kembre e-touez ar 650 ezel eus [[Ti ar C'humunioù (Rouantelezh-Unanet)|Ti ar C'humunioù]], ar gambr izel eus Parlamant ar [[Rouantelezh-Unanet]], pep hini dilennet e pastelloù-bro Kembre. Dilennadegoù hollek [[2019]] a zilennas 22 gannad eus [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]] (pe choazet gantañ), 14 kannad eus ar [[Strollad Mirour (R.U.)|Strollad Mirour]] ha 4 eus ar [[Plaid Cymru]].<ref name=GE2019/> [[Burev Sekretour Stad evit Kembre|Burev Kembre]] zo ur rann eus gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet, e penn emañ ar [[Sekretour Stad evit Kembre]] a zo ezel eus skipailh ar Ministr pennañ.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.gov.uk/government/organisations/office-of-the-secretary-of-state-for-wales/about|titl=About us - Office of the Secretary of State for Wales|oberour=Gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet|lennet d'=ar 26 a viz Here 2022}}</ref> === Senedd === [[Restr:Senedd.JPG|200px|thumb|dehou|Savadur ar [[Senedd]], treset gant [[Richard Rogers]], digoret da [[Gouel Dewi|C'houel Dewi]] e [[2006]].]] {{Pennad pennañ|Senedd}} Da c'houde an [[deroadur]] e [[1997]] e krouas [[Akt Gouarnamant Kembre 1998]] ur vodadeg deroet anavezet bremañ dindan an anv [[Senedd]] (ez ofisiel ''Senedd Cymru'' pe ''Welsh Parliamant'' "Parlamant Kembre" ha gwezhall ''National Assembly for Wales'' "Bodadeg Vroadel evit Kembre" betek [[2020]]). Galloudoù ar Sekretour Stad evit Kembre a oa bet treuzkaset d'ar Gouarnamant deroet d'ar {{Deiziad|1|Gouere|1999}}, o reiñ ar gwir d'ar vodadeg da zivizout penaos e tispign arc'hant gouarnamant Westminster e-barzh lodennoù deroet ar melestradurezh.<ref>{{fr}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20110903192944/https://www.justice.gov.uk/guidance/docs/dgn04.pdf|titl=Devolution Guidance Note 4 THE ROLE OF THE SECRETARY OF STATE FOR WALES [diell]|oberour=Departamant ar justis er Rouantelezh-Unanet|deiziad=1.07.1999|lennet d'=ar 26 a viz Here 2022}}</ref> Kemmet e voe Akt 1998 gant [[Akt Gouarnamant Kembre 2006]] a roas muioc'h a c'halloudoù d'ar vodadeg ha d'ar gouarnamant lec'hel, tost da re [[Parlamant Bro-Skos]] ha [[Bodadeg Iwerzhon an Norzh]]. Dilennet eo an 60 ezel eus ar Senedd evit pemp bloaz (pevar bloaz a-raok [[2011]]) dre ur sistem kemmesk gant 40 kannad dilennet dre bastell-vro (an hini kentañ a dap ar plas) ha 20 kannad dilennet dre bastelloù-bro all dre un dregantad roet da bep strollad politikel hervez o disoc'hoù.<ref>{{cy}} {{Liamm web|url=https://senedd.cymru/sut-rydym-yn-gweithio/ynghylch-aelodau-o-r-senedd/sut-y-caiff-yr-aelodau-eu-hethol/|titl=Sut y caiff yr Aelodau eu hethol?|oberour=Senedd Cymru|deiziad=19.11.2020|lennet d'=ar 27 a viz Here 2022}}</ref> Ur c'hentañ ministr (''prif weinidog'') a rank ar Senedd dilenn a-raok ma vez choazet izili ar [[Gouarnamant Kembre|gouarnamant lec'hel]] gantañ pe ganti.<ref>{{en}} Birrell, Derek (2012). ''Comparing Devolved Government''. London, United Kingdom: Palgrave Macmillan. p. 45. ISBN 978-0-230-38978-6.</ref> E-touez an ugent lodenn deroet da c'houarnamant Kembre, anvet "sujedoù" (''subjects''), e kaver al labour-douar, diorren an ekonomiezh, an deskadurezh, ar yec'hed, al lojeiz, ar galloudoù lec'hel, ar servijoù sokial, an treuzdougen hag ar [[kembraeg|c'hembraeg]].<ref>{{cy}} {{Liamm web|url=https://senedd.cymru/sut-rydym-yn-gweithio/ein-rol/pwerau/|titl=Pwerau|oberour=[[Senedd]]|deiziad=1.09.2020|lennet d'=ar 27 a viz Here 2022}}</ref> Pa oa bet krouet e [[1999]] n'he doa ket Bodadeg Vroadel evit Kembre galloudoù lezenniñ pennañ. E [[2007]], pa voe votet [[Akt Gouarnamant Kembre 2006]], e voe roet galloud d'ar Vodadeg tremen lezennoù pennañ, anvet [[Muzulioù ar Vodadeg Vroadel evit Kembre|Muzulioù ar Vodadeg]] d'ar mare-se, war sujedoù resis e-barzh al lodennoù deroet. Sujedoù all a oa bet lakaet ouzhpenn, end-eeun gant Parlamant ar Rouantelezh-Unanet peotramant pa oa bet asantet gant Parlamant Westminster d'un [[Urzh Barregezh war al Lezenniñ]] (''Legislative Competence Order'' pe ''LCO'', ur goulenn gant ur vodadeg deroet da gaout muioc'h a c'halloudoù). Akt Gouarnamant Kembre 2006 a ro ar gwir d'ar Senedd da c'hounit galloudoù da lezenniñ war muioc'h a sujedoù miret ma vezont degemeret en ur referendom. Dalc'het e voe ur [[Referendom war Deroadur Kembre e 2011|referendom]] evit astenn galloudoù ar Vodadeg Vroadel d'an {{Deiziad|3|Meurzh|2011}}, ar pezh a voe degemeret gant an dilennerien. Roet e voe galloud d'ar Vodadeg ober lezennoù, anvet [[Aktoù Senedd Cymru]], war holl sujedoù al lodennoù deroet, hep asant Parlamant ar Rouantelezh-Unanet.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.bbc.com/news/uk-wales-politics-12648649|titl=Welsh referendum: Voters give emphatic Yes on powers|oberour=[[BBC]] News|deiziad=4.03.2011|lennet d'=ar 27 a viz Here 2022}}</ref> Gant ar Senedd e vez roet pouez da interestoù Kembre er bed a-bezh. Ur c'hannad a gas da Amerika da reiñ brud da embregerezhioù ar vro. Emañ ar burev pennañ e [[Washington D.C.]], e-barzh kannati ar [[Rouantelezh-Unanet]], tra ma ren burevioù all e [[New York City]], [[Chicago]], [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]] hag [[Atlanta]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20170828232109/http://www.wales.com/business/overseas-offices/usa|titl=USA [diell]|oberour=Wales.com|lennet d'=ar 27 a viz Here 2022}}</ref> Staliet e voe ur burev gant ar [[Stadoù-Unanet]] da sevel darempredoù eeun gant Kembre.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://morgangriffith.house.gov/news/documentsingle.aspx?DocumentID=398615|titl=Congressional Friends of Wales Caucus Welcomes First Minister Carwyn Jones|oberour=Congressman Morgan Griffith|deiziad=6.09.2016|lennet d'=ar 27 a viz Here 2022}}</ref> === Lezenn === [[Restr:Laws of Hywel Dda (f.4.r) Judge cropped.jpg|200px|thumb|dehou|Skeudenn ur barner e [[Cyfraith Hywel]]]] {{Pennad pennañ|Lezenn Kembre}} Ez hengounel e oa bet bodet [[Lezenn Kembre]] e-pad un emvod e [[Hendy-gwyn ar Daf]] war-dro [[930]] gant [[Hywel Dda]], a voe roue [[Deheubarth]] ha roue ar brasañ eus Kembre etre [[942]] ha [[950]]. [[Cyfraith Hywel]] (''Lezenn Hoel'') a vode lezennoù pobl ha kustumoù a oa diorroet e Kembre a-hed ar c'hantvedoù. Lakaat a rae pouez war paeamant ur sammad arc'hant d'an hini en doa gouzañvet un torfed, pe d'e gerent, e-lec'h bezañ kastizet gant an tiern.<ref name=KembraegerJustis>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20110606124550/http://www.hmcourts-service.gov.uk/cms/12003.htm#1|titl=History and Development of the Welsh Language in the Courts [diell]|oberour=HM Courts & Tribunal Service|deiziad=11.06.2007|lennet d'=ar 27 a viz Here 2022}}</ref> War-bouez e [[Marz Kembre]], e-lec'h ma oa lezennoù dibar, e oa chomet Lezenn Kembre e plas betek ma voe lakaet [[Statud Rhuddlan]] e plas e [[1284]]. Da c'houde marv [[Llywelyn ap Gruffudd]] e voe staget [[Priñselezh Kembre]] ouzh [[Rouantelezh Bro-Saoz]] gant [[Edouarzh Iañ (Bro-Saoz)|Edouarzh I{{añ}}]] hag erlec'hiet Lezenn Kembre gant [[Lezenn Bro-Saoz]] evit an torfedoù. Chom a reas Lezenn Kembre (evit ar prosezoù sivil) ha Lezenn ar Marzioù en implij betek ma voe peuzstaget Kembre gant [[Herri VIII (Bro-Saoz)|Herri VIII]] dindan [[Aktoù Lezennoù e Kembre 1535 ha 1542]] (a vez alies anavezet evel Aktoù Unaniezh 1536 ha 1543), da c'houde e voe Lezenn Bro-Saoz en implij hepken.<ref name=KembraegerJustis/><ref name=Davies/> [[Akt Kembre ha Berwick 1746|Akt Kembre ha Berwick]] e [[1746]] a embannas e talvezje kement lezenn votet e Bro-Saoz evit Kembre ivez (ouzhpenn d'ar gêr Saoz ha Skos [[Berwick]], war an harzoù), nemet ma vije lavaret ar c'hontrol el lezenn. Nullet e voe an Akt-se, evit Kembre, e [[1967]]. [[Lezenn Bro-Saoz]] a oa bet diazez ar [[gwir (lezenn)|gwir]] abaoe [[1536]] neuze.<ref name="Davies">{{en}} Davies, John (1994). ''A History of Wales''. London: Penguin. ISBN 978-0-14-014581-6.</ref> Ur sistem ''Common law'' (''Lezennoù dre zegouezh'') eo, hep kodifiañ bras ha gant ur pouez lakaet war divizoù ar varnerien e prosezoù zo evit skrivañ al lezenn. E penn al lezioù-barn emañ [[Lez-Varn Uhel ar Rouantelezh-Unanet]], a zo al lez-varn diwezhañ evit an holl brosezioù sivil ha torfed. [[Lezioù-Barn Uhel Bro-Saoz ha Kembre]] zo al lezioù-barn kentañ uhelañ ouzhpenn bezañ lezioù-barn galv. Rannet eo dre dri : [[Lez-varn Galv Bro-Saoz ha Kembre|Lez-varn Galv]], [[Lez-Varn Uhel Justis Bro-Saoz ha Kembre|Lez-varn Uhel Justis]] ha [[Lez-Varn ar Gurunenn]]. Prosezioù bihan a vez klevet gant lezioù-barn lec'hel. E [[2007]] e voe echu gant Rannvro Kembre ha Cheshire pa voe staget Cheshire ouzh Rannvro Gwalarn Bro-Saoz. Adalek ar bloaz-se e voe Kembre ur rannadenn justis hec'h-unan neuze, e diabarzh rann-justis [[Bro-Saoz ha Kembre]].<ref name=Davies/> Barrek eo ar [[Senedd]] da votiñ lezennoù er-maez eus sistem Parlamant ar Rouantelezh-Unanet evit ezhommoù Kembre. Dindan galloudoù asantet e referendom 2011 e c'hell kemer lezennoù pennañ, anvet d'ar mare-se ''Aktoù Bodadeg Vroadel Kembre'' ha bremañ ''Aktoù Senedd Cymru'' e-keñver ugent tachenn listennet e [[Akt Gouarnamant Kembre 2006]], evel ar yec'hed hag an deskadurezh. Diwar al lezenniñ pennañ-se e c'hell [[Gouarnamant Kembre]] sevel is-lezennoù.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20200619065644/https://law.gov.wales/constitution-government/how-welsh-laws-made/subordinate-legislation/?lang=en#/constitution-government/how-welsh-laws-made/subordinate-legislation|titl=Subordinate legislation [diell]|oberour=Llywodraeth Cymru - Welsh Government|lennet d'=an 28 a viz Here 2022}}</ref> Pevar nerzh-polis rannvroel zo e Kembre, [[Polis Dyfed-Powys]], [[Polis Gwent]], [[Polis Norzh Kembre]] ha [[Polis Su Kembre]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.itv.com/news/wales/2016-02-18/two-of-the-four-welsh-police-forces-require-improvement-in-the-way-they-prevent-and-investigate-crime|titl=Two of the four Welsh police forces 'require improvement' in the way they prevent and investigate crime|oberour=ITV|deiziad=18.02.2018|lennet d'=an 28 a viz Here 2022}}</ref> Pemp toull-bac'h zo e Kembre, pevar e su ar vro hag unan e [[Wrecsam]]. Ne'z eus ket a doull-bac'h evit ar merc'hed e Kembre, kaset e vezont da Vro-Saoz neuze.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/north_east/8545805.stm|titl=MPs urge UK government to build north Wales prison|oberour=[[BBC]] News|deiziad=3.03.2010|lennet d'=an 28 a viz Here 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/ukgwa/20110206184958/http://www.hmprisonservice.gov.uk/adviceandsupport/prison_life/femaleprisoners/|titl=Female Prisoners|oberour=HM Prison Service|lennet d'=an 28 a viz Here 2022}}</ref> == Douaroniezh == [[Restr:Snowdon from Llyn Llydaw.jpg|200px|thumb|kleiz|Ar [[Gouezva|Ouezva]] (''Yr Wyddfa'')]] Ur vro leun a [[menez|venezioù]] eo Kembre. Emañ e kornôg kreiz [[Bro-Saoz]]. 270 km hed eo eus an norzh betek ar sur.<ref>{{cy}} {{Liamm web|url=https://www.visitwales.com/info/introduction-wales|titl=Welcome to Wales, a country like no other|oberour=VisitWales.com|lennet d'=an 29 a viz Here 2022}}</ref> 20 779 km² eo ar vro, ar pezh a vez alies meneget evel "Ment Kembre".<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20110720161018/http://eulis.eu/service/countries-profile/england-and-wales/|titl=England and Wales|oberour=European Land Information Service|deiziad=2010|lennet d'=an 29 a viz Here 2022}}</ref> En tu all da Vro-Saoz er reter emañ harzet Kembre gant ar [[mor]] a bep tu : [[mor Iwerzhon]] en norzh hag er c'hornôg, [[kanol Sant Jord]] hag ar [[mor Keltiek]] er mervent ha [[mor Havren]] er su.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=http://hansard.millbanksystems.com/written_answers/1974/dec/16/celtic-sea#S5CV0883P0-06989|titl=Celtic Sea|oberour=Mr. Judd, Secretary of State of Defence|embanner=Hansard Systems|deiziad=16.12.1974|lennet d'=an 29 a viz Here 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho-ohi.net/iho_pubs/standard/S-23/S23_1953.pdf|titl=Limits of oceans and seas|oberour=International Hydrographic Organization|deiziad=1953|lennet d'=an 29 a viz Here 2022}}</ref> War-dro 2700 km aodoù he deus Kembre (a-hed linenn al lanv uhel), gant an douar bras, [[Enez Mon]] ha [[Caergybi]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20120522042745/http://www.cartography.org.uk/default.asp?contentID=749|titl=How long is the UK coastline? [diell]|oberour=The British Cartographic Society|deiziad=2012|lennet d'=an 29 a viz Here 2022}}</ref> Ouzhpenn 50 enez zo a-hed aod an douar bras, an hini vrasañ o vezañ Enez Mon er gwalarn.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.visitwales.com/inspire-me/holidays/escape-welsh-islands|titl=Escape to the Welsh islands|embanner=VisitWales|lennet d'=an 29 a viz Here 2022}}</ref> Menezioù zo er brasañ eus ar gweledva, a zo liesseurt a-hend all, dreist-holl en norzh hag e kreiz ar vro. Stummet e voe ar menezioù e-pad an oadvezh skorn diwezhañ. En [[Eryri]] (''Snowdonia'') emañ menezeier uhelañ Kembre, pemp eus outo o vezañ en tu all da 1000 m. Ar [[Gouezva|Ouezva]] ([[kembraeg]] ''Yr Wyddfa'' ; [[saozneg]] ''Snowdon'') eo menez uhelañ ar vro, gant 1085 m.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2009/aug/02/mount-snowdon-cafe|titl=High tea: Mount Snowdon's magical mountaintop cafe|oberour=Jonathan Glancey|embanner=[[The Guardian]]|deiziad=2.08.2009|lennet d'=an 29 a viz Here 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/mountain-upgraded-to-super-status-1898942|titl=Mountain upgraded to ‘super’ status|oberour=James McCarthy|embanner=WalesOnline|deiziad=28.03.2013|lennet d'=an 29 a viz Here 2022}}</ref> Brudet eo ar 14 menez – pe 15 ma lakaer [[Carnedd Gwenllian]] ganto, ar pezh ne reer ket atav dre ma ne seblant ket ken uhel a se e-keñver an trowardroioù – en tu all da 910 m evel ''Y pedwar copa ar ddeg'' (pe ''Welsh 3000s'') hag an holl a zo en un takad bihan e gwalarn ar vro. Un dae eo pignat ganto holl.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.welsh3000s.co.uk/|titl=The Welsh 3000s Challenge|oberour=The Welsh 3000s Challenge|deiziad=2019|lennet d'=an 29 a viz Here 2022}}</ref> Ar menez uhelañ er-maez eus al listenn-se eo [[Aran Fawddwy]] gant 905 m e su [[Eryri]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.snowdoniaguide.com/aran_fawddwy.html|titl=Aran Fawddwy|oberour=Snowdonia Guide|deiziad=2019|lennet d'=an 29 a viz Here 2022}}</ref> [[Bannau Brycheiniog]] (''Brecon Beacons'') a zo er su ar vro (menez uhelañ, [[Pen y Fan]], 886 m dezhañ)<ref>{{en}} Nuttall, John & Anne (1999). ''The Mountains of England & Wales – Volume 1: Wales'' (2nd edition ed.). Milnthorpe, Cumbria: Cicerone. ISBN 978-1-85284-304-5.</ref> ha kejañ a reont gant [[Menez Kambria]] e kreiz ar vro (beg pennañ, [[Pumlumon]], 752 m dezhañ).<ref>[https://www.bing.com/maps/?mkt=en-gb&v=2&cp=52.4675~-3.7828&lvl=12&sp=Point.52.4675_-3.7828_Plynlimon&sty=s Kartenn]</ref> Tri [[park broadel|fark broadel]] zo e Kembre : Eryri, Bannau Brycheiniog ha [[Park Cenedlaethol Arfordir Penfro]] (''Pembrokeshire Coast National Park''). Pemp takad Brav Eston (''Ardaloedd o Harddwch Naturiol Eithriadol Cymru'') zo : Enez Mon, [[Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy]] (''Clwydian Range and Dee Valley''), [[Ledenez Gŵyr]] (''Gower Peninsula''), [[Ledenez Llŷn]] ha [[Traonienn Gwy]] (''Wye Valley'').<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20120625232127/http://wales.gov.uk/topics/environmentcountryside/consmanagement/aonb/?lang=en|titl=Areas of Outstanding Natural Beauty|oberour=Llywodraeth Cymru|lennet d'=ar 31{{añ}} a viz Here 2022}}</ref> Ledenez Gŵyr a oa an takad kentañ bet anvet "Brav Eston" er [[Rouantelezh-Unanet]] e [[1956]]. E [[2019]] e oa 40 traezhennoù banniel glas a-hed aod Kembre, teir marina banniel glas hag un embregerezh bigi banniel glas.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.walesonline.co.uk/whats-on/travel/wales-blue-flag-beaches-2019-16271891|titl=All of Wales' Blue Flag beaches in 2019|oberour=Joshua Knapman|embanner=WalesOnline|deiziad=15.05.2019|lennet d'=ar 31{{añ}} a viz Here 2022}}</ref> Koulskoude e vez avelek-kenañ an aodoù er c'hornôg hag er su, evel aodoù [[Iwerzhon]] ha [[Kernev-Veur]], [[avelioù-kornôg]] kreñv o doa kaset meur a vag d'ar strad. E [[1859]] e voe distrujet ouzhpenn 110 lestr a-hed aodoù Kembre e-pad ur gorventenn a lazhas ouzhpenn 800 den dre [[Breizh-Veur|Vreizh-Veur]] a-bezh.<ref name=Davies/> Ar golladenn vrasañ a c'hoarvezas pa reas al lestr [[Royal Charter (lestr)|Royal Charter]] peñse nepell eus aod Enez Mon, gant 459 den az eas d'an anaon.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20110126035354/http://www.bbc.co.uk/wales/northwest/sites/history/pages/tomparryllandudnopier.shtml|titl=Stormy weather|oberour=Tom Parry|embanner=[[BBC]] North West Wales|deiziad=28.04.2006|lennet d'=ar 31{{añ}} a viz Here 2022}}</ref> A-hed an {{XIXvet kantved}} e voe kollet ouzhpenn 100 lestr, gant ur geidenn a 78 martolod marvet bep bloaz.<ref name=Davies/> Abalamour d'ar brezelioù e voe kollet bigi kostez [[Caergybi]] (''Holyhead''), [[Aberdaugleddau]] (''Milford Haven'') hag [[Abertawe]].<ref name=Davies/> Abalamour d'ar reier a zo a-hed o aodoù ha d'an inizi ne vezont ket sklêrijennet e c'hoarvez kalzig a beñse tro-dro da Enez Mon ha [[Sir Benfro]] (''Pembrokeshire''), evel [[lanv du ''Sea Empress'']] e [[1996]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/picture_gallery/06/uk_the_sea_empress_disaster/html/1.stm|titl=In detail: The Sea Empress disaster|oberour=[[BBC]]|deiziad=2000|lennet d'=ar 31{{añ}} a viz Here 2022}}</ref> Amresis e oa chomet harzoù Kembre ha Bro-Saoz e-pad pell, war-bouez tro-dro d'ar stêr [[Gwy (stêr)|Gwy]], a voe harzoù degemeret kentañ an div vro.<ref name=Davies/> Sañset e oa [[kleuz Offa]] da vezañ ul linenn resis met distrujet e voe ar striv-se gant [[Gruffudd ap Llewellyn]] a adaloubas douaroù en tu all d'ar voger.<ref name=Davies/> Akt an Unaniezh e [[1535]] a stummas un harz e-linenn eus beg an [[Dyfrdwy]] (''Dee'') betek beg ar Gwy,<ref name=Davies/> met chom a reas diresis a-walc'h e penn an dud betek ma voe sinet Akt ''Welsh Sunday Closing'' e [[1881]] a redias ar stalioù hag an embregerezhioù choaz ur vro ha degemer [[Lezenn Kembre]] pe [[Lezenn Bro-Saoz]].<ref name=Davies/> ===Geologiezh=== Marevezh [[Douarouriezh|geologel]] koshañ an hoalad [[Paleozoeg]], ar [[Kambrian|C'hambrian]], a denn e anv eus ar [[Menezioù Kambrian]], e-lec'h ma voa kavet ha dielfennet ar c'hentañ fosiloù bet lakaet d'ar marevezh-se.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20101126092715/http://palaeos.com/Paleozoic/Cambrian/Cambrian.htm|titl=The Cambrian Period of the Paleozoic Era: 542 to 488 Million Years Ago [diell]|oberour=Palæos|deiziad=2002|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Du 2022}}</ref><ref>{{en}} Sedgwick, A. (1852). "''On the classification and nomenclature of the Lower Paleozoic rocks of England and Wales''". Q. J. Geol. Soc. Lond. 8 (1–2): 136–138. doi:10.1144/GSL.JGS.1852.008.01-02.20. S2CID 130896939.</ref> E-kreiz an {{XIXvet kantved}} e implijas [[ Roderick Murchison]] hag [[Adam Sedgwick]] o studiadennoù diwar-benn geologiezh Kembre da lakaat e plas pennaennoù ar [[stratigrafiezh]] hag ar [[paleontologiezh]]. An daou varevezh da heul en hoalad Paleozoeg, an [[Ordovisian]] hag ar [[Silurian]], a voe anvet da c'houde meuriadoù [[Kelted|keltiek]] Kembre an Henamzer.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20120309135815/http://palaeos.com/paleozoic/silurian/silurian.htm|titl=The Silurian Period of the Paleozoic Era: 444 to 416 Mya [diell]|oberour=Palæos|deiziad=2002|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Du 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20120307063915/http://palaeos.com/paleozoic/ordovician/ordovician.htm|titl=The Ordovician Period of the Paleozoic Era: 488 to 444 million years ago|oberour=Palæos|deiziad=2022|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Du 2022}}</ref> ===Hin=== Emañ Kembre e-barzh [[Hin klouar|an takad klouar norzh]]. Cheñch-dicheñch eo an hin, levezonet meurbet gant ar mor hag unan eus broioù glebañ [[Europa]] eo.<ref name=MetOfficeWales>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.metoffice.gov.uk/binaries/content/assets/metofficegovuk/pdf/weather/learn-about/uk-past-events/regional-climates/wales_-climate---met-office.pdf|titl=Wales: climate|oberour=Met Office|deiziad=2016|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Du 2022}}</ref><ref name=Davies/> Alies mat e vez koumoulek an amzer e Kembre, glev hag aveliek, gant hañvoù tomm ha goañvioù klouar.<ref name=MetOfficeWales/> *Gwrez brasañ uhelañ : 37.1°C e [[Penarlâg]], [[Sir y Fflint]] d'an {{Deiziad|18|Gouere|2022}}.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/uk-62184978|titl=Heatwave latest: Wales sees hottest day on record, provisional figures show|oberour=[[BBC]] News|deiziad=18.07.2022|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Du 2022}}</ref> *Gwrez bihanañ izelañ : –23.3°C e [[Rhaeadr Gwy]], [[Sir Faesyfed]] (bremañ [[Powys]]) d'ar {{Deiziad|21|Genver|1940}}.<ref name=MetOfficeWales/> *Niver brasañ a eurvezhioù heol e-pad ur miz : 354.3 eurvezh e [[Dale Fort]], [[Sir Benfro]] e miz Gouere [[1955]].<ref name=MetOfficeWales/> *Niver bihanañ a eurvezhioù heol e-pad ur miz : 2.7 eurvezh e [[Llwynon]], [[Sir Frycheiniog]] e miz Genver [[1962]].<ref name=MetOfficeWales/> *Glaveier vrasañ en un devezh (0900 UTC – 0900 UTC) : 211 mm e [[Rhondda]], [[Sir Forgannwg]] d'an {{Deiziad|11|Du|1929}}.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20120312105749/http://www.hydro-gis.co.uk/pdf_files/digital_archive_flyer.pdf|titl=Digital Archive of Extreme UK Rainfall Events [diell]|oberour=Hydri-GIS Ltd|deiziad=2012|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Du 2022}}</ref> *Lec'h glebañ – ur geidenn a 4.473 mn glav bep bloaz e [[Crib Goch]], [[Eryri]], [[Kontelezh Gwynedd|Gwynedd]] (lec'h glebiañ ar [[Rouantelezh-Unanet]] a-bezh zoken).<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20120128075059/http://www.telegraph.co.uk/property/3354276/The-wetter-the-better.html|titl=The wetter, the better [diell]|oberour=Ross Clark|embanner=The Telegraph|deiziad=28.01.2012|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Du 2022}}</ref> ===Anevaled ha plant=== Tennañ a ra ar vuhez c'houez e Kembre ouzh hini peurrest [[Breizh-Veur]], gant un nebeud traoù disheñvel. Abalamour d'hec'h aodoù ha d'hec'h inizi ez eus leun a laboused-mor er vro. Trevadennoù [[Morskoul boutin|morskouled boutin]], [[Tort boutin|torted boutin]], [[Poc'han boutin|poc'haned boutin]], [[Karaveg pavioù du|karaveged pavioù du]], [[Morvran-guchenn|morvrannoù-kuchenn]] ha [[Godez beg plat|godezed beg plat]] zo. En douaroù, ha 60% eus outo uheloc'h eget 150 m, e kaver leun a laboused evel ar [[Marc'hvran|marc'hvrini]] hag ar [[Moualc'h-venez|mouilc'hi-menez]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20120311210912/http://www.ecologymatters.co.uk/pdf/Wales_Ring_Ouzel_paper.pdf|titl=Wales Ring Ouzel Survey 2006|oberour=Mick Green|embanner=Ecology Matters|deiziad=2006|lennet d'=an 2 a viz Du 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/north_east/4644626.stm|titl=Black ravens return to the roost|oberour=[[BBC]] News Wales|deiziad=24.01.2006|lennet d'=an 2 a viz Du 2022}}</ref> E-touez al [[Evn-preizh|laboused-preizh]] e c'heller gwelet ar [[Falc'hun moan|falc'huned moan]], ar [[Skoul louet|skouled louet]] hag ar [[Barged ruz|bargeded ruz]], un arouez eus buhez c'houez Kembre.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20100823014457/http://www.rspb.org.uk/news/details.asp?view=print&id=tcm:9-176206|titl=Red kite voted Wales' Favourite Bird|oberour=The Royal Society for the Protection of Birds|deiziad=11.10.2007|lennet d'=an 2 a viz Du 2022}}</ref> En holl e vez gwelet ouzhpenn da 200 spesad laboused e mirva [[Royal Society for the Protection of Birds|RSPB]] e [[Conwy (kêr)|Conwey]], en o zouez gweladennerien diouzh ar mare-bloaz.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.rspb.org.uk/reserves-and-events/reserves-a-z/conwy|titl=Conwy|oberour=Royal Society for the Protection of Birds|lennet d'=an 2 a viz Du 2022}}</ref> Ar bronneged brasañ, evel an [[arzh]]ed gell, ar [[bleiz]]i hag ar [[kazh|c'hizhier gouez]], a oa bet chaseet ha peurlazhet a-raok aloubadeg Kembre gant ar Saozon. Hiziv e kaver e-touez ar bronneged anevaled evel ar [[sorikideged]], ar [[muenn]]où, ar [[broc'h]]ed, an [[dourgi|dourgon]], an [[erminig]]ed ha meur a [[Mustela|vustelaed]] all, [[heureuchin]]ed ha pemzek spesad [[askell-groc'hen]]. Daou spesad [[krigner]]ien vihan, ar [[Morzigell voc'h velen|morzigelled voc'h velen]] hag ar [[grilian]]ed, a c'heller notenniñ e-keñver Kembre dre ma vezont kavet en harzoù.<ref name=Davies/> Ne'z eus bet gwelet [[mart boutin]] ebet abaoe ar [[bloavezhioù 1950]]. Hogozik steuziet holl e oa ar [[pudask]]ed e Breizh-Veur, met repu o doa kavet e Kembre a-raok ledanaat o zachenn adarre. [[Givri]] aet da c'houez en-dro a gaver en Eryri.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.theguardian.com/environment/2006/nov/13/conservationandendangeredspecies.uknews|titl=Goats have roamed Snowdonia for 10,000 years; now they face secret cull|oberour=John Vidal|embanner=[[The Guardian]]|deiziad=13.11.2006|lennet d'=an 2 a viz Du 2022}}</ref> E miz Meurzh [[2021]] e voe roet aotre gant [[Natural Ressources Wales]] da leuskel c'hwec'h [[avank]] er stêr [[Dyfi]], ar wezh kentañ ma oa c'hoarvezet un darvoud evel-se e Kembre.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-56565050|titl=Licensed beavers released in Wales for the first time|oberour=[[BBC]] News|deiziad=30.03.2021|lennet d'=an 2 a viz Meurzh 2022}}</ref> Dourioù mervent Kembre, er Gwy, Sir Benfro ha [[bae Ceredigion]], a zesach leun a anevaled-mor evel ar [[Rinkin pirc'hirin|rinkined pirc'hirin]], ar [[Reunig gris|reuniged gris]], ar [[Baot lêrek|vaoted lêrek]], an [[delfin]]ed, ar [[morhoc'h]]ed, ar [[morgaoul]]ed, ar [[kranked|granked]] hag al [[legestr|ligistri]]. Si Benfro ha Ceredigion a zo brudet evit bezañ takadoù a-bouez ruz evit an [[tursiops]]ed ha [[Ceinewydd]] zo lec'h-hañv nemetañ er Rouantelezh-Unanet a-bezh evit an delfined-se. Er stêrioù e c'heller menegiñ ar [[salvelinus]]ed (familh an [[eog]]ed), ar [[sili]], an [[eog]]ed, an [[alosinae]]ed, ar [[beleh|beleion]] hag ar [[salvelinus alpinus]]. Ne gaver ar [[gwyniad]] nemet e Kembre, el [[Lenn Tegid]]. Brudet eo Kembre evit he c'hregin, he [[brennig]], he [[meskl]] hag he [[bigorn du]]. Ar pesked-mor brudetañ zo an [[harenk]]ed, ar [[brezhell|vrizhilli]] hag ar [[morlouan]]ed.<ref name=Davies/> En Eryri, war fasennoù norzh ar menezeier, e kaver plant a zo restachoù eus ur mare rak-skorn, en o souez ''Lireu ar Ouezva'' – pe ''Gagea serotina'' – ha spesadoù alpinek all evel ''Saxifraga cespitosa'', ''Saxifraga oppositifolia'' ha ''Silene acaulis''. Un toullad a blant a gresk e Kembre ha neblec'h all e Breizh-Veur evel ar ''bod-roz roudennek ar reier'' (''Tuberaria guttata'') war Enez Mon pe ''Draba aizoides'' e Gŵyr.<ref>{{en}} Perring, E.H.; Walters, S.M., eds. (1990). ''Atlas of the British Flora''. Melksham, Great Britain: BSBI. p. 43. ISBN 978-0-901158-19-2.</ref> <gallery mode="packed" heights="200px"> Geologic map of Wales CY.svg|Douarouriezh Kembre ha Kernev-veur Wales Administrative 2009 v5 Welsh.png|Kembre melestradurel e 2009 Wales-NASA-250.jpg|Kembre gwelet eus an oabl </gallery> == Demografiezh == === Istor ar boblañs === {{historical populations | title = Poblañs Kembre | 1536 | 278000 | 1620 | 360000 | 1770 | 500000 | 1801 | 587000 | 1851 | 1163000 | 1911 | 2421000 | 1921 | 2656000 | 1939 | 2487000 | 1961 | 2644000 | 1991 | 2811865 | 2001 | 2910200 | 2011 |3063456 | 2021 | 3107500 | footnote = Istimet (a-raok 1801);<br/>niveradegoù (goude 1801) }} Poblañs Kembre a greskas eus an hanter diwar 587 000 e [[1801]] betek 1 163 000 e [[1851]] a-raok tizhet 2 421 000 e [[1911]]. Ar brasañ eus ar c'hresk-se a zeuas diwar rannoù e-lec'h ma oa mengleuzioù glaou, e [[Sir Forgannwg]] dreist-holl a greskas eus 71 000 e [[1801]] da 232 000 e [[1851]] betek [[1 122 000]] e [[1911]].<ref>{{en}} Brian R. Mitchell ha Phyllis Deane, ''Abstract of British Historical Statistics'' (Cambridge, 1962) pp 20, 22</ref> Un darn eus ar c'hresk-mañ a c'heller liammañ ouzh an [[treuzkemm demografek]] a oa c'hoarvezet er brasañ eus ar broioù [[Greanterezh|greantel]], pa oa digresket feur ar marvoù tra ma chome uhel feur ar ganedigezhioù. Divroañ a reas forzhig a dud da Gembre ouzhpenn avat er memes mare. Gant ar [[Saozon]] e voe ar muiañ-niver e-touez an dud emvroet da Gembre, met un niver bras a [[Iwerzhoniz]] a voe ivez asambles gant strolladoù all,<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20080520075715/http://www.therhondda.co.uk/living/population.html|titl=Population [diell]|oberour=The Rhondda|lennet d'=ar 5 a viz Kerzu 2022}}</ref> evel an [[Italianed]] en em stalias e su ar vro.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.bbc.co.uk/wales/history/sites/themes/society/migration_italian.shtml|titl=Italian immigration|oberour=[[BBC]]|deiziad=15.08.2008|lennet d'=ar 5 a viz Kerzu 2022}}</ref> Degemer a reas Kembre divroidi eus ur bern broioù eus ar [[Commonwealth|C'hommonwealth]] a-hed an {{XXvet kantved}} ouzhpenn d'an Afrikaned ar C'haraïb ha da dud a-orin eus Azia, a oa staliet e kêrioù Kembre dreist-holl. Kalz anezho a lavar int Kembreiz.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20111018050201/http://www.socialistunity.com/?p=1587|titl=INTERVIEW WITH MOHAMMAD ASGHAR [diell]|oberour=SOCIALIST UNITY|deiziad=24.01.2008|lennet d'=ar 5 a viz Kerzu 2022}}</ref> E [[1972]] e veve 2,74 milion a dud e Kembre, un niver a chomas stabil betek ar [[bloavezhioù 1980]] pa oa digresket ar boblañs abalamour d'an divroañ. Abaoe fin ar bloavezhioù 1980 e teu muioc'h a dud d'en em staliañ e Kembre avat, ha pennabeg kresk ar boblañs int, muioc'h eget ar c'hresk naturel.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.webarchive.org.uk/wayback/archive/20080719000928/http://new.wales.gov.uk/docrepos/40382/40382313/statistics/population/pop-2007/wales-pop2005/wales-pop2005-e1.pdf?lang=en|titl=Wales’s Population: A Demographic Overview (1971-2005)|oberour=Ystadegau ar gyfer Cymru - Ystadegau gwladol|embanner=Llywodraeth Cynulliad Cymru|lennet d'=ar 6 a viz Kerzu 2022}}</ref> Hervez niveradeg [[2021]] e oa 3 107 500 den o chom e Kembre er bloavezh-se (1 586 600 maouez ha 1 521 000 paotr), ur c'hresk a 1,4 % e-keñver niveradeg [[2011]]. E Kembre e veve 5.2 % eus poblañs Saoz-ha-Kembre e 2021. Seizh kêr vras a zo e Kembre, [[Kerdiz]], [[Abertawe]], [[Casnewydd]] ha [[Wrecsam]] asambles gant kumuniezhioù [[Bangor (Kembre)|Bangor]], [[Llanelwy]] ha [[Tyddewi]] hag o deus ar statud kêr er [[Rouantelezh-Unanet]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.wales.com/about/welsh-cities|titl=Cities in Wales|oberour=Wales.com|lennet d'=ar 6 a viz Kerzu 2022}}</ref> Wrecsam a voe an hini ziwezhañ o kaout ar statud a gêr, goude m'eo kêr vrasañ norzh Kembre, pa voe roet ar statud e [[2022]] hepken.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.gov.uk/government/news/record-number-of-city-status-winners-announced-to-celebrate-platinum-jubilee|title=Record number of city status winners announced to celebrate Platinum Jubilee|oberour=Cabinet Office and Department for Digital, Culture, Media & Sport|embanner=Governement of the United Kingdom|deiziad=20.05.2022|lennet d'=ar 6 a viz Kerzu 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.thegazette.co.uk/notice/4154400|titl=Crown Office|oberour=The Gazette|deiziad=5.09.2022|lennet d'=ar 6 a viz Kerzu 2022}} ''THE QUEEN has been pleased by Letters Patent under the Great Seal of the Realm dated 1 September 2022 to ordain that the County Borough of Wrexham shall have the status of a City. ''</ref> === Relijion === E niveradeg [[2021]] e voe enrollet 46.5% eus an dud dindan ar c'hombod "relijion ebet", muioc'h eget pep respont all ha kresket abaoe [[2011]] (32.1%).<ref name=Cyfrifiad2021>{{cy}} {{Liamm web|url=https://llyw.cymru/grwp-ethnig-hunaniaeth-genedlaethol-iaith-chrefydd-yng-nghymru-cyfrifiad-2021-html|titl=Grŵp ethnig, hunaniaeth genedlaethol, iaith a chrefydd yng Nghymru (Cyfrifiad 2021)|oberour=Ystadegau gwladol|embanner=Llywodraeth Cymru|deiziad=29.11.2022|lennet d'=ar 6 a viz Kerzu 2022}}</ref> Ar relijion bennañ e Kembre eo ar [[Kristeniezh|Gristeniezh]], gant 43.6% eus ar boblañs oc'h embann int kristen.<ref name=Cyfrifiad2021/> An [[Iliz e Kembre]], gant 56 000 ezel, eo an iliz niverusañ.<ref name=FaithinWales>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20131024162623/http://www.gweini.org.uk/download/English%2003_03%20comp%20smaller.pdf|titl=Faith in Wales: Counting for Communities [diell]|oberour=Gweini|lennet d'=ar 7 a viz Kerzu 2022}}</ref> Ul lodenn eus an [[Iliz anglikan]] eo ha perzh eus Iliz Bro-Saoz e oa betek [[1920]] goude Akt Iliz Kembre e [[1914]]. An Iliz dizalc'h kentañ er vro a voe savet e [[Llanfaches]] e [[1638]] gant [[William Wroth]]. [[Iliz Presbiterian Kembre]] a voe ganet diwar Luskad Metodist Kembre e-pad an {{XVIIIvet kantved}} ha distaget diouzh [[Iliz Bro-Saoz]] e [[1811]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20160427122509/http://www.archiveswales.org.uk/anw/get_collection.php?inst_id=33&coll_id=76790&expand=|titl=Glamorgan Archives Glamorgan Presbyterian Church Marriage registers [diell]|embanner=Archifau Cymru|lennet d'=ar 7 a viz Kerzu 2022}}</ref> An eil feiz gant ar muiañ a azeulerien eo an [[Iliz katolik]], gant 43 000 ezel istimet.<ref name=FaithinWales/> Sant paeron Kembre eo [[Divi|Sant Divi]] (''Dewi Sant''). Lidet e vez bep bloaz da [[Gouel Dewi|C'houel Dewi]] (''Dydd Gŵyl Dewi Sant'') d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.newadvent.org/cathen/04640b.htm|titl=St. David|oberour=New Advent|lennet d'=ar 7 a viz Kerzu 2022}}</ref> Adalek [[1904]] e voe ul luskad adlañsañ relijiel diwar avielouriezh [[Evan Roberts]] a gasas meur a hini da dreiñ ouzh kristeniezhioù nann-anglikan, kumuniezhioù a-bezh zoken.<ref name=Davies/> Stil prezegenniñ Roberts a voe ur skouer evit aozadurioù relijiel nevez evel ar [[Pentekostaezh]] pe an [[Iliz avielourel]].<ref>{{cy}} {{Liamm web|url=https://www.llyfrgell.cymru/darganfod-dysgu/arddangosfeydd-arlein/darluniau/portraits/eisteddwyr/crefydd|titl=Evan Roberts (1878-1951)|oberour=Llyfrgell Genedlaethol Cymru|lennet d'=an 9 a viz Kerzu 2022}}</ref> N'eo ket niverus an dud nann-kristen e Kembre, 2.7% eus ar boblañs en holl.<ref name=Cyfrifiad2011>{{cy}} {{Liamm web|url=https://cy.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/2011censuskeystatisticsforwales/2012-12-11|titl=Cyfrifiad 2011: Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru, Mawrth 2011|oberour=Emma White|embanner=National Statistics|deiziad=11.12.2011|lennet d'=an 9 a viz Kerzu 2022}}</ref> Kumuniezh an [[Islam]] eo an hini niverusañ, gant 24 000 (0.8%) muzulman niveret e [[2011]].<ref name=Cyfrifiad2011/> Kumuniezhioù [[Hindouegezh|hindou]] ha [[Sikhegezh|sikh]] a gaver dreist-holl e kêrioù ar Su, e Casnewydd, Kerdiz hag Abertawe tra ma kaver ar gumuniezh [[Boudaegezh|boudaek]] war ar maez e [[Ceredigion]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20150424025633/http://www.diversiton.com/religion/census/britain.asp|titl=Religion in Britain [diell]|oberour=Diversiton|lennet d'=an 9 a viz Kerzu 2022}}</ref> Ar relijion nann-gristen kozhañ e Kembre eo ar [[Yuzevegezh]], staliet abaoe mare ar [[Romaned]], goude m'eo digresket niver ar Yuzevien betek un nebeud kantadoù hepken.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.bbc.com/news/uk-wales-49030675|titl=Wales' Jewish history: Call to record it before it is too late|oberour=Neil Prior|embanner=[[BBC]] News|deiziad=20.07.2019|lennet d'=an 9 a viz Kerzu 2022}}</ref> ===Identelezh vroadel=== Niveradeg 2021 a ziskouezas e embanne 55.2 % eus an dud e oant "Kembread hepken", 8.1% a embanne e oant "Kembread ha Breizhveuriad" tra ma oa sammet an niver a dud a embanne e oant "Kembread", ne vern da beseurt derez, betek 63.3 %.<ref name=Cyfrifiad2021/> Sontadeg Bloaziek Poblañs Kembre a ziskouezas e oa 62.3% eus an dud a embanne e oant Kembread asambles gant un identelezh all pe ket e [[2022]], da geñveriañ gant an niver a 69.2 % kavet e [[2001]].<ref>{{cy}} {{Liamm web|url=https://statscymru.llyw.cymru/Catalogue/Equality-and-Diversity/National-Identity/nationalidentity-by-year-identity|titl=Hunaniaeth genedlaethol yn ôl blwyddyn a hunaniaeth|oberour=StatsCymru|embanner=Llywodraeth Cymru|lennet d'=an 9 a viz Kerzu 2022}}</ref> E [[2022]] e voe embannet gant ur sontadeg YouGov e oa 67 % eus an dud a embanne e oant "Kembread", ne vern da beseurt derez, gant 21 % a embanne e oant "Kembread ha nann-Breizhveuriad", 15 % "Kembreatoc'h eget Breizhveuriad", 24 % "ken Kembread ha Breizhveuriad", 7 % "Breizhveuriatoc'h eget Kembread" tra ma embanne 20 % e oant "Breizhveuriad ha ket Kembread" ha 8 % un dra bennak all.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://docs.cdn.yougov.com/7lxb647ksn/SundayTimes_StateOfTheUnion_220819%20%28Wales%29.pdf|titl=YouGov / [[The Sunday Times (RU)|The Sunday Times]] Survey Results|oberour=YouGov|deiziad=2022|lennet d'=an 9 a viz Kerzu 2022}}</ref> == Sevenadur == Kembre he deus he sevenadur dibar, gant he [[kembraeg|yezh]], he c'hustumoù, gouelioù ha sonerezh. Pevar [[lec'hienn UNESCO Hêrezh ar bed]] e Kembre : [[Kestell ha Mogerioù-kêr Edouarzh Iañ e Gwynedd]], kanol ha [[dourbont Pontcysyllte]], [[gweledva greantel Blaenafon]] ha gweledva [[greanterezh ar mein-glas e Kembre|greanterezh ar mein-glas]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://whc.unesco.org/en/list/|titl=World Heritage List|oberour=[[UNESCO]]|lennet d'=ar 6 a viz Du 2022}}</ref> === Mitologiezh ha mojennoù === Restachoù [[mitologiezh kelt]] ar [[Brezhoned|Vrezhoneg]] rak-kristen a voe treuzkaset dre gaoz gant ar ''cynfeirdd '' (ar [[barzh|varzhed]] kent).<ref name="TheBritons">{{en}} Snyder, Christopher Allen (2003). ''The Britons''. Wiley-Blackwell. ISBN 978-0-631-22260-6.</ref> Ul lodenn eus o oberennoù a oa bet miret e [[Lennegezh Kembre ar Grennamzer|dornskridoù kembraek ar Grennamzer]] : [[Levr Du Caerfyrddin]] ha [[Levr Aneirin]] (eus an {{XIIIvet kantved}} o-daou) ; [[Levr Taliesin]] ha [[Levr Gwenn Rhydderch]] (eus ar {{XIVvet kantved}} o-daou) ha [[Levr Ruz Hergest]] (w.d. [[1400]]).<ref name=TheBritons/> An istorioù e [[komz-plaen]] diwar al levrioù gwenn ha ruz a zo brudet dindan an anv [[Mabinogi]]on.<ref name=Davies/> E barzhonegoù evel ''[[Cad Goddeu]]'' (Kad ar gwez) ha listennoù da zelc'her soñj evel [[Trioedd Ynys Prydein|Triadoù Enez Preden]] ha [[Trizek Tra Gaer Enez Vreizh]] e kaver danvez mitologel ivez.<ref>{{en}} Ford, Patrick K (2008). ''The Mabinogi and Other Medieval Welsh Tales'' (2nd ed.). Berkeley and Los Angeles: University of California Press. p. 183. ISBN 978-0-520-25396-4.</ref><ref name="KochCelticCulture">{{en}} [[John T. Koch|Koch, John Thomas]] (2006). ''Celtic culture: a historical encyclopedia''. Santa Barbara: ABC-CLIO. pp. 359 & 1324. ISBN 978-1-85109-440-0.</ref><ref>{{en}} White, Donna R (1998). ''A century of Welsh myth in children's literature''. Westport, CT: Greenwood Publishing Group. p. 123. ISBN 978-0-313-30570-2. </ref> En testennoù-se e kaver stummoù kentañ [[Danvez Breizh|mojenn ar Roue Arzhur]] hag istor hengounel Enez Vreizh goude mare ar [[Proviñs Britannia|Romaned]].<ref name=TheBritons/> Mammennoù all hengounioù lennegezh Kembre zo an dastumad istor [[latin]]ek ''[[Historia Britonum]]'' ({{IXvet kantved}}) ha kronikoù e latin ''[[Historia Regum Britanniae]]'' skrivet en {{XIIvet kantved}} gant [[Jafrez Menoe]], hag hengounioù pobl diwanet diwezhatoc'h evel ''The Welsh Fairy Book'' gant W. Jenkyn Thomas.<ref name=KochCelticCulture/> === Lennegezh === [[Restr:Black Book of Carmarthen (f.4.r).jpg|200px|thumb|dehou|alt=Ur bajenn eus Levr Du Camarthen, gant barzhoniezh e kembraeg er Grennamzer|[[Levr du Carmarthen]], barzhoniezh gembraek an {{XIIIvet kantved}}]] Kembre he deus unan eus an hengounioù lennegel koshañ en Europa,<ref name=Davies/> ken kozh hag ar {{VIvet kantved}} ha gant aozerien evel [[Llywarch Hen]] pe [[Jafrez Menoe]] ha [[Gerallt Gymro]] – an daou ziwezhañ a vez gwelet lod eus ar skrivagnerien [[latin]] gwellañ a oa bet er Grennamzer.<ref name=Davies/> N'eo ket bet treuzkaset barzhoniezh goshañ e kembraeg, hini [[Taliesin]] pe [[Aneirin]], digemm met dre stummoù cheñchet kalz er Grennamzer.<ref name=Davies/> Hengoun ar varzhoniezh gembraek a oa bet dalc'het bev dre ar [[Krennamzer Uhelañ|Grennamzer Uhelañ]] betek mare [[Lennegezh krenngembraek|Barzhed ar Briñsed]] (w.d. [[1100]] – [[1280]]) hag hini [[Lennegezh krenngembraek|Barzhed an Noblañs]] (w.d. [[1350]] – [[1650]]). Ar re gentañ a oa barzhed a-vicher a aoze kanoù-meuliñ ha kanoù-kañv evit o mestr tra ma aoze ar re ziwezhañ barzhoniezh gant gwerzennoù ''cywydd''.<ref name=Davies/> Er mare-se e voe aozet e oberenn gant unan eus gwellañ barzhed Kembre, [[Dafydd ap Gwilym]].<ref name=Davies/> Pa voe saoznekaet ar vro avat ez eas an hengoun-se da get.<ref name=Davies/> Daoust ma oa aet linenn ar varzhed a-vicher e voe digoret hentoù all d'al lennegezh pa voe ebarzhet uhelidi Kembre en ur rouedad sevenadurel brasoc'h.<ref name=Davies/> Labourerien-spered an [[Azkivinelezh]], evel [[William Salesbury]] pe [[John Davies (Mallwyd)|John Davies]], a zegasas an [[dengarouriezh]] er vro diwar ar skolioù-meur saoz.<ref name=Davies/> E [[1588]] e voe [[William Morgan (eskob)|William Morgan]] an den kentañ o treiñ ar [[Bibl]] [[Troidigezhioù ar Bibl e kembraeg|e kembraeg]].<ref name=Davies/> Ur bazenn a-bouez e voe evit ar varzhoniezh gembraek er {{XVIvet kantved}} pa voe brudet ar barzhonegoù gant gwerzennoù dieub met adalek kreiz ar {{XVIIvet kantved}} e tapas ar metroù taol-mouezhiet deuet eus Bro-Saoz muioc'h a vrud c'hoazh.<ref name=Davies/> Adalek an {{XIXvet kantved}} e voe krouidigezh un hanez kembraek unan eus palioù skrivagnerien a vro, broudet gant an ''esteddfod''.<ref name=Davies/> Lennegezh ar mare-se a voe puilh, met ne oa ket atav a-galite.<ref name=Williams>{{en}} Williams, David (1961). ''A Short History of Modern Wales''. London: John Murray. p. 121.</ref>Luskadoù relijiel a zeuas da vezañ mestr war ar c'henstrivadegoù, goude bezañ bet skarzhet eus outo e penn-kentañ.<ref name=Williams/> En {{XIXvet kantved}} e voe tostaet sevenadur Kembre ouzh ar bed saoznek pa voe troet ar [[Mabinogi]]on er [[saozneg|yezh]]-se gant Lady [[Charlotte Guest]]. Ne voe ket echu gant al lennegezh gembraek evit keloù-se : e [[1885]] e voe embannet ''[[Rhys Lewis (romant)|Rhys Lewis]]'' gant [[Daniel Owen]], a vez gwelet evel ar romant kembraek kentañ. En {{XXvet kantved}} ez eas al lennegezh gembraek pelloc'h diouzh ar stil viktorian gant oberennoù evel ar varzhoneg ''[[Ymadawiad Arthur]]'' gant [[Thomas Gwynn Jones]].<ref name=Davies/> Ar [[Brezel Bed Kentañ]] en devoe ul levezon bras war al lennegezh gembraek, o c'henel ur stil drougweler kaset gant [[Thomas Herbert Parry-Williams]] ha [[Robert Williams Parry]].<ref name=Davies/> Greanteadur mervent Kembre a roas ul lusk all gant reoù evel [[Rhydwen Williams]] a implijas doareoù gwerzaouiñ diamzeriet ur Gembre war ar maez evit taolenniñ ar gweledva greantel. Ar prantad etre an daou vrezel a zo merket gant labour [[Saunders Lewis]], gant e sell politikel mirour kement hag e bezhioù-c'hoari, e varzhonegoù hag e vurutelladennoù.<ref name=Davies/> Skrivagnerien ar [[bloavezhioù 1930]] a gendalc'has da skrivañ goude an [[Eil brezel bed]], evel [[Gwyn Thomas (skrivagner)|Gwyn Thomas]], [[Vernon Watkins]] pe [[Dylan Thomas]], a voe skignet e oberenn vrudetañ ''Under Milk Wood'' e [[1954]], goude e varv. Thomas a oa unan eus brudetañ skrivagnerien Kembre an {{XXvet kantved}}.<ref name=Davies/> Cheñchet e voe selloù skrivagnerien Kembre saoznek war o bro goude an Eil brezel bed e-keñver ar remziad a-raok, o vont muioc'h war-zu ar vroadelouriezh ha meuliñ ar c'hembraeg. Liammet e voe ar cheñchamant-se ouzh broadelouriezh [[Saunders Lewis]] ha gwalldan ar ''Bombing School'' [[Ledenez Llŷn]] e [[1936]]. Evit ar varzhoniezh e voe [[R. S. Thomas]] unan eus an tudennoù pennañ a-hed eil lodenn an XX{{vet}} kantved. Ne zeskas ket kembraeg a-raok bezañ 30 vloaz ha skrivañ a reas e varzhonegoù e saozneg.<ref>{{en}} Los Angeles Times, "''Obituary''", 27 a viz Gwengolo 2000</ref> E-touez romantourien an eil lodenn eus an XX{{vet}} kantved e c'heller menegiñ [[Emyr Humphreys]], a embannas ouzhpenn tregont romant,<ref>{{en}} ''Emyr Humphreys: Conversations and Reflections'', ed. M. Wynn Thomas. University of Wales Press: Cardiff, 2002, p. 8.</ref> ha [[Raymond Williams]].<ref>{{en}} Maurice Cowling (1 a viz C'hevrer 1990). "''Raymond Williams in retrospect''". New Criterion. Lennet d'an 3 a viz Mae 2020.</ref> A-drugarez d'an [[Eisteddfod]] e chom bev hengoun ar barzhonegoù [[Klotenn diabarzh|cynghanedd]] e kembraeg, gant liammoù ouzh [[Breizh]] a-drugarez d'ar barzh [[Aneirin Karadog]] da skouer. ===Mirdioù ha levraouegoù=== [[Restr:National Library of Wales.jpg|200px|thumb|dehou|Levraoueg Vroadel Kembre]] [[Mirdi Broadel Kembre]] (''Amgueddfa Cymru – National Museum Wales'') a voe krouet dre garta real e [[1907]] hag arc'hantaouet eo gant [[gouarnamant Kembre]] bremañ. Seizh lec'h a zo dre ar vro, en o zouez [[Mirdi Broadel Kerdiz]], [[Mirdi Broadel Istor Sain Ffagan]] hag [[Amgueddfa Lofaol Cymru]]. E miz Ebrel [[2001]] e voe aotreet ar mirdioù da zegemer digoust ar weladennerien gant ar Vodadeg Vroadel, ar pezh a greskas an niver a weladennerien eus 87.8 % war ar bloavezh 2001-2002 betek 1 430 428.<ref name=Davies/> En Aberystwyth emañ [[Levraoueg Vroadel Kembre]], a zegemer dastumadoù pennañ ar vro, evel dastumad Sir John Williams hag hini [[Shirburn Castle]].<ref name=Davies/> Ouzhpenn d'an dastumad objedoù moullet e kaver un dastumad arzoù Kembre a-bouez, gant politridi ha luc'hskeudennoù kement ha kartennoù-post ha kartennoù ofisiel.<ref name=Davies/> === Arzoù gwelet === [[Restr:Thomas Jones - The Bard (1774).jpg|250px|thumb|dehou|''The Bard'' (Ar Barzh), 1774, gant [[Thomas Jones (livour)|Thomas Jones]] (1742-1803)]] Skouerioù eus [[arz kelt]] a oa bet kavet e Kembre.<ref>{{cy}} {{Liamm web|url=https://amgueddfa.cymru/erthyglau/1342/Celtic-Art-in-Iron-Age-Wales/?|titl=Celfyddyd Geltaidd yng Nghymru'r Oes Haearn|oberour=Amgueddfa Cymru|deiziad=3.05.2007|lennet d'=an 10 a viz Kerzu 2022}}</ref> Er [[Krennamzer uhelañ|Grennamzer uhelañ]] e voe produet e Kembre oberennoù gant ar Gristeniezh gelt gant patromoù arz an inizi predenek. [[Dornskrid enlivet|Dornskridoù livet]] e Kembre a zo deuet betek hon mare, evel [[Avieloù Hereford]] hag [[Avieloù Lichfield]] ({{VIIIvet kantved}}). [[Saoter Ricemarch]] (dalc'het e [[Dulenn]]), {{XIvet kantved}}, a zo eus Kembre ivez, graet e [[Tyddewi]], hag ur skouer diwezhat eus stil an inizi, gant levezonoù viking.<ref>{{en}}Moody, Theodore William; Cróinín, Dáibhí Ó; Martin, Francis X; Byrne, Francis John (2005). ''A New History of Ireland: Prehistoric and early Ireland''. Londrez : Oxford University Press. p. 540. ISBN 978-0-19-821737-4.; Walsh, Alexander (1922). ''Scandinavian Relations with Ireland during the Viking Period''. Dulenn : Talbot Press. p. 20. ISBN 978-1-152-77368-4.</ref> Etre ar {{XVIvet kantved}} hag an {{XVIIIvet kantved}} ez ae alies arzourien Kembre da labouret maez eus o bro, da [[Londrez]] pe da [[Italia]]. [[Richard Wilson (livour)|Richard Wilson]] (1714-1782) a vez gwelet alies evel al livour-gweledvaoù breizhveuriat kentañ gant un oberenn a-galite. Goude m'eo brudet evit e livadurioù eus Italia en doa livet Kembre ivez. E fin an {{XVIIIvet kantved}} e kreskas brud arz ar gweledvaoù er vro ha kavet e voe pratikoù e kêrioù Kembre, ar pezh a leuskas muioc'h a arzourien da chom er vro. Desachet e voe arzourien estren da Gembre ivez, da gentañ abalamour d'an ''Dihun keltiek''.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20100125090402/http://www.museumwales.ac.uk/en/2249/|titl=Art in 18th-century Britain [diell]|oberour=Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd|lennet d'=ar 17 a viz Kerzu 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20100125090429/http://www.museumwales.ac.uk/en/2261/|titl=Welsh Artists of the 18th Century|oberour=Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd|lennet d'=ar 17 a viz Kerzu 2022}}</ref> Ul lezenn votet e [[1857]] a zigoras un toullad skolioù-arzoù dre ar Rouantelezh-Unanet a-bezh e digoret e voe ''Skol Arzoù Kerdiz'' e [[1865]]. Alies mat e ranke ar skolidi mont da gavet labour maez eus Kembre met [[Betws-y-Coed]] az eas tamm-ha-tamm d'ur greizenn brudet mat evit an arzourien. Bodad arzourien ar gêriadenn a sikouras da aozañ ''Akamedi Real Kambrian evit an Arz'' (''Yr Academi Frenhinol Gymreig'' - ''Royal Cambrian Academy of Art'') e [[1881]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20110523004755/http://www.rcaconwy.org/our_history-5.aspx|titl=About the RCA|oberour=The Royal Cambrian Academy of Art|lennet d'=ar 17 a viz Kerzu 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=http://news.bbc.co.uk/local/northwestwales/hi/people_and_places/arts_and_culture/newsid_9131000/9131480.stm|titl=Rare chance to see work by Betws-y-Coed artists' colony|oberour=[[BBC]] North West Wales|deiziad=27.10.2010|lennet d'=ar 17 a viz Kerzu 2022}}</ref> Ar c'hizeller Goscombe John, goude ma laboure e Londrez, a reas meur a zelwenn diwar goulenn aozadurioù Kembre. Christopher Williams, a choaze sujedoù e-liamm ouzh Kembre, a laboure e Londrez ivez. Thomas E. Stephens<ref>{{en}} {{Liamm web|url=http://www.stamfordhistory.org/dav_lockwood.htm|titl=Charles Davenport Lockwood 1877–1949|oberour=The Stamford Historical Society|lennet d'=ar 17 a viz Kerzu 2022}}</ref> hag Andrew Vicari a voe poltredourien a laboure er Stadoù-Unanet, evit an eil, hag e Frañs, evit egile.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.theguardian.com/education/2001/nov/16/arts.highereducation|titl='I am the king of painters'|oberour=[[The Guardian]]|deiziad=16.11.2001|lennet d'=ar 17 a viz Kerzu 2022}}</ref> Kavet e veze arzourien eus Kembre en holl kêrioù-penn Europa. Bevañ a reas [[Augustus John]] hag e c'hoar [[Gwen John]] e Londrez hag e Pariz. An arzourien-gweledva [[Kyffin Williams]] ha [[Peter Prendergast (arzour)|Peter Prendergast]] o doa bevet e Kembre a-hed o buhez avat, goude ma choment e-liamm ouzh bed bras an arzoù. [[Ceri Richards]] a oa pouezus e metoù an arzoù e Kembre pa oa kelenner e Kerdiz ha chom a reas pouezus ur wezh dilojet da Londrez. Arzourien all a oa deuet da labourat e Kembre, evel [[Eric Gill]], David Jones (a oa a-orin eus Kembre) hag ar c'hizeller Jonah Jones. Ar ''Kardomah Gang'' a oa ur strollad speredel kreizennet tro-dro da z[[Dylan Thomas]] ha [[Vernon Watkins]] en Abertawe, hag en o zouez e kaved al livour [[Alfred Janes]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/features/dylan-thomas-and-the-kardomah-set-6109407.html|titl=Dylan Thomas and the Kardomah set|oberour=The Independant|deiziad=11.02.2006|lennet d'=ar 17 a viz Kerzu 2022}}</ref> ===Arouezioù broadel hag identelezh=== [[Restr:Welsh Dragon (Y Ddraig Goch).svg|200px|thumb|kleiz|''Y Ddraig Goch'' (An Aerouant Ruz), unan eus arouezioù pennañ ar vro.]] Gwelet a reer Kembre evel unan eus ar [[broioù keltiek]] modern hiziv, ar pezh eo diazez identelezh Kembre.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://museum.wales/articles/1341/Who-were-the-Celts/|titl=Who were the Celts?|oberour=Amgueddfa Cymru|deiziad=5.06.2021|lennet d'=an 18 a viz Kerzu 2022}}</ref><ref>{{en}} Koch, John (2005). ''Celtic Culture : A Historical Encyclopedia''. ABL-CIO. pp. xx, 300, 421, 495, 512, 583, 985. ISBN 978-1-85109-440-0.</ref> Pedet e vez alies arzourien Kembre d'ar gouelioù keltiek.<ref>{{cy}} {{Liamm web|url=https://arts.wales/cy/newyddion-swyddi-chyfleoedd/archwiliwch-ddiwylliant-celtaidd-mewn-rhaglen-newydd-s4c-o-wyl-ryng|titl=Archwiliwch ddiwylliant Celtaidd mewn rhaglen newydd S4C o Ŵyl Ryng-Geltaidd Lorient|oberour=Cyngor Celfyddydau Cymru|deiziad=06.09.2022|lennet d'=an 18 a viz Kerzu 2022}}</ref> ''[[Y Ddraig Goch]]'' (An Aerouant Ruz), unan eus arouezioù pennañ Kembre, a ziskouez pegen dizaon eo ar vroad.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.wales.com/about/culture/national-symbols-wales|titl=National symbols of Wales|oberour=Wales.com|lennet d'=an 18 a viz Kerzu 2022}}</ref> Anv a oa eus an aerouant-se el lennegezh e-barzh an ''[[Historia Britonum]]'', evel arouez ar bobl. [[Vortigern]] ([[kembraeg]] : ''Gwrtheyrn''), [[Roue ar Vrezhoned]], a glaske sevel un tour e Dinas Emrys, met kouezhañ a rae en e boull dizehan. Gant Ambrosius {{refn|group="n"|[[Latin]] : ''Ambrosius vocor, id est, Embreis Guletic.'' (''Ambrosius eo va anv, hag a zo Embreis Guletic'').<ref>{{la}} {{Liamm web|url=https://www.thelatinlibrary.com/histbrit.html|titl=HISTORIA BRITTONUM|oberour=[[Nennius]]}} 42</ref> Embreis Guletic a zo evit Emrys Gwledig sur-awalc'h.}} e voe lavaret dezhañ toullañ dindan ha kavet gantañ daou sarpant. An aerouant ruz a oa evit ar [[Brezhoned|Vrezhoned]] hag an hini gwenn evit an [[Angled-ha-Saozon]]. Goude emgann an daou sarpant e vije bet diouganet gant Ambrosius e vije adpaket [[Enez Vreizh]] gant diskennidi ar Vrezhoned ha kaset ar Saozon d'ar mor en-dro.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://en.wikisource.org/wiki/Six_Old_English_Chronicles/Nennius%27s_History_of_the_Britons|titl=NENNIUS'S HISTORY OF THE BRITONS.|oberour=[[Nennius]]|lennet d'=an 18 a viz Kerzu 2022}}</ref> Graet e oa bet gant an Aerouant Ruz adalek mare roue [[Rouantelezh Gwynedd|Gwynedd]] [[Cadwaladr Fendigaid|Cadwaladr]] (w-d. [[655]]) ha lakaet e oa bet war [[banniel Kembre]] a voe ofisielaet e [[1959]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.bbc.com/news/uk-wales-47389680|titl=Wales history: Why is the red dragon on the Welsh flag?|oberour=[[BBC]]|deiziad=7.07.2019|lennet d'=an 18 a viz Kerzu 2022}}</ref> D'ar 1{{añ}} a viz Meurzh e lider [[Gouel Dewi]], un den a-bouez evit identelezh ar vro.<ref>{{en}} Bergsagel, John; Riis, Thomas; Hiley, David (9 a viz Kerzu 2015). ''Of Chronicles and Kings: National Saints and the Emergence of Nation States in the High Middle Ages''. Museum Tusculanum Press. p. 307. ISBN 978-87-635-4260-9.</ref> Klasket e voe lakaat Gouel Dewi da vezañ un devezh vak, gant ur sinadeg a ouzhpenn 10 000 den da skouer, met nac'het e voe gant gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.walesonline.co.uk/news/politics/st-davids-day-bank-holiday-23099964|titl=More than 10,000 people want St David's Day to be a bank holiday but UK Government has said no|oberour=Ruth Mosalski|embanner=WalesOnline|deiziad=15.02.2022|lennet d'=an 18 a viz Kerzu 2022}}</ref><ref>{{en}}} {{Liamm web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/4760362.stm|titl=Poll backs St David's Day holiday|oberour=Guto Thomas|embanner=[[BBC]]|deiziad=1.03.2006|lennet d'=an 18 a viz Kerzu 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://yougov.co.uk/topics/politics/articles-reports/2018/04/23/brits-support-patron-saints-days-bank-holidays-ind|titl=Should patron saint's days be bank holidays?|oberour=Matthew Smith|embanner=YouGov|deiziad=23.04.2018|lennet d'=an 18 a viz Kerzu 2022}}</ref> Lidañ a reer an deiz-se avat, er skolioù hag e kevredigezhioù sevenadurel dre ar vro a-bezh, en ur wiskañ ur [[pour|bourenn]] da skouer, peotramant ur [[roz-kamm|rozenn-gamm]], div vleunienn vroadel e Kembre. Ar gwiskamant broadel a vez gwisket gant ar vugale ivez.<ref>{{cy}} {{Liamm web|url=https://amgueddfa.cymru/erthyglau/1183/St-Davids-Day/?|titl=Dydd Gŵyl Dewi|oberour=Amgueddfa Cymru|lennet d'=an 19 a viz Kerzu 2022}}</ref> Adalek ar {{XVIvet kantved}} e c'heller gwelet ar pour o tont war-wel evel arouez Kembre, tra ma tapas brud ar roz-kamm adalek an {{XIXvet kantved}}, broudet gant [[David Lloyd George]] en {{XXvet kantved}}.<ref name=Davies/> Droukvesket e vez alies an div blantenn e [[kembraeg]] : ''cennin'' (pour) ha ''cennin Pedr'' (pour Sant-Pêr evit ar roz-kamm).<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/ukgwa/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/social-trends-rd/the-official-yearbook-of-the-united-kingdom/2005-edition/the-official-yearbook-of-the-united-kingdom---2005-edition.pdf|titl=UK 2005 : The Official Yearbook of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland|oberour=National Statistics|deiziad=2004|lennet d'=an 19 a viz Kerzu 2022}}</ref> Ur rentañ-kont a roas an tu-kreñv d'ar pour e [[1916]], ha gwelet a reer pour war al lur sterling abaoe.<ref name=Davies/> Banniel [[Owain Glyndŵr]] a zo liammet ouzh ar broadelezh kembreat.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/flying-flag-remember-glyndwr-2422875|titl=Flying the flag to remember Glyndwr|oberour=WalesOnline|deiziad=16.09.2004|lennet d'=an 19 a viz Kerzu 2022}}</ref> Douget e oa bet gant armeoù Glyndŵr a-enep ar Saozon ha warnañ e weler pevar leon war ruz hag aour. Tennañ a ra ar banniel ouzh hini [[Llywelyn ap Gruffudd]] (pe Llywelyn an Diwezhañ), a oa bet [[Priñs Kembre]] a-raok an aloubadeg kaset gant ar roue [[Bro-Saoz]] [[Edouarzh Iañ (Bro-Saoz)|Edouarzh I{{añ}}]]. Levezonet e oa ar banniel gant reoù tud Glyndŵr a oa leoned warno o-daou ivez.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.bbc.co.uk/wales/history/sites/themes/society/flag_owainglyndwr.shtml|titl=Banner of Owain Glyndwr|oberour=[[BBC]] Wales History|lennet d'=an 19 a viz Kerzu 2022}}</ref> [[Gouel Owain Glyndŵr]] a lider d'ar 16 a viz Gwengolo e Kembre, ha galvoù a oa bet evit ober eus an deiz-se unan vak broadel.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/926973.stm|titl=Calls for 'Glyndwr Day' on anniversary|oberour=[[BBC]] News|deiziad=18.09.2000|lennet d'=an 19 a viz Kerzu 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.thenational.wales/news/19582497.glyndwr-day-worthy-new-national-holiday/|titl=Glyndŵr Day is worthy of a new national holiday|oberour=Dafydd Wigley|embanner=The National — For all of Wales|deiziad=16.09.2021|lennet d'=an 19 a viz Kerzu 2022}}</ref> "''[[Hen Wlad fy Nhadau]]''" (''Bro Gozh ma Zadoù'') eo kan vroadel Kembre, sonet a-raok darvoudoù sportel evel krogadoù mell-droad pe rugby pa vez skipailh Kembre o c'hoari, hag a-raok digoradurioù ar [[Senedd]] ha darvoudoù ofisiel all.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20110101202124/http://www.visitwales.co.uk/about-wales-guide-to-wales-culture-people-and-language/welsh-history/welsh-national-anthem/|titl=Welsh National Anthem [diell]|oberour=VisitWales|lennet d'=an 19 a viz Kerzu 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/6586105.stm|titl=Coal Exchange to 'stock exchange'|oberour=[[BBC]] News|deiziad=26.04.2007|lennet d'=an 19 a viz Kerzu 2022}}</ref> "''Cymru am byth''" (''Kembre da viken'') zo ul lugan brudet.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.walesonline.co.uk/lifestyle/fun-stuff/cymru-am-byth-meaning-behind-8592076|titl=https://www.walesonline.co.uk/lifestyle/fun-stuff/cymru-am-byth-meaning-behind-8592076|oberour=Victoria Jones|embanner=WalesOnline|deiziad=6.02.2015|lennet d'=an 19 a viz Kerzu 2022}}</ref> Ul lugan all – "''Y Ddraig Goch Ddyry Cychwyn''" (''an aerouant ruz a vroud an ober'') – a oa bet implijet war Skoed real Kembre pa oa bet krouet e [[1953]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.bbc.co.uk/wales/history/sites/themes/society/flag_officialemblem.shtml|titl=An official emblem|oberour=[[BBC]] Wales History|deiziad=8.08.2008|lennet d'=an 19 a viz Kerzu 2022}}</ref> ====Arouezioù breizhveuriat e-liamm ouzh Kembre==== Pa oa bet treset an ''Union Jack'' (banniel ar [[Rouantelezh-Unanet]] e oa Kembre perzh eus [[Rouantelezh Bro-Saoz]] abaoe [[1543]], hag aroueziet e oa bet gant kroaz Sant Jorj. Banniel ar Rouantelezh-Unanet a ziskouez arouezioù [[Bro-Saoz]] ha [[Bro-Skos]] neuze, a-raok ouzhpennadenn arouez [[Iwerzhon]] e [[1801]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20160509100704/https://www.royal.uk/union-jack|titl=The Union Flag [diell]|oberour=The Royal Family|lennet d'=an 20 a viz Kerzu 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.britannica.com/story/acts-of-union-uniting-the-united-kingdom|titl=Acts of Union: Uniting the United Kingdom|oberour=Jeff Wallenfeldt|embanner=Britannica|lennet d'=an 20 a viz Kerzu 2022}}</ref> Displeget e vez alies gant ar mediaoù abalamour da betra ne'z eus arouez ebet evit Kembre en ''Union Jack'' a-vremañ.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/wales-isnt-represented-union-jack-15138001|titl=Why Wales isn’t represented on the Union Jack|oberour=Thomas Deacon|embanner=WalesOnline|deiziad=12.09.2018|lennet d'=an 20 a viz Kerzu 2022}}</ref><ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.thenational.wales/news/19192705.union-jack-reminds-welsh-forgotten/|titl=Union Jack reminds the Welsh that they are forgotten|oberour=Theo Davies-Lewis|embanner=The National — for all of Wales|deiziad=28.03.2021|lennet d'=an 20 a viz Kerzu 2022}}</ref> Skoed Dug Kernev-Veur, pennhêr monarkiezh Breizh-Veur (a vez anvet alies Pluñv Priñs Kembre) a vez implijet er vro.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.walesonline.co.uk/news/local-news/uncomfortable-truth-three-feathers-symbol-15451660|titl=The uncomfortable truth about the three feathers symbol embraced by Wales|oberour=Nino Williams|embanner=WalesOnline|deiziad=25.11.2018|lennet d'=an 20 a viz Kerzu 2020}}</ref> Gant teir fluenn o tifoupañ diwar ur gurunenn alaouret a-us d'al lugan alamanek ''Ich dien'' ("E servij emaon") eo implijet gant skipailhoù sport, evel ar skipailh rugby, rejimantoù an arme, evel ar ''Royal Welsh''. Klasket e oa bet lakaat harzoù da implij kenwerzhel ar skoed gant Priñs Kembre.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/stop-using-my-three-feathers-2263539|titl='Stop using my Three Feathers'|oberour=WalesOnline|embanner=2.03.2007|lennet d'=an 20 a viz Kerzu 2022}}</ref> ===Sportoù=== Reolennet hag aozet eo ar sportoù e Kembre gant ouzhpenn 50 aozadur.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20120310074525/http://www.sportwales.org.uk/about-us/how-we-can-help/working-in-partnership/national-governing-bodies-of-sport/ngb-websites.aspx?lang=en&|titl=NGB websites [diell]|oberour=Chwaraeon Cymru|lennet d'=an 20 a viz Kerzu 2022}}</ref> Ar brasañ anezho, pa vezont o plegañ gant sportoù kevezel, a choaz, a skoazell hag a aoz tud pe skipailhoù a reprezanto o bro e-pad darvoudoù etrebroadel a-enep broioù all. Kembre a c'heller gwelet o c'hoari e darvoudoù meur evel [[Kib vell-droad ar bed]], [[Kib rugbi ar bed]] pe C'hoarioù ar C'hommonwealth. Er [[C'hoarioù Olimpek]] avat e c'hoari atletourien Kembre asambles gant o c'henseurted eus [[Bro-Skos]], [[Norzhiwerzhon]] ha [[Bro-Saoz]] e-barzh skipailh [[Breizh-Veur]]. Gant Kembre e oa bet aozet darvoudoù sportel etrebroadel<ref name=BBC2015>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.bbc.com/sport/football/33342995|titl=How Wales became a magnet for major sports events|oberour=[[BBC]] Sports|deiziad=1.07.2015|lennet d'=an 20 a viz Kerzu 2022}}</ref> evel C'hoarioù ar C'hommonwealth e [[1958]]<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20170414195235/http://thecgf.com/games/intro.asp?yr=1958|titl=1958 British Empire & Commonwealth Games [diell]|oberour=Commonwealth Games Federation|deiziad=2014|lennet d'=an 20 a viz Kerzu 2022}}</ref>, Kib ar bed e rugbi e [[1999]] ha gourfenn Lig ar Gampioned e [[2017]].<ref name=BBC2015/> Goude ma veze c'hoariet muioc'h [[mell-droad]] da gustum e norzh Kembre eo ar [[rugbi]] a zo aet d'ar sport arouez evit ar vro, oc'h ezteuler hec'h identelezh broadel.<ref name=Davies/> Skipailh Kembre a gemer perzh bep bloaz e [[C'hoariadeg ar C'hwec'h Broad]] ha kemeret en deus perzh da bep Kib ar bed e rugbi. Pevar skipailh rugbi micherel zo : [[Cardiff Rugby]], [[Dragons RFC]], [[Ospreys (rugby union)|Ospreys]] ha [[Scarlets]] goude daou adaozadur e [[2003]]<ref>{{en}} {{Liamm web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/welsh/2913753.stm|titl=Questions facing Wales' regional plans|oberour=[[BBC]] News|deiziad=3.04.2003|lennet d'=ar 6 a viz Genver 2023}}</ref> hag e [[2004]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/welsh/3754959.stm|titl=WRU axe falls on Warriors|oberour=[[BBC]] News|deiziad=1.06.2004|lennet d'=ar 6 a viz Genver 2023}}</ref> C'hoari a ra ar skipailhoù-se e [[Kevezadegoù Unanet ar Rugbi]], asambles gant skipailhoù eus [[Iwerzhon]], [[Bro-Skos]], [[Italia]] hag [[Afrika ar Su]], hag e c'hellont titliñ da c'hoari e-barzh [[Kib Kampioned ar Rugbi europat]]<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.epcrugby.com/champions-cup/clubs/|titl=European Professional Club Rugby|oberour=European Professional Club Rugby|lennet d'=6 a viz Genver 2023}}</ref> peotramant en [[EPCR Challenge Cup]] c'hoazh.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.therugbypaper.co.uk/features/featured-post/15722/european-rugby-statement/|titl=European Rugby Statement|oberour=The Rugby Paper|deiziad=10.04.2014|lennet d'=ar 6 a viz Genver 2023}}</ref> Adalek [[1907]] e oa bet ul Lig rugbi e Kembre, hag ul Lig micherel a oa bet etre [[1908]] ha [[1910]].<ref>{{en}} Lush, Peter; Farrar, Dave (1998). ''Tries in the Valley: A History of Rugby League in Wales''. London: London League Publications. p. 19. ISBN 978-0-9526064-3-7.</ref> Ul lig [[mell-droad]] micherel zo e Kembre abaoe [[1992]],<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20110720112816/http://www.welshpremier.com/History.ink|titl=A Brief History of the League [diell]|oberour=Cynghrair Bêl Droed Cymru|lennet d'=ar 7 a viz Genver 2023}}</ref> met pemp kleub kembreat a c'hoari e sistem kampionadoù mell-droad [[Bro-Saoz]] : [[C.P.D. Dinas Caerdydd|Kerdiz]], [[C.P.D. Dinas Abertawe|Abertawe]], [[C.P.D. Sir Casnewydd|Casnewydd]], [[C.P.D. Wrecsam|Wrecsam]] ha [[C.P.D. Tref Merthyr|Merthyr]].<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.bbc.co.uk/blogs/waleshistory/2010/11/the_cardiff_and_swansea_derby.html|titl=The Cardiff and Swansea Derby|oberour=[[BBC]] Wales History|deiziad=5.11.2010|lennet d'=ar 7 a viz genver 2023}}</ref> C'hoarierien a-feson a oa bet ganet e Kembre, [[John Charles]], [[John Toshack]], [[Gary Speed]], [[Ian Rush]], [[Ryan Giggs]], [[Gareth Bale]], [[Aaron Ramsey]] peotramant [[Daniel James (c'hoarier mell-droad)|Daniel James]]<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.bbc.com/sport/football/29607612|titl=Gareth Bale: Ryan Giggs says winger can be Wales' greatest|oberour=[[BBC]] Sports|deiziad=13.10.2014|lennet d'=ar 7 a viz Genver 2023}}</ref> ha gallout a reont c'hoari evit o skipailh broadel. E [[Kampionad mell-droad Europa 2016]] e oa bet tizhet gant skipailh Kembre e zisoc'h gwellañ en ur gevezadeg ofisiel pa oa erruet betek an hanter-gourfenn a-raok bet trec'het gant skipailh [[Portugal]] a oa aet da gampion da c'houde.<ref>{{en}} {{Liamm web|url=https://www.uefa.com/newsfiles/euro/2016/2017905_fr.pdf|titl=Full Time Report Semi-finals - Wednesday 6 July 2016|oberour=UEFA Euro 2016|deiziad=6.07.2016|lennet d'=ar 7 a viz Genver 2023}}</ref> Kemeret en deus perzh ar skipailh e daou [[Kib vell-droad ar bed]] e [[1954]] hag e [[2022]]. == Luc’hskeudennoù == <gallery mode="packed" heights="150px" caption="Aberystwyth"> Aberystwith Castle.jpg|Ar c’hastell Heol y Wig, Aberystwyth tua'r môr ochr gogleddol.jpg|''Pier Street'' </gallery> ==Notennoù== {{reflist|group=n}} == Daveoù== {{Daveoù|bannoù=2}} {{Keltia}} [[Rummad:Kembre| ]] [[Rummad:Rouantelezh-Unanet]] [[Rummad:Pastelloù Dilennel Europat er Rouantelezh-Unanet]] 06u0pi9qcjcekj5p6fmhet5iop20lu6 0 20686 2194254 2193842 2026-07-01T06:26:07Z ~2026-37696-25 92521 2194254 wikitext text/x-wiki == Roll prezidanted ar Stadoù-Unanet == {| class="wikitable" |- ! Urzh || Prezidant || Deroù kefridi || Dibenn kefridi |- | 1 || [[Restr:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|100px]] '''[[George Washington]]''' || [[30 Ebrel|30 a viz Ebrel]] [[1789]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1797]] |- | 2 || [[Restr:Johnadamsvp.flipped.jpg|100px]] '''[[John Adams (politikour)|John Adams]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1797]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1801]] |- | 3 || [[Restr:Thomas Jefferson by Rembrandt Peale, 1800.jpg|100px]] '''[[Thomas Jefferson]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1801]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1809]] |- | 4 || [[Restr:James Madison.jpg|100px]] '''[[James Madison]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1809]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1817]] |- | 5 || [[Restr:James Monroe Portrait.jpg|100px]] '''[[James Monroe]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1817]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1825]] |- | 6 || [[Restr:JQAdams.jpg|100px]] '''[[John Quincy Adams]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1825]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1829]] |- | 7 || [[Restr:AndrewJacksonCongress.jpg|100px]] '''[[Andrew Jackson]] ||[[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1829]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1837]] |- | 8 || [[Restr:Martin Van Buren.jpg|100px]] '''[[Martin Van Buren]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1837]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1841]] |- | 9 || [[Restr:William Henry Harrison.jpg|100px]] '''[[William Henry Harrison]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1841]] || [[4 Ebrel|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Ebrel [[1841]] |- | 10 || [[Restr:John Tyler by George P. A. Healy.JPG|100px]] '''[[John Tyler]]''' || [[6 Ebrel|6]] [[30 Ebrel|a viz]] Ebrel [[1841]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1845]] |- | 11 || [[Restr:JamesKnoxPolk.png|100px]] '''[[James Knox Polk]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1845]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1849]] |- | 12 || [[Restr:Zachary Taylor 2.jpg|100px]] '''[[Zachary Taylor]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1849]] || [[9 Gouere|9]] [[30 Ebrel|a viz]] Gouere [[1850]] |- | 13 || [[Restr:Millard Fillmore.jpg|100px]] '''[[Millard Fillmore]]''' || [[10 Gouere|10]] [[30 Ebrel|a viz]] Gouere [[1850]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1853]] |- | 14 || [[Restr:Franklin Pierce by GPA Healy, 1858.jpg|100px]] '''[[Franklin Pierce]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1853]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1857]] |- | 15 || [[Restr:James Buchanan, by George Peter Alexander Healy.jpg|100px]] '''[[James Buchanan]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1857]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1861]] |- | 16 || [[Restr:Al16.jpg|100px]] '''[[Abraham Lincoln]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1861]] || [[15 Ebrel|15]] [[30 Ebrel|a viz]] Ebrel [[1865]] |- | 17 || [[Restr:Andrew Johnson portrait.jpg|100px]] '''[[Andrew Johnson]]''' || [[15 Ebrel|15]] [[30 Ebrel|a viz]] Ebrel [[1865]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1869]] |- | 18 || [[Restr:Ulysses Grant 1870-1880.jpg|100px]] '''[[Ulysses Simpson Grant]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1869]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1877]] |- | 19 || [[Restr:President Rutherford Hayes 1870 - 1880 Restored.jpg|100px]] '''[[Rutherford Birchard Hayes]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1877]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1881]] |- | 20 || [[Restr:Ole Peter Hansen Balling - James Garfield - Google Art Project.jpg|100px]] '''[[James Abram Garfield]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1881]] || [[17 Gwengolo|17]] [[30 Ebrel|a viz]] Gwengolo [[1881]] |- | 21 || [[Restr:Chester Arthur.jpg|100px]] '''[[Chester Alan Arthur]]''' || [[20 Gwengolo|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Gwengolo [[1881]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1885]] |- | 22 || [[Restr:Grover Cleveland cph,3a01886.jpg|100px]] '''[[Grover Cleveland]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1885]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1889]] |- | 23 || [[Restr:Benjamin Harrison Portrait.jpg|100px]] '''[[Benjamin Harrison]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1889]] || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1893]] |- | 24 || [[Restr:President Grover Cleveland.jpg|100px]]'''[[Grover Cleveland]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1893]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1897]] |- | 25 || [[Restr:Mckinley.jpg|100px]] '''[[William McKinley]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1897]] || [[14 Gwengolo|14]] [[30 Ebrel|a viz]] Gwengolo [[1901]] |- | 26 || [[Restr:President Theodore Roosevelt, 1904.jpg|100px]] '''[[Theodore Roosevelt]]''' || [[14 Gwengolo|14]] [[30 Ebrel|a viz]] Gwengolo [[1901]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1909]] |- | 27 || [[Restr:Anders Zorn - Portrait of William Howard Taft (1911).jpg|100px]] '''[[William Howard Taft]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1909]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1913]] |- | 28 || [[Restr:Ww28.gif|100px]] '''[[Woodrow Wilson]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1913]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1921]] |- | 29 || [[Restr:Warren G Harding portrait as senator June 1920.jpg|100px]] '''[[Warren G. Harding]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1921]] || [[2 Eost|2]] [[30 Ebrel|a viz]] Eost [[1923]] |- | 30 || [[Restr:Calvin-coolidge.jpg|100px]] '''[[Calvin Coolidge]]''' || [[2 Eost|2]] [[30 Ebrel|a viz]] Eost [[1923]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1929]] |- | 31 || [[Restr:Herbert Clark Hoover by Greene, 1956.jpg|100px]] '''[[Herbert C. Hoover]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1929]] || [[3 Meurzh|3]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1933]] |- | 32 || [[Restr:FDR in 1933.jpg|100px]] '''[[Franklin Delano Roosevelt]]''' || [[4 Meurzh|4]] [[30 Ebrel|a viz]] Meurzh [[1933]] || [[12 Ebrel|12]] [[30 Ebrel|a viz]] Ebrel [[1945]] |- | 33 || [[Restr:Harry S. Truman.jpg|100px]] '''[[Harry S. Truman]]''' || [[12 Ebrel|12]] [[30 Ebrel|a viz]] Ebrel [[1945]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1953]] |- | 34 || [[Restr:Dwight David Eisenhower, photo portrait by Bachrach, 1952.jpg|100px]] '''[[Dwight David Eisenhower]]''' || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1953]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1961]] |- | 35 || [[Restr:John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg|100px]] '''[[John Fitzgerald Kennedy]]''' || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1961]] || [[22 Du|22]] [[30 Ebrel|a viz]] Du [[1963]] |- | 36 || [[Restr:Lbj2.jpg|100px]] '''[[Lyndon B. Johnson]]''' || [[22 Du|22]] [[30 Ebrel|a viz]] Du [[1963]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1969]] |- | 37 || [[Restr:Richard_M._Nixon,_ca._1935_-_1982_-_NARA_-_530679.jpg|100px]] '''[[Richard Nixon]]''' || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1969]] || [[9 Eost|9]] [[30 Ebrel|a viz]] Eost [[1974]] |- | 38 || [[Restr:Gerald Ford.jpg|100px]] '''[[Gerald Ford]]''' || [[9 Eost|9]] [[30 Ebrel|a viz]] Eost [[1974]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1977]] |- | 39 || [[Restr:Jimmy Carter.jpg|100px]] '''[[Jimmy Carter]]''' || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1977]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1981]] |- | 40 || [[Restr:Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg|100px]] '''[[Ronald Reagan]]''' || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1981]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1989]] |- | 41 || [[Restr:George H. W. Bush presidential portrait (cropped).jpg|100px]] '''[[George H. W. Bush]]''' || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1989]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1993]] |- | 42 || [[Restr:Bill Clinton portrait (2015).jpg|100px]] '''[[Bill Clinton]]''' || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[1993]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[2001]] |- | 43 || [[Restr:George W. Bush, April 2014.tiff|100px]] '''[[George Walker Bush]]''' || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[2001]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[2009]] |- | 44 || [[Restr:Barack Obama in 2018 (1).jpg|100px]] '''[[Barack Obama]]''' || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[2009]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[2017]] |- | 45 || [[Restr:President Trump Travels to Texas (50832078876) (cropped).jpg|100px]] '''[[Donald Trump]]''' || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[2017]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[2021]] |- | 46 || [[Restr:President_Joe_Biden_2025.jpg|100px]] '''[[Joe Biden]]''' || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[2021]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[2025]] |- | 47 || [[Restr:June 2026 Official Portrait of Donald J. Trump by Daniel Torok (cropped 2).jpg|100px]] '''[[Donald Trump]]''' || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[ 2025]] || [[20 Genver|20]] [[30 Ebrel|a viz]] Genver [[2029]] |} {{Prezidant Stadoù-Unanet Amerika}} [[Rummad:Prezidanted Stadoù-Unanet Amerika]] mnuxkahjzecl41sm8cx1nfp19j7cale 0 31600 2194204 1580789 2026-06-30T21:04:10Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Portugalek]] da [[Yezh ar sinoù portugalek]] 1580789 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Portugalek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/psr Língua Gestual Portuguesa]</ref> ([[Portugaleg]]: '''Língua Gestual Portuguesa''', ''LGP'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[Kumuniezh ar re vouzar]] e [[Portugal]] (84.000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/PT Deaf Population Portugal]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Portugalek]] tgjub0eb0aa0z0081u3zoeliqf0lk1u 2194206 2194204 2026-06-30T21:14:56Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu portugalek all e hra get arouéy-yéheu dishenvel 2194206 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù portugalek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/psr Língua gestual portuguesa]</ref> ([[portugaleg]]: '''língua gestual portuguesa''', ''LGP'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Portugal]] (84.000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/PT Deaf Population Portugal]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Portugalek]] swf9mnnsbuws4f545eigwlrhp9sdtrw 0 33818 2194179 2188339 2026-06-30T20:26:53Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Spagnol]] da [[Yezh ar sinoù spagnol]]: Lihérenneu bihan aveit un hanou-yéh 2188339 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Spagnol'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/ssp Lengua de Señas Española]</ref> ([[Spagnoleg]]: '''Lengua de Señas Española''', ''LSE'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant kumuniezh ar re vouzar e [[Spagn]] (2.384.000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/ES Deaf Population Spain]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Spagnolek]] fv24fd0hhiinegr4e3u44ut97h6lgba 2194182 2194179 2026-06-30T20:47:22Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu spagnolek all e hra get arouéy-yéheu dishenvel 2194182 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù spagnol'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/ssp Lengua de señas española]</ref> ([[spagnoleg]]: '''lengua de señas española''', ''LSE'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant kumuniezh ar re vouzar e [[Spagn]] (2.384.000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/ES Deaf Population Spain]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Spagnolek]] l7rju2yqzwlpzs1mo27korxjoqnrqab 0 33851 2194218 2154377 2026-06-30T21:30:55Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Gallek]] da [[Yezh ar sinoù gallek]] 2154377 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Gallek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/fsl LSF]</ref> ([[Galleg]] : ''Langue des Signes Française'', ''LSF'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant kumuniezh ar re vouzar e [[Bro-C'hall]] (3 506 800<ref>[http://www.ethnologue.com/country/FR Deaf Population France]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Gallek]] fobpglm0xlakbl3cm709p0rtsz7elvj 2194220 2194218 2026-06-30T21:33:36Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu gallek all e hra get arouéy-yéheu dishenvel 2194220 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù gallek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/fsl LSF]</ref> ([[galleg]] : ''langue des signes française'', ''LSF'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant kumuniezh ar re vouzar e [[Bro-C'hall]] (3 506 800<ref>[http://www.ethnologue.com/country/FR Deaf Population France]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Gallek]] sq7bqtczuxk9nmuw2yoil0pbdc5g2m0 0 34911 2194197 2188336 2026-06-30T20:57:17Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Alaman]] da [[Yezh ar sinoù alaman]] 2188336 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Alaman'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/gsg DGS]</ref> ([[Alamaneg]]: '''Deutsche Gebärdensprache''', ''DGS'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[Kumuniezh ar re vouzar]] en [[Alamagn]] (8 000 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/DE Deaf Population Germany]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Alamanek]] sla61udm7jejv4iduibkueawe8hp5es 2194199 2194197 2026-06-30T20:57:52Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu alamanek all e hra get arouéy-yéheu dishenvel 2194199 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù alaman'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/gsg DGS]</ref> ([[Alamaneg]]: '''Deutsche Gebärdensprache''', ''DGS'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[Kumuniezh ar re vouzar]] en [[Alamagn]] (8 000 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/DE Deaf Population Germany]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Alamanek]] 0buwuct7hxn2eimwzj399iih806pebk 2194203 2194199 2026-06-30T21:03:51Z Rouédrouiz 90903 2194203 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù alaman'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/gsg DGS]</ref> ([[alamaneg]]: '''Deutsche Gebärdensprache''', ''DGS'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] en [[Alamagn]] (8 000 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/DE Deaf Population Germany]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Alamanek]] 0znoddjeo5se2xi4lz5icli04xj55rm 0 35019 2194229 1580820 2026-06-30T21:45:02Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Svedek]] da [[Yezh ar sinoù svedek]] 1580820 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Svedek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/swl Svenskt TeckenSpråk]</ref> ([[Svedeg]]: '''Svenskt teckenspråk''', ''STS'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[Kumuniezh ar re vouzar]] e [[Sveden]] (10 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/SE Deaf Population Sweden]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Svedek]] 2nwcgxi5gn4gqdze5r5sijeq8pb83q2 2194231 2194229 2026-06-30T21:47:40Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu dianvéaz e hra get arouéy-yéheu all 2194231 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù svedek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/swl Svenskt teckenspråk]</ref> ([[svedeg]]: '''svenskt teckenspråk''', ''STS'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[Kumuniezh ar re vouzar]] e [[Sveden]] (10 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/SE Deaf Population Sweden]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Svedek]] om32lzv94acgirlfydedtp9n77xxwf8 0 35224 2194264 230930 2026-07-01T09:49:54Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Kensonenn fri]] 2194264 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kensonenn fri]] 0dr9s611nm0nhiv0rr8vnvv7ypw35sj 0 35235 2194200 2188333 2026-06-30T20:58:35Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Italian]] da [[Yezh ar sinoù italian]] 2188333 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù italian'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/ise Lingua dei Segni Italiana]</ref> ([[Italianeg]]: '''Lingua dei Segni Italiana''', ''LIS'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant kumuniezh ar re vouzar en [[Italia]] (3.525.000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/IT Deaf Population Italy]</ref>), [[Suis]] (426.800<ref>[http://www.ethnologue.com/country/CH Deaf Population Switzerland]</ref>), [[San Marino]] (1.460<ref>[http://www.ethnologue.com/country/SM Deaf Population San Marino]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Italianek]] lzd1l5io6iq2ag76espc1nqntfcv5q9 2194202 2194200 2026-06-30T21:02:51Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu dianvéaz e hra get arouéy-yéheu all 2194202 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù italian'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/ise Lingua dei segni italiana]</ref> ([[italianeg]]: '''lingua dei segni italiana''', ''LIS'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant kumuniezh ar re vouzar en [[Italia]] (3.525.000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/IT Deaf Population Italy]</ref>), [[Suis]] (426.800<ref>[http://www.ethnologue.com/country/CH Deaf Population Switzerland]</ref>), ha [[San Marino]] (1.460<ref>[http://www.ethnologue.com/country/SM Deaf Population San Marino]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Italianek]] jo6cfau8jmrc0nnl5qaryd0pgfto9pd 0 35244 2194246 1580795 2026-06-30T22:15:43Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Iwerzhonek]] da [[Yezh ar sinoù iwerzhonek]] 1580795 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Iwerzhonek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/isg Irish Sign Language]</ref> ([[Iwerzhoneg]]: '''Teanga Chomharthaíochta na hÉireann''', ''TCE'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[Kumuniezh ar re vouzar]] en [[Iwerzhon]] (215 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/IE Deaf Population Ireland]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Iwerzhonek]] 59s9tb72zkrhbkizd453znnxwm02fn4 2194248 2194246 2026-06-30T22:20:40Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu dianvéaz e hra get arouéy-yéheu all 2194248 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù iwerzhonek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/isg Teanga Chomharthaíochta na hÉireann]</ref> ([[iwerzhoneg]]: '''Teanga Chomharthaíochta na hÉireann''', ''TCE'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] en [[Iwerzhon]] (215 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/IE Deaf Population Ireland]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Iwerzhonek]] 5g0to4k8ckg52eqsiwoznsd1f5m6w8q 0 39748 2194221 1580731 2026-06-30T21:33:51Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Izelvroek]] da [[Yezh ar sinoù izelvroek]] 1580731 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Izelvroek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/dse Nederlandse Gebarentaal]</ref> ([[Nederlandeg]]: '''Nederlandse Gebarentaal''', ''NGT'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant kumuniezh ar re vouzar en [[Izelvroioù]] (932 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/NL Deaf Population Netherlands]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Izelvroek]] gp6a35c3byiedsb4rq1u9glfhvfp7y4 2194224 2194221 2026-06-30T21:42:33Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu all, izélvroeg ou yéh lavar, e hra get arouéy-yéheu dishenvel 2194224 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù izelvroek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/dse Nederlandse Gebarentaal]</ref> ([[nederlandeg]]: '''Nederlandse Gebarentaal''', ''NGT'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant kumuniezh ar re vouzar en [[Izelvroioù]] (932 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/NL Deaf Population Netherlands]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Izelvroek]] 09m9l04aa3qey4mxq28gfr0eec6kjif 0 41396 2194242 1580794 2026-06-30T22:09:06Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Japanek]] da [[Yezh ar sinoù japanek]] 1580794 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Japanek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/jsl Nihon Shuwa]</ref> ([[Japaneg]]: '''Nihon Shuwa''', ''日本手話'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[Kumuniezh ar re vouzar]] e [[Japan]] (300.000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/JP Deaf Population Japan]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Japanek]] reumlmhu3rrr0nkkkffxo5kc5u402oj 2194245 2194242 2026-06-30T22:15:00Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu dianvéaz e hra get arouéy-yéheu all 2194245 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù japanek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/jsl Nihon-shuwa]</ref> ([[japaneg]]: 日本手話, ''Nihon-shuwa'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Japan]] (300.000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/JP Deaf Population Japan]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Japanek]] kvmgu9aw2vedzistfx189ntac14vfp7 0 42780 2194225 1580732 2026-06-30T21:42:47Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Finnek]] da [[Yezh ar sinoù finnek]] 1580732 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Finnek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/fse Suomalainen viittomakieli]</ref> ([[Finneg]]: '''Suomalainen viittomakieli''', ''SVK'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant kumuniezh ar re vouzar e [[Finland]] (8 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/FI Deaf Population Finland]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Finnek]] eizu2id5jp6k4rq8cew3icc7lsdvrjg 2194228 2194225 2026-06-30T21:44:50Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu dianvéaz e hra get arouéy-yéheu all 2194228 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù finnek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/fse Suomalainen viittomakieli]</ref> ([[finneg]]: '''suomalainen viittomakieli''', ''SVK'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant kumuniezh ar re vouzar e [[Finland]] (8 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/FI Deaf Population Finland]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Finnek]] 97n5ckkrdo3iz71dtw2dnz0sxhckmix 0 46652 2194175 2132741 2026-06-30T16:17:18Z GeniusElephant678 90688 2194175 wikitext text/x-wiki * ''Ur pennad [[Tolosa]] zo ivez.'' {{Infobox kumunioù Frañs | anv = Toloza | anvYezh = Tolosa | Yezh = okitanek | anvOfisiel = Toulouse | skeudenn = Montage Toulouse 2.jpg | alc'hwez = En nec'h, ar ''Bazacle'' ha ar pont Sant-Pêr, plasenn ar C'hapitol e-kreiz a-gleiz, ar Pont-Nevez gant iliz ''Notre-Dame de la Dalbade'' en dalenn ziwezhañ e-kreiz a-zehou, [[Kapitol]] Toloza en traoñ a-gleiz, eiladenn ar fuzeenn Ariane 5 en he ment natur er ''Cité de l'Espace'' en traoñ e-kreiz, ha bolz Mediaoueg José-Cabanis en traoñ a-zehou. | ardamezioù = Blason ville fr Toulouse (Haute-Garonne).svg | logo = Logo mairie de Toulouse (2022).svg | bro = {{Okitania}} | rannvro = {{Rannvro Okitania}} | departamant = {{Garona-Uhel}} ([[prefeti]]) | arondisamant = [[Arondisamant Toloza]] ([[pennlec'h]]) | kanton = [[Pennlec'h]] pemzek kanton | etrekumuniezh = Toloza Meurgêr | bro velestradurel = | insee = 31555 | cp = 31000, 31100, 31200, 31300, 31400, 31500 | maer = Jean-Luc Moudenc (La France audacieuse) | amzer-gefridi = 2020 - 2026 | poblañs = {{PoblansKumun|31|555}} | deiziad-poblañs = {{PoblansKumun|31|deiziad}} | gorread = 118.30 | hedred = 1.443962 | ledred = 43.604482 | uk = | ubi = 115 | ubr = 263 | lec'hienn web = [http://www.toulouse.fr toulouse.fr] }} [[Restr:Capitole de Toulouse.jpg|thumb|right|260px|Capitolium Toloza, an [[ti-kêr]], gant [[banniel]]où [[Okitania]], [[Bro-C'hall]], hag [[Europa]]]] '''Toloza'''<ref>[[Geriadur Hemon-Huon]], 1978, 1993.</ref> ('''Tolosa''' [tuˈluzo]) en [[okitaneg]],''Toulouse'' e [[galleg]]), zo ur gêr vras eus [[Okitania]], hiziv e [[Bro-C'hall]], p'az eo pennlec'h [[departamant gall]] an [[Haute-Garonne]] hag ar [[rannvro Okitania]]. Kêr-benn istorel [[Lengadok]] eo ivez. Treuzet eo gant ar [[Garona]]. Gant ar 498 003 a dud a oa o chom enni e d'an {{1añ}} a viz Genver 2020 e oa pevare [[kumun]] tudetañ [[Bro-C'hall]]. Met 1 019 460 a dud a ranker kontañ gant ar c'humunioù stok (e 2018), ha 1 360 829 gant an trowardroioù (e 2017). Brudet eo Toloza abalamour d'an ijinerezh aerlestrel hag egorel a gaver enni dre [[Airbus]]. 100 000 studier a zo, hag eo ar [[rugbi]] ar sport arouezelañ gant he c'hlub hollvrudet [[Stad Toloza]]. == Anv == * '''Tolosa''' (Cicero; Ptolemaios) * '''Tolossa''' (Strabon) * ''Tolosates'' (anv roet d'an dud a gêr se gant Julius Kezar) * '''Tholosa''' (Itin. Burdig.) * '''Tolosa''', pe '''Tholosa''' (Gregor a Dours) == Lesanvioù == « La ville rose » (ar gêr roz) a vez graet anezhi, abalamour da liv an tier e kreiz-kêr, diwar ar [[brikez]] [[pri-poazh]]. « Cité des violettes » (kêr ar [[melion]]) a vez graet anezhi ivez, ha gwechall e veze gounezet melion enni, ha roet e veze ur velionenn da briz da-geñver ar C'hoarioù. Ar « Cité Mondine » (''Ciutat Mondina'' en okitaneg) a zo bet graet anezhi ivez abalamour d'ar gonted a veze anvet [[Remont]]. == Istor == === [[Krennamzer]] === Toloza zo bet kêr-benn [[Rouantelezh ar Vizigoted]] er {{Vvet kantved}} ha hini [[kontelezh Toloza]] dindan [[konted Toloza]], diazezet e [[852]] gant [[Remont 1añ Toloza|Remont 1{{añ}}]]. === Ar [[Bosenn (kleñved)|vosenn]] === <gallery> Restr:TolozaFurchadegoù01.jpg|Furchadegoù e 2014. </gallery> Ar vosenn a reas he reuz e Toloza meur a wezh: * e miz Ebrel [[1348]] e erruas ar c'hleñved e Toloza, etre 1348 ha 1350 e lazhas etre 15% ha 30% eus an annezidi<ref>[https://web.archive.org/web/20141010232053/http://www.chu-toulouse.fr/la-peste-et-la-1ere chu-toulouse]</ref>{{,}}<ref>[http://www.herodote.net/1er_novembre_1347-evenement-13471101.php herodote.net] </ref>; * e [[1506]] e varvas 3 000 a dud<ref>[http://www.ladepeche.fr/article/2014/09/05/1945725-un-cimetiere-de-pestiferes-decouvert-rue-des-36-ponts.html ladepeche] </ref>; * e miz Here [[1557]]; * adalek miz Eost [[1628]] betek [[1633]] (10 000 den marvet diwar an 30 000 annezad<ref>[http://www.ladepeche.fr/article/2014/09/05/1945725-un-cimetiere-de-pestiferes-decouvert-rue-des-36-ponts.html ladepeche] </ref>) hag adalek miz Gouere [[1652]] betek [[1653]]<ref>[http://www.couleur-lauragais.fr/pages/journaux/2010/cl119/histoire.html Couleur Lauragais] </ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20140714040752/http://www.chu-toulouse.fr/-histoire-de-la-grave- CHU-Toulouse]</ref>; * e [[2014]] e raer furchadegoù edan ar skolaj kozh Montalembert, kavet ez eus bezioù hollek eno a c'hellfe bout bezioù lod ag an dud bet marvet er prantad 1348-1350<ref>[http://www.ladepeche.fr/article/2014/09/05/1945725-un-cimetiere-de-pestiferes-decouvert-rue-des-36-ponts.html ladepeche] </ref>. === {{XXvet}} kantved === ==== [[Brezel Spagn]] ==== <gallery> Restr:TolozaPlakennRepuidiSpagnolPSOEUGT.jpg </gallery> * Repuidi spagnol a zeuas da Toloza; eno e voe graet sez ar [[Partido Socialista Obrero Español|PSOE]] hag an [[Unión General de Trabajadores|UGT]] en harlu e Carrièra del Taur (''Straed an Tarv''). ==== [[Eil brezel-bed]] ==== <gallery> Restr:TolozaEBB14.07.1942.jpg </gallery> * Miliadoù a Doloziz a vanifestas a-enep da Renad Vichy d'ar 14 a viz Gouhere 1942. <gallery> Restr:TolozaPierreDac.jpg Restr:TolozaPlakennKoronalCahuzac.jpg </gallery> * Oberiant e voe ar Rezistañs e Toloza. E 1940 e teuas [[Pierre Dac]] da repuiñ en 42 Baloard d'Estrasborg a-raok gellet achap e miz Du 1941 evit mont betek [[Breizh-Veur]]. Harzet e voe ar c'horonal Pierre Cahuzac eno, kaset e voe da gamp-bac'h Buchenwald lec'h ma varvas<ref>[https://web.archive.org/web/20160304234849/http://lesamitiesdelaresistance.fr/lien14-languedoc.php Le Lien, Niv. 14, lesamitiesdelaresistance.fr]</ref>{{,}}<ref>[http://www.saint-cyr.org/fichiers/promotions-eteintes/1907-1910-92e-promotion-du-maroc.pdf saint-cyr.org Promotion du Maroc] </ref>. <gallery> Restr:TolozaDieubidigezh19.08.1944.jpg|Plakenn gant anvioù Rezistanted bet lazhet e-pad an emgannoù dieubiñ. Restr:TolozaBannielKommandanturnazi.jpg|Banniel Kommandantur Toloza bet kemeret gant tud ar strouezheg. </gallery> * Emgannoù a voe etre ar Rezistañs hag an Alamaned pa voe ar re-mañ o kuitaat Toloza d'an 18 ha d'an 19 a viz Eost 1944. === Istor nevesañ === Betek [[2016]] e oa Toloza penn-lec'h rannvro [[Midi-Pyrénées]]. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Restr:TolozaSantSerni04.jpg </gallery> * [[Penniliz Sant Sarnin|Penniliz romanek ''Sant Sarnin'']], tro 1070-1118. <gallery> Restr:LiorzhJapanatToloza02.jpg </gallery> * [[Liorzh japanat Toloza]]. == Armerzh == * E 1916 e krogas [[Pierre-Georges Latécoère|Latécoère]] gant kenderc'hout [[obuz]]ioù ha korfoù [[nijerez]]ioù en div labouradeg bet postet argant enne gantañ. * Kavell ar gompagnunezh [[Airbus]] eo. == Douaroniezh == Treuzet eo Toloza gant ar [[Garona]]. == Sturienn == Sturienn kêr eo « Per Tolosa totjorn mai » (« Evit Toloza, muioc'h atav »). == Touristerezh == Roet eo bet al label [[Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor]] dezhi. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 == 437 100 a dud a oa o chom e Toloza e 2005. <div class="center"> <br /><small></small> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.9,0.7) ImageSize = width:700 height:300 PlotArea = left:40 bottom:30 top:30 right:40 DateFormat = x.y Period =from:0 till:500000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100000 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:1793 bar:1800 bar:1806 bar:1821 text:1821 bar:1831 bar:1836 bar:1841 bar:1846 bar:1851 text:1851 bar:1856 bar:1861 bar:1866 bar:1872 bar:1876 text:1876 bar:1881 bar:1886 bar:1891 bar:1896 bar:1901 text:1901 bar:1906 bar:1911 bar:1921 bar:1926 bar:1931 text:1931 bar:1936 bar:1946 bar:1954 bar:1962 bar:1968 text:1968 bar:1975 bar:1982 bar:1990 text:1990 bar:1999 bar:2006 bar:2011 bar:2012 text:2012 PlotData= color:barra width:15 align:left bar:1793 from:0 till: 47899 bar:1800 from:0 till: 50558 bar:1806 from:0 till: 51689 bar:1821 from:0 till: 52328 bar:1831 from:0 till: 59639 bar:1836 from:0 till: 77372 bar:1841 from:0 till: 90225 bar:1846 from:0 till: 94227 bar:1851 from:0 till: 96564 bar:1856 from:0 till: 103144 bar:1861 from:0 till: 113714 bar:1866 from:0 till: 126936 bar:1872 from:0 till: 124852 bar:1876 from:0 till: 130105 bar:1881 from:0 till: 140289 bar:1886 from:0 till: 147617 bar:1891 from:0 till: 149791 bar:1896 from:0 till: 149963 bar:1901 from:0 till: 149841 bar:1906 from:0 till: 149438 bar:1911 from:0 till: 149576 bar:1921 from:0 till: 175434 bar:1926 from:0 till: 180771 bar:1931 from:0 till: 194564 bar:1936 from:0 till: 213220 bar:1946 from:0 till: 264411 bar:1954 from:0 till: 268863 bar:1962 from:0 till: 323764 bar:1968 from:0 till: 370796 bar:1975 from:0 till: 373796 bar:1982 from:0 till: 347995 bar:1990 from:0 till: 358668 bar:1999 from:0 till: 390350 bar:2006 from:0 till: 437715 bar:2011 from:0 till: 447340 bar:2012 from:0 till: 453317 </timeline> </div> == Melestradurezh == == Tud == * [[Jean Calas]] (1698–1762), kenwerzhour protestant, bet lakaet d'ar marv abalamour d'e relijion; skoazellet e voe e diegezh gant [[Voltaire]] hag adsavet e vrud. * [[Pèire Godolin]], bet ganet eno e 1580, skrivagner okitanek. * [[Pierre de Fermat]], matematikour eus an {{XVIIvet}} kantved. == Gevelliñ == Gevellet eo Toloza gant ar c'hêrioù-mañ (urzhiet dre vloaz)<ref>[http://www.toulouse.fr/web/la-mairie/echanges-internationaux/les-villes-jumelees Ar c'hêrioù gevellt] war toulouse.fr, gwelet d'an 28/03/2020.</ref> : * {{Gevelliñ|Tel Aviv|Israel|Israel|bloavezh=1962}}, * {{Gevelliñ|Atlanta|SUA|USA|bloavezh=1975}}, * {{Gevelliñ|Kiev|Ukraina|Ukraine|bloavezh=1975}}, * {{Gevelliñ|Bologna|Italia|Italy|bloavezh=1981}}, * {{Gevelliñ|Elche|Spagn|Spain|bloavezh=1981}} ({{Kumuniezh València}}), * {{Gevelliñ|Chongqing|Sina|China|bloavezh=1981}}. Skoulmet he deus emglevioù kenober gant<ref>[http://www.toulouse.fr/web/la-mairie/echanges-internationaux/accords-de-cooperation Emglevioù kenober] le'hienn toulouse.fr, gwelet d'an 28/03/2020], [http://www.toulouse.fr/web/la-mairie/-/cooperation-et-jumelages?redirect=%2Fweb%2Fla-mairie%2Feurope-international%2Fcooperations-et-jumelages Kartenn ar c'hêrioù gevellet pe gant un elgmev kenober ], lec'hienn toulouse.fr, gwelet d'an 28/03/2020.</ref> : * {{Gevelliñ|N'Djaména|Tchad|Chad|bloavezh=1988}}, * {{Gevelliñ|Zaragoza|Spagn|Spain|bloavezh=2000}}, * {{Gevelliñ|Hanoi|Viêt Nam|Vietnam|bloavezh=1996}}, * {{Gevelliñ|Saint-Louis (Senegal){{!}}Saint-Louis|Senegal|Senegal|bloavezh=2003}}, * {{Gevelliñ|Düsseldorf|Alamagn|Germany|bloavezh=2003}}, * {{Gevelliñ|Ramallah|Palestina|Palestine|bloavezh=2004}}. == Levrlennadur == * Fevrier Paul-Albert & Barral I Altet Xavier ː ''Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VII. Province ecclésiastique de Narbonne (Narbonnensis Prima)''. De Boccard. 1989 == Liammoù diavaez == * [https://metropole.toulouse.fr/ Lec'hienn Toloza Meurgêr] == Dave ha notennoù== {{daveoù}} {{Commons|Category:Toulouse}} [[Rummad:Toloza]] [[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]] [[Rummad:Kumunioù Garona-Uhel]] [[Rummad:Kêrioù Okitania]] 1r3xkmsyqq8pnu14izasroopx7og9bo 0 56746 2194235 1580733 2026-06-30T21:52:38Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Flandrezek]] da [[Yezh ar sinoù flandrezek]] 1580733 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Flandrezek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/vgt Vlaamse Gebarentaal]</ref> ([[Flandrezeg]]: '''Vlaamse GebarenTaal''', ''VGT'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant kumuniezh ar re vouzar e [[Flandrez]] ([[Belgia]]) (610 120<ref>[http://www.ethnologue.com/country/BE Deaf Population Belgium]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Flandrezek]] ab460hax0b0nwfq8cu0bw3rpm3ec33h 2194237 2194235 2026-06-30T22:01:42Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu izélvroek all e hra get arouéy-yéheu dishenvel 2194237 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù flandrezek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/vgt Vlaamse Gebarentaal]</ref> ([[flandrezeg]]: '''Vlaamse Gebarentaal''', ''VGT'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant kumuniezh ar re vouzar e [[Flandrez]] ([[Belgia]]) (610 120<ref>[http://www.ethnologue.com/country/BE Deaf Population Belgium]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Flandrezek]] r2bnv55i2s3hj3fw0yk102zavey8luw 0 65708 2194238 1580792 2026-06-30T22:01:56Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Polonek]] da [[Yezh ar sinoù polonek]] 1580792 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Polonek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/pso Polski Język Migowy]</ref> ([[Poloneg]]: '''Polski Język Migowy''', ''PJM'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[Kumuniezh ar re vouzar]] e [[Pologn]] (2 342 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/PL Deaf Population Poland]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Polonek]] hweg6l6inrzltfom5fsa50p5phsaoqj 2194240 2194238 2026-06-30T22:04:30Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu dianvéaz e hra get arouéy-yéheu all 2194240 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù polonek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/pso Polski język migowy]</ref> ([[poloneg]]: '''polski język migowy''', ''PJM'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Pologn]] (2 342 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/PL Deaf Population Poland]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Polonek]] kjowit3donuplr48q2uju3ee44nnger 10 104107 2194249 1995216 2026-06-30T22:20:56Z Kestenn 14086 2194249 wikitext text/x-wiki <div class="mw-collapsible {{#if:{{{expand|}}}||mw-collapsed}}" style="font-size:95%; margin: 0; text-align: center; {{#if:{{{frame_style|}}}{{{framestyle|}}} |{{{frame_style|}}}{{{framestyle|}}} |border:none;padding:0;}}" data-expandtext="diskouez" data-collapsetext="kuzhat"> <div class="" style="height: 1.6em; font-weight: bold; font-size:105%; {{#if:{{{title_style|}}}{{{titlestyle|}}} |{{{title_style|}}}{{{titlestyle|}}} |background:transparent;" align="left}}"><!-- -->{{#if:{{{titl|}}} |{{{titl|}}} |Roll}}<!-- --></div> <ul class="mw-collapsible-content {{#if:{{{hlist|}}}|hlist}}" style="{{#if:{{{boledoù|}}}||list-style: none none; margin-left: 0;}} {{#if:{{{list_style|}}}{{{liststyle|}}} |{{{list_style|}}}{{{liststyle|}}} |text-align:left;}} font-size:105%; margin-top: 0; margin-bottom: 0; line-height: inherit"><!-- -->{{#if:{{{1|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{1|}}} </li>}}<!-- -->{{#if:{{{2|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{2|}}} </li>}}<!-- -->{{#if:{{{3|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{3|}}} </li>}}<!-- -->{{#if:{{{4|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{4|}}} </li>}}<!-- -->{{#if:{{{5|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{5|}}} </li>}}<!-- -->{{#if:{{{6|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{6|}}} </li>}}<!-- -->{{#if:{{{7|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{7|}}} </li>}}<!-- -->{{#if:{{{8|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{8|}}} </li>}}<!-- -->{{#if:{{{9|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{9|}}} </li>}}<!-- -->{{#if:{{{10|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{10|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{11|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{11|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{12|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{12|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{13|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{13|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{14|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{14|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{15|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{15|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{16|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{16|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{17|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{17|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{18|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{18|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{19|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{19|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{20|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{20|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{21|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{21|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{22|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{22|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{23|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{23|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{24|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{24|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{25|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{25|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{26|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{26|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{27|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{27|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{28|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{28|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{29|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{29|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{30|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{30|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{31|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{31|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{32|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{32|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{33|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{33|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{34|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{34|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{35|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{35|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{36|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{36|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{37|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{37|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{38|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{38|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{39|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{39|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{40|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{40|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{41|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{41|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{42|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{42|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{43|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{43|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{44|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{44|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{45|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{45|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{46|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{46|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{47|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{47|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{48|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{48|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{49|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{49|}}}</li>}}<!-- -->{{#if:{{{50|}}} |<li style="line-height: inherit; margin: 0">{{{50|}}}</li>}}<!-- --></ul> </div><noinclude>{{Teuliadur Patrom}}</noinclude> [[Rummad:Patromoù]] ep8lqoizlkg3602oq4vq3j4xi18uiam 0 111593 2194211 1581608 2026-06-30T21:20:43Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Adamorobek]] da [[Yezh ar sinoù adamorobek]] 1581608 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Adamorobek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/ads AdaSL]</ref> ([[Saozneg]] : '''Adamorobe Sign language''', ''AdaSL'') zo ur yezh ar sinoù komzet gant tud vouzar pe bounnerglev o chom en [[Adamorobe]] (ur gêriadenn e reter [[Ghana]]) (6 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/GH Deaf Population Ghana]</ref>) hag he zrowardroioù. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Adamorobek]] [[Rummad:Yezhoù Ghana]] a9gkbc5kqljx96y883o3244krd1bek2 2194214 2194211 2026-06-30T21:23:35Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh 2194214 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù adamorobek'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/ads AdaSL]</ref> ([[saozneg]] : '''Adamorobe Sign language''', ''AdaSL'') zo ur yezh ar sinoù komzet gant tud vouzar pe bounnerglev a chom en [[Adamorobe]] (ur gêriadenn e reter [[Ghana]]) (6 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/GH Deaf Population Ghana]</ref>) hag he zrowardroioù. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Adamorobek]] [[Rummad:Yezhoù Ghana]] rjaxtw9llnoekm298brj342v874ywe6 0 111595 2194192 2151258 2026-06-30T20:55:54Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Amerikan]] da [[Yezh ar sinoù amerikan]] 2151257 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Amerikan'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/ase ASL]</ref> ([[saozneg]]: ''American Sign Language'', ''ASL'') a zo [[yezhoù dre sinoù]] komzet ha sinet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Stadoù-Unanet Amerika]] ({{formatnum:2000000}} a dud)<ref>[http://www.ethnologue.com/country/US Deaf Population United States]</ref>, e [[Kanada]] hag e stadoù all. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Amerikaneg]] fnhoa5b422s68eha023n47jnzoouolr 2194196 2194192 2026-06-30T20:56:56Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh 2194196 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù amerikan'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/ase ASL]</ref> ([[saozneg]]: ''American Sign Language'', ''ASL'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] sinet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Stadoù-Unanet Amerika]] ({{formatnum:2000000}} a dud)<ref>[http://www.ethnologue.com/country/US Deaf Population United States]</ref>, e [[Kanada]] hag e stadoù all. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Amerikaneg]] oskpi35r1792vkdfgrpgpe08t7y1541 0 111666 2194207 2151240 2026-06-30T21:15:49Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Vrazilian]] da [[Yezh ar sinoù vrazilian]] 2151239 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù eus Brazil'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/bzs Língua Brasileira de Sinais]</ref> ([[portugaleg]] : '''Língua Brasileira de Sinais''', ''LIBRAS'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Brazil]] (5 750 800<ref>[http://www.ethnologue.com/country/BR Deaf Population Brazil]</ref>) hag e meur a stad all. == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Brazilek]] egpz8ymqmr4br2533cb1dxi1z779eet 2194210 2194207 2026-06-30T21:17:04Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu dianvéaz e hra get arouéy-yéheu all 2194210 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù eus Brazil'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/bzs Língua brasileira de sinais]</ref> ([[portugaleg]] : '''língua brasileira de sinais''', ''LIBRAS'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Brazil]] (5 750 800<ref>[http://www.ethnologue.com/country/BR Deaf Population Brazil]</ref>). == Notennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Brazilek]] etrstuxttjirabjxk51rmpfudzi47fe 0 111667 2194186 2151255 2026-06-30T20:53:14Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Vreizhveurat]] da [[Yezh ar sinoù vreizhveurat]] 2151254 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Vreizhveurat'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/bfi British Sign Language]</ref> ([[saozneg]] : '''British Sign Language''', ''BSL'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] er [[Rouantelezh-Unanet]] (3 525 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/GB Deaf Population United Kingdom]</ref>) hag e meur a stad all. == Daveennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Breizhveurek]] iwq1op89hqa9evrh6ij13ksv6jm6885 2194188 2194186 2026-06-30T20:54:02Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu sauznek all e hra get arouéy-yéheu dishenvel 2194188 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù vreizhveurat'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/bfi British Sign Language]</ref> ([[saozneg]] : '''British Sign Language''', ''BSL'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] er [[Rouantelezh-Unanet]] (3 525 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/GB Deaf Population United Kingdom]</ref>). == Daveennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Breizhveurek]] i37l4aqbvm221o3qvvo1lof4r3ady8s 0 111668 2194189 2151243 2026-06-30T20:54:24Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Zelandneveziat]] da [[Yezh ar sinoù zelandneveziat]] 2151242 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Zelandneveziat'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/nzs New Zealand Sign Language]</ref> ([[saozneg]] : '''New Zealand Sign Language''', ''NZSL'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Zeland-Nevez]] (9 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/NZ Deaf Population New Zealand]</ref>) hag e meur a stad all. == Daveennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Zelandnevezek]] 507beiisrbsxt1vredl4lt7r6sye529 2194191 2194189 2026-06-30T20:55:37Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu sauznek all e hra get arouéy-yéheu dishenvel 2194191 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù zelandneveziat'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/nzs New Zealand Sign Language]</ref> ([[saozneg]] : '''New Zealand Sign Language''', ''NZSL'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Zeland-Nevez]] (9 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/NZ Deaf Population New Zealand]</ref>). == Daveennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Zelandnevezek]] fl5z9gculpm5n4ehxfc6a1fya7zc6f9 0 111669 2194232 2151246 2026-06-30T21:50:51Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Valtat]] da [[Yezh ar sinoù valtat]] 2151245 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Valtat'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/mdl Lingwi tas-Sinjali Maltin]</ref> ([[malteg]] : '''Lingwi tas-Sinjali Maltin''', ''LSM'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Malta]] (20 800<ref>[http://www.ethnologue.com/country/MT Deaf Population Malta]</ref>) hag e meur a stad all. == Daveennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Maltek]] 91t8cgy4g2did60abp3v9alg9ihiygx 2194234 2194232 2026-06-30T21:52:19Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh ; broieu dianvéaz e hra get arouéy-yéheu all 2194234 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù valtat'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/mdl Lingwi tas-Sinjali Maltin]</ref> ([[malteg]] : '''Lingwi tas-Sinjali Maltin''', ''LSM'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Malta]] (20 800<ref>[http://www.ethnologue.com/country/MT Deaf Population Malta]</ref>). == Daveennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Maltek]] d6oko5jj5o2ltqj8hzblmpioi3x01dp 0 111670 2194215 2151249 2026-06-30T21:28:31Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Kebekat]] da [[Yezh ar sinoù kebekat]] 2151248 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Kebekat'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/fcs Langue des Signes Québécois]</ref> ([[galleg]] : '''Langue des Signes Québécoise''', ''LSQ'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Kebek]] ([[Kanada]]) (1 704 500<ref>[http://www.ethnologue.com/country/CA Deaf Population Canada]</ref>). == Daveennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Kwebekek]] dkcc3dg1ob0ub2h0gz87h59r4s7cxb1 2194217 2194215 2026-06-30T21:29:16Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh 2194217 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù kebekat'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/fcs Langue des signes québécois]</ref> ([[galleg]] : '''langue des signes québécoise''', ''LSQ'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Kebek]] ([[Kanada]]) (1 704 500<ref>[http://www.ethnologue.com/country/CA Deaf Population Canada]</ref>). == Daveennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Kwebekek]] pfpexgkifjqpc82v2awhwn802p8i99p 0 111835 2194272 2151448 2026-07-01T09:51:14Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù kebekat]] 2194272 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù kebekat]] dfdq8ydt33zh4x416sjqn1l4e5pu7vs 0 112436 2194183 2151252 2026-06-30T20:47:51Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Nikaragwaiat]] da [[Yezh ar sinoù nikaragwaiat]] 2151251 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar Sinoù Nikaragwaiat'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/ncs Idioma de Señas de Nicaragua]</ref> ([[spagnoleg]] : '''Idioma de Señas de Nicaragua''', ''ISN'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Nikaragwa]] (600 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/NI Deaf Population Nicaragua]</ref>). == Daveennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Nikaragwek]] p6a8o3tkn51huvy2xjtr9fkqobpjwdj 2194185 2194183 2026-06-30T20:52:52Z Rouédrouiz 90903 Lihérenneu-bihan aveit un hanou-yéh 2194185 wikitext text/x-wiki '''Yezh ar sinoù nikaragwaiat'''<ref>[http://www.ethnologue.com/language/ncs Idioma de señas de Nicaragua]</ref> ([[spagnoleg]] : '''idioma de señas de Nicaragua''', ''ISN'') a zo ur [[yezhoù dre sinoù|yezh dre sinoù]] implijet gant [[kumuniezh ar re vouzar]] e [[Nikaragwa]] (600 000<ref>[http://www.ethnologue.com/country/NI Deaf Population Nicaragua]</ref>). == Daveennoù == <references /> [[Rummad:Yezhoù dre sinoù|Nikaragwek]] 2a3if2efzg4elf58v4nrp28h7as43g0 0 117184 2194266 2151447 2026-07-01T09:50:14Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù amerikan]] 2194266 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù amerikan]] 2gu16qqq7gdpr41i6pfw638qx5rsdsf 0 124538 2194277 2189034 2026-07-01T09:52:04Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù italian]] 2194277 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù italian]] 42a5nie8puvr0g6l48txdud5prd9of2 0 136747 2194263 2127412 2026-07-01T09:42:26Z Huñvreüs 54570 databox gant luc’hskeudenn nevesoc’h 2194263 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ganet eo '''Kylian Mbappé''' d'an [[20 a viz Kerzu]] [[1998]] e [[Pariz]]. Ur c'hoarier [[mell-droad]] etrevroadel ha [[gall]] a-vicher eo. C'hoari a ra evel tager e skipailh ar [[Real Madrid Club de Fútbol|Real Madrid]]. Er bloavezh 2016-2017, e c'hounez gant skipailh an [[AS Monako]] ar [[Kampionad mell-droad Frañs|c'hampionad Frañs Kevre 1]]. C'hoari a ra ivez [[Kevre ar Gampioned|Kib ar Gampioned]] gante. Dont a ra neuze da vezañ unan eus ar c'hoarierien gant ar muiañ a varregezh da ziorren e bed ar vell-droad. E [[Meurzh (miz)|miz Meurzh]] [[2017]], pa oa 18 vloaz gantañ, e c'hoarias e vatch gentañ gant [[Skipailh Frañs|skipailh bro-C'hall]]. An [[31 Eost|31 a viz Eost]] 2017, devezh diwezhañ ar merkato, ez eo prestet gant an AS Monako d'ar [[Paris Saint-Germain Football Club|Pariz Sant-German]]. Lakaat a ra ar memes nozvezh e bal gentañ e skipailh bro-C’hall[ [Restr:Mbappé.jpg|thumb|Kylian Mbappé, o reiñ ar gasadenn evit ma lakfe Thomas Lemar ar pal, d'ar 6 a viz Mae 2017 e Lig1 a-enep da skipailh Nancy e stad Marcel-Picot.]] Renket eo 7vet evit ar vell Aour hag anvet neuze evel unan eus ar c’hoarier gwellañ eus ar bed, gantañ 19 vloaz nemetken. E 2024 e kuitas ar PSG hag ez eas da c’hoari er Real Madrid<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.eurosport.fr/football/transferts/2023-2024/transferts-kylian-mbappe-ex-psg-signe-au-real-madrid-pour-cinq-ans-officiel_sto20008635/story.shtml |title=Transferts : Kylian Mbappé (ex-PSG) signe au Real Madrid pour cinq ans (officiel) |publisher=Eurosport |month=Mezheven |year=2024}}</ref>. == Buhezskrid == === Yaouankiz ha stummadur === Ganet d'an 20 a viz Kerzu 1998 e [[19 vet ranngêr Pariz]], emañ o tont Kylian Mbappé Lottin eus ur familh sportourien. E dad, Wilfrid Mbappé Lottin, o tont eus [[Kameroun|bro-Kameroun]], a oa ur c'hoarier mell-droad gant ul live rannvroel. Deuet eo da vezañ goude-se gourdoner evit ar re dindan 15 vloaz e skipailh an AS Bondy. E vamm Fayza Lamari, [[aljerianez]], a oa c'hoarierez [[mell-dorn]] D1 e klub an AS Bondy ivez, betek [[2001]]. E vreur bras, Jirès Kembo, a zo ur c'hoarier mell-droad a-vicher abaoe [[2006]] goude bezañ heuliet ur stummadur e [[Stade Rennais Football Club|skipailh Roazhon]], hag e vreur bihan a zo en soñj tapout ar memes hent evit e vreudeur. Krog e oa Kylian Mbappé gant ar vell-droad e skipailh an AS Bondy, e lec'h ma tremenas c'hoarierien a-vicher all evel [[Sébastien Corchia]], [[Steven Joseph-Monrose]] ha [[Jonathan Ikoné]]. En [[2011]], ez eo dibabet evit ar remziad 1998 en [[Inf clairefontaine|INF Clairefontaine]]. Skoliatet eo neuze e skolaj Catherine-de-Vivonne e [[Rambouillet]]. E-pad e stummadur e [[Clairefontaine]], en [[2013]], ez eo gwelet gant un nebeud kluboù gall (evel ar Stad Malherbe de [[Caen]]) hag en estrenvro (ar [[Real Madrid]], [[Chelsea FC|Chelsea]], hag all). Mont a ra a-benn ar fin e kreizenn stummañ an AS Monako, pa distro ar skipailh gentañ e Lig1. Kenderc'hel a ra Mbappé e hentad : e miz Gwengolo [[2014]], ez eo choazet div wech evit c'hoari e skipailh bro-C'hall ar re dindan 17 vloaz. Kregiñ a ra ar c'houlzad 2015-2016 en ur lakaat tri doubl eus renk gant skipailh dindan 19 bloaz an AS Monako. C'hoari a ra un nebeud war-lerc’h er skipailh miret a-gostez, e CFA, lakaet gantañ e balioù gentañ e [[Du|miz Du]] [[2015]]. E [[Gwengolo|miz Gwengolo]] [[2016]], e teu a-benn da gaout ur [[Bachelouriezh|vachelouriezh]] STMG (skiantoù ha teknologiezhioù ar management hag ar mererezh). === Kabiten skipailh Bro-C’hall === E miz [[Meurzh 2023]] e teu Mbappé da gabiten skipailh mell-droad Bro-C’hall<ref>{{fr}} {{Cite web |url=https://www.francetvinfo.fr/sports/foot/equipe-de-france/kylian-mbappe-la-star-de-l-equipe-de-france-nommee-capitaine-des-bleus_5724242.html |title= Kylian Mbappé : la star de l’équipe de France nommée capitaine des Bleus |publisher=France Info |year=2023 |month=Meurzh}}</ref> war lerc’h [[Hugo Lloris]], aet war e leve goude [[Kib vell-droad ar bed 2022|kib ar bed 2022]]. == Doare c'hoari == Un tager prim-tre eo, gantañ teknikoù evit dribllañ, evit sprintañ da skouer. Un tager eo hag a sikour kalz evit difenn hag adtapout ar vell eo ivez. Alies-mat ez eo keñveriet gant [[Thierry Henry]]. == Daveoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Mbappe, Kylian}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1998]] [[Rummad:Melldroaderien Frañs]] kr2rhfcoet8p4snph7oy7w4e5ho4x51 10 161914 2194176 2048862 2026-06-30T16:18:27Z GeniusElephant678 90688 2194176 wikitext text/x-wiki [[Restr:Flag of the Department of Haute-Garonne.svg|20px|border|Banniel Garona-Uhel]]&nbsp;[[Garona-Uhel]]<noinclude> [[Rummad:Patromoù bannieloù|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 2o5e4dbojh8nzy43u46keerxqwam7nm 0 168738 2194209 2190654 2026-06-30T21:16:35Z Kestenn 14086 2194209 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|.222 Remington Magnum}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.222 Remington|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Rifle_Cartriges.jpg|frameless|313x313px]] <br /><br />A gleiz da zehou : kartouchennoù [[7 × 64 mm]] - [[.243 Winchester]] - '''.222 Remington''' - [[.22 Long Rifle]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" width="50%" |Kalibr |.222 / 5,56 mm |- ! scope="row" |Doare douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Mare implij |Abaoe 1959 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |5,7 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |6,4 mm |- ! scope="row" |Ø skoaz |9,1 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |9,6 mm |- ! scope="row" |Ø strad |9,6 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,1 mm |- !Hirder an douilhez |43,2 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |54,1 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |3 - 4 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |895 - {{formatnum:1092}} m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:1512}} - {{formatnum:1590}} J |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |SR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} An '''.222 Remington''' zo ur [[munision]] skoet en e greiz evit an [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]], savet gant M. H. Walker er [[Remington|Remington Arms Co.]] e 1950, evit ar garabinenn-vorailh [[Remington Model 722|M722]]. N'eo ket deveret deus ur munision all, met heñvel a-walc'h eo ouzh unan [[.30-06 Springfield|.30-06]] bihanoc'h. Pouez ar bannadelloù a zo alies etre 3,24 ha 3,56 g (50 da 55 [[Greunenn (unanenn)|greunenn]]), da chaseal jiboez munut pe evit ar [[sportoù tennañ]] da skouer, met a-wechoù e kaver lod a ra betek 5,83 g (90 greunenn)<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 88</ref>. Resis-kenañ eo ar munision-mañ betek 200 metr hag implijet kenañ e vez da chaseal loened gwelet evel noazus ([[Louarn|lern]], [[Avank-Spagn|avanked-Spagn]]) pe c'hoazh [[Yourc'h|yourc'hed]] chaseet en ur dostaat. Anvet eo .222 Remington, koulskoude ne ra ket ar vannadell .222" (5,56 mm) rik, .224" (5,70 mm) kentoc'h. An [[.223 Remington]], hag he stumm milourel [[5,56 × 45 mm NATO]] a gaver el lod brasañ eus ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] implijet gant broioù [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] ([[M16 (fuzuilh)|M4 hag M16]], [[FAMAS]]), a zo deveret deus an .222 Remington. Ral eo armoù-tan an arme kambret e .222 Remington. Ne vez ket implijet kalz ar c'halibr-mañ en Amerika ken : eno e raer muioc'h gant an [[5,56 × 45 mm NATO|.223 Remington]], a zo marc'hadmatoc'h abalamour da stokoù dreist an arme. Poblek-kenañ eo an .222 Remington en [[Europa (kevandir)|Europa]], ha dreist-holl e [[Bro-C'hall|Frañs]] : er vro-se eo renket er [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Rummad A : armoù difennet d'ar siviled|rummad C]] (munision chaseal) pa vez renket an .223 Remington er rummad B (munision a ranker resev aotre ur prefed da implijout pe da brenañ anezhañ). == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page84.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:222 Remington}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] 36v13rltsq2z1a1qjrx1w59jny77wie 0 169016 2194223 2182413 2026-06-30T21:41:58Z Kestenn 14086 2194223 wikitext text/x-wiki {| class="infobox {{Infobox/Titl|.17 HMR|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:17HMR_and_22LR_B.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Kartouchennoù '''.17 HMR''' (a-gleiz) ha [[.22 Long Rifle]] (a-zehou) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |bourled, boutailh |- ! scope="row" |Doare skeiñ |war e dro |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |4,4 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |4,3 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |4,8 mm |- ! scope="row" |Ø skoaz |6 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |6 mm |- ! scope="row" |Ø strad |7,3 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,3 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |26,9 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |34,3 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |1,1 gram evit ur boled kleuz e benn, 1,645 gram evit ur boled gwisket |- ! scope="row" |Kargad poultr |0,355 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |720 - 810 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |340 - 361 J |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''.17 HMR''' (''Hornady Magnum Rimfire'') a zo ur [[munision]] armoù-tan hiniennel skoet war e dro deveret eus an [[.22 WMR]]. Ijinet eo bet gant an embregerezh [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] e 2002. == Implij == Gwelloc'h eo, evit chaseal loened bihan, evit kartouchennoù eus familh an [[.22 Long Rifle|.22 LR]] peogwir en deus ur boled a darzh pa sko ouzh e sibl ; nebeutoc'h a chañsoù zo neuze e yafe kuit pe e vevfe al loen pell goude ar stok. Prim eo (810 m/s e beg ar c'hanol). Dibar eo pa denner da 100 metr pe 200 metr. Implijet e vez kalz ar c'halibr-mañ e [[Stadoù-Unanet Amerika]] evit chaseal al loened gwelet evel noazus. En Europa e ra an [[Sportoù tennañ|dennerien sport]] muioc'h-mui gantañ. Renket eo er rummad C hervez [[Lezennoù war an armoù e Frañs|lezenn]] e Frañs. Evel an holl gartouchennoù skoet war o zro eo difennet er vro-se evit chaseal al loened karnek ([[Karv|kirvi]], [[Yourc'h|yourc'hed]], [[Hoc'h-gouez|moc'h-gouez]] da skouer) abalamour d'e nerzh re izel. === Skouerioù armoù kambret e .17 HMR === * [[Bergara B14]] * Browning T-Bolt * [[Chiappa Little Badger]] * [[CZ 457]] * Ruger American Rimfire * Savage B17 * [[Sako Quad]] * [[Tikka T1x]] == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-v/17-hmr-fr-1.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:17HMR}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] joidaohpa3k7dy1jjr6sz4lffan35yb 0 170211 2194241 2194123 2026-06-30T22:04:50Z Kestenn 14086 /* Fuzuilhoù-pomp */ 2194241 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] === [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 14]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stechkin APS]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Lee Precision]] • [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] b80kn6l79ds3t5u6x59qltad6denurp 0 171742 2194173 2117832 2026-06-30T15:09:09Z Paganellito 91298 P.Rannou oa rener nemedken evit al levr-se. 2194173 wikitext text/x-wiki '''Pascal Rannou''', ganet d'an 2vet a viz Meurzh 1958 e [[Laval (Mayenne)|Laval]], zo ur [[skrivagner]] hag ur [[skridvarnouriezh|skridvarnour]] breizhat. Kelenner skol-veur eo bet e [[Roazhon]] hag e [[Pariz]]. Arbennigour eo war al lennegezh vreizhek c'hallek. Sinañ a ra ''Paskal Rannou'' pa sav testennoù brezhonek. == Buhez == E dad a oa maer [[Lokeored]]<ref>[[Francis Favereau]], « Du ''penkawr'' gaulois au ''(be)geor'' breton », dans Hildegard Tristram (dir.), ''(Re)Oralisierung'', Tübingen, Gunter Narr, coll. « ScriptOralia », niv. 84, 1996, {{quotation|commune de Loqueffret [...] Pascal Rannou, originaire de cette commune (dont le maire n'est autre que son père}}</ref>. Tapet en doa an agregadur war al lizhiri modern e 1991<ref>[https://www.lemonde.fr/archives/article/1991/08/01/agregations_4007996_1819218.html  Le Monde.fr, 1991-08-01].</ref> ken e yeas da vezañ kelenner-lise e [[Mayenne (kêr)|Mayenne]], a-raok mont da vezañ karget a gentelioù e [[Skol-veur Roazhon 2]] hag e Skol-veur Pariz da c'houde.<br>Souten a reas un dezenn war ar barzh [[Tristan Corbière]] evit mont da vezañ doktor war al Lennegezh. Ar Priz Henri Régnier roet gant an [[Akademiezh gall]] zo aet gant embannadur adwelet e labour. Savet en deus un oberenn bersonel : romantoù, danevelloù ha barzhonegoù, e galleg peurvuiañ. Tost da [[Unvaniezh Demokratel Breizh]] eo bet ken e skrivas en he c'helaouenn, [[Le Peuple breton|Le Peuple breton-Pobl Vreizh]]. Kemeret en doe perzh e emgavioù Begerel, aozet ganti e 2004. == Lennegezhour, skridvarnour ha skrivagner == Arbennigour eo Pascal Rannou war ar skrivagnerien c'hallek e Lennegezh Breizh ha derc'hel a ra d'o lakaat war wel en ur ginnig Tristan Corbière, [[Auguste de Villiers de L'Isle-Adam]], [[Julien Gracq]], [[Eugène Guillevic]], [[Pêr-Jakez Heliaz]]<ref>Posubl eo stagañ an oberour-se ouzh domani al lennegezh c'hallek, p'en doa troet e oberennoù brezhonek e-unan.</ref>, [[Saint-Pol-Roux]], [[Michel Mohrt]] hag all. Astenn a reas tachenn ar studi betek Jean-Loup Trassard, ur skrivagner eus [[Mezven (departamant)|Mezven]], ha [[Gustave Flaubert]] o veajiñ e Breizh. Savet en deus arnodskridoù ha pennadoù war al lennegezh ha renet en deus embannadurioù a-stroll diwar-benn lennegezh Breizh, unan war al lennegezh c'hallek hag unan all war al [[lennegezh vrezhonek]]. == Embannadennoù == ===Arnodskridoù=== * ''Guillevic : du menhir au poème'', Montroulez, Skol Vreizh, 1991. * ''Visages de Tristan Corbière'', Montroulez, Skol Vreizh, 1995. * ''Inventaire d'un héritage, essai sur l'œuvre de Pierre-Jakez Hélias'', An Here, 1997. * ''Dictionnaire des écrivains bretons du XXe siècle'', Marc Gontard (renerezh), Presses universitaires de Rennes, 2002. * ''Pierre-Jakez Hélias : l'homme et l’œuvre'', adembannadur adwelet hag hizivaet diwar ''Inventaire d'un héritage'' (1997), Gourin, Embann ar Menezioù Du, 2014. * ''De Corbière à Tristan, Les Amours jaunes : une quête de l'identité'', [[Honoré Champion]], 2006. {{ISBN|2745314823}}. Tezenn adwelet evit an embann. [[Priz Henri de Régnier]] (2007). Adembannet e 2019 {{ISBN|978-2-7453-5303-0 }}. === Oberennoù a-stroll === * ''La Littérature bretonne de langue française'', renet gant P.Rannou, pennadoù all gant François Labbé, [[Philippe Walter]], [[Thierry Glon]], [[Alain-Gabriel Monot]], [[Jean Balcou]], [[Eugène Bérest]], Yannick Pelletier, [[Hervé Carn]], Jakeza Le Lay, Nathalie Caradec, [[Erwan Chartier]] & Maël Rannou, Gourin, Fouenant, Yoran Embanner, 466 p., 2020. {{ISBN|978-2-36785-034-4}} * ''La Littérature en langue bretonne des origines à nos jours'', kenrenet gant [[Cédric Choplin]], [[Tristan Loarer]] & [[Myriam Guillevic]], Gourin, Embann ar Menezioù Du, 2024. {{ISBN|978-2-49469-31-11}} === Teskad barzhonegoù === * ''Les Trajectoires lumineuses'', rakskrid gant [[Eugène Guillevic]] [[Brest]], L'Authenticiste, 1996. Barzhonegoù embannet barzh ''Arpa'', ''[[Encres vives]]'', ''Spered Gouez'', ''Ar Men'', ''Hopala!''. === Romantoù === * ''Sentinelles de la mémoire'', [[Coop Breizh]] 1999. * ''Un Tyran du bocage'', [[L'Harmattan]], Pariz, 2002. * ''Noire, la neige'', Marsilha, Parenthèses, 2008. ==== Danevelloù brezhonek ==== * ''Un bon petit diable/Un diaoul a ganfart (divyezhek galleg-brezhoneg), ''Hopala!'', niv. 44, Meurzh 2014. * ''Balthazar war dec'h'' (''Balthazar ou l'ultime évasion''), ''Al Liamm'', niv. 415, Meurzh-Ebrel 2016. * ''Ur Requiem e Breizh'' (troet diwar ''Un Requiem breton''), ''Al Liamm'', niv. 422, Mae 2017. * ''Ur plac'h yaouank barzh ar gêr vras'', ''Ya!'', niv. 646, 27 a viz Here 2017. * ''Hañmm-himm'', ''Ya!'' niv. 659 ha 660, miz Genver 2018. * ''Rock Land'', ''Al Liamm'', niv. 433, Meurzh-Ebrel 2019. =Notennoù ha daveennoù= {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Rannou, Pascal}} [[Rummad:Emsaverien Breizh]] [[Rummad:Lennegezh vrezhonek]] [[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]] [[Rummad:Skrivagnerien Breizh]] [[Rummad:Skrivagnerien Bro-C'hall]] [[Rummad:Kelennerien Skol-veur Roazhon 2]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1958]] djvo96d6swr3tzssmltcwi2dbjtrrtu 1 175710 2194194 2151618 2026-06-30T20:55:54Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Yezh ar Sinoù Amerikan]] da [[Kaozeal:Yezh ar sinoù amerikan]] 2151618 wikitext text/x-wiki == Amerikanek -> Amerikan == Dre ma n'eo ket ar yezh (Saozneg Amerikan, pe Amerikaneg) a zo kaoz met ur yezh arall a denn d' "Amerika", daoust hag e c'hellfemp kemmañ an titl da "Yezh ar Sinoù Amerikan" ? Mar plij, a mersi. Ar memes tra a vefe gwir evit meur a bajenn, Yezh ar Sinoù Alamanek ha Yezh ar Sinoù Gallek en o mesk... [[Dibar:Degasadennoù/174.34.24.86|174.34.24.86]] 3 Gou 2025 da 22:41 (UTC) :Gant TermOfis eo kinniget "yezh ar sinoù gallek" evit an LSF. N'eo ket diazezet ar yezhoù gant sinoù a seurt-se diwar yezhoù komzet ? [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 4 Gou 2025 da 05:21 (UTC) ::Diazezet int diwar sevenadurioù a denn d’ar yezhoù komzet met deuet da vezañ pell diouto. Ne c’hall ket ar saoznegerien a oar yezh a sinoù amerikan(ek) kompren ar re a ra gant yezh ar sinoù breizhveur(ek), ar memes tra eo evit ar gallegerien etre yezhoù ar sinoù Bro-C’hall ha Kebek. ::[https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Dibar%3ADegasadenno%C3%B9&target=SurdusVII&namespace=all&tagfilter=&newOnly=1&start=&end=&limit=250 Krouet ez eus bet un toullad pennadoù] tost goullo diwar-benn yezhoù ar sinoù gant an implijer {{implijer|SurdusVII}}, sklaer a-walc’h eo ne oar ket brezhoneg 😮‍💨. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 4 Gou 2025 da 07:48 (UTC) ::Rolloù yezhoù ar sinoù zo e wikioù all, an hini [[:en:List of sign languages|saoznek]] hag an hini [[:fr:Liste des langues des signes|gallek]] en o zouez. Ranket int hervez o lec’hiadur douaroniel pe hervez o familh met familhoù yezhoù ar sinoù eo ar re-se, ne dennont ket d’ar yezhoù komzet (da skouer, tost eo yezh ar sinoù SUA ouzh hini Bro-C’hall, a zo he orin). Neuze e rafen gant anvioù-gwan ar broioù ha n’eo ket re ar yezhoù komzet. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 4 Gou 2025 da 08:45 (UTC) :::Mat, greomp evel a ginnigez @[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]]. Kemmañ a rin ar pajennoù krouet gant @[[Implijer:SurdusVII|SurdusVII]] pa gavin amzer ma fell deoc'h. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 4 Gou 2025 da 14:19 (UTC) ::::Mont a ra gwelloc'h titloù 'zo, trugarez. Me a lakfe "Breizhveurek", "Italian", "Spagnol", hag "Alaman", me, met n'eo ket gwall sklaer atao... [[Dibar:Degasadennoù/174.34.24.86|174.34.24.86]] 9 Gou 2025 da 05:02 (UTC) 3kcdm6w4fax1uwc9cuu6a089d5i68ex 2194252 2194194 2026-06-30T23:02:32Z Rouédrouiz 90903 /* "Ouzhpennañ al liammoù etreyezhel" */ rann nevez 2194252 wikitext text/x-wiki == Amerikanek -> Amerikan == Dre ma n'eo ket ar yezh (Saozneg Amerikan, pe Amerikaneg) a zo kaoz met ur yezh arall a denn d' "Amerika", daoust hag e c'hellfemp kemmañ an titl da "Yezh ar Sinoù Amerikan" ? Mar plij, a mersi. Ar memes tra a vefe gwir evit meur a bajenn, Yezh ar Sinoù Alamanek ha Yezh ar Sinoù Gallek en o mesk... [[Dibar:Degasadennoù/174.34.24.86|174.34.24.86]] 3 Gou 2025 da 22:41 (UTC) :Gant TermOfis eo kinniget "yezh ar sinoù gallek" evit an LSF. N'eo ket diazezet ar yezhoù gant sinoù a seurt-se diwar yezhoù komzet ? [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 4 Gou 2025 da 05:21 (UTC) ::Diazezet int diwar sevenadurioù a denn d’ar yezhoù komzet met deuet da vezañ pell diouto. Ne c’hall ket ar saoznegerien a oar yezh a sinoù amerikan(ek) kompren ar re a ra gant yezh ar sinoù breizhveur(ek), ar memes tra eo evit ar gallegerien etre yezhoù ar sinoù Bro-C’hall ha Kebek. ::[https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Dibar%3ADegasadenno%C3%B9&target=SurdusVII&namespace=all&tagfilter=&newOnly=1&start=&end=&limit=250 Krouet ez eus bet un toullad pennadoù] tost goullo diwar-benn yezhoù ar sinoù gant an implijer {{implijer|SurdusVII}}, sklaer a-walc’h eo ne oar ket brezhoneg 😮‍💨. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 4 Gou 2025 da 07:48 (UTC) ::Rolloù yezhoù ar sinoù zo e wikioù all, an hini [[:en:List of sign languages|saoznek]] hag an hini [[:fr:Liste des langues des signes|gallek]] en o zouez. Ranket int hervez o lec’hiadur douaroniel pe hervez o familh met familhoù yezhoù ar sinoù eo ar re-se, ne dennont ket d’ar yezhoù komzet (da skouer, tost eo yezh ar sinoù SUA ouzh hini Bro-C’hall, a zo he orin). Neuze e rafen gant anvioù-gwan ar broioù ha n’eo ket re ar yezhoù komzet. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 4 Gou 2025 da 08:45 (UTC) :::Mat, greomp evel a ginnigez @[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]]. Kemmañ a rin ar pajennoù krouet gant @[[Implijer:SurdusVII|SurdusVII]] pa gavin amzer ma fell deoc'h. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 4 Gou 2025 da 14:19 (UTC) ::::Mont a ra gwelloc'h titloù 'zo, trugarez. Me a lakfe "Breizhveurek", "Italian", "Spagnol", hag "Alaman", me, met n'eo ket gwall sklaer atao... [[Dibar:Degasadennoù/174.34.24.86|174.34.24.86]] 9 Gou 2025 da 05:02 (UTC) == "Ouzhpennañ al liammoù etreyezhel" == Lémet anéhé oll pe m'es lakaet en hanou é lihérenneu-bihan... En henvelep tra aveit [[Yezh ar sinoù zelandneveziat]] eùé. Mersi doh... huitaet pe m'es klahet gobér me-unan-penn. [[Implijer:Rouédrouiz|Rouédrouiz]] ([[Kaozeadenn Implijer:Rouédrouiz|kaozeal]]) 30 Mezheven 2026 da 23:02 (UTC) kbh8779jobsqbjt1eo7xfarag46xzmy 2194257 2194252 2026-07-01T07:20:56Z Huñvreüs 54570 /* "Ouzhpennañ al liammoù etreyezhel" */ Respont 2194257 wikitext text/x-wiki == Amerikanek -> Amerikan == Dre ma n'eo ket ar yezh (Saozneg Amerikan, pe Amerikaneg) a zo kaoz met ur yezh arall a denn d' "Amerika", daoust hag e c'hellfemp kemmañ an titl da "Yezh ar Sinoù Amerikan" ? Mar plij, a mersi. Ar memes tra a vefe gwir evit meur a bajenn, Yezh ar Sinoù Alamanek ha Yezh ar Sinoù Gallek en o mesk... [[Dibar:Degasadennoù/174.34.24.86|174.34.24.86]] 3 Gou 2025 da 22:41 (UTC) :Gant TermOfis eo kinniget "yezh ar sinoù gallek" evit an LSF. N'eo ket diazezet ar yezhoù gant sinoù a seurt-se diwar yezhoù komzet ? [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 4 Gou 2025 da 05:21 (UTC) ::Diazezet int diwar sevenadurioù a denn d’ar yezhoù komzet met deuet da vezañ pell diouto. Ne c’hall ket ar saoznegerien a oar yezh a sinoù amerikan(ek) kompren ar re a ra gant yezh ar sinoù breizhveur(ek), ar memes tra eo evit ar gallegerien etre yezhoù ar sinoù Bro-C’hall ha Kebek. ::[https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Dibar%3ADegasadenno%C3%B9&target=SurdusVII&namespace=all&tagfilter=&newOnly=1&start=&end=&limit=250 Krouet ez eus bet un toullad pennadoù] tost goullo diwar-benn yezhoù ar sinoù gant an implijer {{implijer|SurdusVII}}, sklaer a-walc’h eo ne oar ket brezhoneg 😮‍💨. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 4 Gou 2025 da 07:48 (UTC) ::Rolloù yezhoù ar sinoù zo e wikioù all, an hini [[:en:List of sign languages|saoznek]] hag an hini [[:fr:Liste des langues des signes|gallek]] en o zouez. Ranket int hervez o lec’hiadur douaroniel pe hervez o familh met familhoù yezhoù ar sinoù eo ar re-se, ne dennont ket d’ar yezhoù komzet (da skouer, tost eo yezh ar sinoù SUA ouzh hini Bro-C’hall, a zo he orin). Neuze e rafen gant anvioù-gwan ar broioù ha n’eo ket re ar yezhoù komzet. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 4 Gou 2025 da 08:45 (UTC) :::Mat, greomp evel a ginnigez @[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]]. Kemmañ a rin ar pajennoù krouet gant @[[Implijer:SurdusVII|SurdusVII]] pa gavin amzer ma fell deoc'h. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 4 Gou 2025 da 14:19 (UTC) ::::Mont a ra gwelloc'h titloù 'zo, trugarez. Me a lakfe "Breizhveurek", "Italian", "Spagnol", hag "Alaman", me, met n'eo ket gwall sklaer atao... [[Dibar:Degasadennoù/174.34.24.86|174.34.24.86]] 9 Gou 2025 da 05:02 (UTC) == "Ouzhpennañ al liammoù etreyezhel" == Lémet anéhé oll pe m'es lakaet en hanou é lihérenneu-bihan... En henvelep tra aveit [[Yezh ar sinoù zelandneveziat]] eùé. Mersi doh... huitaet pe m'es klahet gobér me-unan-penn. [[Implijer:Rouédrouiz|Rouédrouiz]] ([[Kaozeadenn Implijer:Rouédrouiz|kaozeal]]) 30 Mezheven 2026 da 23:02 (UTC) :Ur robot a ra war-dro, n’eus netra da ober nemet gortoz ur pennadig. Dont a reont war wel bremañ. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 1 Gouere 2026 da 07:20 (UTC) poc4xjq0d6gq3c5kqi4u75399vcg3mk 0 175717 2194268 2151241 2026-07-01T09:50:34Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù vrazilian]] 2194268 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù vrazilian]] 08mah4xl08awg93k5jf6vjfctdpbw3a 0 175718 2194276 2151244 2026-07-01T09:51:54Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù zelandneveziat]] 2194276 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù zelandneveziat]] s3czsi2aiemk775k91kfjjhwfye6dcu 0 175719 2194273 2151247 2026-07-01T09:51:24Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù valtat]] 2194273 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù valtat]] 4bq8cdfxurftwjgrtix2674jl1q4pdb 0 175720 2194271 2151250 2026-07-01T09:51:05Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù kebekat]] 2194271 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù kebekat]] dfdq8ydt33zh4x416sjqn1l4e5pu7vs 0 175721 2194274 2151253 2026-07-01T09:51:34Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù nikaragwaiat]] 2194274 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù nikaragwaiat]] eskuewju52h95j59tin4cgnakb5qam5 0 175722 2194269 2151256 2026-07-01T09:50:44Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù vreizhveurat]] 2194269 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù vreizhveurat]] i8hyapdji7mbso03f03m7joo9apeokz 0 175723 2194267 2151259 2026-07-01T09:50:24Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù amerikan]] 2194267 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù amerikan]] 2gu16qqq7gdpr41i6pfw638qx5rsdsf 1 175724 2194278 2151261 2026-07-01T09:52:14Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Kaozeal:Yezh ar sinoù amerikan]] 2194278 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Yezh ar sinoù amerikan]] ra6xoffjzub1vx44tq99b5i31uk6cfi 0 175773 2194262 2162476 2026-07-01T09:05:48Z Dakbzh 58931 + Kampionad Afrika 2026, nev. ha kempenn. 2194262 wikitext text/x-wiki '''Shahenda Wafa''', ganet d'ar [[15 Gouhere|15 a viz Gouhere]] [[1998]], zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Egipt|egiptat]].<br/>Mestrez-veur (WIM) eo abaoe 2017 eo<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20181010174703/ Kampionad Afrikan, Eost 2017, Aljeria, FIDE]</ref>. Mestrez FIDE (WFM) e oa dija abaoe 2011 ha Mestrez Etrebroadel (WIM) abaoe 2013.<br/>He c'hoar [[Shrook Wafa]] a zo Mestrez-veur (WIM) ivez.<br/>2 073 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 098 he renk ''Fonnapl'' ha 1 990 he renk ''Luc'hedenn'', <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/10600175 He fichenn FIDE]</ref>, he renk Elo ''Standard'' kreñvañ o vout 2 175 e 2019.<br/>Peder gwezh e voe trec'h e Kampionad Afrikan ar Maouezi, e 2017, e 2018, e 2022<ref>{{en}}[https://www.fide.com/news/2009|access-date=2022-10-08 ''2022 African Chess Championship: Bassem Amin and Shahenda Wafa claim titles'' FIDE.com]</ref> hag e miz Even 2026 e [[Jwaneng]] ([[Botswana]])<ref>{{en}}[https://en.chessbase.com/post/african-championships-2026-report Bilel Bellahcene and Shahenda Wafa are the 2026 African chess champions]</ref>.<br/>Kampionez 2014 (rummad e-dan 16 vloaz) e Kampionad Arab ar Merc'hed hag e Kampionad Afrikan ar Merc'hed<ref>{{en}}[http://chess-results.com/tnr156208.aspx?lan=1&art=4 Chess-Results Server Chess-results.com - 2014 African Youth Championship U16G]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[http://chess-results.com/tnr143139.aspx?lan=1&art=4&flag=30 Chess-Results Server Chess-results.com - 2014 Arab Girls Championship Under 16 -]</ref>. Rampo e voe gant [[Sabrina Latreche]] er blasenn gentañ e Kampionad Arab ar Maouezi e 2014 <ref>{{en}}[http://chess-results.com/tnr154615.aspx?lan=1&art=4&flag=30 Chess-Results Server Chess-results.com - 2014 Arab Individual Chess Championship – Women chess-results.com]</ref>.<br/>E 2015 e voe trec'h e Kampionad Afrikan ar Re Yaouank hag e Kampionad Afrikan (Merc'hed, rummad "Junior")<ref>{{en}}[http://chess-results.com/tnr198789.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 Chess-Results Server Chess-results.com - African Youth Chess Championships 2015 chess-results.com]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[http://chess-results.com/tnr201934.aspx?lan=1&art=4&flag=30 |Chess-Results Server Chess-results.com - African Junior Chess Championships 2015 - Girls Category chess-results.com]</ref>.<br/> Trec'h e voe e 2017 e [[Wahrān]] ([[Aljeria]])<ref>{{en}}[http://chess-results.com/tnr290400.aspx?lan=1&art=4&flag=30 Chess-Results Server Chess-results.com - 2017 AFRICAN INDIVIDUAL CHESS CHAMPIONSHIPS - LADIES chess-results.com]</ref> hag e 2018 e [[Livingstone (Zambia)|Livingstone]] ([[Zambia]])<ref>{{fr}}[http://chess-results.com/tnr352630.aspx?lan=1&art=4&flag=30 Chess-Results Server Chess-results.com - 2018 AFRICAN INDIVIDUAL CHESS CHAMPIONSHIPS - WOMEN SECTION chess-results.com]</ref> e Kampionad Afrikan ar Maouezi.<br/> Shahenda Wafa a c'hoarias evit he bro en Olimpiadoù ar Maouezi<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/vrjbhdxe.html?__r=5.0f7e02c290c1599d14dcb208fad386c7 Olimpbase]</ref> e : * 2012, ouzh ar bedervet tablezenn en 40{{vet}} Olimpiad en [[Istanbul]] (+3, =2, -4), * 2014, ouzh ar bedervet tablezenn er 41{{añ}} Olimpiad en [[Tromsø]] (+4, =0, -4), * 2016, ouzh ar bedervet tablezenn en 42{{vet}} Olimpiad e [[Bakou]] (+2, =4, -2)<ref>{{en}} [http://chess-results.com/tnr232876.aspx?lan=1&art=20&fed=EGY&flag=30 Chess-Results Server Chess-results.com - 42nd Olympiad Baku 2016 Women chess-results.com]</ref>, * 2018, ouzh an deirvet tablezenn en 43{{vet}} Olimpiad e [[Batoumi]] (+6, =1, -3)<ref>{{en}}[http://chess-results.com/tnr368909.aspx?lan=1&art=20&fed=EGY&flag=30 Chess-Results Server Chess-results.com - 43rd Olympiad Batumi 2018 Women chess-results.com]</ref>.<br/>Wafa a c'hoarias evit he bro e Kampionad bedel ar Maouezi dre skipailh<ref>{{en}}[http://www.olimpbase.org/playersv/vrxlnzve.html OlimpBase :: World Women's Team Chess Championship :: Shahenda Wafa www.olimpbase.org]</ref> e 2015, ouzh an eilvet tablezenn e [[Chengdu]] (+1, =0, -8).<br/>Perzhegañ a reas evit Kib bedel ar Maouezi 2023, koll a reas 1.5 — 0.5 a-enep da [[Mai Narva]] er rondenn gentañ<ref>{{en}}Repkova, Eva vs. Ju, Wenjun - FIDE Women's World Cup 2023 [https://web.archive.org/web/20230803114705/https://chess24.com/en/watch/live-tournaments/fide-womens-world-cup-2023/2/1/2 chess24.com]</ref>. == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/10609962 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=140256 Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Shahenda_Wafa] == Notennoù ha daveoù== {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Wafa, Shahenda}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1998]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù egiptat]] 22pi0u0dta8fz91cip2w7y3vsl1pqb0 0 176498 2194280 2193233 2026-07-01T11:57:27Z Msgevans00 92259 2194280 wikitext text/x-wiki {{databox}}Ar '''C'hTZ-16''' ([[rusianeg]] : ХТЗ-16) (diwar anv [[uzin traktourioù C'harkiv]] ; [[ukraineg]] : ''Харківський Тракторний Завод'') a oa ur [[karbed stourm primsavet|c'harbed stourm primsavet]] [[soviedel]] implijet e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]. Savet e oa bet en ur adimplij stern un traktour STZ-3<ref>{{Cite web|url=http://armor.kiev.ua/Tanks/WWII/tractor/bronetr3.html|title=Бронетракторы. Часть 3|last=Kolomiets|first=Maxim|date=1997|website=armor.kiev.ua|publisher=|language=Russian|trans-title=Bronetractors, Part 3|access-date=2016-10-19}}</ref>. Ar c'harbedoù a veze savet e [[C'harkiv]] betek ma voe rediet Soviediz da zilec'hiañ an uzin pelloc'h er reter. A-benn ar fin e oa bet kaset da [[Stalingrad]]. N'eus nemet 70-90 C'hTZ-16 hag a oa bet echuet. Bez e oa daou bourzhad er c'harbed. Da gentañ e oa bet armet ar c'harbed gant ur [[Brezel enepnijerez|c'hanol enep kirri-nij]] 37mm, met dre ma oa bet gwelet ne oa ket galloudus a-walc'h ar c'hanol evit bezañ efedus e voe kemmet evit ur c'hanol eneptank [[Kanol eneptank 45 mm doare M1932 (19-K)|45mm 20K]], hag ouzhpennet ur vindrailherez skañv [[7,62 × 38 mm Nagant|7,62 mm]] [[DP-27/DP-28|Degtyarev]] dezhañ. Lod eus ar c'harbedoù a oa bet implijet er stourm e trowardroioù [[Poltava]] e miz Gwengolo 1941 ha C'harkiv e miz Here 1941. Buan e voent distrujet er stourm a-enep nerzhioù lu [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo|an Ahel]]<ref>https://tanks-encyclopedia.com/ww2/soviet/soviet_khtz-16.php</ref>. Ne voe ket mui produet goude ar bloavezh 1942. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{Tankoù an Eil Brezel-bed}} [[Rummad:Tankoù skañv]] [[Rummad:Tankoù URSS an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Karbedoù stourm primsavet]] rs3eyzm7yw5ikpsuqc2dhnjxmprlink 0 178242 2194178 2176673 2026-06-30T19:18:43Z Dishual 612 2194178 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Mantic Games''' zo un embregerezh [[breizhveuriat]] hag a embann [[c'hoari taol|c'hoarioù taol]] ha c'hoarioù gant [[Delwennig|delwennouigoù]], ha diazezet e [[Bulwell]] ([[Nottinghamshire]]). == Istor == Mantic Entertainment Ltd (berraet e Mantic Games) zo ur saver hag embanner c'hoarioù brezel gant delwennoùigoù ha diazezet e [[Nottingham]], e [[Bro-Saoz]]. Krouet e oa bet e 2008 gant unan eus renerien [[Games Workshop]], Ronnie Renton harpet gant daou boster arc'hant. Ar pal a oa kaout delwennouigoù a c'halled implij e meur a c'hoari taol brezel moliac'h, evel ''[[Warhammer Fantasy Battles]]''. Mantic a oa kroget da embann delwennouigoù e 2009, ha bez eo unan e-touez an embregerezhioù lies o werzhañ delwennoùigoù en takad eus Nottingham brudet evit-se gant an anv [[Lead belt (c'hoari brezel)|Lead Belt]]. E 2015, Mantic a oa dilojet da [[Bulwell]], e-kichen Nottingham, hag a zo deuet da vezañ pennlec'h an embregerezh abaoe. == Listenn c'hoarioù Mantic games == Al listenn a ro anvioù ar c'hoarioù hep an ouzhpennadurioù. === Hollved Kings of War === Kings of War zo ur c'hoari taol brezel en un hollved [[Moliac'h|moliac'h]] anvet Pannithor (Mantica da gentañ), ha savet eo an heuliad gant ar c'hoarioù da heul: * Kings of War * Kings of War Vanguard * Kings of War Armada * Kings of War Champions * Dungeon Saga Origins === Hollved Warpath === Warpath eo anv un hollved [[skiant-faltazi]] heñvelanvet: * Deadzone * Firefight * Epic Warpath * Dreadball {| class="wikitable sortable" |+ Current games |- ! Anv !Stumm !Doare !Type !Saver(ien) diazez!! Harperien !! Bloavezh embann |- | style="text-align:right; padding-right:8px;" | ''Kings of War'' |4 |[[Fantazi]] |C'hoari taol brezel bras |Alessio Cavatore, Matt Gilbert|| Kengor reolennoù Kings of War|| style="text-align:right;" | 2023 |- | style="text-align:right; padding-right:8px;" | Vanguard |1.5 |Fantazi |C'hoari karmouch |Kengor reolennoù Vanguard | Matt Gilbert || style="text-align:right;" | 2021 |- | style="text-align:right; padding-right:8px;" | Dungeon Saga Origins |1 |Fantazi |C'hoari taol gant delwennoùigoù |Ciaran Morris, Matt Gilbert|| Kengor reolennoù Dungeon Sagae || style="text-align:right;" | 2023 |- | style="text-align:right; padding-right:8px;" | Dungeon Saga Origins The Dice Game |1 |Fantazi |C'hoari kartoù/ diñsoù |Matt Gilbert |Rob Burman | style="text-align:right;" | 2023 |- | style="text-align:right; padding-right:8px;" | League of Infamy |1 |Fantazi |C'hoari taol gant delwennoùigoù |James Hewitt, Sophie Williams (Needy Cat Games) | || style="text-align:right;" | 2021 |- | style="text-align:right; padding-right:8px;" | Bar Room Brawl |1 |Fantazi |C'hoari taol |Matt Gilbert|| || style="text-align:right;" | 2023 |- | style="text-align:right; padding-right:8px;" | Armada |1 |Fantazi |C'hoari taol brezel vor |Matt Gilbert||Gabrio Tolentino ([[Warlord Games]]) | style="text-align:right;" | 2020 |- | style="text-align:right; padding-right:8px;" | Firefight |2.5 |Skiant -faltazi |C'hoari taol brezel bras |Kengor reolennoù Firefight|| || style="text-align:right;" | 2023 |- | style="text-align:right; padding-right:8px;" | ''Deadzone'' |3 |Skiant-faltazi |C'hoari karmouch |Kengor reolennoù Deadzone|| || style="text-align:right;" | 2021 |- | style="text-align: right;" |Epic Warpath |1 |Skiant-faltazi |C'hoari taol brezel bras |Matt Gilbert hag Alessio Cavatore | | style="text-align: right;" | |- | style="text-align:right; padding-right:8px;" | Deep-space: Pest Control |1 |Skiant-faltazi |C'hoari taol |Matt Gilbert|| || style="text-align:right;" | 2024 |- |OverDrive |1 |Skiant-faltazi |C'hoari taol |Rob Burman | |2021 |} {| class="wikitable" |+Na vez ket mui embannet !Anv !Stumm !Doare !is-doare !Saver(ien) diazez !Harperien !Bloavezh embann |- |Kings of War |1 |Fantazi |C'hoari taol brezel bras |[[Alessio Cavatore]] | |2012 |- |Kings of War |2 |Fantazi |C'hoari taol brezel bras |[[Alessio Cavatore]] |Kengor reolennoù Kings of War |2015 |- |Kings of War |3 |Fantazi |C'hoari taol brezel bras |Kengor reolennoù Kings of War |Matt Gilbert |2019 |- |Kings of War Historical |1 |Fantazi |C'hoari taol brezel bras |Kengor reolennoù Kings of War | |2016 |- |Vanguard |1 |Fantazi |C'hoari karmouch |Matt Gilbert | |2018 |- |Dwarf King's Hold |1 |Fantasy |C'hoari taol gant delwennoùigoù |Jake Thornton | |2011 |- |Dungeon Saga |1 |Fantazi |C'hoari taol gant delwennoùigoù |Jake Thornton | |2015 |- |Warpath |1 |Skiant-faltazi |C'hoari taol brezel bras |[[Alessio Cavatore]] | |2011 |- |Warpath |2 |Skiant-faltazi |C'hoari taol brezel bras |[[Alessio Cavatore]] |Matt Gilbert, Stewart Gibbs |2012 |- |Warpath |3 |Skiant-faltazi |C'hoari taol brezel bras |Stewart Gibbs |Matt Gilbert |2016 |- |Firefight |1 |Skiant-faltazi |C'hoari taol brezel bras |Matt Hobday | |2016 |- |Firefight |2 |Skiant-faltazi |C'hoari taol brezel bras |Andy Sharp |Kengor reolennoù Firefight |2022 |- |Deadzone |1 |Skiant faltazi |C'hoari karmouch |Jake Thornton | |2014 |- |Deadzone |2 |Skiant faltazi |C'hoari karmouch |Kengor reolennoù Deadzone | |2016 |- |DreadBall |1 |Skiant faltazi |C'hoari taol gant delwennoùigoù |Jake Thornton |James Hewitt |2012 |- |DreadBall |2 |Skiant-faltazi |C'hoari taol gant delwennoùigoù |Stewart Gibbs, DreadBall Rules Committee | |2017 |- |DreadBall: Xtreme |1 |Skiant-faltazi |C'hoari taol gant delwennoùigoù |Jake Thornton | |2015 |- |Project Pandora |1 |Skiant-faltazi |C'hoari taol gant delwennoùigoù |Jake Thornton | |2012 |- |Star Saga |1 |Skiant-faltazi |C'hoari taol gant delwennoùigoù |Stewart Gibbs | |2017 |} == Liammoù diavaez == * {{en}} [http://www.manticgames.com/ Lec'hienn ofisiel] [[Rummad:Embregerezhioù Breizh-Veur]] [[Rummad:Embannerienn c'hoarioù taol]] h2smgpie6eb3u5lzhcuai1h6mtof65n 0 179949 2194270 2188332 2026-07-01T09:50:54Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù italian]] 2194270 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù italian]] 42a5nie8puvr0g6l48txdud5prd9of2 0 179950 2194265 2188335 2026-07-01T09:50:04Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù alaman]] 2194265 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù alaman]] figia8526l0ipa35ft3qgadpxfhfzsv 0 179951 2194275 2188338 2026-07-01T09:51:44Z EmausBot 9831 Dresañ an adkas doubl da [[Yezh ar sinoù spagnol]] 2194275 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù spagnol]] 0vf3cjfi4x2h20vld7fa7jxlympq7p6 0 180495 2194250 2193434 2026-06-30T22:24:30Z Kestenn 14086 2194250 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Remington Model 8|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Remington Model 8 Semiauto Rifle-NMAH-AHB2015q114741.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur garabinenn '''Remington Model 8''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}}<br>{{Belgia}} |- ! scope="row" |Doare |[[Karabinenn]] damaotomatek |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil hir ar c'hanol |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] !{{Collapsible list | titl = ''Lies'' | [[.25 Remington]] | [[.30 Remington]] | [[.32 Remington]] | [[.35 Remington]] | [[.300 Savage]] }} | |- ! scope="row" |Ijiner |[[John Browning]] |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1900 |- ! scope="row" |Produerien |[[Remington|Remington Arms]]<br>[[FN Herstal]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1905 - 1950 |- ! scope="row" |Niver produet |War-dro {{formatnum:167000}} en holl. * {{formatnum:26000}} ''Remington Autoloading Rifle'' * {{formatnum:4913}} ''FN Modèle 1900'' * {{formatnum:80600}} ''Model 8'' * {{formatnum:55581}} ''Model 81'' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |3,6 kg |- ! scope="row" |Hirder |{{formatnum:1040}} mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |560 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 5, 10 pe 15 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Remington Model 8''' zo ur [[Karabinenn|garabinenn]] damaotomatek breouet gant [[John Browning]] e 1900, ha produet etre 1905 ha 1936 gant [[Remington]] er Stadoù-Unanet, dindan an anv ''Remington Autoloading Rifle'' betek 1911. An [[FN Herstal]] a broduas un nebeud miliadoù a skouerennoù anezhi e [[Liège]] etre 1910 ha 1929, dindan an anv ''FN Modèle 1900''. Remington a werzhas etre 1936 ha 1950 ur stumm kemmet un tammig, dindan an anv ''Model 81''<ref>{{en}} ''[https://web.archive.org/web/20130520070354/http://remington.com/products/archived/centerfire/autoloading/model-8.aspx Model 8 Autoloading Centerfire Rifle]'' war lec'hienn gozh Remington (diellet, lennet d'an 18/06/2026)</ref><ref>{{en}} ''[https://web.archive.org/web/20130104121332/http://www.remington.com/products/archived/centerfire/autoloading/model-81-woodsmaster.aspx Model 81 Woodsmaster Autoloading Centerfire Rifle]'' war lec'hienn gozh Remington (diellet, lennet d'an 18/06/2026)</ref>. War-dro {{formatnum:167000}} skouerenn eus an arm a voe produet en holl. == Istor == E deroù an XX{{vet}} kantved e voe gwerzhet ar c'harabinennoù [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|damaotomatek]] kentañ war ar marc'had sivil er Stadoù-Unanet, evel ar [[Winchester Model 1903|Model 1903]], gant [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]. An embregerezh Remington a ginnigas ar Remington Autoloading Rifle e 1905. Ur wikefre dre argil berr ar c'hanol a oa ganti. Kambret e oa evit kartouchennoù [[.25 Remington]], [[.30 Remington]], [[.32 Remington]] pe [[.35 Remington]], bet ijinet a-ratozh gant Remington evit keveziñ ouzh an [[.30-30 Winchester]] poblek e bed ar chase<ref>{{en}} Dave CAMPBELL, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-remington-model-8-a-look-back/ The Remington Model 8: A Look Back]'', American Rifleman, 10/03/2020 (lennet d'an 18/06/2026)</ref>. == Implij == Ouzhpenn gant chaseourien e voe implijet an arm gant un nebeud servijoù polis hag izili eus an [[Federal Bureau of Investigation|FBI]] er Stadoù-Unanet. Ur c'hant bennak anezhe a voe prenet gant gouarnamant Bro_C'hall e deroù ar [[Brezel-bed Kentañ]] hag implijet war-vourzh an aervagoù hag ar c'hirri-nij brezel kentañ<ref>{{en}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/civilian-rifles/u-s-a-civilian-rifles/remington-model-8-2/ The Remington Model 8 / Model 81 / FN Browning model 1900 semi-automatic rifle (USA/Belgium)]'', Modern Firearms (lennet d'an 18/06/2026)</ref>. An [[Texas Ranger Division|Texas Ranger]] [[Frank Hamer]] a implijas ur Model 8 er c'halibr .35 evit lazhañ an dorfedourien [[Bonnie Parker ha Clyde Barrow]] e 1934<ref>{{en}}Rick CARTLEDGE, ''[https://sightm1911.com/lib/history/hamer_guns.htm The Guns of Frank Hamer]'', Slight 1911 (lennet d'an 18/06/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù Belgia]] q85aiwr8jnkh9l3q0x73or5fzdidvsy 2194251 2194250 2026-06-30T22:27:18Z Kestenn 14086 2194251 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Remington Model 8|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Remington Model 8 Semiauto Rifle-NMAH-AHB2015q114741.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur garabinenn '''Remington Model 8''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}}<br>{{Belgia}} |- ! scope="row" |Doare |[[Karabinenn]] damaotomatek |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil hir ar c'hanol |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] !{{Collapsible list | titl = ''Lies'' | [[.25 Remington]] | [[.30 Remington]] | [[.32 Remington]] | [[.35 Remington]] | [[.300 Savage]]}} | |- ! scope="row" |Ijiner |[[John Browning]] |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1900 |- ! scope="row" |Produerien |[[Remington|Remington Arms]]<br>[[FN Herstal]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1905 - 1950 |- ! scope="row" |Niver produet |War-dro {{formatnum:167000}} en holl. * {{formatnum:26000}} ''Remington Autoloading Rifle'' * {{formatnum:4913}} ''FN Modèle 1900'' * {{formatnum:80600}} ''Model 8'' * {{formatnum:55581}} ''Model 81'' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |3,6 kg |- ! scope="row" |Hirder |{{formatnum:1040}} mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |560 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 5, 10 pe 15 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Remington Model 8''' zo ur [[Karabinenn|garabinenn]] damaotomatek breouet gant [[John Browning]] e 1900, ha produet etre 1905 ha 1936 gant [[Remington]] er Stadoù-Unanet, dindan an anv ''Remington Autoloading Rifle'' betek 1911. An [[FN Herstal]] a broduas un nebeud miliadoù a skouerennoù anezhi e [[Liège]] etre 1910 ha 1929, dindan an anv ''FN Modèle 1900''. Remington a werzhas etre 1936 ha 1950 ur stumm kemmet un tammig, dindan an anv ''Model 81''<ref>{{en}} ''[https://web.archive.org/web/20130520070354/http://remington.com/products/archived/centerfire/autoloading/model-8.aspx Model 8 Autoloading Centerfire Rifle]'' war lec'hienn gozh Remington (diellet, lennet d'an 18/06/2026)</ref><ref>{{en}} ''[https://web.archive.org/web/20130104121332/http://www.remington.com/products/archived/centerfire/autoloading/model-81-woodsmaster.aspx Model 81 Woodsmaster Autoloading Centerfire Rifle]'' war lec'hienn gozh Remington (diellet, lennet d'an 18/06/2026)</ref>. War-dro {{formatnum:167000}} skouerenn eus an arm a voe produet en holl. == Istor == E deroù an XX{{vet}} kantved e voe gwerzhet ar c'harabinennoù [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|damaotomatek]] kentañ war ar marc'had sivil er Stadoù-Unanet, evel ar [[Winchester Model 1903|Model 1903]], gant [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]. An embregerezh Remington a ginnigas ar Remington Autoloading Rifle e 1905. Ur wikefre dre argil berr ar c'hanol a oa ganti. Kambret e oa evit kartouchennoù [[.25 Remington]], [[.30 Remington]], [[.32 Remington]] pe [[.35 Remington]], bet ijinet a-ratozh gant Remington evit keveziñ ouzh an [[.30-30 Winchester]] poblek e bed ar chase<ref>{{en}} Dave CAMPBELL, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-remington-model-8-a-look-back/ The Remington Model 8: A Look Back]'', American Rifleman, 10/03/2020 (lennet d'an 18/06/2026)</ref>. == Implij == Ouzhpenn gant chaseourien e voe implijet an arm gant un nebeud servijoù polis hag izili eus an [[Federal Bureau of Investigation|FBI]] er Stadoù-Unanet. Ur c'hant bennak anezhe a voe prenet gant gouarnamant Bro_C'hall e deroù ar [[Brezel-bed Kentañ]] hag implijet war-vourzh an aervagoù hag ar c'hirri-nij brezel kentañ<ref>{{en}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/civilian-rifles/u-s-a-civilian-rifles/remington-model-8-2/ The Remington Model 8 / Model 81 / FN Browning model 1900 semi-automatic rifle (USA/Belgium)]'', Modern Firearms (lennet d'an 18/06/2026)</ref>. An [[Texas Ranger Division|Texas Ranger]] [[Frank Hamer]] a implijas ur Model 8 er c'halibr .35 evit lazhañ an dorfedourien [[Bonnie Parker ha Clyde Barrow]] e 1934<ref>{{en}}Rick CARTLEDGE, ''[https://sightm1911.com/lib/history/hamer_guns.htm The Guns of Frank Hamer]'', Slight 1911 (lennet d'an 18/06/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù Belgia]] epyzs1nc5n3acvojbybf7yyaiay2l2f 0 180511 2194260 2194158 2026-07-01T08:49:41Z Dakbzh 58931 /* Kevezadegoù */ 2194260 wikitext text/x-wiki '''Dante Matthew Beukes''' a zo bet ganet d'ar 17 a viz Genver 2003 e [[Windhoek]] ([[Namibia]]).<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2020, Mestr Fide (FM) e oa abaoe 2017, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2015, Stummer Skol eo abaoe 2025<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 288 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 2 160 e renk ''Fonnapl'' ha 2 230 e renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === Tapout a reas ar bedervet plas e miz Even 2026 e Kampionad Afrika e miz Even 2026 e [[Jwaneng]] ([[Botswana]]){{en}}<ref>[https://en.chessbase.com/post/african-championships-2026-report Bilel Bellahcene and Shahenda Wafa are the 2026 African chess champions]</ref>. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh |- |2018||2||43||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||95||-||128||-|| <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nam.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018]</ref>. |- |2022||1||44||{{India}}, [[Chennai]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||86||-||105||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022/2022nam.html 44rd Chess Olympiad: Chennai 2022]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE] {{DEFAULTSORT:Beukes, Dante}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2003]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] a4l4hwy2v38923svbo0kqh7ho6x8utw 2194261 2194260 2026-07-01T08:50:13Z Dakbzh 58931 2194261 wikitext text/x-wiki '''Dante Matthew Beukes''' a zo bet ganet d'ar 17 a viz Genver 2003 e [[Windhoek]] ([[Namibia]]).<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2020, Mestr Fide (FM) e oa abaoe 2017, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2015, Stummer Skol eo abaoe 2025<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 288 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 2 160 e renk ''Fonnapl'' ha 2 230 e renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === Tapout a reas ar bedervet plas e miz Even 2026 e Kampionad Afrika e miz Even 2026 e [[Jwaneng]] ([[Botswana]])<ref>{{en}}[https://en.chessbase.com/post/african-championships-2026-report Bilel Bellahcene and Shahenda Wafa are the 2026 African chess champions]</ref>. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh |- |2018||2||43||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||95||-||128||-|| <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nam.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018]</ref>. |- |2022||1||44||{{India}}, [[Chennai]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||86||-||105||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022/2022nam.html 44rd Chess Olympiad: Chennai 2022]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE] {{DEFAULTSORT:Beukes, Dante}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2003]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] 6egja0t645dgz4kxcxonz8g3r3tpd47 0 180564 2194244 2194060 2026-06-30T22:11:17Z Ch. Rogel 46 Astenn bihan 2194244 wikitext text/x-wiki Ober a reer gant '''koufr''' evit menegiñ ur seurt [[arrebeuri]] pe ur [[c'hombod|kombod]] bras a-walc'h a gaver pe en un [[savadur]] pe war ur [[gwikefre|wikefre]] hezoug pe ur [[karbed|c'harbed]]. * Arrebeuri ha kombodoù Ouzhpenn ar '''c'houfroù''' a c'helled kavout, koulz er [[palez]]ioù hag en tiez gwezhall, evit enderc'hel ar pep retañ d'an annezerien ez eus bet ijinet koufroù arbennik : ** koufr-beaj ** [[koufr houarnet]], dre astenn koufr houarnet elektronek Deveradennoù **[[koufrig]] a reer eus ar seurt boest a vez fardet evit gwareziñ traoù bihan hag ar [[bravig]]où **koufrad evit endalc'had ur c'houfr pe evit ur seurt [[kased]] evit endalc'h traezennoù a bep seurt, koufrad levrioù. * [[Dezougerezh]] ha mekanikerezh Meur ar garbed a zo un advoest vras pe vihan gantañ, ken e c'heller lakaat enni pep tra da vezañ dezouget. War mekanikoù zo e kaver koufroù evit enderc'hel ae gwikefreoù. Sellit ouzh [[koufr (dezougerezh)]] * [[Savouriezh]] ** Dre astenn e reer '''koufr''' eus pep elfenn savouriezh a seblant bezañ tost heñvel ouzh ur vouest vras. E diwezh ar Grennamzer hag er XVI{{vet}} kantved, kalz [[sel]]ioù ar savadurioù savet e Europa a veze [[sel-koufr|selioù-koufr]] e koad livet diwar ar pezh e veze savet en Henamzer gresian-ha-roman evit doublajoù an [[templ]]où. ** An holl wikefreoù a ya d'ober un [[ograoù]] bras a vez serret e-barzh un arrebeuri koad bras a reer [[koufr-ograoù]] anezhañ. ** Pa vez ret skoachañ gwikefreoù, [[fun]]ioù, [[kan (skarzh)|kanioù]] hag all e vez staliet koufradoù teknikel er savadurioù * Sonerezh Binvioù elektronek a c'hell bezañ kaout lodennoù evit lakaat ar son da vezañ resisoc'h : ar [[koufr boud|c'houfr boud]] hag ar c'houfr isboud. * Hendraouriezh En Henamzer e kaver bezioù kozh a reer [[bez-koufr|bezioù-koufr]] anezho. [[Rummad:Heñvelstummoù]] hqyxvo3yrx062evmey7p8r0jq5fsoeq 2 180574 2194177 2194136 2026-06-30T17:00:02Z PAAR29 91608 2194177 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Cymru<br>''Wales''|005bbb|talbenn map|ffd500}} |- | colspan="2"| {| width="100%" |- | width="50%;" style="padding-top:5px;"| [[Restr:Flag of Wales.svg|100px|center]] | width="50%;"| [[Restr:Royal Badge of Wales (2024 onwards).svg|60px|center]] |- | width="50%;" style="text-align:center;"| [[Banniel Kembre|Banniel]] | width="50%;" style="text-align:center;"| [[Skoed Kembre|Skoed]] |} |- | colspan="2"| ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''Kan broadel :'''<br>[[Hen Wlad fy Nhadau]]<br><q> Bro gozh ma zadoù </q> |- | colspan="2"| ---- |- | colspan="2"| [[Restr:Wales in the UK and Europe.svg|280px|center]] |- |- | colspan="2"| ---- |- | '''Kêr-benn''' || [[Kerdiz]] |- | '''Yezhoù anavezet''' || [[Saozneg]]<br>[[Kembraeg]] <small>(ofisiel: akta 2011)</small> |- bgcolor="#005bbb" ! colspan="2" style="color:#ffd500"| Melestradur |- | '''Stad riel'''|| [[Rouantelezh-Unanet]] |- | '''Gouarnamant'''|| Emrenerezh<br>en un unpenniezh bonreizhel |- | '''Roue'''|| [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]] |- | '''Kentañ ministr''' || [[Rhun ap Iorwerth]] |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Aozañ'''<br> • [[Priñselezh Kembre]]<br>• Unvaniezh gant [[Bro-Saoz]]<br>• Emrenerezh||<br>1216<br>1536<br>1999 |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Moneiz''' || Lur sterling (£) |- bgcolor="#005bbb" ! colspan="2" style="color:#ffd500"| Douaroniezh |- | '''Gorread''' || 20 779&nbsp;km²<br><small>1.9% a zour</small> |- | '''Poblañs''' || 3,139,000 <small>(istimet e 2018) |- | '''Stankter''' || 151/km² |- | '''PGP'''<br><small>• En holl</small><br><small>• Dre zen</small> ||Istimet e 2019<br>£75 miliard<br>£23 900 |- | colspan="2"| <hr> |- | '''Gwerzhid-eur'''<br>• Hañv <small>(<abbr title="Daylight Saving Time">DST</abbr>)</small> || [[UTC]] <br>UTC + 1 |- | '''Pellgomz''' || +44 |- | '''Kod [[ISO 3166-1]] || GB-WLS |- | colspan="2"| <hr> |- | '''[[ccTLD|Internet <abbr title="country code Top-Level Domain>ccTLD</abbr>]]''' || .wales<br>.cymru |} tk7dz7en7xbdd7zfh2glfydph1enr10 0 180595 2194172 2026-06-30T13:20:58Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2194172 wikitext text/x-wiki ''' Stephne Swartz''' a zo bet ganet e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] namibian eo. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad Afrika (Maouezi) ==== C'hoariet he deus ur wezh. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk|| Medalenn||Daveennoù |- |Gwengolo 2007||4||{{Namibia}}, [[Windhoek]]||3/9 (+ 3, = 3, - 3)||33,3||12/16||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-africa/afrw-2007.html – Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Namibia]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Daveennoù |- |2006||2||37||{{Italia}}, [[Torino]]||5/12 (+3, =4, -5)||41,7||68||-||100||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2006w/2006nam.html 37th Chess Olympiad (women): Turin 2006 – Olimp Base]</ref> |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == {{DEFAULTSORT:Swartz, Stephne}} [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] hx7x9znwcv7vp9lv5oq9jyv1hzw5k73 3 180596 2194174 2026-06-30T15:20:12Z Huñvreüs 54570 degemer mat 2194174 wikitext text/x-wiki {{degemermat nevez}} a2ln234bc5j2bz6cg63p80sxnsdfktl 0 180597 2194180 2026-06-30T20:26:53Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Spagnol]] da [[Yezh ar sinoù spagnol]]: Lihérenneu bihan aveit un hanou-yéh 2194180 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù spagnol]] 0vf3cjfi4x2h20vld7fa7jxlympq7p6 0 180598 2194181 2026-06-30T20:28:24Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2194181 wikitext text/x-wiki ''' Ngangane Ndjoze''' a zo bet ganet e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] namibian eo. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Namibia]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Daveennoù |- |2006||3||37||{{Italia}}, [[Torino]]||2/8 (+2, =0, -6)||25||91||-||100||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2006w/2006nam.html 37th Chess Olympiad (women): Turin 2006 – Olimp Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[https://www.namibian.com.na/namibians-compete-at-chess-olympics/ Namibians compete at chess Olympics – The Namibian, d ar 14 a vizEven 2006]</ref> |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liamm diavaez == * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Ndjoze_Ngangane/182176 He c'hoari e Chess Base] {{DEFAULTSORT:Ndjoze, Ngangane}} [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] 6xatpyh6vgyu03otvb0aeq8mv0bh80n 0 180599 2194184 2026-06-30T20:47:51Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Nikaragwaiat]] da [[Yezh ar sinoù nikaragwaiat]] 2194184 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù nikaragwaiat]] eskuewju52h95j59tin4cgnakb5qam5 0 180600 2194187 2026-06-30T20:53:14Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Vreizhveurat]] da [[Yezh ar sinoù vreizhveurat]] 2194187 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù vreizhveurat]] i8hyapdji7mbso03f03m7joo9apeokz 0 180601 2194190 2026-06-30T20:54:24Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Zelandneveziat]] da [[Yezh ar sinoù zelandneveziat]] 2194190 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù zelandneveziat]] s3czsi2aiemk775k91kfjjhwfye6dcu 0 180602 2194193 2026-06-30T20:55:54Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Amerikan]] da [[Yezh ar sinoù amerikan]] 2194193 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù amerikan]] 2gu16qqq7gdpr41i6pfw638qx5rsdsf 1 180603 2194195 2026-06-30T20:55:54Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Yezh ar Sinoù Amerikan]] da [[Kaozeal:Yezh ar sinoù amerikan]] 2194195 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Yezh ar sinoù amerikan]] ra6xoffjzub1vx44tq99b5i31uk6cfi 0 180604 2194198 2026-06-30T20:57:17Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Alaman]] da [[Yezh ar sinoù alaman]] 2194198 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù alaman]] figia8526l0ipa35ft3qgadpxfhfzsv 0 180605 2194201 2026-06-30T20:58:35Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Italian]] da [[Yezh ar sinoù italian]] 2194201 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù italian]] 42a5nie8puvr0g6l48txdud5prd9of2 0 180606 2194205 2026-06-30T21:04:10Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Portugalek]] da [[Yezh ar sinoù portugalek]] 2194205 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù portugalek]] 91kda0r7rpdozx19lvoi90k6aku5sno 0 180607 2194208 2026-06-30T21:15:49Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Vrazilian]] da [[Yezh ar sinoù vrazilian]] 2194208 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù vrazilian]] 08mah4xl08awg93k5jf6vjfctdpbw3a 0 180608 2194212 2026-06-30T21:20:43Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Adamorobek]] da [[Yezh ar sinoù adamorobek]] 2194212 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù adamorobek]] 6mwlnlnamieyk5b9sgvimfjabwnbdqv 0 180609 2194213 2026-06-30T21:21:12Z Ch. Rogel 46 Deroù istor ar gazetenn 2194213 wikitext text/x-wiki '''L'Union Agricole et Maritime''' (bet titlet ''L'Union Agricole du Finistère'' a-raok 1914) a oa ur [[kazetenn|gazetenn]] [[sizhunieg|sizhuniek]] moullet e [[Kemperle]] ha renet gant [[Leon ar Berr]], penn araok an [[Emsav rannvroelour (1899-1939|Emsav rannvroelour]], eus 1914 betek 1928. Pa embanne forzh keloù lec'hel pe get e veze troet gant e rener da vezañ ur gelaouenn war Breizh hag he sevenadur war an dro. Kalz a bouez e roas Leon ar Berr d'ar mennozhioù rannvroelour pa roas-eñ ur skor evit addisplegañ ar politikerezh enep ar brezhoneg, burutellañ ar vroadelourien, reiñ keloù war an Emsav ha lakaat embann skridoù brezhonek. == Prenadenn digant hêred un den politikel == E dibenn ar bloavezh 1913 e kavas tu Leon ar Berr, kelaouenner a-vicher, prenañ ar gazetenn, ''L'Union Agricole du Finistère'', digant hêred [[James Montjarret de Kerjégu]], bet kannad Kemperle ha bet prezidant Kuzul-Meur Pen-ar-Bed. Prenet e voe ar moullerezh war an dro, hag e veze graet labourioù moullañ evit an dud eno ivez.<br> Chomet e oa an embregerezh etre daouarn hêred ar senatour James de Kerjegu, hag, e-touez ar renerien a voe deuet goude e varv e 1911, unan a vo brudet pelloc'h, [[Louis Beaufrère]] e anv. == Doare ar gelaouenn == Daoust ma oa un den mirour ha ur feizhad e oa republikan Leon ar Berr, ha e tispake e gazetenn un istitl sklaer o tiskouez ma ne felle ket da sekretour [[Unvaniez Arvor]] herzel ouzh embann evit un tiriad kalz ledanoc'h eget Bro-Gemperle : "Organe Republicain Démocratique et Régionaliste de l'Ouest" (Organ kelaouiñ Republikan, Demokratek ha Rannvroelour ar C'hornôg). Adkrouiñ ''[[Ar Bobl]]'', kazetenn lec'hel renet gant [[Frañsez Jaffrennou]]-Taldir e [[Karaez-Plougêr|Karaez]] ha arsavet dre abeg an [[enluadur]], a voe pal Leon ar Berr hag eñ unan eus ar genlabourien, a-raok mont tapout un tamm skiant-prenet diwar renerezh <br> Ment bras a-walc'h a oa gant ar gazetenn, met nebeud a bajenn enni, peder bajenn, nemet ez eas da ziv e-pad ar brezel. Rener ha pennredaktour e oa Leon ar Berr, ken e veze kavet alies-tre pennadoù bras ha bihan savet ha sinet gantañ, darn anezho e brezhoneg. == Kazetenn an Emsav hag Goursez Breizh == Bod e roas d'e vignoned ha da veur a rannvroelour, d'e vignon bras, Frañsez Jaffrennou-Taldir, Eil Drouiz-Meur da gentañ ha da Varzhed all, ([[Loeiz Herrieu]], [[Erwan Berthou]], [[Frañsez Vallée]], [[Loeiz Gourlet]], [[Hollsent ar Garreg]], [[Erwan ar Moal]], [[Francis Gourvil|Fañch Gourvil]], [[Yann-Frañsez Jakob]]…).<br> Pep emvod savet gant ar [[Bleun-Brug]], Unvaniez Arvor, [[Kevredigezh Vroadel Breizh]] ha [[Goursez Breizh]] a voe kontet kazimant dre ar munud ha renablet e oa ar pennoù bras gwelet gantañ, politikel pe get. Pa voe dalc'het e [[Rosporden]], kendalc'h kentañ [[Strollad Emrenerien Vreiz]], e miz Here 1927, ez eas da selaou ouzh ar c'homzoù hag e reas un danevell hep tagañ re anezho. E penn ar bloaz 1928 e savas cheu bras etre e gostezenn rannvroelour hag hini ar vroadelourien. == Daelioù gant ar vroadelourien == E-barzh ''Breiz Atao'', miz Kerzu 1927 e voe moullet ur pennad diwar-benn ar pezh a oa bet merzet e-doug gouelioù ar Bleun-Brug e [[Plougastell-Daoulaz|Plougastell]]. == Levrlennadurezh == * Lukian Raoul, ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek'', Embannadurioù Al Liamm, 1992. Pennad : Le Berre, Léon. * [[Gwenael Emelyanoff]], "Ar gelaouenn ''L'Union Agricole et Maritime'' dindan renerezh Leon ar Berr (1914-1928). E-barzh ''Hor Yezh'', niv. 206, Mezheven 1996, p. p. 35-51. [[Rummad:Kelaouennoù Breizh]] gw77x03y20mnj2jnf03a85nlos8lvcm 0 180610 2194216 2026-06-30T21:28:31Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Kebekat]] da [[Yezh ar sinoù kebekat]] 2194216 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù kebekat]] dfdq8ydt33zh4x416sjqn1l4e5pu7vs 0 180611 2194219 2026-06-30T21:30:55Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Gallek]] da [[Yezh ar sinoù gallek]] 2194219 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù gallek]] mvy1vgac4ffihe0a5ogm6fz0z19emzd 0 180612 2194222 2026-06-30T21:33:51Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Izelvroek]] da [[Yezh ar sinoù izelvroek]] 2194222 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù izelvroek]] dt8cbzqpc0hn7msph49o6cxz726tnsd 0 180613 2194226 2026-06-30T21:42:47Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Finnek]] da [[Yezh ar sinoù finnek]] 2194226 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù finnek]] j2ag7owk0kntfl8x3nzpd513dymdemi 0 180614 2194227 2026-06-30T21:44:16Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|.32 Remington|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:.35 Remington.JPG|313x313px|]]<br>A gleiz da zehou : kartouchennoù [[.308 Winchester]], '''.35 Remington''' ha [[.223 Remington]]. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-..." 2194227 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.32 Remington|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:.35 Remington.JPG|313x313px|]]<br>A gleiz da zehou : kartouchennoù [[.308 Winchester]], '''.35 Remington''' ha [[.223 Remington]]. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Krouer |[[Remington]] |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1906 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |9,1 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |9,8 mm |- ! scope="row" |Ø skoaz |10,3 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |11,6 mm |- ! scope="row" |Ø strad |11,7 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |48,8 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |64,1 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000" |Pouez ha perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell standart |13 g (200 greunenn) |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |631 m/s |- ! scope="row" |Energiezh |{{formatnum:2583}} J |- ! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ |{{formatnum:2750}} bar |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)|Emors]] |LR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} An '''.35 Remington''' zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] gwerzhet adalek 1906 gant an embregerezh stadunanat [[Remington]], da gentañ evit ar fuzuilh [[Remington Model 8|Remington Autoloading Rifle]] bet savet gant [[John Browning]]<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 170</ref>. Produet e vez c'hoazh hiziv an deiz. Poblek eo e Norzhamerika evit chaseal kirvi<ref>{{en}} Philip Massaro ''[https://www.americanhunter.org/content/behind-the-bullet-35-remington/ Behind the Bullet: .35 Remington]'', American Hunter, 28/05/2024 (lennet d'an 30/06/2026)</ref>. == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/35-rem-210510-fr-1.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:35 Remington}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] ik4jt7g542m575bto7z6goeqs778uzd 0 180615 2194230 2026-06-30T21:45:02Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Svedek]] da [[Yezh ar sinoù svedek]] 2194230 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù svedek]] tfhfts95vktfvydvrpah763rw8966hs 0 180616 2194233 2026-06-30T21:50:51Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Valtat]] da [[Yezh ar sinoù valtat]] 2194233 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù valtat]] 4bq8cdfxurftwjgrtix2674jl1q4pdb 0 180617 2194236 2026-06-30T21:52:38Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Flandrezek]] da [[Yezh ar sinoù flandrezek]] 2194236 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù flandrezek]] 8qfflivbfizzbus4wtmhmzmzblgrk8f 0 180618 2194239 2026-06-30T22:01:56Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Polonek]] da [[Yezh ar sinoù polonek]] 2194239 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù polonek]] 8tj29s51awcbryi4nymflqqx4q8fmq9 0 180619 2194243 2026-06-30T22:09:06Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Japanek]] da [[Yezh ar sinoù japanek]] 2194243 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù japanek]] t1em9km8y816zelm3cf414uk9e9fyjt 0 180620 2194247 2026-06-30T22:15:43Z Rouédrouiz 90903 Rouédrouiz en deus kaset ar bajenn [[Yezh ar Sinoù Iwerzhonek]] da [[Yezh ar sinoù iwerzhonek]] 2194247 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Yezh ar sinoù iwerzhonek]] 5gld3kzye5nt731ebo7djcip1v2d9g4 0 180621 2194253 2026-07-01T02:55:55Z Rouédrouiz 90903 Krouet en un dreiñ rannbennad kentañ eus pajenn "[[:en:Special:Redirect/revision/1360934058|Martha's Vineyard]]" 2194253 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all}}'''Noëpe'''<ref name="CHL">{{Cite web|author=Banks|first=Charles|title=The History of Martha's Vineyard|url=http://history.vineyard.net/hfnorton/history.htm|work=history.vineyard.net/|publisher=Dukes County History}}</ref>, pe '''Martha's Vineyard''', a zo un enezenn e kornôg ar [[Meurvor Atlantel]], arc'hebet gant [[Massachusetts]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Ur [[Wampanoag Tribe of Gay Head|meuriad Wampanoag]] a chom e mervent an enezenn, en [[Aquinnah]]. Lod a lavarfe n'eo morse bet gwerzhet o gwirioù d'an enezenn d'an alouberien saoz er [[XVIIvet kantved]]. Kêrioù [[Edgartown]], [[Oak Bluffs]], [[Vineyard Haven]], [[West Tisbury, Massachusetts|West Tisbury]], ha [[Chilmark, Massachusetts|Chilmark]] a gaver war Noëpe ivez. Brudet eo an enezenn dre ma ouie an darn vrasañ eus an annezidi ur yezh dre sinoù arbennik, [[yezh ar sinoù Noëpe]], en [[XIXvet kantved]], ha lakaet eo bet ar gevredigezh-se da "baradoz evit ar re [[Bouzarded|vouzar]]" da neuze. 3j73am872hz3ejcodlirf8uvqnt6yas 2194256 2194253 2026-07-01T07:15:32Z Huñvreüs 54570 daveoù ha rummad 2194256 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all}}'''Noëpe'''<ref name="CHL">{{Cite web|author=Banks|first=Charles|title=The History of Martha's Vineyard|url=http://history.vineyard.net/hfnorton/history.htm|work=history.vineyard.net/|publisher=Dukes County History}}</ref>, pe '''Martha's Vineyard''', a zo un enezenn e kornôg ar [[Meurvor Atlantel]], arc'hebet gant [[Massachusetts]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Ur [[Wampanoag Tribe of Gay Head|meuriad Wampanoag]] a chom e mervent an enezenn, en [[Aquinnah]]. Lod a lavarfe n'eo morse bet gwerzhet o gwirioù d'an enezenn d'an alouberien saoz er [[XVIIvet kantved]]. Kêrioù [[Edgartown]], [[Oak Bluffs]], [[Vineyard Haven]], [[West Tisbury, Massachusetts|West Tisbury]], ha [[Chilmark, Massachusetts|Chilmark]] a gaver war Noëpe ivez. Brudet eo an enezenn dre ma ouie an darn vrasañ eus an annezidi ur yezh dre sinoù arbennik, [[yezh ar sinoù Noëpe]], en [[XIXvet kantved]], ha lakaet eo bet ar gevredigezh-se da "baradoz evit ar re [[Bouzarded|vouzar]]" da neuze. ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Inizi SUA]] agxo3dvxs4teq89ju8pk3ifmt708wac 2 180622 2194255 2026-07-01T06:39:43Z Rouédrouiz 90903 Krouet en un dreiñ rannbennad "__LEAD_SECTION__" eus pajenn "[[:en:Special:Redirect/revision/1361397916|Martha's Vineyard Sign Language]]" 2194255 wikitext text/x-wiki == __LEAD_SECTION__ == '''Yezh ar sinoù Noëpe''', ([[saozneg]]: '''Martha's Vineyard''' '''Sign Language,''' '''MVSL''') a zo ur yezh dre sinoù a oa bet implijet war enezenn [[Noëpe]] (e dalc'h [[Massachusetts]]) eus ar [[XVIIvet kantved]] beteg kreiz an [[XXvet kantved|XXvet]]. Arouezus eo ar yezh-mañ pa ouie darn vrasañ eus poblañs an enezenn sinal war-dro ar bloavezhioù 1880. Sellet 'vez diouzh ar gevredigezh-se evel ur skouer a zegemerusted ; ar boblañs [[Bouzarded|vouzar]] doues a en em gave ebarzhiet mat-tre er gevredigezh, hag e-touez ar re binvidikañ ha desketañ zoken. War-lerc'h marv Eva Look ha Katie West, sinerien vouzar diwezhañ ar yezh, er bloavezhioù 1950, e kendalc'has o ziegezhioù, o amezeien, ha pesketaerien 'zo da sinal e-pad degadoù c'hoazh. Diwar ali Joan Poole, desket ar yezh gant he mamm-guñv ganti da blac'h, e krogas enklaskoù e [[1977]]. Enrolladennoù eus ar mare-se ha lod diwezhatoc'h a ziskouez ur bern sinoù a denn da [[Yezh ar sinoù vreizhveurat|reoù Breizh-Veur]]. War a greder eo trevadennerien saoz deuet eus [[Kent]] er [[XVIIvet kantved]] a ziwanas ar yezh, a en em veske gant sinoù ar [[Wampanoag|Wampanoaged]] da c'houde. Skolidi an [[American School for the Deaf]] e [[Hartford (Connecticut)|Hartford]] eus Noëpe o dije levezonet a-grenn [[yezh ar sinoù amerikan]] a oa bet staliet e 1817 gant ar Gall bouzar [[Laurent Clerc]]. Neuze e chomfe roudoù e-leizh eus yezh Noëpe e hini ar Stadoù-Unanet. 24y1jh47n288xqaj4w9tyy7ac36f1mi 3 180623 2194258 2026-07-01T07:21:12Z Huñvreüs 54570 degemer mat 2194258 wikitext text/x-wiki {{degemermat nevez}} a2ln234bc5j2bz6cg63p80sxnsdfktl 0 180624 2194259 2026-07-01T08:37:40Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2194259 wikitext text/x-wiki ''' Magdalena Valombola''' a zo bet ganet e 1993 e [[Namibia]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] namibian eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/14319233 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Danvez Mestrez (WCM) eo abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/14319233 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>1 572 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/14319233 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Namibia]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Daveennoù |- |2006||erlec'hierez||37||{{Italia}}, [[Torino]]||0,5/5 (+0, =1, -4)||10||-||-||100||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2006w/2006nam.html 37th Chess Olympiad (women): Turin 2006 – Olimp Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[https://www.namibian.com.na/namibians-compete-at-chess-olympics/ Namibians compete at chess Olympics – The Namibian, d'ar 14 a vizEven 2006]</ref> |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liamm diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/14319233 He fichenn FIDE] {{DEFAULTSORT:Valombola, Magdalena}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1993]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]] qjkqcfx6v9ejav5xokzgesen3yoqhcr