Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.47.0-wmf.10
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Yezh oligosintezel
0
1542
2195069
1893221
2026-07-10T20:15:11Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195069
wikitext
text/x-wiki
{{Tipologiezh vorfologel}}
'''Oligosintezel''' a reer eus ar yezhoù enne nebeut a [[morfem|vorfemoù]], da skouer en tu-mañ da vil. Talvezout a ra ar morfemoù-se d'ur [[yezh sintezel]] da sevel frazennoù kadarnaat.
An diforc'h pennnañ neuze etre [[Yezh liessintezel|yezhoù liessintezel]] diouzh un tu hag ar yezhoù oligosintezel diouzh an tu all eo an niver a vorfemennoù implijet gante : kalz bihanoc'h evit an eil re.<br>
Ar yezhoù-se gante ur seurt oligarkiezh a vorfemoù a rankfe sevel dre ret [[Ger kevrennek|gerioù kevrennek]] hir spontus, hiroc'h c'hoazh evit er [[yezh sintezel|yezhoù sintezel]] boutin, dre ouzhpennañ meur a vorfem an eil war lerc'h egile.
Gwech ha gwech all ez eo bet kredet e oa ar yezhoù oligosintezel ur re yezhoù genidik eus [[Amerika]] evel an [[nahuatl]] and pe ar [[blackfoot]] (yezh an Niitsitapii) met disgwelet eo bet war-lerc'h n'eo ket gwir. Betek hiziv n'eus bet kavet yezh ebet a glotfe gant ar perzhioù a zo ret evit bezañ renket evel ur yezh oligosintezel.
Ne gav ket avat da darn vrasañ ar yezhonourion e vefe eus seurt yezhoù oligosintezel e gwirionez, ha betek-henn n'eus bet kavet yezh ebet, bev pena varv, a vije seurt perzhioù ganti.
== Pennadoù kar ==
* [[Renkadur hervez ar vorfologiezh]]
[[Rummad:Tipologiezh vorfologel|Oligosintezel]]
438tfg9jw9anw2nx8y7wvqew3344mhu
John Roberts (merzher)
0
8170
2195055
2168289
2026-07-10T20:14:14Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195055
wikitext
text/x-wiki
E Tyburn, tost da gêr [[Londrez]], e 1610, e voe merzheriet '''an den evurus John Roberts'''. Gounezet d'ar feîz katolik e-kerz ur veaj da bPariz, ez eas nebeut goude tre e urzh beneaded [[Kompostella]]. D'e vro c'henidik e tistroas evit rein lañs en-dro d'ar vanac'helezh eno. Kondaonet e voe avat da vezan dibennet evit bezan gourbannet n'eus [[silvidigezh]] ebet er-maez eus an [[Iliz]].
{{DEFAULTSORT:Roberts, John}}
[[Rummad:Kristeniezh]]
[[Rummad:Marvioù 1610]]
im2bxxsg9uoo8gudhy0p687zrkcavea
Ladineg
0
9190
2195029
2137975
2026-07-10T16:20:12Z
Ar choler
52661
2195029
wikitext
text/x-wiki
{{Yezh|anv=Ladineg|anveyezh=Ladin
|broiou=[[Italia]]
|rannved=[[Su Tirol]], [[Belluno]], [[Trentino]]
|komzet=30 000
|renkadur=goude 100
|livfamilh=Indezeuropek
|familh=[[Yezhoù Indezeuropek]]
* [[Yezhoù romanek]]
** [[yezhoù retoromanek|Retoromanek]]
*** '''Ladineg'''
|YezhOfisiel=[[Su Tirol]]
|akademiezh=[http://www.spell-termles.ladinia.net/en.html Ofis al Ladineg]
|iso1=-
|iso2=roa
|iso3=lld
|lizherennoù=LLD
}}
Al ladineg zo ur yezh [[yezhoù romanek|romanek]] eus skourr ar [[yezhoù retoromanek]]. Kar eo d' ar [[romañcheg]] ha d'ar [[friouleg]]. Ur statud ofisiel zo gantañ e [[Sutirol]].
==Tachenn==
<gallery mode="packed" heights="220px">
Ladin.png|Tachenn al ladineg
Comuni e valli ladine.png|Traoñiennoù ladinek
</gallery>
{| class="wikitable"
|-
! Proviñsoù !! Yezhoù !! Kêrioù ladinek
|- valign="top"
| '''Sutirol || Ladineg<br>Italianeg<br>Alamaneg || [[Urtijëi]]-Ortisei-St. Ulrich • [[Santa Cristina Gherdëina]]-Santa Cristina-St. Christina • [[Sëlva]]-Selva di Val Gardena-Wolkenstein • [[Badia]]-Badia-Abteital • [[Corvara (Sutirol)|Corvara]]-Corvara-Kurfahr • [[Mareo]]-Marebbe-Enneberg
|- valign="top"
| '''[[Trentino]] || Ladineg<br>Italianeg || Cianacei-[[Canazei]] • Ciampedèl-[[Campitello di Fassa]] • Mazin-[[Mazzin]] • Poza-Pozza di Fassa • Vich-Vigo di Fassa • Soraga (pe Sorega)-[[Soraga di Fassa]] • [[Moena]]
|-
|- valign="top"
| '''[[Proviñs Belluno|Belluno]]''' || Ladineg<br>Italianeg || Fèdom-[[Livinallongo del Col di Lana]] • Anpëz-[[Cortina d'Ampezzo]]
|}
==Skouerioù eus ar yezh==
*Sed amañ komzoù ar [[Pater noster]] e ladineg unvan ("Ladin dolomitan") :
: Pere nost, che t’ies en ciel,<br /> al sie santifiché ti inom,<br /> al vegne ti regn,<br /> sia fata tia volonté,<br /> coche en ciel enscì en tera.
:Hon Tad hag a zo en neñv,<br /> Hoc’h anv bezet santelaet,<br /> Ho rouantelezh deuet deomp,<br /> Ho polontez bezet graet,<br /> war an douar evel en neñv.
*''La me nòna l'è vecchierèlla'' ("Ur vaouez kozh eo ma mamm-gozh") zo ur ganaouenn ladinek hengounel evit bugale, bet dastumet e Su Tirol ; ''[[La mia nonna è vecchierella]]'' eo anv an doare [[italianek]]<ref>{{it}} Leydi, Roberto. ''I canti popolari italiani''. Segrate : Arnoldo Mondadori Editore, 1973.</ref>. Unan eus mammennoù ar ganaouenn-stourm ''[[Bella ciao]]'' eo.
==Gwelet ivez==
*[[Ladinia]]
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Ladin language}}
* [http://www.vejin.com/index.html Vejin]
* [http://www.noeles.info/ Lec'hienn ar gelaouenn ''Noeles.net'']
* [https://www.railadinia.rai.it/la/index.php RAI Ladinia]
==Notennoù==
{{daveoù}}
[[Rummad:Yezhoù Italia]]
[[Rummad:Yezhoù reto-romanek]]
jgnkoahueeh1x4gr2hcrhepu53hcih2
Emplantenn-vronn
0
9513
2195107
2183564
2026-07-11T08:17:21Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195107
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Silicone gel-filled breast implants.jpeg|thumb|Emplantennoù-bronn leuniet gant gel silikon]]
[[Restr:Saline-filled breast implants.jpeg|thumb|Emplantennoù-bronn leuniet gant disolvadenn fiziologel]]
[[Restr:Dr. Placik Breast Augmentation .jpg|thumb|A-raok ha goude an oberatadennoù]]
[[Restr:Capsular fibrosis.jpg|thumb|Glaz kapsulel e bronn zehoù ur vaouez 29 bloaz, seizh vloaz goude ma voe pozet emplantennoù-bronn kilwagrennel leuniet gant gel silikon, 560 cm³ o volum]]
{{commonscat|Breast implants}}
Un '''emplantenn-vronn''' a zo ur [[protezenn|brotezenn]] implijet er [[surjianerezh plastik]] evit brasaat volum ur [[bronn|vronn]] pe evit adsevel ur vronn (goude ur [[mastektomiezh|vastektomiezh]] da skouer).
Meur a seurt emplantennoù-bronn ez eus, hervez an danvezioù a ya d'ober anezho:
* goloenn e [[silikon]] leuniet gant [[disolvadenn fiziologel]] ;
* goloenn e [[silikon]] leuniet gant [[gel]] silikon ;
* volum [[polipropilen]]. Diorroet gant an doktor Gerald W. Johnson e c'hellont pourchas volumoù bras-kenañ hag implijet e vezont gant industriezh ar [[pornografiezh|bornografiezh]].
== Istor ==
Impljet e vez an an emplantennoù-bronn abaoe [[1865]] da nebeutañ evit brasaat ment bronnoù ar maouezed. En [[Alamagn]] e voe pozet an emplantenn gentañ diouzh a ouzer. Eno e voe tennet lard digant ur vaouez zu eus [[yoc'henn]] guñv he c'horf evit emplantañ anezhañ en he bronn. Er bloavezhioù war-lerc'h e voe danzeet gant mezeien emplantennoù liesseurt graet gant a bep seurt danvezioù, e [[parafin]] peurvuiañ. E [[Japan]] e voe graet gant silikon, evit ar wezh kentañ moarvat, goude an [[eil brezel bed]] : [[gast|gisti]] Japan o defe strinkellet silikon en o divronn dezho o-unan.
E [[1961]] e voe diorroet ar brotezenn-vronn gentañ e silikon gant plastikourien eus [[Houston]], Thomas Cronin ha Frank Gerow, gant kenlabour an ''Dow Corning Corporation'', hag e [[1962]] e voe pozet ar seurt emplantenn evit ar wezh kentañ. C'hoarvezout a rae an emplantenn eus ur c'holoenn silikon leuniet gant ur gel silikon tev ha gludek.
Diwar neuze ez eus bet klasket gwellaat an emplantennoù-se dre astenn o fad implij, dre wellaat ar santadenn a roont pa zouger anezho, ha dre vroudañ nebeutoc'h ar [[gwiad bevoniel]] [[gwienn]]us er [[kapsulenn|c'hapsulennoù]] tro-dro d'ar stramm. Techet eo ar c'hapsulennoù da lakaat an emplantenn da galetaat, da reiñ un neuz gweet ha dinaturel dezhi, ha gallout a reont degas poan. [[Bakteri]]où, ar silikon o tiverañ hag an amzer eo an abegoù pennañ a laka ar c'hapsulennoù da furmiñ. An emplantenoù leuniet gant disolvadenn fiziologel ivez a c'hell furmiñ kapsulennoù. Digresket eo ar feur kapsulennoù gant an emplantennoù nevesoc'h gwiadet, gant goloennoù tevoc'h a fu nebeutoc'h, ha gant geloù stagañ tevoc'h.
== Riskloù ha breutadeg ==
E [[Stadoù-Unanet Amerika]] eo bet strishaet implij an emplantennoù leuniet gant gel silikon gant ar ''Food and Drug Administration'' dre ma vezed nec'hetoc'h-nec'hetañ a-zivout efedoù un hevelep emplantennoù war ar yec'hed. Ouzhpenn ur milion a vaouezed a zouge emplantennoù da vare ar berzh, hag ar breud savet diwarnañ a lakaas ar farderien d'en em glevet war un digoll a 4,25 miliard a [[Dollar US|zollaroù]]. Breutaet e vez c'hoazh gant kumuniezh ar skiantourien diwar-benn braster ar riskl stag ouzh an emplantennoù-bronn gant gel silikon.
Kaozeet ez eus bet kalzik diwar-benn ar riskloù-yec'hed stag ouzh an emplantennoù-bronn er bloavezhioù tremen. Gouez da lod ez eo kiriek an emplantennoù-se da [[kleñved|gleñvedoù]], peurgetket ar [[kleñved emimmunizet|c'hleñvedoù emimmunizet]] daoust ma ne vez ket kadarnaet gant prouenn ebet. Koulskoude e konter an ansimetriezh, an torradur, an tarzhadur, an infektadur ha kaletadur an emplantennoù pe "kapsulenn" e-touez ar c'hudennoù deuet dre ar protezennoù-bronn.
Ret eo merkañ e vir an emplantennoù, dreist-holl ar re silikon, d'ober [[mammografienn]]où dre radiografiezh. [[Silisiom]] ez eus er silikon, un elfenn bounneroc'h eget ar re a vez e gwiad ar bronnoù naturel. Gant an atomoù silisiom-se e vez euvret [[foton]]où [[skin X]] en un doare efedusoc'h eget gwiad naturel ar bronnoù. Ma oulakaer ez etreober ar fotonoù skinoù X gwan implijet er vammografiezh (Mo-K) dre an efed fotoelektron neuze e vo gouest ur silikon-skouer (O-Si(CH<sub>3</sub>)<sup>2</sup>-)<sub>n</sub> da euvriñ 4,2 gwezh muioc'h a skinoù X eget gwiad ar vronn.
A-hend-all ne vefe merk-enep ebet, war a seblant, evit a sell ouzh ar [[bronnañ]] evit ar maouezed a zoug emplantennoù.
Dre m'eo ar bronnoù un [[tachad erogenek]] (peurgetket gant ar maouezed dezho divronn bihan) e c'hell brasadur volum o divronn digreskiñ ar blijadur [[revelezh|revel]] dre zigreskiñ gwiridigezh an tachad-se.
Hervez ''American Society of Plastic Surgeons'' (''Kevredigezh amerikan ar surjianed plastikourien'') ez eo brasadur an divronn an oberiadenn [[surjianerezh ar c'hened]] a vez pleustret ar muiañ war ar maouezed er Stadoù-Unanet. E [[2002]] e voe gouzañvet an oberiadenn-se gant 236 888 maouez e SUA. Hervez an ''"National Institute for Women"'' eo ret d'ur vaouez oberataet diwar beder gouzañv surjianerezh en-dro evit reizhañ kudennoù emplantenn.
Da heul ar breud a oa bet diwar-benn efed an emplantennoù war ar yec'hed ez eus bet savet ur breud sokial diwar o fenn. Maouezed 'zo a wel enno un doare da c'hounit muioc'h a c'halloud ha da vezañ mestr war o c'horf, lod all a wel enno ur sujidigezh vennedik da c'hoantoù revel ar baotred hag ur c'hammed war-gil evit dishualerezh ar merc'hed. Lakaet e oant bet gant lod keñver-ha-keñver gant bandennadur an treid e Sina pe an [[ezskejadur]] en Afrika.
En desped da se e seblant an emplantennoù-bronn bezañ muioc'h-mui degemeret en darn vrasañ eus broioù ar C'hornôg, daoust ma chom un islonk etre an taolennadur a vez graet anezho er mediaoù hag er vuhez pemdez.
== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20060427204527/http://www.estheweb.com/Dossiers/prothese_seins.htm Ul lec'hienn ditouriñ diwar-benn an emplantennoù-bronn] (e [[galleg]])
* [https://web.archive.org/web/20060428024401/http://www.servicevie.com/02Sante/Sante_femmes/Femmes25092000/femmes25092000.html Ul lec'hienn diwar-benn ar riskloù liammet ouzh an emplantennoù-bronn] (e [[galleg]])
[[Rummad:Surjianerezh]]
[[Rummad:Bruched]]
6epbnkyar0dskuahwtfu2gxhpwqbv5a
Wikipedia:Goulenn adenvel
4
9661
2195035
2194964
2026-07-10T19:23:41Z
Llydawr
145
/* Goulennoù bet respontet dezho */
2195035
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{{Wikipedia:Goulenn ouzh ar verourien/Taolenn}}
Pal ar bajenn-mañ eo goulenn ma vo adanvet ur pennad bennak. Evit goulenn un dra bennak all ouzh ar verourien, klikit [[Wikipedia:goulenn ouzh ar verourien|amañ]].
== Implijout ar bajenn-mañ ==
{{/Implij}}
* [[/Dielloù|Sellet ouzh an dielloù]]
<div class="plainlinks" >
{| align="center" border="0" cellpadding="4" cellspacing="4" style="border: 2px solid #3366BB; background:#FFF0FF;"
| <span style="font-size:2.5em;"> [{{SERVER}}{{localurl:Wikipedia:{{PAGENAME}}|action=edit§ion=new}} Goulenn ma vo adanvet ur bajenn] </span>
|}
</div>
__TOC__
= Goulennoù bet respontet dezho =
== Hallelujah ==
s.o. [[Kaozeal:Hallelujah]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 12:08 (UTC)
== Timbroù dre vro ==
s.o. [[Kaozeal:Timbroù dre vro]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 12:08 (UTC)
== [[Armor Magazine (US Army)]] ==
Da adenvel [[Armor (magazin an US Army)]]. Gwelout ar [[Kaozeal:Armor Magazine (US Army)|bajenn gaozeal]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 07:59 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 15:58 (UTC)
== [[Timbroù Saksonia]] da adenvel [[Timbroù Saks]] ==
"Saks" eo an anv brezhonek reizh hervez [https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/46098 KerOfis] [[Implijer:Adriendelucca|Dren ar Frankig]] ([[Kaozeadenn Implijer:Adriendelucca|kaozeal]]) 17 Meu 2024 da 11:20 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 15:58 (UTC)
== [[Fungi]] da adenvel [[Foue]] ==
An anv brezhonek eo a zo ar muiañ anavezet. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 23 Gwe 2019 da 17:43 (UTC)
:Me 'gav din e aesoc'h fungi da gompren evit Yann vrezhoneger.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 14 Mae 2022 da 20:41 (UTC)
:: Goulenn nullet, kenasant ebet. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 16:56 (UTC)
== [[Garigell]] ==
Da adenvel ere-loer. N'eus ket eus *garigell. Lavaret e vez arigell ha n'eo ket gwall stank ar ger-se evit doare.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 16 Mae 2022 da 18:00 (UTC)
::Sellet ouzh ar gaozeadenn a-raok evel-just.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 17 Mae 2022 da 22:45 (UTC)
:::'''Arigell''' eo ar ger e Devri, geriadur Brezhoneg An Here ha geriadur Le Gléau. Arabat eo fiziout e Glosbe, da 'm soñj. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 16:42 (UTC)
:::: Adanvet '''arigell''' neuze. Memes tra evit [[Urzh an arigell]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 16:56 (UTC)
== [[:Paludoù Gwenrann]]==
Da adenvel "Paludoù-holen Gwenrann". Ur palud n'eo ket ur palud-holen hepken hag eus an dra-se ez eus kaoz. Un adkas "[[:Paludoù-holen Gwenrann]]" zo dija. --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 21 Ebr 2024 da 15:52 (UTC)
<br>{{graet}} Graet : [[Paludoù-holen Gwenrann]]. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:23 (UTC)
== [[Lanyugon-Kumun-Nevez]] da adenvel [[Lanyugon]] hepken ==
[[Lanyugon-Kumun-Nevez]] zo bet adanvet [[Lanyugon]] hepken d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2024 (sellet ouzh [https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/86876 Kerofis]]) --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 2 Du 2025 da 04:55 (UTC)
: {{ping|Fulup|VIGNERON|Lekemok|Huñvreüs|Kestenn}} Mar plij {{mousc'hoarzh}}. --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 3 Du 2025 da 08:50 (UTC)
::{{Graet}} Graet eo. Ur goulenn war ar pennad-mañ : petra a dalvez "kevanet" (el lodenn "Istor" : ''[...]en deus kevanet ar gumun nevez'') ? A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 3 Du 2025 da 09:10 (UTC)
::: Trugarez. Kavet em eus "'''kevanañ''' : intégrer, annexer ('''ouzh''' à)" e geriadur Ménard-Cornillet. {{ping|Arko}} gallout a ri kadarnaat marteze ? --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 3 Du 2025 da 09:25 (UTC)
==[[Islavarenn]]==
[[Islavarenn stag]] a vefe da adenvel [[Islavarenn]] hepmuiken ([[:en:Dependent clause]], [[:it:Proposizione subordinata]]). Evit ar mare ne c'haller ket rak an titl ''islavarenn'' zo dija. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Gen 2017 da 20:42 (UTC)
:Renket eo bet ar gudenn a gav din.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 21 Ebr 2024 da 15:52 (UTC)
<br> Renket ar gudenn. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:29 (UTC)
== [[Azereg (yezh)]] da adenvel [[Azerbaidjaneg]] ==
Diwar an anvioù pobl pe an anvioù annezidi eo e vez savet an anvioù yezhoù enne al lostger ''-eg'', ha ne gaver nemet ''Azerbaidjaneg'' hag ''azeri'' e Termofis. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 4 Ebr 2017 da 23:04 (UTC)
:Azerbaidjaneg, diwar anv ar vro, zo gwall hir: kalz gwelloc'h eo [[azereg]], diwar anv ar bobl, div silabenn nebeutoc'h, aesoc'h da zistripañ. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 5 Ebr 2017 da 04:36 (UTC)
::Diwar anv ar bobl : ''Azerbaidjanad'' a ro ar bennrann ''azerbaidjan-'' (hep al losger ''-ad''), hag alese an anv yezh ''azerbaidjaneg''. Pa vez amprestet un anv yezh e vez diezhomm al lostger ''-eg'' : ''azeri'' (evel ''latin'', ''gresim'', ''nahuatl''…). An anv berr ''azeri'' eo a gaver e [http://www.ofis-bzh.org/upload/travail_paragraphe/fichier/37fichier.pdf Yezhoù – Langues – Languages]. Drol e kavan ar brezhonekadur ''azereg''. Ma vefe graet gant ''Azeri'' evit an annezidi, evel e saozneg pe e galleg, e teufe *''azerieg''. Piv a ra gant ''azereg'' ? [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 01:33 (UTC)
:Piv a ra gant an eil pe egile? Keit ma ne vo ket graet un enklask gant hon akademiezh ne vo ket aes gouzout. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 17:29 (UTC)
::Gouzout a ran e-men em eus kavet ''azerbaidjaneg'' hag ''azeri''. Ma ne gaver ar ger ''azereg'' nemet e Gwikipedia, ne dalv ket ar boan ober gantañ, rak n'eus ket a ziouer a c'herioù aze. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 19:55 (UTC)
Biken ne rafen gant ''azerbaidjaneg'' (6 silabenn) pa c'haller larout berroc'h : [[azerieg]], savet evel brezhoneg, galleg, alamaneg zo kalz gwell, ha reishoc'h eget ''azereg'', gwir eo. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 20:11 (UTC)
:Ar ger ''azeri'' eo a vefe an hini berrañ. Ar ger ''azerieg'' ne seblant ket fall, nemet ne 'm eus ket kavet ''Azeri'' (ls ''-ed'') evit ar bobl : ''Azerbaidjanad'' (ls ''-iz'') eo a gaver e-barzh geriadurioù unyezhek An Here. Evit ar ger ''azereg'', moarvat ez eo bet savet gant an implijer Neal hag en doa skrivet ur frazenn enni ar ger-se (dre fazi ?) war-lerc'h ''azerieg'' pa oa o kregiñ da skrivañ ar pennad, evel ma weler [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Azereg_(yezh)&diff=next&oldid=11097 amañ] . [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 20:55 (UTC)
Kendalc'het e vo ar gaozeadenn [[Kaozeal:Azeri|amañ]]. Da c'hortoz fin ar gaozeadenn em eus adanvet ar bajenn : ''azeri''. Mar bez cheñchet an anv en-dro e talvezo an adkas, ne vern penaos. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 21:18 (UTC)
:{{graet}} Klozañ a ran an afer amañ, n'eus bet ouzhpennet soñj ebet abaoe 2017 goude ar c'hemm degaset. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:36 (UTC)
== boest implijer VS Patrom implijourien ==
Savet zo bet ganin ur rummad hag am eus graet "boest implijer" anezhañ.
N'ouzon dare ma ne vefe ket gwelloc'h pe komprenusoc'h gant tout an dud e lakaat dindan an anv "Patrom implijourien", pe c'hoazh "Boestoù implijourien" ?
Nag a goulennoù...
--[[Implijer:C'hwil-du siferniet|C'hwil-du siferniet]] 14 Ebr 2006 da 08:31 (UTC)
: N’eus ket eus ar rummad meneget. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Meu 2026 da 09:32 (UTC)
==[[Na Trioblóidí]]==
Titl diaes da gompren. Da adenvel "Brezel Norzhiwerzhon", sklaeroc'h. Sellit ouzh ar bajenn [[Kaozeal:Na Trioblóidí]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Meu 2026 da 18:40 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Meu 2026 da 09:32 (UTC)
== [[Vogalenn digor-etre a-raok plaen]] da adenvel [[Vogalenn damzigor a-raok plaen]] ==
An droienn “digor-etre” a zo ur saoznegadur souezhus evit “open mid”. Ma vije troet mat an daou barzh e teufe “etre-digor” pe “digoretre”. Kavet em eus gwelloc'h ober gant “damzigor” hag a gaver en dezenn ''Studi fonologel brezhoneg Lanijen'' (Evenou, 1987). [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 20 Eos 2019 da 23:51 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:37 (UTC)
== [[Kensonenn dre fri]] da adenvel [[Kensonenn fri]] ==
Er mod-se e vez lavaret. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 25 Eos 2019 da 21:44 (UTC)
:Ali on ganit--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:28 (UTC)
:: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC)
==[[Odeta Chevillottez]]==
Da adenvel ''Odette Chevillotte''. Sellit ouzh ar bajenn
[[Kaozeal:Odeta Chevillottez]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Meu 2026 da 18:40 (UTC)
:graet--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:27 (UTC)
== [[Ardèche (stêr)]] → [[Ardecha (stêr)]] ==
Da glotañ gant anv an departamant : [[Ardecha (departamant)]]. --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 25 Du 2025 da 08:30 (UTC)
:Ali on ganit [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:19 (UTC)
:{{Graet}} [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 08:06 (UTC)
==[[Cassiopeia (steredeg)|Cassiopeia]]==
Souezhet on o lenn an doare skrivañ-mañ, Cassiopeia, amprestet war-eeun digant a latin pe ar saozneg. Kasiopeia eo ar furm implijet en testennoù brezhoneg da envel ar steredeg ha ret e vefe adenvel ar pennad. Sellet ouzh ''An oabl gant red an amzer'', troet gant Ofis ar brezhoneg, 2007.
E Barr-Heol 31, 1962, pp. 18-19 e lenner : "Stered hag o deus kalz eus ar Vretoned ankounachaet o anv : ar Sterenn gant an daou Garr-kamm hag etrezo ar Sarpant, neuze linennoù kamm-jilgamm Kasiopeia, ar Yar gant hech Evned bihan, ar Rastell, ar Rod-archant, ar Chi bras gant e lagad chlas, ar Chi bihan, ar Maen-Forn, an daou Vreur Gevell, Kroaz ar Chreisteiz"--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 06:32 (UTC)
:Demat, ali on ganit cheñch ivez. Ober a rin - hag evit Kefeüs ivez - nemet ma vije skrivet alioù all. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 07:27 (UTC)
:: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC)
==[[Cepheus (steredeg)]]==
Souezhus ivez doare-skrivañ ar pennger-mañ. Hervez an divizoù diwar-benn doare treuzskrivañ an anvioù gresianek, ne zlefe ket bezañ skrivet evel-henn. Cepheus a zeu eus "Κηφεύς" (=Kephéus) a dreuzskriver Kefeüs amañ. Ouzhpenn e-barzh ''An oabl gant red an amzer'', troet gant Ofis ar brezhoneg, 2007 e lenner ivez an doare-skrivañ "Kefeüs". --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 06:32 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC)
== [[Enez-Vriad]] → Enez-Vriad (kumun) ==
''Enez-Vriad'' ar gumun hag ''Enez-Vriad'' an enezenn n'int ket ar memes tra. Er gumun e kaver ur bern enezennoù all estreget Enez-Vriad.
c.f. Er Wikipedia gallek ez eus daou bennad: ''[[:fr:Île-de-Bréhat|Île-de-Bréhat]]'' evit ar gumun ha ''[[:fr:Bréhat|Bréhat]]'' evit an enezenn. [[Implijer:Adriendelucca|Dren ar Frankig]] ([[Kaozeadenn Implijer:Adriendelucca|kaozeal]]) 14 Meu 2024 da 19:11 (UTC)
:Marteze ez eus moaien d'ober gant ar memes pajenn memes tra dre ma n'eo ket founnus an danvez. Ouzhpenn-se ez eus ur pennad all diwar-benn [[enezeg Briad]]--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:17 (UTC)
: N’eus ket ezhomm eus ar verourien evit ar goulenn-mañ, pep hini a c’hall krouiñ ur pennad nevez. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:37 (UTC)
== [[Lanriware]] ==
Da adenvel [[Lañriware]] (stumm erbedet gant Kerofis) nemet anv un adkas eo dija ha n'hallan ket ober ma-unan.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 14 Mae 2022 da 20:45 (UTC)
:Daoust hag e ouije unan bennak petra zo skrivet ouzh panell mont tre kêr ? A galon.--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA|2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA]] 16 Mae 2022 da 10:19 (UTC)
: ''Lanrivoaré'' hepken. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 9 Gouere 2026 da 15:18 (UTC)
::Daveoù zo e pajenn ar gaozeadenn evel kustum --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 17 Mae 2022 da 22:45 (UTC)
::: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:41 (UTC)
::::Kement-se zo kontrol d'ar boaz da skrivañ "Lan-" dirak R : Lanrodeg, Lanrieg, Lanroz, Lanruz... --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 10 Gouere 2026 da 19:23 (UTC)
== Marzhan ==
s.o. [[Kaozeal:Marzhan]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC)
:roet em eus ma soñj eno--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:04 (UTC)
:: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:41 (UTC)
= Goulennoù d'ober war o zro =
[[Rummad:Ober war-dro ar pennadoù|{{PAGENAME}}]]
[[rummad:Merañ Wikipedia|{{PAGENAME}}]]
l6ni2u2cssaoajkgnut75mq1lajodq9
2195046
2195035
2026-07-10T20:09:46Z
Huñvreüs
54570
/* Lanriware */ Respont
2195046
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{{Wikipedia:Goulenn ouzh ar verourien/Taolenn}}
Pal ar bajenn-mañ eo goulenn ma vo adanvet ur pennad bennak. Evit goulenn un dra bennak all ouzh ar verourien, klikit [[Wikipedia:goulenn ouzh ar verourien|amañ]].
== Implijout ar bajenn-mañ ==
{{/Implij}}
* [[/Dielloù|Sellet ouzh an dielloù]]
<div class="plainlinks" >
{| align="center" border="0" cellpadding="4" cellspacing="4" style="border: 2px solid #3366BB; background:#FFF0FF;"
| <span style="font-size:2.5em;"> [{{SERVER}}{{localurl:Wikipedia:{{PAGENAME}}|action=edit§ion=new}} Goulenn ma vo adanvet ur bajenn] </span>
|}
</div>
__TOC__
= Goulennoù bet respontet dezho =
== Hallelujah ==
s.o. [[Kaozeal:Hallelujah]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 12:08 (UTC)
== Timbroù dre vro ==
s.o. [[Kaozeal:Timbroù dre vro]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 12:08 (UTC)
== [[Armor Magazine (US Army)]] ==
Da adenvel [[Armor (magazin an US Army)]]. Gwelout ar [[Kaozeal:Armor Magazine (US Army)|bajenn gaozeal]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2024 da 07:59 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 15:58 (UTC)
== [[Timbroù Saksonia]] da adenvel [[Timbroù Saks]] ==
"Saks" eo an anv brezhonek reizh hervez [https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/46098 KerOfis] [[Implijer:Adriendelucca|Dren ar Frankig]] ([[Kaozeadenn Implijer:Adriendelucca|kaozeal]]) 17 Meu 2024 da 11:20 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 15:58 (UTC)
== [[Fungi]] da adenvel [[Foue]] ==
An anv brezhonek eo a zo ar muiañ anavezet. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 23 Gwe 2019 da 17:43 (UTC)
:Me 'gav din e aesoc'h fungi da gompren evit Yann vrezhoneger.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 14 Mae 2022 da 20:41 (UTC)
:: Goulenn nullet, kenasant ebet. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 16:56 (UTC)
== [[Garigell]] ==
Da adenvel ere-loer. N'eus ket eus *garigell. Lavaret e vez arigell ha n'eo ket gwall stank ar ger-se evit doare.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 16 Mae 2022 da 18:00 (UTC)
::Sellet ouzh ar gaozeadenn a-raok evel-just.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 17 Mae 2022 da 22:45 (UTC)
:::'''Arigell''' eo ar ger e Devri, geriadur Brezhoneg An Here ha geriadur Le Gléau. Arabat eo fiziout e Glosbe, da 'm soñj. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 21 Du 2025 da 16:42 (UTC)
:::: Adanvet '''arigell''' neuze. Memes tra evit [[Urzh an arigell]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 16:56 (UTC)
== [[:Paludoù Gwenrann]]==
Da adenvel "Paludoù-holen Gwenrann". Ur palud n'eo ket ur palud-holen hepken hag eus an dra-se ez eus kaoz. Un adkas "[[:Paludoù-holen Gwenrann]]" zo dija. --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 21 Ebr 2024 da 15:52 (UTC)
<br>{{graet}} Graet : [[Paludoù-holen Gwenrann]]. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:23 (UTC)
== [[Lanyugon-Kumun-Nevez]] da adenvel [[Lanyugon]] hepken ==
[[Lanyugon-Kumun-Nevez]] zo bet adanvet [[Lanyugon]] hepken d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2024 (sellet ouzh [https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/86876 Kerofis]]) --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 2 Du 2025 da 04:55 (UTC)
: {{ping|Fulup|VIGNERON|Lekemok|Huñvreüs|Kestenn}} Mar plij {{mousc'hoarzh}}. --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 3 Du 2025 da 08:50 (UTC)
::{{Graet}} Graet eo. Ur goulenn war ar pennad-mañ : petra a dalvez "kevanet" (el lodenn "Istor" : ''[...]en deus kevanet ar gumun nevez'') ? A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 3 Du 2025 da 09:10 (UTC)
::: Trugarez. Kavet em eus "'''kevanañ''' : intégrer, annexer ('''ouzh''' à)" e geriadur Ménard-Cornillet. {{ping|Arko}} gallout a ri kadarnaat marteze ? --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 3 Du 2025 da 09:25 (UTC)
==[[Islavarenn]]==
[[Islavarenn stag]] a vefe da adenvel [[Islavarenn]] hepmuiken ([[:en:Dependent clause]], [[:it:Proposizione subordinata]]). Evit ar mare ne c'haller ket rak an titl ''islavarenn'' zo dija. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Gen 2017 da 20:42 (UTC)
:Renket eo bet ar gudenn a gav din.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 21 Ebr 2024 da 15:52 (UTC)
<br> Renket ar gudenn. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:29 (UTC)
== [[Azereg (yezh)]] da adenvel [[Azerbaidjaneg]] ==
Diwar an anvioù pobl pe an anvioù annezidi eo e vez savet an anvioù yezhoù enne al lostger ''-eg'', ha ne gaver nemet ''Azerbaidjaneg'' hag ''azeri'' e Termofis. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 4 Ebr 2017 da 23:04 (UTC)
:Azerbaidjaneg, diwar anv ar vro, zo gwall hir: kalz gwelloc'h eo [[azereg]], diwar anv ar bobl, div silabenn nebeutoc'h, aesoc'h da zistripañ. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 5 Ebr 2017 da 04:36 (UTC)
::Diwar anv ar bobl : ''Azerbaidjanad'' a ro ar bennrann ''azerbaidjan-'' (hep al losger ''-ad''), hag alese an anv yezh ''azerbaidjaneg''. Pa vez amprestet un anv yezh e vez diezhomm al lostger ''-eg'' : ''azeri'' (evel ''latin'', ''gresim'', ''nahuatl''…). An anv berr ''azeri'' eo a gaver e [http://www.ofis-bzh.org/upload/travail_paragraphe/fichier/37fichier.pdf Yezhoù – Langues – Languages]. Drol e kavan ar brezhonekadur ''azereg''. Ma vefe graet gant ''Azeri'' evit an annezidi, evel e saozneg pe e galleg, e teufe *''azerieg''. Piv a ra gant ''azereg'' ? [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 01:33 (UTC)
:Piv a ra gant an eil pe egile? Keit ma ne vo ket graet un enklask gant hon akademiezh ne vo ket aes gouzout. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 17:29 (UTC)
::Gouzout a ran e-men em eus kavet ''azerbaidjaneg'' hag ''azeri''. Ma ne gaver ar ger ''azereg'' nemet e Gwikipedia, ne dalv ket ar boan ober gantañ, rak n'eus ket a ziouer a c'herioù aze. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 19:55 (UTC)
Biken ne rafen gant ''azerbaidjaneg'' (6 silabenn) pa c'haller larout berroc'h : [[azerieg]], savet evel brezhoneg, galleg, alamaneg zo kalz gwell, ha reishoc'h eget ''azereg'', gwir eo. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 20:11 (UTC)
:Ar ger ''azeri'' eo a vefe an hini berrañ. Ar ger ''azerieg'' ne seblant ket fall, nemet ne 'm eus ket kavet ''Azeri'' (ls ''-ed'') evit ar bobl : ''Azerbaidjanad'' (ls ''-iz'') eo a gaver e-barzh geriadurioù unyezhek An Here. Evit ar ger ''azereg'', moarvat ez eo bet savet gant an implijer Neal hag en doa skrivet ur frazenn enni ar ger-se (dre fazi ?) war-lerc'h ''azerieg'' pa oa o kregiñ da skrivañ ar pennad, evel ma weler [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Azereg_(yezh)&diff=next&oldid=11097 amañ] . [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 20:55 (UTC)
Kendalc'het e vo ar gaozeadenn [[Kaozeal:Azeri|amañ]]. Da c'hortoz fin ar gaozeadenn em eus adanvet ar bajenn : ''azeri''. Mar bez cheñchet an anv en-dro e talvezo an adkas, ne vern penaos. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 16 Ebr 2017 da 21:18 (UTC)
:{{graet}} Klozañ a ran an afer amañ, n'eus bet ouzhpennet soñj ebet abaoe 2017 goude ar c'hemm degaset. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:36 (UTC)
== boest implijer VS Patrom implijourien ==
Savet zo bet ganin ur rummad hag am eus graet "boest implijer" anezhañ.
N'ouzon dare ma ne vefe ket gwelloc'h pe komprenusoc'h gant tout an dud e lakaat dindan an anv "Patrom implijourien", pe c'hoazh "Boestoù implijourien" ?
Nag a goulennoù...
--[[Implijer:C'hwil-du siferniet|C'hwil-du siferniet]] 14 Ebr 2006 da 08:31 (UTC)
: N’eus ket eus ar rummad meneget. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Meu 2026 da 09:32 (UTC)
==[[Na Trioblóidí]]==
Titl diaes da gompren. Da adenvel "Brezel Norzhiwerzhon", sklaeroc'h. Sellit ouzh ar bajenn [[Kaozeal:Na Trioblóidí]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Meu 2026 da 18:40 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Meu 2026 da 09:32 (UTC)
== [[Vogalenn digor-etre a-raok plaen]] da adenvel [[Vogalenn damzigor a-raok plaen]] ==
An droienn “digor-etre” a zo ur saoznegadur souezhus evit “open mid”. Ma vije troet mat an daou barzh e teufe “etre-digor” pe “digoretre”. Kavet em eus gwelloc'h ober gant “damzigor” hag a gaver en dezenn ''Studi fonologel brezhoneg Lanijen'' (Evenou, 1987). [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 20 Eos 2019 da 23:51 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:37 (UTC)
== [[Kensonenn dre fri]] da adenvel [[Kensonenn fri]] ==
Er mod-se e vez lavaret. [[Implijer:Baleer|Baleer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Baleer|kaozeal]]) 25 Eos 2019 da 21:44 (UTC)
:Ali on ganit--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:28 (UTC)
:: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC)
==[[Odeta Chevillottez]]==
Da adenvel ''Odette Chevillotte''. Sellit ouzh ar bajenn
[[Kaozeal:Odeta Chevillottez]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Meu 2026 da 18:40 (UTC)
:graet--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:27 (UTC)
== [[Ardèche (stêr)]] → [[Ardecha (stêr)]] ==
Da glotañ gant anv an departamant : [[Ardecha (departamant)]]. --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 25 Du 2025 da 08:30 (UTC)
:Ali on ganit [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:19 (UTC)
:{{Graet}} [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 08:06 (UTC)
==[[Cassiopeia (steredeg)|Cassiopeia]]==
Souezhet on o lenn an doare skrivañ-mañ, Cassiopeia, amprestet war-eeun digant a latin pe ar saozneg. Kasiopeia eo ar furm implijet en testennoù brezhoneg da envel ar steredeg ha ret e vefe adenvel ar pennad. Sellet ouzh ''An oabl gant red an amzer'', troet gant Ofis ar brezhoneg, 2007.
E Barr-Heol 31, 1962, pp. 18-19 e lenner : "Stered hag o deus kalz eus ar Vretoned ankounachaet o anv : ar Sterenn gant an daou Garr-kamm hag etrezo ar Sarpant, neuze linennoù kamm-jilgamm Kasiopeia, ar Yar gant hech Evned bihan, ar Rastell, ar Rod-archant, ar Chi bras gant e lagad chlas, ar Chi bihan, ar Maen-Forn, an daou Vreur Gevell, Kroaz ar Chreisteiz"--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 06:32 (UTC)
:Demat, ali on ganit cheñch ivez. Ober a rin - hag evit Kefeüs ivez - nemet ma vije skrivet alioù all. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 07:27 (UTC)
:: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC)
==[[Cepheus (steredeg)]]==
Souezhus ivez doare-skrivañ ar pennger-mañ. Hervez an divizoù diwar-benn doare treuzskrivañ an anvioù gresianek, ne zlefe ket bezañ skrivet evel-henn. Cepheus a zeu eus "Κηφεύς" (=Kephéus) a dreuzskriver Kefeüs amañ. Ouzhpenn e-barzh ''An oabl gant red an amzer'', troet gant Ofis ar brezhoneg, 2007 e lenner ivez an doare-skrivañ "Kefeüs". --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 06:32 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:33 (UTC)
== [[Enez-Vriad]] → Enez-Vriad (kumun) ==
''Enez-Vriad'' ar gumun hag ''Enez-Vriad'' an enezenn n'int ket ar memes tra. Er gumun e kaver ur bern enezennoù all estreget Enez-Vriad.
c.f. Er Wikipedia gallek ez eus daou bennad: ''[[:fr:Île-de-Bréhat|Île-de-Bréhat]]'' evit ar gumun ha ''[[:fr:Bréhat|Bréhat]]'' evit an enezenn. [[Implijer:Adriendelucca|Dren ar Frankig]] ([[Kaozeadenn Implijer:Adriendelucca|kaozeal]]) 14 Meu 2024 da 19:11 (UTC)
:Marteze ez eus moaien d'ober gant ar memes pajenn memes tra dre ma n'eo ket founnus an danvez. Ouzhpenn-se ez eus ur pennad all diwar-benn [[enezeg Briad]]--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:17 (UTC)
: N’eus ket ezhomm eus ar verourien evit ar goulenn-mañ, pep hini a c’hall krouiñ ur pennad nevez. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:37 (UTC)
== [[Lanriware]] ==
Da adenvel [[Lañriware]] (stumm erbedet gant Kerofis) nemet anv un adkas eo dija ha n'hallan ket ober ma-unan.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 14 Mae 2022 da 20:45 (UTC)
:Daoust hag e ouije unan bennak petra zo skrivet ouzh panell mont tre kêr ? A galon.--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA|2A01:CB08:8BB7:F100:DB2:2FF7:1BF8:58CA]] 16 Mae 2022 da 10:19 (UTC)
: ''Lanrivoaré'' hepken. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 9 Gouere 2026 da 15:18 (UTC)
::Daveoù zo e pajenn ar gaozeadenn evel kustum --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 17 Mae 2022 da 22:45 (UTC)
::: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:41 (UTC)
::::Kement-se zo kontrol d'ar boaz da skrivañ "Lan-" dirak R : Lanrodeg, Lanrieg, Lanroz, Lanruz... --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 10 Gouere 2026 da 19:23 (UTC)
:::::D’am soñj e vo muioc’h a dud o teurel evezh ouzh pajenn kaozeal ar pennad eget ouzh ur goulenn adenvel kozh-Noe. @[[Implijer:Kestenn|Kestenn]] m’az peus c’hoant ober war-dro ar goulenn adenvel a zeuio war lerc’h homañ primoc’h egedon e ranki hen ober araok miz Du 2030, ret e vo bezañ prest. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 10 Gouere 2026 da 20:09 (UTC)
== Marzhan ==
s.o. [[Kaozeal:Marzhan]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 C'hwe 2024 da 08:19 (UTC)
:roet em eus ma soñj eno--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 29 Mae 2026 da 17:04 (UTC)
:: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 28 Mezheven 2026 da 15:41 (UTC)
= Goulennoù d'ober war o zro =
[[Rummad:Ober war-dro ar pennadoù|{{PAGENAME}}]]
[[rummad:Merañ Wikipedia|{{PAGENAME}}]]
7xkv3ke0g21j1bag7v1qp4zto0gnuik
Malisiteg-pasamawkodieg
0
11253
2195028
483945
2026-07-10T16:05:23Z
Ar choler
52661
2195028
wikitext
text/x-wiki
{{Yezh|anv=Malisiteg-pasamawkodieg|anveyezh=Woolastukw-Peskotomuhkati
|broiou=[[Stadoù Unanet]], [[Kanada]]
|rannved= [[Maine]], [[Brunswick Nevez]]
|komzet=1 500|renkadur=goude 100
|livfamilh=Aljek
|familh=[[Yezhoù aljek]]
*[[Yezhoù algonkek]]
**[[Yezhoù algonkek ar reter]]
***'''Malisiteg-pasamawkodieg'''
|YezhOfisiel=
|akademiezh= hini ebet
|iso1=
|iso2= alg
|iso3= pqm
|lizherennoù=
}}
Ur [[Yezhoù aljek|yezh aljek]] eus is-skourr eus ar [[yezhoù algonkek ar reter]] eo ar '''malisiteg-pasamawkodieg''' (''malecite-passamaquoddy''), komzet gant 1.500 den en holl e [[Brunswick Nevez]] e [[Kanada]] (655 den e [[1998]]) hag e [[Maine]] er [[Stadoù-Unanet]].
Div [[rannyezh]] ez eus:
* '''Malisiteg''' ('''woolastukw'''): komzet e Kanada dreist-holl
* '''Pasamawkodieg''' ('''peskotomuhkati'''): komzet er Stadoù-Unanet dreist-holl
[[Saozneg]] a vez komzet gant ar re yaouankañ dreist-holl.
==Gwelet ivez==
* [[Yezhoù aljek]]
* [[Yezhoù algonkek]]
{{porched yezhoù}}
[[Rummad:Meneger yezhoù ar bed]]
[[Rummad:Yezhoù Kanada]]
[[Rummad:Yezhoù Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Yezhoù algonkek ar reter]]
3srxfacpoll7vuoavdudrxsknokeueh
Penmarc'h
0
12200
2195088
2182106
2026-07-10T21:12:03Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195088
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Penmarc'h
| anvOfisiel = ''Penmarch''
| skeudenn = Pointe de Penmarc'h.jpg
| alc'hwez = Beg Penmarc'h.
| ardamezioù = CoA fr Penmarc'h.svg
| bro = {{Kernev}}
| departamant = [[Penn-ar-Bed]]
| arondisamant = [[Arondisamant Kemper|Kemper]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Su ar Vro Vigoudenn|Su ar Vro Vigoudenn]]
| bro velestradurel = [[Bro Gerne]]
| kanton = [[kanton ar Gelveneg|ar Gelveneg]] <small>(betek 2015)</small> <br /> [[Kanton Pont-'n-Abad|Pont-'n-Abad]] <small>(abaoe 2015)
| insee = 29158
| cp = 29760
| maer = Gwénola Le Troadec
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| hedred = -4.338469
| ledred = 47.811697
| uk =
| ubi = -1
| ubr = 23
| gorread = 16,39
| lec'hienn web = [http://www.penmarch.fr/ Ti-kêr]
}}
'''Penmarc'h''' a zo ur gumun eus ar [[Bro-Vigoudenn|Vro Vigoudenn]], e [[Kerne-Izel]], e mervent [[Breizh]]. Gwechall e oa anvet ''Treoultre'' he bourc'h.
== An anv ==
* Dont a rafe an anv "penn marc'h" eus stumm an [[aod]]où. N'eo ken nemet ur vartezeadenn avat. Klotañ a ra an anv brezhonek-se gant an anv "[[Kab Kaval]]" a zo e gevatal-rik hag a zo a-orin latin. Kab Kaval a ra dave d'ar rannvro istorel a-bezh a zo un tamm bihan brasoc'h eget [[Bro-Vigoudenn|ar Vro Vigoudenn]] a-vremañ.
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936</ref>.
=== Ya d'ar Brezhoneg ===
*D'an 8 a viz Here [[2010]] e oa bet votet evit tizhout live 2 ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun.
*D'ar 27 a viz Gwengolo [[2013]] e oa bet roet d'ar gumun al label [[Ya d'ar brezhoneg]] a live 2.
== Douaroniezh ==
Lec'hiet eo ar gumun e penn su [[bae Gwaien]]. Unan eus kumunioù pobletañ ar Vro Vigoudenn eo. Plaen hag izel a-walc'h eo tachennad ar gumun-se. Geunioù aod zo, anvet loc'hoù; darn zo bet disec'het da sevel tiez, e Sant-Wennole dreist-holl.
Peder rann a zo er gumun:
* Bourc'h Pennmarc'h, anvet [[Treoultre]] gwechall ;
* [[Sant-Wennole (Penmarc'h)|Sant-Wennole]], ar porzh-pesketa bras ;
* [[Keriti-Penmarc'h|Keriti]], porzh pesketa bihanoc'h;
* [[Sant-Pêr (Penmarc'h)|Sant-Pêr]], porzh bihan.
=== Reier ===
'''Ar C'heloù''' a vez graet eus ar c'herreg a gaver dirak porzh [[Keriti-Penmarc'h]].
<gallery mode="packed" heights="150px">
DSC02272 Rotsen St.Guénolé-2.jpg|
France-Bretagne-St_Guenolé-panorama.jpg
Rochers_de_Saint-Guenole-101.jpg
</gallery>
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe graet al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Pochit, person, ha Berrou, kure, hemañ o vout ''deuet war e c'her, n'oa ket pell''<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 50</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 200 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,31% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29158&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Reter-Nesañ]] ====
* Lazhet e voe ur c’haporal eus ar gumun d'an [[11 a viz Ebrel]] [[1920]] en [[Ourfa]] e [[Turkia]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=9752049 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 78 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29158&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
{|
|- valign="top"
| [[Restr:SkritellPéronSantWenole01.jpg|220px]]
|
* François Péron, ur pesketaer eus [[Sant-Wennole (Penmarc'h)|Sant-Wennole]], a voe fuzuilhet gant an Alamaned e Kerioled e [[Konk-Kerne]] d'ar 21 a viz C'hwevrer 1941 ; barnet e oa bet d'ar marv e [[Kemper]] goude bout bet o 'n em gannañ ouzh soudarded alaman e Sant-Wennole<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20140112190417/http://www.ordredelaliberation.fr/fr_compagnon/764.html Ordre de la Libération]</ref>.
* Un nijerez alaman [[Junkers Ju 52]] A-1 (marilhet WNr 5589 ha kodet 1Z+M) a gouezhas e Penmarc'h d'ar [[16 Du|16 a viz Du]] [[1940]] ; pemzek milour a voe lazhet, beziet int e [[Plouzeniel]]<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_luftwaffe_finistere.html Pertes Luftwaffe Finistère]</ref>.
* D'ar [[6 a viz Meurzh]] [[1943]] e kouezhas ur c'harr-nij [[Boeing B-17 Flying Fortress|B-17]]F-45-BO (marilhet 42-5262 ha kodet PU-F) eus [[United States Army Air Forces|aerlu ar Stadoù-Unanet]], er mor nepell eus Sant-Yann, gant dek milour en e vourzh ; eizh anezhe a voe tapet gant an Alamaned, ne voe ket adkavet an daou all{{fr}}<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_usaaf_finistere.html Pertes USAAF Finistère]</ref>.
|}
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas pevar milour eus ar gumun<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29158&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* [[Tour-tan Sant-Pêr]].
* [[Chapel ar Vadalen (Penmarc'h)|Chapel ar Vadalen]].
<gallery>
Eglise_Saint-Nonna.JPG|Iliz katolik ''Sant [[Vio (sant)|Nonna]]''.
</gallery>
* An iliz katolik.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, aozet gant [[René Quillivic]], luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29722&dpt=29 Memorial Genweb]</ref> ha kartennoù-post<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/cpa/com.php?insee=29158&dpt=29&comm=Penmarch Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d’ar [[17 a viz Eost]] [[1922]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/29750/ploudiry-cimetierecommunal/ Université de Lille]</ref>.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=113922&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv en iliz katolik, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47933&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
<div style="text-align:center;">
'''Emdroadur ar boblañs adalek 1793 betek 2013'''
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.8,0.9)
ImageSize = width:850 height:350
PlotArea = left:30 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:8000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1791
bar:1792
bar:1793
bar:1794
bar:1795
bar:1796
bar:1797
bar:1798
bar:1799
bar:1800 text:1800
bar:1801
bar:1802
bar:1803
bar:1804
bar:1805
bar:1806
bar:1807
bar:1808
bar:1809
bar:1810
bar:1811
bar:1812
bar:1813
bar:1814
bar:1815
bar:1816
bar:1817
bar:1818
bar:1819
bar:1820 text:1820
bar:1821
bar:1822
bar:1823
bar:1824
bar:1825
bar:1826
bar:1827
bar:1828
bar:1829
bar:1830
bar:1831
bar:1832
bar:1833
bar:1834
bar:1835
bar:1836
bar:1837
bar:1838
bar:1839
bar:1840 text:1840
bar:1841
bar:1842
bar:1843
bar:1844
bar:1845
bar:1846
bar:1847
bar:1848
bar:1849
bar:1850
bar:1851
bar:1852
bar:1853
bar:1854
bar:1855
bar:1856
bar:1857
bar:1858
bar:1859
bar:1860 text:1860
bar:1861
bar:1862
bar:1863
bar:1864
bar:1865
bar:1866
bar:1867
bar:1868
bar:1869
bar:1870
bar:1871
bar:1872
bar:1873
bar:1874
bar:1875
bar:1876
bar:1877
bar:1878
bar:1879
bar:1880 text:1880
bar:1881
bar:1882
bar:1883
bar:1884
bar:1885
bar:1886
bar:1887
bar:1888
bar:1889
bar:1890
bar:1891
bar:1892
bar:1893
bar:1894
bar:1895
bar:1896
bar:1897
bar:1898
bar:1899
bar:1900 text:1900
bar:1901
bar:1902
bar:1903
bar:1904
bar:1905
bar:1906
bar:1907
bar:1908
bar:1909
bar:1910
bar:1911
bar:1912
bar:1913
bar:1914
bar:1915
bar:1916
bar:1917
bar:1918
bar:1919
bar:1920 text:1920
bar:1921
bar:1922
bar:1923
bar:1924
bar:1925
bar:1926
bar:1927
bar:1928
bar:1929
bar:1930
bar:1931
bar:1932
bar:1933
bar:1934
bar:1935
bar:1936
bar:1937
bar:1938
bar:1939
bar:1940 text:1940
bar:1941
bar:1942
bar:1943
bar:1944
bar:1945
bar:1946
bar:1947
bar:1948
bar:1949
bar:1950
bar:1951
bar:1952
bar:1953
bar:1954
bar:1955
bar:1956
bar:1957
bar:1958
bar:1959
bar:1960 text:1960
bar:1961
bar:1962
bar:1963
bar:1964
bar:1965
bar:1966
bar:1967
bar:1968
bar:1969
bar:1970
bar:1971
bar:1972
bar:1973
bar:1974
bar:1975
bar:1976
bar:1977
bar:1978
bar:1979
bar:1980 text:1980
bar:1981
bar:1982
bar:1983
bar:1984
bar:1985
bar:1986
bar:1987
bar:1988
bar:1989
bar:1990
bar:1991
bar:1992
bar:1993
bar:1994
bar:1995
bar:1996
bar:1997
bar:1998
bar:1999
bar:2000 text:2000
bar:2001
bar:2002
bar:2003
bar:2004
bar:2005
bar:2006
bar:2007
bar:2008
bar:2009
bar:2010
bar:2011
bar:2012
bar:2013
bar:2019 text:2019
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 from:0 till: 1134
bar:1800 from:0 till: 1166
bar:1821 from:0 till: 1462
bar:1831 from:0 till: 1727
bar:1836 from:0 till: 1781
bar:1841 from:0 till: 1783
bar:1846 from:0 till: 1867
bar:1851 from:0 till: 1964
bar:1856 from:0 till: 1987
bar:1861 from:0 till: 2029
bar:1866 from:0 till: 2227
bar:1872 from:0 till: 2431
bar:1876 from:0 till: 2641
bar:1881 from:0 till: 2871
bar:1886 from:0 till: 3238
bar:1891 from:0 till: 3600
bar:1896 from:0 till: 4298
bar:1901 from:0 till: 5068
bar:1906 from:0 till: 5702
bar:1911 from:0 till: 6051
bar:1921 from:0 till: 6735
bar:1926 from:0 till: 6877
bar:1931 from:0 till: 7037
bar:1936 from:0 till: 6956
bar:1946 from:0 till: 7077
bar:1954 from:0 till: 7204
bar:1962 from:0 till: 7652
bar:1968 from:0 till: 7320
bar:1975 from:0 till: 6921
bar:1982 from:0 till: 6463
bar:1990 from:0 till: 6272
bar:1999 from:0 till: 5889
bar:2006 from:0 till: 5691
bar:2012 from:0 till: 5532
bar:2013 from:0 till: 5401
bar:2019 from:0 till: 5149
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text: Cassini-EHESS hag EBSSA
</timeline>
</div>
== Melestradurezh ==
== Tud ==
=== <small>Tud ganet eno</small> ===
*[[1843]] : [[Alan-Vari Drezen]], skrivagner brezhonek.
=== <small>Tud bet ganet ha douaret eno</small> ===
* François Péron, ur pesketour eus [[Sant-Wennole (Penmarc'h)|Sant-Wennole]], bet fuzuilhet gant an Alamaned e 1941.
=== <small>Tud bet marvet eno</small> ===
* [[1887]] : [[Yann-Vari Gwilhoù]], beleg, bet savet meur a gantik e brezhoneg (''Patronez dous ar Folgoad'' en o zouez) gantañ.
==Gevelliñ==
{| class="wikitable"
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Ireland.svg|border|25px]] [[Iwerzhon]]
| [[An Sciobairín]]
| 1984
|-
| [[Restr:Flag of Germany.svg|border|25px]] [[Alamagn]]
| [[Schierling|Eggmühl-Schierling]]
| 1997
|}
==Arz==
=== Livourien Penmarc'h ===
Meur a livour zo bet deuet da livañ da Benmarc'h.
<div style="font-size:85%;">
<gallery mode="packed" heights="150px">
333 Lucien Simon.JPG| [[Lucien Simon]] : ''La Récolte des pommes de terre'' [devant la chapelle Notre-Dame-de-la-Joie] (eoullivadur, 1907, [[Mirdi an Arzoù-Kaer e Kemper]])
331 Lucien Simon.JPG|Lucien Simon : ''La Chapelle de la Joie'' [scène de brûlage du goémon à Penmarc'h] (eoullivadur, 1907, Mirdi an Arzoù-kaer Kemper)
345 Lucien Simon.JPG|Lucien Simon : ''Le Quai de Kérity'' [à Penmarc'h] (eoullivadur, 1937-1938, Mirdi an Arzoù-kaer Kemper)
214 Lucien Simon Parade de foire.jpg|Lucien Simon : ''La Parade de cirque forain au pardon de Notre-Dame-de-la-Joie'' (1919, eoullivadur, Mirdi an Arzoù-kaer, Kemper)
David Nillet La Tour carrée.jpg|[[Germain David-Nillet]] : ''La Tour carrée''
Charles-François Daubigny La Tour carrée et le calvaire de Saint-Guénolé.jpg|[[Charles-François Daubigny]] : ''La Tour carrée et le calvaire de Saint-Guénolé''
Charles-François Daubigny Vue de Kérity la fontaine.jpg|Charles-François Daubigny : ''Vue de Kérity, la fontaine''
Charles-Francois-Daubigny Le village de Kerity en Bretagne.JPG|[[Charles-François Daubigny]] : ''Le village de Kérity en Bretagne''.
Karl Daubigny Les vanneuses.jpg|[[Karl Daubigny]] : ''Les vanneuses à Kérity'' (1868, [[Mirdi an Arzoù-kaer Brest]]).
Henri Alphonse Barnoin - Marché breton.jpg|[[Henri Barnoin]] : ''Jour de pardon à Saint-Guénolé'' (eoullivadur war lien, 81.3 x 99.7 sm}}, dastumad prevez).
Saint-Guénolé-Penmarc'h Henry Moret 1908.jpeg|[[Henry Moret]] : ''Saint-Guénolé-Penmarch'' (1898)
Gaston de Latenay De retour de Saint-Guénolé.jpg|[[Gaston de Latenay]] : ''De retour de Saint-Guénolé'' (1910, dastumad prevez).
</gallery>
</div>
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Penmarch}}
* {{fr}} [http://www.palud.info/ Lec'hienn brevez diwar-benn Penmarc'h]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Penmarc'h]]
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad:Bro Vigoudenn]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
[[Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
fbph3qcpkcyl8enyzkmzpcrci08ub78
Monegaskeg
0
15427
2195061
1925338
2026-07-10T20:14:40Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195061
wikitext
text/x-wiki
{{Yezh|anv=Monegaskeg|anveyezh=Munegascu
|broiou=[[Monako]]
|rannved=
|komzet= ~100 yezher a-vihanik
|renkadur=goude 100
|livfamilh=lightgreen
|familh=[[Yezhoù Indezeuropek]]
[[Yezhoù italek]]<br />
[[Yezhoù romanek]]<br />
[[Italianeg]]<br />
[[Ligurieg]]<br />
'''Monegaskeg'''
|YezhOfisiel= -
|akademiezh= -
|iso1=
|iso2=roa
|lizherennoù=[http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=lij LIJ]
}}
Ur [[Yezhoù romanek|yezh romanek]] eus skourr ar [[yezhoù italek-romanek]] eo ar '''monegaskeg''' (monegaskeg: ''munegascu'') komzet ez-hengounel e [[Monako]]. Ur [[yezh en arvar]] an hini eo, daoust dezhi bezañ kelennet er skolioù.
Kar eo d'al [[ligurieg]] a vez komzet en-dro da [[Genova]] en [[Italia]], met levezonet eo bet gant an [[okitaneg]].
==Doare-skrivañ==
Skrivet e vez ar monegaskeg evel an italianeg dre vras, war-bouez nebeud grafemennoù ispisial:
*an « ü » a vez distaget [y] evel er ger « ruz », a zo skrivet evel en [[alamaneg]] ha [[turkeg]]
*an « œ » a vez distaget [e] evel er ger « blé » e gwenedeg, skrivet evel e [[ligurieg]]
*an « ö » a vez distaget [ø] evel er ger « peu » e galleg
*ar « ç » a vez distaget [s] evel er ger « saotradur », skrivet evel e [[galleg]] ha portugaleg.
<!--
Un dialekt ag ar ligurieg eo ar monegaskeg. Neuze emañ a familh ar yezhoù roman. Komzet e vez ar monegaskeg e Monako hag un tammig e kostez Nissa.
Tost eo ar monegaskeg ouzh ar jenoeg, met a-enep d’ar yezh-se eo levezonet kalz get ar provañsaleg ha get an nissardeg (a zo un seurt oksitaneg komzet e Nissa hag un tamm e Monako ivez). Levezonet eo bet he yezhadur hag he sintaks ivez get ar galleg. Donet a ra àr-eeun ag italianeg ar grennamzer e-giz an holl yezhoù ligurieg.
Stad ar yezh
Tost ouzh an anaon e oa ar monegaskeg e penn-kentañ ar bloavezhioù 1970, met yac’hoc’h eo deut da vout abaoe m’oa bet komañset da vout kelennet er skolioù kentañ derez, er skolajoù hag e daou lise Monako (ranket eo ar yezh etre ar CM1 hag ar 5vet). Hiriv an deiz e vez komzet monegaskeg get 17% ar poblañs (da lâret eo etre 5000 ha 6000 den). Ar re gozh zo lodenn vrasañ ar vonegaskegerion avat, peogwir ne gendalc’hont ket an dud yaouank da gomz ar yezh goude bout hi desket d’ar peurliesañ.
Plak-straed divyezhek e Monaco-Ville.
N’eo ket anavet ar monegaskeg evel ur yezh ofisiel Monako, an hani nemetañ get ar statud-se zo ar galleg. Daoust da se e vez kavet plakoù-straed divyezhek monegaskeg-galleg e « Monaco-ville ». Ouzhpenn-se ez eus a zaou gan-broadel get Monako : unan e galleg (a zo koshoc’h) hag unan arall e monegaskeg. N’eo ket kan e monegaskeg un droidigezh diàr ar galleg avat, diforc’h eo ster an eil diouzh hani egile. Chetu aze ul lodenn ag ar c’han e monegaskeg :
Despoei tugiù sciü d'u nostru paise
Se ride au ventu, u meme pavayùn
Despoei tugiù a curù russa e gianca
E stà l'emblema, d'a nostra libertà
Grandi e i piciui, l'an sempre respetà
-->
[[Rummad:Meneger yezhoù ar bed]]
[[Rummad:Yezhoù Monako]]
[[Rummad:Monako]]
he080pqdgqbed9uge0um2h9apinuy5s
Istanbul
0
18029
2195092
2102992
2026-07-10T21:13:00Z
Huñvreüs
54570
vk
2195092
wikitext
text/x-wiki
{{Kêr Turkia
|anv=Istanbul
|Skeudenn=[[Restr:Istanbul collage 5555.jpg|270px|Ayasofia]]
|Proviñs=[[Istanbul (proviñs)|Istanbul]]
|Rannvro= [[Marmara (Rannvro)|Marmara]]
|Kod post=
|Maer=Ekrem İmamoğlu (2019)
|Vali (prefed)=Ali Yerlikaya
|hed=41°00' Norzh
|led=28°58' Reter
|uk=
|gorread=
|gorreadkm²=
|poblañs= 13 854 740 (2012)
|deiziad-poblañs=
|stankter=
|Lec'hienn internet ar gêr=[http://www.istanbul.bel.tr Ti-kêr Istanbul]
|Kartenn=[[Restr:Istanbul Turkey Provinces locator.gif|250px]]
|Displegadenn=
|}}
Brasañ [[kêr]] [[Turkia]] eo '''Istanbul''' (''İstanbul'' e [[turkeg]], ha Κωνσταντινούπολις e [[gresianeg]] a-vremañ), ha, goude bezañ bet ar [[kêr-benn|gêr-benn]] bolitikel eus an [[impalaeriezh otoman]] e-doug pemp [[kantved]], ar gêr-benn armerzhel eo hep mar pa'z eus 13.9 milion a annezidi en he [[tolpad-kêrioù|zolpad-kêrioù]], hag unan eus kêrioù brasañ ar bed. Ur [[kroashent|c'hroashent]] staliet war zaou ribl [[strizh-mor]] ar [[Bosfor]] eo, eus ar re treizhet pa weler ur [[gourhent]] o vont eus Reter [[Europa]] da Su [[Azia]] hag un [[hent-houarn]] ivez, an daou o vont a-us un tremen war vor gant miliadoù a [[lestr-samm|listri-samm]] (meur a eoullestr en o zouez) o kas-digas [[marc'hadourezh]]ioù etre broioù ar [[Mor du]] ha broioù ar [[Mor Kreizdouar]] ha pelloc'h c'hoazh. Eus ar [[galleg]] o trevezañ ar [[gresianeg]] εἰς τὴν Πόλι(ν), ''Eis tin Poli(n)'', = e tu ar gêr) e teufe anv Istanbul (azazaet d'an [[turkeg]]), un anv dibabet gant an impalaer otoman trec'hour, [[Mehmet II]] pa aloubas [[Kergustentin]] e [[1453]]. Lod a lavar e teufe an anv eus ''Konstantinopoulis'' berraet. Koulskoude e veze graet gant Stamboul/Istanbul nemet evit ar gêr gozh. E [[1930]] e voe astennet an anv d'an tolpad-kêrioù.
== Istor ==
=== Bizantion ===
Evit an amzerioù a-raok [[1453]] ez eus da sellet ouzh istor [[Kergustentin]] hag hini an [[impalaeriezh roman ar Reter]] hag evit ar mareoù turk goude 1453 ouzh ar pennadoù [[Impalaeriezh otoman]] ha [[Turkia]].
Bizantion a zo bet diazezet gant trevadennourien [[Sevenadur gresian|c'hresian]] deuet eus [[Megara]] e [[-667|667 kent JK]], ar re-se konduet gant an tiern [[Bizas]]. Dont a ra Bizantion eus "''Bizantium''", hemañ an anv latin treuzskrivet diouzh ar [[gresianeg]] Βυζάντιον. Diwar e saviad dibar e kreskas an [[armerzh]] diwar an eskemmoù bras etre ar [[Balkanoù]] hag [[Azia]]. Ne oa nemet ur porzh bihan a-walc'h war ribl un aber bihan digoret war strizh-mor ar Bosfor, ar C'horn Aour e anv.
Pa oa aet an annezidi war gostezenn Pescennius Niger e reas an danvez impalaer [[Septim Sever]] seziz [[Bizantion]] e [[196]] hag e voe distrujet diwar se. Met Septim Sever a lakaas ar [[geoded]] da vezañ adsavet hag e teuas ar binvidigezh en-dro.
=== [[Impalaeriezh roman ar Reter]] ===
Kompren a reas gallusterioù al lec'h [[Kustentin Iañ (impalaer roman)|an impalaer roman Kustentin Meur]] pa zivizas e vije adkempennet ar geoded evit sevel "Roma nevez". Urzhiañ a reas sevel ilizoù, plasennoù, boulouardoù ha lec'hioù foran eus ar re gaerañ. Goude e varv, hag eñ beziet en Iliz an Daouzek Abostol tost da vezioù an dud eus ar santelañ-se, e oa anvet ar gêr nevez Kergustentin (''Constantinopolis'').
[[Rummad:Kêrioù Turkia]]
[[Rummad:Porzhioù ar Mor Kreizdouar]]
[[Rummad:Glad bedel e Turkia]]
4xsyiuwe0oz3dh3dkc1g0vfhrd3gu1w
Bogolyoubovo
0
18737
2195031
2023717
2026-07-10T18:01:39Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195031
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Bogolyubovo asv2019-01 img10 Bogolyubsky Monastery.jpg|thumb|Iliz Ginivelezh ar Werc'hez]]
[[Image:Bogolyubovo asv2019-01 img02 Intercession Church.jpg|thumb|Iliz Pokrova]]
'''Bogolyoubovo''' ([[rusianeg]]: '''Боголю́бово''') a zo ur gêrig istorel nepell eus [[Vladimir]], e [[Rusia]].
== Tud dibar ==
* [[Yelizaveta Bykova]], mestrc'hoarierez [[echedoù]], a zo bet ganet e Bogolyubovo.
== Liammoù diavaez ==
* {{ru}} [https://web.archive.org/web/20080421084637/http://sova.rsh.ru/bogolubovo/index.html Luc'hskeudennoù]
* {{ru}} [https://web.archive.org/web/20081024040848/http://www.zolotoe-kolco.ru/data/bo.html Istor]
[[Rummad:Kêrioù Rusia]]
93hp8wacq6apcuq7pfsyct7662zt8ac
Blaise Cendrars
0
19302
2195049
2183517
2026-07-10T20:13:02Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195049
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cendrars Štyrský.jpg|thumb|Blaise Cendrars]]
Blaise Cendrars, anv-plum Frédéric-Louis Sauser, a zo ur skrivagner suis ha gal, ganet d’ar 1an a viz gwengolo 1887 e La Chaux-de-Fonds e vro Suis ha marvet d’an 21 a viz genver 1961 e Paris.
Aet eo kuit d’eus vro Suis pa en doa 17 vloaz evit ur veaj hir e vro Rusia, ar pezh e teskriv en e varzhoneg mui-anavezet La Prose du Transsibérien et de la petite Jehanne de France embannet e 1913. Da c’houde e treizhe an Atlantel evit mont da New York, lec’h ma skriv e varzhoneg c’hentañ Les Pâques (deuet da vezañ Les Pâques à New York) embannet e 1912 gant an anv-plum Blaise Cendrars. An anv-se a ro da gompren e galleg ar regezioù hag al luduoù liammet ouzh adganedigezh ar pheniks. E-penn kentañ ar brezel bed kentañ e en em enlusk e-touezh al lejion estren a-benn gannañ evit bro-C’hall. Gloazet e 1915, Cendrars ‘zo diverc’het ha neuze reformet. Ret eo dezhañ deskiñ da skrivañ gant e zorn a-gleiz. War an darvoud-se e skriv e zestenn e gomz-plaen : La Main coupée, embannet e 1946.
Naturalizaet gal eo e 1916 a-drugarez d’e perzh e-pad ar brezl. E-barzh bed an embannerzeh e labour, betek klask bed ar sinema hep taol-vicher. Skuizh ur prantadig gant al lennegezh a-vicher e Paris, aet eo kuit da vro-Brazil adaleg 1924 (Feuilles de Route, 1924)
E 1925, e skriv Blaise Cendrars e romant gentañ L’Or, danevellet eo istor Johann August Sutter, milioner suis rivinet gant dizoloadenn an aour war e zouaroù e Kaliofornia. Gant ar pennvad-se a denn da vezañ Cendrars romanterour an avantur, dra kadarnet gant Moravagine e 1926.
E-pad ar bloavezhioù 30 e teu da vezañ gazetenner.
Gazetenner-brezel e-barzh armead saozon, aet eo kuit d’eus Paris goude trec’h Alamagn war bro-C’hall evit staliañ e Aix-en-Provence. Kregiñ a ra da skrivañ e Memorioù e 1943 : L’Homme foudroyé (1945), La Main coupée (1946), Bourlinguer (1948) ha Le Lotissement du ciel (1949). Pa vi distroet e Paris e kemer perzh er Radio adaleg 1950.
Un taol-empenn a lazh anezhañ, 73 vloazh e oa.
'''''AR VARZH A -GLEIZ DORN'''''
Goude ur « bloavezh spontus » e-doug ne skriv ket mui tra lennegel, e tesk ar varzh mogn da skrivañ gant e zorn gleiz. D’an 16 a viz c’hwevrer 1916 eo naturalizaet gall Cendrars. Rañkoñtriñ a ra er fin ar bloavezh-se Eugenia Errazuriz, proferez arc’hant d’eus vro-Chili. Erraruriz e tegemer « he varzh » evel ma veze anvet Blaise ganti, en he villa e Biarritz, evel Picasso, hag ar muzisianed Rubinstein ha Strinvinsky. La Guerre au Luxembourg a zo un testenn skrivet gantañ er mare-se.
E-kerzh an hañv 1917, Cendrars a tiskuilh e natur : barzh a gleiz-dorn ; skrivañ a ra e-pad e « vravañ noz skrivadur » d’ar 1añ a viz gwengolo, La Fin du monde filmée par l’ange N-D. Un hir prantad krouadenn eo kroget, dindan arouezh ar steredeg Orion, lec’h m’emañ, evel e soñje Cendrars, aet kuit e dorn-dehoù. Dre amzer krouiñ nevez-se int ganet oberennoù evel L’Eubage pe Profond aujourd’hui. Gant Profond aujourd’hui (1917), ar varzh a embann ur seurt manifest lec’h m’emañ kinniget e sell barzhel war ar modernelezh.
E-barzh J’ai tué, skrivet e 1918, Blaise Cendrars sav un nebeud bajennoù e-touezh ar re kreñvañ ha direnkus james skrivet war ar vrezel :
« Trec’het am eus war an sonnerion, ar c’hanolioù, ar minoù, an tan, ar gaz, ar mekanikerezh disanv, diaoulek, reizhiadek, dall. Talet am meus ouzh an Mab-den. Ma heñvel. Ur marmouz. [Oeil pour œil, dent pour dent]. Bremañ gant ni hon daou eo. Dre taolioù dorn ha taolioù zrailher. Hep truez. Saihañ a ran war ma enebour. Un taol spontus e roan warnañ. Peurdistoket eo e benn. Lazhet am meus ar boch. Blivoc’h ha fonnusoc’h e oan egetañ. Muioc’h eeun. An hini gentañ hag en deus taolet e oan. Skiant an tra gwir am meus, me, ar varzh. Graet am meus. Lazhet am meus. Evel an hini en deus c’hoant bevañ. »
Embannet eo ivez barzhonegoù skrivet a-raok ar vrezel : e trede : « homerel » pe « whitmanel », Le Panama ou les aventures de mes sept oncles (1918), ha Dix-neuf poèmes élastiques (1919). Livet eo Cendrars gant e mignon Amedeo Modigliani evit skeudenn al levr.
Evel ur bern skrivagner er mare-se, Cendrars a zo dedennet spontus gant Afrika. Kompilañ a ra e-barzh e Anthologie nègre (1921) marvailhoù dre gomz, hag e sell pizh ouzh ar maravillhoù-se evel gwir lennegezh. An hini gentañ eo.
'''''AR MEMORIOÙ
'''''
Goude gweled ar romañser Edouard Peisson, en em lañsiñ a ra Cendrars e 1943 da skrivañ L’Homme foudroyé (1945), heuliet gant La Main coupée, Bourlinguer ha Le Lotissement du Ciel. Al levrioù-mañ a zo « memorioù hag int memorioù hep bezañ memorioù » ; stummañ a reont ur peder-oberenn arrouezennet gant daou choukadoù bras : e zorn kollet hag emlazh un plac’h yaouank hag a oa he amourous. Stummet ont evel rapsodioù, ar pezh a glot gant e stummadur musik e-pad yaouankiz ar skrivagner.
E 1944, n’en doa ket skrivet barzhoneg ebet evit ugent vloazh, Blaise Cendrars en deus dastumet tout e skridoù poetek e-barzh e Poésies complètes avat, embannet e ti Denoël, gant sikour e mignon Jacques-Henry Lévesque.
Dimezet eo e 1949 gant Raymone Duchâteau e vro-Suis. Rañkoñtret en doa ar maouez e 1917, hag adalek ar mare-se e glouestle ur garantez bervidik d’ar c’homedianiz, noñ pas hep reuziadoù.
E-pad ar memes bloavezh e embann Le Lotissement du ciel, lodenn diwezhañ e memorioù. Ar frazenn gentañ a diskouez ar paper kabaliñ :
« Diskouez d’an dud yaouank a-vremañ int faziet e felle din, n’eo ket ar buhez un daoust pe zaoust hag etre daoù ideologiezh hag e reont dibab unan, ez eus ar buhez, ar buhez, gant e zislavaroù skrijus ha burzhudus, ar buhez hag e divevenn c’hallusterioù, e nann-sterioù kant gwech bourrusoc’h eget sotonioù ar « politikerezh », hag e reont choaz ar buhez, daoust sach an emlazhañ, hinienel pe a-stroll, hag e foeltrus lojik skiantel. N’eus ket a choaz all. Bevañ ! »
Embann a ra e 1956, goude ul labour ha strivus, Emmène-moi au bout du monde !…, al levr a zo skandalus abalamour d’eus ar fed eo awennet gant buhez ar c’homedianiz marv Marguerite Moreno.
Oberenn diwezhañ Blaise Cendrars e vo, peogwir eo skoet gant un gentañ taol-empenn e miz Gouere 1956, hag un eil e 1958. Un den ampechet a zo kinklet gant al Legion a Enor gant André Malraux e miz gwengolo 1959.
An hini afliet e gounneze ar feiz d’ar c’hristianiezh e miz mae 1959. Dimeziñ a ra Cendrars gant Raymone Duchateau, Raymone d’eus e anv-c’hoari, d’ar memes miz, en un doare relijiel ar wech mañ. Chomet o deus e-barzh ur c’hendi er straed José-Maria-de-Heredia, e Pariz.
Marvet eo er gêr d’an 21 a viz gwengolo 1961, goude bezañ resevet in extremis ar briz ofisiel lennegel nemetañ en e vev : ar Priz lennegel bras d’eus ker Pariz.
'''''GWAZHONIEZHOÙ'''
''
Douaret eo Blaise Cendrars e bered Batignolles ba Pariz, hag abaoe 1994 e Tremblay-sur-Mauldre, lec’h en deus skrivet ar roman L’Or.
E 2011, an hanterkantved deiz-a-bloaz e marv a zo enskrivet el lidoù vraoadel gant ministrerezh ar C’hultur hag ar C’homunikerezh.
An Oeuvres autobiographiques complètes d’eus Blaise Cendrars e mont tre c’holeksion al Levraoueg ar Pléiade gant Gallimard e 1913, hag album ar Pléiade a zo glouestlet dezhañ d’ar bloavezh-se. Heuliet eo gant daoù levrenn Oeuvres romanesques, hag ar Poésies complètes en a-raok.
Mirid al Legion estren e Aubagne a zigor e miz mezheven 2018 an diskouezadeg : « Zioview - Cendrars : selloù kroazet d’eus daou lejioner war ar brezel bras » a lak e zarempred oberennoù an daou arzour hag o deus stourmet evit bro C’hall.
'''''OBERENNOÙ''
'''
''BARZHONEGOÙ
''
- La légende de Novgorode, troet e rusianeg hep dezhañ goût
- Les Pâques, 1912 ; Les Pâques à New York e-barzh Du monde entier, 1919
- La Prose du Transsiébrien et la petite Jehanne de France, 1913
- La Guerre au Luxembourg, 1916
- Le Panama ou l’aventure de mes sept oncles, 1918
- Dix-neuf poèmes élastiques,1919
- Feuilles de route, 1924
- Du monde entier au coeur du monde. Poésies complètes, 1957
''ROMANT, DANEVELLOÙ''
- Profond aujourd’hui, 1917
- J’ai tué, 1918
- Anthologie nègre, 1921
- L’Or. La Merveilleuse histoire du génréal Johann August Sutter, 1925
- L’Eubage. Aux antipodes de l’unité, 1926
- Moravagine, 1926
- Éloge de la vie dangereuse, 1926
- Petits contes nègres pour les enfants des Blancs, 1928
- Le Plan de l’Aiguille, 1929
- Comment les Blancs sont d’anciens Noirs, 1930
- Histoires vraies, 1937
- D’Oultremer à Indigo, 1940
- Emmène-moi au bout du monde !…, 1956
''DANEVELLOÙ-VUHEZ''
- Une nuit dans la forêt. Premier fragment d'une autobiographie, 1929
- L’Homme foudroyé, 1945
- La Main coupée, 1946
- Bourlinguer, 1948
- Le Lotissement du ciel, 1949
''ESSAEOÙ''
- Aujourd’hui, 1931
- La Banlieue de Paris, 1949
- Le Brésil. Des hommes sont venus, 1952
-Trop c’est trop, 1957
{{DEFAULTSORT:Cendrars, Blaise}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1887]]
[[Rummad:Marvioù 1961]]
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Skrivagnerien Suis]]
[[Rummad:Skrivagnerien Frañs]]
tgsajf1q9ueku5imdvwrlnclivowl3h
Aube (departamant)
0
21521
2195016
2178763
2026-07-10T13:44:13Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195016
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Departamant gall
| anv = Aube
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn = Aube-Position.svg
| alc'hwez =
| ardamezioù = Blason département fr Aube.svg
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Grand Est]]
| prefeti = [[Troyes]]
| isprefetioù = [[Bar-sur-Aube]]<br />[[Nogent-sur-Seine]]
| prezidant = Philippe Pichery
| prefed = Thierry Mosimann
| ebbsa = 10
| kod2 = FR-10
| kod3 = FR212
| anvAnnezidi =
| hedred = 04/10/E
| ledred = 48/20/N
| gorread = 6004
| arondisamant = 3
| pastell-vro = 3
| kanton = 17
| etrekumuniezh = 13
| kumun = 431
}}
An '''Aube''' (distaget: {{IPA|[ob]}}) zo un [[departamant gall|departamant]] e reter [[Bro-C'hall]], er [[rannvroioù Bro-C'hall|rannvro]] [[Grand Est]], savet diwar proviñs kozh [[Champagn (proviñs)|Champagn]], hag a deu e anv eus hini ar stêr [[Aube (stêr)|Aube]], adstêr d'ar [[Saena]] war he lez dehoù. [[Troyes]] eo ar pennlec'h hag an 10 eo an niverenn roet dezhañ.
== Arondisamantoù an Aube ==
* [[Arondisamant Bar-sur-Aube]]
* [[Arondisamant Nogent-sur-Seine]]
* [[Arondisamant Troyes]]
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Aube}}
*[https://web.archive.org/web/20130925074546/http://www.cg-aube.fr/ Lec'hienn ar C'huzul-departamant]
*[https://web.archive.org/web/20180909003611/http://www.aube.pref.gouv.fr/ Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)]
*[https://web.archive.org/web/20090131085925/http://aube-tourisme.com/ Touristañ en Aube]
== Daveoù ha notennoù ==
<references/>
{{Departamantoù Frañs}}
[[Rummad:Departamantoù Grand Est|Aube]]
[[Rummad:Aube]]
kkdg4ra8u2c85vvtwg92v4kphyukmir
Brunswick-Nevez
0
22139
2195095
2194915
2026-07-11T00:06:32Z
Rouedrouiz
90903
/* Yezhoù */ Yezh ar sinoù vorel
2195095
wikitext
text/x-wiki
* ''Ur pennad [[New Brunswick (New Jersey)]] zo ivez.''
{{Infobox-proviñsoù Kanada
| anv = Brunswick-Nevez
| AlternateName = ''New Brunswick''</br>''Nouveau-Brunswick''
| anv klok = Proviñs Brunswick-Nevez
| EntityAdjective = Provincial
| banniel = Flag of New Brunswick.svg
| ardamezioù =Arms of New Brunswick.svg
| kartenn = New Brunswick-map.png
| gerstur = Spem reduxit (Spi adnevezet)
| yezhofisiel = [[saozneg]] - [[galleg]]
| kêr-benn = [[Fredericton]]
| LargestCity = [[Saint John, New Brunswick|Saint John]]
| OfficialLang = [[saozneg]], [[galleg]]
| bleunienn = [[Melion mouk]]
| gwezenn = [[keir balzam]]
| evn = ''[[Poecile atricapillus]]''
| Premier = [[Blaine Higgs]]
| PremierParty = [[Progressive Conservative]]
| Viceroy = [[Graydon Nicholas]]
| ViceroyType = Letanant-gouarnour
| berrpost = NB
| PostalCodePrefix = [[List of E Postal Codes of Canada|E]]
| AreaRank = 11<sup>vet</sup>
| gorread = 72 908
| douar = 71 450
| dour = 1 458
| dregant dour = 2.0
| PopulationRank = 8<sup>vet</sup>
| poblañs = 749,168
| bloaz = 2006
| DensityRank = 4<sup>e</sup>
| stankter = 10.60
| GDP_year = 2005
| GDP_total = $23.727 miliard
| GDP_rank = 8<sup>vet</sup>
| GDP_per_capita = $31,552
| GDP_per_capita_rank = 12<sup>vet</sup>
| AdmittanceOrder = 1<sup>añ</sup>
| AdmittanceDate = [[1añ Gouere|1añ a viz Gouere]], [[1867]]
| TimeZone = [[UTC]]-4
| HouseSeats = 10
| SenateSeats = 10
| ISOCode = CA-NB
| lec'hienn = www.gnb.ca
}}
'''Brunswick-Nevez'''<ref>"Brunswick-Nevez" e pennad-skrid "Cheticamp" gant [[Loeiz Andouard]], [[Al Liamm]] nv 140, p.219.</ref> (''New Brunswick'' e [[saozneg]], ''Nouveau-Brunswick'' e [[galleg]]) a zo ur [[proviñsoù ha tiriadoù Kanada|broviñs]] eus [[Kanada]], er reter anezhi.
[[Kebek]] emañ en Norzh dezhi, [[Skos-Nevez]] en he Reter, [[Pleg-mor Sant-Laorañs]] er Biz, [[Bae Fundy]] er Gevred ha stad amerikan [[Maine]] er C'hornôg. E [[Proviñsoù morel (Kanada)|provinsoù morel Kanada]] emañ. 83% eus he firiad a zo goloet gant koadeier hag en he hanter norzh emañ an [[Appalachoù]]. Kevandirel eo an hinad gant goañvezhioù erc'hus hag hañvezhioù kerreizh.
[[Restr:New Brunswick topographic map-fr.svg|thumb|kleiz|300px]]
[[Restr:New Brunswick Legislative Building- Fredericton- New Brunswick-20170718.jpg|250px|thumb|Savadur Bodadenn lezenniñ Brunswick-Nevez.]]
== Yezhoù ==
Gallegerien a ya d'ober war-dro 40% eus an dud ([[Akadia|Akadiiz]]), ha kenofisiel eo ar galleg hag ar saozneg. Proviñs divyezhek ofisiel nemeti Kanada eo.
Ar re [[Bouzarded|vouzar]] a ra gant [[yezh ar sinoù vorel]], [[yezh ar sinoù kebekat]], ha [[yezh ar sinoù amerikan]]. Marteze e raed gant [[yezh ar sinoù Koadoù ar Biz]], ur yezh kar da [[Yezh ar sinoù ar Plaenennoù Meur|hini ar Plaenennoù Meur]], gwezhall p'en em gavjent re vouzar pe meuriadoù disheñvel o yezhoù dre gomz.
==Daveoù==
{{daveoù}}
{{Proviñsoù Kanada}}
{{Frankofoniezh}}
[[Rummad:Proviñsoù ha tiriadoù Kanada]]
[[Rummad:New Brunswick]]
1vewjrd432nd3l43wtvdo87f7bi9c9s
Horus
0
25535
2195054
1945734
2026-07-10T20:14:12Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195054
wikitext
text/x-wiki
{|class="infobox" style="width:100px; border:1px solid #fc0;"
|-
{{Infobox/Titl|Horus|fc0|talbenn defaut|930}}
|-bgcolor="#ffffde" valign="top" align="center"
|style="color:#930;"|<hiero>G5-G7</hiero>''pe''<hiero>N31-i</hiero>''pe''<hiero>H-Hr:r</hiero>ḥr.w
|}
'''Horus''' eo anv gresianek unan eus koshañ doue an [[Henegipt]], an doue falc'hun ''ḥr''. E anv a dalvez moarvat "An hini zo a-us" pe "An hini a zo pell".
Marteze a-walc'h e veze azeulet Horus adalek ar Ragistor. Ar roll rouanez a gaver war [[papirus]] Turin a ra warlerc'hidi Horus eus ar rouanez a renas Bro-Egipt goude ren an doueed. Kavout a reer dija ar falc'hun sakr war bladenn [[Narmer]], e deroù ar prantad istorel, hag adalek neuze e vo atav liammet ouzh rouanez an Henegipt.
==Mojenn Horus==
===Horus ha Seth===
[[Restr:Egypte louvre 067 triade.jpg|thumb|upright=1.1|Tiegezh an doue Osiris : Horus hag Isis. Aour, maen-pers ha gwer ruz, 874-850 kent J.-K.([[Mirdi al Louvre]])]]
[[Restr:Edfu Horus.jpg|thumb|upright=1.6|Delwenn da Horus e kreisteiz templ [[Edfou]]]]
Goude marv [[Osiris]] hag e zilec'h d'ar bed dindanzouar e oa bet maget e vab Horus gant e vamm [[Isis]], e surentez e geunioù an delta. Pa oa deuet d'e vent e klaskas adkemer kurunenn e dad digant [[Seth]] en doa dalc'het anezhi dre nerzh.<br>
Mont a reas dirak lez-varn an [[navad|Navad Bras]]. [[Re]] an hini a oa e penn al lez-varn ha Tot e oa ar grefier. Komz a reas eus muntr e dad gant Seth, hag eus an tron Egipt a oa bet skrapet digantañ. Teneraat a ra kalon ar varnerien met en arvar e chomont dirak arguzennoù an div gostezenn o vont a-du gant an eil hag egile a-bep-eil.
Emañ ar gwir gant Horus. Met ne c'hall ket an doueed tremen hep skoazell Seth a-enep an aerouant [[Apopis]].
Isis a ra trouz abalamour da sikour he mab met difennet eo outi dont en-dro dirak al lez-varn. Met Isis a gemer neuz ur fulenn a blac'h ha, deuet da sellet ouzh ar varn er stumm-se, e teu a-benn da zesev Seth. Goulenn a ra e sikour : Un estren, emezi en deus laeret deñved he fried marv digant he mab. Disklêriañ a ra Seth neuze emañ ar gwir gant he mab hag e tlee bezañ restaolet e hêrez dezhañ. En em ziskouez a ra Isis en he stumm gwirion neuze. Seth en deus barnet e gaz e-unan !
Kinnig a ra Seth neuze en em gannañ gant Horus hag asantiñ a ra hemañ. Stourm a reont dindan stumm daou zourvarc'h dindan dourioù an Nil. Klask a ra Isis Sikour he mab o teurel un treant en dour. Ar wezh kentañ e c'hloaz he mab hag an eil, teneraet gant klemmoù he breur Seth he deus gloazet, e lez anezhañ da zistreiñ d'an emgann en-dro. Hag Horus, droug ennañ, er-maez eus an dour, ha troc'hañ he gouzoug diwar he fenn hag eñ kuit gantañ.
Hudourez eo an doueez. Hi ha kemer stumm un delwenn ha mont davet an doueed all. Pareet e voe gant [[Tot]] met ur penn buoc'h a rankas hennezh lakaat war he divskoaz e-lec'h an hini orin. Abalamour da se e vez diskouezet gant kerniel hir.
Nebeut amzer goude-se, Horus zo dizoloet kousket en un oaziz gant e eontr a ziframm e zaoulagad digantañ ha e lez da vervel er gouelec'h. Degouezhout a ra [[Hator]] gantañ hag e pare an doue yaouank o fennañ laezh ur c'hazelenn war e c'houlioù.
Erru skuizh gant o drougoberoù e c'houlenn Re digante en em glevet diouzhtu. Ijinañ a ra Seth un dro-widre evit trec'hiñ e niz memes tra met mont a ra e denn er c'hleuz. dic'hoanaget an tamm anezhañ e c'houlenn neuze ouzh an [[Navad]] Bras ma vint barnet diwar disoc'h un duvel : Pep hini a savo ul lestr maen hag e vo ur redadeg war an Nil. Mont a raio kurun Egipt gant an trec'hour. Asantiñ a ra Horus diouzhtu.
Sevel a reas Seth e vazh ha skeiñ gant krec'h ur menez. Neuze e savas ur pezh bag maen solut hag e stlejas anezhañ betek ar stêr. Edo bag Horus war an dour dija rak an doue yaouank en doa savet ur vag gant prenn pin, e kuzh, ha goloet anezhañ gant plastr evit reiñ neuz ar maen dezhañ. Pa glaskas Seth lakaat e vag war an dour e oueledas betek deun an [[Nil]] hag an Nevad Bras ha c'hoarzhin. Setu Seth ha lammat en dour hag o kemer stumm un dourvarc'h adarre hag eñ mont da vag horus. Dispenn a reas anezhañ hag ar vag a yeas da zeun an dour ivez. Hag Horus krog en ur speg ha mont da Seth met urzhiañ a reas an Navad Bras chom a-sav.
"Pevar-ugent vloaz eo padet ar prosez", a glemmas Horus, "lavaret zo bet e oa ar gwir ganin bewech ha n'eo ket echu". Goulenn a reas [[Re]] gant ar re all petra ober. Neuze, [[Geb]], aotrou an doueed, a vodas an [[navad]] en-dro dezhañ hag e roas e varnedigezh diwar-benn tabut an daou zoue. "Kerzh d'al lec'h ma'z out bet ganet", emezañ da Seth ha da Horus : "Kae bremañ d'al lec'h ma oa bet beuzet da dad". Rannañ a reas neuze ar vro etre Seth a lakaas roue war Egipt izel hag Horus a lakaas roue war Egipt uhel.
Horus avat a zisklêrias ne oa ket reizh kemer hêrezh e dad digantañ. An doueed Chou ha Tot a lakaas neuze an [[Navad Bras]] da skrivañ ul lizher da Osiris. Goude ur pennad e teuas ar c'hannad en-dro, gantañ ul lizher fuloret a-berzh roue ar re varv. Goulenn a rae perak e oa bet laeret an tron digant e vab. Ha goulenn hag eñ o doa disoñjet an doueed e oa eñ, Osiris, en doa graet donezon prizius an heiz hag ar gwinizh d'ar bed. Droug a yeas e [[Ra]] pa glevas ha kas a reas ur respont leun a rogentez da Osiris. Goude meur a zevezh e tistrosa ar c'hannad en-dro, skuizh-divi Ha toth a lennas al lizher d'an doueed : " Petra dalvez oberoù an Navad? En em dennet eo ar justis er vro dindanzouar. Leun eo bro ar re varv a zrouksperedoù na zoujont na doueed na doueezed. Ma kasan anezhe e bed ar re vev e tigasint ganto kalonoù an dorfedourien betek lec'h ar c'hastiz. Piv en ho touez zo galloudekoc'h evidon? An doueed zoken a rank mont en diwezh d'ar C'hornôg Kaer". Pa glevas, memes krouer ar bed a voe spontet.
Seblantout a reas neuze da [[Geb|C'heb]], a-daol-trumm ne oa ket reizh e vije heñvel lodenn Horus hag hini Seth. Daskoriñ a reas eta e hêrezh da Horus, abalamour ma oa mab e gentañ mab.
Neuze e teuas Horus da vezañ Faraon. Graet e voe anezhañ unvaner an div vro (Egipt Izel hag Egipt Uhel), anvet gant [[Tatenen]], e kreisteiz e voger, aotrou ar beurbadelezh.
Lakaet e voe papirus ha korz war dorioù doubl ti [[Ptah]] evit aroueziñ ar peoc'h skoulmet a-nevez etre Seth ha Horus.
==Bugale Horus ==
Graet e vez « [[Bugale Horus|pevar bugel Horus]] » eus an doueed bihan a ra war-dro flugez ar re varv miret el [[listri kanopat]] : [[Amset]] (dezhañ penn un den) ; [[Hapi]] (dezhañ penn ur babouz) ; [[Douamoutef]] (dezhañ penn un aourgi) ; [[Kebec'hsenouf]] (dezhañ penn ur falc'hun).
{{henegipt}}
[[Rummad:Doueed Henegipt]]
[[Rummad:Meneger egiptek]]
7wy7deprur4s4f40nhx7bhgn7pj9dmq
C'haritezed
0
25780
2195077
2172064
2026-07-10T21:11:38Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195077
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:ACMA Trois Grâces.jpg|thumb|300px|Izelvos gant ar C'haritezed ({{Vvet kantved kt JK}}) [[mirdi an Akropol]] en [[Aten]].]]
[[Restr:Muses.jpg|thumb|250px|Ar C'harited en un [[izelvos]] e [[Pompeii]] ({{Iañ kantved}}).]]
[[Restr:threegraces.jpg|thumb|200px|An Teir Fulenn, gant [[Sandro Botticelli]], munudig eus e daolenn ''[[La Primavera]]'', en [[Uffizi]] e Firenze.]]
[[Restr:Raffael 010.jpg|thumb|280px|''[[An Teir Fulenn (Raffaello)]]'', gant [[Raffaello]] ([[1504]]–[[1505]])]]
[[Restr:The Three Graces, by Peter Paul Rubens, from Prado in Google Earth.jpg|thumb|200px| An [[Teir Fulenn]], livet gant [[Rubens]].]]
[[Restr:Canova-Three Graces 0 degree view.jpg|thumb|"[[An Teir Fulenn (Canova, Sant-Petersbourg)]]" gant [[Antonio Canova]].]]
Ur '''C'haris''', e mojennoù [[Henc'hres|Hellaz kozh]], a oa unan eus ar '''C'haritezed''' (''Χάριτες''/''c'harites'' e [[henc'hresianeg]]), a oa teir [[c'hoar]]. Doueezed ar [[kened|gened]], an natur, ar strujusted e oant.
=== Anvioù ha kargoù an Teir Fulenn===
Ar '''C'haritezed''' a vez graet anezho e brezhoneg{{Daveoù a vank}}, pe an '''Teir C'hoantenn'''{{Daveoù a vank}}, an '''Teir Fulenn'''{{Daveoù a vank}}, rak peurvuiañ e vezent teir. Setu o anvioù, eus ar yaouankañ d'ar goshañ:
* [[Aglaia]] a oa doueez ar [[kened|gened]] hag ar sklêrijenn; pried da [[Hefaistos]] (war-lerc'h [[Afrodite]]).
* [[Eufrosyne]] a oa hini barr al [[levenez]], a zeu ennoc'h, pa vezit o vanveziñ evel e [[banvez]] peurbadus an doueed pa oa deuet an dud e penn kentañ ''[[Theogonia]]'' [[Hesiodos]]; pried da [[Hypnos]];
* [[Thalia]] hini an imor vat.
Gant ar Romaned e oant anvet ar '''Gratiae''', an "Teir Gras".
== O niver ==
N'int ket bet teir atav.
E [[Sparta]] gozh ne veze enoret nemet div anezho:
* [[Kleta]] (''trouz'')
* ha [[Faenna]] (''sked'')
En [[Aten]] e oant div ivez:
* [[Aukso]] (''a gred'')
* [[Hegemone]] (''bleinerez'').
[[Hesiodos]] eo an hini kentañ a gomz eus teir.
== O lignez ==
Merc'hed [[Zeus]] hag an [[Okeanidenn]] [[Eurynome]] (pe [[Eunomia]]) e oant, a veze kontet. Hervez doareoù all avat e oant
* merc'hed [[Dionysos]] hag [[Afrodite]] (pe [[Koronis]] pe [[Hera]])
* merc'hed [[Helios]] (an Heol) hag an [[hesperidenn]] [[Aigle (Hesperidenn)|Aigle]].
Ar stêr [[Kefisos]], e-kichen [[Delfi]], e oa o lec'h sakr.
En ''[[Ilias]]'' (XVIII, 382) eo kinniget [[C'haris]] gant [[Homeros]] evel gwreg [[Hefaistos]], ha [[Pasithea]] evel unan eus ar C'haritezed, merc'h da Zionysos ha da [[Hera]], ([[Nonnos Panopolis]], ''[[Dionysiaca]]'', XXI, 103).
Prometet eo gant Hera dimeziñ anezhi da [[Hypnos]] gant ma sikouro da lakaat [[Zeus]] da gousket.
Ur gaoz hir zo gant [[Pausanias ar Beajour|Pausanias]] en e levr ''Deskrivadur Hellaz'' (levrenn 9, chabistr 35, 1 - 7) diwar-benn ar gizioù stag ouzh ar C'haritezed, en Hellaz an douar-bras koulz hag en [[Inizi Ionia]].
== An Teir Fulenn en arz ==
Hervez an urzh istorel:
* 1348-50 : [[Ambrogio Lorenzetti]], en [[Allegoria ed effetti del Buono e del Cattivo Governo]] (''Alegorienn ar Gouarnamant Mat'')
* 1476-84 : [[Cosimo Tura]] en ''Alegorienn Ebrel'' [http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/p/pontormo/drawings/05graces.html]
* 1482 : [[Sandro Botticelli]] (1482), [[tempera]], e [[La Primavera]], [[Uffizzi]], [[Firenze]]; [http://www.wga.hu/cgi-bin/highlight.cgi?file=html/b/botticel/5allegor/11primav.html&find=graces]. Marteze ar skeudenn vrudetañ anezho.
* 1504-1505 : [[Raffaello Sanzio]], ''[[An Teir Fulenn (Raffaello)|An Teir Fulenn]]'', eoullivadur, [[Musée Condé]], e [[Chantilly]],
* 1518 : [[Antonio da Correggio]] ; [http://www.abcgallery.com/C/correggio/correggio17.html]
* 1531 : [[Lucas Cranach an Henañ]], ''[[An Teir Fulenn (Cranach an Henañ)|An Teir Fulenn]]'', 37 x 24 cm, e [[Mirdi al Louvre]], e [[Pariz]].
* 1535 : [[Jacopo Pontormo]] ([http://www.wga.hu/html/p/pontormo/drawings/05graces.html])
* 1540 : [[Hans Baldung Grien]]
* 1561 : [[Germain Pilon]], ''Les Trois Grâces, monument funéraire du cœur d'Henri II'', delwenn varmor, e [[Mirdi al Louvre]], e Pariz.
* 1631-33 : [[Jacques Blanchard]] ''Ur gwaz o tegouezhout gant Gwener hag an Teir Fulenn o kousket'' [http://www.wga.hu/html/b/blanchar/index.html].
* 1639 : [[Pieter Paul Rubens]], ''[[An Teir Fulenn (Rubens)|An Teir Fulenn]]'', eoullivadur war goad, 500 x 617 cm, [[Mirdi ar Prado]], e [[Madrid]] [https://web.archive.org/web/20061010024544/http://www.artchive.com/artchive/R/rubens/three_graces.jpg.html]. Ur skeudenn eus an doare kemmus da welout ar gened.
* 1697 : [[Jean Delcour]], ''Les Trois Grâces'' ar Perron de Liège, [[Place du Marché (Liège)|place du Marché]], e [[Liège]].
* 1763 : [[Carle van Loo]], ''Les Trois Grâces'', e Mirdi an Arzoù [[kontelezh Los Angeles]], e [[Los Angeles (Kalifornia)|Los Angeles]].
* 1765-1770 : [[François Boucher]], ''Les Trois Grâces supportant l'Amour'', eoullivadur war lien, 80 x 65 cm, e [[Mirdi al Louvre]], e [[Pariz]].
* war-dro 1770 : [[Étienne Maurice Falconet]], Pendule : les Trois Grâces, marmor hag arem alaouret, 80 x 38 cm, e [[Mirdi al Louvre]], e [[Pariz]].
* 1797-1798 : [[Jean-Baptiste Regnault]], ''Les Trois Grâces'', eoullivadur war lien, 204 x 153 cm, e [[Mirdi al Louvre]], e [[Pariz]].
* 1799 : [[Antonio Canova]] [http://www.wga.hu/cgi-bin/highlight.cgi?file=html/c/canova/1/8graces.html&find=graces]
* 1816 : [[Antonio Canova]], ''[[An Teir Fulenn (Canova, Sant-Petersbourg)]] ''(1añ doare), delwenn varmor, e [[Mirdi ar Peniti]], e [[Sant-Petersbourg]].
* 1815 : Alexandre-Jean Dubois-Drahonet, ''Les Trois Grâces'', eoullivadur war lien, 96,5 x 96,5 cm, dastumad prevez.
* 1817 : [[Antonio Canova]], ''Les Trois Grâces'' (eil doare), delwenn varmor, er [[Victoria and Albert Museum]], e [[Londrez]], a bep eil gant [[National Galleries of Scotland]].
* [[Paul Cézanne]]
== Liammoù all ==
* {{en}} [http://www.theoi.com/Ouranios/Kharites.html Skridoù diwar-benn ar C'harited (Theoi.com)].
== Traoù all ==
* Diwar o anv e teu ar ger [[gallek]] "charisme" ("charism", e [[saozneg]], e brezhoneg : ''karism'')
*''An Teir Fulenn'', anv roet da [[Augusta von Fersen]] ha div vaouez all e lez Sveden en {{XVIIIvet kantved}}
* ''Tulla Ellice Finklea'', anavezet evel [[Cyd Charisse]], [[dañserez]] [[stadunanat]], brudet he [[divhar]]. An anv ''Charisse'' a vije bet kemeret diwar ar ger "c'haris".
==Skeudennoù==
<gallery mode="packed">
Lucas_Cranach_d.%C3%84._-_Drei_Grazien,_1531_(Mus%C3%A9e_du_Louvre).jpg|[[Lucas Cranach an Henañ]], ''[[An Teir Fulenn (Cranach an Henañ )|An Teir Fulenn]]'', 1531.
Aachen, Hans von - Tri gracie (1604).jpg|[[Hans von Aachen]], 1604.
Jacques Blanchard - Venus and the Three Graces Surprised by a Mortal - WGA2237.jpg|''Gwener hag an Teir Fulenn diskoachet gant ur gwaz'' (1631-1633), [[Pariz]], [[Mirdi al Louvre]].
C._Van_Loo_-_Les_Trois_Grâces.jpg|''C'haritezed'', gant [[Charles-André van Loo]] e [[1763]].
Siena.Duomo.Piccolomini06.jpg|Delwenn roman el [[levraoueg Piccolomini]] e [[Siena]].
Jean-Baptiste Carpeaux - Las tres gracias - 1874.JPG|Delwenn gant [[Jean-Baptiste Carpeaux]], er [[Mirdi Soumaya (Plaza Carso)]].
Harmony, or The Three Graces by Hans Baldung.jpg|''Las Tres Gracias'', gant [[Hans Baldung]] ([[Mirdi ar Prado]])
The Three Graces Battista Naldini.jpg|''C'haritezed'', [[Giovanni Battista Naldini]]. [[Mirdi Budapest]], dastumad [[Tiegezh Esterházy|Esterházy]].
Three fat ladies - Nou Campanar.jpg|Er festival ''Nou Camapanar''<br />[[Valencia]], [[2013]]
</gallery>
{{Commonscat|Graces|ar C'haritezed}}
[[Rummad:Doueezed Hellaz]]
[[Rummad:Bugale Zeus]]
[[Rummad:C'haritezed]]
[[Rummad:Doueezed tridoubl]]
0v1bt6etnpz70ainrpt5lb7gz8mxywg
Albrecht Dürer
0
26546
2195075
2153427
2026-07-10T21:11:33Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195075
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Duerer01.jpg|thumb|right|300px|Emboltred gant ar foulinenn]]
'''Albrecht Dürer''', ganet d'an [[21 a viz Mae]] [[1471]] e [[Nürnberg]], ha marvet eno d'ar [[6 a viz Ebrel]] [[1528]]<ref>Mueller, Peter O. (1993) ''Substantiv-Derivation in Den Schriften Albrecht Durers'', Walter de Gruyter. ISBN 3-11-012815-2.</ref> a oa ul livour alaman, ur mouler, hag ur jedoniour. Gant [[Rembrandt]] ha [[Francisco de Goya|Goya]] ec'h eo unan eus tri arzour ar moulerezh kozh ivez. Brudet eo e engravadurioù, graet alies a-heuliadoù, en o zouez an [[Diskuliadur]] e [[1498]], an daou heuliad diwar-benn Pasion Jezuz, ''[[Ar Basion Vras]]'' (1498–1510) hag '' [[Ar Basion Vihan]] '' (1510–1511).
Brudetañ engravadurioù Dürer eo
* ''[[:Image:Duerer - Ritter, Tod und Teufel (Der Reuther).jpg|Marc'heg, Ankou, ha Diaoul]]'' (1513),
* ''[[:Image:Hieronymus Albrect Dürer 1514.jpg|Sant Hieronymus en e studi]]'' (1514)
* ha ''[[:Skeudenn:Melencolia I.jpg|Melkoni I]]'' (1514), a zo bet danvez da gaoz ha da dabut.
E skeudennoù heverkañ e [[koadengravadur]]ioù eo
* ''[[:Image:Duerer-apocalypse.png|Pevar marc'heger an Apokalips]]'' (1497–1498) eus heuliad an ''Diskuliadur'',
* e "[[Frikorneg Dürer]]",
* e emboltredoù niverus.
Moarvat ne veze ket troc'het e vloc'hadoù koad gant Dürer e-unan ha sur a-walc'h e veze gopret un [[eiler]], pe [[darbarer]], d'ober al labour, unan ampart a-walc'h da labourat pizh hervez e dresadennoù<ref name="Giulia Bartrum 2002">Giulia Bartrum, "Albrecht Dürer and his Legacy", British Museum Press, 2002, ISBN 0-7141-2633-0</ref>.
== E yaouankiz ==
[[Restr:Albrecht-self.jpg|thumb|left|250px|Kentañ '' Emboltred'' (1493) livet gant Albrecht Dürer, eoullivadur, war [[vellum]] [[Mirdi al Louvre]], [[Pariz]]]]
Albrecht Dürer, ganet d'an [[21 a viz Mae]] [[1471]], a oa an trede [[bugel]] hag an eil [[mab]] en un tiegezh ma oa etre 14 ha 18 bugel. E dad a oa un orfebour, anvet Ajtósi, deuet eus Ajtós, e-kichen [[Gyula]] en [[Hungaria]], e [[1455]]. Dont a ra an anv [[alamanek]] "Dürer" eus ar ger hungarek "Ajtósi". En deroù e oa "Thürer," a dalv kement hag oberour-dorojoù, a zo "ajtós" en Hungarek (eus "ajtó", [[dor]]). Un nor zo war an [[ardamez]] pourchaset gant an [[tiegezh]]. Albrecht Dürer an Tad a zimezas gant Barbara Holper, ur plac'h eus ur familh pinvidik a-walc'h e [[Nürnberg]] e [[1467]].
Paeron Albrecht, [[Anton Koberger]], en devoa dilezet ar vicher a varichal da vezañ mouler hag embanner er bloavezh ma voe ganet Dürer vihan. Buan e teuas da vout ar brudetañ embanner en [[Alamagn]], dezhañ peder [[gwask]] warn-ugent, ha meur a stal, koulz en Alamagn evel e broioù all.
E vrudetañ embannadur a oa [[Kronikenn Nürnberg]], embannet e [[1493]] en alamaneg hag e latin. Ennañ e oa ur 1 809 skeudenn koadengravet (meur a wech ar memes re) eus stal-labour [[Michael Wolgemut|Wolgemut]]. Moarvat e oa graet un toullad gant Albrecht Dürer end-eeun pa oa bet kroget al labour, hag eñ e ti Wolgemut c'hoazh d'an ampoent<ref name="Giulia Bartrum 2002"/>.
Mat eo e voe lezet gant Dürer notennoù diwar-benn e vuhez, hag e voe brudet ken abred, etre e 20 vloaz hag e 30 vloaz, rak abalamour da se e c'hallomp anavezout e vuhez hag e labour. Tremenet gantañ un nebeud bloavezhioù er skol, e voe lakaet gant e dad da studiañ an orfebouriezh hag an tresañ.
Daoust ma felle d'e dad e chomje da orfebour, e tiskouezas Dürer kement a varregezh war an tresañ ken e teuas da vezañ [[skorer]] pe [[darbarer]] [[Michael Wolgemut]] d'an oad a 15 vloaz, e [[1486]]. Un [[emboltred]] savet gant ur rod argant (saozneg: ''silverpoint'') ha deiziet e [[1484]] a c'haller gwelout en [[Albertina]] e [[Vienna]]. “Pa oan bugel”, a voe ouzhpennet war an dresadenn diwezhatoc'h. Wolgemut a oa arzour pennañ Nürnberg d'ar mare-se, hag en e stal-labour e veze savet a bep seurt oberennoù, [[koadengravadur]]ioù evit levrioù dreist-holl. Nürnberg a oa ur gêr binvidik, hag ur greizenn embannerezh ha gwerzhañ madoù kran. Liammet e oa ivez ouzh [[Italia]], ha dreist-holl ouzh [[Venezia]], hag a oa tost a-walc'h, ma kare an dud tremen dre an [[Alpoù]]<ref name="Giulia Bartrum 2002"/>.
== Bloavezh dilabour ==
[[Restr:Deutsche Bundespost - Bedeutende Deutsche - Albrecht Duerer - 10 Pfennig.jpg|thumb|right|Albrecht Dürer]]
Echu e brantad deskiñ e [[1489]], e reas Dürer evel ma oa dleet en [[Alamagn]]: tremen ur bloavezh o veajiñ ( "wanderjahre" en [[alamaneg]]). Ur bloavezh hag a badas tost da bevar bloaz, an hini a voe aozet gantañ: beajiñ a reas dre [[Alamagn]], e [[Suis]], ha marteze ivez en [[Izelvroioù]]. Ne zeuas ket a-benn da gejañ gant [[Martin Schongauer]], hag eñ engraver brudetañ Norzheuropa, rak marvet e oa un tamm a-raok m'en em gavas Dürer en e di. Degemeret mat-tre e voe gant breur an arzour avat, ha soñjal a reer e prenas oberennoù savet gant Schongauer, rak gouzout a reer e oa perc'henn war oberennoù savet gantañ. E emboltred livet kentañ (hiziv an deiz el [[Louvre]]) a livas e [[Straßburg]], marteze da gas goude-se d'e zanvez-gwreg chomet e [[Nürnberg]]<ref name="Giulia Bartrum">Giulia Bartrum</ref>.
== Dimeziñ ha kentañ beaj da Italia ==
[[Restr:Albrecht Dürer - Bildnis einer jungen Venezianerin - Google Art Project.jpg|thumb|right|''Porträt einer jungen Frau'' livet gant Albrecht Dürer]]
Prest goude e zistro da [[Nürnberg]], d'ar [[7 a viz Gouere]] [[1494]], pa oa 23 bloaz, e timezas Dürer gant Frey, rak renket e oa bet an traoù e-keit ma oa o veajiñ. [[Merc'h]] e oa d'un den a laboure ar [[kouevr|c'houevr]]. Ne ouezer ket kalz traoù diwar-benn e zarempred gant e wreg, met soñjal a reer ne voe ket ur gwir zarempred a garantez, evel ma weler er poltredoù a reas anezhi. Ne voe ganet bugel ebet. Goude tri miz e tistroas Dürer da [[Italia]] e-unan, marteze e voe bountet d'en ober abalamour d'ar vosenn a oa oc'h ober he reuz e [[Nürnberg]]. Damdresadennoù gant dourlivaj a reas e-keit ma treuze an [[Alpoù]]. Ul lodenn anezho a zo c'hoazh hiziv an deiz, re all a c'haller merzout e gweledvaoù a silas en e oberennoù, evel an engravadur anvet ''Nemesis''. Ar studiadennoù gweledvaoù kentañ anavezet en arz ar c'hornôg eo ar re-se<ref name="Giulia Bartrum"/>.
P'edo en Italia ez eas da [[Venezia]] da studiañ al livadurioù a veze graet eno<ref>Lee, Raymond L. & Alistair B. Fraser. (2001) ''The Rainbow Bridge'', Penn State Press. ISBN 0-271-01977-8.</ref> Dre zeskiñ gant Wolgemut en doa desket Dürer moulañ gant begoù-sec'h hag ivez sevel engravadurioù en doare alaman, diwar labour [[Martin Schongauer]] ha hini un engraver dizanv lesanvet [[Meister des Hausbuches]] en alamaneg<ref>Lee, Raymond L. & Alistair B. Fraser.</ref>. Ma c'helle tostaat ouzh arz Italia en Alamagn, e voe a-bouez bras an div veaj a reas da [[Italia]]. Skrivañ a reas e oa [[Giovanni Bellini]] arzour koshañ ha gwellañ [[Venezia]]. En e dresadennoù hag engravadurioù e verzer levezon arzourien all, dreist-holl [[Antonio Pollaiuolo]] (hag eñ dedennet gant kenfeurioù ar c'horfoù), [[Andrea Mantegna]], [[Lorenzo di Credi]] ha re all. Peuzsur eo e weladennas Dürer kêrioù evel [[Padova]] ha [[Mantova]] e-pad e veaj.
== Distro da Nürnberg ==
[[Restr:Dürer_Melancholia_I.jpg|thumb|left|250px|''Melencolia I'', 1514, Albrecht Dürer, engravadur]]
Pa zistroas da [[Nürnberg]] e [[1495]] e tigoras Dürer e stal-labour (dav e oa bezañ dimezet evit bezañ aotreet d'hen ober). E-pad ar pemp bloaz da-heul e tiskouezas levezon arz [[Italia]] en e oberennoù arouezius eus Norzheuropa. Tad Dürer a varvas e [[1502]], hag e vamm e [[1513]]<ref>Allen, L. Jessie. (1903) ''Albrecht Dürer'', Methuen & co.</ref>. E goadengravadurioù a voe an oberennoù gwellañ a savas e-pad ar bloavezhioù kentañ a gasas en e stal-labour. Al lod brasañ anezho a oa diazezet war dodennoù relijiel, met re lik a savas ivez, evel ''Ti-kouronkañ ar baotred'' (e-tro 1496). An oberennoù-se a oa kalz brasoc'h evit kement koadengravadur bet savet en Alamagn betek-henn, hag ivez luzietoc'h ha kempouesoc'h an aozañ anezho.
Hiziv an deiz e soñjer ne droc'he ket Dürer an tammoù koad a implije; un artizan arbennik a rae an dra-se en e lec'h. Soñjal a reer memes tra ec'h anaveze mat-tre teknik an troc'hañ koad, dre m'en doa desket digant Wolgemut, rak hemañ en doa savet meur a stern-aoter livet ha troc'het, hag a drese hag a droc'he tammoù koad a veze implijet da sevel koadengravadurioù. Pe e trese Dürer war-eeun war an tammoù koad, pe e pege tresadennoù savet war follennoù warno. Forzh pe zoare a vije bet implijet gantañ, e dresadennoù a veze distrujet pa veze troc'het ar bloc'had koad.
E rummad 16 engravadur anezhañ anvet ''Diskuliadur'' a zo bloaziet e [[1498]]. Er memes bloavezh e savas seizh lodenn gentañ ''Ar Basion Vras'', ha nebeud goude, ur rummad unnek engravadur anezhañ diwar-benn an Tiegezh Santel hag ar sent. E-tro 1503–1505 e savas seitek lodenn gentañ ur rummad diwar-benn buhez ar Werc'hez, hag a chomas diechu e-pad meur a vloaz. Hini ebet eus an oberennoù-se, ar ''Basion Vras'' en o zouez, ne voe embannet raktal dindan stumm un dastumad, met kalz engravadurioù a voe gwerzhet o-unan<ref name="Giulia Bartrum"/>.
[[Restr:Albrecht Duerer- Lamentation for Christ.JPG|thumb|right|300px|''Klemmadenn d'ar C'hrist'', eoullivadur, 1500-3]]
Er memes mare e labouras Dürer war implij kizelloù a-benn engraviñ. Marteze en doa bet tro da glask hen ober pa zeske digant e dad. An oberennoù kentañ savet evel-se ne voent ket dispar, met e [[1496]] e teuas a-benn da sevel ur bennoberenn, "Ar Mab Foraner" he zitl, hag a voe meulet degadoù goude gant [[Giorgio Vasari]], hag a wele enni perzhioù german mat. Buan e teuas a-benn da sevel skeudennoù dibar evel ''Nemesis'' ([[1502]]), ''Euzhvil ar mor'' ([[1498]]) ha ''Sant Eustas'' ([[1501]]), enno talennoù diwezhañ leun a vunudoù hag a loened brav. Sevel a reas ivez meur a oberenn gouestlet da Varia, tresadennoù tud a relijion dibar hag oberennoù ma tiskoueze darvoudoù bihan enno peizanted farsus. Dre ma oa aes kas ha degas engravadurioù, e teuas a-benn Dürer da vezañ brudet en Europa a-bezh dindan un nebeud bloavezhioù<ref name="Giulia Bartrum"/>.
[[Jacopo de' Barbari]], hag eñ arzour a Venezia, hag en doa kejet gant Dürer p'edo e [[Venezia]], a weladennas [[Nürnberg]] e [[1500]], ha Dürer a lavaras en doa desket kalz digantañ a-fet diarsell, korfadurezh ha kenfeurioù ar c'horfoù. Ne felle ket d'an arzour italian displegañ kement tra a anaveze, neuze e stagas Dürer gant studi an traoù-se, ha kemend-se a reas a-hed e vuhez. Merzet e vez e pleustras kalz Dürer war genfeurioù ar c'horfoù dre ma savas kalz tresadennoù war an dodenn-se, a-raok ma savfe an engravadur brudet anvet ''[[Adam hag Eva (Dürer)|Adam hag Eva]]'' (1504); ma weler penaos ec'h implije kizelloù da labourat war groc'hen an dud<ref name="Giulia Bartrum"/>. An engravadur nemetañ sinet gant e anv a-bezh eo.
Dürer a save kalz tresadennoù a-raok sevel e livadurioù hag e engravadurioù, hag a lod brasañ a zo bet miret. E-touez ar re vrudetañ emañ ''Ar Bedenn'' (1508, [[Mirdi Albertina]], [[Vienna]]), ur studiadenn liammet ouzh un apostol eus stern-aoter Jakob Heller eo. Kenderc'hel a reas ivez da sevel skeudennoù dre implijout dourliv ha livioù klok (mesket peurliesañ). E-touez ar skeudennoù-se e oa tresadennoù divuhez parkeier pe loened, evel "Ar c'had" (1502, [[Mirdi Albertina]], [[Vienna]]).
== Eil beaj da Italia ==
En [[Italia]] e stagas gant al livañ en-dro, ha da gentañ e savas oberennoù war lien. E-touez an oberennoù a savas d'ar mare-se e oa poltredoù ha sternioù-aoter, evel stern-aoter [[Paumgartner]] hag ''Azeulerezh an Rouaned''. Distreiñ a reas da [[Venezia]] e penn-kentañ [[1506]], hag eno e chomas betek nevezamzer [[1507]]<ref name="Mueller">Mueller</ref>. D'ar mare-se e veze brudet-tre e engravadurioù, ha kopiet e vezent. E-keit m'edo e [[Venezia]] e voe urzhiet un oberenn gant divroidi alaman en [[Italia]] da ginklañ izli sant Bartolome. An oberenn livet gant Dürer - ''Azeulerezh ar Werc'hez'' he zitl - a oa tost ouzh an doare italian. Goude-se e voe prenet gant an impalaer [[Rudolf II]] ha kaset da [[Praha|Braha]]. E-touez an oberennoù savet gant Dürer p'edo e [[Venezia]] emañ ivez, ''Ar Werc'hez ar Bugel hag ar c'hanaber'', ''Ar C'hrist oc'h abegiñ ouzh ar vezeien'' (savet - sañset - dindan pemp devezh nemetken), ha kalz oberennoù bihan all.
== Nürnberg hag ar pennoberennoù ==
[[Restr:Dürer Salvator Mundi detail.jpg|thumb|left|Ur sell a-dost ouzh ''Salvatore Mundi'', un eoullivadur war goad diechu. Gwelout a reer pegen resis e veze an tresadennoù savet gant Dürer a-raok o livañ. ''Gwelout [[:Image:Albrecht Dürer 100.jpg|an daolenn en he fezh]]'']]
Daoust ma oa priziet kalz gant tud [[Venezia]] e tistroas Dürer da [[Nürnberg]] e-kreiz [[1507]]. En [[Alamagn]] e chomas betek [[1520]]. En Europa a-bezh e oa brudet, ha darempredoù mat ha reoliek en doa gant al lod brasañ eus arzourien bouezusañ [[Europa]]. Gant [[Raffaello]] ec'h eskemmas tresadennoù.
Ar bloavezhioù etre e zistro eus [[Venezia]] hag e veaj d'an [[Izelvroioù]] a vez renket dre urzh an oberennoù a savas. E-pad ar pemp bloavezh kentañ (1507–1511) e stagas dreist-holl gant al livañ. E daolennoù a ziazezas war damdresadennoù ha studiadennoù, hag e savas ar peder zaolenn a vez gwelet evel ar re wellañ bet livet gantañ: ''Adam hag Eva'' (1507), ''Gwerc'hez gant elestr'' (1508), ar stern-aoter anvet ''Gouel Maria Hanter-Eost'' (1509), hag ''Azeulerezh an Drinded gant an holl Sent'' (1511). E-pad ar pennad-se e savas ivez daou rummad engravadurioù: ''Ar Basion vras'' ha ''Buhez ar Werc'hez'', hag a voe embannet e [[1511]] asambles gant eil embannadur rummad an ''Diskuliadur''.
Klemm a reas abalamour ma ne oa ket talvoudus livañ a-fet argant gounezet keñveriet gant amzer a gase o livañ, neuze e stagas en-dro gant an engraviñ etre [[1511]] ha [[1514]]. An oberennoù pennañ a savas d'ar mare-se a voe ar 37 engravadur diwar-benn ''Ar Basion vihan'', bet embannet e [[1511]], hag ur rummad 15 engravadur bihan anezhañ, war ar memes dodenn, e [[1512]]. E [[1513]] hag e [[1514]] e savas e dri engravadur brudetañ: ''[[:Image:Duerer_-_Ritter,_Tod_und_Teufel_(Der_Reuther).jpg|Marc'heg, Ankoù, ha Diaoul]]'' (pe ''Ar Marc'heg'', evel ma lavaras e 1513), hag ivez ''[[Melencolia I]]'' (1514) un oberenn gwall gevrinus ha bet dielfennet meur a wech, ha ''[[:Image:Hieronymus Albrect Dürer 1514.jpg|Sant Hieronymus en e studi]]'' (1514)<ref name="Giulia Bartrum"/>.
[[Restr:Dürer - Rhinoceros.jpg|thumb|right|[[Dürer's Rhinoceros|Frikorneg Dürer]], [[koadengravadur]], 1515.]]
E [[1515]] e krouas ar c'hoadengravadur anvet ''[[Frikorneg Dürer|Rhinoceros]]'' diwar ul loen hag a oa o paouez en em gavout e [[Lisbon]]. An oberenn-se a savas diwar un taolennadur skrivet hag un damdresadenn, hep bezañ bet gwelet al loen. Daoust ma ne zegouezh ket penn-da-benn an dresadenn e oa ket dibar an dresadenn ken ez eo chomet e-touez e oberennoù brudetañ, hag implijet e veze c'hoazh e levrioù bevoniezh e skolioù zo en [[Alamagn]] er c'hantved tremenet<ref name="Giulia Bartrum"/>.
Er bloavezhioù a-raok [[1520]] e savas oberennoù liesseurt: poltredoù savet gant [[tempera]] war lien e [[1516]], engravadurioù liesseurt, hag un nebeud taolioù-arnod gant dour-kreñv war blakennoù houarn, hag ivez lodennoù eus ar ''Volz-enor'' hag eus ''Trec'hlidoù Maximilian'', hag a oa e gwirionez oberennoù propaganda urzhiet gant [[Maximilian I Habsburg]]. Un nebeud tresadennoù a dresas ivez da lakaat e levr pediñ an impalaer. Ne voe ket brudet an tresadennoù-se betek ma vije embannet ur ''facsimile'' anezho e [[1808]] el levr kentañ embannet dre vaendreserezh. Poltred Maximilian a livas ivez e [[1519]].
== Beaj d'an Izelvroioù, ha pelloc'h zoken ==
En hañvezh ar bloaz [[1520]] e reas Dürer e bedervet ha diwezhañ beaj. Fellout a rae dezhañ kenderc'hel gant al leve en doa bet digant a impalaer Maximilian, ha goulenn a reas digant ar re e penn kêr [[Nürnberg]] paeañ. Ouzhpenn kadarnaat al leve-se goude marv Maximilian, ez eas kuit ivez dre ma oa ur c'hleñved-red e Nürnberg. Asambles gant e wreg hag o servijourez ez ejont kuit war-du an [[Izelvroioù]] e miz Gouere, rak fellout a rae dezho arvestiñ ouzh kurunadur an impalaer nevez, [[Karl V, impalaer santel|Karl V]]. Dre heuliañ ar stêr [[Roen]] ez eas da [[Köln|Göln]], ha goude-se da [[Antwerpen]]. Eno e voe degemeret mat-tre, ha kalz tresadennoù savet gant kleiz, glaouenn-dresañ ha rod-argant a savas. Ouzhpenn mont da [[Aachen]] da arvestiñ ouzh ar c'hurunadur, ez eas ivez da [[Köln|Göln]], [[Nijmegen]], [['s-Hertogenbosch]], [[Brusel]], [[Brugge]], [[Gent]], ha da [[Zeeland]]. E Brusel e welas "an traoù bet degaset d'ar roue eus ar vro alaouret" — da lavret eo an teñzorioù inka bet kaset gant [[Hernán Cortés]] da [[Karl V, impalaer santel|Garl V]] goude ma vefe tapet [[Mec'hiko]]. Dürer a skrivas eo an an teñzorioù-se "bravoc'h evit burzhudoù. Ken prizius eo an traoù-se ken e talvezont 100,000 florin"<ref name="Giulia Bartrum"/>. War a seblant e tastume Dürer a bep seurt traoù, hag e-touez an traoù a gasas da [[Nürnberg]] e oa kerniel loened liesseurt, angelloù pesked bras, hag un arm koad eus [[Indez]].
Gantañ en doa kaset kalz engravadur, hag en e zeizlevr e skrivas da biv e oant bet gwerzhet pe roet, hag ar priz. Ar pezh a zo gwall zedennus rak diskouez a ra pe dalvoudegezh o doa seurt traoù d'ar mare-se, dre ma ne oa ket ken resis an titouroù diwarno hag e oa an titouroù war ar gwerzhañ livadurioù. A-benn ar fin e tistroas d'ar gêr e miz Gouere [[1521]]: ur c'hleñved dianavez hag a rankfe gouzañv betek fin e vuhez en doa paket, ar pezh a lakaas anezhañ da sevel kalz nebeutoc'h a oberennoù<ref name="Giulia Bartrum"/>.
{{clear|left}}
== Dibenn e vuhez e Nürnberg ==
[[Restr:AlbrechtDürer01.jpg|thumb|right|250px| Pajenn gentañ ''Vier Bücher von menschlicher Proportion'' ma weler unarouez Albrecht Dürer]]
Pa voe distro da [[Nürnberg]] e stagas Dürer gant un heuliad skeudennoù relijiel. Kalz damdresadennoù ha studiadennoù a chomet eus ar mare-se, met ne gasas livadur ebet da benn, rak war ziskar ez ae e yec'hed hag ivez peogwir e ouestlas lod brasañ e amzer d'e zamkaniezh a-zivout mentoniezh, diarsell, kempouezioù tresadennoù tud ha kezeg, ha difennoù. Daoust ma ne oa ket dreistvarrek evit a sell ouzh skrivañ, e voe difrae en e labour.
Neuze ne savas ket kalz oberennoù e dibenn e vuhez. War dachenn al livañ e savas poltred [[commons:Image:Albrecht Dürer 035.jpg|Hieronymus Holtzschuher]], [[commons:Image:Albrecht Dürer 061.jpg|''Maria hag ar Bugel'' (1526)]], [[commons:Image:Albrecht dürer salvator mundi.JPG|''Salvator Mundi '' (1526)]], ha div banell ma weler [[John the Apostle|Sant Yann]] ha [[Sant Per]] en [[commons:Image:Albrecht Dürer 026.jpg|dalenn gentañ]] ha [[Paul of Tarsus|Sant Paol]] ha [[Sant Mark]] en [[commons:Image:Albrecht Dürer 027.jpg|dalenn ziwezhañ]]. Evit a sell ouzh a c'houevrengraviñ ne savas nemet un nebeud poltredoù, en o zouez hini kardinal-dilenner Mainz (''Ar C'hardinal meur''), [[Friedrich ar Fur]], priñs-dilenner Saks, hag e vignoned, an denelourien [[Willibald Pirckheimer]], [[Philipp Melanchthon]] hag [[Erasmus]].
Daoust ma kave dezhañ ne oa ket desket a-walc'h, dreist-holl evit a selle ouzh ar yezhoù klasel e oa dedennet-bras Dürer gant an danvezioù kefredel. Kalz a zeskas digant e vignon [[Willibald Pirckheimer]], hag e ali a c'houlennas outañ meur a wech a-zivout meur a oberenn. Mignon e oa ivez da [[Erasmus]], ha kenskrivañ a rejont. Dont a reas a-benn da gas daou levr da benn vat e-keit ma oa bev. Unan anezho diwar-benn ar ventoniezh hag an diarsell ''Kemennoù ar mentoù'' a voe embannet e [[Nürnberg]] e [[1525]], hag al levr kentañ diwar-benn ar matematik evit tud vras bet embannet en [[alamaneg]]<ref name="Giulia Bartrum"/> E labour war an difennoù a voe embannet e [[1527]], hag e labour diwar-benn kempouezioù tresadennoù tud a voe embannet dindan peder levrenn nepell goude e varv, e [[1528]].<ref name="Mueller"/>.
E skridoù Dürer ez eo splann e oa gwall domm ouzh preder [[Martin Luther]], ha martze e voe levezonet gant diskleriadur ar c'huzul kêr a-du gant Luther e [[1525]]. Mervel a reas a-raok ma vefe splann an troc'h relijiel, ha marteze en em wele evel ur c'hatolig dedennet gant an Disivoud e dibenn e vuhez.
[[Restr:Nuremberg_Duererhaus_f_n.jpg|thumb|200px|right| Ti Albrecht Dürer e Nürnberg]]
Un hêrezh a 6 874 florin a laoaskas pa varvas, ar pezh a oa ur sammad bras-tre. E di (prenet digant hêred [[Bernhard Walther]] e [[1509]]), ma oa ivez e stal-labour ha m'edo e wreg o chom betek he marv e [[1537]], a zo ul lec'h gweladenniñ a-bouez e [[Nürnberg]], hag ur mirdi eo deuet da vezañ<ref name="Giulia Bartrum"/>.
== Levezon ==
[[Restr:Landscape with a Large Cannon MET MM7867.jpg|thumb|left|340px|''Ar C'hanol'', engravadur brasañ Dürer, 1518]]
Bras-tre e voe levezon Dürer war an arzourien a zeuas d'e heul, dreist-holl war dachenn an engravañ. Rak e oberennoù engravet eo ar re a voe anavezet-mat gant an dud, tra ma ne oa ket ken anavezet e livadurioù, dre ma vezent perc'hennet gant tud a zastume anezhe en o zier ma ne c'helle ket an holl dud o gwelout. Kement a verzh a reas dre skignañ e engravadurioù en Europa a-bezh ma voe ur skouer evit meur a arzour meur, evel [[Raffaello]], [[Tizian]], ha [[Parmigianino]], ha setu int-i ivez da genlabourat gant engraverien evit reiñ brud d'o labour e-maez ar rannvroioù m'edont o chom.
Al labour a gasas da benn war an engraviñ a seblant bezañ lakaet diaes an arzourien a zeuas d'e heul en [[Alamagn]]. Ar ''Vistri Vihan'' a vez graet anezho: e-lec'h sevel engravadurioù bras e talc'hjont da zodennoù Dürer, met kalz bihanoc'h e voe o oberennoù, ha ne oant ket aozet kenkoulz. En Norzheuropa ne voe nemet [[Lucas van Leyden]] hag a zeuas a-benn da sevel engravadurioù ken bras. An engraverien italian a zeuas da-heul Dürer a gopias peurliesañ ar gweledvaoù savet gantañ ([[Giulio Campagnola]] ha Christofano Robetta), pe zoken oberennoù a-bezh ([[Marcantonio Raimondi]] hag Agostino Veneziano). War zigresk ez eas levezon Dürer goude [[1515]], pa zeuas a-benn Marcantonio Raimondi e zoare nevez da engraviñ: neuze e voe skignet an doare-se e Norzheuropa.
Evit al livañ ne voe ket ken bras levezon Dürer en [[Italia]]: marteze a-walc'h e oa stern-aoter [[Venezia]] an oberenn nemeti a oa anavezet. An arzourien alaman a zeuas de heul ne zeujont ket a-benn da veskañ an doare alaman hag an hini italian.
Ul levezon bras eo bet e zoare d'en em boltrediñ betek an deiz a hiziv, ken bras ken e c'hall bezañ ivez unan eus abegoù an dreistmuzul a gaver en emboltredoù zo a voe savet en {{XIXvet}} hag en {{XXvet}} kantved.
A-viskoazh eo bet priziet mat-tre labour Dürer gant ar vurutellerien, hag alies a-walc'h ez adkreskas interest an dud a-zivout e oberenn en Alamagn: e-pad ar pennad anvet ''Azginivelezh Dürer'' e-tro 1570–1630, e penn-kentañ an {{XIXvet}} kantved, ha da vare ar Vroadelouriezh alaman, etre [[1870]] ha [[1945]]<ref name="Giulia Bartrum"/>.
Lidet e vez Dürer, asambles gant arzourien all, d'ar 6 a viz Ebrel, en deiziadur lutherian.
== Levrioù diwar e benn ==
* Giulia Bartrum (2002), ''Albrecht Dürer and his Legacy'', British Museum Press. ISBN 0-7141-2633-0
* Walter L. Strauss (Editor) (1973), ''The Complete Engravings, Etchings and Drypoints of Albrecht Durer'', Dover Publications. ISBN 0-486-22851-7 &mdash.
* Wilhelm Kurth (Editor) (2000), ''The Complete Woodcuts of Albrecht Durer'', Dover Publications. ISBN 0-486-21097-9 &mdash.
== Roll an oberennoù ==
* [[Listenn livourien Ofisoù Firenze#D|Oberennoù Albrecht Dürer e Mirdi an Ofisoù e Firenze]]
=== Livadurioù ===
* ''Albrecht Dürer an henañ'', 1490, [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
* ''Barbara Dürer, ganet Holper'', c. 1490-1493, Germanisches Nationalmuseum, Nürnberg
* ''Emboltred d'an oad a 22 vloaz'' pe ''Emboltred an askolenn'', 1493, [[Mirdi al Louvre]]
* ''Frederig ar fur'', 1496, [[Staatliche Museen]], [[Berlin]]
* ''Tad an arzour'', 1497, [[National Gallery]], [[Londrez]]
* ''Emboltred d'an oad a 26 vloaz'', 1498, [[Mirdi Prado]], [[Madrid]]
* ''Oswald Krell'', 1499, [[Alte Pinakothek]], München
* ''Elsbeth Tucher'', 1499, Staatliche Kunstsammlungen, Kassel
* ''An diskenn diwar ar Groaz'', c. 1500-1503, [[Alte Pinakothek]], München
* ''Emboltred d'an oad a 28 vloaz'' pe ''Emboltred gant ar foulinenn'', 1500, [[Alte Pinakothek]], Munich (gant an enskrivadur da-heul: "Albertus Durerus Noricus ipsum me propriis sic effingebam coloribus œtatis anno XXVIII")
* ''Herkules o lazhañ evned al lenn Stimfalos'', 1500, Germanisches Nationalmuseum, Nürnberg
* ''Aoter an tiegezh Baumgärtner'', 1503, [[Alte Pinakothek]], [[München]]
* ''Azeuladur an tri roue'', 1504, [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
* ''Poltred ur vaouez yaouank eus Venezia'', 1505, Kunsthistorisches Museum, [[Vienna]]
* ''Burkard von Speyer'', 1506, Windsor Castle
* ''Ar C'hrist e-touez an doktored'', 1506, Fundacion Coleccion Thyssen-Bornemisza, Madrid
* ''Poltred ur vaouez yaouank eus Venezia'', c. 1506, Staatliche Museen zu Berlin
* ''[[Gwerc'hez gouel ar rozera]]'', Diskouezva Narodni, [[Praha]], 1506.
* ''Aza'' hag ''Eva'', 1507, [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
* ''Poltred ur gwaz'', 1512-1514, Mirdi Szepmuveseti, [[Budapest]]
* ''An impalaer Karl-Veur'' hag ''An impalaer Sigismond'', 1513, Germanisches Nationalmuseum, [[Nürnberg]]
* ''Michael Wolgemut'', 1516, Germanisches Nationalmuseum, Nürnberg
* ''An abostol Fulub'', 1516, [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]] (gant an enskrivadenn-mañ: "SANCTE PHILIPPE ORATE PRO NOBIS 1516")
* ''Santez Anna hag ar Werc'hez gant he bugel'', 1519, Metropolitan Museum of Art, New York
* ''An impalaer Maksimilian Iañ'', 1519, [[Kunsthistorisches Museum]], [[Vienna]]
* ''Bernard von Reesen'', 1521, Diskouezva Dresden, [[Dresden]]
* ''Poltred ur gwaz'', 1524, Mirdi ar Prado, Madrid
* ''Hieronymus Holzschuher'', 1526, Staatliche Museen zu Berlin
* ''Jakob Muffel'', 1526, Staatliche Museen zu Berlin
* ''Johannes Kleberger'', 1526, Kunsthistorisches Museum, [[Vienna]]
* ''Sant Yann abostol ha Sant Pêr'' ha ''Sant Paol ha Sant Marc'h'', 1528, [[Alte Pinakothek]], [[München]] (Anavet ivez evel ''Ar pevar abostol'' pe ''Ar pevar zemz-spered'')
=== Engravadurioù ===
* ''Ar familh santel gant gant tri lapin'', c. 1497
* ''Sant Yann dirak ar Werc'hez'', c. 1511
* ''Merzherinti Sant Yann abostol'', c. 1497-1498
* ''La vision des sept chandeliers'', c. 1497-1498
* ''Sant Yann galvet en neñv'', c. 1497-1498
* ''Ar pevar marc'heger'', c. 1497-1498
* ''Diskar ar stered'', c. 1497-1498
* ''Ar pevar ael dalc'her an avelioù hag oleviadur ar re ziuzet'', c. 1497-1498
* ''Seizh trompilhadenn an aeled'', c. 1497-1498
* ''Pevar ael an Eufratez'', c. 1497-1498
* ''Sant Yann o plaouiañ al levr'', c. 1497-1498
* ''Ar vaouez he dilhad heol hag an aerouant e seizh penn'', c. 1497-1498
* ''Emgann sant Vikael a-enep an aerouant'', c. 1497-1498
* ''An aerouant e seizh penn hag al loen e gerniel oan'', c. 1497-1498
* ''Azeulerezh an oan - Kanenn ar re ziuzet'', c. 1497-1498
* ''Serc'h vras Babilon'', c. 1497-1498
* ''Koublad yaouank hag ar Marv'' ou ''La promenade'', c. 1497-1498
* ''Euzhvil ar mor'' pe ''Skrapadenn Amimone'', c. 1498
* ''Nemesis'' pe ''Ar binvidigezh vras'', c. 1501
* ''Sant Eustach'', c. 1501
* ''Diskar an Den'' pe ''Aza hag Eva'', 1504
* ''Ar c'hinivelezh'', 1504
* ''Azeuladur an tri roue'', 1511
* ''Gouel an Dremm Santel douget gant daou ael, 1513
* ''Ar marc'heg, an Ankou hag an Diaoul'', 1513
* ''Melancholia I'', 1514
* ''Sant Yerom'', 1514 ([[Musée Condé]] [[Chantilly]])
* ''[[Rhinocéros de Dürer|Frikorneg]]'', 1515
* ''Ar peizant hag e wreg'', 1519
* ''Kardinal Albrecht Brandebourg'', 1523
* ''Willibald Pirckheimer'', 1524
* ''Frédéric ar fur, priñs-dilenner Saks'', 1524
* ''Erasm Rotterdam'', 1526 (Gant an enskrivadenn: "Imago Erasmi Roterodami ab Alberto Durero ad vivam effigiem deliniata" et "ΤΗΝ ΚΡΕΙΤΤΩ ΤΑ ΣΥΓΓΡΑΜ ΜΑΤΑ ΔΙΞΕΙ" a c'hall bezañ troet gant "Reiñ a ra e skridoù ur skeudenn eus an den zo gwelloc' evit ar poltred-mañ")
=== Tresadennoù ===
* ''Emboltred d'an oad a 14 vloaz'', 1484, [[Albertina museum]], [[Vienne (Autriche)|Vienne]] (gant an enskrivadenn-mañ diwar e zorn: "Graet am eus ar poltred-mañ diwarnon ma-unan, o sellet ouzhin en ur melezour, ar bloavezh 1484, pa oan ur bugel c'hoazh.")
* ''Ar Basion C'hlas'', 1504, [[Albertina museum]], [[Vienne (Autriche)|Vienne]] (Heuliad daouzek tresadenn, anvet evel se abalamour da liv ar paper)
=== Oberennoù gant gouach ===
* ''Gad yaouank'', 1502, [[Albertina museum]], [[Vienne (Autriche)|Vienne]]
* ''Aile de rollier'', 1512, [[Albertina museum]], [[Vienne (Autriche)|Vienne]]
=== Skridoù ===
* ''Unterweisung der Messung mit dem Zirkel und Richtscheit'', 1525
* ''Arcibus castellisque condendis ac muniendis rationes aliquot'', 1527
* '' Diwar-benn kenfeurioù korf Mab-Den'', 1528, (Embannet goude e varv)
=== Un dibab oberennoù ===
<gallery perrow="5">
Image:Albrecht-self.jpg|''Emboltred''
Image:Albrecht Dürer 072.jpg|''Poltred Barbara Dürer<br />([[1490]]-[[1493]])
Image:Albrecht Dürer 057.jpg|''Poltred den dirak ur speurenn c'hlas'' ([[1497]])
Image:Dürer Oswolt Krel.jpg|''Poltred Oswolt Krel'' ([[1499]])
Image:Albrecht Dürer 076.jpg|''Poltred Friedrich des Weisen''' ([[1500]])
Image:Albrecht Dürer - Jakob Muffel - Google Art Project.jpg|''Poltred Jacob Muffel'' ([[1526]])
Image:Albrecht Dürer - Adam and Eve (Prado) 2.jpg|''[[Adam hag Eva (Dürer)|Adam hag Eva]]''
Image:Durer_Young_Hare.jpg|''Gad yaouank'' ([[1502]])
Image:Duerer-Prayer.jpg|''Ar bedenn'' ([[1508]])
Image:Albrecht_Dürer 105.jpg
Image:Albrecht Dürer - Der Weiher im Walde (ca. 1497).jpg
Image:Albrecht Dürer Letter A 1528.png
Image:Narrenschiff.JPG|Skeudennadur ''Lestr ar folled''
Image:Duerer - Ritter, Tod und Teufel (Der Reuther).jpg|''Ar marc'heg, an Ankou hag an Diaoul'' ([[1513]])
</gallery>
== Liammoù diavaez ==
{{commons|category:Albrecht Dürer}}
* [https://web.archive.org/web/20070521043233/http://www.reproarte.com/K%C3%BCnstler/Albrecht%20%28Alberto%29_D%C3%BCrer%20%28Durero%29/index.html A selection of Albrecht Dürer's paintings]
* [https://web.archive.org/web/20160823091108/http://www.bodkinprints.co.uk/links.php Links to online museum images of all of Dürer's prints — see section B (nb: Not all Public Domain)]
* [https://web.archive.org/web/20090214210323/http://all-art.org/durer/durer1-1.html Albrecht Durer in the "History of Art"]
* http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/durer/
* [https://web.archive.org/web/20120616135952/http://www.aiwaz.net/Albrecht-D%C3%9CRER/c5 Alternative Albrecht Durer]
* [https://web.archive.org/web/20150111215918/http://www.museen-sh.de/ml/digicult.php?digiID=200.6885331&s=2 Works by Albrecht Dürer] at Museumsportal Schleswig-Holstein
* [http://www.nlm.nih.gov/exhibition/historicalanatomies/durer_home.html Albrecht Dürer: ''Vier Bücher von menschlicher Proportion'' (Nuremberg, 1528)]. Selected pages scanned from the original work. Historical Anatomies on the Web. US National Library of Medicine.
* {{gutenberg author | id=Albrecht+Dürer | name=Albrecht Dürer}}
* [https://web.archive.org/web/20101219165416/http://rarebookroom.org/Control/duruwm/index.html ''De Symmetria... and Underweysung der Messung''] 1538, from [[Rare Book Room]].
== Notennoù ==
{{Daveoù |bannoù=2}}
<!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] -->
{{DEFAULTSORT:Dürer, Albrecht}}
[[Rummad:Albrecht Dürer]]
[[Rummad:Livourien alaman ar XVvet kantved]]
[[Rummad:Livourien alaman ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1471]]
[[Rummad:Marvioù 1528]]
oq1edo8q732o8e2b8k9cb9bptid86l2
Cleopatra (Artemisia Gentileschi)
0
26689
2195079
2025212
2026-07-10T21:11:40Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195079
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Artemisia Gentileschi Cleopatra Ferrara.jpg|300px|thumb|right|Cleopatra, gant Artemisia Gentileschi.]]
'''''Cleopatra''''' zo un daolenn gant al livourez italian [[Artemisia Gentileschi]] graet e [[1620]].
Un eoullivadur war lien eo, 97 cm x 71,5 dezhañ. En dastumad ar ''Fondazione Cavallini-Sgarbi'' emañ, e [[Ferrara]] en [[Italia]].
==An oberenn==
E-pad pell e oa bet laket war gont [[Guido Cagnacci]]. "Daskoret" eo bet ken ar fin da [[Artemisia Gentileschi]], anavezet eo evel un oberenn eus ar mare m'edo o chom e [[Firenze]].
Amañ e weler ur Gleopatra lart ha gadal, livet hervez doare he mestr war an [[naturalouriezh]], ha oa ivez hini he zad [[Orazio Gentileschi|Orazio]]), [[Michelangelo Merisi da Caravaggio]].
En un daolenn all e kavimp Cleopatra hirvoan, war he zalaroù, flemmet gant un naer.
==Un ali==
Diwar-benn an daolenn-se en deus skrivet [[Vittorio Sgarbi]]: ''«Gwirvoudelezh a-grenn, hep disteraat tamm... Eus ar Gleopatra-mañ e klevomp ar c'hwezh hag ar c'hwezenn... Ur vaouez eo, netra ken, korf a-raok ene...»''
==Liammoù diavaez==
*[https://web.archive.org/web/20070331205411/http://www.artemisia-gentileschi.com/cleopatra3.html An daolenn]
*[https://web.archive.org/web/20050605011442/http://www.artemisia-gentileschi.com/index.shtml He buhez]
[[Rummad:Livadurioù Artemisia Gentileschi]]
fd2574i3hmf9bvn1aqg5jxa8648fvel
Jean-Luc Mélenchon
0
28251
2195017
2155552
2026-07-10T13:44:41Z
Wyslijp16
72301
2195017
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Mélenchon_2027_-_55261894422_(cropped).jpg|thumb|Jean-Luc Mélenchon e 2017.]]
'''Jean-Luc Mélenchon''', ganet e [[Takad Etrevroadel Tanger|Takad Etrebroadel Tanger]] (an takad-se ne oa ket e [[Maroko]] d'ar mare-se) d'an [[19 a viz Eost]] [[1951]] en un tiegezh a orin spagnol dre e dud-kozh, zo ur politikour gall, bet senedour eus ar PS, bet sekretour-stad. Brudet eo bet e [[Breizh]] abalamour d'e enebiezh ruz ouzh [[Diwan]] hag ouzh ar brezhoneg.
E dibenn 2008 ez eas kuit eus ar [[Strollad Sokialour Gall|PS]], evit mont da sevel ur strollad nevez, ar [[Parti de Gauche]] (''strollad an tu-kleiz''). A-raok dilennadegoù prezidant Bro-C'hall 2017 ez eo e-touez saverien [[La France insoumise]]. Bez eo prezidant strollad deputeed La France insoumise er [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Vodadeg vroadel c'hall]].
==E anv==
Un anv a orin [[spagnolek]] eo. Dont a ra an anv [[Melenchón|Mélenchon]] eus [[Belinchón]], anv ur gêrig vihan eus [[Proviñs Cuenca]].
==Buhez personel==
* Kargidi dindan ar stad c'hall e oa e dud e [[Tanger]]. E dad, Georges Mélenchon, a oa resevour ar post hag e vamm a oa skolaerez; o-daou e oant ganet en [[Aljeria]], un drevadenn c'hall neuze. E [[Tanger]] e oa ganet e 1951.
* Mont a reas gant e vamm pa zispartias e dud : da Normandi da gentañ, da [[Jura (departamant)]] goude.
* Bachelouriezh e 1969.
* Dimezet eo bet ha bet ur verc'h.
* Bevañ a ra e [[Pariz]], gant [[Saïda Jawad]]<ref>{{fr}} [http://www.lepoint.fr/people/apres-gerard-jugnot-saida-jawad-seduit-jean-luc-melenchon-08-10-2015-1971951_2116.php ''Le Point'', 08/10/2015]</ref>, un aktourez a orin marokan, kamaradez da [[Valérie Trierweiler]], a zo bet serc'h da [[François Hollande]].
==Buhez politikel==
* E [[Besançon]] e teuas da vout ezel eus an [[Organisation communiste internationaliste]] (trotskour lambertour) a-raok bout unan eus pennoù ar strollad er gêr-se. Emezeliñ a reas er [[Strollad Sokialour Gall]] e 1976.
*Gantañ hag e vignoned eus l'[[Observatoire du Communautarisme]] hag ar "[[Grand Orient de France]]" e oa bet aozet ar c'hendiviz e [[Sened]] [[Bro-C'hall]] d'ar 24 a viz Du 2006 ma voe pedet [[Françoise Morvan]] da zistagañ ur brezegenn enep [[Karta Europa ar yezhoù rannvro pe bihanniver|Karta Europat ar yezhoù]], hag a-enep difennerien ar yezhoù evel [[Diwan]].<br>
*Er bloaz 2012 ez a war ar renk da geñver dilennadegoù Prezidant ar Republik, en anv ar [[Front de Gauche]], ma tegouezh da bevare gant tost da 4 milion a vouezhioù (8,65% eus an dud enskrivet).
*D’an [[22 a viz Eost]] 2014 e ro da c'houzout e ro e zilez eus e bost kenprezidant ar "Parti de Gauche".
* Dilennadeg: mont a ra da glask mouezioù evit mont da Gadoriad e [[Bro-C'hall]] e [[2022]].
;Madoù
E 2017 en doa disklêriet e vadoù a-raok an dilennadeg da brezidant.
==Relijion==
Daoust ma ne lavar ger a se e vefe frañmason hag ezel eus ar "[[Grand Orient de France]]"<ref>{{fr}} [http://www.lepoint.fr/presidentielle/une-plainte-maconnique-contre-frere-melenchon-04-05-2017-2124835_3121.php ''Le Point'', 04/05/2017]</ref>{{,}}<ref>[https://blogs.mediapart.fr/camille-varsan/blog/040517/lettre-mes-freres-du-grand-orient "lettre à mes frères du grand orient"], blogs.mediapart.fr, liamm marv.</ref>.
==Kaozioù==
Graet en deus "sklaved" eus [[Bonedoù Ruz (2013)|Bonedoù Ruz 2013]] e Breizh<ref>[http://7seizh.info/2013/11/02/pour-jean-luc-melenchon-les-bonnets-rouges-sont-des-esclaves-des-clericaux-et-des-nigauds/ pour-jean-luc-melenchon-les-bonnets-rouges-sont-des-esclaves-des-clericaux-et-des-nigauds], 7seizh.info, (02/11/2013), liamm marv. [https://web.archive.org/web/20131105000837/http://7seizh.info/2013/11/02/pour-jean-luc-melenchon-les-bonnets-rouges-sont-des-esclaves-des-clericaux-et-des-nigauds/ Pennad diellaouet eno]</ref>. Ur pennad kaoz zo bet gantañ er gelaouenn [[Bretons]] e miz C'hwevrer 2014.
== Skridoù ==
* ''À la conquête du chaos'', Éditions Denoël, 1991.
* ''Rocard, le rendez-vous manqué'', Éditions Denoël, 1994.
* ''Le Nouvel Âge du capitalisme'' (ouvrage collectif), Éditions L'Harmattan, 1998.
* ''Pour la république sociale'' (ouvrage collectif), Éditions L'Harmattan, 2002.
* ''Causes républicaines'', Éditions du Seuil, 2004 <small>(adembannadur skridoù eus ''Le Monde'', ''Marianne'', ''Politis'', ''La Nouvelle Revue socialiste'', ''À Gauche'', ha re all)</small>.
* ''En quête de gauche'', Éditions Balland, 2007.
* ''Laïcité : réplique au discours de Nicolas Sarkozy, chanoine de Latran'', Éditions Bruno Leprince, 2008.
* ''L'Autre Gauche'', Éditions Bruno Leprince, 2009.
==Liammoù diavaez==
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20220222125534/https://www.contreculture.org/Jean-Luc%20M%E9lenchon%20-%20Il%20ya%20breton%20et%20breton.htm?fbclid=IwAR087U-JrWi4ycmr5OiMxbstkwdgyurlOD7XPU0w62MKXIajXpxLqi9R0Ys ''Il y a breton et breton'']
* {{fr}} [http://www.jean-luc-melenchon.fr/ Blog Jean-Luc Mélenchon]
* {{fr}} [http://www.senat.fr/senfic/melenchon_jean_luc86039k.html E fichenn war lec'hienn ar Sened]
* {{fr}} [http://www.lepartidegauche.fr/ Lec'hienn ar ''Parti de gauche'']
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20130922232425/http://europe.jean-luc-melenchon.fr/2013/09/19/encore-une-fois-la-charte-des-langues-regionales/ Diwar-benn ar « yezhoù rannvroel »]
* {{fr}} [http://ddata.over-blog.com/xxxyyy/0/32/46/53/textes02/JLM-lettre-charte-langues.pdf /Enep Karta ar yezhoù]
* {{fr}} [https://www.cairn.info/revue-du-crieur-2018-1-page-48.htm?fbclid=IwAR1bcJrDwVYWU2u_xLddf5FYrVkidAoVYjo1rNlZyvmJqP7W3i5MuXAQC0A Jean-Numa Ducange : ''Les adieux à la gauche de Jean-Luc Mélenchon, Portrait intellectuel d’un homme (politique) pluriel'', tennet eus ''Revue du Crieur'' Nnn 2018/1 (N° 9) pp. 48-63]
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Melenchon, Jean-Luc}}
[[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Broadelourien c'hall]]
[[Rummad:Sokialourien c'hall]]
[[Rummad:Jakobinelezh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1951]]
[[Rummad:Tud eus Besançon]]
[[Rummad:Pieds-noirs]]
nr3uyzq4284ak0xgzkzx7gd0pbu89yc
2195018
2195017
2026-07-10T14:00:10Z
Huñvreüs
54570
bloaz ar skeudenn
2195018
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Mélenchon_2027_-_55261894422_(cropped).jpg|thumb|Jean-Luc Mélenchon e 2027.]]
'''Jean-Luc Mélenchon''', ganet e [[Takad Etrevroadel Tanger|Takad Etrebroadel Tanger]] (an takad-se ne oa ket e [[Maroko]] d'ar mare-se) d'an [[19 a viz Eost]] [[1951]] en un tiegezh a orin spagnol dre e dud-kozh, zo ur politikour gall, bet senedour eus ar PS, bet sekretour-stad. Brudet eo bet e [[Breizh]] abalamour d'e enebiezh ruz ouzh [[Diwan]] hag ouzh ar brezhoneg.
E dibenn 2008 ez eas kuit eus ar [[Strollad Sokialour Gall|PS]], evit mont da sevel ur strollad nevez, ar [[Parti de Gauche]] (''strollad an tu-kleiz''). A-raok dilennadegoù prezidant Bro-C'hall 2017 ez eo e-touez saverien [[La France insoumise]]. Bez eo prezidant strollad deputeed La France insoumise er [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Vodadeg vroadel c'hall]].
==E anv==
Un anv a orin [[spagnolek]] eo. Dont a ra an anv [[Melenchón|Mélenchon]] eus [[Belinchón]], anv ur gêrig vihan eus [[Proviñs Cuenca]].
==Buhez personel==
* Kargidi dindan ar stad c'hall e oa e dud e [[Tanger]]. E dad, Georges Mélenchon, a oa resevour ar post hag e vamm a oa skolaerez; o-daou e oant ganet en [[Aljeria]], un drevadenn c'hall neuze. E [[Tanger]] e oa ganet e 1951.
* Mont a reas gant e vamm pa zispartias e dud : da Normandi da gentañ, da [[Jura (departamant)]] goude.
* Bachelouriezh e 1969.
* Dimezet eo bet ha bet ur verc'h.
* Bevañ a ra e [[Pariz]], gant [[Saïda Jawad]]<ref>{{fr}} [http://www.lepoint.fr/people/apres-gerard-jugnot-saida-jawad-seduit-jean-luc-melenchon-08-10-2015-1971951_2116.php ''Le Point'', 08/10/2015]</ref>, un aktourez a orin marokan, kamaradez da [[Valérie Trierweiler]], a zo bet serc'h da [[François Hollande]].
==Buhez politikel==
* E [[Besançon]] e teuas da vout ezel eus an [[Organisation communiste internationaliste]] (trotskour lambertour) a-raok bout unan eus pennoù ar strollad er gêr-se. Emezeliñ a reas er [[Strollad Sokialour Gall]] e 1976.
*Gantañ hag e vignoned eus l'[[Observatoire du Communautarisme]] hag ar "[[Grand Orient de France]]" e oa bet aozet ar c'hendiviz e [[Sened]] [[Bro-C'hall]] d'ar 24 a viz Du 2006 ma voe pedet [[Françoise Morvan]] da zistagañ ur brezegenn enep [[Karta Europa ar yezhoù rannvro pe bihanniver|Karta Europat ar yezhoù]], hag a-enep difennerien ar yezhoù evel [[Diwan]].<br>
*Er bloaz 2012 ez a war ar renk da geñver dilennadegoù Prezidant ar Republik, en anv ar [[Front de Gauche]], ma tegouezh da bevare gant tost da 4 milion a vouezhioù (8,65% eus an dud enskrivet).
*D’an [[22 a viz Eost]] 2014 e ro da c'houzout e ro e zilez eus e bost kenprezidant ar "Parti de Gauche".
* Dilennadeg: mont a ra da glask mouezioù evit mont da Gadoriad e [[Bro-C'hall]] e [[2022]].
;Madoù
E 2017 en doa disklêriet e vadoù a-raok an dilennadeg da brezidant.
==Relijion==
Daoust ma ne lavar ger a se e vefe frañmason hag ezel eus ar "[[Grand Orient de France]]"<ref>{{fr}} [http://www.lepoint.fr/presidentielle/une-plainte-maconnique-contre-frere-melenchon-04-05-2017-2124835_3121.php ''Le Point'', 04/05/2017]</ref>{{,}}<ref>[https://blogs.mediapart.fr/camille-varsan/blog/040517/lettre-mes-freres-du-grand-orient "lettre à mes frères du grand orient"], blogs.mediapart.fr, liamm marv.</ref>.
==Kaozioù==
Graet en deus "sklaved" eus [[Bonedoù Ruz (2013)|Bonedoù Ruz 2013]] e Breizh<ref>[http://7seizh.info/2013/11/02/pour-jean-luc-melenchon-les-bonnets-rouges-sont-des-esclaves-des-clericaux-et-des-nigauds/ pour-jean-luc-melenchon-les-bonnets-rouges-sont-des-esclaves-des-clericaux-et-des-nigauds], 7seizh.info, (02/11/2013), liamm marv. [https://web.archive.org/web/20131105000837/http://7seizh.info/2013/11/02/pour-jean-luc-melenchon-les-bonnets-rouges-sont-des-esclaves-des-clericaux-et-des-nigauds/ Pennad diellaouet eno]</ref>. Ur pennad kaoz zo bet gantañ er gelaouenn [[Bretons]] e miz C'hwevrer 2014.
== Skridoù ==
* ''À la conquête du chaos'', Éditions Denoël, 1991.
* ''Rocard, le rendez-vous manqué'', Éditions Denoël, 1994.
* ''Le Nouvel Âge du capitalisme'' (ouvrage collectif), Éditions L'Harmattan, 1998.
* ''Pour la république sociale'' (ouvrage collectif), Éditions L'Harmattan, 2002.
* ''Causes républicaines'', Éditions du Seuil, 2004 <small>(adembannadur skridoù eus ''Le Monde'', ''Marianne'', ''Politis'', ''La Nouvelle Revue socialiste'', ''À Gauche'', ha re all)</small>.
* ''En quête de gauche'', Éditions Balland, 2007.
* ''Laïcité : réplique au discours de Nicolas Sarkozy, chanoine de Latran'', Éditions Bruno Leprince, 2008.
* ''L'Autre Gauche'', Éditions Bruno Leprince, 2009.
==Liammoù diavaez==
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20220222125534/https://www.contreculture.org/Jean-Luc%20M%E9lenchon%20-%20Il%20ya%20breton%20et%20breton.htm?fbclid=IwAR087U-JrWi4ycmr5OiMxbstkwdgyurlOD7XPU0w62MKXIajXpxLqi9R0Ys ''Il y a breton et breton'']
* {{fr}} [http://www.jean-luc-melenchon.fr/ Blog Jean-Luc Mélenchon]
* {{fr}} [http://www.senat.fr/senfic/melenchon_jean_luc86039k.html E fichenn war lec'hienn ar Sened]
* {{fr}} [http://www.lepartidegauche.fr/ Lec'hienn ar ''Parti de gauche'']
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20130922232425/http://europe.jean-luc-melenchon.fr/2013/09/19/encore-une-fois-la-charte-des-langues-regionales/ Diwar-benn ar « yezhoù rannvroel »]
* {{fr}} [http://ddata.over-blog.com/xxxyyy/0/32/46/53/textes02/JLM-lettre-charte-langues.pdf /Enep Karta ar yezhoù]
* {{fr}} [https://www.cairn.info/revue-du-crieur-2018-1-page-48.htm?fbclid=IwAR1bcJrDwVYWU2u_xLddf5FYrVkidAoVYjo1rNlZyvmJqP7W3i5MuXAQC0A Jean-Numa Ducange : ''Les adieux à la gauche de Jean-Luc Mélenchon, Portrait intellectuel d’un homme (politique) pluriel'', tennet eus ''Revue du Crieur'' Nnn 2018/1 (N° 9) pp. 48-63]
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Melenchon, Jean-Luc}}
[[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Broadelourien c'hall]]
[[Rummad:Sokialourien c'hall]]
[[Rummad:Jakobinelezh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1951]]
[[Rummad:Tud eus Besançon]]
[[Rummad:Pieds-noirs]]
kk27nv92m7plrg9442i335pmep764qb
2195021
2195018
2026-07-10T14:20:40Z
Kestenn
14086
2195021
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Mélenchon_2027_-_55261894422_(cropped).jpg|thumb|Jean-Luc Mélenchon e 2026.]]
'''Jean-Luc Mélenchon''', ganet e [[Takad Etrevroadel Tanger|Takad Etrebroadel Tanger]] (an takad-se ne oa ket e [[Maroko]] d'ar mare-se) d'an [[19 a viz Eost]] [[1951]] en un tiegezh a orin spagnol dre e dud-kozh, zo ur politikour gall, bet senedour eus ar PS, bet sekretour-stad. Brudet eo bet e [[Breizh]] abalamour d'e enebiezh ruz ouzh [[Diwan]] hag ouzh ar brezhoneg.
E dibenn 2008 ez eas kuit eus ar [[Strollad Sokialour Gall|PS]], evit mont da sevel ur strollad nevez, ar [[Parti de Gauche]] (''strollad an tu-kleiz''). A-raok dilennadegoù prezidant Bro-C'hall 2017 ez eo e-touez saverien [[La France insoumise]]. Bez eo prezidant strollad deputeed La France insoumise er [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Vodadeg vroadel c'hall]].
==E anv==
Un anv a orin [[spagnolek]] eo. Dont a ra an anv [[Melenchón|Mélenchon]] eus [[Belinchón]], anv ur gêrig vihan eus [[Proviñs Cuenca]].
==Buhez personel==
* Kargidi dindan ar stad c'hall e oa e dud e [[Tanger]]. E dad, Georges Mélenchon, a oa resevour ar post hag e vamm a oa skolaerez; o-daou e oant ganet en [[Aljeria]], un drevadenn c'hall neuze. E [[Tanger]] e oa ganet e 1951.
* Mont a reas gant e vamm pa zispartias e dud : da Normandi da gentañ, da [[Jura (departamant)]] goude.
* Bachelouriezh e 1969.
* Dimezet eo bet ha bet ur verc'h.
* Bevañ a ra e [[Pariz]], gant [[Saïda Jawad]]<ref>{{fr}} [http://www.lepoint.fr/people/apres-gerard-jugnot-saida-jawad-seduit-jean-luc-melenchon-08-10-2015-1971951_2116.php ''Le Point'', 08/10/2015]</ref>, un aktourez a orin marokan, kamaradez da [[Valérie Trierweiler]], a zo bet serc'h da [[François Hollande]].
==Buhez politikel==
* E [[Besançon]] e teuas da vout ezel eus an [[Organisation communiste internationaliste]] (trotskour lambertour) a-raok bout unan eus pennoù ar strollad er gêr-se. Emezeliñ a reas er [[Strollad Sokialour Gall]] e 1976.
*Gantañ hag e vignoned eus l'[[Observatoire du Communautarisme]] hag ar "[[Grand Orient de France]]" e oa bet aozet ar c'hendiviz e [[Sened]] [[Bro-C'hall]] d'ar 24 a viz Du 2006 ma voe pedet [[Françoise Morvan]] da zistagañ ur brezegenn enep [[Karta Europa ar yezhoù rannvro pe bihanniver|Karta Europat ar yezhoù]], hag a-enep difennerien ar yezhoù evel [[Diwan]].<br>
*Er bloaz 2012 ez a war ar renk da geñver dilennadegoù Prezidant ar Republik, en anv ar [[Front de Gauche]], ma tegouezh da bevare gant tost da 4 milion a vouezhioù (8,65% eus an dud enskrivet).
*D’an [[22 a viz Eost]] 2014 e ro da c'houzout e ro e zilez eus e bost kenprezidant ar "Parti de Gauche".
* Dilennadeg: mont a ra da glask mouezioù evit mont da Gadoriad e [[Bro-C'hall]] e [[2022]].
;Madoù
E 2017 en doa disklêriet e vadoù a-raok an dilennadeg da brezidant.
==Relijion==
Daoust ma ne lavar ger a se e vefe frañmason hag ezel eus ar "[[Grand Orient de France]]"<ref>{{fr}} [http://www.lepoint.fr/presidentielle/une-plainte-maconnique-contre-frere-melenchon-04-05-2017-2124835_3121.php ''Le Point'', 04/05/2017]</ref>{{,}}<ref>[https://blogs.mediapart.fr/camille-varsan/blog/040517/lettre-mes-freres-du-grand-orient "lettre à mes frères du grand orient"], blogs.mediapart.fr, liamm marv.</ref>.
==Kaozioù==
Graet en deus "sklaved" eus [[Bonedoù Ruz (2013)|Bonedoù Ruz 2013]] e Breizh<ref>[http://7seizh.info/2013/11/02/pour-jean-luc-melenchon-les-bonnets-rouges-sont-des-esclaves-des-clericaux-et-des-nigauds/ pour-jean-luc-melenchon-les-bonnets-rouges-sont-des-esclaves-des-clericaux-et-des-nigauds], 7seizh.info, (02/11/2013), liamm marv. [https://web.archive.org/web/20131105000837/http://7seizh.info/2013/11/02/pour-jean-luc-melenchon-les-bonnets-rouges-sont-des-esclaves-des-clericaux-et-des-nigauds/ Pennad diellaouet eno]</ref>. Ur pennad kaoz zo bet gantañ er gelaouenn [[Bretons]] e miz C'hwevrer 2014.
== Skridoù ==
* ''À la conquête du chaos'', Éditions Denoël, 1991.
* ''Rocard, le rendez-vous manqué'', Éditions Denoël, 1994.
* ''Le Nouvel Âge du capitalisme'' (ouvrage collectif), Éditions L'Harmattan, 1998.
* ''Pour la république sociale'' (ouvrage collectif), Éditions L'Harmattan, 2002.
* ''Causes républicaines'', Éditions du Seuil, 2004 <small>(adembannadur skridoù eus ''Le Monde'', ''Marianne'', ''Politis'', ''La Nouvelle Revue socialiste'', ''À Gauche'', ha re all)</small>.
* ''En quête de gauche'', Éditions Balland, 2007.
* ''Laïcité : réplique au discours de Nicolas Sarkozy, chanoine de Latran'', Éditions Bruno Leprince, 2008.
* ''L'Autre Gauche'', Éditions Bruno Leprince, 2009.
==Liammoù diavaez==
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20220222125534/https://www.contreculture.org/Jean-Luc%20M%E9lenchon%20-%20Il%20ya%20breton%20et%20breton.htm?fbclid=IwAR087U-JrWi4ycmr5OiMxbstkwdgyurlOD7XPU0w62MKXIajXpxLqi9R0Ys ''Il y a breton et breton'']
* {{fr}} [http://www.jean-luc-melenchon.fr/ Blog Jean-Luc Mélenchon]
* {{fr}} [http://www.senat.fr/senfic/melenchon_jean_luc86039k.html E fichenn war lec'hienn ar Sened]
* {{fr}} [http://www.lepartidegauche.fr/ Lec'hienn ar ''Parti de gauche'']
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20130922232425/http://europe.jean-luc-melenchon.fr/2013/09/19/encore-une-fois-la-charte-des-langues-regionales/ Diwar-benn ar « yezhoù rannvroel »]
* {{fr}} [http://ddata.over-blog.com/xxxyyy/0/32/46/53/textes02/JLM-lettre-charte-langues.pdf /Enep Karta ar yezhoù]
* {{fr}} [https://www.cairn.info/revue-du-crieur-2018-1-page-48.htm?fbclid=IwAR1bcJrDwVYWU2u_xLddf5FYrVkidAoVYjo1rNlZyvmJqP7W3i5MuXAQC0A Jean-Numa Ducange : ''Les adieux à la gauche de Jean-Luc Mélenchon, Portrait intellectuel d’un homme (politique) pluriel'', tennet eus ''Revue du Crieur'' Nnn 2018/1 (N° 9) pp. 48-63]
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Melenchon, Jean-Luc}}
[[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Broadelourien c'hall]]
[[Rummad:Sokialourien c'hall]]
[[Rummad:Jakobinelezh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1951]]
[[Rummad:Tud eus Besançon]]
[[Rummad:Pieds-noirs]]
3atv3mb2gufjmo69giu01jfk1hx75kk
Pontrev
0
28457
2195064
2188802
2026-07-10T20:15:00Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195064
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Pontrev
| anvOfisiel = ''Pontrieux''
| skeudenn = France Cotes d Armor Pontrieux Port 02.jpg
| alc'hwez = Ar rinier e Pontrev, ha bagoù bale, gwelet eus al lez dehoù. E kumun Pleuzal emañ al lez all.
| ardamezioù = Blason de la ville de Pontrieux (Côtes-d'Armor).svg
| bro = [[Bro-Dreger]]
| departamant = [[Aodoù-an-Arvor]]
| arondisamant = [[Arondisamant Gwengamp|Gwengamp]]
| etrekumuniezh = [[Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Gwengamp]]
| kanton = [[Kanton Pontrev|Pontrev]] <small>(betek 2015)</small><br />[[Kanton Bear|Bear]] <small>(abaoe 2015)</small>
| cp = 22260
| maer = Samuel Le Gaouyat
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 1.02
| hedred = -3.1581
| ledred = 48.6992
| uk = 9
| ubi = 7
| ubr = 77
| lec'hienn web = {{fr}}[https://pontrieux.bzh/ Ti-kêr]
}}
'''Pontrev''' ({{LFE|[põn'trẽˑ]}}<ref>Cf. [[Nouvel atlas linguistique de la Basse-Bretagne]] kartenn 6.</ref>, {{LFE|[põn'trɛw]}}, {{LFE|[põ'trẽf]}}) zo ur gumun e [[Breizh]] e departamant [[Aodoù-an-Arvor]], war ribloù an [[Trev (stêr)|Trev]], un 20 km bennak eus an aod, a zeu al lanv betek enni. [[Kanton Pontrev|Penn kanton]] e oa betek [[2015]].
==Anv==
Savet eo an anv diwar ar ger [[pont]] hag anv ar stêr [[Trev]].
==Douaroniezh==
Pontrev zo bet savet en daou du d'ar stêr Trev (Treñv).
{| align="center"
|+ '''Kumunioù amezek'''
|[[Pleuzal]]||rowspan="4"|[[Restr:Brosen windrose-fr.svg|80px]]||[[Kemper-Gwezhenneg]]
|-
|[[Ploueg-Pontrev]]||[[Sant-Kleve]]
|}
Ur porzh bihan zo war lez an aber, ma vez diskarget traezh-mor ha kregin d'ober temz. Abaoe ar [[bloavezhioù 1980]] e vez gwelet bagoù o c'hoañviñ war an Trev.
==Kanton==
[[Kanton Pontrev]] zo bet enteuzet e [[kanton Bear]] e 2015.
== Dezougen ==
<gallery>
France Cotes d Armor Pontrieux Viaduc.jpg| Pont an hent-houarn dreist an Treñv.
</gallery>
* War al [[Hent-houarn Pempoull Gwengamp|linenn hent-houarn Pempoull Gwengamp]] emañ Pontrev, gant daou arsav er gumun, en arsavlec'h kreiz-kêr, anvet '' halte de Pontrieux'', deuet da vout ''Pontrieux halte'', gant an dreveziñ [[saozneg]] hag en ti-gar, e porzh Pontrev.
== Ardamezioù ==
{|
|[[Restr:Blason de la ville de Pontrieux (Côtes-d'Armor).svg|60px]]
|
:''En gul e groaz koñchek en aour.''
|}
== Istor ==
=== [[Henamzer]] ===
Kêr Bontrev zo bet savet war douaroù parrezioù [[Kemper-Gwezhenneg]] ha [[Sant-Kleve]] (''Itron Varia ar Feunteunioù''), en tu reter d'an Trev, ha parrez Pleuzal (''Sant-Erwan''), en tu kornôg d'an Trev.
=== [[XVIIIvet kantved]] ===
* 19 Eost 1773 : dour-beuz hag a gas un nebeut tiez hag ar pont
* 3 Ebrel 1777 : tan-gwall hag a gas ul lodenn vras eus ar straed Galleries
* 25 Genver 1778 : dour-beuz
* 20 Gouere 1778 : dour-beuz
;[[Dispac'h gall]]
*[[Emgann Pontrev]] e 1792.
=== {{XXvet kantved}} ===
;[[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 62 waz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,46 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16939 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
;[[Eil Brezel-bed]]
* Kemeret e voe 20 000 Lur en ti-post, gant daou ezel eus ar Rezistañs moarvat, d’ an 3 a viz Even 1944, hervez danevell sizhuniek [[Titouroù Hollek]] [[Sant-Brieg]]<ref>{{fr}}Éric Rondel, ''En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944'', pajenn 276, Dastumadenn ''Guerres et Conflits'', Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011</ref>.
* Mervel a reas 28 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org"/>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas tri soudard.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
France Cotes d Armor Pontrieux Moulin du Richel.jpg|Milin ar Richel.
France Cotes d Armor Pontrieux Maison tour Eiffel.jpg|Ti Tour Eiffel.
Eglise de nuit.jpg|An iliz katolik .
Pontrieux. Monument aux Morts. g-26042008.jpg|Monumant ar re varv (26 Ebrel 2008)
</gallery>
* Iliz katolik ''Itron Varia ar Feunteunioù''.
* Feunteun.
* An ti Eiffel, un ti kozh dirak an iliz.
* Monumant ar re varv e Leurgêr ar Frankiz, luc’hskeudenn ha kartennoù-post <ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=16939 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=102953 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1600
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2013
|bl9=2020
|p1=1543
|p2=1411
|p3=1359
|p4=1146
|p5=1050
|p6=1121
|p7=1080
|p8=1021
|p9=1000
|mammenn=EBSSA
}}
== Relijion gatolik ==
E pardon ar Feunteunioù, e miz Gouhere, e vez lidet Itron Varia ar Feunteunioù. Heñvel eo ton kantik Itron Varia ar Feunteunioù ouzh hini Itron Varia ar Gozh Iliz, e [[Planiel]].
== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* [[Jacques Le Brigant]], d'an [[18 a viz Gouere]] [[1720]].
* [[Pierre-Marie Le Provost de Launay]], maer.
* [[Yves Le Trocquer]], ijinour ha politikour, ministr ha maer Pontrev, d'ar [[4 a viz Here]] [[1877]].
* [[Maodez Glanndour|Loeiz ar Floc'h]], [[beleg]] breizhat, [[Barzhoniezh|barzh]], [[Prederouriezh|prederour]] hag [[Embann brezhonek|embanner]], anavezet dindan e [[anv-pluenn]] Maodez Glanndour, ganet d'ar [[7 a viz Meurzh]] [[1909]], marvet e [[1986]] e [[Louaneg]].
==Brezhoneg==
;Rimadell
:::''Me 'm eus ur mignon e Pontrev''
:::''Daou 're, daou 're''
:::''Ma zad a oa rouzmouzer''
:::''Ma mamm a oa rouzmouzerez''
:::''Ha me a zo rouzmouzer.''
:::''Domini Patris,''
:::''Sant Malo, Lomikêl ha Lokemo''
:::''Me 'm eus kerent e Pontrev,''
:::''N'onn ket pe int marv pe int bev.''
;Krennlavaroù
* ''Ebeul Pontrev'' a vez lavaret eus ur c'houer teuc'h a sperad ha gros<ref>{{fr}}Léopold-François Sauvé (1885). ''Proverbes et dictions de la Basse-Bretagne'' • ''Lavarou koz a Vreiz-Izel''. Genève : Slatkine Reprints, 1986, p. 150 {{ISBN|978-2-05-100101-4}}</ref>
*''Merc'hed Pontrev'' / ''Daou benn moal hag unan dev.<ref>[...] ''unan '''d'''ev'' : kemmadur souezhus.</ref>
;Kantik
*''Kantik Itron Varia ar Feunteunioù''.
== Levrlennadur ==
* {{fr}}J.B. Ogée : ''Dictionnaire de Bretagne''; 1780.
* {{fr}}A. Marteville & P. Varin : warlec'hien ha reizherien Ogée; 1843.
* {{fr}}Yves Thomas : ''Pontrieux, petite cité du Trégor-Goëlo''. Embannadurioù la Plomée. Gwengamp. 2002 (16x24. 611 p.)
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Pontrieux}}
* {{br}}[http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/fra/villes-fiche.asp?numero_departement=22&insee_ville=22018 Pontrev war Lec'hienn Geobreizh]
* {{fr}}[https://maps.google.fr/maps?client=opera&oe=utf-8&channel=suggest&gws_rd=ssl&um=1&ie=UTF-8&fb=1&gl=fr&ftid=0x48121f8c0be1ded3:0x40ca5cd36e62be0&q=Pontrieux&sa=X&ei=otyJVObAL8q1UaW_gYgL&ved=0CDAQ8gEoADAD&output=classic&dg=brw Kumun Pontrev]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Treger]]
[[Rummad:Argant tapet e tiez-post Aodoù-an-Hanternoz gant tud eus ar Rezistañs]]
4tacrc27dneunl3cwv6niulth9oel22
Listenn livourien Ofisoù Firenze
0
30801
2195087
2182492
2026-07-10T21:12:01Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195087
wikitext
text/x-wiki
'''Listenn livourien Ofisoù Firenze''' (''Galleria degli Uffizi'', en [[italianeg]]) zo savet da renabliñ an arzourien a c'haller gwelout o oberoù e [[Mirdi an Ofisoù]] e [[Firenze]], unan eus mirdioù kêr-benn [[Toskana]], hag eus mirdioù brudetañ zo er bed.
==An arzourien==
Evit pep arzour ez eo roet anvioù e livadurioù war-ziskouez e mirdi an Ofisoù, hervez urzh al lizherenneg italianek ordinal, hag a c'haller kavout o skeudennoù e stal ''Commons''.
===A===
* [[Alessandro Allori]]
** '' [[Aberzhidigezh Izaag (arz)]] '' - [[eoullivadur]] (1601)
** ''Sant Pêr o kerzhout war an dour''
**''Pietà''
** ''Poltred [[Bianca Capello]]'', a oa eil pried [[Francesco Iañ de' Medici]], [[dug-meur Toskana]].
**'' Poltred Ludovico Capponi''
** ''[[Gwener]] hag ar Garantez''
**'' [[Herkules]] hag ar [[Muzezed]]''
* [[Andrea del Castagno]]
** ''Poltred ar c'h-[[condottiero]] Pippo Spano'', murlivadur lakaet war goad (1450)
** ''Poltred Niccolò Acciauoli penn-kil-ha -troad''
** ''[[Sibilla]] Cumes'' - murlivadur distaget hag adlakaet war lien
===B===
* [[Francesco d'Ubertino|Bacchiacca]] -
**''Poltred ar c'hardinal [[Leopoldo de' Medici]] '', eoullivadur war goad (1440-1445) -
** ''An Diskenn eus ar groaz'' -
** ''Krist dirak Kaiffa'' -
** ''Istor Sant'Acacio''
* [[Alesso Baldovinetti]] -
**''An Degemenn da Vari'', koad (1470) -
**''Madona''
* [[Federico Barocci]]
** ''Gwerc'hez ar Bobl'', koad (1579)
** ''Emboltred ''
** ''Poltred ur plac'h yaouank ''
** ''Degemenn da Vari''
** ''Ar C'hrist ha [[Mari Madalen]] ''
** ''Sant Frañsez roet ar goulioù dezhañ''
**'' Poltred Francesco Maria II della Rovere''
**'' Poltred Ippolita della Rovere''
** ''Gwerc'hez ar gwennilied''
* [[Fra Angelico|Beato Angelico]] -
** '' Kurunidigezh ar Werc'hez '', [[tempera]] war goad (1434-1435) -
** ''Tebaidenn'' -
** ''Madonna''
* [[Domenico Beccafumi]] -
**''Emboltred'', tempera, paper war goad(1525-1530) -
**''An Tiegezh Santel ha Sant Yann ''
* [[Giovanni Bellini]] -
**''Allegorienn sakr'', war goad(1490) -
**''Klemmgan ar C'hrist'' -
**''Poltred un denjentil ''
* [[Alonso González de Berruguete]] -
**''[[Salome]]'', eoullivadur war goad (1512-1517) -
**''Madonna''
* [[Hendrick met de Bles]] -
**"Das Kupferbergwerk", eoullivadur war goad
* [[Andrea Boscoli]] -
**'' Ganidigezh ar Werc'hez '', eoullivadur war lin (~1600) -
** ''[[Pyrame et Thisbé]]'' -
**''Sant Sebastian'' -
**''[[Eured Kana]]''
* [[Sandro Botticelli]]
**''Gwerc'hez en he meurdez hag ar sent'', tempera war goad (1490) - [[Stern-aoter]] ''San Barnaba'' ha [[predella]] ''Buhez ar Sent'' - Stern-aoter ''Sant' Ambrogio''
** ''Dizoloidigezh muntr [[Holofern]]'' (''Scoperta del cadavere di Oloferne''), tempera war goad (1472-1473)
** ''Distro [[Judit]] da Vetulia'' (''Ritorno di Giuditta dal campo nemico''), tempera war goad (1472-1473)
** ''[[Falstamallidigezh Apelles (Botticelli)]] '' (''Calunnia'') tempera war goad (1495)
** ''Pallas hag an [[den-marc'h]]'' (''Pallade che doma il centauro''), tempera war lin (1482-1483)
** ''La Fortitude'', tempera war goad (1470)
** ''[[La Primavera]]'' (An [[Nevezamzer]]), tempera war goad (war-dro 1482)
** ''[[Ganedigezh Gwener (Botticelli)|Ganedigezh Gwener]]'' (''Nascita di Venere''), tempera war [[lin]] (1482-1485)
** ''Sant Aogustin studier'', tempera war goad (1495)
** ''Gwerc'hez ar [[Magnificat]]'', tempera war goad (1483-1485)
** ''Poltred ur paotr yaouank o tiskouez medalenn Cosimo'' ( ''Ritratto d’uomo con medaglia di Cosimo il Vecchio''), tempera war goad (1474)
** ''Degemenn'', tempera war goad (1489-1490)
** ''Ginivelezh''
** ''Madonna della Loggia'', 1467
** ''Madonna del Roseto'' (1469–1470)
** ''Madonna in gloria di serafini'', 1469–1470
** ''Madonna del Magnificat'', war-dro 1481
** ''Madonna della Melagrana'', 1487
** ''Kurunidigezh ar Werc'hez'' ha [[predella]] '' Buhez ar Sent ''
** ''[[Adorazione dei Magi (Sandro Botticelli, 1475)|Adorazione dei Magi]]'', tempera war goad (1475)
<!--
Sandro Botticelli - Pala di Sant'Ambrogio, 1470 circa
Sandro Botticelli - Pala di San Barnaba e predella, 1487
Sandro Botticelli - Pala di San Marco e predella, 1488–1490
Sandro Botticelli - Annunciazione di Cestello, 1489-1490 circa
Sandro Botticelli - Sant’Agostino nello studio, 1490–1495 circa
-->
* [[Angelo di Cosimo di Mariano|Angelo Bronzino]]
** ''Degemenn''
** ''An Tiegezh Santel gant Yann-Vadezour en bugel'', eoullivadur war goad (1540)
<!--
** ''Déposition du Christ''
-->
** ''Pietà'', eoullivadur war goad (1528-1530)
** ''Poltred [[Cosimo Iañ de' Medici]] '', tempera war goad (1545)
** ''Poltred [[Bia de' Medici]], merc'h Cosimo Iañ'', tempera war goad (1542)
** ''[[Poltred Eleonora di Toledo hag he mab Giovanni]] '', eoullivadur war goad (1545)
** ''Poltred [[Giovanni de' Medici]] en bugel'', tempera war goad(1545)
** ''[[Poltred Lucrezia Panciatichi]]'', eoullivadur war goad (1540)
** ''Poltred [[Francesco Iañ de' Medici]], ''
** ''Poltred [[Maria de' Medici]] ''
** ''[[Poltred Bartolomeo Panciatichi]]'', eoullivadur war goad (1540)
** ''Poltred un den yaouank gant e lud'', tempera war goad(1530-1532)
** ''Poltred ur vaouez yaouank gant ul levr'', tempera war goad (1545)
** ''Pygmalion ha Galateia''
** ''Alegorienn ar Wenvidigezh''
===C===
* [[Canaletto]]
** ''Gwelva er vorlenn gant ti ha kloc'hdi'', eoullivadur war lin (1737-1741)
** ''Gwelva eus ar vorlenn gant ur bez''
** ''Kanol veur Venezia'', eoullivadur war lin (1730-1750)
** ''Palez dojeed Venezia ha leurgêr Sant Vark'' -
* [[Annibale Carracci]]
** ''Salome ha penn ar Badezour'', eoullivadur war lin (1590)
* [[Jean Siméon Chardin]]
**''Jeune fille au jeu de volant'' (''Plac'h yaouank o c'hoari volant''), eoullivadur war lin (1741)
**''Jeune fille au château de cartes'' (''Plac'h yaouank gant an tour kartoù''), eoullivadur war lin (1741) -
* [[Jacopo Chimenti]]
**''[[Aberzhidigezh Izaag]]'') (1590)
**''Noe en e vezventi''
**''Merzherinti santez [[Barbara]]''
* [[Cimabue]] -
**''Gwerc'hez an Drinded'', en-dro dezhi eizh [[ael]] ha pevar [[profed|frofed]], tempera war goad (1285-1286)
* [[Correggio]]
** ''An dec'hadenn da Egipt ha Sant Frañsez'', eoullivadur war lin (1517) -
<!--
**''Adoration des mages'' -
**''Madone en gloire''
* [[Lucas Cranach kozh]]
** ''Emboltred'', eoullivadur war goad (1550) - Portrait féminin''
** ''Eva'', eoullivadur war goad (1528) - ''Adam'' - ''Saint Georges'' - ''Madone et saint Jean''
** ''Portrait de Luther et de Melantone'' - ''Poltred Luther ha Catherine de Bore''
** ''Poltred Giovanni Iañ ha Federico III di Sassonia''
-->
* [[Giuseppe Maria Crespi]] -
**''Ar c'hwenenn'' (1509) -
**''Poltred al livour Giovanni Sorbi'' -
**''Amourig ha Pisiche''
===D===
{{Brezhonekaat}}
* [[Bernardo Daddi]]
** ''Polyptyque de saint Pancrace'', eoullivadur war goad (1340-1345)
* [[Andrea del Sarto]] -
** ''La Madone des Harpies'', livadur war goad (1517) -
**''Jakob hag e ziv verc'h'' -
**''Poltred ur vaouez dianav'' -
**''Maouez gant ur banerad gwerzhidi'' -
**''Sent'' -
**''[[Ar Goan Diwezhañ]] (studienn)''
* [[Eugène Delacroix]]
** ''Emboltred'', livadur war lin (1860)
* [[Piero di Cosimo]] -
** ''[[Perseüs]] o tieubiñ [[Andromeda]]'', eoullivadur war goad (1531) -
**''Marie entourée des saints'', eoullivadur war goad (1505)
* [[Lorenzo Monaco|Don Lorenzo Monaco]] -
**''[[Azeuladeg an Tri Roue]] '', Polyptyque iliz Sant’Egidio, tempera war goad(1420-1422) - **''Couronnement de la Vierge''
* [[Duccio di Buoninsegna]] - ''Madone Rucellai'', tempera war goad (1285)
* [[Albrecht Dürer]]
** ''Azeuladeg ar Rouaned'', eoullivadur war goad (1504)
** ''An abostol Jakez '', livadur war lin (1516)
** ''An abostol Fulup '', livadur war lin (1516)
** ''Madone'', livadur war goad (1526)
** ''Emboltred Albrecht Dürer'', livadur war goad (1490)
** ''[[Adam]]'' - ''[[Eva]]''
===F===
* [[Nicolas Froment]] - ''Résurrection de Lazare'', livadur war goad (1461)
===G===
* [[Gentile da Fabriano]] - ''Adoration des mages'', bois (1423) - ''Saints'', Polyptyque ''Quaratesi''
* [[Domenico Ghirlandaio]] - ''Adoration des mages'', tempera sur bois (1488) - ''Madone'' - ''Madone et les saints'' - ''Pietà et histoires des saints'', prédelle
* [[Ridolfo del Ghirlandaio]] - ''Portrait d'un jeune homme'' - ''Portrait d'une jeune fille (la monaca)'' - ''Saint Zénobie ressuscitant un enfant et transfert des reliques de saint Zénobie''
* [[Giorgione]] - ''L'épreuve de Moïse'', bois (1505) - ''Le jugement de Salomon'' - ''Il Gattamelata'' (attribué)
* [[Giottino]] - ''Pietà'', tempera sur bois
* [[Giotto di Bondone]] - ''Vierge d'Ognissanti'', tempera sur bois (~1310) - ''Madone et les saints'' polyptyque de Badia, tempera sur bois (~1310)
* [[Hugo van der Goes]] - ''Adoration des mages, des pasteurs et des saints'', triptyque ''Portinari'', bois (1476-1478)
* [[Francesco Granacci]] - ''Joseph présente son père et ses frères à Pharaon'' - ''Joseph conduit en prison''
===H===
* [[Francesco Hayez]]
**''[[Emboltred]]'', eoullivadur war lin (1860).
* [[Hans Holbein]] -
**''Poltred Sir Richard Southwell'', tempera war goad (1536);
**''Emboltred'' (1542);
**''Poltred Tommaso Moro''.
===L===
* [[Leonardo da Vinci]]
** ''[[Azeuladeg an Tri Roue]]'', livadur war goad (1481-1482) - ''Le baptême du Christ'', huile sur bois (1472-1475) - ''L'Annonciation faite à Marie'', bois (1472-1475)
* [[Filippino Lippi]]
** ''Le couronnement de la Vierge'', bois (XV{{e}} siècle)
** ''[[Azeuladeg an Tri Roue]]'',
** ''L'Adoration de l'Enfant''
** ''L'Adoration de l'Enfant et saint Jean''
** ''Madone et les saints (Madonna degli Otto)''
** ''Madone et deux anges'', tempera sur bois (1455-1466)
** ''Saint Jérome''
* [[Fra Filippo Lippi]]
** ''Le couronnement de la Vierge'', bois (1441-1447)
** ''Annonciation, saint Jean baptiste, saint Antoine abatte''
** ''Madone et deux anges'', bois (XV{{e}} siècle)
** ''Adoration de l'Enfant et les saints''
** ''Madone et les saints'' (Retable ''del Noviziato'')
**''Couronnement de la Vierge''
** ''Annonciation de la mort de la Vierge''
** Prédelle du retable'' Barbadori''
* [[Ambrogio Lorenzetti]]
** ''Présentation au temple'', bois (1342)
** ''Madone'', bois (1325-1350)
** ''madone et les saints'', polyptyque de ''San Procolo''
** ''Buhez sant Nikolaz''
* [[Pietro Lorenzetti]] - ''Béate Humilité'', bois (1341)
* [[Claude Lorrain]] - ''Port et villa Médicis'', eoullivadur war lin (1638)
===M===
* [[Lucchesischer Maler]] - ''Crucifix'', bois (1250)
* [[Andrea Mantegna]] -
**[[teirzaolenn]] : ''l'Adoration des mages'', ''la Circoncision de Jésus'', ''L'Ascension'', tempera sur bois (1461) -
** ''Madone à la grotte'', tempera sur bois (1489) -
** ''Portrait de Carlo de Médicis'', tempera sur bois (1466)
* [[Simone Martini]] et [[Lippo Memmi]] - ''L'Annonciation et saints'', tempera sur bois (1333)
* [[Masaccio]] et [[Masolino da Panicale]]
** ''Madone, sainte Anne et les anges'', bois (1425)
** ''Madone'' au recto et ''Armoiries du cardinal Antonio Casini'' au verso
** ''Sainte Anne Metterza'', tempera sur bois (1424-1425)
* [[Hans Memling]] - ''Portrait d'homme priant'', eoullivadur war goad (1487) - ''Saint Benoit'' - ''Madone'' - ''Portrait de Benedetto di Tommaso Portinari'' - '' Poltred un den dianav ''
* [[Michelangelo Buonarroti]] - ''La Sainte Famille (Tondo Doni)'', eoullivadur war goad (1504-1505)
* [[Caravaggio|Michelangelo Merisi da Caravaggio]] -
**'' [[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]] '', [[eoullivadur]] war [[lin]] (1593-1594) -
**''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Aberzhidigezh Izaag]]'', eoullivadur war lin (1603) -
**''Penn [[Medusa]]'', eoullivadur war lin (1598-1599)
===P===
* [[Parmigianino]]
**''Madonna dal collo lungo'' (''Madonna hir he gouzoug'', eoullivadur war goad (1534-1540)
**''Madonne, saint Jean baptiste enfant, Zacharie et Marie-Madeleine'', eoullivadur war goad (1530)
* [[Georg Pencz]] - ''Poltred un den yaouank'', eoullivadur war goad (1544)
* [[Pietro Perugino]]
** ''Krusifi''
** ''Oratoire au jardin''
** ''Marie aux cieux avec les anges et les saints '', eoullivadur war goad (1500)
** ''Pietà'', eoullivadur war goad (1494-1495)
** ''Poltred don Baldassarre Vallombrosano'', eoullivadur war goad (1499)
** ''Poltred don Biagio Milanesi'', eoullivadur war goad (1499)
** ''Poltred Francesco Maria delle Opere'', eoullivadur war goad (1494)
** ''Madonna entre Sant Yann ar Badezour ha Sant Sebastian'', eoullivadur war goad (1493)
* [[Piero della Francesca]]
**''Poltredoù [[Federico da Montefeltro]] hag e bried Battista Sforza'', eoullivadur war goad (1472) en tu diaraok, ha ''Triomphe de la Chasteté'' en tu diadreñv.
* [[Antonio Pollaiuolo]]
** ''[[Herakles]] et l'Hydre'', bois (XV{{e}} siècle)
** ''Poltred ur vaouez'', bois (1470)
** ''Sant Jakez, Sant Visant ha Sant Eustach'', eoullivadur war goad
* [[Pontormo]]
** ''Adam hag Eva ''
** ''Koan en Emmaus''
** ''[[Leda]]''
** ''An 10 000 Merzher'', eoullivadur war goad (1529-1530)
** ''Naissance de saint Jean baptiste, eoullivadur war goad (1526)
** ''Saint Antoine abbate'', eoullivadur war goad (1519)
** ''Madonna gant Sant Frañsez ha Hiéronimus'', eoullivadur war goad (1522)
** ''Madonna ha Sant Yann Vadezour en bugel'', eoullivadur war goad (1527-1528)
** ''Poltred Cosme l'ancien'', eoullivadur war goad (1518-1519)
** ''Poltred [[Maria Salviati]], eoullivadur war goad (1516)
** ''Poltred ur soner'', eoullivadur war goad (1518-1519)
===R===
* [[Raffaello]]
** ''Madone et saint Jean baptiste enfant'', eoullivadur war goad (1507)
** ''Sant Yann Vadezour en bugel''
** ''Poltred ar pab [[Leon X]] gant ar gardinaled [[Giulio de' Medici]] ha [[Luigi de Rossi]]'', eoullivadur war goad (1518-1519)
** ''Poltred ar pab [[Jul II]]''
** ''Autoportrait'', (1506)
** ''Madone du Cardellino''
** ''Poltred [[Elisabetta Gonzaga]]''
** ''Poltred [[Guidobaldo da Montefeltro]]''
** ''Jeune homme à la pomme''
** ''Études''
* [[Rembrandt]] -
** ''Portrait d'un vieillard'', eoullivadur war lin (1661) -
** ''Autoportrait jeune'', eoullivadur war goad -
** ''Poltred ur c'hozhiad (ur [[rabin]])''
* [[Guido Reni]] -
**''Autoportrait jeune'', eoullivadur war lin (1635) -
**''David et la tête de Goliath'' -
**''Extase de saint André Corsini'' -
**''Madonee, sainte Lucie et Marie-Madeleine (Madonna della neve)''
* [[Sebastiano Ricci]] -
** ''Allégorie de la Toscane'', eoullivadur war lin (1706) -
** ''Hercule et Cacus'',eoullivadur war lin (1706)
* [[Stefano Ricci (peintre)|Stefano Ricci]] -
**''Buste de Ferdinand III de Lorraine'' -
**''Buste de Léopold II de Lorraine''
* [[Rosso Fiorentino]] -
**''Moïse défendant les filles de Jethro'', eoullivadur war lin (1723) -
**''Madone au trône avec saint Jean baptiste, saint Antoine abatte, saint Etienne et saint Jérôme'' - **''Portrait d'un jeune au noir'' - ''Angelots''
* [[Rubens]] -
**''L’Entrée triomphale d’Henri IV à Paris'', eoullivadur war lin (1625) -
** ''Portrait d' Isabella Brandt (épouse du peintre)'', eoullivadur war lin (1625) -
** ''Judit ha penn Olofern'' -
** ''Bacchus war un donell''
** ''Emboltred''
===S===
* [[Francesco Salviati]]
** ''Ar [[Karitez|Garitez]]'', eoullivadur war goad (1554-1558)
** ''[[Krist]] o tougen e groaz''
** ''Poltred Francesco Salviati dè Rossi''
* [[Luca Signorelli]]
** '' An Tiegezh Santel '', livadur war goad (1500)
** ''Vierge et l'Enfant'', livadur war goad
** ''An Drinded, ar Werc'hez, ar sent, hag an [[Arc'haelez]]''
** ''[[Kroazstagidigezh]] ha [[Mari Madalen]]''
** ''Alegoriennoù ar Strujusted hag ar Builhded''
* [[Francesco Solimena]]
** ''Emboltred en livour '', eoullivadur war lin (1715)
===T===
* [[Tintoretto]]
** ''Maria o pediñ'', eoullivadur war lin.
** ''Adam hag Eva kaset kuit eus paradoz an douar''
** ''Krist hag ar Samaritanez ''
** ''Ar Samaritanez''
** ''Leda hag an alarc'h''
** ''Poltred un denjentil''
** ''Poltred Jacopo Sansovino''
** ''Poltred un amiral veneziat''
** ''Poltred un den ruz e vantell''
** ''Poltred ur gwaz kreñv ''
* [[Tiberio Titi]]
**''Poltred [[Maria Magdalena Aostria (1589-1631)|Maria Magdalena Aostria]], pried da [[Cosimo II de' Medici]]''
* [[Tizian]]
** ''[[Flora]]'', eoullivadur war lin (1515)
** ''Poltred ar pab [[Sist IV]]''
** ''Poltred an eskob Ludovico Beccadelli''
** ''Poltred ur marc'heg eus [[Urzh Malta]]''
** ''Poltred viril (L'uomo malato)''
** '' Poltred [[Eleonora Gonzaga]]'', eoullivadur war lin (1538)
** '' Poltred [[Francesco Maria della Rovere]]'', eoullivadur war lin (1536-1538)
** ''[[Gwener Urbino]]'', eoullivadur war lin (1538)
** ''Santez Varc'harid''
** ''Krist savet a varv da vev''
<!--
** ''Madone des roses''
-->
* [[Cosmè Tura]]
**''Sant Dominig'', eoullivadur war goad (1475)
===U===
* [[Paolo Uccello]]
** '' [[Emgann San Romano]]'', tempera war goad (1456) -
** ''Santez Monica''
===V===
* [[Antoine Van Dyck]]
** ''Poltred Margarete von Lothringen'', [[eoullivadur]] war ur gwiad lin (XVIIvet kantved)
* [[Rogier van der Weyden]]
** ''Beziadur ar C'hrist'', eoullivadur war goad (1450)
** ''Hirvoudoù''
* [[Giorgio Vasari]]
** ''Ar profed Elias'', eoullivadur war goad (1566)
** '' Stal-labour Vulkan '', eoullivadur war ur gwiad [[lin]] (1540-1560)
** ''Poltred Lorenzo il Magnifico''
** ''Alegorienn ar Werc'hez Dinamm '' -
** ''Emboltred''
** ''Azeuladeg ar bastored''
** ''[[Artemis]] o ouelañ da ''Mausolée''''
* [[Domenico Veneziano]]
** ''Madonna hag ar sent'' ([[stern-aoter]] ''Santa Lucia dè Magnoli)'', [[tempera]] war goad (1445)
* [[Andrea del Verrocchio]] - '' Badeziant ar C'hrist'', koadlivadur (1575)
===Z===
* [[Federico Zuccaro]]
** ''Mari-Madalen'', murlivadur (1560)
** ''Emboltred ''
== Liammoù diabarzh==
* Buhezioù un toulladmat a livourien a gavor el levr ''[[Le Vite]]'' gant [[Giorgio Vasari]]
*[[Commons:Category:Galleria degli Uffizi]] liamm gant ar rummad italian a vod an holl livourien italian emañ o oberennoù war ziskouez.
<references />
==Liammoù diavaez ==
* {{it}} [https://web.archive.org/web/20090506203908/http://www.uffizi.firenze.it/Default.asp Lec'hienn mirdi an Ofisoù.]
* [http://www.virtualuffizi.com/ Galerienn an Ofisoù]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20080601072059/http://www.polomuseale.firenze.it/english/musei/uffizi/ An doare saoznek]
* [http://www.wga.hu/frames-e.html?/cgi-bin/search.cgi Web Gallery of Art] mot-clé : Uffizi
{{commons|:Category:Galleria degli Uffizi|Livadurioù Ofisoù Firenze}}
[[Rummad:Mirdi an Ofisoù]]
qulie761u56yfvjy0cs4nqtsn1ew1y2
Deiziadur republikan gall
0
31820
2195098
1976434
2026-07-11T03:55:30Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195098
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Musee-historique-lausanne-img 0143.jpg|thumb|upright=1.4|Ur skouerenn eus an Deiziadur republikan, e mirdi istor [[Lausanne]].]]
An '''Deiziadur republikan gall''' a oa un [[deiziadur]] a voe krouet hag implijet da vare an [[Dispac'h gall]], goude staliadur ar [[republik]] e [[Bro-C'hall]]. Implijet e voe e-pad 12 vloaz, adalek dibenn [[1793]] betek [[1805]], hag e-pad 18 devezh gant [[Kumun Pariz]] e [[1871]].
Ijinet e oa bet evit diverkañ ar roud eus ar gouelioù relijiel diouzh an deiziadur hag evit lakaat da dalvezout ar sistem dre zek, a oa bet lakaet da dalvezout evit ar muzulioù ([[metr]], [[litr]], [[lur gall]]...).
Gant an Deiziadur republikan gall e voe kemmet anv ar mizioù hag an devezhioù. Rannet e oa ar bloavezh etre daouzek miz, tregont devezh e pep hini, gant pemp pe c'hwec'h devezh ouzhpenn, anvet ''[[Sans-culottides]]'', e dibenn ar bloavezh.<br>
Pep miz oa rannet etre tregont devezh (teir gwezh dek). Anvet e oa an devezhioù-se gant anvioù savet diwar elfennoù latin : ''primidi'', ''duodi'', ''tridi'', ''quartidi'', ''quintidi'', ''sextidi'', ''septidi'', ''octidi'', ''nonidi'', ''décadi''. An dekvet devezh-se a oa lakaet evit derc'hel lec'h ar Sul. D'an devezh-se e ranke an holl diskuizhañ ha kemer perzh er c'hoarioù gourc'hemennet gant ar gouarnamant. Paouezet e voe d'ober gant an anvioù-se e 1802 (bloavezh X).
==Bloavezhioù==
Kregiñ a rae ar bloavezh da [[kedez|gedez]] Gwengolo. Deiz kentañ ar bloaz e oa deiz kentañ miz "Mendem". Lakaet e voe niverennoù d'ar bloavezhioù, gant sifroù roman. An [[22 a viz Gwengolo]] [[1792]] e voe deiz kentañ ar bloavezh I.<br>
Paouezet e voe d'ober gant an deiziadur republikan-se d'ar [[1añ a viz Genver]] [[1806]], da lavaret eo d'an deiz goude an ''10 Nivôse An XIV''.
==Mizioù==
Gant ar [[barzhoniezh|barzh]] ha [[politikerezh|politikour]] gall [[Fabre d'Églantine]] ([[1750]]-[[1793]]) e voe ijinet anvioù nevez mizioù ar bloaz.<br />
Setu o anvioù republikan, gant un displegadenn e brezhoneg (EK, war-lerc'h an anvioù a gaver er romant [[Emgann Kergidu]]).
* Mizioù an [[diskar-amzer]] (en ''-aire'')
** ''[[Vendémiaire]]'' ([[22 a viz Gwengolo]] ~ [[21 a viz Here]]) - Miz ar vendem, miz Mendem (miz ar vendaich, EK)
** ''[[Brumaire]]'' ([[22 a viz Here]] ~ [[20 a viz Du]]) - Miz ar vrumenn, ar brumennoù
** ''[[Frimaire]]'' ([[21 a viz Du]] ~ [[20 a viz Kerzu]]) - Miz ar frim, ar yenion
* Mizioù ar [[goañv]] (en ''-ose'' da gentañ, en ''-ôse'' goude)
** ''[[Nivôse]]'' ([[21 a viz Kerzu]] ~ [[19 a viz Genver]]) - Miz an [[erc'h]]
** ''[[Pluviôse]]'' ([[20 a viz Genver]] ~ [[18 a viz C'hwevrer]]) - Miz ar [[glav]] (EK)
** ''[[Ventôse]]'' ([[19 a viz C'hwevrer]] ~ [[20a viz Meurzh]]) - Miz an avel
* Mizioù an [[nevez-amzer]] (en ''-al'')
** ''[[Germinal]]'' ([[21 a viz Meurzh]] ~ [[19 a viz Ebrel]]) - Miz ar [[sev]] (miz ar séan, EK)
** ''[[Floréal]]'' ([[20 a viz Ebrel]] ~ [[19 a viz Mae]]) - Miz ar [[bleuñv]] (EK)
** ''[[Prairial]]'' ([[20 a viz Mae]] ~ [[18 a viz Mezheven]]) - Miz ar [[prad]]où
* Mizioù an [[hañv]] (en ''-idor'')
** ''[[Messidor]]'' ([[19 a viz Mezheven]] ~ [[18 a viz Gouere]]) - Miz an [[eost]]
** ''[[Thermidor]]'' ([[19 a viz Gouere]] ~ [[17 a viz Eost]]) - Miz ar [[gwrez|wrez]]<ref>Anvet ''Fervidor'' ivez en un nebeud skridoù ; gwelit [https://web.archive.org/web/20150905230254/http://geneablog.typepad.fr/geneablog/2009/08/fervidor-le-mois-r%C3%A9publicain-travesti.html ''Geneablog''], ma kaver ar ger bet skrivet e 1793.</ref>
** ''[[Fructidor]]'' ([[18 Eost|18 a viz Eost]] ~ [[16 a viz Gwengolo]]) - Miz ar [[frouezh]]
==Deizioù==
[[File:Calendrier-republicain-debucourt2.jpg|thumb|upright=1.6|Deiziadur [[1794]], skeudennet gant [[Philbert-Louis Debucourt]] [[1755]]-[[1832]]]]
Ne voe ket trawalc'h da Fabre d'Églantine avat ; evit pellaat muioc'h c'hoazh diouzh an [[Iliz katolik roman|Iliz]] ez ijinas erlerc'hiañ termenoù a denn d'ar [[gounezerezh]] ha d'ar maezioù ouzh anvioù ar [[sant|sent]] a oa bet gouestlet pep devezh ar bloavezh dezho<ref>Fabre d'Églantine, [https://books.google.fr/books?id=vVtWj-W-KP8C&printsec=frontcover&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''Rapport fait à la Convention nationale, dans la séance du 3 du second mois de le seconde année de la République Française''] {{fr}}</ref>. ''Calendrier rural'', "deiziadur kouerel", a voe graet eus an deiziadur-se neuze.<br />
Pep ''quintidi'', da lavaret eo 5{{vet}}, 15{{vet}} ha 25{{vet}} devezh pep mizvezh, a oa gouestlet d'ul [[loen]] ; pep ''décadi'', da lavaret eo 10{{vet}}, 20{{vet}} ha 30{{vet}} devezh pep mizvezh, a oa gouestlet d'ur benveg. Anvioù danvezioù a dalvez evit al labour-douar hag ar sevel-tiez a voe dibabet evit ''Nivôse'', kentañ mizvezh ar goañv<ref>Édouard Terwecoren (1870), ''Collection de Précis Historiques'', [http://books.google.com/books?id=6nIXAQAAMAAJ&pg=PA31 Google Books].</ref>.
Setu amañ skouer degad kentañ miz ''Vendémiaire'', da lavaret eo degad kentañ ar bloavezh republikan :
* ''Primidi'', "devezh kentañ", devezh ar [[rezin]] ;
* ''Duodi'', "eil devezh", [[safron]] ;
* ''Tridi'', "trede devezh", [[kistin]] ;
* ''Quartidi'', "pevare devezh", [[digounnar]] ''(Colchicum autumnale)'' ;
* ''Quintidi'', "pempvet devezh", [[marc'h]] ;
* ''Sextidi'', "c'hwec'hvet devezh", [[balzam]] ;
* ''Septidi'', "seizhvet devezh", [[karotez]] ;
* ''Octidi'', "eizhvet devezh", [[pasvoulouz]] ''(Amaranthus caudatus)'' ;
* ''Nonidi'', "navvet devezh', [[panez]] ;
* ''Décadi'', ""dekvet devezh", [[beol]].
== An deiziadur kouerel ==
Setu amañ, renket dre [[rannamzer]]ioù, ''Calendrier rural'' ar Republik, a grog dre ar 1{{añ}} a viz ''Vendémiaire'' (diwar al [[latin]] ''vendemia'', "mendem"), devezh ar [[rezin]] – an [[22 a viz Gwengolo]] – hag a echu gant an 30 a viz ''Fructidor'', da lavaret eo ar [[16 a viz Gwengolo]], devezh ar [[paner|baner]].
*Kemm-digemm eo ar c'henglotadur etre an deiziadur-se hag an [[deiziadur gregorian]] a implijomp ; bez' e c'hall devezh kentañ ur miz "republikan" bezañ etre an 18 hag an 22 eus ur miz gregorian, diouzh ar bloaz – ur c'heitad eo ar c'henglotadur a roomp amañ eta.
*Gant al livour [[Louis Lafitte]] ([[1770]]-[[1828]]) e voe aozet ar skeudennoù, a voe engravet gant [[Salvatore Tresca]] ([[1750]]-[[1845]]) etre [[1797]] ha [[1798]].
=== Diskar-amzer ===
{| style="border:1px solid black;"
|-
|
{| width="250px"
| colspan="3" align="center" style="background-color:#f7e5cd;" | [[File:Vendémiaire commence le 22 septembre.jpg|240px|Vendémiaire]]
|- bgcolor="#e2ad8b"
| colspan="3" align="center" | <big>'''Vendémiaire'''</big><br />'''<hr>22 a viz Gwengolo – 21 a viz Here'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''1'''
| ''22 MEU'' || '''Raisin'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''2'''
| ''23 MEU'' || '''Safran'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''3'''
| ''24 MEU'' || '''Châtaigne'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''4'''
| ''25 MEU'' || '''Colchique'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''5''' || ''26 MEU'' || '''Cheval'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''6'''
| ''27 MEU'' || '''Balsamine'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''7'''
| ''28 MEU'' || '''Carotte'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''8'''
| ''29 MEU'' || '''Amaranthe'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''9'''
| ''30 MEU'' || '''Panais'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''10''' || ''01 HER'' || '''Cuve'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''11'''
| ''02 HER'' || '''Pomme de terre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''12'''
| ''03 HER'' || '''Immortelle'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''13'''
| ''04 HER'' || '''Potiron'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''14'''
| ''05 HER'' || '''Réséda'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''15''' || ''06 HER'' || '''Âne'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''16'''
| ''07 HER'' || '''Belle-de-nuit'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''17'''
| ''08 HER'' || '''Citrouille'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''18'''
| ''09 HER'' || '''Sarrasin'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''19'''
| ''10 HER'' || '''Tournesol'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''20''' || ''11 HER'' || '''Pressoir'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''21'''
| ''12 HER'' || '''Chanvre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''22'''
| ''13 HER'' || '''Pêche'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''23'''
| ''14 HER'' || '''Navet'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''24'''
| ''15 HER'' || '''Amaryllis'''
|-bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''25''' || ''16 HER'' || '''Bœuf'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''26'''
| ''17 HER'' || '''Aubergine'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''27'''
| ''18 HER'' || '''Piment'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''28'''
| ''19 HER'' || '''Tomate'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''29'''
| ''20 HER'' || '''Orge'''
|-bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''30''' || ''21 HER'' ||'''Tonneau'''
|-
|}
|
{| width="250px"
| colspan="3" align="center" style="background-color:#f7e5cd;" | [[File:Brumaire commence le 23 octobre.jpg|240px|Brumaire]]
|- bgcolor="#e2ad8b"
| colspan="3" align="center" | <big>'''Brumaire'''</big><br />'''<hr>22 a viz Here – 20 a viz Du'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''1'''
| ''22 HER'' || '''Pomme'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''2'''
| ''23 HER'' || '''Céleri'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''3'''
| ''24 HER'' || '''Poire'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''4'''
| ''25 HER'' || '''Betterave'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''5''' || ''26 HER'' || '''Oie'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''6'''
| ''27 HER'' || '''Héliotrope'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''7'''
| ''28 HER'' || '''Figue'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''8'''
| ''29 HER'' || '''Scorsonère'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''9'''
| ''30 HER'' || '''Alisier'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''10''' || ''31 HER'' || '''Charrue'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''11'''
| ''01 DU'' || '''Salsifis'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''12'''
| ''02 DU'' || '''Mâcre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''13'''
| ''03 DU'' || '''Topinambour'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''14'''
| ''04 DU'' || '''Endive'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''15''' || ''05 DU'' || '''Dindon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''16'''
| ''06 DU'' || '''Chervis'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''17'''
| ''07 DU'' || '''Cresson'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''18'''
| ''08 DU'' || '''Dentelaire'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''19'''
| ''09 DU'' || '''Grenade'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''20''' || ''10 DU'' || '''Herse'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''21'''
| ''11 DU'' || '''Bacchante'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''22'''
| ''12 DU'' || '''Azerole'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''23'''
| ''13 DU'' || '''Garance'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''24'''
| ''14 DU'' || '''Orange'''
|-bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''25''' || ''15 DU'' || '''Faisan'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''26'''
| ''16 DU'' || '''Pistache'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''27'''
| ''17 DU'' || '''Macjonc'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''28'''
| ''18 DU'' || '''Coing'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''29'''
| ''19 DU'' || '''Cormier'''
|-bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''30''' || ''20 DU'' ||'''Rouleau'''
|-
|}
|
{| width="250px"
| colspan="3" align="center" style="background-color:#f7e5cd;" | [[File:Frimaire commence le 22 novembre.jpg|240px|Frimaire]]
|- bgcolor="#e2ad8b"
| colspan="3" align="center" | <big>'''Frimaire'''</big><br />'''<hr>21 a viz Du – 20 a viz Kerzu'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''1'''
| ''21 DU'' || '''Raiponce'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''2'''
| ''22 DU'' || '''Turneps'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''3'''
| ''23 DU'' || '''Chicorée'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''4'''
| ''24 DU'' || '''Nèfle'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''5''' || ''25 DU'' || '''Cochon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''6'''
| ''26 DU'' || '''Mâche'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''7'''
| ''27 DU'' || '''Chou-fleur'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''8'''
| ''28 DU'' || '''Miel'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''9'''
| ''29 DU'' || '''Genièvre'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''10''' || ''30 DU'' || '''Pioche'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''11'''
| ''01 KER'' || '''Cire'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''12'''
| ''02 KER'' || '''Raifort'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''13'''
| ''03 KER'' || '''Cèdre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''14'''
| ''04 KER'' || '''Sapin'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''15''' || ''05 KER'' || '''Chevreuil'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''16'''
| ''06 KER'' || '''Ajonc'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''17'''
| ''07 KER'' || '''Cyprès'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''18'''
| ''08 KER'' || '''Lierre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''19'''
| ''09 KER'' || '''Sabine'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''20''' || ''10 KER'' || '''Hoyau'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''21'''
| ''11 KER'' || '''Érable à sucre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''22'''
| ''12 KER'' || '''Bruyère'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''23'''
| ''13 KER'' || '''Roseau'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''24'''
| ''14 KER'' || '''Oseille'''
|-bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''25''' || ''15 KER'' || '''Grillon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''26'''
| ''16 KER'' || '''Pignon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''27'''
| ''17 KER'' || '''Liège'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''28'''
| ''18 KER'' || '''Truffe'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''29'''
| ''19 KER'' || '''Olive'''
|-bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''30''' || ''20 KER'' ||'''Pelle'''
|-
|}
|-
|}
=== Goañv ===
{| style="border:1px solid black;"
|-
|
{| width="250px"
| colspan="3" align="center" style="background-color:#f7e5cd;" | [[File:Nivôse commence le 22 décembre.jpg|240px|Nivôse]]
|- bgcolor="#e2ad8b"
| colspan="3" align="center" | <big>'''Nivôse'''</big><br />'''<hr>21 a viz Kerzu – 19 a viz Genver'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''1'''
| ''21 KER'' || '''Tourbe'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''2'''
| ''22 KER'' || '''Houille'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''3'''
| ''23 KER'' || '''Bitume'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''4'''
| ''24 KER'' || '''Soufre'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''5''' || ''25 KER'' || '''Chien'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''6'''
| ''26 KER'' || '''Lave'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''7'''
| ''27 KER'' || '''Terre végétale'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''8'''
| ''28 KER'' || '''Fumier'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''9'''
| ''29 KER'' || '''Salpêtre'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''10''' || ''30 KER'' || '''Fléau'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''11'''
| ''31 KER'' || '''Granit'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''12'''
| ''01 GEN'' || '''Argile'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''13'''
| ''02 GEN'' || '''Ardoise'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''14'''
| ''03 GEN'' || '''Grès'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''15''' || ''04 GEN'' || '''Lapin'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''16'''
| ''05 GEN'' || '''Silex'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''17'''
| ''06 GEN'' || '''Marne'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''18'''
| ''07 GEN'' || '''Pierre à chaux'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''19'''
| ''08 GEN'' || '''Marbre'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''20''' || ''09 GEN'' || '''Van'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''21'''
| ''10 GEN'' || '''Pierre à plâtre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''22'''
| ''11 GEN'' || '''Sel'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''23'''
| ''12 GEN'' || '''Fer'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''24'''
| ''13 GEN'' || '''Cuivre'''
|-bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''25''' || ''14 GEN'' || '''Chat'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''26'''
| ''15 GEN'' || '''Étain'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''27'''
| ''16 GEN'' || '''Piment'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''28'''
| ''17 GEN'' || '''Plomb'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''29'''
| ''18 GEN'' || '''Mercure'''
|-bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''30''' || ''19 GEN'' ||'''Crible'''
|-
|}
|
{| width="250px"
| colspan="3" align="center" style="background-color:#f7e5cd;" | [[File:Pluviôse commence le 21 ou 22 janvier.jpg|240px|Pluviôse]]
|- bgcolor="#e2ad8b"
| colspan="3" align="center" | <big>'''Pluviôse'''</big><br />'''<hr>20 a viz Genver – 18 a viz C'hwevrer'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''1'''
| ''20 GEN'' || '''Lauréole'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''2'''
| ''21 GEN'' || '''Mousse'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''3'''
| ''22 GEN'' || '''Fragon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''4'''
| ''23 GEN'' || '''Perce-neige'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''5''' || ''24 GEN'' || '''Taureau'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''6'''
| ''25 GEN'' || '''Laurier-thym'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''7'''
| ''26 GEN'' || '''Amadouvier'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''8'''
| ''27 GEN'' || '''Mézéréon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''9'''
| ''28 GEN'' || '''Peuplier'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''10''' || ''29 GEN'' || '''Coignée'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''11'''
| ''30 GEN'' || '''Ellébore'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''12'''
| ''31 GEN'' || '''Brocoli'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''13'''
| ''01 C'HW'' || '''Laurier'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''14'''
| ''02 C'HW'' || '''Avelinier'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''15''' || ''03 C'HW'' || '''Vache'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''16'''
| ''04 C'HW'' || '''Buis'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''17'''
| ''05 C'HW'' || '''Lichen'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''18'''
| ''06 C'HW'' || '''If'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''19'''
| ''07 C'HW'' || '''Pulmonaire'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''20''' || ''08 C'HW'' || '''Serpette'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''21'''
| ''09 C'HW'' || '''Thlaspi'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''22'''
| ''10 C'HW'' || '''Thimelé'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''23'''
| ''11 C'HW'' || '''Chiendent'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''24'''
| ''12 C'HW'' || '''Trainasse'''
|-bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''25''' || ''13 C'HW'' || '''Lièvre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''26'''
| ''14 C'HW'' || '''Guède'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''27'''
| ''15 C'HW'' || '''Noisetier'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''28'''
| ''16 C'HW'' || '''Cyclamen'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''29'''
| ''17 C'HW'' || '''Chélidoine'''
|-bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''30''' || ''18 C'HW'' ||'''Traîneau'''
|-
|}
|
{| width="250px"
| colspan="3" align="center" style="background-color:#f7e5cd;" | [[File:Ventôse commence le 20 ou 21 février.jpg|240px|Frimaire]]
|- bgcolor="#e2ad8b"
| colspan="3" align="center" | <big>'''Ventôse'''</big><br />'''<hr>19 a viz C'hwevrer – 20 a viz Meurzh'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''1'''
| ''19 C'HW'' || '''Tussilage'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''2'''
| ''20 C'HW'' || '''Cornouiller'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''3'''
| ''21 C'HW'' || '''Violier'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''4'''
| ''22 C'HW'' || '''Troène'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''5''' || ''23 C'HW'' || '''Bouc'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''6'''
| ''24 C'HW'' || '''Asaret'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''7'''
| ''25 C'HW'' || '''Alaterne'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''8'''
| ''26 C'HW'' || '''Violette'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''9'''
| ''27 C'HW'' || '''Marceau'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''10''' || ''28 C'HW'' || '''Bêche'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''11'''
| ''01 MEU'' || '''Narcisse'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''12'''
| ''02 MEU'' || '''Orme'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''13'''
| ''03 MEU'' || '''Fumeterre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''14'''
| ''04 MEU'' || '''Vélar'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''15''' || ''05 MEU'' || '''Chèvre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''16'''
| ''06 MEU'' || '''Épinard'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''17'''
| ''07 MEU'' || '''Doronic'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''18'''
| ''08 MEU'' || '''Mouron'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''19'''
| ''09 MEU'' || '''Cerfeuil'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''20''' || ''10 MEU'' || '''Cordeau'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''21'''
| ''11 MEU'' || '''Mandragore'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''22'''
| ''12 MEU'' || '''Persil'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''23'''
| ''13 MEU'' || '''Cochléaria'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''24'''
| ''14 MEU'' || '''Pâquerette'''
|-bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''25''' || ''15 MEU'' || '''Thon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''26'''
| ''16 MEU'' || '''Pissenlit'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''27'''
| ''17 MEU'' || '''Sylvie'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''28'''
| ''18 MEU'' || '''Capillaire'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''29'''
| ''19 MEU'' || '''Frêne'''
|-bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''30''' || ''20 MEU'' ||'''Plantoir'''
|-
|}
|-
|}
=== Nevez-amzer ===
{| style="border:1px solid black;"
|-
|
{| width="250px"
| colspan="3" align="center" style="background-color:#f7e5cd;" | [[File:Germinal commence le 21 ou 22 mars.jpg|240px|Germinal]]
|- bgcolor="#e2ad8b"
| colspan="3" align="center" | <big>'''Germinal'''</big><br />'''<hr>21 a viz Meurzh – 19 a viz Ebrel'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''1'''
| ''21 MEU'' || '''Primevère'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''2'''
| ''22 MEU'' || '''Platane'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''3'''
| ''23 MEU'' || '''Asperge'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''4'''
| ''24 MEU'' || '''Tulipe'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''5''' || ''25 MEU'' || '''Poule'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''6'''
| ''26 MEU'' || '''Bette'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''7'''
| ''27 MEU'' || '''Bouleau'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''8'''
| ''28 MEU'' || '''Jonquille'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''9'''
| ''29 MEU'' || '''Aulne'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''10''' || ''30 MEU'' || '''Couvoir'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''11'''
| ''31 MEU'' || '''Pervenche'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''12'''
| ''01 EBR'' || '''Charme'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''13'''
| ''02 EBR'' || '''Morille'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''14'''
| ''03 EBR'' || '''Hêtre'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''15''' || ''04 EBR'' || '''Abeille'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''16'''
| ''05 EBR'' || '''Laitue'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''17'''
| ''06 EBR'' || '''Mélèze'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''18'''
| ''07 EBR'' || '''Ciguë'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''19'''
| ''08 EBR'' || '''Radis'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''20''' || ''09 EBR'' || '''Ruche'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''21'''
| ''10 EBR'' || '''Grainier'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''22'''
| ''11 EBR'' || '''Romaine'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''23'''
| ''12 EBR'' || '''Marronnier'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''24'''
| ''13 EBR'' || '''Roquette'''
|-bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''25''' || ''14 EBR'' || '''Pigeon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''26'''
| ''15 EBR'' || '''Lilas'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''27'''
| ''16 EBR'' || '''Anémone'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''28'''
| ''17 EBR'' || '''Pensée'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''29'''
| ''18 EBR'' || '''Myrtille'''
|-bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''30''' || ''19 EBR'' ||'''Greffoir'''
|-
|}
|
{| width="250px"
| colspan="3" align="center" style="background-color:#f7e5cd;" | [[File:Floréal commence le 21 avril.jpg|240px|Floréal]]
|- bgcolor="#e2ad8b"
| colspan="3" align="center" | <big>'''Floréal'''</big><br />'''<hr>20 a viz Ebrel – 19 a viz Mae'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''1'''
| ''20 EBR'' || '''Rose'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''2'''
| ''21 EBR'' || '''Chêne'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''3'''
| ''22 EBR'' || '''Fougère'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''4'''
| ''23 EBR'' || '''Aubépine'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''5''' || ''24 EBR'' || '''Rossignol'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''6'''
| ''25 EBR'' || '''Ancolie'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''7'''
| ''26 EBR'' || '''Muguet'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''8'''
| ''27 EBR'' || '''Champignon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''9'''
| ''28 EBR'' || '''Hyacinthe'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''10''' || ''29 EBR'' || '''Râteau'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''11'''
| ''30 EBR'' || '''Rhubarbe'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''12'''
| ''01 MAE'' || '''Sainfoin'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''13'''
| ''02 MAE'' || '''Bâton d'or'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''14'''
| ''03 MAE'' || '''Chamerisier'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''15''' || ''04 MAE'' || '''Ver à soie'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''16'''
| ''05 MAE'' || '''Consoude'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''17'''
| ''06 MAE'' || '''Pimprenelle'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''18'''
| ''07 MAE'' || '''Corbeille d'or'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''19'''
| ''08 MAE'' || '''Arroche'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''20''' || ''09 MAE'' || '''Sarcloir'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''21'''
| ''10 MAE'' || '''Statice'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''22'''
| ''11 MAE'' || '''Fritillaire'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''23'''
| ''12 MAE'' || '''Bourrache'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''24'''
| ''13 MAE'' || '''Valériane'''
|-bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''25''' || ''14 MAE'' || '''Carpe'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''26'''
| ''15 MAE'' || '''Fusain'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''27'''
| ''16 MAE'' || '''Civette'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''28'''
| ''17 MAE'' || '''Buglosse'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''29'''
| ''18 MAE'' || '''Sénevé'''
|-bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''30''' || ''19 MAE'' ||'''Houlette'''
|-
|}
|
{| width="250px"
| colspan="3" align="center" style="background-color:#f7e5cd;" | [[File:Prairial commence le 21 mai.jpg|240px|Prairial]]
|- bgcolor="#e2ad8b"
| colspan="3" align="center" | <big>'''Prairial'''</big><br />'''<hr>20 a viz Mae – 18 a viz Mezheven'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''1'''
| ''20 MAE'' || '''Luzerne'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''2'''
| ''21 MAE'' || '''Hémérocalle'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''3'''
| ''22 MAE'' || '''Trèfle'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''4'''
| ''23 MAE'' || '''Angélique'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''5''' || ''24 MAE'' || '''Canard'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''6'''
| ''25 MAE'' || '''Mélisse'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''7'''
| ''26 MAE'' || '''Fromental'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''8'''
| ''27 MAE'' || '''Martagon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''9'''
| ''28 MAE'' || '''Serpolet'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''10''' || ''29 MAE'' || '''Faux'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''11'''
| ''30 MAE'' || '''Fraise'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''12'''
| ''31 MAE'' || '''Bétoine'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''13'''
| ''01 MEZ'' || '''Pois'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''14'''
| ''02 MEZ'' || '''Acacia'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''15''' || ''03 MEZ'' || '''Caille'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''16'''
| ''04 MEZ'' || '''Œillet'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''17'''
| ''05 MEZ'' || '''Sureau'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''18'''
| ''06 MEZ'' || '''Pavot'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''19'''
| ''07 MEZ'' || '''Tilleul'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''20''' || ''08 MEZ'' || '''Fourche'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''21'''
| ''09 MEZ'' || '''Barbeau'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''22'''
| ''10 MEZ'' || '''Camomille'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''23'''
| ''11 MEZ'' || '''Chèvrefeuille'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''24'''
| ''12 MEZ'' || '''Caille-lait'''
|-bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''25''' || ''13 MEZ'' || '''Tanche'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''26'''
| ''14 MEZ'' || '''Jasmin'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''27'''
| ''15 MEZ'' || '''Verveine'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''28'''
| ''16 MEZ'' || '''Thym'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''29'''
| ''17 MEZ'' || '''Pivoine'''
|-bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''30''' || ''18 MEZ'' ||'''Chariot'''
|-
|}
|-
|}
=== Hañv ===
{| style="border:1px solid black;"
|-
|
{| width="250px"
| colspan="3" align="center" style="background-color:#f7e5cd;" | [[File:Messidor commence le 21 ou 22 juin.jpg|240px|Messidor]]
|- bgcolor="#e2ad8b"
| colspan="3" align="center" | <big>'''Messidor'''</big><br />'''<hr>19 a viz Mezheven – 18 a viz Gouere'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''1'''
| ''19 MEZ'' || '''Seigle'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''2'''
| ''20 MEZ'' || '''Avoine'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''3'''
| ''21 MEZ'' || '''Oignon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''4'''
| ''22 MEZ'' || '''Véronique'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''5''' || ''23 MEZ'' || '''Mulet'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''6'''
| ''24 MEZ'' || '''Romarin'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''7'''
| ''25 MEZ'' || '''Concombre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''8'''
| ''26 MEZ'' || '''Échalote'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''9'''
| ''27 MEZ'' || '''Absinthe'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''10''' || ''28 MEZ'' || '''Faucille'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''11'''
| ''29 MEZ'' || '''Coriandre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''12'''
| ''30 MEZ'' || '''Artichaut'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''13'''
| ''01 GOU'' || '''Girofle'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''14'''
| ''02 GOU'' || '''Lavande'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''15''' || ''03 GOU'' || '''Chamois'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''16'''
| ''04 GOU'' || '''Tabac'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''17'''
| ''05 GOU'' || '''Groseille'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''18'''
| ''06 GOU'' || '''Gesse'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''19'''
| ''07 GOU'' || '''Cerise'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''20''' || ''08 GOU'' || '''Parc'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''21'''
| ''09 GOU'' || '''Menthe'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''22'''
| ''10 GOU'' || '''Cumin'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''23'''
| ''11 GOU'' || '''Haricot'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''24'''
| ''12 GOU'' || '''Orcanète'''
|-bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''25''' || ''13 GOU'' || '''Pintade'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''26'''
| ''14 GOU'' || '''Sauge'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''27'''
| ''15 GOU'' || '''Ail'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''28'''
| ''16 GOU'' || '''Vesce'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''29'''
| ''17 GOU'' || '''Blé'''
|-bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''30''' || ''18 GOU'' ||'''Chalémie'''
|-
|}
|
{| width="250px"
| colspan="3" align="center" style="background-color:#f7e5cd;" | [[File:Thermidor commence le 20 ou 21 juillet.jpg|240px|Thermidor]]
|- bgcolor="#e2ad8b"
| colspan="3" align="center" | <big>'''Thermidor'''</big><br />'''<hr>19 a viz Gouere – 17 a viz Eost'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''1'''
| ''19 GOU'' || '''Épeautre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''2'''
| ''20 GOU'' || '''Bouillon blanc'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''3'''
| ''21 GOU'' || '''Melon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''4'''
| ''22 GOU'' || '''Ivraie'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''5''' || ''23 GOU'' || '''Bélier'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''6'''
| ''24 GOU'' || '''Prêle'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''7'''
| ''25 GOU'' || '''Armoise'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''8'''
| ''26 GOU'' || '''Carthame'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''9'''
| ''27 GOU'' || '''Mûre'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''10''' || ''28 GOU'' || '''Arrosoir'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''11'''
| ''29 GOU'' || '''Panic'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''12'''
| ''30 GOU'' || '''Salicorne'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''13'''
| ''31 GOU'' || '''Abricot'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''14'''
| ''01 EOS'' || '''Basilic'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''15''' || ''02 EOS'' || '''Brebis'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''16'''
| ''03 EOS'' || '''Guimauve'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''17'''
| ''04 EOS'' || '''Lin'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''18'''
| ''05 EOS'' || '''Amande'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''19'''
| ''06 EOS'' || '''Gentiane'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''20''' || ''07 EOS'' || '''Écluse'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''21'''
| ''08 EOS'' || '''Carline'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''22'''
| ''09 EOS'' || '''Câprier'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''23'''
| ''10 EOS'' || '''Lentille'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''24'''
| ''11 EOS'' || '''Aunée'''
|-bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''25''' || ''12 EOS'' || '''Loutre'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''26'''
| ''13 EOS'' || '''Myrte'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''27'''
| ''14 EOS'' || '''Colza'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''28'''
| ''15 EOS'' || '''Lupin'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''29'''
| ''16 EOS'' || '''Coton'''
|-bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''30''' || ''17 EOS'' ||'''Moulin'''
|-
|}
|
{| width="250px"
| colspan="3" align="center" style="background-color:#f7e5cd;" | [[File:Fructidor commence le 21 ou 22 août.jpg|240px|Fructidor]]
|- bgcolor="#e2ad8b"
| colspan="3" align="center" | <big>'''Fructidor'''</big><br />'''<hr>18 a viz Eost – 16 a viz Gwengolo'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''1'''
| ''18 EOS'' || '''Prune'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''2'''
| ''19 EOS'' || '''Millet'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''3'''
| ''20 EOS'' || '''Lycoperdon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''4'''
| ''21 EOS'' || '''Escourgeon'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''5''' || ''22 EOS'' || '''Saumon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''6'''
| ''23 EOS'' || '''Tubéreuse'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''7'''
| ''24 EOS'' || '''Sucrion'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''8'''
| ''25 EOS'' || '''Apocyn'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''9'''
| ''26 EOS'' || '''Réglisse'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''10''' || ''27 EOS'' || '''Échelle'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''11'''
| ''28 EOS'' || '''Pastèque'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''12'''
| ''29 EOS'' || '''Fenouil'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''13'''
| ''30 EOS'' || '''Épine-vinette'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''14'''
| ''31 EOS'' || '''Noix'''
|- bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''15''' || ''01 GWE'' || '''Truite'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''16'''
| ''02 GWE'' || '''Citron'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''17'''
| ''03 GWE'' || '''Cardère'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''18'''
| ''04 GWE'' || '''Nerprun'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''19'''
| ''05 GWE'' || '''Tagette'''
|- bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''20''' || ''06 GWE'' || '''Hotte'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''21'''
| ''07 GWE'' || '''Églantier'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''22'''
| ''08 GWE'' || '''Noisette'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''23'''
| ''09 GWE'' || '''Houblon'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''24'''
| ''10 GWE'' || '''Sorgho'''
|-bgcolor="#f7e5cd"
| align="center" | '''25''' || ''11 GWE'' || '''Écrevisse'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''26'''
| ''12 GWE'' || '''Bigarade'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''27'''
| ''13 GWE'' || '''Verge d'or'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''28'''
| ''14 GWE'' || '''Maïs'''
|-
| align="center" style="background-color:#e2ad8b;" | '''29'''
| ''15 GWE'' || '''Marron'''
|-bgcolor="#e6e6e6"
| align="center" | '''30''' || ''16 GWE'' ||'''Panier'''
|-
|}
|-
|}
== Daveoù ==
* [[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915.
* [[Lan Inizan]], ''Emgann Kergidu'', levrenn 2, pp. 144–152, 171-177, [[Al Liamm]], [[1977]].
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Deiziadur republikan]]
sz7ilykw6eutdvcj9ukxxsfadxkjvqq
Walt Disney
0
33014
2195068
2168976
2026-07-10T20:15:09Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195068
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Walt Disney''' (5 a viz Kerzu [[1901]] e [[Chicago]] - 15 a viz Kerzu [[1966]] e [[Los Angeles]]) a oa ur produer, filmaozer, senarioour hag animatour stadunanat. E anv gwir a oa Walter Elias Disney, Elias a oa anv-bihan e dad ha Walter hini ur mignon bras d'e dad Walter Parr, a oa beleg hag en doa badezet anezhañ d'an 8 a viz Even 1902. Pevare mab Elias Disney ha Flora Call e oa. Ganet e oa en un tiegezh izelek, tri breur brasoc'h evitañ en devoa hag ur c'hoar daou vloaz yaouankoc'h evitañ. E-pad e grennardiezh ne rae nemet labourioù bihan a-hed an hañv hag un darempred bihanik e oa gant ar Chicago Art, met ne oa ket tonket tamm ebet d'ar vrud.
Anvet e oa evel kenderc'her, sevener ha leurenner tresadennoù-bev evit arvesterien liesseurt-tre. Un den dedennet-tre gant e vicher, gouestlet en deus e vuhez d'e arvesterien ha d'e zudennoù ken disheñvel an eil d'egile.
E penn ar firm etrevroadel [[Walt Disney Company]] edo. Krouet gantañ e 1923 ha chomet en e benn betek e varv, ez eas war-gresk an embregerezh betek dont da vezañ unan eus produerien filmoù pennañ. Eñ hag an dud a laboure gantañ o deus krouet ul lodenn vras eus tudennoù azeul bed an tresadennoù-bev. Unan anezho a zo soñjet evel un dudenn hag a skeudenn Walter Elias Disney en e berzh : Mickey Mouse. Laosket en deus ur vrud hag un azeulerezh eus e labour war e lerc'h ha c'hoazh war-lerc'h e varv e chom roue war rouantelezh an tresadennoù-bev.
Bevet en deus Walt Disney diwar e entan, hag en deus lakaet anezhañ da grouiñ bedoù burzhudus gant o zudennoù ken ispisial, peadra da lakaat an holl da huñvreal.
== Buhez ==
=== Bugaleaj ha krennardiezh ===
Ganet eo Walter Elias Disney d'ar 5 a viz Kerzu 1901 e Chicago. Walter a zo anv ur mignon bras d'e dad, beleg anezhañ, hag e vadezas d'an 8 a viz Even 1902. Elias a zo anv e dad. Pevare mab Elias Disney ha Flora Call e oa. Herbert Disney, Raymond Disney, ha Roy Disney a oa e dri breur henañ, ha Ruth Flora Disney a oa e c'hoar yaouank. Ganet e oa en ur familh izelik, e dad a oa kalvez. Bevañ a rae an tiegezh diwar e c'hopr nemetken. Flora Call a skolaerez hag Elias Disney a oa e-penn un embregerezh bihan e gennad ar sevel-tiez. E 1906 a-gaost d'un enkadenn ekonomikel ne c'hell ket mui derc'hel e embregerezh hag a ra evel-henn freuz-stal. Rediet eo neuze ar familh hag a veve e kêr, da zilojiñ war ar-maez, en un atant e Marceline (Missouri). E-pad ar bloavezhioù da heul e labouro Elias en atant.
Da eizh vloaz ez eas d'ar skol evit ar wech kentañ e Marceline. Ne oa ket aet d'ar skol abretoc'h a-benn mont di er memes koulz evit e c'hoar Ruth. Dedennet eo Walt gant an tresañ dija hag e tenn splet eus e amzer vak evit tresañ. E 1909 eo gwerzhet an atant rak klañv eo Elias ha ne c'helle ket mui dougen labourioù an atant war e choûk. Neuze e vev ar familh en un ti feurmet betek 1910. Pa zilojont e [[Kansas City]] a-benn adkavout daou eus breudeur Walt, Herbert ha Raymond. Eno e labouras Elias en un embregerezh dasparzh kazetennoù, ha sikouret e voe gant Walt ha Roy po devoa amzer vak, evit pourveziñ ezhommoù an tiad. E 1917, e tistro Walt hag e familh da Chicago e lec'h ma labouras eñ e-giz gwerzher fiñv en trenioù. Eno e krogas ivez gant kentelioù tresañ kaset da benn gant Leroy Gosset, hag a oa un tresour flemmus. Pa zegouezhas an Amerikaned er brezel bed kentañ e 1917 e falsas Walt e oad evit gellout mont da Europa gant an arme evel klañvdiour. E 1919 e tistroas da g/Kansas City, hag eno e kavas ul labour en ur studio bruderezh hag e kejas gant 'Ub Iwerks', un tresour. War-lerc'h o zaol kaer er studio e voe gourc'hemennet an daou zen gant un Academy Award. War-lerc'h bezañ bet labouret evit 'Kansas City Film Ad' e krouas e embregerezh Laugh-O-Grams. Poan e devoa ar skipailh da werzhañ e labour. Freuz-stal a reas ar studio ha distreiñ a reas Walt da Los Angeles davet e vreur, Roy.
=== Deroù ar studioioù ===
Sevel a reas Walt ur studio bihan e karrdi e eontr, e Hollywood. Eno e veze embannet rummadoù Alice's Wonderland, a oa ur mennozh eus Walt abaoe un nebeut bloavezhioù dija. Ur vrud krenn a oa bet gant ar rummad-se. Labourat a rae gant ur skipailh, anezho Lilian Bounds a euredas e miz gouere 1925. Er memes mare ez ae ar studio war-vrasaat, hag en em stalias en ur savadur wir. E 1927 e paouezas gant ar rumm Alice's Wonderland. Met ur gudenn velestradurel diwar-benn ur c'hevrat a savas etre Charles Mintz, un den karget a gefridi, ha Walt Disney. Charles Mintz a gemeras, a-benn ar fin penn holl raktresoù an embregerezh. Neuze e kuitas Walt an embregerezh hag e tistroas e California gant e wreg Roy hag Ub Iwerks. Ar vojenn a gont edo en tren evit distreiñ eno, war lerc'h bezañ kuitaet Charles Mintz fuloret, e tresas ar [[Mickey Mouse]] gentañ, da gentañ anvet Mortimer Mouse. E 1927 e vezas embannet evit ar wech kentañ ur film gant mouezhioù anvet The Jazz Singer, adalek ar mare-se en devoa komprenet Walt e oa ret dezhañ, m'en devoa c'hoant brudañ e labour, lakaat mouezhioù war e dresadennoù. Neuze e tivizas Walt reiñ e vouezh da V/Mickey. E 1931 e vez priz un dresadenn-vev e munutenn tost da 13.000$.
=== Ar vrud en he ferzh ===
[[Restr:Walt Disney Snow white 1937 trailer screenshot (13).jpg|250px|right]]
Er bloavezhioù 30 e oa deuet Walt Disney da vezañ un dudenn arouezel ha brudet er bed a-bezh. Alies e oa keñveriet gant Charlie Chaplin ha diskrivet evel ur mailh war ar sinema. Daoust ma oa hollvrudet Walt Disney hag e embregerezh e chome atav diloc'h ha ne lakae ket tout ar mennozhioù hag al labour war e gont. E 1931 e tivizas Disney e oa ret da dresourien an embregerezh gwellaat o live ha neuze e kasas anezho d'ar ''Chouinard Art School''. E 1932 Art Babbit a gendrec'has anezhañ e vefe gwelloc'h aozañ ar c'hentelioù er studio, ar pezh a voe lakaet e plas en ur grouiñ an ''Disney Art School'' d'ar 15 a viz Du 1932. Er mare-se, e kinnigas Disney e raktres da sevel ''[[Gwennerc'h]] hag ar seizh korrig''. Ur film hir e oa, neuze e strishaas al labour hag e klaskas gwellaat anezhañ,a-benn kaout ur skipailh hag ur studio gouest da dremen eus filmoù berr, eizh munutenn, da filmoù hir. Er memes mare e vrasaas tiegezh Walt Disney gant e verc'h henañ, Diane Marie Disney ganet d'an 18 ar viz Kerzu 1933 hag e eil verc'h Sharon Mae Disney ganet d'an 21 a viz Kerzu 1936. Adalek 1942 e oa empleget ar Stadoù-Unanet er brezel-bed penn-da benn, ar pezh a lakae diaes ar studioioù dre ma veze reduet an niver a implijidi, hag a-gaoz d'an enkadennoù e oa difennet sevel filmoù hir ha koustus. "Levr ar Jañglenn" a voe ar film diwezhañ sevenet gant Walt Disney. E 1966 e tisklêrias ur medisin e voe tapet Walt Disney gant krign-bev ar skevent dre ma oa ur butuner bras. Dre ma oa avañset-tre ar c'hleñved e voe tennet ur skevent digantañ. 6 sizhunvezh war-lerc'h, d'ar 15 a viz Kerzu, e varvas en e gambr en Ospital Sant-Josef e [[Burbank]], a-dal d'ar studio savet gantañ, da 65 bloaz. Douaret e voe e bered ''Forest Lawn Memorial Park'' e [[Glendale]] e Kalifornia.
[[Restr:Newman Laugh-O-Gram (1921).webm|thumb|thumbtime=2|upright=1.4|''Newman Laugh-O-Gram'' (1921)]]
== Walt disney company ==
Krouet e oa bet ar [[Walt Disney Company]] e 1923, gant Walter Elias Disney hag unan eus e dri breur brasoc'h Roy Oliver. Er penn kentañ o devoa krouet ur studio produiñ filmoù: an Disney Brothers Studio, staliet e karrdi o eontr Robert. Produet o devoa e-pad 3 bloaz un nebeud rannoù eus ur rummad skinwel anvet '' Alice Comedies '', a voe skignet er skinwel. N'eo nemet adalek 1929 ma vezas anvet ar studio : Walt Disney Productions, hag adalek 1986 : Walt Disney Company. Ar film hir kentañ a vezas kaset da benn adalek 1932 a oa ''[[Gwennerc'h]] hag ar seizh korrig''. Tri bloaz e padas savidigezh ar film, hag a verkas penn kentañ brud ar studioioù Disney en o ferzh. War-lerc'h e voe kaset da benn ar filmoù ''Pinocchio'' ha ''Fantasia'', hag a oa bet aozet evit advrudañ Mickey. Dre ma n'o devoa ket ar filmoù-se graet berzh e voa sevenet ''Dumbo''evit adtapout al live. Da heul etre 1950 ha 1953 e sevenas-eñ tri film, ''Cendrillon'' hag a blijas d'an holl, ''Alice e Bro ar Marvailhoù'', hag a oa bet ur c'hwitadenn, ha Peter Pan a ziskoueze e oa gwellaet live labour an dresourien hag ar skipailh produiñ a-bezh. <br>
D'ar 17 a viz Gouere 1955 e oa bet digoret ar park [[Disneyland]] kentañ e [[Anaheim]] e Kalifornia. Pa oa an embregerezh en e varr, e oa frouezhus ar mennozhioù nevez gant Walt Disney hag e skipailh; c'hoant o devoa kas an embregerezh d'ar pep gwellañ. Kalz a vennozhioù parkoù all a oa gante. Ar c'hoant a oa gant Walt Disney sevel unan bedel, met mervel a reas a-raok bezañ kaset da benn ar raktres hag en devoa frouezhet e-pad meur a vloavezh en e benn.<br>
Hiziv an deiz eo deuet Walt Disney Company an hini kentañ war marc'had an dudi kleweled er bed, hag ar parkoù a zo eus ar re ar muiañ gweladennet.
== Skeudenn Disney hiziv an deiz ==
War-lerc'h tout ar pezh a zo bet savet gant Walt Disney, etre ar studioioù, an tudennoù, ar bedoù marvailhus, hag e vrud etrevroadel, ne chom nemet d'an heuliadenn kenderc'hel war an hent-se. An holl raktresoù posupl a oa bet raksoñjet gant Walt Disney. Laosket en deus ur skeudenn a vadelezh burzhudus en e geñver hag hini e dudennoù karet. Ar gras-vat laosket war Walt Disney a zo arouez ul labour entanet ha spis, kaer ha dudius, peadra da lakaat ar sellerien da hunvreal en ur bed all.
== Filmoù savet gant Walt Disney ==
* 1923 da 1927 : Alice Comedies (Rummad Skinwel)
* 1927 : Oswald the Lucky Rabbit (Rummad Skinwel)
* 1928 : Steamboat Willie (Film Berr)
* 1929 : Silly Symphonies (Rummad Skinwel)
* 1936 : [[The Country Cousin (film, 1936)]]
* 1937 : [[Snow White and the Seven Dwarfs (film, 1937)|Snow White and the Seven Dwarfs]]
* 1940 : [[Pinocchio (film, 1940)|Pinocchio]]
* 1940 : [[Fantasia (film)|Fantasia]]
* 1941 : The Reluctant Dragon
* 1941 : [[Dumbo]]
* 1942 : [[Saludos Amigos]]
* 1942 : [[Bambi]]
* 1943 : Der Fuehrer's Face
* 1943 : Victory Through Air Power
* 1944 : [[The Three Caballeros]]
* 1946 : Song of the South
* 1946 : [[Make Mine Music]]
* 1948 : So Dear To My Heart
* 1949 : [[The Adventures of Ichabod and Mr. Toad]]
* 1950 : [[Cinderella (film, 1950)|Cinderella]]
* 1950 : Treasure Island
* 1951 : [[Alice in Wonderland (film, 1951)|Alice in Wonderland]]
* 1953 : [[Peter Pan (film, 1953)|Peter Pan]]
* 1954 : 20 000 Leagues Under the Sea
* 1955 : [[Lady and the Tramp]]
* 1959 : [[Sleeping Beauty (film, 1959)|Sleeping Beauty]]
* 1961 : [[One Hundred and One Dalmatians]]
* 1963 : [[The Sword in the Stone (film)|The Sword in the Stone]]
* 1964 : Mary Poppins
* 1967 : [[The Jungle Book (film, 1967)|The Jungle Book]]
{{DEFAULTSORT:Disney, Walt}}
[[Rummad:Disney]]
[[Rummad:Produerien SUA]]
[[Rummad:Animatourien]]
[[Rummad:Filmaozerien SUA]]
[[Rummad:Senarierien SUA]]
[[Rummad:Embregerien SUA]]
[[Rummad:Ofiserien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1901]]
[[Rummad:Marvioù 1966]]
nbnz02ndiu87q14oimdhfv5h31zbvkp
Coop Himmelb(l)au
0
44452
2195097
2087251
2026-07-11T01:46:31Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195097
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Dresden Ufa Cinema Center.jpg|thumb|right|UFA-Palast, [[Dresden]]]]
[[Skeudenn:Gasometer-b-by_viennaphoto_at.jpg|thumb|[[Gazventer, Vienna|Gazventer]], Vienna]]
[[Skeudenn:Groninger-museum.jpg|thumb|right| [[Groninger Museum]], [[Izelvroioù]]]]
[[Skeudenn:Tuerme_auf_der_Arteplage_Biel_der_Expo.02.jpg|thumb|right|''Arteplage'' e [[Biel]] [[Expo.02]]]]
'''Coop Himmelb(l)au''' a zo un ajañs savouriezh staliet e [[Vienna]] ([[Aostria]]).
Savet eo bet e [[1968]] gant Wolf Prix, Helmut Swiczinsky ha Michael Holzer (aet eo kuit e [[1971]]). Brudet eo bet an ajañs er ebd a-bezh er memes koulz ha Peter Eisenman, [[Zaha Hadid]], [[Frank Gehry]] ha [[Daniel Libeskind]] e [[1988]] a-drugarez d’an diskouezadeg ''Deconstructivist Architecture''.
Himmelblau a dalvez glas an oabl. Coop a vez implijet evit kevelouri. Ur c’hoari ger a zo ivez : hep '(l)' e teu da vezañ Himmelbau, ar pezh a dalvez tamm-pe-damm: "savadur en egor ", en alamaneg.
Er penn-kentañ e oa stag Coop Himmelb(l)au ouzh luskadoù evel an difreterezh pe an arnodiñ, goude-se ez eo troet war-du an [[disavadurelouriezh]].
Raktresoù an ajañs a vez damkanel-tre, stag ouzh barzhelezh an teknologiezhioù, hag un implij stank ha kemplezhek eus an tresañ gant urzhiataer.
== Raktresoù ==
* Bank kreiz Europa, [[Frankfurt]] (war sevel)
* Hotel - 55th Street & 8th Avenue, [[New York]] (raktres)
* The Akron Art Museum, Akron, [[Ohio]]
* Musée des Confluences, [[Lyon]] (war sevel)
* Los Angeles Area High School #9, California ([[2002]]–[[2007]])
* BMW World (BMW Welt), Munich ([[2001]]–[[2007]])
* Great Egyptian Museum, Le Caire, [[Egipt]] ([[2002]]–[[2003]])
* Arteplage Biel, diskouezadeg suis '02
* Media Pavilion 6 et diskouezadeg daouvloaziek Venizia (1995)
* UFA-Cinema Center, [[Dresden]] ([[1993]]–[[1998]])
* Pennti Coop Himmelb(l) e Groninger Museum, Groningen, (1993–1994)
* Akademiezh arzoù-kaer Munich (1992/2002-2005)
* Unan eus pevar gazventer Vienna (1999-2001)
== Liammoù diavaez ==
* [http://www.coop-himmelblau.at/coophimmelblau.html Lec'hienn Ofisiel]
* [http://www.dieangewandte.at Universität Für Angewandte Kunst Wien]
* [http://www.arcspace.com/architects/coop_himelblau/coop_himmelblau_features.htm Savadurioù pennañ (e saozneg)]
* [https://web.archive.org/web/20060207035949/http://www.wiener-gasometer.at/ Gazoventerioù Vienna]
* [http://www.ecb.int/ecb/html/index.de.html EZB - Frankfurt]
* [https://web.archive.org/web/20161007040159/http://new-ecb-premises.com/ EZB - Frankfurt, der Wettbewerb]
* [http://www.bmw-welt.com BMW-Welt Munich]
* [http://www.akronartmuseum.org/ Akron Art Museum]
{{Commons|Category:Coop Himmelb(l)au|Coop Himmelb(l)au}}
[[Rummad:Savouriezh]]
[[Rummad:Arzoù]]
[[Rummad:Arzoù ar gweled]]
[[Rummad:Aostria]]
2z48o07b6ku9h1s8mm69e32vd5jkdvy
Lañriware
0
48556
2195034
2194113
2026-07-10T19:13:14Z
Llydawr
145
2195034
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Lanriware
| anvOfisiel = ''Lanrivoaré''
| skeudenn = 36 Mairie Lanrivoaré.jpg
| alc'hwez = An ti-kêr<hr>
| ardamezioù = Blason ville fr Lanrivoaré (Finistère).svg
| bro = [[Bro Leon]]
| departamant = [[Penn-ar-Bed]]
| arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro an Hirwazh|KK Bro an Hirwazh]]
| bro velestradurel = [[Bro Brest]]
| kanton = [[Kanton Lokournan|Lokournan]]
| insee = 29119
| cp = 29290
| maer = Pascale André
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 14.89
| hedred = -4.637717
| ledred = 48.472964
| uk =
| ubi = 27
| ubr = 105
| lec'hienn web = [http://www.lanrivoare.fr/ Ti-kêr]
}}
'''Lañriware'''<ref>[https://www.fr.brezhoneg.bzh/40-kerofis.htm Kerofis] 05/2022</ref>, pe '''Lanriware'''<ref>Devri</ref> a zo ur gumun eus [[Bro-Leon]] e [[kanton Lokournan]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].
==Lec'hanvadur==
{{XIvet}} kantved : Lanriuuole<br>
{{XIvet}} kantved : Lanriuuoroe<br>
War-dro 1330 : Lanrivoare<br>
1427 : Lanrivaray<br>
1516 : Lanriguazre<br>
1779 : Lanriouaré<ref>[https://www.fr.brezhoneg.bzh/40-kerofis.htm Kerofis] 05/2022</ref>
== Douaroniezh ==
* War lez an [[Aber Ildud]] emañ Lanriware.
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Lanrivoaré (Finistère).svg|80px]]
|width="15px"|
|''Geotet e gebrig leinet gant ur groaz en aour, e seizh bezantenn en aour, karget pep hini gant ur vrizhenn erminig en sabel.''<br />• Sturiad : ''<q> Eeun ha kalonek </q>''<ref>Kuzul ar Gumun : [[3 a viz Gouere]] [[1997]].</ref>
|}
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, François Balc'h e anv, hag Yves-René Lilès, kure<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 42 -</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 33 gwaz ag ar gumun, da lâret eo 3,99% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13344&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas unnek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13344&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
* D'an [[22 a viz Ebrel]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Vickers Wellington|Wellington IC]] marilhet L7798 ha kodet HA-S eus ''218th Squadron'' ar [[Royal Air Force]] ([[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]]) e Lanriware; lazhet e voe he femp nijour, douaret e voent e bered kumun [[Milizag]].
* D'an [[30 a viz Kerzu]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Supermarine Spitfire|Spitfire Vb]] marilhet AD306 ha kodet JH-? eus ar ''317th Squadron'' [[polonia]]t eus ar Royal Air Force e Lanriware; tapet e voe e levier gant an [[Alamagn|Alamaned]]<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes RAF Finistère]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=13344 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20210429061759/https://www.memorialgenweb.fr/phototek/index.php/29/13344 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1500
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=715
|p2=695
|p3=723
|p4=955
|p5=1271
|p6=1290
|p7=1333
|p8=1449
|p9=1444
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Lanrivoaré}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080152/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29119 Lanriware war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
q25jrulv6x3xh0oljuudtzds6xop95y
2195036
2195034
2026-07-10T19:25:28Z
Llydawr
145
2195036
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Lanriware
| anvOfisiel = ''Lanrivoaré''
| skeudenn = 36 Mairie Lanrivoaré.jpg
| alc'hwez = An ti-kêr<hr>
| ardamezioù = Blason ville fr Lanrivoaré (Finistère).svg
| bro = [[Bro Leon]]
| departamant = [[Penn-ar-Bed]]
| arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro an Hirwazh|KK Bro an Hirwazh]]
| bro velestradurel = [[Bro Brest]]
| kanton = [[Kanton Lokournan|Lokournan]]
| insee = 29119
| cp = 29290
| maer = Pascale André
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 14.89
| hedred = -4.637717
| ledred = 48.472964
| uk =
| ubi = 27
| ubr = 105
| lec'hienn web = [http://www.lanrivoare.fr/ Ti-kêr]
}}]]
'''Lañriware'''<ref>[https://www.fr.brezhoneg.bzh/40-kerofis.htm Kerofis] 05/2022</ref>, pe '''Lanriware'''<ref>[[Devri]], Geriadur meur F. Favereau</ref> a zo ur gumun eus [[Bro-Leon]] e [[kanton Lokournan]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].
==Lec'hanvadur==
{{XIvet}} kantved : Lanriuuole<br>
{{XIvet}} kantved : Lanriuuoroe<br>
War-dro 1330 : Lanrivoare<br>
1427 : Lanrivaray<br>
1516 : Lanriguazre<br>
1779 : Lanriouaré<ref>[https://www.fr.brezhoneg.bzh/40-kerofis.htm Kerofis] 05/2022</ref>
== Douaroniezh ==
* War lez an [[Aber Ildud]] emañ Lanriware.
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Lanrivoaré (Finistère).svg|80px]]
|width="15px"|
|''Geotet e gebrig leinet gant ur groaz en aour, e seizh bezantenn en aour, karget pep hini gant ur vrizhenn erminig en sabel.''<br />• Sturiad : ''<q> Eeun ha kalonek </q>''<ref>Kuzul ar Gumun : [[3 a viz Gouere]] [[1997]].</ref>
|}
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, François Balc'h e anv, hag Yves-René Lilès, kure<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 42 -</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 33 gwaz ag ar gumun, da lâret eo 3,99% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13344&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas unnek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13344&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
* D'an [[22 a viz Ebrel]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Vickers Wellington|Wellington IC]] marilhet L7798 ha kodet HA-S eus ''218th Squadron'' ar [[Royal Air Force]] ([[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]]) e Lanriware; lazhet e voe he femp nijour, douaret e voent e bered kumun [[Milizag]].
* D'an [[30 a viz Kerzu]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Supermarine Spitfire|Spitfire Vb]] marilhet AD306 ha kodet JH-? eus ar ''317th Squadron'' [[polonia]]t eus ar Royal Air Force e Lanriware; tapet e voe e levier gant an [[Alamagn|Alamaned]]<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes RAF Finistère]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=13344 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20210429061759/https://www.memorialgenweb.fr/phototek/index.php/29/13344 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1500
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=715
|p2=695
|p3=723
|p4=955
|p5=1271
|p6=1290
|p7=1333
|p8=1449
|p9=1444
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Lanrivoaré}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080152/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29119 Lanriware war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
pitd8upv18w6x7n4vdd2fxo4b8k38wd
2195045
2195036
2026-07-10T19:59:42Z
Huñvreüs
54570
ereadur
2195045
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Lanriware
| anvOfisiel = ''Lanrivoaré''
| skeudenn = 36 Mairie Lanrivoaré.jpg
| alc'hwez = An ti-kêr<hr>
| ardamezioù = Blason ville fr Lanrivoaré (Finistère).svg
| bro = [[Bro Leon]]
| departamant = [[Penn-ar-Bed]]
| arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro an Hirwazh|KK Bro an Hirwazh]]
| bro velestradurel = [[Bro Brest]]
| kanton = [[Kanton Lokournan|Lokournan]]
| insee = 29119
| cp = 29290
| maer = Pascale André
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 14.89
| hedred = -4.637717
| ledred = 48.472964
| uk =
| ubi = 27
| ubr = 105
| lec'hienn web = [http://www.lanrivoare.fr/ Ti-kêr]
}}
'''Lañriware'''<ref>[https://www.fr.brezhoneg.bzh/40-kerofis.htm Kerofis] 05/2022</ref>, pe '''Lanriware'''<ref>[[Devri]], Geriadur meur F. Favereau</ref> a zo ur gumun eus [[Bro-Leon]] e [[kanton Lokournan]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].
==Lec'hanvadur==
{{XIvet}} kantved : Lanriuuole<br>
{{XIvet}} kantved : Lanriuuoroe<br>
War-dro 1330 : Lanrivoare<br>
1427 : Lanrivaray<br>
1516 : Lanriguazre<br>
1779 : Lanriouaré<ref>[https://www.fr.brezhoneg.bzh/40-kerofis.htm Kerofis] 05/2022</ref>
== Douaroniezh ==
* War lez an [[Aber Ildud]] emañ Lanriware.
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Lanrivoaré (Finistère).svg|80px]]
|width="15px"|
|''Geotet e gebrig leinet gant ur groaz en aour, e seizh bezantenn en aour, karget pep hini gant ur vrizhenn erminig en sabel.''<br />• Sturiad : ''<q> Eeun ha kalonek </q>''<ref>Kuzul ar Gumun : [[3 a viz Gouere]] [[1997]].</ref>
|}
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, François Balc'h e anv, hag Yves-René Lilès, kure<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 42 -</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 33 gwaz ag ar gumun, da lâret eo 3,99% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13344&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas unnek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13344&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
* D'an [[22 a viz Ebrel]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Vickers Wellington|Wellington IC]] marilhet L7798 ha kodet HA-S eus ''218th Squadron'' ar [[Royal Air Force]] ([[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]]) e Lanriware; lazhet e voe he femp nijour, douaret e voent e bered kumun [[Milizag]].
* D'an [[30 a viz Kerzu]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Supermarine Spitfire|Spitfire Vb]] marilhet AD306 ha kodet JH-? eus ar ''317th Squadron'' [[polonia]]t eus ar Royal Air Force e Lanriware; tapet e voe e levier gant an [[Alamagn|Alamaned]]<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes RAF Finistère]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=13344 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20210429061759/https://www.memorialgenweb.fr/phototek/index.php/29/13344 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1500
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=715
|p2=695
|p3=723
|p4=955
|p5=1271
|p6=1290
|p7=1333
|p8=1449
|p9=1444
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Lanrivoaré}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080152/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29119 Lanriware war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
qh2hff30fr18q958e0eqvw5a3zu5my0
BMEzine
0
50902
2195024
2042349
2026-07-10T14:29:44Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195024
wikitext
text/x-wiki
'''BME''', pe '''BMEzine''', pe ''Body Modification Ezine'' zo unan eus lec'hiennoù-brudañ an [[toullgorferezh|doullerien-groc'hen]] a vicher. Enni e kinnigont skeudennoù [[korf]]où toullet hag ar stalikerezh ha marc'hadourezh a ya da-heul, [[bravig]]où hag all.
Kaoz a vez a-wechoù gante eus istor an toullañ-kroc'hen, hervez ma vez gwelet gante.
Kavet e vez ivez pennadoù savet gant tud da ganañ meuleudi d'an toullgorfañ, e doare ar bruderezh a gaver e kazetennoù zo (da werzhañ mein pe louzoù burzhudus).
Diwar al lec'hienn-se eo savet an darn vrasañ eus pennadoù ar [[:en:wikipedia|wikipedia saoznek]] war an toullañ-kroc'hen, hag ar re-se eo mammennoù ar re all. Ouzhpenn-se eo liammet tost kement pennad savet diwar-benn an toullañ-kroc'hen ouzh BMEzine
==Bec'h==
Bec'h o deus bet tud BMEzine gant al lezenn en [[Alamagn]] hag e [[SUA]] abalamour d'ar bruderezh a glaskent ober war-du ar yaouankiz. Diskleriet eo bet ''dañjet evit ar yaouankiz'' gant ar ''Bundesprüfstelle für jugendgefährdende Medien'' (pe BPjM) ar ''Rann Gevredadel evit ar Media Noazus d'ar Yaouankiz'' e 1999.
==Rannoù kuzh==
Rannoù kuzh zo bet savet gant daou "embreger kanadian" : Oliver "ding dong" Gingras ha Jean-Michel "houla-hoop" Beaudin.
Serret eo ar rannoù-se eus al lec'hienn evit diwall ar vugale evit doare, abalamour d'ar skeudennoù eus oberoù a [[mazoc'hegezh|vazoc'hegezh]] reizhel a zo ar penndanvez anezho.
== Levrlennadur ==
*Neil Buhrich "The association of erotic piercing with homosexuality, sadomasochism, bondage, fetishism, and tattoos" [[Archives of Sexual Behavior]] Volume 12, Number 2 / April, 1983. p. 167-171 DOI 10.1007/BF01541560 [https://web.archive.org/web/20121005065103/http://www.springerlink.com/content/uhk61m0063463807/] Abstract
==Liammoù diavaez==
* Pajennad bruderezh eus toullerien-gorfoù BMEzine, ma weler o labour: [https://web.archive.org/web/20110806152612/http://wiki.bmezine.com/index.php/Uvula_Piercing]
* [http://www.bmezine.com/ BMEzine.com]
* [https://web.archive.org/web/20081211181142/http://www.bmevideo.com/ BMEvideo.com]
* [https://web.archive.org/web/20090107171346/http://modblog.bmezine.com/ ModBlog.BMEzine.com]
* [https://web.archive.org/web/20080828222751/http://wiki.bmezine.com/ The BME Encyclopedia] ([[wiki]] based)
*''[https://web.archive.org/web/20061004003906/http://smallworldpodcast.com/ Interview with Shannon Larratt of BMEzine]'' - [https://web.archive.org/web/20061004003906/http://smallworldpodcast.com/ small WORLD Podcast] 2006
[[Rummad:Toullgorferezh]]
3xouwdbid7zj5pid0qzdsxjy0r8mcin
Poltred Simonetta Vespucci (Piero di Cosimo)
0
67690
2195089
2191245
2026-07-10T21:12:05Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195089
wikitext
text/x-wiki
{{Taolenn | fichennaoueg_skeudenn=Piero di Cosimo - Portrait de femme dit de Simonetta Vespucci - Google Art Project.jpg
| titl=Poltred Simonetta Vespucci
| livour=Piero di Cosimo
| bloavezh=1480
| doare=Eoullivadur war goad
| uhelder=57
| ledander=41
| mirdi=Musée Condé
| kêr=Chantilly}}
'''''Poltred Simonetta Vespucci''''' zo un daolenn graet gant al livour italian [[Piero di Cosimo]], war-dro 1480 e [[Firenze]] hag a zo bremañ e [[Musée Condé]] [[Chantilly, Oise|Chantilly]], e Bro-C'hall.
Poltred [[Simonetta Vespucci]], ur goantenn eus [[Firenze]], an hini eo, livet evel [[Kleopatra]], gant un naer en he c'herc'henn.
<!--
Piero was frequently patronized by the most powerful families, for whom he executed not only permanent painted works, but also temporary designs for spectacular festivals. His portrait of the noted [[Genoa|Genoese]] beauty [[Simonetta Vespucci]] shows his range as a painter and also exemplifies a certain type of commission for private families.
This painting was a part of the video game Assassin's Creed II, where the protagonist Ezio Auditore da Firenze could buy paintings from the different cities he visit: Florence, Venice etc...
{{DEFAULTSORT:Portrait Of Simonetta Vespucci (Piero Di Cosimo)}}
[[Rummad:15th-century paintings]]
-->
== Livadurioù all ==
<gallery>
Skeudenn:Somov - Simonetta Vespucci.jpg|Adpoltred, graet gant [[Konstantin Somov]], e 1930, [[Ashmolean Museum]], [[Oxford]], [[Bro-Saoz]].
</gallery>
[[Rummad:Livadurioù Piero di Cosimo]]
rr503gz2cd11ioggz2dmncpkac4ou7u
Nana Dzagnidze
0
67785
2195022
2193673
2026-07-10T14:21:08Z
Dakbzh
58931
2195022
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Fondation Neva Women's Grand Prix Geneva 11-05-2013 - Nana Dzagnidze.jpg|thumb|right]]
'''Nana Dzagnidze''' (e [[jorjieg]]:ნანა ძაგნიძე) a zo bet ganet d'ar [[1añ Genver|1añ a viz Genver]] [[1987]] e [[RSS Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>Mestr Meur (GM) eo abaoe 1999, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 2001, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 2004, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001,Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 1999<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]</ref>.He [[renk Elo]] (FIDE) a oa 2 547 e miz Du 2009, da lâret eo an niverenn 4 er c'hoarierezed ag ar bed.
<br/>2 478 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 491 he renk ''Fonnapl'' ha 2 316 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601903 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 2003, e 2004, e 2008 (rampo gant [[Salome Melia]]) hag e 2025, 7/9 (+ 6, = 2, - 1)<ref>{{en}}[https://s3.chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4&SNode=S0 GEO Women 82nd Ch, Chess Results, d'an 12 a viz C'hwevrer 2025]</ref>.
==== Kampionad bedel ''Junior'' (Merc'hed) ====
C'hoariet he deus teir gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/i/iiyokcuf-wu20g.html World Girls' Junior Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Medalenn
|-
|Eost 2001||19||{{Gres}} [[Peristeri]]||8,5/13 (+ 7, = 3, - 3)||7/60||-
|-
|Even 2003||21||{{Azerbaidjan}} [[Nakhitchevan (kêr)|Nakhitchevan]]||9,5/11 (+ 8, = 3, - 0)||1/28||aour
|-
|Du 2005||23||[[Turkia]] [[Istanbul]]||3,5/6 (+ 1, = 5, - 0)||8/68||-
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib europat ar C'hleuboù (Maouezi) ====
C'hoariet he deus daouzek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersb/iiyokcuf.html European Women's Chess Club Cup - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
|Bloaz||Tablezenn|| Kleub||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|2002||erlec'hierez||NTN Tbilisi||7||{{Turkia}}, [[Antalya]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||5||-||3||arem||
|-
|2003||1||NTN Tbilisi ||8||{{Gres}}, [[Rethymno]]||4/7 (+ 3, = 4, - 0)||57,1||5||-||2||argant||
|-
|2004||1||NTN Tbilisi||9||{{Turkia}}, [[Izmir]]||4/7 (+ 1, = 6, - 0)||57,1||4||-||1||aour||
|-
|2005||2||NTN Tbilisi||10||{{Italia}}, [[Saint-Vincent (Aosta)|Saint-Vincent]]||4/5 (+ 4, = 0, - 1)||80||1||aour||1||aour||
|-
|2006||1||Energy-Investi Sakartvelo||11||[[Aostria]], [[Fügen]]||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||2||argant||2||argant||
|-
|2007||4||Interplast Tbilisi||12||{{Turkia}}, [[Kemer]]||5/6 (+ 5, = 0, - 1)||83,3||1||aour||8||-||
|-
|2008||3||CE de Monte Carlo||13||{{Gres}}, [[Kallithea]]||6/7 (+ 5, = 2, - 0)||85,7||1||aour||1||aour||
|-
|2011||1||AEM-Luxten Timişoara||16||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||6||-||2||argant||
|-
|2014||1||Nona Batumi||19||{{Euskadi}}, [[Bilbao]]||4/5 (+ 3, = 2, - 0)||80||2||argant||1||aour||
|-
|2015||1||Nona Batumi||20||{{Republik Makedonia}}, [[Skopje]]||5,5/7 (+ 4, = 3, - 0)||78,6||2||argant||1||aour||
|-
|2016||1||Nona Batumi||21||{{Slovenia}}, [[Novi Sad]]||4/7 (+ 4, = 3, - 2)||58,3||4||-||2||argant||
|-
|2017||1|||Nona Batumi||22||{{Turkia}}, [[Antalya]]||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||1||aour||1||aour||
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas nav gwezh e skipailh Jorjia.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2003||2||5||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||2,5/4 (+ 2, = 2, - 1)||62,5||-||-||12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2003u/2003geo.html 5th European Team Chess Championship (women): Plovdiv 2003 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2005||4||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||5/8 (+ 4, = 2, - 2)||62,5||6||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2005u/2005geo.html 6th European Team Chess Championship (women): Gothenburg 2005 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2007||4||7||{{Gres}}, [[Heraklion]]||6,5/8 (+ 5, = 3, - 0)||81,3||1||aour||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007u/2007geo.html 7th European Team Chess Championship (women): Heraklion 2007 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2009||1||8||{{Serbia}}, [[Novi Sad]]||4/8 (+ 2, = 4, - 2)||50||16||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2009u/2009geo.html 8th European Team Chess Championship (women): Novi Sad 2009 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2011||1||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||5/8 (+ 3, = 4, - 1)||62,5||3||arem||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011geo.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2013||1||10||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||2||argant||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013u/2013geo.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2015||1||11||{{Island}}, [[Reykjavik]]||4/7 (+ 3, = 2, - 2)||57,1||6||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2015u/2015geo.html 11th European Team Chess Championship (women): Reykjavik 2015 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2017||1||10||{{Gres}}, [[Hersonissos]]||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||7||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017u/2017geo.html 12th European Team Chess Championship (women): Hersonissos 2017 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2019||1||11||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||7/9 (+ 5, = 4, - 0)||77,8||1||aour||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2019u/2019geo.html 13th European Team Chess Championship (women): Batumi 2019 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas c'hwec'h gwezh e skipailh Jorjia <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/iiyokcuf.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|2004||2||36||{{Spagn}} [[Calvià]]||8,5/12 (+ 7, = 3, - 2)||70,8||4||-||4||-
|-
|2006||2||37||{{Italia}} [[Torino]]||7/10 (+ 7, = 0, - 3)||70||9||-||6||-
|-
|2008||2||38||{{Alamagn}} [[Dresden]]||7/10 (+ 5, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|2010||1||39||{{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]]|| 7/10 (+ 6, = 2, - 2)||70||4||-||3||arem
|-
|2012||1||40||{{Turkia}} [[Istanbul]]||6/8 (+ 4, = 4, - 0)||75||2||argant||8||-
|-
|2014||1||41||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||8/9 (+ 7, = 2, - 0)||88,9||1||aour||4||-
|-
|}
=== Kampionad bedel (Maouezi) ===
C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/3ltlb39g.html World Women's Team Chess Championship Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|2009||2||2||{{Sina}} [[Ningbo]]||6,5/9 (+ 5, = 3, - 1)||72,2||3||arem||4||-
|-
|2011||1||3||{{Turkia}} [[Mardin]]||5,5/8 (+ 3, = 5, - 0)||68,8||3 (rampo)||arem||3||arem
|-
|2013||1||4||{{Kazakstan}} [[Astana]]||4,5/8 (+ 4, = 1, - 3)||56,3||5||-||4||-
|-
|2017||1||6||{{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]]||3,5/8 (+ 2, = 3, - 3)||43,8||7||-||3||arem
|-
|}
{{EloChart|Q13601903}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601903 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50064 He fartiennoù e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Dzagnidze, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1987]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
cs1gpjuprhge4dt8pxgoo0ykrb2nv15
Marc'hegezh
0
76514
2195059
2152981
2026-07-10T20:14:28Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195059
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:4ème manche du championnat suisse de Pony games 2013 - 25082013 - Laconnex 51.jpg|thumb|250px|Kreñv e vez al liamm etre ar marc'heger hag e loen. Marc'hegezh eo ar sport hiniennel nemetañ ma ranker bezañ daou.]]
{{labour zo}} '''Marc'hegezh''' pe '''marc'hegañ''' a zo mont war gein ur [[marc'h]], ur [[pone]] pe c'hoazh un [[azen]], ur [[mul]], evit henchañ anezhañ. Gwechall e oa un doare da veajiñ ha d'ober [[brezel]], hiziv eo ur sport, un arz met dreist-holl un dudi.
==Istor==
Prouet eo bet e veze pleustret ar marc'hegañ er c'harrier e [[1500 a-raok J.K.]]. E Henc'hres gwechall e veze "labouret" ar c'hezeg evit ma teufent da vezañ sentus hag aes da embregañ. Met ne oa nemet er {{XVIvet kantved}} e oa savet ar skolioù marc'hegañ kentañ. E Bro-C'hall e veze taolet muioc'h a evezh ouzh ar skañvder hag an arz, tra ma vezo taolet evezh ouzh ar c'henurzhierezh e Bro-Alamagn.{{daveoù a vank}}
Pa dreser, ne ranker ket disoñjal emañ pep tra un c'hoari a gizidigezh. Arabat chom difiñv war ur marc'h, ar c'hontrol eo ret ober hep ehanañ. Bez e ranker adgoulenn, kampañ dre luskigoù tost diverz, met ar marc'h, eñ, a sant anezho.
==Ur sport, un dudi met dreist-holl un arz==
War un dro ez eo ar marc'hegañ ur sport hiniennel, met war un dro all ez eo ur sport graet a-zaou : al loen hag ar marc'heger. Ul liamm a vez savet etre an daou evit gellout ober unan hepken. Evit ober berzh e rank ar c'houblad kaout fiziañs ha doujañs an eil en egile. Lavaret 'vez eo ret d'ar varc'hegourien "komz kezeg".
Ur skol voutin a vez er marc'hegañ, diazezoù a chom evit an holl met savet 'vez doareoù all. Prederiet int war doareoù soñjal all hag doareoù disheñvel d'ober e-keñver ar c'hezeg (da skouer [http://fr.wikipedia.org/wiki/Nuno_Oliveira Nuno Oliveira], [http://fr.wikipedia.org/wiki/Michel_Robert_(cavalier) Michel Robert] ...)
==Rummadoù evit c'hoantoù liesseurt==
[[Restr:Welsh-A-Buggy.jpg|thumb|Ur pone "Welsh" en ur genstrivadeg [[harnez (kezeg)|harnez]].]]
Ar marc'hegañ eo ar sport nemetañ ma kenskriv ar baotred hag ar merc'hed war ar memes par.
Leun a rummadoù a zo er marc'hegañ, setu e cheñch an doareoù ober ha soñjal hervez ar pezh 'vez graet.
====An dudi marc'hegouriezh====
Tremen a reont war tachennoù goursoù, ar rummad ma vez kavet tout ar redadegoù kezeg. Ar pal eo mont ar buanañ posupl hag erruout a-raok ar re all. Redet 'vez an holl asambles. Redadegoù disheñvel 'zo :
'''Redadegoù d'an drot'''
*An drot sterniet : azezet eo ar marc'heger war ur ''sulky''.
*An drot pignet : azezet eo ar marc'heger war gein al loen.
'''Redadegoù d'ar galoup'''
*kompez : Galoupet 'vez war hirderioù a za eus 800 da 4000 metr. Ret eo erruout an hini kentañ.
*Lammat : Ret eo erruout an hini kentañ en ur vont ar fonnusañ met diaesoc'h eo rak ret eo lammat dreist harzoù naturel.
*Redadegoù a-strollad : Ret eo redek ar buanañ posupl gant ar c'hezeg, ur marc'heger war e gein. Ar re wellañ a zo dalc'het evit desevel ebeulioù a redo buanoc'h-buanañ.
====Ar sportoù marc'hegañ====
[[Restr:Patricia2 no3-1-.jpg|thumb|Al [[lamm dreist-skoilhoù]] zo un ziskiblezh olimpek.]]
*An eun denn-gezeg : kezeg a denn ur c'harr-samm.
*Ar redadegoù padus.
*Ar pleustriñ (''dressage'').
*Ar reining.
*Al lamm-nij.
*Al [[lamm dreist-skoilhoù]] (CSO)
*Ar KMK : kenstrivadeg varc'hegerezh klok (KKE : ''concours complet d'équitation'' e galleg)
====Ar marc'hegañ evit an dudi====
Ar marc'hegañ evit an dudi a zo sur a-walac'h ar rummad marc'hegezh graet ar muiañ. Gallout a reomp en ober en ur [[kreizenn varc'hegezh|greizenn varc'hegañ]] pe gant hor c'hezeg. Ne c'hellomp ket jediñ an niver a dud a vez o varc'hegañ evit an dudi, rak n'eus ezhomm na bezañ en ur c'hlub nag en ur gevredigezh. Ar marc'heger a c'hell pourmen, evel ma ra an dud pa'z eont war droad pe war varc'h-houarn.
====An abadennoù marc'hegañ====
Gwechall ne oa nemet un nebeut abadennoù marc'hegezh, dreist holl sirk. Araokadennoù zo bet, bremañ e vez muioc'h muiañ a strolladoù marc'hegezh nemetken. Savet int gant an holl rummadoù, eus ar pleustrer uhelañ, betek ur marc'hegezh graet hep dibr na netra ...
E Bro-C'hall, er bloavezhioù 1980, e savas ur stollad marc'hegezh anavezet [[:fr:Bartabas|Bartabas]] ([http://www.zingaro.fr/ Zingaro]), lakaet o deus en a-raok ar seurtoù abadennoù-se.
==Ar KMK (kenstrivadeg varc'hegerezh klok)==
Ar '''genstrivadeg varc'hegerezh klok''' (KMK) a zo ur sport hag ivez ur rummad olimpek abaoe [[C'hoarioù Olimpek]] Stockholm e 1912. En orin eo bet krouet ar rummad-se da briziañ ar c'hezeg evit an armead. Cheñchet en deus tamm ha tamm evit dont da vezañ ur rummad gwirion hag disklêriet.
Rannet eo ar genstrivadeg e tri zamm :
*Al lammat. (CSO)
*Ar pleustriñ. (''dressage'')
*Ar c'hros. (''cross'')
==Ar marc'hegañ dre vro ==
=== E Bro-C'hall===
E Bro-C'hall ez eus ouzhpenn ur milion a varc'hegerien ; an hanter en o zouez o deus ul lisañs gant kevredigezh c'hall ar marc'hegañ, an ''[https://web.archive.org/web/20110217080317/http://www.ffe.com/ FFE]'' (600 805 pleustrer e 2008). Ar goprer kentañ er gennad sportel eo ar marc'hegañ, 60 000 a implijidi evit 6 000 [[kreizenn marc'hegañ]] ha 50 000 a zesaverien kezeg. War-dro 200 000 a gezeg ha poneed a vez er c'hreizennoù marc'hegañ, d'an niver-se e vo ouzhpennet ar c'hezeg a vez e ti an dud dibar. Krouet eo bet [[Kevread Frañs ar Vac'herezh]] e 1921. Bro-C'hall eo ar vroad kentañ evit an touristerezh war varc'h.
War live ar sportoù, e vez aozet 5 000 kenstrivadeg bep bloaz. Kevredigezh c'hall ar marc'hegañ eo ar pedervet kevredigezh olimpek dre a niver a dud lisañsiet. Ar marc'hegañ sportel en deus gounezet dija teir medalenn olimpek ha tregont abaoe krouidigezh ar [[C'hoarioù Olimpek]].
=== Er Maghreb ===
Ar ''[[fantasia]]'' a oa un hengoun milourel ha deuet eo da vezañ n arvest-kezeg hoziv hon deiz, e Maroko dreist-holl.
=== Er Stadoù-Unanet ===
Tennet eo bet ar [[rodeo]] eus al labour gant ar chatal graet gant ar [[cow-boy|gow-boyed]] amerikan. Deuet eo da vezañ ur sport hag un arvest hiziv.
[[Rummad:Sportoù]]
[[Rummad:Marc'hegerezh]]
qwv04ewni5t31x5k1y99d9jmaeng7am
Keflusker Stirling
0
76577
2195057
2189850
2026-07-10T20:14:24Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195057
wikitext
text/x-wiki
<p align="left" style="spacing:6px; padding:6px; border:1px solid #006699; background:#EAF5FB">[[Restr:Books-aj.svg aj ashton 01.svg|100px]]
'''Savet eo ar pennad-mañ diwar labour bet graet gant skolidi.''' Sikourit da wellaat an danvez, mar plij ganeoc'h.
<noinclude></noinclude>
Ar c’heflusker Stirling a zo ur c’heflusker gant un devidigezh diavaez, ennañ ur gaz a heuilh ur c’helc’hiad pevar fred. D'e gas en dro ne c’houlenn nemet un diforc’h a temperadur etre div lodenn anezhañ. Anvet e oa ivez keflusker dre aer tomm e penn kentañ.
Ijinet eo bet e 1816 gant [[Robert Stirling]] ur pastor a vro Skos hag ouzhpennet gantañ, un nebeut amzer goude, ur pezh talvoudus : an adc’haner. Implijet eo bet e mare ar [[mekanik-aezhenn]] dre ma ne darzhe ket.
Dianavezet e chom ar c’heflusker-mañ gant an dud voutin daoust dezhañ kaout perzhioù a zedenn an arbennigourien.
[[Restr:Animrhombor.gif|thumb|right|200px|'''Keflusker Stirling beta''' Gant un adc'haner eo hennezh.]]
== An istor ==
E-penn kentañ an {{XIXvet}} kantvet e tarzhe alies kaoterioù ar vekanikoù-aezhenn o gloazañ tud. Sur a-walc’h eo an abeg-se en deus mennet [[Robert Stirling]] da labourat a-benn seveniñ ur c’heflusker hep kaoter gant gwaskoù re uhel ennañ hag ouzhpenn-se gwellaat spletusted ar mekanik rak n’eo ket dav tommañ dour. E 1816 e kemeras neuze [[Robert Stirling]] ur breved war e mekanik dre aer tomm hag un nebeut amzer goude e ouzhpennas dezhañ ur pezh talvoudus : an adc’haner. Ar pezh-se, dre raktommañ ha rakyennañ ar gaz, en deus kresket kalz spletusted ar c’heflusker. E 1843 eo bet staliet gant James Stirling (breur Robert Stirling) ur c’heflusker Stirling en uzin ma laboure evel ijinour. Siwazh, rak un diouer a galloudegezh ha kudennoù torridigezh ez eo bet erlec’hiet gant ur mekanik-aezhenn un nebeut amzer goude. E 1871 a drugarez araokadennoù an [[termodinamik]] ez eus bet tu da [[Gustav Schmidt]]<ref>{{en}} [http://www.sesusa.org/DrIz/isothermal/Schmidt.html The Schmidt Analysis]</ref> diskrivañ kelc’hiad ar c’heflusker Stirling gant ar matemetik.
Ranket eo bet gortoz goude studiadennoù an embregerezh Phillips er bloavezhioù 1930 evit ma vije adimplijet anezhañ e 1938 ez eo bet krouet ur mekanik 200 marc’h-nerzh (147 kW), gant un efedusted a 30%. Implijet eo ar c’heflusker-mañ hiziv gant ar griogeniezh, evit produiñ azot dourennek da skouer, pe gant ar genganerezh, evit dastum energiezh termek e moged ar c’haoterioù-aezhenn, pe treuzfeurmiñ energiezh an [[Heol]] e tredan en ur implijout uheldeknologiezhioù : danvezhioù a gouzañv diforc’hioù bras a demperadur, evel ar gwer Pyrex, pe reoù all, ur perzh gante da eskemm mat-tre o energiezh termek gant ar gazoù, evit an adc’haner.
Gantañ ez eus talvoud uhelañ a efedusted evit treiñ energiezh an [[Heol]] e 2008<ref>{{en}} [http://www.cleanergyindustries.com/Lec'hien Cleanergy industries]</ref>.
Ur beñveg studi eo deuet da vezañ hiziv kement evit tud prevez, embregerezhioù arbenniget pe evit an [[NASA]].
== Pennaenn ==
[[Restr:MM-7 Stirling Engine.jpg|thumb|right|Keflusker Stirling MM-7, Eus ar seurt gamma eo ha goulenn a ra un diforc'h temperadur a 4 °C hepken da vont en dro<ref>[http://www.stirlingengine.com/product/78?product_id=78 {{en}}Lec'hien an embregerezh en deus krouet an MM-7]</ref>.]]
Ar c’heflusker Stirling a dreuzfeurm energiezh termek en energiezh mekanek. Evit en ober e vez implijet ur fluidenn, ur gaz (aer, dihidrogen pe heliom), hag a vez tommet ha yennaet a-benn implijout fenomenn an emled.
E-penn kentañ ar c’helc’hiad e vez kaset ar gaz endalc’het er c’heflusker davet al lodenn tomm : kreskiñ ’ra e demperadur ha neuze e wask. Laosket e vez goude ar ribouler da gilaat dindan gwask ar gaz : treuzfeurmet eo bet energiezh termek ar gaz en energiezh mekanek. Met dre ma ne c’hall ket ar gaz en em emledañ dibaouez e vo ret kenwaskañ anezhañ a-benn distreiñ e penn kentañ ar c’helc’hiad, en ur implijout an nebeutañ a energiezh mekanek ma c’haller. Evit en ober e vo kaset ar gaz adalek al lodenn tomm davet al lodenn yen a-benn digreskiñ e wask, kenwasket e vo ar gaz da c’houde. Dre ma vez bevezet nebeutoc’h a energiezh evit kenwaskañ ar gaz yenaet eget ma vez daspugnet gant emled ar gaz tommet evez produet energiezh mekanek. Anvet e vez ar c’helc’hiad-se kelc’hiad Stirling, daoust ma n’eo ket [[Robert Stirling]] hag en deus e ziskrivet.
Al lodenn tomm a veze tommet gant [[glaou-douar|glaou]] da vare [[Robert Stirling]], met n’eo ket 'blam da-se n’ez eus ket moien tommañ anezhi gant petrol, gaz naturel pe koad, peotramant gant energiezhioù adnevesaüs, skinoù an heol pe gwrez-douar da skouer.
=== Kelc’hiad Stirling ===
Kelc’hiad Stirling a zo ar c’helchiad termodinamik diskrivet gant an holl geflukerioù Stirling. Ar c’helc’hiad-se a zo amginus da lâret eo e c’hall ur c’hefluker Stirling produiñ energiezh termek, ha diouzh an tu ma troio e yeno pe e tommo al lodenn a vez sañset tommet anezhi.
[[Restr:Stirling Cycle.png|160px|thumb|left|[[Diagram Clapeyron]] kelc’hiad Stirling teorikel, ezpleustrek ez eo tost elliptek.]]
Ar c’helchiad-se a zo ur c’helc’hiad serret hag adc’haner. Serret rak implijet e vez atav ar memes fluidenn ennañ hag adc’haner rak e vez un adc’haner a dalvez da welaat efedusted ar c’helc’hiad.
Peder frantad a zo er c’helc’hiad : (selet war ar grafik)
* Poent 1 betek 2 : Distennadur izoterm (gant un temperadur digemm). Brasaat ’ra ar volum ha diskenn ’ra ar gwask. Er prantad-mañ e vez produet an energiezh mekanek.
* Poent 2 betek 3 : Yenadur izokor (gant ur volum digemm). Trement a ra ar gaz en adc’haner en ur tommañ anezhañ. Yenaat a ra da c’houde e lodenn yen ar c’heflusker. Diskenn a ra temperadur ha gwask ar gaz er prantad-se.
* Poent 3 betek 4 : Kenwaskadur izoterm. Yenaet e vez ar gaz e-keit ma vez kenwasket anezhañ. Er prantad-se e vez bevezet energiezh mekanek da kenwaskañ ar gaz.
* Poent 4 betek 1 : Tommadur izokor. Trement ’ra ar gaz en adc’haner un ur yenañ anezhañ. Tommet eo da c’houde e lodenn tomm ar c’hefluker. Kreskiñ a ra temperadur ha gwask ar gaz er prantad-mañ.
=== An adc’haner ===
An adc’haner a zo sur-wac’h ijinadenn pennañ [[Robert Stirling]]. Efedusted ur c’heflusker Stirling a zo diouzh an diforc’h a [[temperadur]] a zo etre al lodenn tomm hag al lodenn yen met ivez diouzh an adc’haner hag e perzh pouezus.
An adc’haner a zo ur pezh a vez lakaet etre al lodenn tomm hag al lodenn yen hag a vez e roll da esperniañ energiezh. A-benn en ober e vez raktommet pe rak yenaet ar gaz pa trement ennañ. Raktommet eo ar gaz pa trement dre an adc’haner adalek al lodenn yen davet al lodenn tomm, yenaet e vez neuze an adc’haner en ur kemer energiezh termek dezhañ. En tu kontrol, rakyenaet e vez ar gaz pa trement ennañ war zu al lodenn tomm, kollet e vez energiezh termek gant ar gaz en ur tommañ an adc’haner.
Dre an adc’haner e vez nebeutoc’h a eskemmoù d’ober el lodennoù yen pe tomm, da lâret eo e vez kresket efedusted ar c’heflusker, met krouet e vez ivez ur volum kollet. Dre ma n’eo ket aes d’ober eskemoù energiezh gant ar gazoù, ez eo diaes jediñ stumm ha mentoù an adc’haner met dre ma vez kresket efedusted ar c’heflusker e ra dioutañ luziet met talvoudus.<ref name="moteurstirling.com">[http://www.moteurstirling.com/ {{fr}}Ul lec'hienn diwar benn ar c'hefluskerioù dre aer tomm]</ref>.
== Perzhioù mat ha perzhioù fall ==
=== Perzhioù mat ===
* Produiñ a ra nebeut a daskrennoù rak n’ez eus tarzhadenn ebet, klapet ebet na gazoù o vont er maez, ar pezh a ra dioutañ ur c’heflusker didrouzus.
* Un efedusted uhel en deus hag ouzhpenn-se ez eus moien da implijout anezhañ d'ober kenganerezh.
* Aez da zerc’hel a drugarez ma n’ez eus eskemm ebet etre ar maez hag an diabarzh, reaktadenn kimiek ebet ennañ hag ur veizherezh simpl.
* Liester an andonioù tomm posupl : skinoù an Heol, geotermiezh, koad, petrol pe memes tommder ar c’horf.
* Amginus eo a-drugarez d’e gelc’hiad. En ur luskañ anezhañ gant ur c’heflusker all e teu da vezañ ur pomp gwrez a c’hall tommañ a-us 700 °C pe yenañ da -200 °C.
* Ecologeloc’h eo rak ez eo kalz aesoc’h ober un devidigezh klok en diavaez eget en diabarzh ur c’heflusker.
=== Perzhioù fall ===
* Rankout a ra peurstankadur ar ribouler bezañ uhel kenañ hag an diforc’hioù temperadur ne aesont ket d’en ober. Ouzhpenn-se ez eo diaes da gaout un diforc’h bras a temperadur etre daou beg ar memes sailh evit ar c’hefluskerioù beta ha gamma.
* Ur veizerezh diaes rak ez eo diaes d’ober eskemmoù temperadur gant ar gazoù hag ez eo ret kaout an nebeutañ a volumoù kollet (lec’h ma ne vez ket graet ar c’helc’hiad gant ar gaz). Ouzhpenn-se ez eus kudennoù liammet ouzh fiñvoù ar gaz er c’hefluker.
* Diaes eo kemm lusk ha koublad ar c’heflusker-se rak ez eus tu en ober hepken en ur kemmañ feur gwaskañ ar fluidenn. Ar pezh a sav ur gudenn bras evit industriezh ar sevel kirri-tan.
* Ar priz a zo uhel rak ne vez ket produet kalz gant an industriezh ha dianavezet eo gant an dud voutin, ar pezh ne chikour ket da werzhañ anezhañ. Ar fed-se a c’hallfe cheñch gant an enklaskoù war ar produiñ energiezh ha dreist holl energiezh adnevesaüs.
== Implijoù hiziv an deiz ==
* Implijoù kenwerzhel pennañ ar c’heflusker Stirling a zo produiñ tempadurioù izel kenañ a-benn glizhenniñ gazoù.
* Studiet eo bet evit listri-spluj svedek Classe Gotland rak ez eo didrouzus a-walc’h met ivez rak ez eus nebeutoc’h a zour-tan dizevet.
* Un nebeud listri amerikan o deus kefluskerioù Stirling d'o kas en dro.
* Studiet eo bet gant an [[NASA]] evit produiñ energiezh evit al loarelloù hag ur raktres a zo ivez evit produiñ energiezh war al Loar.
* Kinniget eo bet gant an embregerezh MSI a grou kartennoù vamm urzhiaterezh yenaat anezhe gant kefluskerioù Stirling tommet gant ar gartenn da yenaat.
* Lakaet eo bet gant ar saverien kaoterioù hiniennel lakaat kefluskerioù Stirling da zaspugnañ an energiezh a chom e moged ha da broduiñ neuze [[tredan]]<ref>[https://web.archive.org/web/20100203084648/http://cogeneration.discutforum.com/microcogeneration-stirling-f1/la-chaudiere-electrogene-a-moteur-stirling-type-siemens-double-effet-t13.htm {{fr}}Lec'hien kinnig an teknik-se]</ref>.
* Produiñ tredan adalek skinoù an Heol. Graet eo bet en [[Arizona]] gant 1.5MW a zo staliet en dezezh<ref name="moteurstirling.com"/>.
== Seurtoù disheñvel ar c’hefluker Stirling ==
=== Stirling alfa ===
Ur c’helusker Stirling alfa a vez ennañ daou ribouler galloudegezh : unan er sailh tomm hag egile er sailh yen. An daou sailh a zo distag an eil ouzh eben ha liammet ouzh un duelenn warnañ an adc’haner, ma n’eo ket an duelenn un adc’haner dezhañ e unan. Ar c’heflusker-se en deus ur c’heñver galloudegezh-volum uhel. N’en deus ket ar c’heflusker-se a ribouler diblaser.
Sed aze chema ur c’heflusker Stirling alfa, trein a ra e memes tu hag a [[horolaj]].
=== Stirling beta ===
[[Restr:BetaStirlingTG4web.jpg|thumb|'''Troc'h ur c'heflusker Stirling beta'''<br /><small><span style="background-color:#F994CF; color:#F994CF;">WWW</span> - Bailh tomm<br /><span style="background-color:#88ADA6; color:#88ADA6;">WWW</span> - Bailh yen<br /><span style="background-color:#BDB80E; color:#BDB80E;">WWW</span> - Digor ar yenaer<br /><span style="background-color:#0E7624; color:#0E7624;">WWW</span> - Gwrezdisfuiñ etre tomm ha yen<br /><span style="background-color:#9EFB9B; color:#9EFB9B;">WWW</span> - Bailh dilerc'hier<br /><span style="background-color:#026FE4; color:#026FE4;">WWW</span> - Bailh ar gremm<br /><span style="background-color:#73E0E4; color:#73E0E4;">WWW</span> - Rodaoueg</small>]]
Ar c’heflusker Stirling beta a implij ur gaz endalc’het etre div vountell kenahelel hag a fiñv an eil e keñver eben pa vez cheñchamantoù volum gant ar gaz, hag asambles pe dost e fiñvont evit cheñch lodenn ar gaz. Al lodenn domm hag an hini yen a zo e pennoù enep ar memes bailh, ar pezh a sav kudennoù eskemm energiezh etreze.
Daou berzh mat a zo : stañk eo ar c’hefluskerioù eus ar stumm-se ha ne vez ket a goll aerodinamikel a energiezh rak ne vez tuellenn ebet evit ar gaz. Daou berzh fall a zo ivez : kolloù energiezh termek zo dre goñduadur-gwez ha dibosupl eo implijout un adc’haner.
Bez' ez eus memestra kefluskerioù anvet "beta" ma vez implijet al lodenn a zo a-us ar vontell domm evel lodenn tomm ha neuze e c'heller lakaat un adc’haner etre an div lodenn. Ar stumm-se a zo tostoc’h d'ur c’heflusker Stirling gamma.
=== Stirling gamma ===
Ar c’heflusker Stirling gamma a zo ur c’heflusker gant : evel en hini beta al lodenn tomm hag al lodenn yen e pennoù enep ar memes sailh, met e gant daou ribouler ha n’int ket kenahelel. En em diblasañ a ra ar ribouler diblaser adalek al lodenn tomm betek al lodenn yen en ur skarzhañ kuit ar gaz el lodenn enep. Kemmoù temperadur ar gaz a laka neuze ar gwask da kemmañ hag ar ribouler galloudegezh da fiñval.
Ar volum e lec’h ma fiñv ar ribouler diblaser dre ma n’hall ket bezañ ar ribouler galloudegezh ennañ, seveniñ a ra neuze ur volum nann implijet. Setu perak ne c’hall ket ar c’hefluskerioù Stirling gamma kaout ur feur waskañ uhel-tre, ha neuze e bihana an efedusted. Met dre simplder e veizerezh e-keñver hini ar stumm beta e vez implijet anezhañ. Graet e vez ivez kefluskerioù gant meur a sailh en ur implijout ar seurt-se.
Gant kefluskerioù 'zo eus ar seurt gamma e vez ur ribouler diblaser peurstank ha neuze e vez moien lakaat un adc’haner etre al lodenn tomm hag an hini yen, ha brasaat an efedusted.
=== Ar fluidyn ===
Ar fluidyn a zo ur c’heflusker a heuilh kelc’hiad Stirling ha dre-se ez eo ur c’heflusker Stirling daoust dezhi kaout tost pezh ebet o finval ha da vont en dro gant ul lusk izel kenañ (0.5–1 Hz). Tost, rak ez eus hepken an div glozell hag a fiñv un nebeut.
Pa vez tommet ar gaz el lodenn tomm e kresk ar gwask hag a lak an dourenn da ziskenn el lodenn tomm ha da pignat un nebeut el lodenn yen, dre ma vez gwasket e trement un nebeut a zourenn dreist d’ar glozell uhelañ ivez. Goude e tiskenno an dourenn el lodenn yen evit pignat el lodenn tomm, neuze e vez kaset ar gaz etrezek al lodenn yen. El lodenn yen e tigresk temperadur ar gaz ar pezh a laka ar gwask da izellaat ha dre-se e vez sunet un nebeut a zourenn. Pignat a raio goude an dourenn el lodenn yen en ur c'has ar gaz el lodenn tomm.
Dre ma n’ez eus pezh ebet diaes da seveniñ ar pomp-se n’eo ket uhel e priz met ne vez ket sunet kalz ganti kenebeut (unan 2 cm treuzkiz, 50 °Ca ziforc’h etre an div lodenn a sun tro-dro 6L dre eur)<ref>{{fr}}[http://mon.danstagueule.fr.free.fr/NRJrealiste/stirling/Lanzetta.pdf Teuliad diwar-benn ar fluidin]</ref>.
=== Kemmoù all diouzh ar pennaenn ===
Kalz a kemmoù a zo bet kinniget :
* Pezhioù elastik e plas ar pezhioù solut : diafragm, dourenn. En ur implijout an teknikoù-se ez eus tu sevel kefluskerioù gant riboulerioù dieub.
* Sevel ur mekanik gant meur a c’heflusker Stirling lakaet a-steud evel-se e teu da vezañ pep ribouler galloudegel ha diblaser. Evel ar c’hefluskerioù doubl efed.
* En ur lakaat pennaenn ar c’heflusker Stirling da vont en dro gant keflukerioù troiüs e vez tu da lakaat meur a gelc’hiad da vont en dro asambles, ar c'haziturbin eo.
== Notennoù ha daveoù ==
<references/>
== Liammoù diavaez ==
* {{fr}}[http://www.moteurstirling.com/ Lec'hienn diwar-benn ar c'heflusker Stirling]
* {{fr}}[http://www.dailymotion.com/video/x3i0zn_le-moteur-stirling_auto Video o tiskouezh splan e c'hall ar c'heflusker Stirling tommañ pe yenañ ivez.]
[[Rummad:Raktres Lise Diwan]]
[[Rummad:Kefluskerioù]]
grs15hcv18b7hzx9w4hnn1objws17zf
Richard Harrison
0
76951
2195066
1985202
2026-07-10T20:15:03Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195066
wikitext
text/x-wiki
{{Raktres Lise Diwan}}
'''Richard Harrison''' a zo ganet d'ar 26 a-viz mae 1936 e [[Salt Lake City]] en [[Utah]] zo un aktour stadunanat. Mab ur familh evel ar re all e kuitas an ti da pevarzek vloaz evit klask e chañs e Kalifornia.
Richard Harrison a gavas ur micher diwaler en ur sal sport. Er bloavezhioù 50 gounezas-eñ prizioù body-builder e kenstrivadegoù a bep seurt hag anavezet e voe dre-se. Evit gounez un tamm muioc'h a arc'hant e servij evel gobari e kelaouennoù sport. E 1957 e ra dudennoù e filmoù a Hollywood evel e “Jeanne Eagels”.
Sinãn a reas gant an American International Pictures hag a sav heuliadennoù B aktion ha skiant-faltazi. Dre ar filmoù-se e voe anavezet anezhañ e bed ar sinema ha gwelet e vo e kichen Charles Bronson ha Vincent Price e-barzh “Les maître du monde”.
Da c'houde e 1960 Richard Harrison e plas da zont de vezañ un den brudet deus Hollywood e gav gwelloc'h da vont da Italia, c'hoari e-barzh “Le gladiateur invincible” deus Alberto De Martino.
E-pad ugent vloaz e chomo en Italia hag e c'hoario en ur c'hant film bennak. An holl seurtoù film a vez c'hoariet gantañ nemet ar faltaziek. Adkavet e vez anezhañ en holl heuliadennoù-B Europa en amzer-se, ar filmoù-se a gasas dezhañ un anv brasoc'h c'hoazh eget ar pezh e gortoze. Dre ma Harrison a grog da vont nemet da dreiñ filmoù evit kemer vakañsoù e vez anezhañ dipaset gant aktourien all ha dont a ra da vezañ un tasmant en-dro.
E fin ar bloavezhioù 60 a grog d'ober western Italiat. C'hoari a reas en un nebeut western met da c'houde e gavas gwelloc'h d'addont war ar filmoù a rae araok. Dre ma oa war listenn aktourien ar film ''For a Fistful of Dollars'' e lavaras da gemer un aktour all anvet Clint Eastwood hag a oa er memes fiñvskeudennadur eveltañ.
Ar sinema a vez choazet gantañ a vez kentoc'h traoù aksion hag a oa ar sinema pouezusañ etre ar bloavezhioù 60 ha 70. Filmoù brezel, polis, spierezh, ... Harrison a c'hoarie deus ar soudard d'an archer. Un tamm goude e krogas da c'hoari e filmoù doare Superman.
Entanet gant ar sevelfilmoù a savas Harrison un nebeud senennoù en ur bern eus e filmoù hep bezañ lakaet er rumm-mañ-rumm. Gwelet e vo e anv evel saver-film en ur doare ofisiel nemet e 1972 evit ur western anvet “Jesse and Lester”.
Harrison a chomas e Italia goude ar bloavezhioù 1970, ar pezh na rae ket an aktourien all en amzerioù-se. Chomet e oa dre ma n'en doa ket a c'hoant da adsevel e anv en ul lec'h all a dreist-holl Italia na gemere nemet dud hag a oa er vro a-benn sevel e filmoù. Da c'houde e voe goulennet outañ nebeutoc'h nebeutañ a filmoù, ha neuze e krogas da vont e filmoù ekzotek e choaz lec'h ar film, un doare d'ober touristelezh hep koll arc'hant. Setu perak e vo gwelet anezhañ e filmoù eus Arabia hag an tro war droioù.
E kreiz ar bloavezhioù 1970 e voe Harrison goulennet en ur film a veze troet e Hong Kong evit ar Shaw Brothers, ar film-se a zo anvet “La revolte des boxers” e lec'h ma c'hoario un archer alaman.
E-pad an amzer-se e reas anaoudegezh gant Godfrey Ho hag a zo ur realizatour d'ar Shaw Brothers. An degouezh-mañ a kaso un nebeud kudennoù dezhañ da c'houde.
An tamm goude e krog Harrison da c'hoari e-barzh n'eus forzh peseurt film, en'eus forzh pelec'h, hag
evit n'eus forzh piv. Setu penaos en em gav e “Organo Nero” deus Joe D'amato hag a zo ur film udur da vad. C'hoari a reas en un nebeud filmoù evel-se a-benn gounez e vuhez.
E kreiz ar blaovezhioù 80 Godfrey Ho a goulennas dezhañ da c'hoari en ur film ninja savet gant Joseph Lai. Met a-benn ar fin savet e vo un dek film bennak e plas unan hep ma e ouie Harrison.
Aze en d'ho Harrison ur bern kudennoù, dre ma glaskas anezhañ da kaout muioc'h a arc'hant gant Lai dre ma oa e benn en ur bern filmoù e pas da vezañ e unan nemet ken met drema oa Lai un tamm er mafia Harrison a payo ur bern arc'hant d'ar fick. Rediet e vo goude da dreiñ ha da dreiñ senennoù evit Lai hag Ho hag a vo adkavet e barzh un tregont film bennak.
E 1988, Harrison a kuit Europa evit addont e kalifornia e Palm Spring ha goude da Malibu. C'hoari a raio c'hoazh en un neeut filmoù European pe Amerikan araok da echu da viken gant e vicher evit mont war-zu ar skrianeriezh.
{{DEFAULTSORT:Harrison, Richard}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1936]]
[[Rummad:Aktourien SUA]]
9db0zixosxmb2rx6wi9h5n9fn4j5dgg
Kristof ar Menn
0
84544
2195058
2059948
2026-07-10T20:14:26Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195058
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sonerezh (arzour)
| karta = kan
| anv =
| anv orin = Kristof Ar Menn
| alias = Krismenn
| skeudenn = [[Restr:Festival des Vieilles Charrues 2015 - Krismenn & Alem - 027.jpg|250px]]
| alc'hwez = Krismenn e [[Gouel an Erer Kozh]] e 2015
| ganet = {{Deiziad|14|Meurzh|1981}}
| lec'h gan = [[Landerne]]
| marv =
| lec'h marv =
| bloavezhioù = abaoe ar [[bloavezhioù 2000]]
| doare = [[Sonerezh Breizh]], [[Sonerezh a-vremañ]], [[rap]]
| label =
| endro = [[Jean-Pierre Quéré]], [[Erik Marchand]], [[Erik Menneteau]], [[Gwenola Coic]]
| benveg = [[gourebed]], [[dobro]], [[Taboulinoù]], [[Kan]], [[beat-box]]
| doare mouezh =
| micher = [[Saver pozioù]]<br />[[Soner]]<br />[[Kaner]]<br />[[Sonaozour]]
| lec'hienn = [https://www.krismenn.com krismenn.com]
}}
'''Kristof ar Menn''' pe '''Krismenn''' hervez e anv arzour, a zo ur c'haner [[kan-ha-diskan]], ur [[saver pozioù]] ha tonioù hag ur soner [[gourebed]], [[dobro]] ha [[beat-box]].
==E vuhez, e yaouankiz==
Ganet e oa d'ar 14 a viz Meurzh 1981 e [[Landerne]], tremen a reas e yaouankiz e [[Plougastell-Daoulaz]]. Komañset e oa da seniñ [[tamboulinoù]] e bagad Plougastell pa oa 11 vloaz ha kroget e oa da seniñ [[gitar]] er memes mare. Da 18 vloaz e oa aet da chom da g-[[Kreiz Breizh]] da zeskiñ brezhoneg ha kan-ha-diskan gant ar re gozh. Graet en deus studioù war ar brezhoneg e [[skol-veur Brest]] hag ar [[kleweled|c'hleweled]] e Roazhon.
===Kaner kan-ha-diskan===
Da 17 'vloaz en deus dizoloet ar c'han-ha-diskan. Dedennet gant ar c'han-ha-diskan en deus dibabet mont da zeskiñ an doare-se da ganañ 'ba kostez [[Poullaouen]] gant [[Bastian Gwern]] ha [[Jean-Yves ar Rouz]]. Selaouet en deus dielloù [[Dastum]] ivez ha plijet bras eo bet gant kanerien evel [[Katrin Gwern]] deus [[Plouie]]. Desket en deus kanañ er C'hreiz-Breizh Akademi gant [[Erik Marchand]] ivez.
Gounezet en deus ar [[Kan ar Bobl|c'han ar bobl]] e 2002. Beajet en deus en [[Amerika]], [[India]] hag [[Albania]] evit pinvidikaat e sonerezh, e gan, en ur selaou diouzh sonerezh disheñvel eus hini Breizh.
===Kaner a-vremañ===
E-penn kentañ en devoa c'hoant Krismenn da zeskiñ kanañ ar [[gavotenn]] nemetken. Met tamm-ha-tamm eo kroget da zeskiñ kanañ dansoù-all hag ivez kanañ [[rap]], e brezhoneg. Sot gant al lusk hag gant pouez-mouezh ar brezhoneg en deus klasket sevel pozioù rap en ur implij rimoù diabarzh ha da lakaat ar c'hlotennoù-se war an taol-mouezh. Kinnig a ra e ganaouennoù war al leurennoù e-unan. Evit an abadenn-se, seniñ a ra gitar dobro, gourebed, beat-box, kanañ a ra ha lakaat a ra ivez un nebeut a enrolladennoù eus tud o komz e brezhoneg. Gant binvioù sonveskañ e lak ar gourebed, ar gitar bodro... da dreiñ hag en em servij a ra eus efedoù ivez, ha tout-se e-unan. Seniñ a ra e doare fest-noz pe e doare ur sonadeg war al leurenn. Ober a ra ar sonerezh a blij dezhañ, selaoù a ra ur bern sonerezh, beajiñ a ra, hag e-barzh e sonerezh en deus tout ar pezh en deus levezonet anezhañ.
==Ar Sonerezh==
===Sonerien ha strolladoù===
Kanañ a ra kan-ha-diskan gant [[Jean-Pierre Quéré]], [[Erik Marchand]], [[Erik Menneteau]] ha [[Gwenola Coic]], hag ivez 'barzh ur strollad fest-noz, [[Darhaou]]. Seniñ ha kanañ a ra e solo (e doare fest-noz pe e doare ur sonadeg).
===Pladennoù===
*[[Norkst]]
*[[An deirvet]] gant Darhaou
*EP Krismenn (pladenn 5 titl anezhi) (2011)
*N'om gustumiñ deus an deñ eus an deñvalijenn (2017)
===Prizioù===
Gounezet en doa Kan ar bobl e 2002 ha priz kentañ "concours de la chanson écologique" aozet gant "la citrouille" e 2009 gant ar ganaouenn "ar bolitiklaerien" sonet gant [[toull revr explosion]].
==Filmoù ==
* Philippe Guilloux, ''Kan ha beat'', Carrément à l'Ouest, azvent 2012, Tébéo / TébéSud
==Liammoù diavaez==
* [http://www.krismenn.com Lec'hienn ofisiel]
{{DEFAULTSORT:Menn, Kristof ar}}
[[Rummad:Kanerien Kan ha diskan]]
[[Rummad:Kanerien vrezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1981]]
[[Rummad:Kanerien rap]]
3saquok6m9ecx7fl8fzoy9re4gccfaf
Rebelution
0
86483
2195065
2170554
2026-07-10T20:15:01Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195065
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sonerezh (arzour)
| karta = strollad
| anv = Rebelution
| alias =
| skeudenn =
| alc'hwez =
| bro orin = [[Santa Barbara (Kalifornia)|Santa Barbara]], e [[Kalifornia]], er [[Stadoù-Unanet]]
| bloavezhioù = 2004-bremañ
| doare = [[Reggae]], Roots
| label = [[Controlled Substance Sound Labs]], [[Hill Kid]], [[Raise Up Music]]
| izili = Eric Rachmany<br />Rory Carey<br />Wesley Finley<br />Marley D. Williams
| izili bet = Matt Velasquez
| lec'hienn = [http://www.rebelutionmusic.com/ rebelutionmusic.com]
}}
'''Rebelution''' a zo ur strollad [[reggae]] a orin eus [[Santa Barbara (Kalifornia)|Santa Barbara]] e [[Kalifornia]]. Izili ar strollad eo Eric Rachmany, Rory Carey, Wesley Finley ha Marley Williams. Kuitaat a reas Matt Velasquez ar strollad nebeut amzer goude o dije krouet o c'hentañ pladenn, [[Courage to Grow|''Courage to Grow'']], m'en deus skrivet ha kanet tro-dro an hanter eus ar c'hanaouennoù.
==Istor==
E [[2004]], an izili Eric Rachmany (kan/gitar), Matt Velasquez (kan/gitar), Rory Carey (klavier), Wesley Finley (tamboulinoù) ha Marley D. Williams (gitar boud) en em strollas er skol-veur hag a veve e memes koulz e Isla Vista, ur gumuniezh e-kichen traezhenn Santa Barbara. E 2004-2005 e krogas Rebelution da seniñ ingal e-barzh abadennoù lec'hel ha dizalc'h. Emban a rejont un EP.
Dont a reas er gouloù pladenn gentañ Rebelution [[Courage to Grow|''Courage to Grow'']] e miz Mezheven [[2007]]. Ar bladenn a zo bet saludet evit he zonioù fin, hag evit he c'homzoù a denn d'an emskiant sokial. ''Courage to Grow'' a zo bet pellgarget kalz, ha sonet war radioioù evel San Francisco Live 105. Ar bladenn a zo bet dibabet gant ar selaouerien war [[iTunes]] evel gwellañ albom [[reggae]] 2007, ha tizhet en deus ul lein gant an niverenn 4 war ar ''Billboard Top Albums Reggae''.
Daou vloaz goude ''Courage to Grow'' e embannas Rebelution un eil pladenn anvet [[Bright Side of Life|''Bright Side of Life'']]. D'ar 4 a viz Eost 2009 e oa er c'hentañ plas war iTunes er rummad reggae, hag en trede plas evit ar pladennoù ar muiañ pellgarget er [[Stadoù-Unanet]] en holl rummadoù. Tizhout a rae ar bladenn an n°1 war ar ''Billboard Top Albums Reggae''.
[[Rummad:Strolladoù sonerezh SUA]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh reggae]]
elmln1ostjliw6l43qvt9dip3gg6mu7
Dibennañ
0
94338
2195100
2068316
2026-07-11T05:01:07Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195100
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Beheading duke somerset.jpg|thumb|Dug Somerset o vont da vezañ dibennet]]
[[Restr:Felice_Beato_%C3%A9xecution.jpg|thumb|Dibennañ e Japan]]
[[Restr:Beheadingchina.jpg|thumb|Sinaad o vont da vout dibennet gant soudarded japanat e 1901.]]
Dibennañ un den zo kement ha distagañ e [[penn|benn]] diouzh e [[korf|gorf]]. Kement-se a veze graet gwechall gant ur [[kleze|c'hleze]] pe ur [[bouc'hal|vouc'hal]] evel kastiz en [[Europa]], ha gant ur mekanik, an [[dibennerez]], e [[Bro-C'hall]] eus [[1791]] betek [[1977]].
[[Restr:Guerre du Rif massacre 1922.jpg|thumb|E [[Brezel ar Rif]] e veze dibennet ar stourmerien amazigh gant ar [[Regulares]] spagnol en 1922]]
==Istor==
[[Restr:Froissart Chronicles, execution.jpg|thumb|Dibennañ tud, e [[Kronikoù Froissart]]]]
===Henamzer===
*[[Judit ha Holofern|Holofern]]
*[[Yann ar Badezour]]
*[[Paol Tars]]
===Alamagn===
Dibennañ tud a veze graet gant an nazied, evel
*[[Sophie Scholl]] hag he breur [[Hans Scholl]] ;
===Breizh===
*[[Markiz Pontkalleg]] (1679-1720)
*[[Hélène Jegado]]
===Bro-C'hall===
[[Restr:Hinrichtung Ludwig des XVI.png|thumb|upright=1.4|"[[Lazhadenn Loeiz XVI]]", engravadur alaman gant Georg Heinrich Sieveking, 1793.]]
E-leizh a dud a voe dibennet e-kerzh an [[Dispac'h gall]], en o zouez:
*[[Lazhadenn Loeiz XVI|Loeiz XVI]] hag e wreg
*[[Maximilien Robespierre]]
*[[Jorj Kadoudal (chouan)]]
===Bro-Saoz===
*[[Thomas More]]
*[[Anne Boleyn]], ha [[Katherine Howard]] , div wreg da [[Herri VIII]]
*[[Jane Grey]] (1537-1554), rouanez [[Bro-Saoz]]
*[[Mari Stuart]] (1542–1587), rouanez [[Bro-Skos]]
===Broioù all===
*[[Johan van Oldenbarnevel]] (1547-1619)
*[[Barbara Sanseverino]] (1550-1612)
[[Restr:Adahoonzou-1793.jpg|thumb|Roue [[Dahomey]] o lakaat da zibennañ 127 den evit echuiñ kinkladur e voger. 1793]]
===Brezelioù===
Graet eo bet ivez er brezelioù :
*en [[Aljeria]], gant [[Abd-el-Kader]] ha gant ar jeneral gall [[Thomas-Robert Bugeaud]]
*e [[Maroko]], e [[Brezel ar Rif]], gant soudarded [[spagnol]].
==Daech==
Boaz e oa brezelourien [[Daech]] da zibennañ tud:
*https://web.archive.org/web/20150702235110/http://tempsreel.nouvelobs.com/en-direct/a-chaud/4517-syrie-accusees-sorcellerie-femmes-decapitees-islamique.html
==Livadurioù==
*[[Judit ha Holofern (arz)]]
<gallery mode="packed" heights="180px">
Odilienberg-Kreuzgang3.jpg|[[Yann ar Badezour]] dibennet. Kloastr kouent menez [[Odilienberg]], [[Elzas]].
<!--Ourense Museo Catedral 01-10.JPG|[[Yann ar Badezour]] dibennet, mirdi iliz-veur [[Ourense]], [[Galiza]]-->
Albrecht Altdorfer - Enthauptung der Hl. Katharina (KHM Vienna).jpg|[[Albrecht Altdorfer]]
Decapitación de San Pablo - Simonet - 1887.jpg| [[Paol Tarsos|Sant Paol]] dibennet, gant [[Enrique Simonet]], 1887.
</gallery>
==Pennadoù kar==
* [[Judit (Botticelli)]]
==Liammoù diavaez==
*{{fr}} [http://la-feuille-de-chou.fr/archives/70833 ''La Feuille de chou'', 25/08/2014]
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161031024914/http://www.assietteaubeurre.org/hugo/hugo_f6.htm ''L'Assiette au beurre'']
{{Commons|Category:Decapitation}}
[[Rummad:Marv]]
[[Rummad:Kastizoù]]
s47zgj76840xmslnvi018qk71d3v2o7
Kalevala
0
99959
2195056
2096466
2026-07-10T20:14:17Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195056
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Gallen Kallela The Aino Triptych.jpg|thumb|upright 2.25|'''''Aino-taru''''' "Gwengel Aino" — ''Väinämöinen'', kanoù 3-5 – Akseli Gallen-Kallela ([[1865]]-[[1931]]), [[1891]]<hr><small>Teirzaolenn, eoullivadur war lien, 77 x 54 cm / 154 x 154 cm / 77 x 154 cm – Mirdi Ateneum, [[Helsinki]]</small>]]
'''Kalevala''' (da lavarout eo "Bro gKaleva" e [[finneg]]) a zo ur [[meurgan]] [[finnek]], dastumet an danvez anezhañ e-touez ar bobl e [[Finland]] ha [[Karelia]] en {{XIXvet kantved}} gant [[Elias Lönnrot]]. Lakaet eo da veurgan broadel Finland, hag ar pezh pennañ eus lennegezh ar vro. Ur perzh bras en deus bet en emskiant vroadel an dud, ken e tegasas an dizalc'hiezh diouzh [[Rusia]] e 1917. E [[1835]] e oa bet embannet an doare kentañ. Un eil doare, an hini a gaver bremañ, a oa bet embannet e [[1849]] gant 22 795 gwerzenn, rannet e 50 kan. Danvez an oberenn a zo diazezet war mitologiezh ha folklor pobl ar Finned.
Keñveriet eo bet gant [[Barzaz Breiz]]<ref>''Kalevala et Barzaz-Breiz : performances écrites et folklore international'', Gaela Keryell, Cahiers de Littérature Orale, 2004 N° 56, pp. 149-174</ref>, abalamour d'al levezon o deus bet an daou levr war ar vrogarouriezh e [[Breizh]] hag e Finland. Hogen bras a-walc'h eo an disheñvelderioù: n'eus nemet finneg e levr Kalevala, ha diazezet eo war henvojennoù.
Un dastumad eo ar C'halevala : danevelloù, kontadennoù, mojennoù, istorioù harozel ha meurganoù, an darn vuiañ anezho dizalc'h an eil re diouzh ar re all.
==Tudennoù==
*'''Väinämöinen''', tudenn bennañ ar meurgan, a zo ur strobineller hag ur c'haner gouest da seniñ <i>kantele</i> (ur benveg hengounel gant kordennoù krouet gantañ). '''Ilmatar''' e vamm eo doueez an aer ha mamm an dour. '''Lemminkäinen''', un haroz all, a zo ur brezelour. Ar gov '''Ilmarinen''' an hini eo a c'hovel ar <i>Sampo</i> - un wikefre souezhus ha burzhudus, ur seurt milin puilhder - evit '''Louhi''', penn-renerez ar vro enebour Pohjola (Bro an Hanternoz). Louhi he deus prometet e rofe he merc'h d'an hini a vo gouest d'ober ar <i>Sampo</i>. An emgann evit ar <i>Sampo</i> a zistro a-hed ar C’halevala gwech ha gwech all.
C'hwec'h kan eus ar C'halevala Nevez a gont ivez istor reuzus ur bugel kreñv-spontus, '''Kullervo'''. Ne oant ket e-barzh ar c’hentañ Kalevala embannet e 1835.
*'''Marjatta''', tudenn nevez e diwezh ar C'halevala, a denn d’ar Werc'hez Vari.
Ouzhpenn troioù-kaer an harozed, e kaver e-barzh ar C'halevala pennadouigoù diwar-benn reolennoù-kenvevañ ar priedoù, labour an houarn, breserezh ar bier...
==Danvez==
===Rann kentañ Väinämöinen (kan 1-10)===
;Kan 1
Ar c'haner a grog o tisplegañ penaos en deus desket danvez e veurgan. Goulenn a ra digant an dud tro-dro dezhañ
<poem style="text-align:center; font-style:italic;">
daoust ha digoret vo arc'h ar pozioù,
dibrennet boest ar marvailhoù,
dibunet penn ar bolotenn
ha diskoulmet ar c'hosad neud
Aukaisen sanaisen arkun, virsilippahan viritän,
kerittelen pään kerältä, suorin solmun sommelolta
</poem>
Da c'houde e teu mojenn ganedigezh ar bed. Ilmatar, plac'h an aer, a zeu da vezañ dougerez digant avel ar reter. Mamm an dour (ar mor ?) a vo graet anezhi. An oabl, an douar, an heol, al loar, ar stered hag ar c'houmoul a zo krouet diwar vioù dozveet gant un houadez war he fenn-glin. Goude-se e krog Ilmatar da stummañ ar bed, an traezhennoù, ar reier, an aberioù ha kement tra brav a zo er bed. A-hed kanvedoù e chom dougerez, betek ganedigezh he mab Väinämöinen.
;Kan 2
Väinämöinen a c'halv Sampsa Pellervoinen da hadañ gwez ar c'hoadoù. An dervenn a gresk ken uhel ma kuzh an heol hag al loar gant he brankoù hag he delioù, ha ma harz red ar c'houmoul. Diouzh ar mor e teu un den gwisket gant arem, ur vouc'hal arem gantañ en e zorn. Diskar a ra an dervenn ramzel ha lakaat a ra an heol hag al loar da barañ adarre. Graet ur varradeg gantañ, e had heiz Väinämöinen. E-kreiz an digoadenn e lez un wezenn-vezv en he sav evit al laboused. Väinämöinen a gan evit ar goukoug : « Kan, koukoug, da vintin, da noz ha da greisteiz ivez. Kan 'ta evit ma vo dous an amzer din, degemerus va c'hoadoù, bleunius va aodoù ha stank an edeier em farkeier. »
<poem style="text-align:center; font-style:italic;">
Kuku illoin, kuku aamuin, kerran keskipäivälläki
ihanoiksi ilmojani, mieluiksi mestsiäni
rahaisiksi rantojani, viljaisiksi vieriäni
</poem>
;Kan 3
Anvet eo an haroz Vaka Vanha Väinämöinen (Väinämöinen kozh ha kreñv) ha brudet eo evit e furnez hag e ganaouennoù. Joukahainen, leun a warizi outañ, a ginnig dezhañ un emgann dre gan ha dre furnez. Mont a ra ar maout gant Väinämöinen. Prometiñ a ra Joukahainen reiñ e c'hoar Aino da bried da Väinämöinen. N'eo ket plijet Aino gant ar c'heloù-se met he mamm a sav a-du, ken brudet eo Väinämöinen.
;Kan 4
Nac'h a ra Aino dimeziñ gant Väinämöinen. Redek a ra kuit betek an aod ha beuziñ a ra er mor. Ur c'had a gas ar c'heloù d'he mamm. Diwar he daeroù e teu stêrioù, inizi bihan, gwez. Teir c'houkoug a gan marvnad Aino.
;Kan 5
Väinämöinen a glask Aino war ar mor. Tapout a ra ur pesk. Aino eo ar pesk, hag e ra goap dioutañ. Mont a ra en-dro d'ar mor. Digalonekaet eo Väinämöinen. Ilmatar a lavar dezhañ mont betek Pohjola evit ma kavo ur wreg.
;Kan 6
War e varc'h burzhudus e kemer Väinämöinen hent Pohjola. Joukahainen, fuloret, a fell dezhañ veñjiñ e c'hoar. C'hoant en deus lazhañ Väinämöinen. Bannañ a ra ur bir ouzh marc'h hemañ. Kouezañ a ra Väinämöinen er mor ha setu eñ kaset gant an tonnoù. Hirisset eo mamm Joukahainen gant ar pezh en deus graet he mab.
;Kan 7
Un erer a zegas Väinämöinen betek Pohjola. Hiraezh d’e vro a laka anezhañ da ouelañ. Touiñ a ra Louhi dezhañ en do boued da zebriñ, unan eus he merc'hed da bried hag an aotre da zistreiñ d'e vro... En eskemm e ranko reiñ ur <i>Sampo</i> dezhi. Prometiñ a ra Väinämöinen e c’houlenno digant ar gov Ilmarinen krouiñ ar <i>Sampo</i>. Neuze e lavar Louhi e vo roet he merc'h d'an hini a zeuio a-benn da c'hoveliañ ar <i>Sampo</i>. Aotreañ a ra Väinämöinen da zistreiñ d'e vro.
;Kan 8
War an hent e kej Väinämöinen gant ur plac'h koant eus Pohjola. Goulenn a ra diganti dimeziñ gantañ. Amprouennoù a ro ar plac'h dezhañ e-giz sevel ur vag diwar dammoù koad eus he c'hegel dorret. En em lakaat a ra Väinämöinen da labourat met gloazet eo gant e vouc'hal. Diwadañ a ra kalz. A-benn ar fin e kav un den kozh prest da skoazellañ anezhañ.
;Kan 9
Kanañ a ra Väinämöinen breoù hud orin an houarn d'an den kozh. Dre o c'hanañ e teu a-benn da bareañ e c’hloazadenn.
;Kan 10
Distro er gêr, e ped Väinämöinen Ilmarinen da vont da Bohjola da c’hoveliañ ar Sampo ha da zimeziñ gant merc'h Louhi. Nac'hañ a ra Ilmarinen ar c'hinnig. Kaset eo memestra da Bohjola dre strobinelloù Väinämöinen. Louhi a zegemer anezhañ mat hag a-benn ar fin e c’hovel-eñ ar <i>Sampo</i> ; ennañ teir milin, unan da valañ greun, an eil holen hag an teirvet arc'hant. Louhi a guzh ar Sampo e-kreiz ur run garrezek difennet gant nav fotailh. Ober a ra Ilmarinen al lez da verc'h Louhi met nac'het eo ganti hag ez a en-dro d'e vro.
===Eil rann Väinämöinen (kan 16-18)===
;Kan 16
Sevel ur vag a fell da Väinämöinen. Sampsa Pellervoinen a zibab ur wezenn derv dezhañ. Ne zeu ket a-benn Väinämöinen da sevel ar vag dre ma vank breoù hud dezhañ. Ret neuze dezhañ mont betek Tuonela, bro ar marv, evit kavout anezho. Ur wech erru e Tuonela, e vir ar marv outañ da vont kuit. Troet en un naer gant e strobinell e teu a-benn d’en em silañ a-dreuz rouedoù pesketañ betek stêr Tuonela.
;Kan 17
Klask a ra Väinämöinen ar breoù hud c'hoazh. Lâret a reer dezhañ mont e-barzh kof Antero Vipunen, ur ramz fur, marv abaoe pell ha astennet dindañ ur mell bern gwez. Ur wech e-barzh e sav Väinämöinen ur c'hovel ha en em laka da labourat kement ma tihun Vipunen. Ar ramz a gan dezhañ e holl gevrinoù hud hag e c’hell Väinämöinen mont er-maez dre beg Vipunen. Dont a ra a-benn da sevel e vag.
;Kan 18
Merdeiñ a ra Väinämöinen betek Pohjola evit ober al lez da verc'h Louhi, an hini a oa bet prometet dija da Ilmarinen dre m'en doa graet ar <i>Sampo</i>. A-bell e wel c'hoar Ilmarinen Väinämöinen o veajiñ war ar mor hag ez a da gas ar c'heloù d'he breur. Ilmarinen a ya war roudoù Väinämöinen. Erru an daou e Pohjola e ra Väinämöinen e c’houlenn-dimeziñ. Met ar plac’h a zibab Ilmarinen.
===Trede rann Väinämöinen (kan 39-44)===
;Kan 39
Dont a ra ur soñj e penn Väinämöinen : laerañ ar Sampo digant tud Pohjola. Kavout a ra Ur c’hleze e govell Ilmarinen hag ur vag. Ar vag-se a glemm d’he flanedenn dre ma n'eo ket bet o verdeiñ abaoe pell. Väinämöinen a gas ar vag betek an aod. Dre e ganaouennoù galloudus e leugn anezhi gant tud. Ilmarinen a roeñv, Väinämöinen ouzh ar stur e hast buan ar vag. Ouzhpenn e pedont Lemminkäinen a oa o sellet eus an aod.
;Kan 40
A-drugarez da garmoù-hud Lemminkäinen, ez a ar vag didrubuilh dre froudoù dañjerus. A-benn nebeut e stag ar vag ouzh ur mell garreg. N'eo ket ur garreg met ur mell pesk begeg. Väinämöinen a dap anezhañ, he boazh hag he zebr neuze. Implij a ra Väinämöinen javeg ar begeg evit sevel ar c'hantele kentañ, great e gordennoù diwar reun marc'h spazhet Hiisi (ur droukspered). Väinämöinen hepken a zo gouest da seniñ ar c'hantele.
;Kan 41Väinämöinen a son ar c'hantele. Laouen ken-ken eo an holl voudoù bev. Al loened, al laboused ha speredoù an natur a dosta da selaou outañ. Gouelañ a reont holl, ha Väinämöinen ivez. Redek a ra e zaeroù d’ar mor. An houadez a ya da gerc'hat anezho. Treiñ a reont da berlezennoù.
==Levrlennadur brezhonek==
*“Kalevala, Kan XXXVII”, troid. gant [[Jakez Konan]], ''[[Al Liamm]]'', niv.229, 1985, p.112.
*J.L. Perret (troid. Olier ar Mogn), “Kalevala Lönnrot”, ''Al Liamm'', niv.229, 1985, p.100.
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat}}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
[[Rummad:Lennegezh Finland]]
[[Rummad:Lennegezh finnek]]
[[Rummad:Meurganoù]]
[[Rummad:Levrioù 1835]]
m0umll7olji9o8xn8he4wnb67tth5hc
Belouizdad
0
100932
2195048
2143510
2026-07-10T20:12:59Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195048
wikitext
text/x-wiki
'''Belouizdad''' a zo ur gumun eus [[Wilaya Aljer]], en [[Aljer]].
Anvet e oa Belcourt da vare aloubadeg ar gêriadenn gant ar C'hallaoued hag anvet Hamma Annassers war-lerc'h an dispac'h.
Dont a reas da vezañ anavezet Belouizdad diwar anv un den, [[Mohamed Belouizdad]], hag a stourme a-enep [[jahinierezh]] ha marvelezh tud an [[FLN]].
Savet eo bet Belcourt war ur blaenenn gwazheg eus Alje. Dont a ra an anv « Belcourt » diwar an den kentañ en deus savet savadurioù war ar blaenenn-se.
Tro-dro 3 km eus kreiz-kêr Alje eo lec'hiet ( treuzet eo gant hent tro Norzh Alger).
[[Restr:Alger-Belcourt-front-de-mer.jpg|500px|thumbnail|dehou|Belouizdad]]
===Istor===
1960: manifestadeg an [[11 a viz Gwengolo]].
1988: tarzhañ a ra un emgann etre ar servijou publik hag an annezidi.
===Ekonomiezh===
Ar gumun Belouizdad n'eo ket ur gumun industriel, ober a reont o c'henwerzh diwar koñversioù bihan. Koulskoude ez eus un nebeut usinoù enni.
===Termenadurioù===
O.S. : Organisation Spéciale, un aozadur hag a rae war-dro dastum arc'hant evit prenañ armoù ha stummañ tud d’en em gannañ. Penn kentañ an FLN eo. Meret eo bet gant Mohammed Belouizdad ha Hocine Aït Ahmed. Savet eo bet e 1947 ha serret e 1950 gant an arme c’hall. Kondaonet e voe tud eus an O.S evit gwall-daolioù a-enep an arme c’hall.
O.A.S. : an dud a stourme da virout Bro-Aljeria er Frañs. Aet zo kalz anezho da ober ar Front National.
Langis : ur c'hleñved hag a douch dre vras ar skevent.
A.N.P. : arme Bro-Aljeria a-vremañ, e galleg “Armée Nationale Populaire”.
Harluet: rediet da skarzhañ kuit eus ur gêr, ur vro ha da vont d’ul lec’h all da chom.
===Gwelet ivez===
*[[Mohamed Belouizdad]]
[[Rummad:Kêrioù Aljeria]]
jihtrr5z9rlmokecnmdoafm97zvnq0w
Juan Fernández el Labrador
0
112220
2195084
2143528
2026-07-10T21:11:54Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195084
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Juan Fernández }}
[[Restr:Labrador-cuatro racimos de uvas.jpg|thumb|upright 1.2|<div class="center">''Cuatro racimos de uvas'', dizeiziad<br>Eoullivadur, 45 x 61 cm</div>]]
[[Restr:Juan Fernández, el Labrador-Florero.jpg|thumb|upright 1.2|<div class="center">''Florero'', 1636<br>Eoullivadur, 41 cm hed-treuz</div>]]
{{commonscat|Juan Fernández, el Labrador}}
'''Juan Fernández''', lesanvet '''''El Labrador''''' a oa ul [[Livouriezh|livour]] [[spagn]]ol er {{XVIIvet kantved}}, oberiant etre [[1629]] ha [[1636]], hag a reas divuhezennoù dreist-holl.
Peuzdianav eo Juan Fernández. Gouzout a reer e veve pell eus lez ar roue, hag e live bleunioù, frouezh ha [[rezin]] dreist-holl. Hervez al livour Antonio Palomino ([[1655]]-[[1726]]) e oa bet El Labrador un diskibl da [[Luis de Morales]] (''c''. [[1510]] – ''c''. [[1586]]) hag e oa marvet e [[Madrid]], kozh-mat, war-dro [[1600]]. Hervez A. Palomino bepred e oa El Labrador a orin eus [[Extremadura]], hep prouenn avat.
A-benn ar fin n'hon eus nemet ur fed solius : e renabl dastumadeg Diego Mexía Felípez de Guzmán, 1{{añ}} markiz [[Leganés]], graet e [[1655]], ez eus meneg eus « ''una porcelana de uvas, dos búcaros, unas castañas y bellotas'' », eleze "ur borselennad rezin, daou bicher, un nebeud kistinennoù ha mezennoù" lakaet war gont al « ''labrador de las nabas'' » ("ar [[Gounezerezh|gounezer]] [[irvin]]"), ur meneg hag a gaver arre e [[1660]] e renabl madoù Ramiro de Quiñones, a oa perc'henn war teir zaolenn diwar zorn al « ''labrador de las navas'' », pourchaset dre hanterouriezh Francisco Berges, ur marc'hadour taolennoù anavezet. Hennezh en deus roet da soñjal e oa genidik al livour eus [[Las Navas del Marqués]] ([[Proviñs Ávila|Ávila]]), met ''Navas'' zo ul lec'hanv a ra dave d'ur gêriadenn en ur c'hornad plaen ha hep gwez, a zo paot a-walc'h en div [[Kastilha|Gastilha]], ken ne c'heller ket kavout al lec'h resis en un doare asur<ref>Aterido 2013, p. 25.</ref>.
== Levrlennadur ==
*{{es}} Aterido, Ángel. ''Juan Fernández el Labrador – Naturalezas muertas''. Madrid : Museo del Prado, 2013 {{ISBN|978-84-8480-260-0}}
*{{es}} De Antonio, Orihuela. ''La belleza de lo real: Floreros y bodegones espanoles en el Museo del Prado, 1600-1800''. Madrid : Museo del Prado, 1995 {{ISBN|978-84-87317-43-9}}
*{{es}} Miranda, Manuel Fernández. ''Pintura espanola de bodegones y floreros de 1600 a Goya''. Madrid : Museo del Prado, 1983 {{ISBN|978-84-500-9335-3}}
*{{es}} Palomino De Castro Y Velasco , Antonio. ''Museo pictorico y escala optica'', levrenn 3. Madrid: Aguilar, 1988 {{ISBN|978-84-03-88005-4}}
*{{es}} Pérez Sánchez, Alfonso E.. ''Pintura barroca en España, 1600-1750''. Madrid : Ediciones Cátedra, 2003 {{ISBN|978-84-376-0994-2}}.
* Portús Pérez, Javier. ''Lo fingido verdadero''. Madrid : Museo del Prado Museum, 2007 {{ISBN|978-84-8480-097-2}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Fernandez el Labrador, Juan}}
[[Rummad:Livourien spagnol]]
61hquatima97ym860y403tzy4pw8qxq
Bruno Grougi
0
113093
2195050
1809126
2026-07-10T20:13:06Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195050
wikitext
text/x-wiki
'''Bruno Grougi''' a zo ganet d'ar 6 a viz Ebrel 1983, ober a ra 1,73m evit 70kg. Ur c'hoarier eus ar [[Stad Brest 29]] eo, bez e c'hoari e kreiz gant an niverenn 6. E Brest emañ abaoe 2009, a-raok en deus c'hoariet e Clermont ha [[Caen]].
Lakaet en deus 28 pal e Ligue 2 evit 143 match.
Lakaet en deus 19 pal e Ligue 1 evit 97 Match.
Unan eus gwelañ c'hoarierien Brest eo abaoe un nebeut bloavezhioù.
Aet eo e gourfenn e kib bro-C'hall Gambardella e 2001.
Gounezet e deus ar kampionad National e 2007.
{{DEFAULTSORT:Grougi, Bruno}}
[[Rummad:Melldroaderien Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1983]]
l2zxvyl57sy914fzbspgvj4xikawf4a
Bocca Baciata
0
114203
2195076
2168511
2026-07-10T21:11:35Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195076
wikitext
text/x-wiki
{{Taolenn | fichennaoueg_skeudenn=Dante Gabriel Rossetti Bocca Baciata 1859.png
| titl= Bocca Baciata
| livour=Dante Gabriel Rossetti
| bloavezh=1859
| doare=Eoullivadur war vezher
| uhelder=27,1
| ledander=32,2
| mirdi=Museum of Fine Arts (Boston)
| kêr=[[Boston]]
| bro=[[SUA]]}}
'''Bocca Baciata''' zo un eoullivadur diwar zorn al livour saoz [[Dante Gabriel Rossetti]] e [[1859]], hag ur c'horn-tro en e hent micherel rak kentañ tro e oa dezhañ poltrediñ ur vaouez en hec'h-unan.<br />
Diwar neuze e reas [[poltred]]où niverus en hevelep doare. En oberenn-mañ e oa e [[serc'h]] [[Fanny Cornforth]] a dalvezas dezhañ da batrom.
==An anv==
An anv '''Bocca Baciata''', da lavarout eo ''genoù poket dezhañ'', zo tennet eus ur c'hrennlavar [[italianek]] hag a zo skrivet ouzh kein al livadur:
<blockquote style="background-color:#e6e6e6; padding:5px;">
''Bocca baciata non perde ventura, anzi rinnova come fa la luna.''<br />
Genoù poket dezhañ ne goll ket e vlaz, dont en-dro a ra evel ma ra al loar.
</blockquote>
Meneget eo ar c'hrennlavar en [[Decameron]], dastumad kontadennoù italianek [[Boccaccio]], e kontadenn Alatiel: ur briñsez sarazin kenedek he deus kousket un dek mil gwech bennak gant eizh serc'heg disheñvel en ur ober pevar bloaz, hag en em ginnig da roue an [[Algarve]] evel e bried [[gwerc'h]].
Meur a wech e voe awenet Rossetti gant al lennegezh krennamzerel, ha hini bro c'henidik e dad zoken, gant oberennoù evel [[Beata Beatrix]], [[Dante's Dream]], [[Monna Rosa]].
Gallout a rafe an oberenn-mañ bezañ bet levezonet ivez gant ar poltred a reas Millaiseus eus e c'hoar-gaer [[Sophie Gray]], hag echuet daou vloaz kent.
==Ereoù diavaez==
*[http://www.artrenewal.org/pages/artist.php?artistid=76 Buhezskrid an arzour.] {{en}}
*[https://web.archive.org/web/20160304123445/http://www.artrenewal.org/pages/artwork.php?artworkid=710 ''Bocca baciata'' luc'hskeudennnet a-dost.] {{en}}
[[Rummad:Livadurioù Dante Gabriel Rossetti]]
m2erognvt0qayu9qfhi3l3tyt2wmo4m
François-Auguste Biard
0
115788
2195081
1649477
2026-07-10T21:11:44Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195081
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:François-AugusteBiard.jpg|300px|thumb|François-Auguste Biard]]
'''François-Auguste Biard''' a oa ul livour gall. Ganet eo bet d'ar [[29 a viz Mezheven]] [[1799]] e [[Lyon]]. Aet eo da Anaon d'an [[20 a viz Mezheven]] [[1882]] er Plâtreries, e [[Samois-sur-Seine]], e-kichen [[Fontainebleau]].
==E vuhez==
Daoust d'e dud kaout c'hoant e teufe da vezañ beleg, e tibabas François-Auguste Biard studiañ al liverezh. Kregiñ a reas gant [[Pierre Révoil]] a oa e penn skol Lyon d'ar mare-se. Beajiñ a reas goude en Italia, inizi [[Gres]] hag ar [[Reter-Tostañ]].
Ur wech distro e tiskouezas evit ar wech kentañ un daolenn e Saloñs [[1818]] ''Les Enfants perdus dans la forêt'' a voe brudet a-drugarez da engravadurioù. Goude e veajas a-dreuz Europa c'hoazh.
E [[1839]] e kemeras perzh en ergerzhadeg renet [[Joseph Paul Gaimard]] betek ar [[Svalbard]] hag ar [[Sápmi]], gant danvez e bried, ar skrivagnerez [[Léonie d'Aunet]]. He danevell veaj a voe embannet e [[1854]] (''Voyage d’une femme au Spitzberg''). Livañ a reas Biard meur a daolenn awenet gant ar veaj-se ha peder fanell kinklañ "norzhek" evit Mirdi broadel istor an natur (''Muséum national d’histoire naturelle'') e [[Pariz]].
Eurediñ a reas da Léonie d'an [[23 a viz Gouere]] [[1840]] e [[Pariz]]. Torret e voe o dimeziñ e [[1855]]. Embann a reas Léonie hec'h oberennoù dindan hec'h anv.
Livañ a reas François-Auguste Biard taolennoù awenet gant ar [[Bibl]] (''Sainte Marie-Madeleine'', Saloñs [[1827]]), al lennegezh (''[[Gulliver]] dans l’île des géants'', Saloñs [[1852]]) pe an istor (''Hudson abandonné par son équipage en 1610'', Saloñs [[1852]]).
E [[1858]]-[[1859]] e vevas e [[Brazil]]. Ur bloavezh a dremenas e [[Rio de Janeiro]]. Graet en deus ur poltred eus an Impalaer [[Pedro II Brazil|Dom Pedro II]], migon dezhañ.
Meur a ergerzhadenn a reas e diabarzh ar vro hag en [[Amazonia]] da c'houde. Awenet ez eus bet un toullad eus e daolennoù gant ar prantad-se.
Pedet oa bet da gelenn e Akademiezh Arzoù-kaer Rio (bet krouet gant Kefridi arzel Frañs (''Mission artistique française'') e [[1816]]. Resev a reas ar c'hinnig e-kerzh e veaj en Amazonia. Nac'h a reas eta.
O tistreiñ eus Brazil e tremenas dre Amerika an Norzh evel ma tiskouez e daolenn ''Comment on voyage en chemin de fer dans l’Amérique du Nord'' (Saloñs [[1861]]). Meur a daolenn a zikouez pegen skoet oa bet gant ar [[sklavelezh]].
Meur a vedalenn en deus bet (teir gwech hini ar Saloñs). Resevet en deus ar Groaz a Enor e [[1838]].
Mard eo bet tamallet e daolennoù awenet gant e veaj er Svalbard hag er Sápmi evit bezañ unton en o aozadur ha mont un tamm re bell ganti e-keñver degouezhioù, e tapas Biard brud evit e daolennoù diwar-benn buhez an dud, fiñv hag eztaol enne : ''Une famille de mendiants'' ha ''La Diseuse de bonne aventure'' e mirdi Lyon, ''Les Comédiens ambulants au Luxembourg'', ''Le Baptême sous les tropiques'', ''Le Bon Gendarme'', ''Les Honneurs partagés'', ''La Sortie d’un but masqué'', ''La Traversée du Havre à Honfleur'', ''Mal de mer sur une corvette anglaise'' (Dallas Museum of Art), ''Le Conseil de révision'', ''Un plaidoyer en province'', ''L’Abolition de l’esclavage (27 avril - [[27 a viz Ebrel]] - [[1848]])''.
Embann a reas Biard danevell e veaj e Brazil, ''Deux années au Brésil'', skeudennaouet gant 180 engravadur ([[1882]], in-8°).
Ur poltred anezhañ a zo bet graet gant [[Jean-Baptiste Corot]], ''Portrait de François-Auguste Biard'' ([[1830]]). E mirdi Arz hag Istor [[Jeneva]] emañ.
==Oberennoù==
*Portrait de femme (Retrato de Senhora), Mirdi Broadel an Arzoù-kaer, [[Rio de Janeiro]].
*Esclaves sur la côte ouest africaine, 1840, Wilberforce House, Kingston-upon-Hull.
*Vente d’esclaves dans les États d’Amérique du Sud.
*La chasse aux esclaves fugitifs.
*L'Abolition de l'esclavage dans les colonies françaises en [[1848]], 1848-1849, eoullivadur war lien, Kastell [[Versailhez]].
*Le Salon de M. le comte de Nieuwerkerke, directeur général des musées impériaux, intendant des Beaux-Arts de la Maison de l’Empereur, membre de l’Institut, [[1855]], eoullivadur war lien, 200 × 265 cm, Mirdi broadel kastell [[Compiègne]]).
*Une soirée au Louvre chez le comte de Nieuwerkerke en [[1855]], eoullivadur war lien, 168 × 233 cm, Mirdi broadel kastell Compiègne.
*Sainte Marie Madeleine, (Saloñs [[1827]]).
*Gulliver dans l’ile des géants, (Saloñs [[1852]]).
*Hudson abandonné par son équipage en [[1610]], (Saloñs [[1852]]).
*Sultane dans un intérieur, war-dro 1845, eoullivadur war lien, 65, 6 × 54, 4 cm, Mirdi Sainte-Croix, [[Poitiers]].
*Exilés alsaciens dans les forêts vierges d’Amérique (Saloñs [[1875]]).
*Wagon américain.
*Magdalena Bay. Vue prise de la presqu’île des Tombeaux, au nord du Spitzberg. Effet d’aurore boréale, eoullivadur wr lien, 130 × 163 cm. Pariz, Mirdi al Louvre.
*Quatre heures au Salon dans la Grande galerie du Louvre, [[1847]], eoullivadur war lien, 57 × 67 cm, Pariz, Mirdi al Louvre.
*Santon prêchant les bédouins, Mirdi al Louvre.
*Vue de l’océan glacial, pêche au morse par des Groënlandais, [[1841]], eoullivadur war lien, 130 × 163 cm, [[Dieppe]], kastell-mirdi.
*Combat contre des ours blancs,war-dro [[1839]], eoullivadur war lien, 50 × 62 cm, Mirdi arzoù-kaer [[Tromsø]], [[Norvegia]].
*Campement en Laponie, war-dro [[1840]], eoullivadur war lien, 61 × 46 cm, Mirdi Arzoù-kaer Tromsø.
*Le Pasteur Læstadius instruisant les Lapons, war-dro [[1840]], eoullivadur war lien, 131 × 163 cm, Mirdi Arzoù-kaer Tromsø.
*Embarcation attaquée par des ours blancs, [[1839]].
*Préparation du poison de Curaray par les vieilles femmes dans une tribu de sauvages (Saloñs [[1861]]).
*Invasion de moustiques sur l’Amazone (Saloñs [[1869]]).
*Portrait de femmes, eoullivadur war lien, 214, 5 × 159 cm, Mirdi Broadel an Arzoù-kaer, [[Rio de Janeiro]], [[Brazil]].
*Tribu arabe surprise par le simoun ou vent du désert, [[1833]], eoullivadur war lien, 65 × 90 cm, Mirdi Arzoù-kaer [[Nimes]].
*Le duc d’Orléans descend le grand rapide de l’Eijampaïka sur le fleuve Mionio, en Laponie, août 1795, [[1840]], 131 × 163 cm, Mirdi Broadel Kastell Versailhez.
*Le duc d’Orléans reçu dans un campement de Lapons, août [[1795]], [[1840]], 132 × 163 cm, Mirdi Broadel Kastell Versailhez.
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:François-Auguste Biard}}
{{DEFAULTSORT:Biard, Francoisauguste}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1798]]
[[Rummad:Marvioù 1882]]
[[Rummad:Livourien c'hall an XIXvet kantved]]
1vy20ldm2uppalxtez00j22zcpvgbiw
Violoñsell
0
117215
2195067
2136930
2026-07-10T20:15:05Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195067
wikitext
text/x-wiki
{{Labour a chom}}
[[Restr:LeonBernardel-1923.jpeg|thumb|Ur violoñsell]]
[[Restr:Bow Cello horizontal.jpg|thumb|Gwareg ur violoñsell]]
[[Restr:Violoncello open strings.png|thumb|Kenton ur violoñsell]]
[[Restr:Range cello.png|thumb|Stirad ur violoñsell]]
<!--[[Restr:Lutherie Cremone Ecole Amati.png|500px|thumb|Gwezenn .]]-->
Ur '''violoñsell'''<ref>*''Violoñsell'' (benel) e [[Geriadur Favereau]], diwar [[Frañsez Jaffrennou|Taldir]].
*''Violoñsell'' e geriadur Brezhoneg21 - [http://www.brezhoneg21.com/geriadurGB.php Kreizenn ar Geriaouiñ]
*''Violoñsel'' ha ''gaolviolin'' e TermOfis Ofis ar Brezhoneg.
*''Violoñsel'' el levr ''Ar benvegoù sonerezh'', TES, 2007.
*''Gourrebed'' (gourel) e [[Geriadur Vallée]], e Geriadur ar [[Andreo ar Merser|Merser]] hag e [[Dictionnaire classique français-breton]] [[Reun ar Glev]].
*''Gaolviolin'' (benel) e [[Geriadur bihan ar sonerezh]] [[Perig Herbert|Pêrig Herbert]] & [[Jil Ewan]].
*''Gaolviolin'' (benel) ha ''gourrebed'' (gourel) e [[Geriadur brezhoneg An Here]].
*''Gaolviolin'' (benel) e [[Geriadur Ménard]], eil embannadur.</ref> zo ur [[benveg-seniñ]] bras dre gerdin dre frotañ, eus familh ar [[biolin]]où, a vez lakaet da seniñ gant ur [[Gwareg (sonerezh)|wareg]], pe dre biñsañ (un ober anvet ''[[pizzicato]]'' en [[italianeg]]).
Kar eo d'an [[alto (biolin)|alto]] hag d'ar [[gourbiolin|c'hourbiolin]].
== Violoñsellerien gant strolladoù vrezhoneg ==
* Julien Grattard pe Julien Lefevre gant [[Cécile Corbel]]
* Aldo Ripoche gant [[Yann-Fañch Kemener]]
* Mathilde Chevrel gant [[Dour/Le Pottier Quartet]]
* Ronan Pinc gant [[Morwenn Le Normand]]
* Archétype
* Remi Kesteman gant Fahrenheit
* Maud Caron gant [[Arz Nevez (sonerien)|Arz Nevez]]
* Thierry Moreau
== Un nebeut violoñsellerien brudet ==
* Mstislav Rostropovitch
* [[Pablo Casals]]
*[[Paul Tortelier]]
* [[Yo Yo Ma]]
*Truls Mørk
* Jacqueline du Pré
* Ophélie Gaillard
* Anne Gastinel
*Xavier Philips
*Frédéric Lodéon
*Marc Coppey
* Gautier Capuçon
== Violoñselloù brudet ==
Ar violoñselloù kaerañ graet gant luderien brudet a vez anvet gant anvioù tud o senet ar re-mañ.
Violoñselloù gant [[Antonio Stradivari]] :
* an « Duport », violoñsell [[Mstislav Rostropovitch]] eus 1974 betek e marv,
* ar « Romberg »,
* ar « Batta »,
* ar « Piatti »,
* ar « Suggia »,
* ar « de Munck »,
* an « Davidov », hiziv gant Yo-Yo Ma,
* ar « Markevitch »,
* ar « Servais ».
Violoñselloù all :
* ar Goffriller (1733), senet gant [[Pablo Casals]] betek e marv,
* ar « Poilu », graet avec des moyens de fortune evit Maurice Maréchal e-pad ar brezel-bed kentañ.
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Binvioù-seniñ]]
pudczqa3n4v3xyj0orqbviq36sevate
Gored
0
118336
2195052
2131292
2026-07-10T20:13:23Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195052
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Gored (kumun)}}
[[Restr:Fish weir, Lligwy beach.jpg|thumb|Aspadennoù ur gored eus ar Grennamzer, war un aod-traezh en [[Enez Mon]].]]
[[Image:Fish Trap BKG.png|thumb|260px|right|Gored en un aber.]]
[[File:Indians fishing de bry.jpg|thumb|right| Gored amerindian gant [[Algonkined]] hervez [[John White (trevadenner)|John White]], e 1585.]]
Ur '''gored'''<ref>Gored, anv gourel hervez [[Geriadur istorel ar brezhoneg]] ; benel e [[lec'hanvadurezh Breizh|lec'hanvioù]] zo e [[Bro-Leon]]. Ar furm "kored" a gaver ivez e lec'hiennoù. Gourel eo ar ger "cored" e kembraeg, peurliesañ, hervez a lenner e [[Geiriadur Prifysgol Cymru]].</ref> zo ur seurt [[stankell]], pe ur [[skluz]]-pesked, savet war an [[aod]] da dapout [[Pesk|pesked]]. Evel en ur c'havell bras pe un antell, e stankont an hent d'ar pesked a vez trapet e-barzh. Lod anezho a zo bet savet da vare ar [[Ragistor]]. Anavezet eo ar ger e lec'hanvadurezh [[Breizh]] koulz hag hini [[Kembre]], Bro-Skoz ha Bro-Iwerzhon.
==Breizh==
Kavet e vez koredoù kozh e pep lec'h e Breizh. Stankoc'h int war vord ar mor, e-lec'h ma vez uhel an douar e keñver mor. Niverusoc'h int neuze en hanternoz, etre [[Lambaol-Blouarzhel]] ha [[Bae Menez-Mikael|Bae Menez Mikael]] e Normandi. Un nebeut deus outo a zo bet savet er [[stêr]]ioù. Daoust ma vichent bet savet e [[Maen-greun|mein-greun]], kaset ha digaset int bet gant an houl a-dreuz an amzer. Dilec'hioù koredoù int toud. Ne ouezer ket re vad peseurt pesk a veze paket ganto, na pegement. Alies int bet savet harp ouzh ar reier. Unan hir a 120 metrad a zo e Landeda. War ar stêrioù, e stankont an hent d'ar [[Eog|zomoñ]] o tivroañ.
===Skouer Santeg===
E [[Santeg]] ez eus bet kavet 34 anezho, darn eus ar Ragistor, re all eus ar [[Krennamzer|Grennamzer]]. Anvioù 'zo a zo bet adkavet : ''Gored Levran, Gored Kamm, ar Gored kozh, Gorbont Pekud, Gorbont Enez Rouz, Gorbont ar Staol''.
===Lec'hanvioù all===
*''ar Gored'', traezhenn e [[Plozeved]]
*''Penn ar Gored'', e [[Porspoder]]
*''Roc'h ar Gored'', e [[Briad]], a vefe kentoc'h ''Roc'h ar Gorred''
*''ar C'horejou'', e [[Plougerne]]
*''ar Gored'', e [[Ploueskad]]
*''Penn ar Gored'', e [[Porspoder]]
*''Porzh ar Gored'', e [[Perroz-Gireg]]
*''Kerhored'', [[Poullaouen]]
==Kembre==
Hervez mojenn [[Taliesin]] e oa bet lakaet war vor en ur [[kavell|c'havell]] gant e vamm, ha kavet en ur gored a oa da [[Gwyddno Garanhir]] war an aod etre ar stêr [[Dyfi]] hag [[Aberystwyth]].
Goredoù a oa er Menai, evel en [[Ynys Gored Goch]], pe hini [[Rhos Fynach]] ac'h eas en-dro betek ar [[brezel-bed kentañ]].
===Lec'hanvioù kembraek===
* [[Ynys Gored Goch]]
* [[Gored Beuno]]
==Bro-C'hall==
Kavet e vez goredoù en inizi [[Oléron]], [[Ré]] ha [[Nervouster|Noirmoutier]]. E hanternoz Bro-C'hall e veze savet koredoù e prenn hag ozilh.
==Skeudennoù==
<gallery widths="160">
Mnjikaning Fish Weirs NHS.jpg| E [[Kanada]], en [[Ontario]], ur gored amerindian, eus ar bobl [[Mnjikaning]]
File:Ålegård.gif| E [[Danmark]]
File:Indian fish weir Smith River Henry County Virginia.JPG| E [[Virginia]], [[SUA]], gored amerindian savet gant mein.
Weervisserij Oosterschelde.jpg|En [[Izelvroioù]], en [[Bergen op Zoom]]
File:Fish trap Menai Strait.jpg | E [[Kembre]]
File:Yana.jpg|E [[Japan]], war ar stêr [[Mogami]]
File:Fishing at the falls Dem Rep Congo.jpg| E [[Republik Kongo]].
File:Ancient Fishing Weir - geograph.org.uk - 637068.jpg| E [[Bro-Saoz]], e Countisbury Cove, e [[Somerset]].
Baleines_01.JPG|E [[Bro-C'hall]], en [[Enez Ré]] , e [[Saint-Clement-des-Baleines]].
Écluses a poissons île de Ré 01.jpg|En [[Enez Ré]] , e [[Sainte-Marie-de-Ré]].
Corral-isla-quenu-chiloe-ch.jpg|En [[Chile]], e [[Chiloé]].
</gallery>
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Peskerezh]]
rcb9aqlwg1laaka03cbrbq4q5a5v00d
Tyria jacobaeae
0
123316
2195030
1960024
2026-07-10T16:41:46Z
JackyM59
87937
Photograph updated
2195030
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Tyria jacobaeae''}}
{{Labour a chom}}
{{Taxobox Loen|''Tyria jacobaeae''|Tyria jacobaeae-01 (xndr).jpg|''Tyria jacobaeae'' }}
{{Taxobox Phylum|Arthropoda}}
{{Taxobox Classis|Insecta}}
{{Taxobox Subclassis|Pterygota}}
{{Taxobox Infraclassis|Neoptera}}
{{Taxobox Superordo|Endopterygota}}
{{Taxobox Ordo|Lepidoptera}}
{{Taxobox Familia|Arctiidae}}
{{Taxobox Genus|Tyria}}
{{Taxobox Anv skiantel|Tyria jacobaeae|([[Carl von Linné|C.V.Linné]],[[1758]])}}
{{Taxobox Echu}}
'''''Tyria jacobaeae''''' a zo ur [[spesad]] [[Balafenn]]ed hag a vez renket er genad ''[[Tyria]]'' e [[kerentiad]] an [[Arctiidae|arctiided]].
<gallery>
Restr:Jakobskrautbär Raupe2.jpg|Biskoulenn ''T.jacobaeae''
Restr:Tyria jacobaeae-lo.jpg
Restr:Chenille goutte de sang (Tyria jacobaeae) sur Séneçon de Jacob (Jacobaea vulgaris).jpg|Biskoul ''T.jacobaeae''
</gallery>
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Tyria jacobaeae}}
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Tyria]]
[[Rummad:Arctiided]]
[[Rummad:Spesadoù amprevaned]]
[[Rummad:Lepidoptered]]
eddnwlqhawgfg7jux2oz9az9uquuyo1
Penisilin
0
124740
2195063
1984537
2026-07-10T20:14:57Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195063
wikitext
text/x-wiki
Un [[antibiotik]] eo ar '''penisilinoù'''. Da gentañ ez eo ar penisilin ur [[pistri]] kenaozet gant [[louedadur|louedadurioù]] eus an doare ''[[Penicillium]]''. Dizañjer ez eo d'an dud.
Implijet eo bet e medisinerezh adalek 1941 gant ar [[Kevredidi_an_Eil_Brezel-bed|gevredidi]] e-pad an [[Eil_Brezel-bed|eil brezel-bed]], trizek bloaz goude kavadenn ar penisilinn G.
Da bareañ ar [[bilimadur|vilimadurioù]] bakteriennoù o orin e vez implijet ar penisilinoù, dreist-holl ar reoù bakteriennoù [[Gram-Ya]] o orin.
Ar penisilin G a voe kavet d'an [[3 a viz Gwengolo]] [[1928]] gant ar Skosad [[Alexander Fleming]].
E 1940 e voe dizoloet gant ur skipailh skiantourien [[Breizh-Veur|vreizhveuriat]] penaos produiñ trawalc'h a benisilin da lazhañ ar bakteri o vilimañ ur voud-bev.
== Kimiezh ==
[[Image:6-Aminopenicillanic_acid.svg|200px|trenkenn 6-aminopenisilanek pe [[6-APA]].]]
Deverañ a ra ar penisilinoù eu an ''drenkenn 6-aminopenisilanek''.
Savet eo gant ur c'halonenn ''7-oxo-4-thia-1-azabicyclo[3.2.0]heptan'', da laret eo ur c'helc'hiad a 4 atom [[beta-lactam]] teuzet gant un henvelc'helc'hiad 5 atom ennañ ([[thiazolidin]]). War ar c'helc'hiadur 5 se ez eo liammet daou strollad methyl hag ur strollad carboxyl. Ar c'helc'hiad 4 a zoug un oberiant amin.
War an oberiant amin se e vo liammet chadennoù kostez ar penisilinoù dre ul liamm [[amid]].
== Istor ==
E 1897 ez eo bet embannet gant un medisin gall, [[Ernest Duchesne]], un dezenn e ditr ''Skodenn a zivoud studi ar c'hevezerezh buhezek e touez ar mikro-organegoù : enebiezh etre ar vilimadurioù hag ar mikroboù'' (e galleg : "Contribution à l’étude de la concurrence vitale chez les micro-organismes : antagonisme entre les moisissures et les microbes"). En dezenn-se e studi dre ar vunud interaktadennoù etre ''Escherichia coli'' ha ''Penicillium glaucum''. Daoust dezañ bezañ diaraoger ar pareañ dre an antibiotikoù, ha dreist pep tra, gant ar penisilin, e chomo dianavezet e labour.
Daoust d'ar penisilinoù bezañ dizoloet e 1928 gant Alexander Fleming, ne teu ket a-benn da c'hlanaat an antibiotik-man. Gortozet e vo betek 1940 ha daou glasker all, [[Howard Walter Florey|Florey]] ha [[Ernst Boris Chain|Chain]], a-raok dont a-benn da dizout pal Duchesne ha Fleming en ur c'hlanaat ar penisilin.
E-kerzh an eil brezel-bed e vo industrializet e broduadur war skeulioù bras, didan renerezh ''poellgor al labourioù-klask skiantel'' (e saozneg : ''Office of Scientific Research and Development''). Adalek 1942 e brodu labourva Terre Haute en [[Indiana]] ([[Stadoù-Unanet_Amerika|SUA]]) 40 milliard a unvezhioù a benisilin bep miz e [[kibenn|kibennoù]] 50 000 [[litr|litrad]].
Un nebeud a dud o deus [[allergiezh|allergiezhoù]] ouzh ar penisilin, ar pezh a vir pe a restren implij ar penisilin evito.
== Doare ober ==
Ar penisilinoù hag an antibiotikoù beta-lactamin all a zo oberiant dre harzhañ stummadur al liammoù etre-peptidoglycan e pale gellig ar vakterienn. Kopul beta-lactam ar penisilinoù en en liamm gant ur treuzpeptidaz, ha dre ober kemment mañ e dro da zizoberiant, pehini enzim a zlefe liamañ kenetrezo molekulennoù peptidoglycan ar pale gellig : dre se en deus harzet ar penisilin sintezenn ar pale, ar pezh a harz lieskementadur ar bakteriennoù.
Efedus evit lazhañ ar bakteriennoù Gram +, hag un nebeut re eus ar stumm Gram -, eo ar penisilinoù.
Dre harzañ sintezen ar pale e kerzh rannadur kelligel ar bakteriennoù n'eo ket peurstummet e c'helligoù e fin ar rannadenn, ha dre-se en em-zistruj ar vakterienn hec'h-unan.
Oberiant eo dre-se ar penisilinoù war bakteriennoù o lieskementiñ, met pas war reoù en o fazenn disoberiant.
== Darvoudoù ==
* Ar [[Roquefort_(keuz)|roquefort]] a zo bet implijet gwechall gozh evit e ferzhioù enep-bakteriennoù a drugarez d'ar c'habell-touseg glas ''[[Penicillium roqueforti]]'' hag a gaver ennañ.
[[Rummad:Louzeier]]
[[Rummad:Kediadoù kimiek]]
ocsfhpkls7jyv9kxwiw262szb8s36k8
Joseph Mallord William Turner
0
134102
2195083
1961453
2026-07-10T21:11:50Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195083
wikitext
text/x-wiki
{{Taolenn | fichennaoueg_skeudenn=Turner selfportrait.jpg
| titl=Emboltred Turner
| livour=William Turner
| bloavezh=18..
| doare=Eoullivadur war lien
| uhelder=74,3
| ledander=58,4
| kêr=Londrez
| mirdi=[[Tate Gallery]]
}}
'''Joseph Mallord William Turner''' (1775 – 1851) a oa ul livour saoz, brudet e livadurioù eus ar maezioù. Eoullivadurioù koulz ha dourlivadurioù en deus graet hag anvet eo bet ''livour ar gouloù'' ("the painter of light").
==Oberennoù==
<gallery widths="190" heights="160" perrow="4">
File:Joseph Mallord William Turner - Clare Hall and King’s College Chapel, Cambridge, from the Banks of the River Cam - Google Art Project.jpg|''[[Clare College, Cambridge|Clare Hall]] ha [[King's College, Cambridge|King's College]] Chapel, Cambridge, gwelet eus lez ar stêr [[Cam]], 1793,'' dourlivadur.
File:Joseph Mallord William Turner 024.jpg|''Calais Pier'', 1801, eoullivadur war lien, [[National Gallery]]
File:Joseph Mallord William Turner - Dutch Boats in a Gale - WGA23163.jpg|''Dutch Boats in a Gale'', 1801, eoullivadur war lien. Awenet gant arz al livour [[Willem van de Velde the Younger]]
File:Joseph Mallord William Turner 081.jpg|''[[Snow Storm: Hannibal and his Army Crossing the Alps]]'', 1812, eoullivadur war lien, [[Tate Britain]]
File:DortorDordrecht.jpg|''[[Dort or Dordrecht: The Dort packet-boat from Rotterdam becalmed]]'', 1818, eoullivadur war lien, [[Yale Center for British Art]]
File:Joseph Mallord William Turner, English - The Burning of the Houses of Lords and Commons, October 16, 1834 - Google Art Project.jpg|''[[The Burning of the Houses of Lords and Commons]]'', c. 1835, eoullivadur war lien, [[Philadelphia Museum of Art]]
File:Wreckers Coast of Northumberland Joseph Mallord William Turner.jpeg|''Wreckers Coast of Northumberland'', c. 1836, eoullivadur war lien, [[Yale Center for British Art]]
File:Chicago art inst turner vallee aoste.JPG|''Valley of Aosta: Snowstorm, Avalanche and Thunderstorm'', 1836–37, eoullivadur war lien, [[Art Institute of Chicago]]
File:The Fighting Temeraire, JMW Turner, National Gallery.jpg|''[[The Fighting Temeraire]] tugged to her last berth to be broken up'', 1838, eoullivadur war lien, [[National Gallery]]
File:Slave-ship.jpg|''[[The Slave Ship]]'', 1840, eoullivadur war lien, [[Museum of Fine Arts, Boston]]
File:Joseph Mallord William Turner - Snow Storm - Steam-Boat off a Harbour's Mouth - WGA23178.jpg|''[[Snow Storm: Steam-Boat off a Harbour's Mouth]]'', c. 1842, eoullivadur war lien, [[Tate Britain]]
File:Joseph Mallord William Turner, The Evening of the Deluge, c. 1843, NGA 46064.jpg|''The Evening of the Deluge'', c. 1843, [[National Gallery of Art]]
File:Turner - Rain, Steam and Speed - National Gallery file.jpg|''[[Rain, Steam and Speed – The Great Western Railway]]'', 1844, eoullivadur war lien, [[National Gallery]]
File:Joseph Mallord William Turner - Norham Castle, Sunrise - WGA23182.jpg|''[[Norham Castle, Sunrise]]'', c. 1845, eoullivadur war lien, [[Tate Britain]]
</gallery>
==Pennadoù kar==
* [[Barrad erc'h war ar mor]]
{{DEFAULTSORT:Turner, William}}
[[Rummad:Livourien saoz]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1775]]
[[Rummad:Marvioù 1851]]
ot5d5v9726e924nqcos6zcak607df2v
Dover (Kent)
0
135083
2195101
2188556
2026-07-11T06:20:14Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195101
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|'''Dover'''|f20600|talbenn map|f9d720}}
|-
| colspan="2" | [[Restr:Dover coat of arms.jpg|center|80px]]<hr>
|- align="center"
| colspan="2" | [[Restr:Dover Castle (Castle Street).JPG|250px]]<br>Kastell Dover e penn Castle Street<hr>
|- align="center"
| colspan="2" | <div style="position: relative">[[Restr:Kent UK location map.svg|250px]]<div style="position: absolute; left: 210px; top: 110px;"><small>'''Dover'''</small></div><div style="position: absolute; left: 220px; top: 95px;">[[Restr:Red Dot.gif]]</div></div><hr>[https://www.google.com/maps/place/51%C2%B007'46.2%22N+1%C2%B018'32.0%22E/@51.1295,1.3089,12z/data=!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d51.1295!4d1.3089?hl=en 51° 7' 46.2" N – 1° 18' 32.04" R]<hr>
|-
| '''Riez''' || {{Rouantelezh-Unanet}}
|-
| '''Bro''' ||{{Bro-Saoz}}
|-
| '''Rannvro''' || [[Gevred Bro-Saoz]]
|-
| '''Kontelezh''' || [[Restr:Flag of Kent.svg|20px]] [[Kontelezh Kent|Kent]]
|-
| '''Distrig''' || [[Distrig Dover|Dover]]
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small> || 31 022 <small>(2011)</small>
|-
| '''Maer''' || Neil Rix <small>(2016)</small>
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Kod post''' || CT16 - CT17
|-
| '''Kod pellgomz''' || 01304
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Internet''' || [https://dovertowncouncil.gov.uk/ dovertowncouncil.gov.uk]
|-
|}
'''Dover''' zo ur porzh-mor [[Bro-Saoz|saoz]] hag ur gêr en [[aber]] ar stêr [[Dour (stêr)|Dour]], e [[kontelezh Kent]], e gevred [[Breizh-Veur]], war harzoù [[Mor Breizh]] ha [[Mor an Norzh]].
== Anv ==
''Portus Dubris'' eo ar meneg [[latin]] kentañ, diwar ''Dour'', anv ar stêr<ref>{{la}} ''[Notitia Dignitatum'', XXVIII-4 (skeudenn): ''Dubris'' ha XXVIII-14 (ditouroù) : ''Praepositus militum Tungrecanorum, Dubris'']</ref>.
Rivet & Smith, p. 341 :
* [[Itinerarium Antonini|I.A]] 473<sub>1</sub> (Iter III) : ''a Londinio ad portum DUBRIS''
* [[Itinerarium Antonini|I.A]] 473<sub>5</sub> (Iter III) : ''Ad portum DUBRIS''
* [[Ravenna (Disanv)|Ravenna]] 106<sub>35</sub> : ''DUBRIS''
* [[Tabula Peutigeriana|T.P]]. : ''DUBRIS''
* [[Notitia Dignitatum|N.D]]. XXVIII<sub>4</sub> (skeudenn) : ''DUBRIS''
* [[Notitia Dignitatum|N.D]]. XXIII<sub>14</sub> (testenn) : ''Praepositus militum Tungrecanorum, DUBRIS''
== Ardamezioù ==
{|
|-
| [[Restr:Dover coat of arms.jpg|80px]]
| <div style="width:25px;"></div>
|Rannet : ouzh 1, en gul e zri leonparzh en aour, krabanet ha teodet en glazur ; ouzh 2, en glazur e dri aros en argant''
|}
== Douaroniezh ==
<gallery mode="packed" heights="220px">
Dover White Cliffs.jpg|Tornaodoù Dover, er reter da gêr
</gallery>
== Istor ==
[[Restr:Jules César. -55.gif|thumb|Argadenn gentañ Jul Kaezar, 55 kent J.-K.]]
;Dibenn miz Eost 55 kent J.-K.
* Argadenn gentañ [[Julius Caesar]] war [[Enez Vreizh]]. Loc'het eus [[Portus Itius]] ([[Boulogne-sur-Mer]]) war-dro hanternoz, e tegouezhas ar morlu roman a-dal da Zover war-dro 9 eur diouzh ar beure. Ar [[Romaned]] n'o doa ket gallet dilestrañ. Ret e voe dezho gortoz kemm ar mor evit klask ul lec'h all da zilestrañ, war-du ar reter<br>Ar vandenn-dreset hag ar film ''Asteriks e Breizh'' a zrevez dilestradeg an [[Amerikaned]] e [[Normandi]] er bloaz [[1944]]{{Daveoù a vank}}.
Dindan galloud ar Romaned, ''Dubris'' a oa ar porzh meur etre [[Galia]] hag [[Enez Vreizh|Enez-Vreizh]]. Daou tour-tan a zo bet savet enni. Unan a zo bepred en e sav.
;{{Iañ kantved}}
;{{Vvet kantved}}
;{{XIIvet kantved}}
* ''[[Cinque Ports]]'', ur gevredad pemp porzh zo e Kent hag e [[Sussex]] : Dover, [[Hastings]], [[Hythe (Kent)|Hythe]], [[New Romney]] ha [[Sandwich (Kent)|Sandwich]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery mode="packed" heights="150px">
Roman pharos.Dover Castle.Kent - panoramio.jpg|Tour-tan roman
The_Pharos_lighthouse_(geograph_2771814).jpg|An tour-tan hiziv</gallery>
Dover Castle at Night.jpg|Ar c'hastell
== Tud ==
== Levrlennadur ==
* {{la}} Julius Caesar : ''[[De Bello Gallico]]'' – [http://thelatinlibrary.com/caes.html Lenn en-linenn]
* {{en}} Frank W. Jessup : ''A History of Kent'', Phillimore, London and Chichester, 1974, 1978 (ASIN : B000S8TC7Q)
* {{en}} A.L.F Rivet & Colin Smith : ''The Place-Names of Roman Britain''. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982 (ASIN : B0007C3LUM)
* {{fr}} R.Goscinny hag A. Uderzo : ''Asteriks e Breizh'', Dargaud, 1976
== Liammoù diavez ==
* {{en}} [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0006%3Aalphabetic+letter%3DD%3Aentry+group%3D3%3Aentry%3Ddubris ''The Princeton Encyclopedia of Classical Sites'']
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20171220063709/http://www.visitmyharbour.com/harbours/channel-east/dover-marina/charts.asp?cattype=5 ''Visit My Harbour'']
* {{en}} [http://www.dovermuseum.co.uk/Dover-History/Dover-History.aspx ''Dover Museum'']
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Kent]]
e5d0f8vt3lu3g63ol2qjcsp7flxsv1h
Scènes des massacres de Scio
0
139702
2195090
2162932
2026-07-10T21:12:07Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195090
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''Scènes des massacres de Scio''}}
{{Taolenn | fichennaoueg_skeudenn=Scène des massacres de Scio.jpg|500px
| titl=Scènes des massacres de Scio
| livour=Eugène Delacroix
| bloavezh=[[1824]]
| doare=eoullivadur war lien
| uhelder=419
| ledander=354
| mirdi= Mirdi al Louvre
| kêr=Pariz
| bro= }}
'''''Scènes des massacres de Scio''''' (titl gwirion : ''Scènes des massacres de Scio : familles grecques attendant la mort ou l'esclavage'') zo un daolenn gant [[Eugène Delacroix]] diwar-benn lazhadegoù en Enez [[C'hios]]. An eil eoullivadur veur eo gant al livour. Ouzhpenn pevar metr uhelder (419 cm × 354 cm) eo an daolenn. Ar pal e oa diskouez gwirvoud ar brezel, ar feulster a oa bet en enez e-pad [[Lazhadeg C'hios]]. An daolenn a zo unan skrijus gant Gresianed o c'hortoz o zonkad: pe ar sklavelezh pe ar marv dindan taolioù an [[Impalaeriezh otoman|Otomaned]] goude o emsavadeg.
Livet e oa bet e 1824, bloavezh marv Théodore Géricault ([[1791]]-[[1824]]). An daolenn ''[[Le Radeau de La Méduse]]'' a oa bet un awen anat evit Delacroix.
<gallery mode="packed" heights="220px">
Radeau meduse structure 3 pyramids.jpg|Le Radeau de la Méduse, implij ar piramidennoù
Massacre at chios pyramids.jpg|Lazhadeg Chios, piramidennoù denel.
</gallery>
[[Rummad:Livadurioù Eugène Delacroix]]
[[Rummad:Taolennoù 1824]]
[[Rummad:Mirdi al Louvre]]
l7ppk20r5pcx1fxxkh2cp128beqmnvo
François Christophe Kellermann
0
141918
2195080
2073382
2026-07-10T21:11:42Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195080
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:François Christophe Kellermann 2.png|thumb|upright=1.2|François Christophe Kellermann (eoullivadur gant [[Lucile Foullon-Vachot]]).
]]
'''François Étienne Christophe Kellermann''', ganet d'an [[28 a viz Mae]] [[1735]] e [[Strasbourg]] hag aet da Anaon d'an [[13 a viz Gwengolo]] [[1820]] e [[Pariz]], a oa ur ofiser hag ur senedour [[Bro-C'hall|gall]].
==E vuhez==
Un den eus an noblañs e oa hag en arme e oa abaoe [[1750]] pa gemeras perzh e [[Brezel Seizh Vloaz|Brezel ar Seizh vloaz]], o stourm gant Poloniz a-enep [[Impalaeriezh Rusia]]. [[Marichal (arme)|Marichal]] e oa e 1788, entanet e oa gant mennozhioù an [[Dispac'h gall]]. E 1792 ez eas penn an [[Armée de la Moselle]] ha ganti e c'hounezo [[Emgann Valmy]], d'an [[20 a viz Gwengolo]] [[1792]]. Rebechet e voe dezhañ bezañ lezirek gant al [[Lez-varn Reveulzier]]. Toullbac'het e voe met adlakaet en-dro en e garg ha goude-se e penn an [[Armée d'Italie]]. Kemeret en doa perzh e [[Seziz Lyon (1793)|Seziz Lyon]] e 1793. Buan e voe lakaet ar jeneral [[Napoleone Buonaparte]] en e lec'h. Ne voe ket mui fiziet kargoù milourel pouezus ennañ betek ma voe embannet ar [[Impalaeriezh C'hall Kentañ|Renad impalaerel e 1804]]. Lakaet e voe da Varichal impalaerel a enor, dont a reas da vezañ senedour hag enoret e voe gant al [[Lejion a enor]]. E 1808 e voe anvet da Zug Valmy gant an impalaer evit enoriñ an trec'h-se.
Ar marichal Kellermann a voe kargoù milourel dister gantañ goude-se : penn luioù da c'hortoz Spagn hag an Norzh. Sevel a reas a-du gant [[Loeiz XVIII (Bro-C'hall)|Louis XVIII]] hag enoret e voe gant hennezh, gant ar ''Grand-croix de l'ordre de Saint-Louis'', hag anvet da c'houarnour Strasbourg ha [[Chambre des pairs|pair de France]]. E-pad ar [[Kant-Devezh|C'hant devezh]] e chomas neptu. Mervel a reas d'an [[13 a viz Gwengolo]] [[1820]], d'an oad a 85 bloaz.
{{DEFAULTSORT:Kellermann, Francois Christophe}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1735]]
[[Rummad:Marvioù 1820]]
[[Rummad:Jeneraled brezelioù an Dispac'h Gall]]
[[Rummad:Jeneraled Napoleone Buonaparte]]
[[Rummad:Duged Valmy]]
e4jfvwbju9guct8z37mh0jonp3poho6
Kambr ar birien
0
142007
2195085
2049140
2026-07-10T21:11:55Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195085
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:House of Peers - trial of ex-ministers.jpg|thumb|upright=2|Ur sell war ar ''Chambre des pairs'' e-pad barnadenn ministred [[Charlez X (Bro-C'hall)|Charlez X]] e 1830.]]
'''Kambr ar birien''' (''La Chambre des pairs'' e galleg) e oa kambr uhel [[parlamant]] [[Bro-C'hall]] e-kerzh an div [[Adsavidigezh (Bro-C'hall)|adsavidigezh]], ar [[Kant-Devezh|C'hant-devezh]] ha [[Monarkiezh Gouere]].
Krouet e voe ex-nihilo e 1814 ha divodet e oa bet e 1848 pa oa bet savet [[Bodadeg Vroadel vonreizhel an Eil Republik]], ha ne voe erlec'hiet evel kambr uhel nemet pa vo kemmet ar Sened e fin an [[Eil Impalaeriezh c'hall]].
An izili a veze graet ''pairs de France'' anezho, un anv deuet a-ziwar an [[Pairie (Renad Kozh)|aozadur]] e-kerzh ar [[Renad Kozh]]. Ur garg hêrezhel e oa betek [[Reveulzi Gouere|Reveulzi 1830]].
== Izili brudet ==
<gallery mode="packed" heights="200px">
François Christophe Kellermann 2.png|[[François Christophe Kellermann]] (eoullivadur gant [[Lucile Foullon-Vachot]]).
</gallery>
[[Rummad:Politikerezh Bro-C'hall]]
[[Rummad:Istor Bro-C'hall]]
cce8ow4agh83n3hqrcdn0xvl656qdnp
Jean Martin (livour)
0
142219
2195082
2128439
2026-07-10T21:11:45Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195082
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jean Martin''' a oa ul livour gall ganet e [[Lyon]] d'an [[21 a viz Mae]] [[1911]] hag aet da Anaon er memes gêr ([[Pierre-Bénite]]) d'an [[12 a viz Ebrel]] [[1996]]<ref>https://web.archive.org/web/20190525232554/http://peintrejeanmartin.com/index_JM.htm</ref>. Kemeret en doa perzh e 1938 e manifestadegoù ar strollad arz [[Forces Nouvelles (luskad)|Forces Nouvelles]] (1935-1939), krouet e 1935 gant ar buruteller arz [[Henri Héraut]]<ref>http://www.galerie-trocmez.fr/fr/artistes.php?id=8</ref>. Treset en doa golo ar gelaouenn lennegel [[L'Arbalète (embannadurioù)|L'Arbalète]] e 1940.
== Buhez ==
Jean Martin a oa mab d'ur micherour komunour [[dizoue]]<ref>https://fr.aleteia.org/2016/07/02/jean-martin-peintre-de-la-realite-a-lhonneur-a-la-piscine-de-roubaix/</ref>, biken ne anzavo bezañ bet troet d'ar [[Katoligiezh|gatoligiezh]].
Ar gejadenn gant [[Marcel Michaud]] (1898-1958) e 1933 a oa bet penn-kentañ ur gamaladiezh hir etrezeo, memes ma oa chomet al livour hep dont da vezañ ezel eus ar strollad ''Témoignage'' e 1936. Tost ouzh ar barzh, ar c'hazetenner ha rezistant [[René Leynaud]], a anavez abaoe ar vugaleaj, livañ a ra ur poltred eus outañ (Le Poète, 1944, dastumadenn brevezh) rak harzet e oa bet kamalad [[Albert Camus]] gant ar [[Milice française|Milis]] e Mae 1944.
Goude an Eil Brezel-bed e ya da livañ kinkladurioù c'hoariva ha studiañ livadurioù ar Grennamzer<ref>https://www.lm-magazine.com/blog/2016/09/01/jean-martin/</ref>.
== Oberennoù ==
* [[Ar beleg kroazstaget e-kerzh Brezel-Spagn]], 1937, eoullivadur: un oberenn evit flatrañ ar [[Merzherien Brezel Spagn|feulster enep katolik]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.francetvinfo.fr/culture/arts-expos/peinture/quot-les-annees-expressivesquot-de-jean-martin-au-musee-des-beaux-arts-de-lyon%203325999.html Jean Martin war Francetv]
* [https://www.narthex.fr/news/le-realisme-de-jean-martin-de-tout-son-eclat-a-roubaix/ Pennad studiañ oberennoù al livour]
{{DEFAULTSORT:Martin, Jean}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1911]]
[[Rummad:Marvioù 1996]]
[[Rummad:Livourien c'hall]]
f03wci9rcs9ue7ohss55zizne8i4wck
FK Banga
0
142483
2195116
2180713
2026-07-11T10:30:44Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195116
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|FK Banga|223d71|talbenn football|f60}}
|- align="center"
| colspan="2"|[[Restr:Gargždai, stadionas.JPG|280px]]<br>''Gargždų miesto stadionas''
|-
| colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" bgcolor="#fff"|
|-
| '''Krouidigezh'''
| bgcolor="#eee"| [[1966]] FK Banga
|-
| '''Lesanv'''
| bgcolor="#eee"| ''Tigrai''
|-
| '''Livioù'''
| bgcolor=""#eee""| [[Orañjez (liv)|Orañjez]] ha [[Glas (liv)|glas]]
|-
| '''Sportva'''
| bgcolor="#eee"| ''Gargždų miesto stadionas''<br>(3 250 plas)<br>[[Gargždai]]<br>{{Lituania}}
|- bgcolor="#fff"
|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|pattern_sh=|pattern_so=
|leftarm=f60|body=f60|rightarm=f60|shorts=f60|socks=f60|title=Er gêr}}
||{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|pattern_sh=|pattern_so=
|leftarm=223D71|body=223D71|rightarm=223D71|shorts=223D71|socks=223D71|title=Er-maez}}
|}
'''Futbolo klubas Banga''' zo ur c’hlub [[mell-droad]] krouet e [[1966]] e kêr [[Gargždai]].
== Sportva ==
C'hoari a reont e sportva ''Gargždų miesto stadionas'', digoret e [[1970]], gant 3 250 plas.
== Titloù ==
* '''Kampionad Lituania :'''
* '''Kib mell-droad Lituania :'''<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/litocuphist.html RSSSF]</ref>.
** 2024
** Gourfenn (3): 2011, 2014, 2019
== Stadegoù (2004–) ==
{|
|- valign="top"
|
{|class="wikitable"
! Bloaz
! Rann
! Kevre
! Plas
! @
|-
|-
| bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''2004'''
| bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.'''
| bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' ''(V.)''
| bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.'''
| <ref>https://web.archive.org/web/20180820033958/http://almis.sritis.lt/ltu04lyga2w.html</ref>
|-
| bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''2005'''
| bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.'''
| bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''[[Antra lyga]]''' ''(V.)''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.'''
| <ref>https://web.archive.org/web/20180820034430/http://almis.sritis.lt/ltu05lyga2w.html</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2006'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''12.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito06.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2007'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito07.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2008'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito08.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2009'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito09.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2010'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2010.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2011'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2012'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2013'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2014'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''9.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2015'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2016'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2017'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2018'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#deb678" style="text-align:center;"| '''3.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2019'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2020'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2021'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2022'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2023'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2024'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2025'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref>
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù=6}}
== Liammoù diavaez ==
* [http://www.banga.lt/ Lec'hienn ofisiel ar c'hlub]
* [http://toplyga.lt/ Lec'hienn ofisiel ar TOPLYGA]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-banga-gargzdai/15839/ Globalsportsarchive]
[[Rummad:Kluboù mell-droad Lituania|banga]]
721yh3n6n2gkitzjny0zk389jcaexjg
FK Atlantas
0
142492
2195115
2156426
2026-07-11T10:30:04Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195115
wikitext
text/x-wiki
'''Futbolo klubas Atlantas''' zo ur c’hlub [[mell-droad]] bet krouet e [[1996]] ha diazezet e [[Klaipėda]], e [[Lituania]].
{| align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background-color: #ddd; font-size:90%;"
! colspan="2" style="background-color: #fff000;" |
{| style="background: #00f;" align="center" width="100%"
|padding=15px|
!style="background: #fff000; color:#282146; font-size:2em;"| FK Atlantas
| padding=15px|
|}
|- align="center"
|colspan="2"|[[Restr:Klaipėdos centrinis stadionas.JPG|280px]]<br>Sportva Klaipėda
|-
| colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" bgcolor="white"|
|-
| '''Krouidigezh'''
| bgcolor=#eee| [[1996]] FK Atlantas
|-
| '''Lesanv'''
| bgcolor=#eee| ''Atlantiečiai''
|-
| '''Livioù'''
| bgcolor=#eee| [[Melen (liv)|Melen]] ha [[Glas (liv)|glas]]
|- valign="top"
| '''Sportva'''
| bgcolor=#eee| ''Centrinis stadionas''<br>(4 000 plas)<br>[[Klaipėda]]<br>{{Lituania}}<br />
|-
!bgcolor="#fff"|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|pattern_sh=|pattern_so=
|leftarm=fff000|body=FFF000|rightarm=FFF000|shorts=0000ff|socks=FFF000|title=Er gêr}}
|bgcolor="white"|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|pattern_sh=|pattern_so=
|leftarm=0000ff|body=0000ff|rightarm=0000ff|shorts=0000ff|socks=0000ff|title=Er-maez}}
|}
== Sportva==
C'hoari a reont e stad ''Klaipėdos centrinis stadionas'', digoret e [[1927]], gant 4 000 plas.
== Titloù ==
; Futbolo klubas Granitas/Atlantas
* '''Kampion [[Lituania]] (4):'''<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/litochamp.html RSSSF]</ref>
** 1978, 1980, 1981, 1984
== Stadegoù (1996–2020) ==
{|
|- valign="top"
|
{|class="wikitable" style="text-align:center;"
! Bloaz
! Rann.
! Kevre
! Plas
! Web
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 1996/97|1996/97]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5"| '''7.'''
|<ref>[http://almis.sritis.lt/1997_ltu.html ALMIS]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 1997/98|1997/98]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#f5f5f5"| '''6.'''
|
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 1998/99|1998/99]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5"| '''6.'''
|<ref>[http://almis.sritis.lt/ltu99lyga.html ALMIS]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 1999|1999]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#deb678"| '''3.'''
|<ref>[http://almis.sritis.lt/ltu99flyga.html ALMIS]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2000|2000]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#deb678"| '''3.'''
|<ref>[http://almis.sritis.lt/ltu00lyga.html ALMIS]</ref>
|}
|
{|class="wikitable" style="text-align:center;"
! Bloaz
! Rann.
! Kevre
! Plas
! Web
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2001|2001]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#BBBBBB"| '''2.'''
|<ref>[http://almis.sritis.lt/ltu01lyga.html ALMIS]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2002|2002]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#BBBBBB"| '''2.'''
|<ref>[http://almis.sritis.lt/ltu02lyga.html ALMIS]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2003|2003]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#f5f5f5"| '''5.'''
|<ref>[http://almis.sritis.lt/ltu03lyga.html ALMIS]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2004|2004]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#deb678"| '''3.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito04.html#1lyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2005|2005]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5"| '''7.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito05.html#1lyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2006|2006]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5"| '''6.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito06.html#1lyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2007|2007]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5"| '''6.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito07.html#1lyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2008|2008]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5"| '''6.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito08.html#1lyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#FFFFDD"| '''2009'''
| bgcolor="#FFFFDD"| '''3.'''
| bgcolor="#FFFFDD"| '''[[Antra lyga]]''' ''(W.)''
| bgcolor="#FFFF00"| '''1.'''
|<ref>[https://web.archive.org/web/20211123062951/http://almis.sritis.lt/ltu09lyga2w.html ALMIS]</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93"| '''2010'''
| bgcolor="#F4DC93"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5"| '''7.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2010.html#1lyga RSSSF]</ref>
|}
|
{|class="wikitable" style="text-align:center;"
! Bloaz
! Rann.
! Kevre
! Plas
! Web
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2011|2011]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5"| '''11.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#alyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2012|2012]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5"| '''8.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#alyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2013|2013]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#BBBBBB"| '''2.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#alyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2014|2014]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#deb678"| '''3.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2015|2015]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#deb678"| '''3.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2016|2016]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#f5f5f5"| '''4.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2017|2017]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#f5f5f5"| '''4.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga 2018|2018]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#f5f5f5"| '''6.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A Lyga 2019|2019]]'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#f5f5f5"| '''6.'''
|<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ffd"| '''2020'''
| bgcolor="#ffd"| '''3.'''
| bgcolor="#ffd"| '''[[Antra lyga]]''' ''(W.)''
| bgcolor="#fff"| '''4.'''
|
|}
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù=8}}
== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20240221092610/http://fkatlantas.lt/ Lec'hienn ofisiel ar c'hlub]
* [http://alyga.lt/ Lec'hienn ofisiel A lyga]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-atlantas-klaipeda/15838/ Globalsportsarchive]
[[Rummad:Kluboù mell-droad Lituania|Atlantas]]
9utr724cj0fyhu0ic8bm89t1x7u5zg5
Cato ar Yaouankañ
0
146082
2195078
2076829
2026-07-10T21:11:39Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195078
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Marcus Porcius Cato Uticensis''', lesanvet '''Cato ar Yaouankañ''' pe '''Cato Uticensis''' ([[-95|95]]–[[-46|46]] kent JK), a oa ur politikour roman hag en em lazhas.
==E vuhez==
Gourvab e oa da g-[[Cato an Henañ]]. Yaouank e oa pa grogas da ziskouez un ene kadarn ha kalonek. Da bevarzek vloaz e voe kaset da balez an diktatour [[Sylla]] ha pa welas pennoù gwadek an harluidi heskinet e c'houlennas ur [[gougleze]] da zisammañ Roma, emezañ, diouzh an [[tirant]]. En [[-65|65]] kent JK e voe dilennet da gestour ma sachas an evezh warnañ oc'h ensellout pizh dihelloù an Teñzor e deroù e amzervezh-kestour, hag o lakaat reizhañ ar fazioù niverus er c'hontoù dleet da lezober e ziagentidi.
En [[-63|63]] kent JK, da vare irienn [[Catilina]], ez eas a-du gant an diarbennoù dibleg erbedet gant [[Cicero]]. Disfiz en devoa diouzh [[Pompeius]], hag enebiñ a reas kreñvañ ma c'hallas ouzh c'hoant [[Julius Caesar]] da gemer ar galloud, ma votas en [[-59]] a-enep an disentez d'en lakaat e penn armeoù roman Galia e-pad pemp bloaz, o lavarout d'ar senedourien e krouent un tirant a-benn ar bloavezhioù da zont.
En [[-52]], edo war ar renk evit bout konsul e [[-51]], met daou gonsul a-du gant Pompeius eo a voe anvet.
E deroù ar brezel-diabarzh en -49 e voe gouarnour Sikilia, ha rediet e voe da dec'hel ac'hano gant harperien Caesar, renet gant [[Curion]]. Mont a reas a-du gant Pompeius, ha trec'hiñ a reas bagadoù Caesar e [[Dyrrachium]]. Pa glevas anv eus faezhadenn [[emgann Farsala]], ha drouklazh Pompeius prestik goude, e vodas pezh a vane eus an arme republikan hag ez eas ganti da Afrika, ma edo [[Quintus Metellus Scipio]], e penn un toullad soudarded, o prientiñ enebiñ ouzh Caesar. Pa voe faezhet Metellus Scipio en [[emgann Thapsus]] d'ar 6 a viz Ebrel 46, ne fellas ket da Gato « dreistvevañ d'ar frankiz » : en em dennañ a reas en [[Utica]] hag en em doullgofañ gant e gleze. A-raok reiñ an taol kleze, a lavarer, e lennas hag e prederias war ar Phédon, un divi ma ra Plato un displeg diwar-benn divarvelezh an ene. Troet e oa Cato gant kelennadurezh ar [[stoikourien]] a glote gant garvder e demz-spered.
Hervez [[Ploutarc'hos]] e oa istimet kaer gant Caesar, a c'hoantae pardoniñ dezhañ ha leuskel e vuhez gantañ, met re ziwezhat e tegouezhas en Utica ha pa glevas e oa marvet cato e lavaras : « ? »
Pobl Utica a reas ur bez dezhañ war an traezh ma oa un delwenn da Gato ivez en amzer Ploutarc'hos.
Ur verc'h en doa, [[Porcia]], pried da [[Marcus Junius Brutus]], unan eus muntrerien [[Julius Caesar]].
==Taolennoù==
Un toullad taolennoù zo bet savet diwar-benn e varv :
* ''Le suicide de Caton'', gant [[Giambattista Langetti]] a-raok 1676, [[Ca' Rezzonico]], [[Venezia]]
* ''La Mort de Caton d'Utique'', gant [[François-André Vincent]] war-dro 1771-1775, [[Musée Fabre]], [[Montpellier]]
* ''La Mort de Caton d'Utique'', gant [[Guillaume Guillon Lethière]] (1795).
* ''Mort de Caton d'Utique'', gant [[Josef Abel]] (1817).
* ''La Mort de Caton d'Utique'', gant [[Pierre-Narcisse Guérin]], 1797, [[École nationale supérieure des beaux-arts]], [[Pariz]].
* ''[[La Mort de Caton d'Utique]]'', eoullivadur gant [[Jean-Paul Laurens]] en 1863. A zo miret er [[musée des Augustins de Toulouse]].
<gallery caption="''Marv Cato Uticensis'', el livouriezh" >
Ca' Rezzonico - Suicido di Catone - Giambattista Langetti.jpg|Gant [[Giambattista Langetti]]
Vincent-Mort de Caton.JPG| Gant [[François-André Vincent]]
Guillaume Guillon Lethière-The Death of Cato of Utica, 1795.jpg|Gant [[Guillaume Guillon Lethière]]
Pierre-Narcisse Guérin - La Mort de Caton d'Utique.gif| Gant [[Pierre-Narcisse Guérin]]
Josef Abel 1817 Cato Uticensis.jpg| Gant [[Josef Abel]]
Laurens Caton d'Utique (RO 147).jpeg|Gant [[Jean-Paul Laurens]]
</gallery>
[[Rummad:Ganedigezhioù -95]]
[[Rummad:Marvioù -46]]
[[Rummad:Politikerien Henroma]]
[[Rummad:Tud emlazhet]]
8abiuuy62k2yhqqfvknxbc04lqgjxjk
FC Džiugas
0
146778
2195113
2180716
2026-07-11T10:26:42Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195113
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|FC Džiugas|8C1116|talbenn football|fff}}
|-
|colspan="2" align="center"|<br>''Logo''<hr>
|-c
| '''Krouidigezh'''||[[1923]] (SA Džiugas) <br> [[1991]] (FK Džiugas) <br /> [[2014]] '''FC Džiugas'''
|-
| '''Lesanv'''||''Žemaičiai''
|-
| '''Livioù'''|| rous ha gwenn
|-
| '''Sportva'''||''Telšių miesto centrinis stadionas''<br>{{Lituania}}<br>(3 000 plas)
|-
|colspan="2"|<hr>
|-
|bgcolor="white"|{{Football kit|pattern_la=_whiteborder|pattern_b=_whitecollar|pattern_ra=_whiteborder|pattern_sh=|pattern_so=
|leftarm=8C1116|body=8C1116|rightarm=8C1116|shorts=8C1116|socks=8C1116|title=Er gêr}}
|bgcolor="white"|{{Football kit|pattern_la=_whiteborder|pattern_b=_whitecollar|pattern_ra=_whiteborder|pattern_sh=|pattern_so=
|leftarm=000|body=000|rightarm=000|shorts=000|socks=000|title=Er-maez}}
|}
'''Futbolo klubas Džiugas''' zo ur c’hlub [[mell-droad]] krouet e [[1923]] eus kêr [[Telšiai]], e [[Lituania]].
== Sportva ==
C'hoari a reont e sportva ''Telšių miesto centrinis stadionas'', digoret e [[1923]], gant 3 000 plas.
== Titloù ==
* '''Kampionad [[Lituania]]:'''<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/litochamp.html RSSSF]</ref>
:: Pirma lyga (D1) : 2019
* '''Kib mell-droad Lituania''' (LFF taurė)<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/litocuphist.html RSSSF]</ref>
::
* '''[[Supertaurė]]:'''<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/litosupcuphist.html RSSSF]</ref>
::
== Stadegoù (2014–...) ==
{|
|-valign="top"
|-
|
{|class="wikitable" style="font-size: 95%; text-align:center;"
|-
!Bloaz
!Rann
!Kevre
!Plas
!@
|-
| bgcolor="#ffffdd" | '''2014'''
| bgcolor="#ffffdd" | '''3'''
| bgcolor="#ffffdd" | '''[[Antra lyga]]'''
| bgcolor="#BBB" | '''2'''
|<ref>[https://web.archive.org/web/20190119120940/http://almis.sritis.lt/ltu14lyga2w.html 2014 almis]</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" | '''2015'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''2'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" | '''10'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2015.html#1lyga 2015 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" | '''2016'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''2'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" | '''7'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2016.html#1lyga 2016 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" | '''2017'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''2'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" | '''5'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2017.html#1lyga 2017 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" | '''2018'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''2'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" | '''5'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2018.html#1lyga 2018 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" | '''2019'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''2'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#FF0" | '''1'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga 2019 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" | '''2020'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''2'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" | '''4'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga 2020 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" | '''[[A lyga 2021|2021]]'''
| bgcolor="#DDFFDD" | '''1'''
| bgcolor="#DDFFDD" | '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" | '''8'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga 2021 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" | '''2022'''
| bgcolor="#ddffdd" | '''1'''
| bgcolor="#ddffdd" | '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#FFDDDD" | '''9'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga RSSSF 2021]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" | '''2023'''
| bgcolor="#ddffdd" | '''1'''
| bgcolor="#ddffdd" | '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#FFDDDD" | '''9.'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga RSSSF 2026]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2024'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga RSSSF 2024]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2025'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga RSSSF 2025]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga RSSSF 2026]</ref>
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
* [http://fcdziugas.lt/ Lec'hienn ofisiel ar c'hlub]
* [https://www.facebook.com/fcdziugas/ ''Facebook'']
* [https://toplyga.lt/komanda/dziugas Lec'hienn ofisiel TOPLYGA]
* [https://uk.soccerway.com/teams/lithuania/diugas-teliai/30669/ Soccerway]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-dziugas-telsiai/20684/ Globalsportsarchive]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù=5}}
[[Rummad:Kluboù mell-droad Lituania|dziugas]]
f3cyessabwrf13r8oxmq8s0y6su3gl6
FC Hegelmann
0
146780
2195114
2180718
2026-07-11T10:27:28Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 3 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195114
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|FC Hegelmann|F5F5F5|talbenn football|008}}
|-
|colspan="2" align="center"|<br>''Logo''<hr>
|-
| '''Krouidigezh'''|| [[2009]]
|-
| '''Lesanv'''||''Fūristai''
|-
| '''Livioù'''|| Gwenn ha glas
|-
| '''Sportva'''||''Raudondvario stadionas''<br>{{Lituania}}<br>(500 plas)
|-
|colspan="2"|<hr>
|-
|bgcolor="white"|{{Football kit|pattern_la=_hummelauthentic20w|pattern_b=_hummelauthentic20w|pattern_ra=_hummelauthentic20w|pattern_sh=_hummelauthentic20w|pattern_so=_hummel20w
|leftarm=8C1116|body=8C1116|rightarm=8C1116|shorts=fff|socks=fff|title=Er gêr}}
|bgcolor="white"|{{Football kit|pattern_la=_hummelauthentic20tb|pattern_b=_hummelauthentic20tb|pattern_ra=_hummelauthentic20tb|pattern_sh=_hummelauthentic20tb|pattern_so=_hummel20tb
|leftarm=00f|body=00f|rightarm=00f|shorts=00f|socks=00f|title=Er-maez}}
|}
'''Futbolo klubas Hegelmann''' zo ur c’hlub [[mell-droad]] krouet e [[2009]] eus kêr [[Kaunas]] e [[Lituania]].
== Sportva ==
C'hoari a reont e sportva ''NFA stadionas'', digoret e [[2013]], gant 500 plas.
== Titloù ==
* '''Kampionad [[Lituania]]:'''<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/litochamp.html RSSSF]</ref>
:: Pirma lyga (D1): 2vet ([[2019]])
:: Antra lyga (D3): 1añ ([[2018]])
* '''Kib mell-droad Lituania''' (LFF taurė)<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/litocuphist.html RSSSF]</ref>
::
* '''[[Supertaurė]]:'''<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/litosupcuphist.html RSSSF]</ref>
::
== Stadegoù (2016–) ==
{|
|-valign="top"
|-
|
{|class="wikitable" style="font-size: 95%; text-align:center;"
|-
!Bloaz
!Rann
!Kevre
!Plas
!@
|-
| bgcolor="#F4DC93" | '''2016'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''2'''
| bgcolor="#F4DC93" |'''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#FCC" | '''10'''
|<ref>[https://web.archive.org/web/20170323053020/http://almis.sritis.lt/ltu16lyga1.html 2016 almis]</ref>
|-
| bgcolor="#FFFFDD" | '''2017'''
| bgcolor="#FFFFDD" | '''3'''
| bgcolor="#FFFFDD" | '''[[Antra lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" | '''6'''
|<ref>[https://web.archive.org/web/20180619064227/http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2s.html 2017 almis]</ref>
|-
| bgcolor="#FFFFDD" | '''2018'''
| bgcolor="#FFFFDD" | '''3'''
| bgcolor="#FFFFDD" | '''[[Antra lyga]]'''
| bgcolor="#FF0" | '''1'''
|<ref>[https://web.archive.org/web/20180619070138/http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2s.html 2018 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" | '''2019'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''2'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" | '''7'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga 2019 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" | '''2020'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''2'''
| bgcolor="#F4DC93" | '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#BBB" | '''2'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga 2020 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#DFD" | '''[[A lyga 2021|2021]]'''
| bgcolor="#DFD" | '''1'''
| bgcolor="#DFD" | '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" | '''5'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga 2021 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" | '''2022'''
| bgcolor="#ddffdd" | '''1'''
| bgcolor="#ddffdd" | '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#f5f5f5" | '''4.'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga 2022 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" | '''2023'''
| bgcolor="#ddffdd" | '''1'''
| bgcolor="#ddffdd" | '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#f5f5f5" | '''5.'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga 2023 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2024'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga 2024 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2025'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#BBBBBB" style="text-align:center;"| '''2.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga 2025 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga RSSSF 2026]</ref>
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
* [https://fchegelmann.com/ Lec'hienn ofisiel ar c'hlub]
* [https://toplyga.lt/komanda/hegelmann Lec'hienn ofisiel TOPLYGA]
* [https://uk.soccerway.com/teams/lithuania/hegelmann-litauen/30665/ ''Soccerway'']
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fc-hegelmann-litauen/28798/ Globalsportsarchive]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù=5}}
[[Rummad:Kluboù mell-droad Lituania|hegelmann]]
7g1pehxxfm25ils9wahekthyrmugphw
FA Šiauliai
0
150387
2195112
2194773
2026-07-11T10:26:02Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195112
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|FA Šiauliai|ff0|talbenn football|000000}}
|-
|colspan="2" align="center"|<br>''Logo''<hr>
|-c
| '''Krouidigezh'''||[[2007]] '''FA Šiauliai'''
|-
| '''Lesanv'''||''šiauliečiai''
|-
| '''Livioù'''|| ha
|-
| '''Sportva'''||''Šiaulių savivaldybės stadionas''<br>{{Lituania}}<br>(3 000 plas)
|-
|colspan="2"|<hr>
|-
|bgcolor="white"|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_blackstripes|pattern_ra=|pattern_sh=|pattern_so=
|leftarm=000|body=ff0|rightarm=000|shorts=000|socks=000|title=Er gêr}}
|bgcolor="white"|{{Football kit|pattern_la=_whiteborder|pattern_b=_whitecollar|pattern_ra=_whiteborder|pattern_sh=|pattern_so=
|leftarm=f00|body=f00|rightarm=f00|shorts=f00|socks=f00|title=Er-maez}}
|}
'''Futbolo Akademija Šiauliai''' zo ur c’hlub [[mell-droad]] krouet e [[2007]] e kêr [[Šiauliai]], e [[Lituania]].
== Sportva ==
C'hoari a reont e sportva ''Šiaulių savivaldybės stadionas'', digoret e [[1962]], gant 3 000 plas.
== Titloù ==
* '''Kampionad [[Lituania]]:'''<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/litochamp.html RSSSF]</ref>
:: Pirma lyga (D1) : 2021
* '''Kib mell-droad Lituania''' (LFF taurė)<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/litocuphist.html RSSSF]</ref>
::
* '''[[Supertaurė]]:'''<ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/litosupcuphist.html RSSSF]</ref>
::
== Stadegoù (2010 – 2026) ==
{|class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!Bloaz
!Rann
!Kevre
!Plas
!@
|-
| bgcolor="#fff" style="text-align:center;"| '''2010'''
| bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''4.'''
| bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''Trečia lyga''' ''(Kevre 4)''
| bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| '''9.'''
|
|-
|||||||
|-
| bgcolor="#fff" style="text-align:center;"| '''2016'''
| bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''4.'''
| bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''Trečia lyga''' ''(Kevre 4)''
| bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| '''6.'''
|
|-
|||||||
|-
| bgcolor="#fff" style="text-align:center;"| '''2017'''
| bgcolor="#ffd" style="text-align:center;"| '''3.'''
| bgcolor="#ffd" style="text-align:center;"| '''Antra lyga''' ''(Kevre 3, Kornôg)''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.'''
| <ref>[https://web.archive.org/web/20200608210521/http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html 2017 almis]</ref>
|-
| bgcolor="#fff" style="text-align:center;"| '''2018'''
| bgcolor="#ffd" style="text-align:center;"| '''3.'''
| bgcolor="#ffd" style="text-align:center;"| '''Antra lyga''' ''(Kevre 3, Kornôg)''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>[https://web.archive.org/web/20200116183350/http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html 2018 almis]</ref>
|-
|||||||
|-
| bgcolor="#fff" style="text-align:center;"| '''2019'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga''' ''(Kevre 2)''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga 2019 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#fff" style="text-align:center;"| '''2020'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga''' ''(Kevre 2)''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga 2020 RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#fff" style="text-align:center;"| '''2021'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga''' ''(Kevre 2)''
| bgcolor="#ff0" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#1lyga 2021 RSSSF]</ref>
|-
|||||||
|-
| bgcolor="#dfd" | '''2022'''
| bgcolor="#dfd" | '''1.'''
| bgcolor="#dfd" | '''A lyga''' ''(Kevre 1)''
| bgcolor="#f5f5f5" | '''7.'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga RSSSF 2021]</ref>
|-
| bgcolor="#dfd" | '''2023'''
| bgcolor="#dfd" | '''1.'''
| bgcolor="#dfd" | '''A lyga''' ''(Kevre 1)''
| bgcolor="#DEB678" | '''3.'''
|<ref>[http://rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga RSSSF]</ref>
|-
| bgcolor="#dfd" style="text-align:center;"| '''2024'''
| bgcolor="#dfd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#dfd" style="text-align:center;"| '''A lyga''' ''(Kevre 1)''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga ''A lyga 2024'']</ref>
|-
| bgcolor="#dfd" style="text-align:center;"| '''2025'''
| bgcolor="#dfd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#dfd" style="text-align:center;"| '''A lyga''' ''(Kevre 1)''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga ''A lyga 2025'']</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.'''
| <ref>[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga RSSSF 2026]</ref>
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù=6}}
== Liammoù diavaez ==
* [http://fasiauliais.lt/ Lec'hienn ofisiel ar c'hlub]
* [https://toplyga.lt/komanda/fa-siauliai FA Šiauliai: toplyga.lt]
* [https://www.soccerway.com/team/fa-siauliai/CMmWKuwf/ SOCCERWAY]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fa-siauliai/36613/ Globalsportsarchive]
[[Rummad:Kluboù mell-droad Lituania|Šiaulių FA]]
a2phea72g8jo3noe4inkeemcveosxku
Denys Shmyhal
0
151308
2195099
2156502
2026-07-11T04:34:08Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195099
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Денис Шмыгаль (портрет) 2.jpg|thumb|Poltred ofisiel]]
'''Denys Shmyhal''' ([[ukraineg]] : Денис Анатолійович Шмигаль ; [[Lviv]], [[URSS]], {{Deiziad|15|Here|1975}}), zo Ministr an Difenn [[Ukraina]] abaoe 2025. A-raok e voe 18{{vet}} Kentañ ministr ar vro etre 2020 ha 2025.
=== Respet politikel ===
Adalek miz Eost 2019 emañ e penn [[oblast Ivano-Frankivsk]]<ref name="Le Point nomination" />.
D'ar 4 a viz C'hwevrer 2020, hervez kinnig ar c'hentañ ministr [[Oleksi Hontcharouk]], e oa anvet beskentañ ministr ha ministr diorroadur kumuniezhioù tiriadoù Ukraina gant ar [[Rada (Ukraina)|Verc'hovna Rada]], war-lerc'h Aliona Babak<ref>[https://web.archive.org/web/20220310152248/https://www.ukrinform.fr/rubric-polytics/2869039-denys-chmygal-nomme-au-poste-de-ministre-du-developpement-des-communautes-et-des-territoires-de-lukraine.html "Denys Chmygal nommé au poste de ministre du Développement des communautés et des territoires de l’Ukraine"], Ukrinform.fr, 11-07-2020.</ref>.
D'ar 4 a viz Meurzh goude-se, war-lerc'h dilez Oleksi Hontcharouk hag hervez kinnig ar prezidant [[Volodymyr Zelensky]] a oa o koll brud er '''opinion''', e oa anvet Denys Chmyhal kentañ ministr gant ar Rada<ref>[https://www.lefigaro.fr/international/le-premier-ministre-ukrainien-presente-sa-demission-20200303|site=lefigaro.fr "Le premier ministre ukrainien présente sa démission"], 3 a viz Meurzh 2020.</ref>{{,}}<ref>[http://www.rfi.fr/fr/europe/20200304-ukraine-le-parlement-nomme-denys-chmygal-poste-premier-ministre "Ukraine: le Parlement nomme Denys Chmygal au poste de Premier ministre"], rfi.fr, 4 a viz Meurzh 2020.</ref>. En e [[Gouarnamant Chmyhal|c'houarnamant]], savet ar memes devezh, e oa izili dezhe muioc'h a skiant-prenañ evit re ar c'habined kent. Kemeret e oa lec'h ministr yaouank an difenn gant ur jeneral war e leve, Andriï Taran, da skouer<ref name="Le Point nomination">[https://www.lepoint.fr/monde/ukraine-zelensky-remanie-son-gouvernement-pour-sauver-sa-popularite-04-03-2020-2365822_24.php"Ukraine: Zelensky remanie son gouvernement pour sauver sa popularité"], lepoint.fr, 4 mars 2020.</ref>. Gwelet fall e oa an adkempenn-se gant ar marc'hadoù rak c'hoarvez a rae e-kreiz poread kleñved bedel ar [[COVID-19|c'horonaviruz]] hag e-doug an atroperezh evit resev ur skoazell a-berzh ar [[Font Moneizel Etrebroadel]] (FMI), pa ne oa ket bet adanvet ministrez kent an ekonomiezh a blije kalz da Gornôgiz<ref name="Le Point nomination" />.
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Shmyal, Denys}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1975]]
[[Rummad:Politikourien Ukraina]]
[[Rummad:Kentañ Ministred Ukraina]]
fxu4az6vpd6j8iqvjfe12mnrxigryh2
Sportoù tennañ
0
168810
2195106
2188141
2026-07-11T08:09:20Z
Kestenn
14086
Niver a dennerien e Bro-C'hall (07/2026)
2195106
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}[[Restr:Shooting pictogram.svg|thumb|Piktogram ofisiel ar sportoù tennañ er C'hoarioù Olimpek.]]
Er '''sportoù tennañ''' e renker an holl [[Sport|sportoù]] ma implijer un [[arm-tan]] pe un [[Kroazwareg|arbalastr]] da dizhout ur [[Gwenn (sportoù)|sibl]] (war baper pe e metal) pe pladennoù douar-pri (er [[ball-trap]] da skouer). Ar sportoù tennañ a vez meret gant bodadoù disheñvel er bed : an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] evit ar sportoù tennañ olimpek, an [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] evit an [[tenn pleustrek]] hag an IAU evit an arbalastr. An tennañ zo ur [[C'hoarioù Olimpek|sport olimpek]] abaoe 1896.<ref name=":0">{{Fr}} ''[https://www.fftir.org/la-fftir-et-son-histoire/ La FFTir et son histoire]'' war lec'hienn ar c'hevredad, 21/06/2023 (lennet d'an 03/07/2024)</ref>
== Istor ==
=== Orin ===
Da vare ar [[Brezel Kant Vloaz]] e voe goulennet gant pennoù-meur 'zo e kornôg [[Europa (kevandir)|Europa]] ([[Charlez V (Bro-C'hall)|Charlez V]] e 1369 e Rouantelezh Frañs<ref name=":0" />, [[Yann V (dug Breizh)|Yann V]] e 1407 e [[Breizh]]) e vije pleustret war an tennañ gant ar vourc'hizien evit ma c'halljent difenn o c'hêr o-unan. Diwar-se e teuas ar c'henstrivadegoù [[papigod]], a voe poblek-tre e Breizh hag en Europa betek an XVIII{{Vet}} kantved. Enne e veze tennet gant [[Kroazwareg|arbalastroù]] ha [[Gwareg (arm)|gwaregoù]] da gentañ, ha gant [[Akebut|akebutoù]] hag armoù-tan adalek ar XV{{Vet}} kantved.
[[Restr:CC61 Rennes Papegault.jpg|thumb|285x285px|Ur genstrivadeg papigod e Roazhon, XVI{{Vet}} kantved.]]
=== Diorren ha frammañ e dibenn an XIX{{Vet}} kantved ===
Betek kreiz an XIX{{Vet}} kantved e veze graet sportoù tennañ gant paotred pinvidik dreist-holl. Tamm-ha-tamm e voe enbarzhet an tennañ e luskad frammañ ha reolenniñ ar sportoù a oa d'ar mare-se.<ref name=":2">{{Fr}} DIETSCHY Paul, ''Le tir sportif en guerre : l'Union des Sociétés de Tir de France de 1912 à 1920'', in ''Les Français et les armes à feu de 1789 à nos jours'', pp. 323-334</ref> E 1866 e voe krouet ar c'hevredigezhioù tennañ kentañ e Frañs.<ref name=":0" /> Adalek ar bloavezhioù 1870 e voe digoret an tennañ da izili ar meteier sokial izeloc'h. Kevredigezhioù publik a voe savet, ha int arc'hantaouet gant ar c'humunioù o-unan a-wechoù. Ministrerezh ar Brezel a grouas e Bro-C'hall an USFT (''Union des Sociétés de Tir de France''). Kement-se a vleuniaoue en aergelc'h veñjañs ha digoll goude ar [[Brezel Gall-Prusian eus 1870|brezel kollet a-enep Prusia]]. E 1882 e voe krouet er skolioù ar ''[[Bataillon scolaire|Bataillons scolaires]]'', o fal brudañ mennozhioù ar [[Trede Republik c'hall|Republik]] ha deskiñ an tennañ d'ar baotred yaouank a-drugarez da armoù bihan o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] ha kopiet diwar armoù reoliek an [[Arme Frañs|arme c'hall]]. E 1886 e konted {{formatnum:43326}} skoliad e 146 batailhon a seurt-se<ref>{{Fr}} ''[http://www.le-temps-des-instituteurs.fr/ens-bataillons-scolaires.html Les bataillons scolaires]'' war Le temps des instituteurs (lennet d'ar 04/07/2024)</ref>. E 1896 e voe degemeret ar sportoù tennañ er [[C'hoarioù Olimpek]] nevez gant souten [[Pierre de Coubertin]].
=== Brezel-bed Kentañ ===
Tro {{formatnum:400000}} ezel a oa bodet e {{formatnum:3162}} gevredigezh an USFT da vare deroù ar [[Brezel-bed Kentañ]] e 1914. D'an 3 a viz Meurzh e c'halvas [[Henri Desgrange]], rener ar gazetenn sportoù ''[[L'Auto]]'', da gemer perzh e « ''match bras'' » ar brezel<ref>{{Fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4625058j ''L'Auto'', n° 5010], 03/08/1914</ref>. Heuliet e voe un nebeud devezhioù war-lerc'h gant renerien an USFT a c'halvas hec'h izili da rollañ en arme evit difenn o bro. O fal e oa ivez prouiñ e oa talvoudus kelenn an tennañ d'ar siviled evit prientiñ brezelioù. E-pad ar brezel e voe diskouezet koulskoude ne gorde ket hentennoù ha doareoù ar sportoù tennañ gant doktrin an arme. Betek fin ar brezel e stourmas an USFT evit ledanaat kelenn an armoù d'ar muiañ-niver a siviled, hep kemer e kont koulskoude pouez brasoc'h-brasoc'h ar [[Kanolierezh|c'hanolierezh]] en emgannoù. Lakaat a reas war-wel taolioù-dreist hec'h izili war an talbenn en he c'helaouenn ''Tir National''. Er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] e tiwanas [[Gwenn (sportoù)|sibloù]] nevez, warne pennoù soudarded alaman. E 1919 e nac'has an USTF da gaout darempredoù gant tennerien alaman, aostrian, hungariat pe turk. Aotreet e voe an dennerien alaman da gemer perzh er C'hoarioù Olimpek en-dro e 1928 nemetken.<ref name=":2" />
=== Kreiz an XX{{Vet}} kantved ha ganedigezh an FFT ===
[[Restr:Malabar Headland - Sporting Shooters (SSAA) Bench Rest Range.jpg|thumb|Ur genstrivadeg bench-rest e Malabar Headland, [[Aostralia]]]]Goude ar Brezel-bed Kentañ e kollas tachenn ar sportoù tennañ e Frañs. Dismantret e voe an USTF e 1953, hag adanvet e voe '''FFST''' ('''''Fédération Française des Sociétés de Tir'''''). Betek ar bloavezhioù 1960 e voe graet sportoù tennañ gant poliserien, archerien pe [[Maltouterezh|maltouterien]] evit pleustriñ dreist-holl. Kreskiñ a rae plas an dudiamantoù hag ar sportoù er gevredigezh d'ar mare-se. D'ar 15 a viz Meurzh 1967 e voe krouet an '''FFT (''Fédération Française de Tir'')''' diwar an unaniezh etre an FFST hag an FFTAC (''Fédération Française de Tir aux Armes de Chasse'' <ref name=":0" />). Ledanaat a reas tamm-ha-tamm publik an FFT. Kreskiñ a ra niver hec'h izili abaoe un nebeud bloavezhioù ({{formatnum:226500}} ezel e 2019<ref>Hervez ''Manuel de tir sportif'' embannet gant an FFT, stumm 2023.</ref>, war-dro {{formatnum:246000}} e 2023/2024<ref name=":1">{{Fr}} ''[https://www.fftir.org/la-fftir-une-federation-en-pleine-forme/ La FFTir, une fédération en pleine forme]'' war lec'hienn ar c'heveredad, 06/02/2024 (lennet d'an 03/07/2024)</ref> hag ouzhpenn {{formatnum:267000}} e dibenn 2024<ref>{{Fr}} Hervez [https://web.archive.org/web/20241219222852/https://www.itac.pro/ pajenn degemer ITAC], ostilh merañ ar c'hevredad (lennet d'ar 16/12/2024)</ref>). Ar 14{{Vet}} kevredad sportoù eo e Frañs e-keñver an niver a izili. N'eo ket uhel an niver a verc'hed ennañ ({{formatnum:28169}} e 2023, da lavaret 11%) met kreskiñ a ra ivez e-keñver ar bloavezhioù kent<ref name=":1" />. E miz Gouere 2026 ez eus bet kemennet e oa ouzhpenn {{formatnum:300000}} tenner(ez) en FFT<ref>''[https://www.fftir.org/300-000-licencies/ 300 000 licenciés !]'', war lec'hienn an FFT, 10/07/2026 (lennet d'an 11/07/2026)</ref>. Bodañ a ra sportoù tennañ disheñvel :
* arbalastr
* armoù kozh
* [[Benchrest (sport)|benchrest]]
* [[karabinenn]]
* sibloù lusk
* skolioù-tennañ
* para-tennañ
* [[pistolenn]]
* sibloù metal
* TAR (Tennañ gant Armoù Reolius)
* tennañ war pladennoù
* [[tenn pleustrek]] (dindan an anv ''Tir Sport de Vitesse'')
An '''FFBT''' '''''(Fédération Française de Ball-Trap)''''', un disrann eus an FFT abaoe 1985, a ra war-dro aozañ variezonoù ar [[Ball-trap|Ball-Trap]], evel ar fos hollvedel pe an hentad chaseal.
==== E Breizh ====
E 2024 e oa 13 kleub tennañ stag ouzh an FFTir e Liger-Atlantel<ref>{{Fr}} ''[https://www.tirpaysdelaloire.fr/clubs-loire-atlantique---1.html Clubs de tirs sportif Loire-Atlantique]'' war bajenn kevredad ar "Pays de la Loire" (lennet d'ar 16/12/2024)</ref> ha 83 kleub e peurrest Breizh. 8 600 tenner(ez) a gaved e pevar departamant ar rannvro melestradurel<ref>{{Fr}} ''[https://www.tir-bretagne.org/ligue/ La Ligue]'' war bajenn kevredad ar rannvro velestradurel (lennet d'ar 16/12/2024)</ref>.
== Amprouennoù olimpek ==
Da vare ar [[C'hoarioù olimpek hañv 2024|C'hoarioù Olimpek Hañv e 2024]] e voe kaset an amprouennoù da heul e [[CNTS Châteauroux]] <ref>{{Fr}} ''[https://olympics.com/fr/paris-2024/calendrier/tir Calendrier Olympique Tir]'', war lec'hienn ofisiel ar C'hoarioù Olimpek (lennet d'ar 24/06/2024)</ref>:
* Karabinenn dre aer da 10 metr (kemmesk, paotred ha merc'hed)
* Pistolenn dre aer da 10 metr (kemmesk, paotred ha merc'hed)
* Fos olimpek (paotred, merc'hed)
* Karabinenn da 50 metr tri savlec'h (paotred, merc'hed)
* Pistolenn da 25 metr (paotred, merc'hed)
* Skeet (paotred, merc'hed)
* Pistolenn tizh da 25 metr (paotred)
== Sportourien vrudet ==
E-mesk an dennerien ha tennerezed bet tapet gante medalennoù olimpek pe bet kampion ar bed e kaver :
* Ralf Schumann ({{Alamagn}})
* [[Károly Takács]] ({{Hungaria}})
* László Hammerl ({{Hungaria}})
* Malcolm Cooper ({{Rouantelezh Unanet}})
* Luciano Giovannetti ({{Italia}})
* Matthew Emmons ({{SUA}})
* Guo Wenjun ({{Sina}})
* Chen Ying ({{Sina}})
* Michael Diamond ({{Aostralia}})
* Kim Rhode ({{SUA}})
* Vincent Hancock ({{SUA}})
* Russell Mark ({{Aostralia}})
* Niccolò Campriani ({{Italia}})
* Jin Jong-oh ({{Republik Korea}})
* [[Jean Quiquampoix]] ({{Frañs}})
* Yang Qian ({{Sina}})
* [[Camille Jedrzejewski]] ({{Frañs}})
* [[Tanguy De La Forest]] ({{Breizh}})
* [[Éric Grauffel]] ({{Breizh}})
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.fftir.org/ Lec'hienn an FFT]
* {{Fr}} [https://www.tir-bretagne.org/ Kevredad ar Sportoù Tennañ e rannvro melestradurel Breizh], stag ouzh an FFT
* {{Fr}} [https://www.cdtir44.fr/ Komite departamant Liger-Atlantel ar Sportoù Tennañ], stag ouzh an FFT
* {{Fr}} [http://www.ffbt.asso.fr/ Lec'hienn an FFBT]
* {{Fr}} Ur [https://www.youtube.com/watch?v=ls5YvIdMzyU video bruderezh] diwar-benn an 12 sport tennañ enbarzhet en FFTir
==Daveennoù==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Sportoù]]
[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Sportoù olimpek]]
jvgzqv6xwm9ei580bsb1gtdf8gyyq3q
2195108
2195106
2026-07-11T08:18:22Z
Kestenn
14086
Tennet an databox (elfennoù e saozneg ha nebeut a ditouroù)
2195108
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Shooting pictogram.svg|thumb|Piktogram ofisiel ar sportoù tennañ er C'hoarioù Olimpek.|150x150px]]
Er '''sportoù tennañ''' e renker an holl [[Sport|sportoù]] ma implijer un [[arm-tan]] pe un [[Kroazwareg|arbalastr]] da dizhout ur [[Gwenn (sportoù)|sibl]] (war baper pe e metal) pe pladennoù douar-pri (er [[ball-trap]] da skouer). Ar sportoù tennañ a vez meret gant bodadoù disheñvel er bed : an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] evit ar sportoù tennañ olimpek, an [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] evit an [[tenn pleustrek]] hag an IAU evit an arbalastr. An tennañ zo ur [[C'hoarioù Olimpek|sport olimpek]] abaoe 1896.<ref name=":0">{{Fr}} ''[https://www.fftir.org/la-fftir-et-son-histoire/ La FFTir et son histoire]'' war lec'hienn ar c'hevredad, 21/06/2023 (lennet d'an 03/07/2024)</ref>
[[Restr:CC61 Rennes Papegault.jpg|thumb|285x285px|Ur genstrivadeg papigod e Roazhon, XVI{{Vet}} kantved.|kleiz]]
== Istor ==
=== Orin ===
Da vare ar [[Brezel Kant Vloaz]] e voe goulennet gant pennoù-meur 'zo e kornôg [[Europa (kevandir)|Europa]] ([[Charlez V (Bro-C'hall)|Charlez V]] e 1369 e Rouantelezh Frañs<ref name=":0" />, [[Yann V (dug Breizh)|Yann V]] e 1407 e [[Breizh]]) e vije pleustret war an tennañ gant ar vourc'hizien evit ma c'halljent difenn o c'hêr o-unan. Diwar-se e teuas ar c'henstrivadegoù [[papigod]], a voe poblek-tre e Breizh hag en Europa betek an XVIII{{Vet}} kantved. Enne e veze tennet gant [[Kroazwareg|arbalastroù]] ha [[Gwareg (arm)|gwaregoù]] da gentañ, ha gant [[Akebut|akebutoù]] hag armoù-tan adalek ar XV{{Vet}} kantved.
=== Diorren ha frammañ e dibenn an XIX{{Vet}} kantved ===
Betek kreiz an XIX{{Vet}} kantved e veze graet sportoù tennañ gant paotred pinvidik dreist-holl. Tamm-ha-tamm e voe enbarzhet an tennañ e luskad frammañ ha reolenniñ ar sportoù a oa d'ar mare-se.<ref name=":2">{{Fr}} DIETSCHY Paul, ''Le tir sportif en guerre : l'Union des Sociétés de Tir de France de 1912 à 1920'', in ''Les Français et les armes à feu de 1789 à nos jours'', pp. 323-334</ref> E 1866 e voe krouet ar c'hevredigezhioù tennañ kentañ e Frañs.<ref name=":0" /> Adalek ar bloavezhioù 1870 e voe digoret an tennañ da izili ar meteier sokial izeloc'h. Kevredigezhioù publik a voe savet, ha int arc'hantaouet gant ar c'humunioù o-unan a-wechoù. Ministrerezh ar Brezel a grouas e Bro-C'hall an USFT (''Union des Sociétés de Tir de France''). Kement-se a vleuniaoue en aergelc'h veñjañs ha digoll goude ar [[Brezel Gall-Prusian eus 1870|brezel kollet a-enep Prusia]]. E 1882 e voe krouet er skolioù ar ''[[Bataillon scolaire|Bataillons scolaires]]'', o fal brudañ mennozhioù ar [[Trede Republik c'hall|Republik]] ha deskiñ an tennañ d'ar baotred yaouank a-drugarez da armoù bihan o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] ha kopiet diwar armoù reoliek an [[Arme Frañs|arme c'hall]]. E 1886 e konted {{formatnum:43326}} skoliad e 146 batailhon a seurt-se<ref>{{Fr}} ''[http://www.le-temps-des-instituteurs.fr/ens-bataillons-scolaires.html Les bataillons scolaires]'' war Le temps des instituteurs (lennet d'ar 04/07/2024)</ref>. E 1896 e voe degemeret ar sportoù tennañ er [[C'hoarioù Olimpek]] nevez gant souten [[Pierre de Coubertin]].
=== Brezel-bed Kentañ ===
Tro {{formatnum:400000}} ezel a oa bodet e {{formatnum:3162}} gevredigezh an USFT da vare deroù ar [[Brezel-bed Kentañ]] e 1914. D'an 3 a viz Meurzh e c'halvas [[Henri Desgrange]], rener ar gazetenn sportoù ''[[L'Auto]]'', da gemer perzh e « ''match bras'' » ar brezel<ref>{{Fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4625058j ''L'Auto'', n° 5010], 03/08/1914</ref>. Heuliet e voe un nebeud devezhioù war-lerc'h gant renerien an USFT a c'halvas hec'h izili da rollañ en arme evit difenn o bro. O fal e oa ivez prouiñ e oa talvoudus kelenn an tennañ d'ar siviled evit prientiñ brezelioù. E-pad ar brezel e voe diskouezet koulskoude ne gorde ket hentennoù ha doareoù ar sportoù tennañ gant doktrin an arme. Betek fin ar brezel e stourmas an USFT evit ledanaat kelenn an armoù d'ar muiañ-niver a siviled, hep kemer e kont koulskoude pouez brasoc'h-brasoc'h ar [[Kanolierezh|c'hanolierezh]] en emgannoù. Lakaat a reas war-wel taolioù-dreist hec'h izili war an talbenn en he c'helaouenn ''Tir National''. Er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] e tiwanas [[Gwenn (sportoù)|sibloù]] nevez, warne pennoù soudarded alaman. E 1919 e nac'has an USTF da gaout darempredoù gant tennerien alaman, aostrian, hungariat pe turk. Aotreet e voe an dennerien alaman da gemer perzh er C'hoarioù Olimpek en-dro e 1928 nemetken.<ref name=":2" />
=== Kreiz an XX{{Vet}} kantved ha ganedigezh an FFT ===
[[Restr:Malabar Headland - Sporting Shooters (SSAA) Bench Rest Range.jpg|thumb|Ur genstrivadeg bench-rest e Malabar Headland, [[Aostralia]]]]Goude ar Brezel-bed Kentañ e kollas tachenn ar sportoù tennañ e Frañs. Dismantret e voe an USTF e 1953, hag adanvet e voe '''FFST''' ('''''Fédération Française des Sociétés de Tir'''''). Betek ar bloavezhioù 1960 e voe graet sportoù tennañ gant poliserien, archerien pe [[Maltouterezh|maltouterien]] evit pleustriñ dreist-holl. Kreskiñ a rae plas an dudiamantoù hag ar sportoù er gevredigezh d'ar mare-se. D'ar 15 a viz Meurzh 1967 e voe krouet an '''FFT (''Fédération Française de Tir'')''' diwar an unaniezh etre an FFST hag an FFTAC (''Fédération Française de Tir aux Armes de Chasse'' <ref name=":0" />). Ledanaat a reas tamm-ha-tamm publik an FFT. Kreskiñ a ra niver hec'h izili abaoe un nebeud bloavezhioù ({{formatnum:226500}} ezel e 2019<ref>Hervez ''Manuel de tir sportif'' embannet gant an FFT, stumm 2023.</ref>, war-dro {{formatnum:246000}} e 2023/2024<ref name=":1">{{Fr}} ''[https://www.fftir.org/la-fftir-une-federation-en-pleine-forme/ La FFTir, une fédération en pleine forme]'' war lec'hienn ar c'heveredad, 06/02/2024 (lennet d'an 03/07/2024)</ref> hag ouzhpenn {{formatnum:267000}} e dibenn 2024<ref>{{Fr}} Hervez [https://web.archive.org/web/20241219222852/https://www.itac.pro/ pajenn degemer ITAC], ostilh merañ ar c'hevredad (lennet d'ar 16/12/2024)</ref>). Ar 14{{Vet}} kevredad sportoù eo e Frañs e-keñver an niver a izili. N'eo ket uhel an niver a verc'hed ennañ ({{formatnum:28169}} e 2023, da lavaret 11%) met kreskiñ a ra ivez e-keñver ar bloavezhioù kent<ref name=":1" />. E miz Gouere 2026 ez eus bet kemennet e oa ouzhpenn {{formatnum:300000}} tenner(ez) en FFT<ref>''[https://www.fftir.org/300-000-licencies/ 300 000 licenciés !]'', war lec'hienn an FFT, 10/07/2026 (lennet d'an 11/07/2026)</ref>. Bodañ a ra sportoù tennañ disheñvel :
* arbalastr
* armoù kozh
* [[Benchrest (sport)|benchrest]]
* [[karabinenn]]
* sibloù lusk
* skolioù-tennañ
* para-tennañ
* [[pistolenn]]
* sibloù metal
* TAR (Tennañ gant Armoù Reolius)
* tennañ war pladennoù
* [[tenn pleustrek]] (dindan an anv ''Tir Sport de Vitesse'')
An '''FFBT''' '''''(Fédération Française de Ball-Trap)''''', un disrann eus an FFT abaoe 1985, a ra war-dro aozañ variezonoù ar [[Ball-trap|Ball-Trap]], evel ar fos hollvedel pe an hentad chaseal.
==== E Breizh ====
E 2024 e oa 13 kleub tennañ stag ouzh an FFTir e Liger-Atlantel<ref>{{Fr}} ''[https://www.tirpaysdelaloire.fr/clubs-loire-atlantique---1.html Clubs de tirs sportif Loire-Atlantique]'' war bajenn kevredad ar "Pays de la Loire" (lennet d'ar 16/12/2024)</ref> ha 83 kleub e peurrest Breizh. 8 600 tenner(ez) a gaved e pevar departamant ar rannvro melestradurel<ref>{{Fr}} ''[https://www.tir-bretagne.org/ligue/ La Ligue]'' war bajenn kevredad ar rannvro velestradurel (lennet d'ar 16/12/2024)</ref>.
== Amprouennoù olimpek ==
Da vare ar [[C'hoarioù olimpek hañv 2024|C'hoarioù Olimpek Hañv e 2024]] e voe kaset an amprouennoù da heul e [[CNTS Châteauroux]] <ref>{{Fr}} ''[https://olympics.com/fr/paris-2024/calendrier/tir Calendrier Olympique Tir]'', war lec'hienn ofisiel ar C'hoarioù Olimpek (lennet d'ar 24/06/2024)</ref>:
* Karabinenn dre aer da 10 metr (kemmesk, paotred ha merc'hed)
* Pistolenn dre aer da 10 metr (kemmesk, paotred ha merc'hed)
* Fos olimpek (paotred, merc'hed)
* Karabinenn da 50 metr tri savlec'h (paotred, merc'hed)
* Pistolenn da 25 metr (paotred, merc'hed)
* Skeet (paotred, merc'hed)
* Pistolenn tizh da 25 metr (paotred)
== Sportourien vrudet ==
E-mesk an dennerien ha tennerezed bet tapet gante medalennoù olimpek pe bet kampion ar bed e kaver :
* Ralf Schumann ({{Alamagn}})
* [[Károly Takács]] ({{Hungaria}})
* László Hammerl ({{Hungaria}})
* Malcolm Cooper ({{Rouantelezh Unanet}})
* Luciano Giovannetti ({{Italia}})
* Matthew Emmons ({{SUA}})
* Guo Wenjun ({{Sina}})
* Chen Ying ({{Sina}})
* Michael Diamond ({{Aostralia}})
* Kim Rhode ({{SUA}})
* Vincent Hancock ({{SUA}})
* Russell Mark ({{Aostralia}})
* Niccolò Campriani ({{Italia}})
* Jin Jong-oh ({{Republik Korea}})
* [[Jean Quiquampoix]] ({{Frañs}})
* Yang Qian ({{Sina}})
* [[Camille Jedrzejewski]] ({{Frañs}})
* [[Tanguy De La Forest]] ({{Breizh}})
* [[Éric Grauffel]] ({{Breizh}})
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.fftir.org/ Lec'hienn an FFT]
* {{Fr}} [https://www.tir-bretagne.org/ Kevredad ar Sportoù Tennañ e rannvro melestradurel Breizh], stag ouzh an FFT
* {{Fr}} [https://www.cdtir44.fr/ Komite departamant Liger-Atlantel ar Sportoù Tennañ], stag ouzh an FFT
* {{Fr}} [http://www.ffbt.asso.fr/ Lec'hienn an FFBT]
* {{Fr}} Ur [https://www.youtube.com/watch?v=ls5YvIdMzyU video bruderezh] diwar-benn an 12 sport tennañ enbarzhet en FFTir
==Daveennoù==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Sportoù]]
[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Sportoù olimpek]]
ad5ddwh26u2s6i5rxlafacua73uct1b
Ofiserien-Veur Dugelezh Breizh
0
170336
2195062
2186219
2026-07-10T20:14:54Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195062
wikitext
text/x-wiki
Amañ e kavor anvioù '''Ofiserien-Veur Dugelezh Breizh''', da lavarout eo Marichaled, Amiraled, Besamiraled, Mistri-Veur ar Ganolierezh, Mistri-Veur an Ostel, Kambrelaned-Veur, Flec'h-Veur, Falc'hunerien-Veur, Gwenaerien-Veur, Mistri-Veur an Imbourc'hioù hag Adreizherien Dourioù ha Koadoù, Senesaled Breizh, [[Kañsellerezh Breizh|Kañsellerien-Breizh]], Beskañsellerien, Mirourien Sielloù, Kadoridi Breujoù an Dug, barnerien-hollek Breizh, gant o anv, o ardamezioù ha menegoù diwar-benn o familhoù.
== Marichaled ==
{| class="wikitable"
|-
|1235
|[[Restr:De Québriac.gif|60px]]
|Normand de Québriac
|''En glazur e deir flourdilizenn en argant.''
|-
|1273
|[[Restr:De Lohéac.gif|60px]]
|Pierre de Lohéac
|''Brizhet.''
|-
|1318
|[[Restr:De la Chapelle.gif|60px]]
|Olivier de la Chapelle
|''En gul e dreustell en erminoù.''
|-
|1342
|[[Restr:De Beaumanoir.gif|60px]]
|Robert de Beaumanoir
|''En glazur e 11 hanochenn en argant, 4, 3, 4.''
|-
|1350
|[[Restr:De Beaumanoir.gif|60px]]
|Jean de Beaumanoir
|
|-
|1365
|
|Robert de Neufville
(ur Saoz)
|
|-
|1373
|
|Adam de Blakemore (ur Saoz)
|
|-
|1379
|[[Restr:De Fontenay de Chartres.png|60px]]
|Amaury de Fontenay
|''En argant e deir eilenn en gul, sourinet.''
|-
|1379
|[[Restr:Gouyon de Launay-Boquien.png|60px]]
|Etienne-Gouyon de Launay-Boquien
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en argant e leon en gul kurunet en aour, hag a zo Gouyon ; ouzh 2 ha 3 en aour e ziv dreustell skoulmet en gul, heuliet gant nav moualc'henn ivez en gul ouzh gourem, hag a zo Matignon.''
|-
|1379
|[[Restr:De la Houssaye de Ranléon.png|60px]]
|Eustache de la Houssaye
|''Gwezboellek etre argant ha glazur a c'hwec'h derenn.''
|-
|1381
|[[Restr:De Kerimel de Kermaria.gif|60px]]
|Geoffroy de Kerimel
|''En argant e deir zreustell en sabel.''
|-
|1387
|[[Restr:Du Perrier.jpg|60px]]
|Alain de Perrier
|''En glazur e zek hanochenn en aour, 4, 3, 2, 1.''
|-
|1407
|[[Restr:De Châteaugiron-3.gif|60px]]
|Patry de Châteaugiron
|''En aour e gab en glazur.''
|-
|1412
|[[Restr:De Châteaugiron-3.gif|60px]]
|Armel de Châteaugiron
|''En aour e gab en glazur.''
|-
|1418
|[[Restr:Dinan-de-Montafilant.gif|60px]]
|Bertrand de Dinan des Huguetières
|''En gul e beder gwerzhidenn en erminoù, heuliet gant c'hwec'h bezantenn ivez en erminoù.''
|-
|1420
|[[Restr:Blois-Châtillon.gif|60px]]
|Olivier de Châtillon de Blois
|''En gul e dri feul brizhet ; e gab en aour karget gant un drailhenn a beder fastell en glazur.''
|-
|1420
|[[Restr:De Coëtquen.gif|60px]]
|Raoul de Coëtquen
|''Sourinet etre argant ha gul.''
|-
|1447
|[[Restr:De Montauban.jpg|60px]]
|Jean de Montauban de Landal
|''En gul e seizh mailhenn en aour, 3, 3, 1 ; e zrailhenn en argant a beder fastell.''
|-
|1451
|[[Restr:Raguenel-de-la-Belliere.jpg|60px]]
|Jean Raguenel de Malestroit
|''Palefarzhet etre argant ha sabel, e zrailhenn a deir fastell an eil en eben.''
|-
|1470
|[[Restr:De Rieux.gif|60px]]
|Jean de Rieux de Rochefort
|''En glazur e zek bezantenn en aour, 4, 3, 2, 1.''
|-
|1484
|[[Restr:De Bretagne d'Avaugour (François).png|60px]]
|François de Bretagne d'Avaugour
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en erminoù ; ouzh 2 ha 3, adpalefarzhet : ouzh 1 ha 4 en glazur e deir flourdilizenn en aour, e zrailhenn a deir fastell en argant, ouzh 2 ha 3 en argant e naer wagennet ouzh pal en glazur, kurunet en aour, o tislonkañ ur bugel en gwirion ; e greiz-holl en argant e gab en gul.''
|}
== Amiraled ==
{| class="wikitable"
|-
|1320
|[[Restr:De la Lande de la Sauldraye.gif|60px]]
|Geoffroy de la Lande
|''En argant e gab gourdentek en gul.''
|-
|1352
|[[Restr:Doria.png|60px]]
|Baude Doria
(eus [[Genova]], Italia)
|''Troc'het etre aour hag argant, e erez en sabel iziliet en gul.''
|-
|1364
|[[Restr:Bouchart de Kerbouchart.png|60px]]
|Nicolas Bouchart
|''En argant e zri delfin en sabel.''
|-
|1397
|[[Restr:Gouyon de Launay-Boquien.png|60px]]
|Etienne Gouyon,
bet marichal Breizh e 1379
|Gwelout a-us, 1379
|-
|1411
|[[Restr:Penhoët-du-Léon.png|60px]]
|Jean de Penhoët
|''En aour e dreustell en gul''
|-
|1433
|[[Restr:Du Quélennec.gif|60px]]
|Jean du Quelennec,
beskont [[Ar Faou]]
|''En erminoù, e gab en gul karget gant teir flourdilizenn en aour.''
|-
|1488
|[[Restr:Du Quélennec.gif|60px]]
|Jean du Quelennec, mab an hini kent
|Gwelout a-us
|-
|1491
|[[Restr:Blason fam fr Rohan-Guéménée.svg|60px]]
|Louis de Rohan, aotrou [[Ar Gemene]]
|
|-
|1498
|[[Restr:Blason famille fr Chalon Orange.svg|60px]]
|Jean IV de Chalon-Arlay,
priñs [[Priñselezh Orange|Orange]] ; marvet e 1502
|
|-
|1501
|[[Restr:De la Trémoille.png|60px]]
|Louis de la Trémoille,
beskont [[Thouars]] ; bet lazhet e 1524 e [[Pavia]]
|''En aour e gebrenn en gul, heuliet gant tri ererig en glazur pigoset hag iziliet en gul.''
|-
|1525
|[[Restr:De Laval.png|60px]]
|Guy Laval,
kont [[Laval (Mayenne)|Laval]], [[Moñforzh]] ha [[Kintin]] ; marvet e 1531
|''En aour e groaz en gul karget gant pemp kregilhenn en argant ha heuliet gant c'hwezek erezan en glazur, pevar ouzh pep konk.''
|-
|1531
|[[Restr:De Laval.png|60px]]
|Jean de Laval,
Aotrou [[Kastell-Briant]] ; marvet e 1542
|Gwelout a-us
|}
== Besamiraled ==
{| class="wikitable"
|-
|1472
|
|Alain de la Motte
|En gortoz. Seitek familh gant an anv-se.
|-
|1486
|[[Restr:Kerouzy.gif|60px]]
|Bizien de Kerouzy
|''En aour e leon kudennek en sabel.''
|-
|1488
|[[Restr:Calon de la Villejames.gif|60px]]
|Guillaume Calon
|''En argant e vrizhenn erminig heuliet gant tri maen en gul.''
|-
|1489
|[[Restr:Guibé.gif|60px]]
|Jean Guibé de la Vairie
Kabiten Roazhon
|''En argant e deir eilenn en gul, heuliet gant c'hwec'h kregilhenn en glazur, 3, 2, 1 ; e gab en aour.''
|-
|1501
|[[Restr:Hamon du Bouvet-1.gif|60px]]
|François Hamon de Bouvet ;
Kabiten Felger; marvet e 1512 e [[Ravenna]]
E familh e oa liammet ouzh ar re Guibé, a-us.
|''Palefarzhet. Ouzh 1 ha 3 en gul e deir c'hadvouc'hal en argant ; ouzh 2 ha 3, en argant e dri hucher'' ; livioù dianav.
|-
|1525
|[[Restr:De Guengat.png|60px]]
|Alain de Guengat
Kabiten Brest ha mestr Ostel Frañsez Iñ. Marvet e 1532.
|
|-
|1548
|[[Restr:De Carné.gif|60px]]
|Marc de Carné de Crémeur,
Letanant ar Roue e Breizh, kabiten [[Brest]] ha [[Gwenrann]], gwenaer-meur Breizh, kambrellan ha denjentil boutin ar roue [[Frañsez Iañ (Bro-C'hall)|Frañsez I{{añ}}]]
|''En aour e ziv dreustell en gul.''
|-
|1560
|[[Restr:Drouillard de Kerlen.png|60px]]
|Guillaume Drouillard
Gouarnour [[Rewiz]]
|''En glazur e dri aval-pin en aour.''
|-
|1593
|[[Restr:Du Vieuxpont.png|60px]]
|Alexandre de Vieuxpont
Dimezet gant Renée de Tournemine.
|''En argant e zek ruilhenn en gul, 3, 3, 3, 1.''
|}
== Mistri-Veur ar Ganolierezh ==
{| class="wikitable"
|-
|1431
|en gortoz
|Rolland de Saint-Pou
|hag eo bet ivez kambrellan an dug.
E ardamezioù n'int ket bet displeget
|-
|1454
|[[Restr:Uguet de la Vairie.gif|60px]]
|Jean Uguet de la Vairie
|''En aour e dri fenn leonparzh diframmet ha teodet en aour.''
|-
|1459
|[[Restr:Labbé de la Commerière.gif|60px]]
|Jean l'Abbé de la Commerière
|''En argant e beder gwerzhidenn treustellet ha kenstag en gul.''
|-
|1460
|[[Restr:De Quélen de Porhoët.gif|60px]]
|Olivier de Quélen du Broutay
marvet e 1471.
|''En argant e deir zelienn kelenn c'heotet.''
|-
|1461
|[[Restr:Du Parc de la Motte.gif|60px]]
|Bertrand du Parc ; marvet e 1482
A zo bet ivez kabiten [[Redon]], ha [[Felger]]
|''En argant e deir eilenn en gul.''
|-
|1470
|[[Restr:Gaudin de Martigné.png|60px]]
|Péan Gaudin de Martigné
|''En gul e femp flourdilizenn lammellet en gul.''
|-
|1475
|[[Restr:De Mauhugeon de Taillepied.gif|60px]]
|Jean Mauhugeon de Taillepié
|''En glazur e deir c'hreskenn en aour ; e gab en aour karget gant teir rodig-kentr en gul.''
|-
|1487
|[[Restr:Bouteillier des Landes.png|60px]]
|Jean le Bouteiller de Maupertuis
|''En argant e sourin werzhidet en sabel.''
|-
|1487
|En gortoz
|Louis de la Haye
|C'hwec'h familh gant an anv-se.
|-
|1487
|[[Restr:De Lescoët de la Moquelais.gif|60px]]
|Jean de Lescoët de Villepie
|''En sabel e sparfell en argant stagellet ha grizilhonnet en aour, heuliet gant teir c'hregilhenn en argant.''
|-
|1500
|[[Restr:Estuer.gif|60px]]
|Thomas d'Estuer
|''En argant e lammell en gul.''
|}
== Mistri-Veur an Ostel ==
{| class="wikitable"
|-
|1413
|[[Restr:De Théhillac.png|60px]]
|Tristan de la Lande de Guignen ; marvet e 1431
|''En gul e deir c'hreskenn en argant.''
|-
|1431
|[[Restr:Blason Famille Espinay.svg|60px]]
|Robert d'Espinay ; marvet e 1438
|''En argant, e leon troc'het etre gul ha geot, krabanet en aour''
|-
|1448
|[[Restr:Blason Famille Espinay.svg|60px]]
|Robert d'Espinay
|''En argant, e leon troc'het etre gul ha geot, krabanet en aour''
|-
|1451
|[[Restr:De Villeblanche.png|60px]]
|Henry de Villeblanche
Marc'heg [[Urzh an heureuchin]] e 1448
|''En gul e dreustell en argant, heuliet gant tri fenn eog ivez en argant.''
|-
|1457
|[[Restr:De Malestroit.gif|60px]]
|Jean de Malestroit de Keraër
|''En gul e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3.''
|-
|1462
|[[Restr:Blason Anglure.svg|60px]]
|Simon d'Anglure, aotrou Etoges, e [[Champagn (proviñs)|Bro Champagn]]
|''En aour, hadet gant grizilhoned gwriet en argant, skoret pep-hini gant ur greskenn en gul.''
|-
|1462
|[[Restr:Du Chastel du Lezirivy.gif|60px]]
|Tanguy du Chastel,
beskont Bellière,
floc'h-meur Bro-C'hall e 1474 ; marvet e 1477
|''Treustellet etre aour ha gul a c'hwec'h pezh.''
|-
|1469
|[[Restr:De Coëtquen.gif|60px]]
|Jean de Coëtquen
|''Sourinet etre argant ha gul.''
|-
|1491
|[[Restr:Blason fam fr Rohan-Guéménée.svg|60px]]
|Jean de Rohan de Landal; marvet e 1524
|
|-
|1506
|[[Restr:De Coëtmen.png|60px]]
|Olivier de Coëtmen du Bois-Guezennec
|''En gul e nav ruilhenn en argant, 3, 3, 3.''
|}
== Kambrelaned-Veur ==
{| class="wikitable"
|-
|1249
|[[Restr:Gouyon.gif|60px]]
|Etienne Gouyon de Matignon
|''En argant e leon en gul kurunet en aour.''
|-
|1405
|[[Restr:De Châteaugiron-3.gif|60px]]
|Patry de Châteaugiron,
e vo savet da varichal-meur Breizh er 1407 (gwelout a-us)
|''En aour e gab en glazur.''
|-
|1409
|[[Restr:De Châteaugiron-3.gif|60px]]
|Armel de Châteaugiron,
e va savet da varichal-meur Breizh e 1412 (gwelouta-us)
|''En aour e gab en glazur.''
|-
|1415
|[[Restr:Lambilly de Créménan.gif|60px]]
|Jean de Lambilly
|''En glazur e c'hwec'h pempdiliaouen en argant, 3, 2, 1.''
|-
|1417
|[[Restr:Du Parc de Kergouzien.png|60px]]
|Henri du Parc de la Roche-Jagu
|''En argant e dreustell en sabel, heuliet gant teir c'hregilhenn en gul.''
|-
|1437
|[[Restr:D'Espinay de la Rivière.png|60px]]
|Simon d'Espinay
|''En argant e leon troc'het etre gul ha geot, krabanet en aour.''
|-
|1451
|[[Restr:De Châteaugiron-3.gif|60px]]
|Jean de Châteaugiron de Derval
|''En aour e gab en glazur.''
|-
|1532
|[[Restr:De Laval.png|60px]]
|Jean de Laval de Châteaubriant,
amiral Breizh e 1531 ; marvet e 1542
|''En aour e groaz en gul karget gant pemp kregilhenn en argant, ha heuliet gant c'hwezek erezan en glazur, pevar ouzh pep konk.''
|}
== Flec'h-Veur ==
{| class="wikitable"
|-
|1380
|[[Restr:De Montbourcher.gif|60px]]
|Simon de Montbourcher du Bordage
|''En aour e dri fer en gul.''
|-
|1400
|[[Restr:De Montbourcher.gif|60px]]
|Bertrand de Montbourcher du Bordage
|''En aour, e dri fer en gul.''
|-
|1420
|[[Restr:Le Moine de Trévigny.png|60px]]
|Olivier Le Moine de Trévigny
|''En argant e deir c'hregilhenn en gul.''
|-
|1431
|[[Restr:D'Espinay de la Rivière.png|60px]]
|Guy de l'Espinay du Bois-du-Liers
|''En argant e leon troc'het etre gul ha geot, krabanet en aour.''
|-
|1451
|[[Restr:De Québriac.gif|60px]]
|Thomas de Québriac du Blossac
|''En glazur e deir flourdilizenn en argant.''
|-
|1478
|[[Restr:Delbiest.png|60px]]
|Arthur Delbiest (ur Flamank)
|''En argant e sourin en gul karget gant teir c'hregilhenn en aour.''
|-
|1480
|[[Restr:D'Urfé.png|60px]]
|Pierre d'Urfé de la Batie (eus Bro-Vorez)
|''Brizhet e gab en gul.''
|-
|1486
|[[Restr:Le Moine de Trévigny.png|60px]]
|Olivier Le Moine de Trévigny
A zo bet ivez kambrellan an Dug, ha kabiten [[Brest]], Kilbignon ha [[Lesneven]] eus 1378 da 1420
|''En argant e deir c'hregilhenn en gul.''
|-
|1488
|En gortoz.
|Jacques Le Moine
|Trizek familh gant an anv-se. Hep anv an aotrouniezh, diasur e chom.
|-
|1488
|En gortoz
|Louis de Lornay (eus Bro-Savoie)
|Displegadur ebet diwar benn e ardamezioù
|-
|1506
|[[Restr:Hangest.jpg|60px]]
|Louis de Hengest de Montmort (eus Bro-Champagn)
|''En argant e groaz en gul karget gant pemp kregilhenn en aour.''
|-
|1513
|[[Restr:Guibé.gif|60px]]
|Jacques Guibé de la Vaerie
Kabiten [[Felger]], ha floc'h meur ar Rouanez e 1513
|''En argant e deir eilenn en gul, heuliet gant c'hwec'h kregilhenn en glazur, 3, 2 ; e gab en aour.''
|-
|1518
|[[Restr:De Québriac.gif|60px]]
|Thomas de Québriac de Blossac
|''En glazur e deir flourdilizenn en argant.''
|-
|1539
|[[Restr:De Guémadeuc.png|60px]]
|François de Guémadeuc de Québriac et Blossac (marvety e 1568
|''En sabel e leonparzh en argant heuliet gant c'hwec'h kregilhenn ivez en argant, 3, 3.''
|-
|1582
|[[Restr:De Guémadeuc.png|60px]]
|Thomas de Guémadeuc (mab an hini kent, marvet e 1617)
|
|-
|1582
|[[Restr:De Guémadeuc.png|60px]]
|Toussaint de Guémadeuc (mab an hini kent, marvet e 1606)
|
|}
== Falc'hunerien-Veur ==
{| class="wikitable"
|1409
|[[Restr:Saint-Gilles.gif|60px]]
|Bertrand de Saint-Gilles
Bet lazhet e-kerzh emgann Azincourt e 1415
|''En glazur hadet gant flourdiliz en argant.''
|-
|1409
|???
|Rolland de Saint-Pou, e vo mestr-meur ar ganolierezh Breizh e 1431
|
|-
|1418
|???
|Robert de Saint-Pol
|
|-
|1418
|[[Restr:De Coetmenech.png|60px]]
|Jean de Coëtmenec'h
|''Treustellet etre brizh ha gul.''
|-
|1422
|[[Restr:Le Vicomte de Saint-Ouen.png|60px]]
|Guillaume le Vicomte
|''Dougen a ra ur gebrenn heuliet gant teir steredenn'' ; livioù dianav.
|-
|1430
|[[Restr:De Duault.png|60px]]
|Alain de Duault
|''En argant e leon geotet, tedoet ha krabanet en gul, kurunet en aour.''
|-
|1436
|[[Restr:Auray de Kermadio.gif|60px]]
|Jean d'Auray
|''Gwezboellek etre aour ha glazur.''
|-
|1452
|[[Restr:De la Chapelle.gif|60px]]
|Guy de la Chapelle de Molac, ivez gwenaer-meur Breizh
|''En gul e dreustell en erminoù.''
|-
|1457
|[[Restr:Le Parisy de Kerivallan.png|60px]]
|Pierre le Parisy
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4, plezhek etre argant ha gul ; ouzh 2 h 3, en glazur e groaz talbennanet etre argant ha gul.''
|-
|1460
|[[Restr:De Rohan du Gué de l'Isle.png|60px]]
|Jean de Rohan du Gué de l'Isle; marvet e 1505
|''En gul e nav mailhenn en aour, 3, 3, 3 ; e sourin en argant.''
|-
|1487
|???
|Michel Ferron
|Diasur. Div familh gant an anv-se, disheñvel o ardamezioù
|}
== Gwenaerien-Veur ==
{| class="wikitable"
|1403
|[[Restr:Guillemet de Brignac.png|60px]]
|Eon Guillemet
|''En gul e lammell en argant.''
|-
|1413
|[[Restr:Le Parisy de Kerivallan.png|60px]]
|Henri le Parisy
Mestr-Meur Dourioù ha Koadoù e 1419
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4, plezhek etre argant ha gul ; ouzh 2 h 3, en glazur e groaz talbennanet etre argant ha gul.''
|-
|1417
|[[Restr:De Chef du Bois de Brusle.png|60px]]
|Henri de Chef du Bois de Bruslé
|''Palefarzhet; ouzh 1 ha 4, en argant e leon en gul ; ouzh 2 ha 3, en glazur e sparfell en argant grizilhonet en aour.''
|-
|1431
|[[Restr:De Théhillac.png|60px]]
|Tristan de la Lande de Guignen
|''En gul e deir c'hreskenn en argant.''
|-
|1436
||[[Restr:Auray de Kermadio.gif|60px]]
|Jean d'Auray
|''Gwezboellek etre aour ha glazur.''
|-
|1452
|[[Restr:De la Chapelle.gif|60px]]
|Guy de la Chapelle de Molac
|''En gul e dreustell en erminoù.''
|-
|1457
|[[Restr:Tournemine.gif|60px]]
|Jean de Tournemine de Botloy
|''Palefarzhet etre aour ha glazur.''
|-
|1458
|[[Restr:De la Moussaye de Penthièvre.png|60px]]
|Amaury de la Moussaye
|''Plezhek etre aour ha glazur a c'hwec'h pezh.''
|-
|1470
|[[Restr:De Trélan.png|60px]]
|Jean de Trélan
|''En argant e leon en sabel.''
|-
|1474
|[[Restr:De Maure.png|60px]]
|Pierre de Maure
|''En gul e greskenn en brizh.''
|-
|1488
|[[Restr:De l’Épervier - de l'Espervier.gif|60px]]
|Arthur l'Epervier de la Bouvardière
|''En glazur e lammell goñchek en aour, heuliet gant peder bezantenn ivez en aour.''
|-
|1491
|[[Restr:De Saffré.gif|60px]]
|Guillaume de Saffré
|''En glazur e deir c'hroazig flourdilizek ; e gab en aour.''
|-
|1508
|[[Restr:De Saint-Amadour.gif|60px]]
|Jean de Saint-Amadour
|''En gul e dri fenn bleiz troc'het en argant.''
|-
|1536
|[[Restr:Perreau de Chastillon.png|60px]]
|Louis Perreau de Chastillon,
Kabiten Gwenrann, mestr-meur an Dourioù ha Koadoù, roue urzh Sant-Mikael e 1529, kannad e Bro-Saoz eus 1533 da 1538
|''En aour e gebrenn en glazur heuliet gant teir rozenn en gul.''
|-
|1548
|[[Restr:De Carné.gif|60px]]
|Marc de Carné du Crémeur
Ivez bezamiral ha mestr-meur Dourioù ha Koadoù e 1548
|''En aour e ziv dreustell en gul.''
|-
|1556
|[[Restr:Cambout-d.jpg|60px]]
|René du Cambout de Coislin
Ivez mestr-meur Dourioù ha Koadoù; marvet e 1577
|''En gul e deir zreustell gwezboellek etre argant ha glazur.''
|-
|1573
|[[Restr:De Rosmadec.gif|60px]]
|Guillaume de Rosmadec de Mayneuf,
Ivez mestr-meur Dourioù ha Koadoù; gouarnour [[Gwitreg]]
|''En aour e deir eilenn en gul.''
|-
|1577
|[[Restr:Cambout-d.jpg|60px]]
|François du Cambout de Coislin
Ivez mestr-meur Dourioù ha Koadoù; mazrvet e 1625
|''En gul e deir zreustell gwezboellek etre argant ha glazur.''
|-
|1602
|[[Restr:Cornulier.gif|60px]]
|Jean Cornulier de Lucinière
Ivez mestr-meur Dourioù ha Koadoù; marvet e 1650
|''En glazur e arbenn-karv en aour, leinet gant ur vrizhenn erminig en argant.''
|-
|1603
|[[Restr:Binet des Tournelles.png|60px]]
|Victor Binet de Montifray
|''En gul e gab en aour karget gant teir c'hroazigan hesanket.''
|-
|1642
|[[Restr:Cornulier.gif|60px]]
|Pierre Cornulier de Lucinière
Ivez mestr-meur Dourioù ha Koadoù; marvet e 1668
|''En glazur e arbenn-karv en aour, leinet gant ur vrizhenn erminig en argant''
|}
== Mistri-Veur an Imbourc'hioù ha Adreizherien Dourioù ha Koadoù ==
{| class="wikitable"
|1419
|[[Restr:Le Parisy de Kerivallan.png|60px]]
|Henry le Parisy
Ivez gwenaer-meur e 1413
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4, plezek etre argant ha gul ; ouzh 2 h 3, en glazur e groaz talbennanet etre argant ha gul''
|-
|1534
|[[Restr:De Saint-Amadour.gif|60px]]
|Jean Saint-Amadour
Ivez gwenaer-meur e 1508
|''En gul e zri fenn bleiz troc'het en argant''
|-
|1536
|[[Restr:Perreau de Chastillon.png|60px]]
|Louis Perreau de Chastillon
Ivez gwenaer-meur e 1536
|''En aour e gebrenn en glazur heuliet gant teir rozenn en gul''
|-
|1548
|[[Restr:De Carné.gif|60px]]
|Marc de Carné de Crémeur
Ivez gwenaer-meur e 1548
|''En aour e ziv dreustell en gul''
|-
|1556
|[[Restr:Cambout-d.jpg|60px]]
|René du Cambout de Coislin
Ivez gwenaer-meur e 1556
|''En gul e deir dreustell gwezboellek etre argant ha glazur''
|-
|1573
|[[Restr:De Rosmadec.gif|60px]]
|Guillaume Rosmadec de Mayneuf
Ivez gwenaer-meur e 1573
|''En aour e deir eilenn en gul''
|-
|1577
|[[Restr:Cambout-d.jpg|60px]]
|François du Cambout de Coislin
Ivez gwenaer-meur e 1577
|''En gul e deir dreustell gwezboellek etre argant ha glazur''
|-
|1585
|[[Restr:Cambout-d.jpg|60px]]
|Philippe du Cambout de Blays
Breur an hini kent
|''En gul e deir dreustell gwezboellek etre argant ha glazur''
|-
|1591
|[[Restr:Aubier-l.jpg|60px]]
|Jean l'Aubier de la Chaussée
|''En argant, e zri c'hrilh en sabel ar boukl ivez en sabel''
|-
|1596
|[[Restr:Champion de Chartres.png|60px]]
|Gilles Champion de Chartres
|''En glazur e zri fenn levran en argant gwakoliet en gul''
|-
|1602
|[[Restr:Cornulier.gif|60px]]
|Jean Cornulier de Lucinière
Ivez gwenaer-meur e 1602; marvet e 1650
|''En glazur e arbenn karv en aour, leinet gant ur vrizhenn erminig en argant''
|-
|1642
|[[Restr:Cornulier.gif|60px]]
|Pierre Cornulier de Lucinière
Ivez gwenaer-meur e 1642. Marvet e 1668
|''En glazur e arbenn karv en aour, leinet gant ur vrizhenn erminig en argant''
|-
|1661
|[[Restr:Crocelay de la Violais.png|60px]]
|Philippe Crocelay de la Violaye/Violais
|''En argant e sourin en gul heuliet gant teir melchonenn en sabel.''
|-
|1685
|[[Restr:Du Moulinet.png|60px]]
|Pierre du Moulinet
Eus Bro-Berch
|''En argant e deir branell en sabel.''
|-
|1696
|[[Restr:De la Pierre des Salles.png|60px]]
|Jean de la Pierre de la Forest
|''En aour e ziv dreustell en gul.''
|-
|1714
|[[Restr:Burgault de la Hannière.png|60px]]
|N. Burgault de la Hannière
|''Rannet; ouzh 1 en gul e leon en aour, leinet gant un tour en aour, ha hebiaet ouzh dehou gant tri zour ivez en aour ; ouzh 2, troc'het : ouzh 1 en argant e wezenn c'heotet war ur savenn ivez c'heotet, ouzh 2 en glazur e deir feunteun en argant.''
|-
|1727
|[[Restr:De la Pierre des Salles.png|60px]]
|François de la Pierre de la Forest
|''En aour e ziv dreustell en gul.''
|-
|1784
|[[Restr:Du Couëdic.gif|60px]]
|Thomas-Louis du Couëdic de Kergoualer
Marvet e 1817
|''En argant e varr kistin karget gant teir delienn en glazur.''
|}
== Senesaled Breizh ==
{| class="wikitable"
|1181
|[[Restr:Bothorel d'Appigné.png|60px]]
|Renaud / Regnault Botherel d'Appigné (en Reuz)
|''En argant e zek merveskenn en glazur, gourennet en gul, 3, 2, 3, 2, gourennoù ouzh kab.''
|-
|1185
|[[Restr:De Fougères.png|60px]]
|Raoul de Fougères
Kroaziad e 1190; marvet eno e 1194
|''En aour e zelienn raden c'heotet.''
|-
|1187
|[[Restr:De Craon.png|60px]]
|Maurice de Craon
Eus Bro-Añjev; marvet e 1187
|''Talbennanek etre aour ha gul''
|-
|1189
|[[Restr:De Vitré.png|60px]]
|Alain de Vitré
Marvet e 1198
|''En gul e leon ouzh kleiz ha kurunet en argant.''
|-
|1210
|[[Restr:De Mayenne.png|60px]]
|Juhel de Mayenne
Kroaziad e 1199; marvet e Tunis e 1220
|''En gul e c'hwec'h skoedig en aour, 3, 2, 1.''
|-
|1235
|[[Restr:De Québriac.gif|60px]]
|Normand de Québriac
Ivez marichal Breizh
|''En glazur e deir flourdilizenn en argant.''
|-
|1346
|[[Restr:Phélippes de Coatgoureden.png|60px]]
|Rolland Phélippes de Coatgoureden
|''En gul er groaz gindric'herniek en argant.''
|-
|1352
|[[Restr:Derrien de Pratalan.png|60px]]
|Guillaume Derrien
Aotrouniezh disanvet
|''En argant e dreustell en gul heuliet gant c'hwec'h mailhenn en glazur, 3, 3.''
|}
== Kañsellerien Breizh ==
{| class="wikitable"
|1076
|[[Restr:De la Guerche-évêque.png|80px]]
|Sylvestre de la Guerche;
Eskob Roazhon; Marvet e 1096
|''En gul e c'hwec'h leonparzh en aour, 2, 2, 2.''
|-
|1200
|[[Restr:Dinan-évêque.png|80px]]
|Pierre de Dinan;
Eskob Roazhon; Marvet e 1210
|''En gul e groaz eoriek en argant karget gant pemp erminig en sabel.''
|-
|1218
|[[Restr:Fougères-évêque.png|80px]]
|Pierre de Fougères;
Eskob Roazhon e 1210; marvet e 1223
|''En aour e zelienn radenenn c'heotet.''
|-
|1344
|[[Restr:Du Bois (du Maine).png|80px]]
|Henri du Bois; Eskob Dol e 1324; marvet e 1351
|''Palefarzhet etre argant ha glazur e dri fenn levran en gul balirant.''
|-
|1357
|[[Restr:Saint-Pern, évêque.png|80px]]
|Gautier de Saint-Pern; eskob Gwened
|''En glazur e zek hanochenn doull en argant, 4, 3, 2, 1.''
|-
|1364
|
|N. Bouvet
|
|-
|1366
|[[Restr:Montrelais évêque.png|80px]]
|Hugues de Montrelais;
Eskob Sant-Brieg ha kardinal; marvet e 1390
|''En aour e deir eilenn sourinet en glazur.''
|-
|1371
|[[Restr:Le Vayer de Clayes.gif|60px]]
|Auffrroy le Voyer
|''Talbennanek etre aour ha gul.''
|-
|1371
|[[Restr:Paris du Chastenay.png|60px]]
|Guillaume Paris
|''En argant e groaz en gul, heuliet gant pevar leonig ivez en gul, penn-ouzh-penn.''
|-
|1380
|[[Restr:Le Bart abbé.png|80px]]
|Macé le Bart
Abbad Saint-Sauveur Redon ; marvet e 1380.
|''En glazur e leonparzh en argant.''
|-
|138-
|[[Restr:De la Feillée.png|60px]]
|Sylvestre de la Feillée <ref>Aotrouniezh e [[Goven]]</ref>
|''En aour e groaz koñchek en glazur.''
|-
|1391
|[[Restr:Le Barbu évêque.png|80px]]
|Henri le Barbu
eskob Gwened, ha Naoned goude ; marvet e 1419.
|''En aour e lammell vleuñvellek en glazur.''
|-
|1398
|[[Restr:De Martigné.png|60px]]
|Robert de Martigné
|''En argant e bempdiliaouenn en gul''
|-
|1399
|[[Restr:Brochereul.png|60px]]
|Robert Brochereul
|''En glazur e vegeg en argant sourinet.''
|-
|1401
|[[Restr:Coeuret évêque.png|80px]]
|Etienne Coeuret
eskob Dol; marvet e 1429
|''En argant e deir c'halon en gul.''
|-
|1404
|[[Restr:Chantermerle évêque.png|80px]]
|Anselme Chantemerle
eskob Roazhon; marvet e 1427
|''En glazur e sourin en argant karget gant teir c'hregilhenn en gul, ha heuliet gant ur steredenn ouzh kab.''
|-
|1406
|???
|Hugues le Stoquer
eskob Landreger, ha goude Gwened
marvet e 1408
|
|-
|1406
|[[Restr:Jean de Malestroit.gif|80px]]
|Jean de Malestroit
eskob Sant-Brieg, ha goude Naoned
marvet e 1443
|''En gul e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3.''
|-
|1439
|[[Restr:Jean de l’Épervier.gif|80px]]
|Jean l'Epervier
eskob Sant-Brieg, ha goude Sant-Maloù
marvet e 1486
|''En glazur e lammell goñchek en aour, heuliet gant peder bezantenn ivez en aour.''
|-
|1445
|[[Restr:Prégent de Crec'hquellen évêque.png|80px]]
|Jean Prégent
eskob Leon, ha goude Sant-Brieg
marvet e 1472
|''En glazur e dreustell en aour heuliet gant tri c'hrizilhon ivez en aour.''
|-
|1450
|[[Restr:De La Rivière d'Auverné.gif|60px]]
|Jean de la Rivière
bet kadoriad ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1418
|''En gul e gebrenn en erminoù.''
|-
|1457
|[[Restr:Du Cellier.gif|60px]]
|Jean du Cellier
senesal Roazhon
|''En gul e dreustell vrizhet, heuliet gant teir fempdiliaouenn en argant.''
|-
|1458
|[[Restr:Chauvin de la Mulotaye.svg|60px]]
|Guillaume Chauvin
marvet e 1481
|''En argant e deir c'hreskenn en gul, an hini ouzh beg war e eneb.''
|-
|1470
|[[Restr:De Kerleau évêque.png|80px]]
|Vincent de Kerleau
Abad [[Bear]] e 1443, Prières, e 1467 ; eskob Leon e 1472 ; marvet e 1476.
|''En glazur e garv en aour.''
|-
|1484
|[[Restr:Chrétien de Tréveneuc.png|60px]]
|François Chrétien de Tréveneuc
senesal [[Roazhon]]
|''En geot e dreustell en aour heuliet gant tri helm war o c'hostez ivez en aour.''
|-
|1485
|[[Restr:De la Villéon de Saint-Alban.png|60px]]
|Jacques de la Villéon
senesal Roazhon
|''En argant e gelenenn c'heotet ; e grenngonk plezhek etre sabel hag aour.''
|-
|1487
|[[Restr:Montauban.gif|60px]]
|Philippe de Montauban du Bois de la Roche
marvet e 1516
|''En gul e seizh mailhenn en aour, e zrailhenn en argant a beder fastell.''
|-
|1488
|[[Restr:De la Rivière diacre.png|80px]]
|Gilles de la Rivière,
arc'hdiagon Roazhon
|''En gul e gebrenn en erminoù.''
|}
== Beskañsellerien ==
{| class="wikitable"
|1420
|[[Restr:De Bruc.gif|60px]]
|Jean de Bruc
|''En argant e rozenn en gul nozelek en aour.''
|-
|1451
|[[Restr:Pontsal Evêque.png|80px]]
|Yves de Pontsal
eskob Gwened; marvet e 1476
|''En argant e dreustell en gul karget gant teir bezantenn en aour, ha heuliet gant c'hwec'h brizhenn erminig, 3, 3.''
|-
|1457
|[[Restr:Ynisan.gif|60px]]
|Jean Ynisan
|''En aour e dreustell en gul heuliet gant teir ruilhenn ivez en gul.''
|-
|1459
|[[Restr:De Coëtanezre.jpg|60px]]
|Bertrand de Coëtanezre
Aluzenner an dug
|''En gul e dri c'hleze en argant krogennet en aour, begoù ouzh beg ha sourinet.''
|-
|1460
|[[Restr:De Rouville.png|60px]]
|Jean de Rouville
eus Bro-Bikardi
|''En argant e sourin en gul karget gant teir rozenn en argant ha heuliet gant div greskenn en gul, an hini ouzh kab war e c'hin.''
|-
|1462
|[[Restr:Bouchet de la Fauvelière.gif|60px]]
|Guy du Bouchet
e vo eskob Kernev e 1480; marvet e 1484
|''En sabel e groaz koñchek en argant.''
|-
|1464
|[[Restr:De Romilley.png|60px]]
|Jean de Romilley
marvet e 1480
|''En glazur e zaou leonparzh en aour an eil dreist egile, krabanet, teodet ha kurunet en gul.''
|-
|1491
|[[Restr:Guéguen de la Villecolué.gif|60px]]
|Guillaume Gueguen
e vo eskob Naoned e 1500; marvet e 1506
|''En argant e wezenn-olivez c'heotet ; e grennbalefarzh en erminoù, karget gant div gadvouc'hal en gul peuliek.''
|-
|1512
|[[Restr:Berthelot de Boumois.gif|60px]]
|Jean Berthelot
a zo bet kuzulier ouzh [[Grands Jours|Grands-Jours]] e 1508
|''Rannet etre erminoù ha glazur, e gebrenn ha teir mailhenn an eil en eben.''
|-
|1524
|[[Restr:Briçonnet.gif|60px]]
|Jean Briçonnet
a zo bet kuzulier ouzh [[Grands Jours|Grands-Jours]] e 1495; marvet e 1538
|''En glazur e sourin genframmek etre aour ha gul, ar c'henframm kentañ en gul karget gant ur steredenn en aour.''
|-
|1532
|[[Restr:Des Déserts.gif|60px]]
|Louis des Déserts
a zo bet prezidant ouzh [[Grands Jours|Grands-Jours]] e 1528
|''En sabel e gab dentek en argant karget gant teir c'hregilhenn en gul.''
|}
== Mirourien Sielloù ==
{| class="wikitable"
|1421
|[[Restr:Huchet de la Huchetaye.gif|60px]]
|Bertrand Huchet de la Bédoyère
|''Palefarzhet; ouzh 1 ha 4, en argant e dri hucher en sabel; ouzh 2 ha 3, en glazur e c'hwec'h hanochenn doull en argant, 3, 2, 1''
|-
|1450
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|60px]]
|Eon Beaudouin
|Re nebeut a venegoù
|-
|1457
|[[Restr:Le Maignan de l'Oiselinière.png|60px]]
|Olivier Maignan de l'Ecorse
|''En gul e sourin en argant karget gant teir c'hregilhenn en sabel''
|}
== Kadoridi Breujoù an Dug, barnerien hollek Breizh ==
{| class="wikitable"
|1380
|[[Restr:L'Evesque de la Silandais.gif|60px]]
|Guillaume l'Evesque de la Silandais
|''En sabel e sourin eilhonek en argant karget gant teir flourdilizenn en gul''
|-
|1385
|[[Restr:De Keroncuff.gif|60px]]
|Bernard de Keroncuff
|''Treustellet a c'hwec'h pezh etre argant ha gul, e gebrenn balirant en glazur''
|-
|1388
|[[Restr:Couppu.gif|60px]]
|Bernard Couppu de la Coupouaye
|''En argant e groaz en sabel karget gant pemp steredenn en aour''
|-
|1390
|[[Restr:De Kerouzéré.png|60px]]
|Eon de Kerouzéré
|''E limestra, e leon en argant''
|-
|1403
|[[Restr:De l'Hôpital d'Escoublac.png|60px]]
|Pierre de l'Hôpital
|''En argant e sourin en gul karget gant ur c'hilhog en argant, kribellet, barvet, ha krabanet en gul, hag heuliet gant ur voualc'henn en sabel ouzh kab.''
|-
|1440
|[[Restr:De la Loherie.png|60px]]
|Guillaume de la Loherie
|''Barlennet etre argant ha gul a eizh pezh''
|-
|1457
|[[Restr:Loisel de la Couldre.gif|60px]]
|Jean Loaisel / Loisel
|''En argant e deir moualc'henn en sabel''
|-
|1430, pe 1439 ? pe all ?
|[[Restr:Milon de Beaumanoir.png|60px]]
|Bertrand Milon
|''En glazur e dri fenn levran diframmet en argant, gwakoliet en gul''
|-
|1489
|[[Restr:Phélippes de Coatgoureden.png|60px]]
|Main de Coëtgoureden de Kermatéman
|''En gul e groaz gindric'herniek en argant''
|-
|1492
|[[Restr:Scliçzon.gif|60px]]
|Jean Scliczon de Keralio
|''En glazur e greskenn en argant heuliet gant teir rodig-kentr ivez en argant''
|}
== Gouarnourien (eus 1492 da 1736) ==
{| class="wikitable"
|1492
|[[Restr:De Chalons de Touffou.gif|60px]]
|Jean de Chalons, priñs Orange; marvet e 1502 <ref>Mab Guillaume, ha Catherine a Vreizh, c'hoar an dug Frañsez II</ref>
|''En gul e sourin en aour''
|-
|1502
|[[Restr:De Rieux.gif|60px]]
|Jean de Rieux, marichal Breizh; marvet e 1518
|''En glazur e zek bezantenn en aour, 4, 3, 2, 1''
|-
|1525
|[[Restr:De Laval.png|60px]]
|Guy XVI de Laval, kont Laval; marvet e 1531
|''En aour, e groaz en gul, karget gant pemp c'hregilhenn en argant, hag heuliet gant c'hwezek erezan en glazur, pevar ouzh pep konk.''
|-
|1531
|[[Restr:De Laval.png|60px]]
|Jean de Laval, baron Kastell-Brient; marvet e 1542
| ""
|-
|1542
|[[Restr:De la Brosse de Saint-Sévère.png|60px]]
|Jean de Brosse, dug Étampes, marvet e 1566.
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en glazur e dri manal en aour ereet en gul ; ouzh 2 ha 3 en erminoù.''
|-
|1566
|[[Restr:Blason fr Sébastien de Luxembourg-Martigues.svg|80px]]
|Sébastien de Luxembourg, beskont Martigues; marvet e 1569
[[Restr:Bemberg Fondation Toulouse - Sébastien de Luxembourg Martigues - Marc Duval 32x23.5 Inv.1018 Huile sur panneau.jpg|100px]]
|''Palefarzhet; ouzh 1 ha 4, en argant e leon daoulostek en gul, teodet, krabanet, ha kurunet en aour, e lost ; ouzh 2, en gul e groaz en argant; ouzh 3 en erminoù''
|-
|1569
|[[Restr:Armoiries Montpensier Moderne.svg|60px]]
|Louis de Bourbon, dug Montpensier; marvet e 1582
[[Restr:Louis de Bourbon duc de Montpensier.jpg|100px]]
|''En glazur e deir flourdilizenn en aour; e sourinan krennet en gul, karget ouzh kab gant ur greskenn en aour''
|-
|1582
|[[Restr:Coat of Arms of Philippe-Emmanuel de Lorraine, duke of Mercœur and Penthièvre.svg|100px]]
|Philippe-Emmanuel de Lorraine, dug Mercoeur; marvet e 1602
[[Restr:Philippe-emmanuel-de-mercoeur (détail).png|100px]]
|
|-
|1598
|[[Restr:Arms of Cesar de Vendome.svg|60px]]
|César de Bourbon, dug Vendôme; marvet e 1665
[[Restr:Portrait de César de Vendôme.jpg|100px]]
|
|-
|1626
|[[Restr:Blason Pons de Lauzières-Thémines (1553-1627).svg|60px]]
|Pons de Lauzières, markiz Thémines, marichal c'hall; marvet e 1627
[[Restr:Pons de Lauzières-Thémines.jpg|100px]]
|
|-
|1632
|[[Restr:Coat of Arms of Cardinal Richelieu.svg|100px]]
|Armand-Jean du Plessis, dug Richelieu; marvet e 1642
[[Restr:Cardinale Armand-Jean Du Plessis de Richelieu, di pittore ignoto, post 1599 -FG.jpg|100px]]
|''En argant e deir c'hebrenn en gul''
|-
|1647
|[[Restr:COA french queen Anne d'Autriche.svg|60px]]
|Anna a Aostria, rouanez enebarzherez Bro-C'hall; mavet e 1666
[[Restr:After Rubens - Anne of Austria, Queen of France - Versailles MV 3410.jpg|100px]]
|
|-
|1670
|[[Restr:Blason fam fr Albert d'Ailly.svg|60px]]
|Charles-Albert d'Ailly, dug Chaulnes; marvet e 1698
[[Restr:Charles d'Albert d'Ailly, duc de Chaulnes MET DP833008.jpg|100px]]
|
|-
|1695
|[[Restr:Coat of arms of Louis Alexandre de Bourbon, Légitimé de France, Count of Toulouse.png|60px]]
|Louis-Alexandre de Bourbon, kont Toloza; ha dug Penteur; marvet e 1737
[[Restr:1708 - Louis-Alexandre de Bourbon (mob. nat).jpg|100px]]
|
|-
|1736
|[[Restr:Coat of arms of Louis Jean Marie de Bourbon, Duke of Penthièvre.png|60px]]
|Louis-Jean-Marie de Bourbon, dug Pentevr ; marvet e 1793
[[Restr:Bemberg Fondation Toulouse - Portrait de Louis Jean Marie de Bourbon, Duc de Penthièvre - Jean Marc Nattier inv.1158 82x65.4.jpg|100px]]
|
|}
== Melestrourien (eus 1689 da 1788) ==
{| class="wikitable"
|1689
|[[Restr:De Pommereux.png|60px]]
|Auguste-Robert de Pomereu
[[Restr:Auguste Robert de Pomereu.jpg|100px]]
|''En glazur e gebrenn en argant, heuliet gant tri aval en aour''
|-
|1692
|[[Restr:Béchameil.gif|60px]]
|Louis Béchameil de Nointel
|''En glazur e gebrenn en aour, heuliet gant teir falmezenn ivez en aour''
|-
|1705
|[[Restr:Ferrand de Janvry.png|60px]]
|Antoine-François Ferrand
Eus Bro-Boatev
|''En glazur e dri c'hleze en argant, an hini kreiz ouzh kab, e dreustell valirant en aour''
|-
|1716
|[[Restr:De Feydeau.gif|60px]]
|Paul-Esprit Feydeau de Brou
|''En glazur e gebrenn an aour heuliet gant teir c'hregilhenn ivez en aour''
|-
|1729
|[[Restr:Le Gallois-de-la-Tour.gif|60px]]
|Jean-Baptiste le Gallois de la Tour
(eus Bro-Brovañs)
|''En sabel e lammell en aour''
|-
|1734
|[[Restr:Camus de Marcilly.png|60px]]
|Jean-Baptiste-Elie Camus de Pontcarré de Viarmes
|''En glazur e deir c'hreskenn en argant, ur steredenn en aour ouzh kondon''
|-
|1753
|[[Restr:Le Bret de Flacourt.png|60px]]
|Cardin-François-Xavier de Bret ; marvet e 1765.
|''En aour e lammell en gul heuliet gant ur voualc'henn en sabel ouzh pep konk ; karget gant ur skoedig en argant dreistkarget gant ul leon en sabel teodek en gul.''
|-
|1765
|[[Restr:De Flécelles.png|60px]]
|Jacques de Flécelles; marvet e 1789
|''En glazur e leon en argant; e gab en aour karget gant teir zorzhell en gul.''
|-
|1767
|[[Restr:Agay-d.jpg|60px]]
|Marie-François-Bruno d'Agay
|''En aour e leon en gul; e gab en glazur''
|-
|1771
|[[Restr:Dupleix de Bacquencourt.png|60px]]
|Guillaume-Joseph Dupleix de Bacquencourt
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en glazur e gebrenn en aour heuliet ouzh kab gant daou besk penn-ouzh-penn, hag ouzh beg gant ur steredenn, an holl en arg ant; ouzh 2 ha 3 en glazur hadet gant karelloù en aour, pep hini karget gant ur steredenn en glazur.''
|-
|1775
|[[Restr:Caze de la Bove.png|60px]]
|Anne-Nicolas-Robert Caze de la Bove
|''En glazur, e gebrenn heuliet ouzh kab gant div lankell hag ouzh beg gant ul leon, an holl en aour''
|-
|1783
|[[Restr:Fevre-de-Caumartin.gif|60px]]
|Antoine le Fèvre de Caumartin de Saint-Ange
|''En glazur e bemp pempenn en argant''
|-
|1785
|'''?'''
|Antoine-François Bertrand de Molleville; marvet e 1818
|Ardamezioù disanvet
|-
|1788
|'''?'''
|Germain-François Faure de Rochefort
|Ardamezioù disanvet
|}
== Levrlennadur ==
* Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
[[Rummad:Dugelezh Breizh]]
klre43pl8gduy0vgboryhrpsiypfvf1
.270 Winchester
0
171291
2195014
2181022
2026-07-10T13:26:56Z
Kestenn
14086
2195014
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.270 Winchester|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:270 Winchester Cartridge.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Kartouchennoù '''.270 Winchester''' (a-zehou) hag o boled (a-gleiz)
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" width="50%" |Kalibr
|.277 / 7 mm
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|7 mm
|-
! scope="row" |Ø trogleuziñ
|6,9 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|7,8 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|11,2 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|11,9 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|12 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|64,50 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|84,80 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Pouez ha perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|6 - 10 g
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|900 - 1 098 m/s
|-
! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|4 500 bar
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:3518}} - {{formatnum:3667}} J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LR
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.270 Winchester''', anvet '''.270 WCF''' ('''''Winchester Center Fire''''') ivez, zo ur [[munision]] [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel ijinet gant an embregerezh [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] e 1923 ha gwerzhet abaoe 1925, er memes koulz hag ar [[Winchester Model 54|Model 54]]. Da gentañ e oa ur stumm [[Kartouchenn Wildcat|''wildcat'']] eus an [[.30-06 Springfield]]<ref name=":0">{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 114</ref>.
Poblek-tre eo er Stadoù-Unanet, e-lec'h ma vez implijet evit chaseal [[Bronneg|bronneged]] bras evel ar c'hirvi dreist-holl<ref name=":0" />. E [[Bro-C'hall|Frañs]] e ra kalz chaseourien [[Chamoez|chamoezed]] gantañ abalamour d'e dreug stenn a zo talvoudus evit tennañ a-bell<ref>{{Fr}} DE SAINT-LÉGER Baudoin, ''[https://www.chassons.com/armes-et-munitions/le-270-winchester/62805/ Pourquoi utiliser le calibre .270 Winchester ?]'' war Chassons.com, 30/07/2023 (lennet d'an 22/05/2024)</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page99.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:270 Winchester}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
r60wc88u81rguxluipko2dylbgbccs8
AR-10
0
171383
2195105
2184554
2026-07-11T07:54:10Z
Kestenn
14086
/* Implijerien */
2195105
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|AR-10|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:AR10 Armalite vue d'ensemble noBG.png|frameless|280x280px]] <br /><br />Un '''AR-10''' stumm Portugal
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Fuzuilh-emgann]] aotomatek ha damaotomatek
|-
! scope="row" |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, dre biston
|-
! scope="row" |[[Munision]]
|[[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]]<br>[[7,62 × 39 mm]] ''(peder skouerenn sivil)''
|-
! scope="row" |Ijinour
|[[Eugene M. Stoner|Eugene Stoner]]
|-
! scope="row" |Produerien
|[[ArmaLite]]<br>[[Artillerie-Inrichtigen]]<br>[[Colt's Manufacturing Company|Colt]]
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|Abaoe 1956
|-
! scope="row" |Mare implij
|1958-1985 ({{Soudan}})
1960-1976 ({{Portugal}})
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(hervez an adstummoù)
|-
! scope="row" |Mas (hep kartouchenn)
|Etre 3,290 kg ha 4,050 kg
|-
! scope="row" |Hirder
|1.050 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|528 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Lusk-tennañ
|700 tenn/mn e mod aotomatek
|-
! scope="row" |Hed-tenn pleustrek
|600 m
|-
! scope="row" |Tizh ar boledoù V<sub>0</sub>
|820 m/s
|-
! scope="row" |Endalc'h
|Karger fiñv 20 kartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
An '''ArmaLite Rifle 10''', anvet AR-10 peurliesañ, zo ur [[fuzuilh-emgann]] damaotomatek hag aotomatek kambret e [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]]<ref name=":0">{{En}} [https://web.archive.org/web/20240526160812/https://machinegunamericaorlando.com/gun/ar-10/ AR-10] war MachineGunAmericaOrlando.com, lennet d'ar 26/05/2024</ref> hag ijinet gant [[Eugene M. Stoner]] er bloavezhioù 1950 evit an embregerezh stadunanat [[ArmaLite]]. Daoust d'an niver izel produet (nebeutoc'h evit {{formatnum:10000}} skouerenn) he deus an AR-10 levezonet kalz fuzuilhoù-arsailh a-vremañ abalamour d'he danvez ha d'he stumm. Familh an armoù doare [[AR-15]] implijet er bed a-bezh hiziv-an-deiz zo awenet gant an AR-10.
== Istor ha stummoù ==
=== Deroù Stoner e ArmaLite ===
E 1952 e oa bet savet ur fuzuilh-vorailh anvet [[ParaSniper]] gant an ijinourien stadunanat [[Georges Sullivan]] ha [[Charles Dorchester]]. Graet e oa he [[Lamm (arm-tan)|lamm]] e plastik hag he c'hanol en aluminiom, a oa danvezioù nevez evit an armoù d'ar poent-se. E 1954 e voe prenet o embregerezhig gant ar strollad [[Fairchild Engine and Airplane Corporation|Fairchild]] hag adanvet e voe ArmaLite. Er memes bloavezh e kejas Georges Sullivan gant Eugene Stoner en ur [[stand tennañ]] e [[Kalifornia]]<ref name=":1">{{En}} [https://www.americanrifleman.org/content/the-ar-10-story/ The AR-10 Story] war AmericanRifleman.org, 02/10/2018 (lennet d'ar 26/05/2024)</ref>. Stoner, bet armeurer evit ar [[1st Marine Division]] da vare [[Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|emgannoù ar Meurvor Habask]], en doa savet kentpatromoù armoù, en o zouez ur fuzuilh damaotomatek kambret e [[.30-06 Springfield]] anvet M5 e 1952.
Stoner a grogas da labourat evit ArmaLite. E fuzuilh M5 a gemmas en ur zegas dezhi soñjoù implijet er ParaSniper : ur c'hanol aluminiom hag ul lamm e neud gwer, met kambret e .308 Winchester. Gwerzhet e voe gant ArmaLite dindan an anv AR-3.
=== Ar raktres X01 ===
Er memes koulz e laboure Stoner war ur raktres fuzuilh aotomatek nevez. Abaoe 1945 e klaske an [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]] dre ar program ''Lightweight Rifle Program'' pourvezañ e soudarded gant ur arm damaotomatek nevez skañvoc'h evit seizh lur a bouez (3,18 kg). Stoner a savas stumm kentañ an AR-10 oc'h adimplijout gwikefre kulasenn ar fuzuilh [[Johnson M1941]] bet gwelet gantañ er brezel, ha sistem amprest gazoù ar fuzuilh c'hall [[MAS 49]]. '''X01''' e voe anvet an arm nevez. Kambret e oa e .30-06 Springfield.<ref name=":1" />
E 1955 e kinnigas ar stumm '''X02''', kambret e 7,62 × 51 mm, ar c'halibr a oa bet dibabet e 1954 evit armoù-skoaz an [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]]. Ur fust e plastek a oa dezhi, hag ur golo-fiñv war ar gulasenn evit gwareziñ anezhi. Ul [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]] a oa montet dre ziouer war an arm peogwir e soñje da Stoner e oa tonket ar [[Kouch (arm-tan)|c'houchoù]] hengounel da vont da get.
E 1956 e voe kinniget an '''X03''', ur stumm nevez dezhañ ur voest-kulasenn en aluminiom penn-da-benn. N'en doa ket lunedenn ebet ken met ur c'houch adarre. Un dornell a oa savet warnañ evit aesaat e zougen. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Kuzh-tan|c'huzh-tan]] a oa e beg e ganol evit gwellaat ar mestroniañ eus an arm da vare an tennañ. Anvet e voe ar pimpatrom '''AR-10 A'''. An US Army a blijas ar fuzuilh nevez dezhi. Un nebeud cheñchamantoù ([[stanker-kulasenn]] hag ibiloù da c'hellet distagañ aes an arm e div lodenn) a voe degaset war ar stumm '''AR-10 B'''.<ref name=":1" />
=== Amprouennoù evit an US Army ===
An AR-10 B a oa da vezañ amprouet a-raok bezañ degemeret gant an arme en ur mod ofisiel. Siwazh evit ArmaLite e oa karget ar [[Springfield Armory]] eus an amprouennoù. Ar Springfield Armory en doa savet kentpatrom ar [[M14 (fuzuilh)|fuzuilh M14]] evit an arme dija, hag uhelaat a reas standardoù an amprouennoù evit an AR-10 nemetken pa gomprenas e oa gwelloc'h evit o fuzuilh e-keñver kaier-kargoù an arme. Nac'hañ a reas neuze Springfield Armory e vije degemeret an AR-10 gant an arme diwar abegoù douetus.
E miz Gouere 1957 e voe sinet ur gevrat etre ArmaLite hag an embregerezh-stad [[Artillerie-Inrichtigen]] ([[Izelvroioù]]) evit produiñ an AR-10 a-rummadoù, peogwir ne oa ket bras a-walc'h an embregerezh stadunanat evit en ober e-unan. Adalek miz Genver 1958 e voe savet ar skouerennoù kentañ eno, evit arme Portugal dreist-holl.<ref name=":1" />
=== Fin ar produiñ ===
E 1959 e voe gwerzhet gwirioù an AR-10 d'an embregerezh [[Colt's Manufacturing Company|Colt]]. Produiñ an arm en Izelvroioù a baouezas e 1961 evit abegoù politikerezh etrebroadel. An [[AR-15]] a voe awenet gant an AR-10 ha gwerzhet kalz gwelloc'h evitañ, abalamour e teuas da vezañ arm standart an US Army dindan an anv '''M16'''. War-dro {{formatnum:10000}} skouerenn eus an AR-10 a voe produet hepken.<ref name=":0" />
[[Restr:MatasdorioOnzo.jpg|kleiz|thumb|Soudarded portugalat gante AR-10.]]
== Implijerien ==
* {{Kuba}} : ur c'hant AR-10 bennak a voe urzhiet gant an diktatour [[Fulgencio Batista|Batista]]. Degemeret e voent e Kuba gant [[Fidel Castro]] ur wech trec'het Batista hepken.
* {{Italia}} : war-dro tri-ugent AR-10 izelvroat a voe pourvezet da nerzhioù ispisial ar vro e 1961.
* {{Portugal}} : arme, dindan an anv M961. Ar braz eus an AR-10 produet a voe evit ar vro-se. Implijet e voe da skouer gant ar ''Caçadores Paraquedistas'' (harzlammerien) da vare brezelioù-didrevadenniñ diktatouriezh [[António de Oliveira Salazar|Salazar]] en [[Angola]] hag e [[Mozambik]]. E 1960 e verzas an Izelvroioù produiñ fuzuilhoù AR-10 evit arme Portugal abalamour e save Izelvroiz a-enep d'ar brezelioù kaset gant Salazar<ref name=":1" />.
* {{Soudan}} : arme<ref name=":2">{{Fr}} Gaston DEPELCHIN, ''Les AR-10 de KLM'', Cibles n°574, miz Genver 2018, pp. 42-43</ref>.
An AR-10 a voe amprouet e kalz broioù european all evel e [[Bro-C'hall|Frañs]] (1956-1957) pe en [[Alamagn]]. Daoust d'he ferzhioù mat ne voe ket dibabet evit an armeoù abalamour d'he friz, teir gwech uheloc'h evit hini an [[HK G3]] da skouer.
=== Implij sivil ===
Adalek miz Du 1958, ar gompagnunezh kirri-nij izelvroat [[KLM]] a aozas un linenn-aer etre [[Aerborzh Amsterdam-Schipol|Amsterdam-Schipol]] ha [[Tokyo]], ''via'' [[Anchorage (Alaska)|Anchorage]], en [[Alaska]]. Abalamour d'an nijerezioù tremen a-us da bennahel an Norzh e voent pourveziet gant kitoù 400 kg, enne dafar dreistbevañ ha bep a garabinenn AR-10, evit gellet chaseal hag en em zifenn a-enep an arzhed. Azasaet e oa bet an armoù diwar ar re broduet gant Artillerie-Inrichtigen : tennet e oa bet o c'huzh-tan hag an ibil da stagañ ar vaionetez, ha dibosubl e oa tennañ e mod aotomatek, pa oa stanket al loc'henn zibab gant ur blod. Kambret e oant evit ar munision soviedel [[7,62 × 39 mm]], a vije bet aesoc'h da gavout el lec'hioù treuzet. Un tregont skouerenn bennak a voe urzhiet gant KLM, met peder AR-10 a voe prenet da vat ha lakaet er c'hitoù dreistbevañ nemetken. Dilezet e voent er bloavezhioù 1970 gant donedigezh ar c'hirri-nij [[McDonnell Douglas DC-10|DC-10-30]], a c'halle mont pelloc'h dizehan. Gwerzhet e voent d'un armeurer e [[Chicago]]<ref name=":2" />.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Jean HUON, ''L'Armalite AR-10'', Cibles n°574, miz Genver 2018, pp. 36-41.
* {{En}} PUTNAM EVANS Joseph, ''The ArmaLite AR-10 World's Finest Battle Rifle'', Collector Grade Publications, 2016, 416 p.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù SUA]]
[[Rummad:Fuzuilhoù-emgann]]
1tca6evshbcsqvkf7wxp7120erjmdgc
Barbara Frischmuth
0
174453
2195027
2140492
2026-07-10T15:17:07Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195027
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Barbara Frischmuth''', ganet d'ar [[5 a viz Gouhere]] [[1941]] hag aet da Anaon d'an [[30 a viz Meurzh]] [[2025]], a oa ur skrivagnerez [[Aostria|aostrian]], [[Barzhoniezh|barzhez]], danevellerez levrioù da glevet ha troerez eus an [[turkeg|durkeg]] hag an [[hungareg]]. Beajet he devoa kalz dre ar bed ha levezonet eo bet gant sevenadurezhioù lies dre ar bed evit he oberennoù. He romant kentañ, ''Die Klosterschule'', a oa bet diazezet war he eñvorennoù-skol hag ur sell [[Benelouriezh|benelour]] a oa dija ganti, kement hag ur spered emsavet a-enep ar galloudoù reut. Skrivet he deus daou trilogiezh romantoù er bloavezhioù 1970 ha 1980, ha levrioù awenet gant he liorzh er bloavezhioù 2000.
==Oberennoù==
* ''Die Klosterschule'', 1968
* ''Geschichten für Stanek'', 1969
* ''Tage und Jahre. Sätze zur Situation'', 1971
* ''Das Verschwinden des Schattens in der Sonne'', 1973
* ''Rückkehr zum vorläufigen Ausgangspunkt'', 1973
* ''Haschen nach Wind. Erzählungen'', 1974
* ''Sternwieser-Trilogie'' (1976–1979)
** ''Die Mystifikationen der Sophie Silber''
** ''Amy oder Die Metamorphose''
** ''Kai und die Liebe zu den Modellen''
* ''Entzug - ein Menetekel der zärtlichsten Art'', 1979
* ''Bindungen'', 1980
* ''Landschaft für Engel'', 1981
* ''Die Frau im Mond'', 1982
* ''Vom Leben des Pierrot'', 1982
* ''Traumgrenze'', 1983
* ''Kopftänzer'', 1984
* ''Demeter-Trilogie'' (1986–1990)
** ''Herrin der Tiere''
** ''Über die Verhältnisse''
** ''Einander Kind''
* ''Mörderische Märchen'', 1989
* ''Mister Rosa oder Die Schwierigkeit, kein Zwerg zu sein. Spiel für einen Schauspieler'', 1991
* ''Traum der Literatur - Literatur des Traums'', 1991
* ''Wassermänner. Lesestücke aus Seen, Wüsten und Wohnzimmern'', 1991
* ''Hexenherz'', 1994
* ''Die Schrift des Freundes'', 1998
* ''Fingerkraut und Feenhandschuh. Ein literarisches Gartentagebuch'', 1999
* ''Schamanenbaum. Gedichte'', 2001
* ''Amy oder Die Metamorphose'', 2002
* ''Die Entschlüsselung'', 2003
* ''Der Sommer, in dem Anna verschwunden war'', 2004
* ''Löwenmaul und Irisschwert'', 2003
* ''Marder, Rose, Fink und Laus'', 2007
* ''Vergiss Ägypten'', 2008
* ''Woher wir kommen'', 2012
* ''Der unwiderstehliche Garten'', 2015
* ''Verschüttete Milch'', 2019
== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20130316230653/http://www.barbarafrischmuth.at/ Lec'hienn ofisiel]
{{DEFAULTSORT:Frischmuth, Barbara}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1941]]
[[Rummad:Marvioù 2025]]
[[Rummad:Skrivagnerezed Aostria]]
[[Rummad:Barzhezed Aostria]]
[[Rummad:Benelourezed]]
05z6hjdjs3ugfybnv152aq6az9kapqb
Dune
0
174460
2195051
2154019
2026-07-10T20:13:20Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195051
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Dune Sandworm.png|thumb|Buzug-meur an traez Dune]]
== '''Dune (romant)''' ==
{{Databox}}
Dune zo ur romant skiant-faltazi gant ar skrivagner [[Frank Herbert]], embannet e Stadoù-Unanet e 1965.
An istor a c'hoarvez en un impalaerded iziliadel etresteredel, gant meur a di-
nobl d'en em gannañ evit mestroni war ar blanedenn Arrakis, anvet ivez
Dune gant he fobl. Daoust ma'z eo un dezerzh kriz ha disfenn, ar blanedenn-
se a zo an hini nemeti ma c'haller kavout ar spis geriatrek, un dramm a
ranker implijout evit mirout ar veajerezh etre ar stered. An istor a studia
darempredoù ar strolladoù disheñvel dre sell ar bolitikerezh, ar relijion hag
an teknologiezh.
E 1965 e voe roet Priz Nebula ar gwellañ romant d’al levr, ha Priz Hugo er bloaz war-lerc'h. Ar romant skiant-faltazi gwerzhet ar muiañ er bed eo Dune. Romant kentañ eus kelc'hiad Dune eo.
=== '''Istor an embann''' ===
Goude embann e romant The Dragon in the Sea (1956), e oberenn kentañ bras hag a oa bet degemeret mat gant ar skridvarnouriezh, e kemeras [[Frank Herbert]] perzh evel kazetenner dizalc’h e Florence, [[Oregon]], evit skrivañ ur pennad diwar-benn Oregon Dunes (an dachenn dunek aod brasañ er Stadoù-Unanet). Eno, ar burev labour-douar stadunanat a glask implijout geot ar maez evit stabilaat an tevennoù o tont war-raok abalamour d’an avelioù kreñv eus ar [[Meurvor Habask]].
Sot gant ar sujed, Herbert a stagas da glask teuliadoù ha ne echuas biken e bennad, anvet "They Stopped the Moving Sands", ur stumm all a vo embannet bloavezhioù diwezhatoc’h e "Hent Dune". E-barzh ul lizher d’e eiler lennegel, Lurton Blassingame, Herbert a zispleg e c’hallfe an tevennoù mont en-dro ha lonkañ kêrioù, lennoù, stêrioù ha hentoù meur. E-pad pemp bloaz e kendalc’has da enklask, skrivañ ha difaziañ. Eus miz Kerzu 1963 betek miz C'hwevrer 1964 e voe embannet gant ar gelaouenn Analog un heuliad e teir lodenn anvet "Dune World", gant skeudennoù n'int ket bet adembannet goude-se. Ar vloaz goude e embannas adarre etre miz Genver ha Mae 1965 "The Prophet of Dune", pemp rummad ha goustadikoc'h. E-barzh ar romant Dune embannet da vat, an heuliad kentañ a zeu da vezañ Book 1: Dune, hag an eil a zo rannet e daou: Book Two: Muad’Dib ha Book Three: The Prophet.
An doare embannet e stumm heuliadoù a voe astennet, adlabouret ha kaset da ouzhpenn ugent embanner, met den ne fellas dezho e embann. A-benn ar fin e voe asantet ha moullet Dune e miz Eost 1965 gant Chilton Books, un ti-embann brudet kentoc’h evit e levrioù teknik diwar-benn ar mekanikoù ha levrioù stummañ evit ar c'hirri-tan.
=== '''Diskouezadur''' ===
Istor Dune a grog er bloavezh 10191 goude diazezadur ar C’hevre Spas. Ar bed anavezet a zo renet gant an impalaer Padishah Shaddam IV, penn ar Familh Corrino, en deus ur galloud feod war an niverus planedennoù a ya d’ober an Imperium, un impalaerded vras o c’holoiñ kantadoù a vedoù er stergoumoulenn.
An Imperium a zo diwar Jihad Butlerian, un darvoud a grogas ouzhpenn dek mil bloaz ‘zo pa voe dieubet an dud eus ar galloud o tont diwar ar mekanikoù soñjal hag ar robotoù speredek a oa deuet da ren warno. Dre skoazell gounidus ar C’hevre Spas hag he deus perc’henn war monopol ar veajoù etresteredek, hag ivez war ar bankoù, he deus an denelezh gounezet ur c’hontrol bras war an hollved anavezet.
=== '''Kevredigezhioù''' ===
Dre ma'z eo difennet bremañ kement [[Naouegezh artifisiel|intant artifisiel]], ez eo bet krouet kevredigezhioù arbennik evit
diorren barregezhioù denel a c’hallfe leuniañ an diank-mañ. Setu ar skipailhoù a bep seurt krouet
evit ober an dra-se :
Skol ar Mentated, tud o c'hallout ober jedadennoù speredel ken kreñv pe galloudusoc’h eget an
urzhiataerioù ;
Ar Merdeerioù eus ar C’hevre Spas, tud mutet en un doare ‘zo, gouest da welet an dazont en ur mod
ledanaet, o reiñ dezho ar gwir da c’houzout peseurt hent e vo sur implij evit ar veajoù etresteredek a-bell ;
Urzhiad ar Bene Gesserit, ur strollad maouezed nemetken, dediet da zilec’hiañ barregezhioù
spiritual ha fizik an dud, hag un nerzh kreñv politik ha relijiel en Imperium ;
Urzhiad ar Bene Tleilax, a vestroni ar jenedouriezh hag a grou korfoù denel pe artifisiel hervez ar
goulenn, da skouer ar gholaed (klonoù denel) pe an Dañserien-Divouezh, gouest da gemer stumm,
mouezh, jestroù ha betek memor un den all ;
An Ixiaded, saverien mekanikoù teknologiezh lies doare ;
Doktored Skol Suk, medisined a zo bet kreizennet en un doare imperiel, gant ur blokadenn
bsikologel o virout anezho a ober droug d’o c’hleñvedourion, arouez urzh ha fidelite.
=== '''Ar C'hemmesk''' ===
An arbennikad denel-mañ, bet krouet evit leuniañ plas ar ''mekanikoù soñjal'', a zo bet aeset gant un
danvet kevrinus anvet ar Spis, pe ar Chemmesk. Ar C'hemmesk a zo ur brouder speredel kreñv a ro
d’ar Merdeerien eus ar C’hevre ar galloud da greskiñ o barregezhioù speredel, ha d’ar Bene Gesserit
un dalvoudegezh ispisial. Ivez, ar C'hemmesk a gresk buhez an dud a vez oc’h e zebriñ boutin, hag
a immunizañ ar c’horf ouzh kleñvedoù zo.
Orin ar C'hemmesk n'eo ket anvet, ha ne vez ket dastumet a-walc'h evit tout an dud o defe c'hoant
pe ezhomm kaout kalz evit tout o pue rak ne vez kavet ar Spis nemet war ur blanedenn en holl an
hollved. N'eo ket posubl ken nebeut ober Kemmesk en un arnodva, e-pad amzer an Impalaerded.
Prisius kennañ eo neuze ar C'hemmesk, neuze oa bet divizet gant familh an Impalaer hag ar
Familhoù Bras e vo roet galloud war ar blanedenn-se e-pad un nebeut a bloavezhioù d'ur familh, ha cheñchet vo
familh bep wech evit herzel ur familh gant kaout tout ar C'hemmesk.
=== '''Ar Brezeloù''' ===
Evit ober o brezeloù, Familhoù an Impaelerded a reont ''tagadennoù drouklaezher''. Se zo peogwir o
deus tout ar bombenn nukleel, diaez e vefe ober brezelioù bras gant o armeoù hep lakaat tout ar
blanedenn e dañjer. Neuze e kasont douklaezherien e bedoù ar familhoù o deus c'hoant lazhañ ha
klask a reont ober an nebeutañ a marv posubl, gwelet vez and dra-se e-barzh unan eus ar
rakweledennoù, pa ar familh Harkonnen a glask lazhañ an dug Atreides. Degas a reont un arm evit
tennañ laser war tout an dud en ur sal e-pad deiz-a bloaz Paul Atréides, mab an dug.
Ar Mentated o deus ar rol brasañ evit ober ar brezelioù, int a reont ar strategiezh evit gouzout
pegoulz ha penaos e vo taget ar familhoù all.
E-pad histor an tri levr kentañ, gwelet vez pouez ar Mentated gant tout an doareoù implijet gant ar
familh Harkonnen evit lazhañ ar Fremen hag an Atreides. Ha benn ar fin e vez implijet ar bombenn
nukleel gant Paul Atréides evit adkemer ar galloud war ar blanedenn Dune.
Goude-se e vez kroget ur brezel bras-kennañ ar Jihad gant Paul hag ar Fremen evit mont da vezañ
an Impalaer, miliardoù a zud vez lazhet gantañ, planedennoù a-bezh zo distrujet hag un oadvezh
nevez zo ganet.
=== '''Dune, ar blanedenn''' ===
Evit ijinañ ar blanedenn, [[Frank Herbert]] en deus studiet an endro e-pad bloavezhioù, ha kazi tout al
loened a c'halfe bevañ eno evit gwir. Un nebeut skiantourien o deus klasket gouzout ma vefe posubl kaout ur
blanedenn evel-se, ha kavet o deus e vefe mat gant ur blanedenn bras evel Venus, gant taost ar
memes distañs diouzh an heol.
El levr, Dune zo ar blanedenn nebeutañ e c'halfer kavout ar Spis, neuze eo pouezus kenañ evit tout
an Impaelerded e chomfe un dezerzh gant ar preñved ramzek, int a ra ar Spis, ne vefe ket posubl
beajiñ e spas hep Kemmesk. An dud a bev war Dune en dezerh gant ar preñved a zo ar Fremen.
Pouezus int e-pad al levrioù kentañ, peogwir int brezeler kreñv kenañ, gweloc'h eget ar Sardaukar,
arme an Impalaer peogwir eo aerouantus endro ar blanedenn.
Tud all a vev war ar blanedenn, met diaesoc'h eo evitont. Chom a reont en un torosad meneziek a
warez an hanterdouar Hanternoz anvet ar Skoed Moger evit ober kêrioù. Amañ e vez gwelet tost
holl ar c'homandour war Dune, kemer a reont ar Spis pelloc'h ha chom a reont adrek ar Voger.
=== '''Penndud''' ===
==== Familh Atreides ====
– Paul Atreides, mab an dug ha pennden an histor
– Dug Leto Atreides, penn ar familh Atreides
– Itron Jessica, Bene Gesserit ha serc'h an dug Atreides, mamm Paul hag Alia
– Alia Atreides, c'hoar bihan Paul
– Thufir Hawat, Mentat ha Maest and Drouklaezherien eus ar familh Atreides
– Gurney Halleck, ar brezeler lealañ er familh Atreides
– Duncan Idaho, brezeler kreñvañ ar familh Atreides, studied en deus er Skol Ginaz
– Wellington Yueh, Doktor Suk an Atreides, labour a ra gant ar familh Harkonenn a-guzh
==== Familh Harkonenn ====
– Baron Vladimir Harkonenn, penn ar familh Harkonenn
– Piter De Vries, Mentat hiskis
– Feyd-Rautha, niz ar baron hag e her gwirheñvel
– Gloessu « Loen » Rabban, niz kozhañ ar baron
[[Rummad:Romantoù saoznek]]
[[Rummad:Romantoù skiant-faltazi]]
[[Rummad:Romantoù 1965]]
sqrys9okq36ydxi7g23d9q0qnzgr1qv
Havok
0
174467
2195053
2140607
2026-07-10T20:13:26Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195053
wikitext
text/x-wiki
{{Daveenn ebet}}{{Kempenn}}
=== Havok (strollad Metal) ===
== Kinnig ar strollad Havok ==
Havok a zo ur strollad [[thrash metal]] o tont eus [[Denver]], er (c)[[Colorado|C’holorado]] e [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù Unanet Amerika]]. Savet eo bet ar strollad e 2004. E 2025 e vez kavet er strollad ar c’hanour gitarour David Sanchez, Pete Webber en taboulinoù, ha Nick Schendzielos ag a son gitar bout. Chase Becker ha Brett Rechtfertig a son ivez er strollad evit ar sonadegoù hepken. Ar strollad en deus anavezet kalz a cheñchamantoù, tost bep tro pa veze sonaozet un albom nevez gant ar strollad e cheñchas stummadur ar strollad. David Sanchez a zo ar soner nemetañ, c’hoazh er strollad, ag a zo eus ar stummadur a orin.
Hiriv an deiz, Havok en deus sonaozet ha embannet 5 albom studio ha 3 EP : Pwn ‘em All (EP 2007), Burn (2009), Time is Up (2011), Point of No Return (EP 2012) Unnatural Selection (2013), Conformicide (2017) ha V (2020), New Eyes (EP 2024). Konsideret eo Havok evel unan eus strolladoù kentañ ar “New Wave of Thrash Metal” - da laret strolladoù sonerezh [[Thrash Metal]] awenet gant ar [[Punk rock|Punk]] hag an [[Heavy metal|Heavy Metal]] savet etre ar blezadoù 2000 ha 2010 - gant strolladoù evel Evile, Municipal Waste, Lost Society ha Warbringer. Pozioù Havok a zo kentoc’h troet àr zu ar politikerezh : pismigañ a reont ar relijion, ar gouarnamantoù (dresit holl Stadoù Unanat) hag ar mediaoù amerikan er skinwell dresit holl ar ganaouenn Intention to Decieve ag a grog gant un digoradur gant mouezh David Sanchez o komz evel un animatour eus ar skinwel ag o lavar : "Good evening, I′m Lyle Lott - And in the news today we cover trivial stories - To distract you from what really going on in the world - It's five o′clock - And here is what we want you to think".
== Istor ==
=== ''<u>Eus ar penn kentañ betek Time is Up (2011)</u>'' ===
David Sanchez en deus savet ar strollad gant e gamarad Haakon Sjoegren. An daou a glaske ur gitarour pennañ evit ober ar soloioù, hag o laoskell skritelloù ar giatrour Shawn Chavez a zo aet e darempred gete evit kemer perzh er strollad. A benn ar fin Havok a anav e stummadur klok kentañ e 2004 gant done ar soner gitar bout Marcus Corich, enrollet eo bet demo kentañ « Thrash Can » ar strollad ar memes blezad. E 2005 enrollet o deus un eil demo anvet « Murder by Metal ». E 2007 Marcus Corich a zo erlec’hiet gant Tyler Cantrell, ha Haakon Sjegren gant Rich Tice, hag e miz gwengolo eus ar memes blezad embannet o deus an EP Pwn ‘em All.
E miz Du 2007, Havok, goude bezañ bet gopret an taboulinour Ryan Bloom d'an diskar-amzer-se, a gasas un eiladenn eus o EP da bep ti-embann metal a c'helljont kavout. Sachet e voe evezh an ti-embann extreme metal saoz Candlelight Records gant an EP, ha buan goude e asantas ar strollad mont ganto. E 2008 Havok a gav ur sonner gitar bout nevez : Jesse de Los Santos. Ha d’an 2 a viz even 2009 o albom kentañ Burn . Met Ryan Bloom a ya kuit eus ar strollad 2 viz a-raok done an albom, erlec’hiet eo bet gant an taboulinour Pete Webber, c’hoazh er strollad hiriv an deiz. Burn a zo bet degemeret mat gant ar gumuniezh metal, met ar strollad n’eo ket c’hoazh anavezet d’ur live etrevroadel. E e miz Mae 2010 gitarour solo Havok, Shwan Chavez, a zo aet kuit eus ar strollad just a-raok ma grogfe o zroiad gant ar strollad Heavy Metal Primal Fear. David Sanchez en deus desket tout ar soloioù hag Havok n’eus troet e Power Trio (strollad metal gant 3 soner) evit an droiad. E miz Gwengolo 2010 àr-lec’h an droiad ar gitarour Reece Scruggs, o tont eus Winchester e Virjinia, a zo deuet a-barzh ar strollad, hag un nebeud amzer àr-lec’h Havok n’eus enrollet un albom nevez.
Time is Up a zo bet embannet d’an 29 a viz Meurzh 2011 edan an ti embann Candle Light Records. Ar bladenn mañ a zo an hini n’eus lakaet ar strollad da vout brudet él unan eus ar strolladoù eus an New Wave of Thrash Metal ha d’ul live etrevroadel. Goude bout embannet Time is Up, Havok n’eus troet get ur bochad strolladoù : Revocation, Forbidden, White Wizzard ha reoù brudetoc’h èl [[Sepultura]], [[Death Angel]], Anthrax. D’an 22 a viz Mae 2012 embannet eo bet an EP Point of No Return edan ti embann Candlelight Records c’hoazh. Savet e oa bet videoioù sonerezh evit ar c'hanaouennoù "Point of No Return" ha "From the Cradle to the Grave" an tonioù-se a zo e touesk ar re ag a zo sonet ar muiañ gant ar strollad e-pad ar sonadegoù. An ton "Postmortem/Raining Blood" (sonaozet gant ar strollad [[Slayer]] met adtapet gant Havok) a oa bet kinniget evel un ton ouzhpenn war iTunes evit ar bladenn Time Is Up. Kavet e vez ivez àr an EP mañ ar sonenn Aris savet gant ar strollad [[Sepultura]].
=== ''<u>Unatural Selection (2013) betek Conformicide (2017)</u>'' ===
Goude ouzhpenn ur bloavezh troiadoù bras divent e tistroas Havok e Denver gant ar raktres da enrollañ o fladenn da zont. Pedet e oa bet Havok da zigeriñ troiad [[Testament]] 'Dark Roots of Thrash' en o abadenn e Denver goude ma oa bet rediet [[Overkill]] da guitaat an droiad abalamour ma oa klañv ar c'hanour Bobby "Blitz" Ellsworth. Kinniget e voe d'an arvesterien ar soner gitar-boud nevez Havok, Mike Leon, goude ma oa aet Jesse kuit eus ar strollad evit tremen amzer gant e familh. Havok a grogas da enrollañ o fladenn nevezañ e nevezamzer 2013. Embannet e oa bet Unnatural Selection (trede bladenn Havok) d'ar 25 a viz Kerzu 2013, hag e-kerzh ar sizhun gentañ e oa bet lakaet e-touez ar 200 gwellañ e Billboard, gwerzhet ouzhpenn 2 500 skouerenn. Un tamm goude an embann ez eas ar strollad da Bogota, e Kolombia, da seniñ e festival Rock Al Parque, o seniñ dirak war-dro 45 000 den. Er festival e oa ivez [[Cannibal Corpse]] ha Symphony. E-pad an hañv 2014 Havok n’eus sonet en ur bochad festivalioù en Europa, an Xtreme Fest, ar [[Brutal Assault]], ar Resurection Fest, ar Party San. D'an 30 a viz Ebrel 2015 e varvas ar gitarour pennañ Shawn Chavez d'an oad a 30 vloaz. D'an 22 a viz Kerzu 2015 e oa bet embannet gant ar strollad e oa bet dispartiet gant ar soner gitar-boud Mike Leon (ag a oa aet e-barzh ar strollad Soulfly), hag e oa bet erlec'hiet gant Nick Schendzielos eus Cephalic Carnage ha [[Job for a Cowboy]]. Er memes miz e voe embannet e oa Havok o labourat war o federvet pladenn studio, Conformicide, a voe embannet d'an 10 a viz Meurzh 2017. D'ar 17 a viz Mae 2018 e oa bet embannet gant ar strollad deiziadoù an droiad e Norzhamerika a grogo d'an 13 a viz Kerzu hag a echue d'ar 5 a viz Eost. Jungle Rot hag Extinction A.D. a oa bet gwelet ivez.
=== ''<u>V (2020) betek 2024</u>'' ===
En un atersadenn gant Sonic Perspectives e miz Kerzu 2018, Sanchez a embannas e oa Havok o vont da "paouez gant e droiadoù a-benn nebeut" ha da grogiñ da skrivañ ur bladenn nevez, a oa bet soñjet gantañ e vefe embannet a-benn an hañv 2019. Embannet eo bet ar bladenn, anvet V, d'ar 1añ a viz Mae 2020, hag an hini nemeti eo gant ar soner gitar-boud nevez Brandon Bruce. D'an 2 a viz Eost 2021, Bruce en deus embannet dre e gont Instagram e oa aet kuit eus Havok, o tisplegañ : "Un nebeud sizhunvezhioù zo em eus kuitaet Havok ofisiel. Setu un dra am eus soñjet kalz ennañ hag eo ar pezh a gredan eo an diviz gwellañ evidon hag evit ar strollad. Hetiñ a ran dezho an holl draoù gwellañ war an dachenn micherel ha personel en amzer da zont” . D'an 3 a viz 2021, Metal Storm a embannas e oa bet Havok o labourat war dafar nevez, hervez ar c'heloù. Kroget en deus ar strollad gant e droiad kentañ er Stadoù-Unanet e-kerzh pevar bloaz e-kerzh an hañv 2023, ha d'ar mare-se e oa deuet ar soner gitar-boud Nick Schendzielos. Miami New Times a embannas e miz Kerzu 2023 e vefe embannet sonerezh nevez Havok e 2024. D'an 30 a viz Kerzu 2024, Reece Scruggs a embannas e oa aet kuit eus Havok goude pevarzek vloaz evel gitarour pennañ ar strollad, o tisplegañ e oa bet kudennoù a-fet amzer peogwir Reece Scruggs en doa raktresoù all, son a ra a-barzh ar strollad Groove Metal mil-vrudet [[Machine Head]], Monolith (thrash metal) hag e strollad Heavy Metal Go Smack Alice . Brett Rechtfertig eus Psychosomatic a gemero plas Scruggs e troiadoù hañv ha diskar-amzer 2024 ar strollad.
D’ar 1añ a viz Du 2024 Havok embann un EP anvet New Eyes evel àr an Ep Point of No Return bout a zo àr en EP div sonenn orijinal Death is an Illusion ha New Eyes. Ha div sonenn bet adtapet gant ar strollad : Eye of the Beholder (savet gant [[Metallica]]) ha Commotion (eus ar strollad Rock’n’Roll [[Creedence Clearwater Revival]]).
== Roll ar pladennoù ==
* Burn (2009)
* Time is Up (2011)
* Unatural Selection (2013)
* Conformicide (2017)
* V (2020)
[[Rummad:Strolladoù sonerezh SUA]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh metal]]
i86fpvrjmxubpcdj1z36fvb3cm34049
A. G. Cook
0
174473
2195047
2140640
2026-07-10T20:12:26Z
Huñvreüs
54570
(via JWB)
2195047
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:A. G. Cook 2022.jpg|thumb|A. G. Cook e 2022, "DJing" er Fox Theatre e Oakland, California, United States]]
'''Alexander Guy Cook''' (ganet d'ar 23 a viz Eost 1990 e [[Londrez]]) a zo ur soner hag ur produer saoz. Anavezet eo dre e label sonerezh [[PC Music]] (krouet e 2013) hag o sonerien vrudet evel [[Hannah Diamond]], [[GFOTY]], [[Danny L Harle]] ha [[Felicita]]<ref name=":0">Jones, Charlie Robin (an 11 a viz Gwengolo 2014). "PC Music's digital dreams". ''Dazed & Confused''. '''4''': 178–183.https://www.dazeddigital.com/music/article/21588/1/pc-musics-digital-dreams</ref>. Stil sonerezh al label a zo re ar pop son met kreskoñsed da re, hag a zo vont da laak diazezadur al lusk hyperpop<ref name=":1">{{En}} ELIS Eni, ''[https://www.vice.com/en/article/this-is-hyperpop-a-genre-tag-for-genre-less-music/ This is Hyperpop: A Genre Tag for Genre-less Music]'', Vice, 27/10/2020</ref><!-- Diaes da gompren -->. Setu e vez laret en deus A.G. Cook brudet ha diorrenet al lusk-mañ. Anavezet e voe goude dre e genlabour gant ar sonerez saoz [[Charli XCX]] (e broduer seveniñ eo) war e mixtapes ''Number 1 Angel'' ha [[Pop 2|''Pop 2'']] e 2017, hag e albomoù ''Charli'' e 2019 hag [[how i'm feeling now|''How i'm feeling now'']] e 2020 . Embannet en deus sonerezh dre e anv ha dindan anvioù all evel Life Sim ha DJ Warlord<ref>{{En}} ''[https://pitchfork.com/reviews/albums/a-g-cook-7g/ A. G. Cook: 7G],'' Pitchfork, 30/08/2020</ref>.
Gant ar sonerez [[Sophie sonerez|Sophie]] hag an arzour [[Hayden Dunham]], A.G Cook en deus krouet ar raktres QT hag en deus embannet e 2014 o c’hentañ ha diwezhañ son anvet [["Hey QT"]]. E 2014 en doa embannet ivez e zaou son kentañ en e-unan anvet [[«Money on a Gold Plate»]] ha [[«Cos I Love U»]].
E 2020 en doa embannet e zaou albom kentañ, [[7G albom|7G]] hag [[Apple A.G Cook|Apple]], a ergerzhe an hyperpop hag a vo helogadet gant ar gliked<!-- Diaes da gompren -->. Gounezet en deus, er memes bloaz, ar ''Variety Hitmakers Innovator of The Year Award''<ref>{{En}} Aswad, Jem, ''[https://variety.com/2020/music/news/charli-xcx-ag-cook-hitmakers-1234844745/ Charli XCX and A.G. Cook on Their Innovative and 'Brutally Honest' Five Years of Collaborating]'', 03/12/2020 </ref>. E 2022 en deus kenbroduet ar son "All Up in Your Mind" eus [[Beyoncé Knowles|Beyoncé]] (albom [[Renaissance Beyoncé|Renaissance]]) ,hag en deus lakaet anezhañ da vezañ anvet er [[Grammy Awards|Grammy]] er rummad Album of the Year<ref name=":3">Lee, Taila (ar 15 a viz Du 2022). "2023 GRAMMY Nominations: See The Complete Nominees List" https://www.grammy.com/news/2023-grammy-nominations-complete-winners-nominees-list</ref>. E 2024, embannet en deus e drede albom anvet [[Britpop]], hag adkroget eo gant ar produiñ asambles gant Charli XCX evit e albom nevez [[Brat]] hag e holl adveskoù albomoù. E labour war Brat en deus degaset dezhañ un eil anvadur er Grammy, er rummad "Grammy Award for Best Remixed Recording" evit e remix [["Von Dutch"]] ar wech-mañ.
== Buhez ==
Alexander Guy Cook a zo mab an tisavourien saoz [[Sir Peter Cook]] hag israelat [[Yael Reisner]]<ref>Hunt, El (an 11a viz Mezheven 2014). "Inside the hard drive of PC Music" https://diymag.com/feature/inside-the-hard-drive-of-pc-music</ref>. A.G. Cook en deus heuliet un deskadurezh prevez, e [[King Alfred School (Hampstead)|King Alfred School]], e [[Hampstead]]. Eno en deus kejet gant e genlabourer da zont, [[Danny L Harle]].
Goude en deus studiet ar sonerezh e Goldsmiths, e Skol-veur Londrez. Amañ en deus adwelet Danny L Harle, e amezeg skol <ref name=":4">Golsorkhi-Ainslie, Sohrab (ar 25 a viz Eost 2013). "Radio Tank Mix: A. G. Cook"https://magazine.tank.tv/live/tank/radio-tank-mix-a-g-cook</ref>. A-drugarez d'o blazioù sonerezh boutin evel an arzourien [[Captain Beefheart]] hag [[Archie Shepp]] e oa deuet an daou zen da vezañ mignoned da vat. Diwar ar mignoniezh-se e oa bet krouet ur raktres kenlabour war sonerezh anvet [[Dux Content]] <ref>Bulut, Selim (ar 24 a viz C'hwevrer. 2015). "Next: Danny L Harle" https://dmy.co/features/next-danny-l-harle-interview</ref>. E Dux Content e vez gwelet dija tuioù son [[PC Music]] hag A.G. Cook evel ur meskaj etre elfennoù ar pop evel mouezhioù implijet hag ar «[[Club muzik|club music]]»<ref>Ariel Zetina, ar 1añ a viz Mezheven 2015 "Dux Content - Snow Globe", https://www.tinymixtapes.com/chocolate-grinder/listen-dux-content-snow-globe</ref>.
E miz Mezheven 2013, krouet en deus e label PC Music. E PC Music, A.G. Cook a zo alies an hini a brodu ar sonioù hag ar [[Artists & Repertoire|A&R]] eo eus al label, da lavaret eo-eñ e-karg da gavout sonerien nevez da ginnig ha da varc’hata ur gevrat evit al label, da gavout sonaozourien ha produerien evit ar soner ha da aozañ an estezioù enrollañ. PC Music a veze deskrivet evel «dazont ar muzik pop» ha setu e veze bodet buan-kenañ ur strollad fan war an Internet, e-keñver ment ar strollad. PC Music en deus sinet gant [[Columbia Records UK]] e 2015 a-raok na vefe paouezet ar c’henlabour ar bloaz war-lerc’h diwar youl Columbia.
Goude-se, A.G. Cook a zo deuet da vezañ rener krouidigezh Charli XCX, da lavaret eo an hini a ver an empenner-skridaozer hag ar rener arzel. E pad ar mare-se, produet en deus ivez evit Charli XCX un nebeud sonioù hag e zaou albom [[Charli albom|Charli]] e 2019 ha [[How i'm feeling now]] e 2020.
E miz Mezheven 2020 en deus embannet un EP dindan e anv-pladenn joke/disc-jockey DJ Lifeline<ref name=":2">Léonie Ruellan, ar 21 a viz Gouhere 2020, "Le mega album du boss de PC Music avec des reprises de Smashing Pumpkins, The Strokes" https://www.tsugi.fr/le-mega-album-du-boss-de-pc-music-avec-des-reprises-de-smashing-pumpkins-the-strokes/</ref> .
Embannet eo bet e gentañ albom studio, 7G, d’an 12 a viz Eost 2020. Seizh pladenn ez eo, pep hini liammet d’ur benveg disheñvel, evit un hollad 49 c'hanaouenn. Ennañ ez eus titloù kanet gant ar c'hanerezed [[Caroline Polachek]], [[Hannah Diamond]], [[Alaska Reid]] hag ar raper [[Tommy Cash]]<ref name=":2" />. Ennañ e vez kavet sonioù nevez hag ivez remiskoù sonioù pop ha rock. Pemp sizhun war-lerc'h, embannet en deus e eil albom, [[Apple A.G Cook|Apple]]. Lavaret en deus e oa e « eil albom kentañ » anezhañ<ref>Rachel Aroesti, "AG Cook: the nutty producer behind the decade's most divisive music'''"''' https://www.theguardian.com/music/2020/sep/16/ag-cook-the-nutty-producer-behind-the-decades-most-divisive-music</ref><ref>Ben Jolley, "The evolution of A. G. Cook" https://mixmag.net/feature/a-g-cook-pc-music-experimental-pop-interview</ref>.
E 2022 kenskriv ha kenprodu a ra ar son [["All Up in Your Mind"]] gant Beyoncé, kavet en he seizhvet pladenn studio Renaissance.[70] Gounezet en deus e anvadur kentañ evit ar Grammy Award evit pladenn ar bloaz<ref name=":3" />.
Goude se, kenlabour a ra gant meur a sonerien brudet evel [[Madonna (kanerez)|Madona]] pe [[Christine and the Queens]] en o sikour produ sonioù ([["Lick the light out"]] evit Madona) ha albomoù ( [[Paranoïa, Angels, True Love]] , pavere albom Christine and the Queens)
E Mezheven 2023, kemmen a ra e vo vloazh diwezhañ e vo embanet sonioù ha raktresoù nevez gant PC Music<ref>Nina Corcoran, "PC Music to Cease Releasing New Music After 2023, Pivot to Archival Projects" https://pitchfork.com/news/pc-music-to-cease-releasing-new-music-after-2023-pivot-to-archival-projects/</ref> . En embanioù diwezhañ al label e vez kavet [[Felicita]] albom [[Spalarkle]]<ref>Eric Torres, "''Spalarkle"'' https://pitchfork.com/reviews/albums/felicita-spalarkle/</ref>, [[Hannah Diamond]] albom [[Perfect Picture]]<ref>Amanda Hatfield, "Hannah Diamond announces new LP 'Perfect Picture,' shares title track " https://www.brooklynvegan.com/hannah-diamond-announces-new-lp-perfect-picture-shares-title-track/</ref>, ha albom kentañ [[Thy Slaughter]], Soft Rock gant perzh Charli XCX, [[Alaska Reid]], Caroline Polachek, ha Ellie Rowsell<ref>Matthew Ismael Ruiz,"PC Music’s A. G. Cook and Easyfun Detail Debut Thy Slaughter Album, Share New Songs: Listen" https://pitchfork.com/news/pc-music-a-g-cook-and-easyfun-detail-debut-thy-slaughter-album-share-new-songs-listen/</ref>.
E 2024, emban a ra ar son [["Silver Thread Golden Needle"]] ar 1<sup>añ</sup> a viz Genver<ref>Anagricel Duran, "A.G. Cook shares sputtering new single ‘Silver Thread Golden Needle'''’'''" https://www.nme.com/news/music/a-g-cook-shares-sputtering-new-single-silver-thread-golden-needle-3565236</ref> ha an albom Britpop ar 10<sup>ved</sup> a viz Mae<ref name=":5">Nina Corcoran, "A. G. Cook Announces New Album ''Britpop'', Enlists Charli XCX for New Song: Listen" https://pitchfork.com/news/a-g-cook-announces-new-album-britpop-enlists-charli-xcx-for-new-song-listen/</ref>, ar raktresoù e-unan kentañ aboe fin PC Music. An albom a zo bet embannet dre e label nevez New Alias<ref name=":5" />.
A.G Cook a oa a-bouez tre e produadur [[Brat]] ,albom Charli XCX, o labourat war ar ganaouennoù "[[Von Dutch]]"<ref>Ellise Shafer, "A. G. Cook on Creating His Own Form of ‘Britpop’ With Third Album, Producing Charli XCX’s ‘Brat’ and the Future of Pop Music: ‘Anything Could Happen’" https://variety.com/2024/music/global/ag-cook-britpop-charli-xcx-brat-1235994011/</ref> , "[[Club Classics]]", ha "[[B2B]]"<ref>Tom Breihan,"A. G. Cook – “Soulbreaker”" https://www.stereogum.com/2259895/a-g-cook-soulbreaker/music/</ref>. Produiñ a reas ivez "[[Hello Goodbye]]" ha "[[Spring Breakers]]" war ar darvez deluxe, “[[Brat hag It's the Same met There's Three More Songs So It's Not]]”, o standilhonañ "[[Everytime]]" eus [[Britney Spears]]<ref>Nina Corcoran,"Charli XCX Releases Deluxe Edition of ''Brat'': Listen"https://pitchfork.com/news/charli-xcx-releases-deluxe-edition-of-brat-listen/</ref> . Charli XCX a heulias ar bladenn gant meur a remisk, en o zouez ur remisk eus "Von Dutch" gant A.G Cook gant [[Addison Rae]]<ref>'''Dork''',"Charli XCX has shared ‘The Von dutch Remix with Addison Rae & A. G. Cook’"https://readdork.com/news/charli-xcx-von-dutch-remix-with-addison-rae-a-g-cook/</ref>. Meuleudiet e voe ar remisk-se gant [[The Line of Best Fit]], a galva produadur A.G Cook "[[idiosinkratek]]"<ref>Tyler Damara Kelly, "Charli XCX releases "The Von dutch Remix" with Addison Rae and A. G. Cook" https://www.thelineofbestfit.com/news/charli-xcx-releases-the-von-dutch-remix-with-addison-rae-and-a-g-cook</ref>.E labour war ar remisk "Von Dutch" a vo anvet evit ar [[Grammy Awards]] er rummad [[Grammy Award for Best Remixed Recording .Daveenno|Grammy Award for Best Remixed Recording]]<ref>Jazz Monroe ha Matthew Strauss, "Grammy Nominations 2025: See the Full List Here"https://pitchfork.com/news/grammy-nominations-2025-see-the-full-list-here/</ref> .
== Stil muzik<ref>StephensHuw, ar 25 a viz Meurzh 2015 "PC Music Interview" https://www.bbc.co.uk/programmes/p02mrwmt</ref> ==
Doare sonerezh A.G. Cook a implij klichedoù ar sonerezh pop mainstream eus ar bloavezhioù [[1990]] ha [[2000]]<ref>Cliff, Aimee (2014). "Dazed 100"https://www.dazeddigital.com/projects/article/22536/1/12-a-g-cook</ref>. Heuliañ a ra labour "megaproduerien" evel [[Max Martin]] ha [[Jimmy Jam ha Terry Lewis]]<ref name=":4" /> . A.G. Cook a ali albom [[Scritti Politti]], [[Cupid & Psyche 85]], evit e "ziviz emskiant da gemer ar sonerezh pop ha d'he lakaat da vezañ al lugernusañ ha munutañ posupl"<ref>Barchi, Aly (12 December 2014). "CMU Artists Of The Year 2014: PC Music"https://web.archive.org/web/20160407093829/http://www.completemusicupdate.com/article/cmu-artists-of-the-year-2014-pc-music/</ref>. Menegiñ a ra ar sonerezh pop korean ha japanat evel levezonoù, ha menegiñ a ra ivez issevenadur ar [[gyaru]]<ref name=":4" />.
Kregiñ a ra A.G. Cook da sevel tonioù dre sevel akordeoñsoù ha tonioù notenn dre notenn<ref name=":4" />. Gwelloc'h eo evitañ sonioù ar binvioù gallus ha hepkor a ra ar « [[sound design]] » e penn-kentañ krouadenn ar son, ar pezh a ro d'e sonerezh ur simplded didrouz. Arnodiñ a ra gant kendeuziñ sonioù disonus, hag an aozadurioù stank ha lieslivek a zeu diwarno a zo levezonet gant an teknikoù [[Black MIDI]]<ref name=":4" />. Awenet eo aozadurioù A.G. Cook gant sonerezh mekanikel ar sonaozour [[Conlon Nancarrow]]<ref>Jon Pareles, ar 10 Mae 2015 ,"Review: PC Music and Sophie in a High-Concept Extravaganza at BRIC House"https://www.nytimes.com/2015/05/11/arts/music/review-pc-music-and-sophie-in-a-high-concept-extravaganza-at-bric-house.html</ref>. Pa vez o kenlabourat gant arzourien all e prient un demo ledan evit ma c'hellfe e genlabourer echuiñ ar pozioù hag enrollañ ar c'han diouzhtu. A.G. Cook a dreuzfurm kalz ar c'han, o [[Troc'hañ muzik|troc'hañ]] anezho evit e vefe un elfenn ritmek war-zu ar meulodi<ref name=":4" />.
Er c'hontrol d'an darn vrasañ eus an arzourien war PC Music, Cook a wisk dilhad eeun ha simpl <ref>Sam Wolfson, an 2 a viz Mae 2015''',''' "PC Music: the future of pop or 'contemptuous parody'?"https://www.theguardian.com/music/2015/may/02/pc-music-dance-music-collective</ref>. [[GFOTY]] a fars en ur lavaret ez eo « [[nomcore]] » e stil<ref>Stephens Huw, ar 25 a viz Meurzh 2015, "PC Music Interview" https://www.bbc.co.uk/programmes/p02mrwmt</ref>.
== Daveennoù ==
<references />
[[Rummad:Sonerien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Disc jockey-ed]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1990]]
4kjhmmhbcfc1xdba58ren8tr737ux09
Marie Tharp
0
175943
2195060
2171932
2026-07-10T20:14:30Z
Huñvreüs
54570
neubeu(dt) → nebeu(dt) (via JWB)
2195060
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|Marie Tharp|777daf|talbenn den|fff}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"| [[Restr:Marie Tharp working with fathometer record (cropped).jpg|280px]]Marie Tharp e 1968
----
|-
| '''Ganedigezh''' || 30 a viz Gouere 1920<br>Ypsilanti, [[Michigan]]<br>{{SUA}}
|-
| '''Marv''' || 23 a viz Eost 2006 <small>(86 vloaz)</small><br>Nyack, [[New York (Stad)|New York]], [[File:Flag of the United States.svg|20px|border]] SUA
|-
| '''Broadelezh''' || [[File:Flag of the United States.svg|20px|border]] Stadunanat
|-
| '''Stummadur''' || [[Ohio]] University<br>University of Michigan<br>University of [[Tulsa]]
|-
| '''Micherioù''' || [[Douarouriezh|Douarourez]]<br>[[Moroniezh|Moroniourez]]
|-
| '''Ensavadurioù''' || Lamont-Doherty Earth<br>Observatory Columbia University
|-
| '''Pennoberenn''' || Lec'hiadurezh strad ar morioù
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"| [[File:Map00318 (28005002140).jpg|280px|center]]Strad morioù an Douar evel muzuliet gant M. Tharp ha B. Heezen
|}
'''Marie Tharp''', ganet d'an [[30 a viz Gouere]] [[1920]] en [[Ypsilanti (Michigan)|Ypsilanti]] ([[Michigan]]) ha marvet d'an [[23 a viz Eost]] [[2006]] e [[Nyack]] ([[New York (Stad)|Stad New York]]), a oa un douaroniourez, ur gartennourez hag ur voroniouriez [[stadunanat]].
A-drugarez d'he labourioù dreist-holl eo bet degemeret teorienn [[tektonik ar plakennoù]] gant kumuniezh skiantoù an [[Douar (planedenn)|Douar]].
== Familh ha yaouankiz ==
Mamm Marie Tharp a oa Bertha Louise Tharp, kelennerez [[alamaneg]] ha [[latin]]. He zad a oa William Edgar Tharp, ur muzulier implijet e Departamant labour-douar ar Stadoù-Unanet.
Alies e heulie Marie he zad en e labour, ha deskiñ a reas neuze ar [[Kartennouriezh|gartennouriezh]]. Alies ivez e tiloje ar familh abalamour da vicher an tad. Pa’z eas he zad war e leve e [[1931]] e oa bet skoliataet Marie Tharp en ouzhpenn 20 skol publik en [[Alabama (stad)|Alabama]], [[Iowa]], [[Michigan]] hag [[Indiana]].
Dilojañ a reas ar familh er memes bloavezh en un ti-feurm e [[Bellefontaine (Ohio)|Bellefontaine]] ([[Ohio]]). Un nebeud amzer goude e tapas ar plac'h yaouank un diplom lise.
== Studiadennoù ==
Diplomet e voe Marie Tharp war ar [[saozneg]] hag ar [[sonerezh]] e [[1943]] gant skol-veur Ohio. Er bloaz war-lerc'h e kendalc'has gant he studi war an [[douarouriezh]] e skol-veur Michigan, en ur heuliañ ur programm miret evit ar merc’hed. Studiañ a reas an douarouriezh frammadurel, ar [[Gouelezennouriezh|c'houelezennouriezh]] hag ar [[Maenoniezh|vaenoniezh]]<ref name=":0">{{Fr}} ''[https://www.letemps.ch/sciences/environnement/marie-tharp-loceanographe-navire Marie Tharp, l’océanographe sans navire]'', Le Temps, 5 a viz Eost 2021 </ref>. Unan eus ar maouezed kentañ degemeret en douarouriezh e oa.
Kregiñ a reas da labourat evel douarourez evit ar gompagnunezh tireoul [[Stanolind]], en [[Oklahoma]]. Er memes koulz e voe diplomet war ar [[matematik]] e skol-veur [[Tulsa]] e [[1948]]. Er memes bloavezh e krogas da labourat e departamant douarouriezh skol-veur Columbia evel skoazellerez-enklaskerez gant [[William Maurice Ewing]] en e arnodva. Labourat a reas eno betek e leve, e [[1982]]<ref>{{En}} FOX Margalit, ''[https://www.nytimes.com/2006/08/26/obituaries/marie-tharp-oceanographic-cartographer-dies-at-86.html Marie Tharp, Oceanographic Cartographer, Dies at 86]'', New York Times, 26/08/2006 (lennet d'an 29/07/2025)</ref>.
== He labour ==
A-raok labourat war kartennoù topografiezh strad ar morioù, Marie Tharp ha [[Bruce C. Heezen]] a voe karget da luc'hskeudenniñ strad ar morioù evit sikour da gavout korfoù kirri-nij bet diskaret e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]. Dizoloet e voe ganto kalz a draoñiennoù don toullet e foñs ar mor, e lec'h ma c'halle [[lestr-spluj|listri-spluj]] eus an [[US Navy]] bezañ peñseet<!-- Ne c'hall ket ul lestr-spluj bezañ "marvoret" rak marvoret = bezaén war ar sec'h etre daou lanv. -->. Dizoleiñ a rejont ivez pelec'h ha penaos e veze torret ar funioù treuzatlantel<ref>{{En}} EVANS Rachel, ''[https://www.loc.gov/loc/lcib/0211/tharp.html Plumbing Depths to Reach New Heights - Marie Tharp Explains Marine Geological Maps],'' Library of Congress, miz Du 2002</ref>.
E [[1952]] e tisklêrias Marie Tharp e oa un draoñienn, ar ''rift'', en ahel ar geinenn greizmeurvor<ref>« Les dorsales », war ifremer.fr</ref><ref>{{Fr}} Nina Strochlic, Sara Manco, ''Les pionnières'', National Geographic France, niv. 246, miz Meurzh 2020, p. 108-129</ref>. An hini gentañ o verzout an dra-se e oa.
Marie Tharp a gomprenas neuze e ziroud pennoù eus ar bluskenn douarel, met abalamour d'ar [[revelouriezh]] d'ar mare-se e voe da gentañ sellet ouzh an deorienn-se e giz « un hêrezh skiantel ». Bruce C. Heezen a respontas ouzh ar prouennoù degaset gant e genseurtez en ur lakaat anezho da « draoù merc'hed ».
Betek [[1965]] ne gemeras Marie Tharp perzh e kefridi ebet eus an 33 ergerzhadenn dastum titouroù graet gant Heezen e bourzh ar ''[[Vema]]'', ul lestr-enklask d'al Lamont Doherty Geological Observatory. C'hoazh ur wech abalamour da revelezh lazhus ar mare-se, ne oa plac'h ebet aotreet da sevel e bourzh al listri-enklask rak soñjal a rae un darn eus ar baotred e veze gwallzarvoudoù pa veze ur vaouez war vourzh.
Karget e voe neuze Marie Tharp da jediñ, da gompren ha da welet ar roadennoù dastumet gant Heezen. A-benn ar fin, e 1965, e c'hellas Marie ambroug Heezen war vor.
== Anaoudegezh ==
E [[1997]] e voe lakaet Marie Tharp gant ''[[Library of Congress]]'' e-touez pevar c'hartennour(ez) pennañ an {{XXvet kantved}}<ref>{{En}} Earth Institute, ''[https://news.climate.columbia.edu/2020/07/23/marie-tharp-centennial-lineup/ Join Us in Celebrating #MarieTharp100]'', war State of the Planet, 23 a viz Gouere 2020</ref>. Krouet e oa bet en hec'h enor ar post kelennerez enklask ''Marie Tharp Lamont''<ref>{{En}} Marie Denoia Aronsohn, ''[https://news.climate.columbia.edu/2020/07/27/marie-tharp-maps-legacy/ Lamont's Marie Tharp: She Drew the Maps That Shook the World]'', war State of the Planet, 27 a viz Gouere 2020</ref>.
E [[2015]] e voe anvet gant an ''International Astronomical Union'' (Unvaniezh Etrebroadel ar [[Steredoniezh]]) ur c'hrater loarel en hec'h enor : ar c'hrater Tharp<ref>{{En}} ''[https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/15310 Tharp]'', war Gazetteer of Planetary Nomenclature, NASA </ref>.
[[Restr:Bruce Heezen and Marie Tharp working with fathometer record.jpg|thumb|Marie Tharp ha Bruce Heezen o labourat e 1968]]
E [[2021]], ur vedalenn en anv Marie Tharp a voe krouet gant an ''European Geosciences Union / EGU'' (Unvaniezh Europa an Douarskiantoù), diwar c’houlenn izili ar rann Tektonik ha douarouriezh frammadurel evit bezañ resisoc'h, evit enoriñ anezhi. Pal ar vedalenn-se eo anavezout ar perzhioù skiantel pouezusañ e-keñver framm goueled ar mor hag an argerzhoù tektonek ha douarouriel. Evel-se e c'hall ur skiantour·ez bezañ anvet gant izili an EGU, a c'hall dereiñ ar vedalenn dezhañ/dezhi evit garedoniñ raktresoù.
== Daveennoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Douaroniourien]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1920]]
[[Rummad:Marvioù 2006]]
[[Rummad:Skiantourezed]]
[[Rummad:Stadoù-Unanet Amerika]]
2n3b1pjiurzaggjzt2rh2wssyrzkyno
Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)
0
178459
2195109
2194937
2026-07-11T09:25:29Z
Dakbzh
58931
/* Lieskampionezed */
2195109
wikitext
text/x-wiki
'''Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)''' a zo ur gevezadeg evit ar c'hoarierezed [[echedoù]] [[stadunanat]]. C'hoariet e vez abaoe 1937. Aozet e vez bep bloaz gant [[United States Chess Federation]], Kevre stadunanat an echedoù.
== Kampionadoù ha kampionezed ==
[[Restr:Krush Irina (30073356050) (cropped).jpg|right|140 px|[[Irina Krush]], bet trec'h eizh gwezh.]]
:{|class="wikitable"
! # !! Bloaz !! Kampionez
|-
||1|||1937|| [[Adele Rivero]]
|-
||2|||1938 ||[[Mona May Karff]]
|-
||3|||1940||[[Adele Rivero]]
|-
||4|||1941||[[Mona May Karff]]
|-
||5|||1942|| [[Mona May Karff]]
|-
||6|||1944|| [[Gisela Gresser]]
|-
|7|||1946 ||[[Mona May Karff]]
|-
|8|||1948|| [[Gisela Gresser]] <br /> [[Mona May Karff]]
|-
|9|||1951|| [[Mary Bain]]
|-
|10||1953|| [[Mona May Karff]]
|-
||11||1955|| [[Gisela Gresser]] <br /> [[Nancy Roos]]
|-
|12||1957|| [[Gisela Gresser]] <br /> [[Sonja Graf]]
|-
|13||1959|| [[Lisa Lane]]
|-
|14||1962|| [[Gisela Gresser]]
|-
|15||1964|| [[Sonja Graf]]
|-
|16||1965|| [[Gisela Gresser]]
|-
|17||1966|| [[Gisela Gresser]] <br /> [[Lisa Lane]]
|-
|18||1967|| [[Gisela Gresser]]
|-
|19||1969|| [[Gisela Gresser]]
|-
|20||1972|| [[Eva Aronson]] <br /> [[Marilyn Braun]]
|-
|21||1974|| [[Mona May Karff]]
|-
|22||1975|| [[Diane Savereide]]
|-
|23||1976|| [[Diane Savereide]]
|-
|24||1978|| [[Diane Savereide]] <br /> [[Rachel Crotto]]
|-
|25||1979|| [[Rachel Crotto]]
|-
|26||1981|| [[Diane Savereide]]
|-
|27||1984|| [[Diane Savereide]]
|-
|28||1986|| [[Inna Izrailov]]
|-
|29||1987|| [[Anna Achšarumova]]
|-
|30||1989|| [[Alexey Root]]
|-
|31||1990|| [[Elena Achmylovskaja]]
|-
|32||1991|| [[Esther Epstein]] <br /> [[Irina Levitina]]
|-
|33||1992|| [[Irina Levitina]]
|-
|34||1993 ||[[Elena Achmylovskaja]] <br /> [[Irina Levitina]]
|-
|35||1994|| [[Elena Achmylovskaja]]
|-
|36||1995|| [[Anjelina Belakovskaia]] <br /> [[Sharon Burtman]]
|-
|37||1996|| [[Anjelina Belakovskaia]]
|-
|38||1997|| [[Esther Epstein]]
|-
|39||1998|| [[Irina Krush]]
|-
|40||1999|| [[Anjelina Belakovskaia]]
|-
|41||2000|| [[Elina Groberman]] <br /> [[Camilla Baginskaite]]
|-
|42||2001/02|| [[Jennifer Shahade]]
|-
|43||2003|| [[Anna Hahn (chess)|Anna Hahn]]
|-
|44||2004|| [[Jennifer Shahade]]
|-
|45||2005|| [[Rusudan Goletiani]]
|-
|46||2006|| [[Hanna Vitaliïvna Zatons'kych|Hanna Zatons'kych]]
|-
|47||2007|| [[Irina Krush]]
|-
|48||2008|| [[Hanna Vitaliïvna Zatons'kych|Hanna Zatons'kych]]
|-
|49||2009|| [[Hanna Vitaliïvna Zatons'kych|Hanna Zatons'kych]]
|-
|50||2010|| [[Irina Krush]]
|-
|51||2011|| [[Hanna Vitaliïvna Zatons'kych|Hanna Zatons'kych]]
|-
|52||2012|| [[Irina Krush]]
|-
|53||2013|| [[Irina Krush]]
|-
|54||2014|| [[Irina Krush]]
|-
|55||2015|| [[Irina Krush]]
|-
|56||2016|| [[Nazi Paikidze]]
|-
|57||2017|| [[Sabina Foisor]]
|-
|58||2018|| [[Nazi Paikidze]]
|-
|59||2019|| [[Jennifer Yu]]
|-
|60||2020|| [[Irina Krush]]<ref>{{en}}[https://fide.com/news/789 Irina Krush takes 2020 U.S. Women’s Championship – FIDE]</ref> bet c'hoariet en linenn abalamour d'ar [[Bedreuziad COVID-19|bandemiezh]].
|-
|61||2021|| [[Carissa Yip]] <ref>{{en}}[https://chess24.com/en/read/news/us-chess-champs-10-carissa-triumps-fabi-hits-the-front US Chess Champs 10: Carissa triumps - Fabi hits the front]</ref>.
|-
|62||2022|| [[Jennifer Yu]]
|-
|63||2023|| [[Carissa Yip]]
|-
|64||2024|| [[Carissa Yip]]
|-
|65||2025|| [[Carissa Yip]]
|}
=== Lieskampionezed ===
* '''9 gwezh''' [[Gisela Gresser]],
* '''8 gwezh ''' [[Irina Krush]],
* '''7 gwezh''' [[Mona May Karff]],
* '''6 gwezh''' [[Diane Savereide]],
* '''4 gwezh''' [[Hanna Zatons'kych|Anna Zatonskih]], [[Carissa Yip]],
* '''3 gwezh''' [[Elena Donaldson]], Anjelina Belakovskaia, Rachel Crotto, Irina Levitina
* '''2 wezh''' [[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]], [[Adele Rivero]], Esther Epstein, Jennifer Shahade, [[Nazi Paikidze]].
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[http://main.uschess.org/ ''United States Chess Federation'']
* {{en}}[http://www.uschesschamps.com/ ''U.S. CHESS CHAMPS'']
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Italia]]
4p0gaogbaqynrbnjt0qhrjpw6kumhe5
Winchester Model 1894
0
178566
2195019
2179752
2026-07-10T14:06:40Z
Kestenn
14086
2195019
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Winchester Model 1894|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Winchester-94-32spl noBG.png|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur garabinenn '''Winchester Model 1894'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Karabinenn]]
|-
! scope="row" |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre loc'henn-grogenn
|-
! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]]
!{{Collapsible list
| titl =
|[[.32-40 Winchester]]<br>[[.38-55 Winchester]]<br>[[.30-30 Winchester]]<br>[[.25-35 Winchester]]<br>[[.32 Winchester Special]]<br>[[7-30 Waters]]<br>[[.307 Winchester]]<br>[[.356 Winchester]]<br>[[.375 Winchester]]<br>[[.357 Magnum]]<br>[[.44 Remington Magnum]]<br>[[.444 Marlin]]<br>[[.45 Colt]]<br>[[.450 Marlin]]<br>[[Kalibr .410]]}}
|-
! scope="row" |Bloavezh krouidigezh
|1894
|-
! scope="row" |Produerien
|[[Winchester Repeating Arms Company]]<br>[[Miroku]]
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|1894-2006<br>Abaoe 2011 (gant Miroku)
|-
! scope="row" |Skouerennoù produet
|War-dro 7,5 milion
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''Stumm diazez''
|-
! scope="row" |Mas
|3,1 kg
|-
! scope="row" |Hirder
|960 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|510 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Endalc'h
|Karger korzennek 7, 8 pe 9 c'hartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|C pe D
|-
|}
Ar '''Winchester Model 1894''' zo ur [[Karabinenn|garabinenn]] breouet gant [[John Browning]] e miz Eost 1894, ha gwerzhet adalek miz Du er memes bloaz gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]<ref name=":0">{{Fr}} LUCOT Julien, ''De la carabine Hunt à la Winchester 1894'', Cibles n°650, miz Eost 2024, pp. 16-20</ref>. Unan eus an armoù-skoaz gwerzhetañ er bed eo, pa 'z eus bet produet war-dro 7,5 milion a skouerennoù anezhi betek bremañ.
== Deskrivadur ==
Un arm berr a-walc'h e oa ar Winchester 1894 pa voe kinniget war ar marc'had : 960 mm en holl, gant ur c'hanol 510 mm. Ur stumm fuzuilh dezhañ ur c'hanol 610 mm zo bet ivez<ref name=":1">{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/winchester1894.html Winchester 1894]'', Arme et Passion (lennet d'ar 04/01/2025)</ref>. Kambret e oa e [[.32-40 Winchester|.32-40]] ha [[.38-55 Winchester]] enne [[poultr du]] da gentañ, met e 1895 e voe ar garabinenn-chase gentañ kambret evit ur munision ennañ [[poultr divoged]], an [[.30-30 Winchester]], a-drugarez d'ur c'hendeuz dir ha [[nikel]] evit govelliñ he c'hanol<ref name=":2">{{Fr}} CRUSSY Jean-Pierre, ''[https://www.armes-ufa.com/spip.php?article2546 La Winchester 1894 dans l’armée française]'', UFA, 10/12/2019 (lennet d'ar 04/01/2026)</ref>. Pourveziet eo gant kargerioù korzennek 7, 8 pe 9 zenn hervez ar stumm.
He sistem [[Arm-tennata#Tennata dre zorn|tennata]] dre [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]] a oa disheñvel diouzh hini ar [[Winchester Model 1886]] abalamour d'e vorailh bezañ just a-dreñv da gulasenn an arm, ha d'e surded tennañ a oa mouget pa veze bountet al loc'henn-grogenn betek penn<ref name=":1" />. Strinket e vez an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhezioù]] dre an nec'h gant an holl skouerennoù produet a-raok 1983<ref name=":0" />.
Degadoù a adstummoù anezhi zo bet kinniget dibaoe 1894<ref>{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 335-338</ref>.
== Implij ==
Priziet e voe ar garabinenn e Norzhamerika gant chaseourien ha kalz tud a laboure war ar maez abalamour d'he stumm berr, aes da zornata, ha d'ar galloud degaset gant ar c'hartouchennoù divoged. E servij e voe en un nebeud armeoù, evit soudarded an adreñv peurliesañ. E Bro-C'hall da skouer, 15.100 skouerenn anezhi ha 15.100.000 kartouchenn .30-30 a voe urzhiet gant an arme e dibenn miz Gwengolo 1914, evit bezañ roet da soudarded ar c'hanolierezh, ar morlu, ar pourveziañ, an tren hag an aerlestrerezh dreist-holl<ref name=":2" />.
== Levrlennadur ==
* {{En}} Martin Pegler, ''Winchester Lever-Action Rifles'', Osprey Publishing, 2015, 80 p., ISBN 978-1472806574
==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù SUA]]
[[Rummad:Karabinennoù]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
sej4ehg2fu71ctzusyqdmxnqrz3dk8n
2026 e Breizh
0
178628
2195041
2193676
2026-07-10T19:49:48Z
Dishual
612
2195041
wikitext
text/x-wiki
{|class="infobox" style="font-size:90%; border-radius:1em 1em 1em 1em;"
|-align="center"
!colspan="2"|Bloavezhioù
|-align="center"
|colspan="2"|[[2021|../..]] [[2022]] [[2023]] [[2024]] [[2025]]<br>- '''[[2026]]''' -<br>[[2027]] [[2028]] [[2029]]
----
|-align="center"
!colspan="2"|Degadoù
|-align="center"
|colspan="2"|[[Bloavezhioù 2000|2000]] - '''[[Bloavezhioù 2010]]''' - [[Bloavezhioù 2020|2020]] - [[Bloavezhioù 2030|2030]]
----
|-align="center"
!colspan="2"|Kantvedoù
|-align="center"
|colspan="2"|{{XXvet kantved}} - '''{{XXIvet kantved}}''' - {{XXIIvet kantved}}
----
|-align="center"
!colspan="2"|Kronologiezh dre gevandirioù
|-align="center"
|colspan="2"|[[2026 en Afrika|Afrika]] - [[2026 en Amerika|Amerika]] - [[2026 en Azia|Azia]] - [[2026 en Europa|Europa]] - [[2026 en Okeania|Okeania]]
----
|-align="center"
!colspan="2"|Kronologiezh dre demoù
|-align="center"
|colspan="2"|[[2026 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[2026 er savouriezh|Savouriezh]] - [[2026 er c'hirri|Kirri]] - [[2026 er BT|BT]] <br /> [[2026 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[2026 er sinema|Sinema]] - [[2026 er vell-droad|Mell-droad]] - [[2026 el lennegezh|Lennegezh]] <br /> [[2026 er sonerezh|Sonerezh]] - [[2026 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[2026 er skiantoù|Skiantoù]] - [[2026 er sport|Sport]]
----
|-align="center"
!colspan="2"|[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]]
|-align="center"
|colspan="2"|[[2025 e Breizh]] - '''[[2026 e Breizh]]''' - [[2027 e Breizh]]
|}
== Darvoudoù ==
* [[1añ a viz Genver]] : klasket ez eus bet plantañ tan e ti-kêr [[Triagad]], murlivadurioù [[FLB]] a zo bet graet ivez <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/treffiagat-29730/dans-la-nuit-du-1er-au-2-janvier-la-mairie-de-treffiagat-dans-le-finistere-a-subi-une-tentative-dincendie-d1cfb65a-e7b4-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref> <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/enquete-tag-flb-batiment-endommage-ce-que-lon-sait-sur-la-tentative-dincendie-dune-mairie-du-finistere-643a1902-e7c6-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref>.
* [[8 a viz Genver]] : c'hwezhet eo ar gorventenn Goretti a-dreuz ar vro gant barradoù avel betek 150 km/eur.
*[[2 Mezheven|2-4 a viz Mezheven]] : [[Gouel ar Mediaoù Keltiek]] e [[Béal Feirste]] (Belfast, Hanternoz Iwerzhon).
* [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]]
* [[19 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Claude Guillemot]] unan eus krouerien [[Ubisoft]]
==[[:Rummad:Ganedigezhioù 2026|Ganedigezhioù 2026]]==
==[[:Rummad:Marvioù 2026|Marvioù 2026]]==
*[[Charlie Grall]], kazetenner
* [[Fañch Roudaut]], istorour
* [[Manu Lann Huel]], kaner
* [[Claude Guillemot]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Breizh en XXIvet kantved]]
[[Rummad:2026]]
ns8hujkm8dc2ikc1f4pra4glt06nesk
2195042
2195041
2026-07-10T19:50:13Z
Dishual
612
v/k
2195042
wikitext
text/x-wiki
{|class="infobox" style="font-size:90%; border-radius:1em 1em 1em 1em;"
|-align="center"
!colspan="2"|Bloavezhioù
|-align="center"
|colspan="2"|[[2021|../..]] [[2022]] [[2023]] [[2024]] [[2025]]<br>- '''[[2026]]''' -<br>[[2027]] [[2028]] [[2029]]
----
|-align="center"
!colspan="2"|Degadoù
|-align="center"
|colspan="2"|[[Bloavezhioù 2000|2000]] - '''[[Bloavezhioù 2010]]''' - [[Bloavezhioù 2020|2020]] - [[Bloavezhioù 2030|2030]]
----
|-align="center"
!colspan="2"|Kantvedoù
|-align="center"
|colspan="2"|{{XXvet kantved}} - '''{{XXIvet kantved}}''' - {{XXIIvet kantved}}
----
|-align="center"
!colspan="2"|Kronologiezh dre gevandirioù
|-align="center"
|colspan="2"|[[2026 en Afrika|Afrika]] - [[2026 en Amerika|Amerika]] - [[2026 en Azia|Azia]] - [[2026 en Europa|Europa]] - [[2026 en Okeania|Okeania]]
----
|-align="center"
!colspan="2"|Kronologiezh dre demoù
|-align="center"
|colspan="2"|[[2026 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[2026 er savouriezh|Savouriezh]] - [[2026 er c'hirri|Kirri]] - [[2026 er BT|BT]] <br /> [[2026 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[2026 er sinema|Sinema]] - [[2026 er vell-droad|Mell-droad]] - [[2026 el lennegezh|Lennegezh]] <br /> [[2026 er sonerezh|Sonerezh]] - [[2026 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[2026 er skiantoù|Skiantoù]] - [[2026 er sport|Sport]]
----
|-align="center"
!colspan="2"|[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]]
|-align="center"
|colspan="2"|[[2025 e Breizh]] - '''[[2026 e Breizh]]''' - [[2027 e Breizh]]
|}
== Darvoudoù ==
* [[1añ a viz Genver]] : klasket ez eus bet plantañ tan e ti-kêr [[Triagad]], murlivadurioù [[FLB]] a zo bet graet ivez <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/treffiagat-29730/dans-la-nuit-du-1er-au-2-janvier-la-mairie-de-treffiagat-dans-le-finistere-a-subi-une-tentative-dincendie-d1cfb65a-e7b4-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref> <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/enquete-tag-flb-batiment-endommage-ce-que-lon-sait-sur-la-tentative-dincendie-dune-mairie-du-finistere-643a1902-e7c6-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref>.
* [[8 a viz Genver]] : c'hwezhet eo ar gorventenn Goretti a-dreuz ar vro gant barradoù avel betek 150 km/eur.
*[[2 Mezheven|2-4 a viz Mezheven]] : [[Gouel ar Mediaoù Keltiek]] e [[Béal Feirste]] (Belfast, Hanternoz Iwerzhon).
* [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]]
* [[19 a viz Even]] : marvet eo an embreger [[Claude Guillemot]] unan eus krouerien [[Ubisoft]]
==[[:Rummad:Ganedigezhioù 2026|Ganedigezhioù 2026]]==
==[[:Rummad:Marvioù 2026|Marvioù 2026]]==
*[[Charlie Grall]], kazetenner
* [[Fañch Roudaut]], istorour
* [[Manu Lann Huel]], kaner
* [[Claude Guillemot]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Breizh en XXIvet kantved]]
[[Rummad:2026]]
4fgvlieki2mqiqh2dauha1l61o54k2q
Toussaint François Jourjon
0
178983
2195091
2183071
2026-07-10T21:12:09Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195091
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Toussaint François Jourjon''' (1809 e [[Roazhon]], 1857 er memes kêr) a oa ul livour hag ur c'hizeller breizhat.
== Buhezskrid ==
Ganet e voe Toussaint Jourjon d'ar 4 a viz Meurzh 1809 da Joseph-Marie Jourjon, arkebuzenner ha kizeller, hag Anne Perrine Françoise Lesbaupin. Mont a reas e-barzh ar skol roazhonat d'an oad a 9 bloaz, betek 1830.
Pa varvas e gamalad, al livour Frédéric Plessix, e 1832 d'an oad a 24 bloaz e voe roet e yalc'h dezhañ gant kêr Roazhon. Mont a reas e-barzh Skol vroadel uhel an arzoù-kaer e Pariz, hag al livourien [[Michel Martin Drolling]] hag [[Antoine-Jean Gros]] e voe e gelennerien. Gounit a reas ur "mention" (meneg) e 1835, hag e 1836 e voe roet dezhañ eil [[Priz Roma|priz meur Roma]] e kizellerezh<ref>Asambles gant [[Jules Cavelier]].</ref> war zodenn ''Marv Sokrates''. Chom a reas goude e [[Roma]] er [[villa Médicis]].
Pa zistroas da Roazhon e voe anvet da gelenner tresañ er skol-kêr. Mervel a reas d'an 28 a viz Genver 1857 e Roazhon goude ur c'hleñved hir ha poanius<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110043x/f380.r=jourjon.langFR gallica.bnf.fr].</ref>.
Dimeziñ a reas da Françoise-Anne Éon du Val, merc'h da André Éon Duval, eil-maer Roazhon, ha da vMarie-Françoise Sarzeau. O mab, Charles-Toussaint-Henry Jourjon (1843-1888), studier er Skol politeknik, a voe ijinour an Hentoù ha Pontoù el labourioù hidrolek e [[Cherbourg]], ha marc'heg al [[Toussaint François Jourjon|lejion a enor]]. Toussaint Jourjon e oa eontr ar gizellerez [[Marie Bourgault-Ducoudray]] (1847-1885).
== Oberennoù en dastumadoù publik ==
=== {{Breizh}} ===
[[Skeudenn:Autel de saint Louis et sainte Anne de la basilique saint Sauveur (Rennes, Ille-et-Vilaine, France).jpg|thumb|upright|''Sainte-Anne'' (1843), eoullivadur war lien, [[penniliz Sant-Salver Roazhon]].]]
* [[Domloup]], iliz Sant-Loup, chapel ar su : ''La Fuite en Égypte'', diwar [[Charles André van Loo|Carle Van Loo]], tro 1850, eoullivadur war lien<ref>{{pdf}} [http://www.ucqpab.com/actualites/alaune_doc/domloup.pdf ucqpab.com].</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20180216084733/http://www.latribunedelart.com/spip.php?page=docbig&id_document=3618 latribunedelart.com].</ref>.
* [[Gwezin]], iliz Sant-Pêr : ''Crucifixion''.
* [[Roazhon]] :
** penniliz Sant-Salver : ''Sainte-Anne'', 1843, eoullivadur war lien.
** [[Iliz-veur Sant-Pêr Roazhon|iliz-veur Sant-Pêr]] :
*** ''La Multiplication des Pains'', 1842, eoullivadur war lien ;
*** ''Piéta'', eoullivadur war lien<ref>[https://web.archive.org/web/20130509070618/http://cathedralerennes.catholique.fr/patrimoine/saint_etienne_01.html cathedralerennes.catholique.fr].</ref>.
** [[Mirdi an arzoù-kaer e Roazhon|mirdi an arzoù-kaer]] :
*** ''Portrait de Charles-Louis Jourjon'', eoullivadur war lien, 75 x 59,5 sm. Poltred breur an arzour gwisket e kabiten an ijinerezh. Donezon gant mab-bihan da Charles-Louis Jourjon<ref>Echuiñ a reas Charles-Louis Jourjon (1807-1859) e resped evel koronal an ijinerezh, penn an ofiserien kentañ e korf arme ar Sav-heol, roet e voe dezhañ ar renk a ofisour el Lejion a enor. Mervel a reas d'ar 24 a viz Even 1859 en [[emgann Solferino]].</ref>{{,}}<ref>[http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/joconde_fr?ACTION=RETROUVER&FIELD_98=TOUT&VALUE_98=jourjon&NUMBER=2&GRP=0&REQ=%28%28jourjon%29%20%3aTOUT%20%29&USRNAME=nobody&USRPWD=4%24%2534P&SPEC=5&SYN=1&IMLY=&MAX1=1&MAX2=1&MAX3=100&DOM=All Base Joconde].</ref> ;
*** ''Bélisaire demandant l’aumône'', tro 1834, diwar [[Jacques-Louis David]]<ref>[[Jacques-Louis David]], ''[[Bélisaire demandant l'aumône]]'', Palez an arzoù-kaer e Lille.</ref>, eoullivadur war lien, 97.5 x 114 sm<ref>[http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/joconde_fr?ACTION=RETROUVER&FIELD_98=TOUT&VALUE_98=jourjon&NUMBER=3&GRP=0&REQ=%28%28jourjon%29%20%3aTOUT%20%29&USRNAME=nobody&USRPWD=4%24%2534P&SPEC=5&SYN=1&IMLY=&MAX1=1&MAX2=1&MAX3=100&DOM=All Base Joconde].</ref> ;
*** ''Le Repas des dieux'', diwar [[Raffaello Sanzio|Raffaello]], eoullivadur war lien, kopienn eus freskenn sel ar [[villa Farnesina]] e [[Roma]]<ref>[http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/arcade_fr?ACTION=RETROUVER&FIELD_1=TOUT&VALUE_1=&FIELD_2=pers&VALUE_2=%27JOURJON%27&FIELD_3=titres&VALUE_3=&FIELD_4=rep&VALUE_4=&FIELD_5=typ&VALUE_5=&FIELD_6=loc&VALUE_6=&FIELD_7=Pr%e9nom%20auteur&VALUE_7=&FIELD_8=Cote&VALUE_8=&FIELD_9=Dossiers&VALUE_9=%20&NUMBER=2&GRP=0&REQ=%28%28%27JOURJON%27%29%20%3aAUTR%2cDAPR%2cEXCT%2cCOMM%2cBNF1%20%29&USRNAME=nobody&USRPWD=4%244P&SPEC=9&SYN=1&IMLY=&MAX1=1&MAX2=1&MAX3=100&DOM=Tous Base Arcade].</ref>.
=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Chambéry]], Mirdi an arzoù-kaer : ''Le [[Joseph Marie Dessaix|Général Dessaix]]'', 1836, hanterskeudenn en arem.
* [[Grenoble]], mirdi Grenoble : ''Le Général Dessaix'', 1836, hanterskeudenn en arem, 75 sm. Poltred ar jeneral Impalaeriezh [[Joseph Marie Dessaix]], teuzet gant Édouard Quesnel<ref>[http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/joconde_fr?ACTION=RETROUVER&FIELD_98=TOUT&VALUE_98=jourjon&NUMBER=1&GRP=0&REQ=%28%28jourjon%29%20%3aTOUT%20%29&USRNAME=nobody&USRPWD=4%24%2534P&SPEC=5&SYN=1&IMLY=&MAX1=1&MAX2=1&MAX3=100&DOM=All Base Joconde].</ref>.
* [[Versailhez]], Mirdi Istor Bro-C'hall : ''Portrait de Louis-Philippe'', diwar [[François Gérard]], eoullivadur war lien<ref>Poltred ar roue Louis-Philippe en unwisk koronal jeneral an Houzarded a zo un oberenn urzhiet da François Gérard gant [[Thomas Jollivet]], kannad [[Il-ha-Gwilen]], evit kêr Roazhon e 1836, ha miret eo e mirdi an arzoù-kaer e Roazhon.</ref>{{,}}<ref>[http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/joconde_fr?ACTION=RETROUVER&FIELD_98=TOUT&VALUE_98=jourjon&NUMBER=4&GRP=0&REQ=%28%28jourjon%29%20%3aTOUT%20%29&USRNAME=nobody&USRPWD=4%24%2534P&SPEC=5&SYN=1&IMLY=&MAX1=1&MAX2=1&MAX3=100&DOM=All Base Joconde].</ref>.
== Notennoù ha daveoù ==
{{daveoù}}
== Mammennoù ==
* Dielloù kêr Roazhon, marilhoù ar boblañs niverelet.
{{DEFAULTSORT:Jourjon, Toussaint-Francois}}
[[Rummad:Kizellerien Breizh]]
[[Rummad:Livourien Breizh]]
[[Rummad:Livourien an XIXvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1809]]
[[Rummad:Marvioù 1857]]
[[Rummad:Priz Roma e kizellerezh]]
5p8kkmn7i2enosgvcleqw3w6xzp331c
.32-40 Ballard
0
180352
2195015
2192305
2026-07-10T13:30:27Z
Kestenn
14086
2195015
wikitext
text/x-wiki
{{Droukveskañ|.32 Winchester Special|.32-20 Winchester}}
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.32-40 Ballard<br>.32-40 Winchester|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:223remmington 32-40ballard 270winchester.jpg|frameless|323x323px]] <br /><br />A gleiz da zehou, kartouchennoù [[.223 Remington]], '''.32-40 Winchester''' ha [[.270 Winchester]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Mare implij
|Abaoe 1884
|-
! scope="row" |Doare douilhez
|bourled, eeun
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|8,1 mm
|-
! scope="row" |Ø trogleuziñ
|8 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|8,6 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|10,8 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|12,9 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|10,4 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,6 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|54 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|66 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|Etre 10 hag 11 g
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|Etre 440 ha 530 m/s
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|Etre {{formatnum:1024}} ha {{formatnum:1504}} J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LR
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.32-40 Ballard''', anvet '''.32-40 Winchester''' pe '''.32-40 WCF''' (evit '''''Winchester Center Fire''''') ivez, zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] armoù-skoaz, bet lakaet war ar marc'had e 1884 evit ar fuzuilh un-tenn [[Ballard (fuzuilhoù)|Ballard n°8]] da gentañ. [[Charles H. Ballard]] a savas anezhi evel ur munision evit ar [[Chaseal|chase]] hag ar [[sportoù tennañ]] war un dro<ref name=":0">{{En}} Dave THORNBLOM, ''[https://www.chuckhawks.com/32-40WCF.htm The .32-40 WCF, Darling of the Schuetzen Game]'', war lec'hienn Chuck Hawks (lennet d'an 01/06/2026)</ref>. [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] a ginnigas ar [[Winchester Model 1894|Model 94]] kambret eviti e 1894. Brudet e oa evit bezañ resis-kenañ<ref name=":1">{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 155</ref>.
E 1982, Winchester a werzhas ur garabinenn en enor da [[John Wayne]] kambret e .32-40, gant munisionoù dezhe [[Douilhez (elfenn munision)|douilhezioù]] e nikel, engravet ''Duke'' (lesanv Wayne) warne<ref name=":1" />. Daoust d'ar gartouchenn-mañ bezañ diwar-lerc'h, an holl embregerezhioù dafar [[Adkargañ (munisionoù)|adkargañ]] a ginnig moulloù evit sevel anezhi<ref name=":0" />.
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-ii/tabiical-fr-page82.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:32-40 Ballard}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
eb97vdg3r5lp9finiyu3ryd2ro6fmum
Kib vell-droad ar bed 2026
0
180424
2195073
2195006
2026-07-10T21:07:23Z
Kestenn
14086
2195073
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:2026 FIFA World Cup emblem.svg|dehou|frameless|231x231px]]
'''Kib vell-droad ar bed 2026''' eo 23{{-de}} degouezh [[kib vell-droad ar bed]] aozet gant ar [[Kevread Etrebroadel Football Association|FIFA]]. Dalc'het e vo eus an 11 a viz Even betek an 19 a viz Gouere 2026 e c'hwezek kêr : 11 er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], 3 e [[Mec'hiko]], ha 2 e [[Kanada]]. Ar gib vell-droad gentañ kenaozet gant teir bro e vo, an hini gentañ ivez enni 48 skipailh o kemer perzh, pa oa 32 betek-henn.
== Roll ar stadoù ==
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center"
|+ Roll ar stadoù a zegemero krogadoù
|-
! scope="col" | Kêr
! scope="col" | Stad
! scope="col" | Endalc'h
! scope="col" class="unsortable" | Skeudenn
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Dallas" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Dallas]]<br />{{small|[[Arlington (Texas)]]}}
| [[AT&T Stadium]]
| {{formatnum:94000}}
| [[Restr:Cowboys stadium inside view 4.JPG|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Mexico City" | [[Skeudenn:Flag of Mexico.svg|20px|border|Banniel Mec'hiko]] [[Kêr-Vec'hiko]]
| [[Estadio Azteca]]
| {{formatnum:93000}}
| [[Restr:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="New York" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[New York]]<br />{{small|[[East Rutherford (New Jersey)]]}}
| [[MetLife Stadium]]
| {{formatnum:82500}}
| [[Restr:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Atlanta" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Atlanta]]
| [[Mercedes-Benz Stadium]]
| {{formatnum:75000}}
| [[Restr:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Kansas City" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]
| [[Arrowhead Stadium]]
| {{formatnum:73000}}
| [[Restr:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Houston" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Houston]]
| [[NRG Stadium]]
| {{formatnum:72000}}
| [[Restr:NRG Stadium, LEAGUES CUP 2024 TIGRES INTER MIAMI.jnp.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="San Francisco Bay Area" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[San Francisco]]<br />{{small|[[Santa Clara (Kalifornia)]]}}
| [[Levi's Stadium]]
| {{formatnum:71000}}
| [[Restr:Entering Levi's Stadium.JPG|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Los Angeles" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Los Angeles]]<br />{{small|[[Inglewood (Kalifornia)]]}}
| [[SoFi Stadium]]
| {{formatnum:70000}}
| [[Restr:SoFi Stadium 23rd March 2025.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Philadelphia" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Philadelphia]]
| [[Lincoln Financial Field]]
| {{formatnum:69000}}
| [[Restr:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Seattle" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Seattle]]
| [[Lumen Field]]
| {{formatnum:69000}}
| [[Restr:2025 FIFA Club World Cup - Seattle Sounders FC vs. Botafogo - 03.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Boston" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Boston]]<br />{{small|[[Foxborough (Massachusetts)]]}}
| [[Gillette Stadium]]
| {{formatnum:65000}}
| [[Restr:New England Revolution vs Liga Deportivo Alajuense 2024-03-06 53571677017.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Miami" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Miami]]<br />{{small|[[Miami Gardens (Florida)]]}}
| [[Hard Rock Stadium]]
| {{formatnum:65000}}
| [[Restr:Hard Rock Stadium Club World Cup.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Vancouver" | [[Skeudenn:Flag of Canada.svg|20px|border|Banniel Kanada]] [[Vancouver]]
| [[BC Place]]
| {{formatnum:54000}}
| [[Restr:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Monterrey" | [[Skeudenn:Flag of Mexico.svg|20px|border|Banniel Mec'hiko]] [[Monterrey]]<br />{{small|([[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]])}}
| [[Estadio BBVA]]
| {{formatnum:53500}}
| [[Restr:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Guadalajara" | [[Skeudenn:Flag of Mexico.svg|20px|border|Banniel Mec'hiko]] [[Guadalajara]]<br />{{small|([[Zapopan]])}}
| [[Estadio Akron]]
| {{formatnum:52000}}
| [[Restr:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho (3).jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Toronto" | [[Skeudenn:Flag of Canada.svg|20px|border|Banniel Kanada]] [[Toronto]]
| [[BMO Field]]
| {{formatnum:45000}}
| [[Restr:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|frameless|180px]]
|}
== Skipailhoù ha disoc'hoù ==
=== Poulloù perzhegañ ===
Ar matchoù zo bet c'hoariet eus an 11 betek an 28 a viz Even. Renket eo ar skipailhoù en urzh m'o deus echuet ar poulloù perzhegañ. An daou skipailh gwellañ e pep strollad a zo aet e c'hwezekvedennoù-gourfenn en ur mod aotomatek. Ar skipailhoù gwellañ a-fed palioù a oa erruet en trede plas en o strollad zo bet tapet er c'hwezekvedennoù-gourfenn ivez. Ar skipailhoù e druz zo tremenet er prantad dibenn.
{|border="0" cellpadding="2"
|- valign="top"
|
'''Strollad A'''
* '''{{Mec'hiko}}'''
* '''{{Suafrika}}
* ''{{Sukorea}}''
* ''{{Tchekia}}''
'''Strollad E'''
* '''{{Alamagn}}'''
* '''{{Aod an Olifant}}'''
* '''{{Ecuador}}'''
* ''{{Curaçao}}''
'''Strollad I'''
* '''{{Bro-C'hall}}'''
* '''{{Norvegia}}'''
* '''{{Senegal}}'''
* ''{{Irak}}''
|
'''Strollad B'''
* '''{{Suis}}'''
* '''{{Kanada}}'''
* '''{{Bosnia-ha-Herzegovina}}'''
* ''{{Qatar}}''
'''Strollad F'''
* '''{{Izelvroioù}}'''
* '''{{Japan}}'''
* '''{{Sveden}}'''
* ''{{Tunizia}}''
'''Strollad J'''
* '''{{Arc'hantina}}'''
* '''{{Aostria}}'''
* '''{{Aljeria}}'''
* ''{{Jordania}}''
|
'''Strollad C'''
* '''{{Brazil}}'''
* '''{{Maroko}}'''
* ''{{Skos}}''
* ''{{Haiti}}''
'''Strollad G'''
* '''{{Belgia}}'''
* '''{{Egipt}}'''
* ''{{Iran}}''
* ''{{Zeland-Nevez}}''
'''Strollad K'''
* '''{{Kolombia}}'''
* '''{{Portugal}}'''
* '''{{Republik Demokratel Kongo}}'''
* ''{{Ouzbekistan}}''
|
'''Strollad D'''
* '''{{Stadoù-Unanet Amerika}}'''
* '''{{Aostralia}}'''
* '''{{Paraguay}}'''
* ''{{Turkia}}''
'''Strollad H'''
* '''{{Spagn}}'''
* '''{{Kab Glas}}'''
* ''{{Uruguay}}''
* ''{{Arabia Saoudat}}''
'''Strollad L'''
* '''{{Bro-Saoz}}'''
* '''{{Kroatia}}'''
* '''{{Ghana}}'''
* ''{{Panama}}''
|}
=== Prantad dibenn ===
==== C'hwezekvedennoù-gourfenn ====
Ar matchoù zo bet c'hoariet eus an 28 a viz Even betek ar 4 a viz Gouere.
<div style="column-count:3;">
* ''{{Suafrika}}'' 0 - 1 '''{{Kanada}}'''
* '''{{Brazil}}''' 2 - 1 ''{{Japan}}''
* ''{{Alamagn}}'' 1 - 1 '''{{Paraguay}}''' (3 - 4 TEP)
* ''{{Izelvroioù}}'' 1 - 1 '''{{Maroko}}''' (2 - 3 TEP)
* ''{{Aod an Olifant}}'' 1 - 2 '''{{Norvegia}}'''
* '''{{Bro-C'hall}}''' 3 - 0 ''{{Sveden}}''
* '''{{Mec'hiko}}''' 2 - 0 ''{{Ecuador}}''
* '''{{Saoz}}''' 2 - 1 ''{{Republik Demokratel Kongo}}''
* '''{{Belgia}}''' 3 - 2 ''{{Senegal}}''
* '''{{Stadoù-Unanet Amerika}}''' 2 - 0 ''{{Bosnia-ha-Herzegovina}}''
* '''{{Spagn}}''' 3 - 0 ''{{Aostria}}''
* '''{{Portugal}}''' 2 - 1 ''{{Kroatia}}''
* '''{{Suis}}''' 2 - 0 ''{{Aljeria}}''
* ''{{Aostralia}}'' 1 - 1 '''{{Egipt}}''' (2 - 4 TEP)
* '''{{Arc'hantina}}''' 3 - 2 ''{{Kab Glas}}''
* '''{{Kolombia}}''' 1 - 0 ''{{Ghana}}''
</div>
==== Eizhvedennoù-gourfenn ====
Matchoù zo bet c'hoariet eus ar 4 betek ar 7 a viz Gouere.
<div style="column-count:3;">
* ''{{Kanada}}'' 0 - 3 '''{{Maroko}}'''
* ''{{Paraguay}}'' 0 - 1 ''{{Bro-C'hall}}''
* ''{{Brazil}}'' 1 - 2 '''{{Norvegia}}'''
* ''{{Mec'hiko}}'' 2 - 3 '''{{Bro-Saoz}}'''
* ''{{Portugal}}'' 0 - 1 '''{{Spagn}}'''
* ''{{Stadoù-Unanet Amerika}}'' 1 - 4 '''{{Belgia}}'''
* '''{{Arc'hantina}}''' 3 - 2 ''{{Egipt}}''
* '''{{Suis}}''' 0 - 0 ''{{Kolombia}}'' (4 - 3 TEP)
</div>
==== Kardoù-gourfenn ====
Matchoù c'hoariet eus an 9 betek an 12 a viz Gouere.
<div style="column-count:2;">
* '''{{Bro-C'hall}}''' 2 - 0 ''{{Maroko}}''
* '''{{Spagn}}''' 2 - 1 ''{{Belgia}}''
* {{Norvegia}} - {{Bro-Saoz}}
* {{Arc'hantina}} - {{Suis}}
</div>
==== Hanterc'hourfennoù ====
* 14 a viz Gouere : {{Bro-C'hall}} - {{Spagn}}
* 15 a viz Gouere :
==== ''Match evit an trede plas'' ====
* 18 a viz Gouere :
==== Gourfenn ====
* 19 a viz Gouere :
== Liammoù diavaez ==
*{{en}} [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Lec'hienn ofisiel]
{{Kib vell-droad ar bed}}
[[Rummad:Kib vell-droad ar bed]]
[[Rummad:2026]]
rvu8nebto0zce4xg0m1nvjb19xrnkxc
2195074
2195073
2026-07-10T21:08:30Z
Kestenn
14086
/* Eizhvedennoù-gourfenn */
2195074
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:2026 FIFA World Cup emblem.svg|dehou|frameless|231x231px]]
'''Kib vell-droad ar bed 2026''' eo 23{{-de}} degouezh [[kib vell-droad ar bed]] aozet gant ar [[Kevread Etrebroadel Football Association|FIFA]]. Dalc'het e vo eus an 11 a viz Even betek an 19 a viz Gouere 2026 e c'hwezek kêr : 11 er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], 3 e [[Mec'hiko]], ha 2 e [[Kanada]]. Ar gib vell-droad gentañ kenaozet gant teir bro e vo, an hini gentañ ivez enni 48 skipailh o kemer perzh, pa oa 32 betek-henn.
== Roll ar stadoù ==
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center"
|+ Roll ar stadoù a zegemero krogadoù
|-
! scope="col" | Kêr
! scope="col" | Stad
! scope="col" | Endalc'h
! scope="col" class="unsortable" | Skeudenn
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Dallas" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Dallas]]<br />{{small|[[Arlington (Texas)]]}}
| [[AT&T Stadium]]
| {{formatnum:94000}}
| [[Restr:Cowboys stadium inside view 4.JPG|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Mexico City" | [[Skeudenn:Flag of Mexico.svg|20px|border|Banniel Mec'hiko]] [[Kêr-Vec'hiko]]
| [[Estadio Azteca]]
| {{formatnum:93000}}
| [[Restr:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="New York" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[New York]]<br />{{small|[[East Rutherford (New Jersey)]]}}
| [[MetLife Stadium]]
| {{formatnum:82500}}
| [[Restr:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Atlanta" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Atlanta]]
| [[Mercedes-Benz Stadium]]
| {{formatnum:75000}}
| [[Restr:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Kansas City" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]
| [[Arrowhead Stadium]]
| {{formatnum:73000}}
| [[Restr:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Houston" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Houston]]
| [[NRG Stadium]]
| {{formatnum:72000}}
| [[Restr:NRG Stadium, LEAGUES CUP 2024 TIGRES INTER MIAMI.jnp.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="San Francisco Bay Area" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[San Francisco]]<br />{{small|[[Santa Clara (Kalifornia)]]}}
| [[Levi's Stadium]]
| {{formatnum:71000}}
| [[Restr:Entering Levi's Stadium.JPG|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Los Angeles" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Los Angeles]]<br />{{small|[[Inglewood (Kalifornia)]]}}
| [[SoFi Stadium]]
| {{formatnum:70000}}
| [[Restr:SoFi Stadium 23rd March 2025.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Philadelphia" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Philadelphia]]
| [[Lincoln Financial Field]]
| {{formatnum:69000}}
| [[Restr:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Seattle" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Seattle]]
| [[Lumen Field]]
| {{formatnum:69000}}
| [[Restr:2025 FIFA Club World Cup - Seattle Sounders FC vs. Botafogo - 03.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Boston" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Boston]]<br />{{small|[[Foxborough (Massachusetts)]]}}
| [[Gillette Stadium]]
| {{formatnum:65000}}
| [[Restr:New England Revolution vs Liga Deportivo Alajuense 2024-03-06 53571677017.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Miami" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Miami]]<br />{{small|[[Miami Gardens (Florida)]]}}
| [[Hard Rock Stadium]]
| {{formatnum:65000}}
| [[Restr:Hard Rock Stadium Club World Cup.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Vancouver" | [[Skeudenn:Flag of Canada.svg|20px|border|Banniel Kanada]] [[Vancouver]]
| [[BC Place]]
| {{formatnum:54000}}
| [[Restr:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Monterrey" | [[Skeudenn:Flag of Mexico.svg|20px|border|Banniel Mec'hiko]] [[Monterrey]]<br />{{small|([[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]])}}
| [[Estadio BBVA]]
| {{formatnum:53500}}
| [[Restr:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Guadalajara" | [[Skeudenn:Flag of Mexico.svg|20px|border|Banniel Mec'hiko]] [[Guadalajara]]<br />{{small|([[Zapopan]])}}
| [[Estadio Akron]]
| {{formatnum:52000}}
| [[Restr:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho (3).jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Toronto" | [[Skeudenn:Flag of Canada.svg|20px|border|Banniel Kanada]] [[Toronto]]
| [[BMO Field]]
| {{formatnum:45000}}
| [[Restr:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|frameless|180px]]
|}
== Skipailhoù ha disoc'hoù ==
=== Poulloù perzhegañ ===
Ar matchoù zo bet c'hoariet eus an 11 betek an 28 a viz Even. Renket eo ar skipailhoù en urzh m'o deus echuet ar poulloù perzhegañ. An daou skipailh gwellañ e pep strollad a zo aet e c'hwezekvedennoù-gourfenn en ur mod aotomatek. Ar skipailhoù gwellañ a-fed palioù a oa erruet en trede plas en o strollad zo bet tapet er c'hwezekvedennoù-gourfenn ivez. Ar skipailhoù e druz zo tremenet er prantad dibenn.
{|border="0" cellpadding="2"
|- valign="top"
|
'''Strollad A'''
* '''{{Mec'hiko}}'''
* '''{{Suafrika}}
* ''{{Sukorea}}''
* ''{{Tchekia}}''
'''Strollad E'''
* '''{{Alamagn}}'''
* '''{{Aod an Olifant}}'''
* '''{{Ecuador}}'''
* ''{{Curaçao}}''
'''Strollad I'''
* '''{{Bro-C'hall}}'''
* '''{{Norvegia}}'''
* '''{{Senegal}}'''
* ''{{Irak}}''
|
'''Strollad B'''
* '''{{Suis}}'''
* '''{{Kanada}}'''
* '''{{Bosnia-ha-Herzegovina}}'''
* ''{{Qatar}}''
'''Strollad F'''
* '''{{Izelvroioù}}'''
* '''{{Japan}}'''
* '''{{Sveden}}'''
* ''{{Tunizia}}''
'''Strollad J'''
* '''{{Arc'hantina}}'''
* '''{{Aostria}}'''
* '''{{Aljeria}}'''
* ''{{Jordania}}''
|
'''Strollad C'''
* '''{{Brazil}}'''
* '''{{Maroko}}'''
* ''{{Skos}}''
* ''{{Haiti}}''
'''Strollad G'''
* '''{{Belgia}}'''
* '''{{Egipt}}'''
* ''{{Iran}}''
* ''{{Zeland-Nevez}}''
'''Strollad K'''
* '''{{Kolombia}}'''
* '''{{Portugal}}'''
* '''{{Republik Demokratel Kongo}}'''
* ''{{Ouzbekistan}}''
|
'''Strollad D'''
* '''{{Stadoù-Unanet Amerika}}'''
* '''{{Aostralia}}'''
* '''{{Paraguay}}'''
* ''{{Turkia}}''
'''Strollad H'''
* '''{{Spagn}}'''
* '''{{Kab Glas}}'''
* ''{{Uruguay}}''
* ''{{Arabia Saoudat}}''
'''Strollad L'''
* '''{{Bro-Saoz}}'''
* '''{{Kroatia}}'''
* '''{{Ghana}}'''
* ''{{Panama}}''
|}
=== Prantad dibenn ===
==== C'hwezekvedennoù-gourfenn ====
Ar matchoù zo bet c'hoariet eus an 28 a viz Even betek ar 4 a viz Gouere.
<div style="column-count:3;">
* ''{{Suafrika}}'' 0 - 1 '''{{Kanada}}'''
* '''{{Brazil}}''' 2 - 1 ''{{Japan}}''
* ''{{Alamagn}}'' 1 - 1 '''{{Paraguay}}''' (3 - 4 TEP)
* ''{{Izelvroioù}}'' 1 - 1 '''{{Maroko}}''' (2 - 3 TEP)
* ''{{Aod an Olifant}}'' 1 - 2 '''{{Norvegia}}'''
* '''{{Bro-C'hall}}''' 3 - 0 ''{{Sveden}}''
* '''{{Mec'hiko}}''' 2 - 0 ''{{Ecuador}}''
* '''{{Saoz}}''' 2 - 1 ''{{Republik Demokratel Kongo}}''
* '''{{Belgia}}''' 3 - 2 ''{{Senegal}}''
* '''{{Stadoù-Unanet Amerika}}''' 2 - 0 ''{{Bosnia-ha-Herzegovina}}''
* '''{{Spagn}}''' 3 - 0 ''{{Aostria}}''
* '''{{Portugal}}''' 2 - 1 ''{{Kroatia}}''
* '''{{Suis}}''' 2 - 0 ''{{Aljeria}}''
* ''{{Aostralia}}'' 1 - 1 '''{{Egipt}}''' (2 - 4 TEP)
* '''{{Arc'hantina}}''' 3 - 2 ''{{Kab Glas}}''
* '''{{Kolombia}}''' 1 - 0 ''{{Ghana}}''
</div>
==== Eizhvedennoù-gourfenn ====
Matchoù zo bet c'hoariet eus ar 4 betek ar 7 a viz Gouere.
<div style="column-count:3;">
* ''{{Kanada}}'' 0 - 3 '''{{Maroko}}'''
* ''{{Paraguay}}'' 0 - 1 '''{{Bro-C'hall}}'''
* ''{{Brazil}}'' 1 - 2 '''{{Norvegia}}'''
* ''{{Mec'hiko}}'' 2 - 3 '''{{Bro-Saoz}}'''
* ''{{Portugal}}'' 0 - 1 '''{{Spagn}}'''
* ''{{Stadoù-Unanet Amerika}}'' 1 - 4 '''{{Belgia}}'''
* '''{{Arc'hantina}}''' 3 - 2 ''{{Egipt}}''
* '''{{Suis}}''' 0 - 0 ''{{Kolombia}}'' (4 - 3 TEP)
</div>
==== Kardoù-gourfenn ====
Matchoù c'hoariet eus an 9 betek an 12 a viz Gouere.
<div style="column-count:2;">
* '''{{Bro-C'hall}}''' 2 - 0 ''{{Maroko}}''
* '''{{Spagn}}''' 2 - 1 ''{{Belgia}}''
* {{Norvegia}} - {{Bro-Saoz}}
* {{Arc'hantina}} - {{Suis}}
</div>
==== Hanterc'hourfennoù ====
* 14 a viz Gouere : {{Bro-C'hall}} - {{Spagn}}
* 15 a viz Gouere :
==== ''Match evit an trede plas'' ====
* 18 a viz Gouere :
==== Gourfenn ====
* 19 a viz Gouere :
== Liammoù diavaez ==
*{{en}} [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Lec'hienn ofisiel]
{{Kib vell-droad ar bed}}
[[Rummad:Kib vell-droad ar bed]]
[[Rummad:2026]]
2p7p5dt1inp73kxr8ongicqevye65h9
United Nations Command
0
180432
2195013
2192831
2026-07-10T12:08:14Z
Llydawr
145
2195013
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''United Nations Command''' (berraet en '''UNC''' pe '''UN Command''')<ref name=":0">{{Cite web|title=United Nations Command > History > 1950–1953: Korean War (Active Conflict)|url=https://www.unc.mil/History/1950-1953-Korean-War-Active-Conflict/|access-date=2020-11-05|website=www.unc.mil}}</ref> a oa bet un nerzh milourel liesvroadel dindan beli an [[ABU]] evit harpañ [[Republik Korea]] (Sukorea) e-kerzh [[Brezel Korea]]. Ar c'hentañ pennadurezh etrevroadel unvanet e oa bet o vezañ savet gant [[Kuzul Surentez ar Broadoù Unanet]] hag ar c'hentañ taol esae evit ur surentez voutin dindan [[Reizhiad ar Broadoù Unanet|reizhiad an ABU]] goude ma vije bet sinet [[Karta ar Broadoù Unanet|karta an ABU]]<ref name=":0" />. Ar c'hentañ gwech eo ma oa bet aotreet KSBU da implij an nerzh milourel hervez [[Chabistr VII Karta ar Broadoù Unanat]]. [[Mennad 83 kuzul surentez an ABU|Mennad 83]] ha [[Mennad 84 kuzul surentez an ABU]] o devoa roet ar framm lezennel etrebroadel da izili an aozadur da implij an nerzh milourel evit “lakaat ar peoc'h da zistreiñ e Ledenez Korea” hag e penn an oberiadurioù e oa bet lakaet [[Stadoù-Unanet Amerika]], gant ar jeneral [[Douglas MacArthur]] evel penn komandant an UNC<ref>{{Cite web |title=United Nations Command > History > 1950-1953: Korean War (Active Conflict) |url=https://www.unc.mil/History/1950-1953-Korean-War-Active-Conflict/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20260112083446/https://www.unc.mil/History/1950-1953-Korean-War-Active-Conflict/ |archive-date=2026-01-12 |access-date=2026-04-27 |website=www.unc.mil |language=en-US}}</ref>.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Korea]]
[[Rummad:Kuzul Surentez ar Broadoù Unanet]]
08xnohg5vbqca4z9gogtgwf087qahw7
Dilennadeg prezidant ar Republik c'hall e 2027
0
180437
2195037
2194307
2026-07-10T19:28:17Z
Llydawr
145
2195037
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
{{databox}}
'''Dilennadeg prezidant ar Republik c'hall e 2027''' a vo dalc'het d'an 18 a viz Ebrel 2027 evit ar c'hentañ tro, ha d'an 2 a viz Mae war-lerc'h evit an eil tro<ref>{{Fr}} ''[https://www.lemonde.fr/politique/article/2026/07/01/dates-de-la-presidentielle-2027-le-premier-tour-de-l-election-aura-lieu-le-18-avril-le-second-tour-le-2-mai_6717484_823448.html Dates de la présidentielle 2027 : le premier tour de l’élection aura lieu le 18 avril, le second tour le 2 mai]'', Le Monde, 01/07/2026 (lennet d'ar 01/04/2026)</ref>. Dilennet e vo ur prezidant pe ur brezidantez evit ur resped pemp bloaz. Hervez lezenn, [[Emmanuel Macron]], ar prezidant a-vremañ, n'hallo ket bezañ war ar renk, abalamour e oa bet dilennet div wech dija, e [[Dilennadeg prezidant ar Republik c'hall e 2017|2017]] hag e [[Dilennadeg prezidant ar Republik c'hall e 2022|2022]].
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Dilennadegoù e Bro-C'hall]]
[[Rummad:Prezidanted Bro-C'hall]]
7pbgxuus87h1xg1kjolpxvxoicid87b
Gel bannouriezh
0
180438
2195038
2192868
2026-07-10T19:29:23Z
Llydawr
145
2195038
wikitext
text/x-wiki
Ar '''gel bannouriezh''' zo un doare [[gel]] heñvel e berzhioù ouzh kig [[Mab-den]] pe loened war dachenn an harzusted d'ar stokoù peurgetket. Implijet e vez evit amprouiñ efedoù zo eus ar [[Munision|munisionoù]], evel o galloud-toullañ, war voudoù bev, evit kompren elfennoù [[traomatologiezh]] ha [[Bannouriezh#Bannouriezh dibenn|bannouriezh dibenn]].
Termenet e voe aozadur ar gel bannouriezh kentañ gant ar Stadunanad Martin L. Fackler, a rae enklaskoù e [[Ospital an Armeoù Letterman]] e [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]]<ref>{{En}} Martin L. Fackler, ''[https://web.archive.org/web/20120218212956/http://ammo.ar15.com/project/Fackler_Articles/effects_of_small_arms.pdf Effects of Small Arms on the Human Body]'' (diellet) (pellgarget d'an 12/06/2026)</ref>. Diwar [[gelatin]] e vez fardet peurliesañ.
<gallery>
Restr:792C2Fgelat1.JPG|Hent bannadell ur munision [[7,92 × 24 mm]] en ur bloc'had gel bannouriezh. Ar c'havennoù krouet gant ar boled a c'haller gwelet ha muzuliañ.
Restr:Aimed Research Sub-Microsecond Photography of Federal Power-Shok 100grn .243.JPG|Gel bannouriezh toullet gant ur [[boled]] [[.243 Winchester]].
</gallery>
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Geloù]]
[[Rummad:Bannouriezh]]
awf442enxd73wnmqlybusgdkiwzlk1r
Reizhiad ar Broadoù Unanet
0
180439
2195039
2192867
2026-07-10T19:36:49Z
Llydawr
145
2195039
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Graet e vez '''Reizhiad an ABU''' ([[saozneg]]: ''United Nations System'') eus c'hwec'h rannad diazez [[Aozadur ar Broadoù Unanet]]: [[Bodadeg veur ar Broadoù Unanet]], [[Kuzul Surentez ar Broadoù Unanet]], [[Kuzul Ekonomikel ha Sokial ar Broadoù Unanet]], [[Kuzul-gwareziñ ar Broadoù Unanet]], al [[Lez-varn Etrebroadel]], hag ar [[Sekretourva ar Broadoù Unanet|Sekretourva]],<ref name="UN System Chief Executives Board for Coordination">{{cite web|title=Who We Are |url=https://www.unsceb.org/content/who-we-are|website=UN System Chief Executives Board for Coordination |access-date=28 January 2018|archive-date=6 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200206203911/http://www.unsceb.org/content/who-we-are|url-status=dead}}</ref> hag an [[Listenn ajañsoù arbennikaet ar Broadoù Unanet|ajañsoù arbennikaet]] hag aozadurioù all liammet outo<ref name="DIRECTORY OF UNITED NATIONS SYSTEM ORGANIZATIONS">{{cite web|title=Directory of United Nations System Organizations |url=https://www.unsceb.org/directory |publisher=United Nations System Chief Executives Board for Coordination |access-date=27 January 2018|archive-date=17 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190917021838/http://www.unsceb.org/directory|url-status=deviated }}</ref>. E reizhiad an ABU e vez kavet is-aozadurioù meret en un doare dizalc'h, evel sekretourva an arc'hantouiñ hag ar programoù, an ensavadurioù enklask ha gourdoniñ, ha reoù all c'hoazh<ref>{{cite web|title=United Nations System - Agreements with the UN system organizations |date=Sep 19, 2007 |url=http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID%3D32922%26URL_DO%3DDO_TOPIC%26URL_SECTION%3D201.html|access-date=11 August 2013|publisher=[[UNESCO]]|archive-date=23 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223225116/http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID%3D32922%26URL_DO%3DDO_TOPIC%26URL_SECTION%3D201.html|url-status=dead}}</ref><ref name="un.org">{{cite web|title=Structure and Organization|url=https://www.un.org/en/aboutun/structure/index.shtml|access-date=22 January 2013|publisher=United Nations|archive-date=Mar 9, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130309180916/https://www.un.org/en/aboutun/structure/index.shtml |url-status=live}}</ref>. Ul lod eus an aozadurioù-se a zo koshoc'h eget an ABU krouet e 1945 hag a zo un hêrez da [[Kevredigezh ar Broadoù|Gevredigezh ar Broadoù]].
Ul lod eus pennoù ar galloud erounit eus aozadurioù reizhiad Aozadur ar Broadoù Unanet, hag eus [[Aozadur Bedel ar C'henwerzh]], ha n'eo ket ent ofisiel ul lodenn eus reizhiad Aozadur ar Broadoù Unanet<ref name="Part1">{{cite web|url=http://www.un-ngls.org/orf/documents/publications.en/ngls.handbook/2intro.htm|title=NGLS Handbook - Introduction |publisher=United Nations Non-Governmental Liaison Service|access-date=28 January 2013|quote=The World Trade Organization (WTO) is not officially a part of the UN system ...|archive-date=13 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130513034823/http://www.un-ngls.org/orf/documents/publications.en/ngls.handbook/2intro.htm|url-status=dead }}</ref><ref name="Part2">{{cite web|url=https://www.ungm.org/Info/Organization.aspx|title=UN System of Organizations|access-date=28 January 2013|publisher=United Nations Global Marketplace|quote=... the World Trade Organization, which is not part of the UN system.|archive-url=https://web.archive.org/web/20130312022149/https://www.ungm.org/Info/Organization.aspx|archive-date=12 March 2013|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref name="Part3">{{cite web|url=http://archiwum.parp.gov.pl/doc/iapwg.pdf|title=How to do business with the United Nations|publisher=[[Ministrerezh an Aferioù Diavaez (Polonia)|Ministrerezh Aferioù Diavaez Polonia]]|year=2003|access-date=28 January 2013|quote=... the World Trade Organization, which is not part of the UN system.|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222141743/http://archiwum.parp.gov.pl/doc/iapwg.pdf|archive-date=22 February 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref>, o deus sezoù e burev kenurzhiañ pennrenerien reizhiad Aozadur ar Broadoù Unanet. An aozadur-se, renet gant [[Sekretour meur ar Broadoù Unanet]], en em gav div wech ar bloaz evit kenurzhiañ labour an aozadurioù a gemer perzh e Reizhiad ar Broadoù Unanet.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:ABU]]
blrrpkdwklid5kkvigyl5ilwabyhcn1
Sekretour meur ar Broadoù Unanet
0
180440
2195040
2192870
2026-07-10T19:43:09Z
Llydawr
145
2195040
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Sekretour meur ar Broadoù Unanet''' ([[saozneg]]: ''Secretary-General of the United Nations'', berraet en '''UNSG''' pe '''UNSECGEN''') eo penn merañ [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] hag a zo e penn [[Sekretourva ar Broadoù Unanet]], unan eus c'hwec'h aozadur diazez [[reizhiad ar Broadoù Unanet]]. Eñ eo ivez kannad ar 193 bro ezel eus ar Broadoù Unanet.
Roll ar sekretour meur harpet gant ar sekretourva a zo dielfennet e [[Chabistr XV eus Karta ar Broadoù Unanet]] (melladoù 97 betek 101) eus [[Karta ar Broadoù Unanet|ar Garta]]. Daoust da se, barregezhioù ar post, an doare ma vez choazet an den koulz ha padelezh ar resped n'int ket sklaer hag a c'haller intent e meur a vod; savet int bet gant ar c'hustum<ref>{{cite news |last=Urquhart |first=Brian |date=28 January 2009 |title=The Next Secretary-General: How to Fill a Job With No Description |journal=Foreign Affairs: America and the World |language=en-US |url=https://www.foreignaffairs.com/articles/2006-09-01/next-secretary-general-how-fill-job-no-description |access-date=3 September 2020 |issn=0015-7120}}</ref>.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:ABU]]
[[Rummad:Sekretourien veur an ABU]]
m1uu3jueft3jlsxb031lvg29k8ug29m
Louzoù-ruilh
0
180441
2195043
2193064
2026-07-10T19:51:33Z
Llydawr
145
2195043
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Falcaria_vulgaris_sl4.jpg|thumb|Bleunioù sec'h ar Falker boutin ruilhet d'an douar gant an avel.]]
Ul '''louzaouenn-ruilh''', pe plouzenn-nij, pe tumbleweed e saozneg a zo, en un nebeud seurtoù plant, al lodenn a-us d'an douar hag a zisparti eus ar benveg-plant (sistem ar gwrizioù, alies a-walc'h) pa vez sec'h hag azv. A-drugarez d'an avel e ruilh war an douar hag e c'hell distrewiñ he hadenn.
Alies e vez halofited ha kserofited al louzoù-ruilh, o kreskiñ dreist-holl en ekosistemoù sec'h hag e stepoù, e-lec'h ma vez avelioù stank ha ma vez diouer a skoilhoù o harpañ o skignadur. An doare skignañ-mañ a gaver an aliesañ gant ar plant bleuniek, met kavet e vez ivez gant ar foue (evel ar bouloù-erc'h) hag al likofited (ar selaginell).
Estreget e vegenn hag e wrizioù, marv eo ar gwezigoù branket a ya d'ober ar roll-houarn — o tizhout un uhelder etre 30 sm ha meur a vetr. O stumm sfer a-walc'h hag o stad marv a servij da un dra bennak : ur wikefre int a vroud an anemogeokori : en ur ruilhal e tisac'h ar framm tamm-ha-tamm hag e laosk e had pe e sporennoù da vont kuit. Kalz spesadoù tumbleweed en em zigor ent mekanikel, o laoskel o had da vont pa euvont dour hag e c'hwezont. Spesadoù zo a skign war-dro 250 000 hadenn.
Anavezet mat eo ar vell vagañ-se e meziadoù ar [[Film Western|filmoù western]]. Da c'houde ez eo deuet da vezañ brudet linenn ma teuas da vezañ ur meme a ziskoueze an digenvezded.
== Etimologiezh ==
Louzoù-ruilh a zo ur ger nevez savet gant "louzoù" ha "ruilhañ".
== Plant a ya da vezañ louzoù-ruilh ==
Kalz eus al louzoù-ruilh a zo plant ruderal, a goloniz buan tiriadoù kemmet hep gouzout d'an dud<ref>{{Cite book|first=Dirk V.|last=Baker|title=Dispersal of an Invasive Tumbleweed|edition=ProQuest|year=2007|page=3|isbn=978-0-549-44310-0|url=https://books.google.com/books?id=HzKOSux-3UoC}}</ref>.
Daoust ma'z eo bihan an niver a spesadoù a ya da vezañ ul louzaouenn-ruilh, un toullad anezho a zo geot labour-douar, anvet " louzoù fall », ledan-tre.
Daoust dezho bezañ genidik eus Eurazia, meur a spesad bloaziek eus ar Salsola (familh an Amaranthaceae), a ya da vezañ louzoù-ruilh, zo deuet da vezañ ken stank e Amerika an Hanternoz ma'z int bremañ un arvest anavezet-mat er filmoù western, e-lec'h ma aroueziont an deoliezh peurliesañ. Soñjal a reer e oa erruet ar Salsola kali er Stadoù-Unanet dre gargadoù had lin gounezet kaset da Dakota ar C'hreisteiz e-kerzh an 19vet kantved.
== Efedoù war an endro ==
Rummet en deus Departamant al Labour-douar er Stadoù-Unanet ar beuz-gwenan evel ur blantenn ha n'eo ket broadel ha gwall aloubus er Stadoù-Unanet. Ar beuz-gwenan a gemer perzh bras e steuziadur ar plantennnoù broadel hag en tanioù-gwall, rak gwall danadus eo hag en em led buan war an douaroù dizouar etre an tachennoù pe an takadoù koad, o c'hoari evel un torr-tan. Daoust da ouzhpenn ur c'hantved a genlabour etre gouarnamantoù eus ar Meksik, ar C'hanada hag ar Stadoù-Unanet evit stourm ouzh ar spesad, e vez kavet ar beuz-gwele e pep rannvro eus Amerik an Hanternoz.
Ul levezon bras o deus al louzoù-ruilh war krignerezh an douar, dreist-holl war an douaroù sec'h. Ur studiadenn he deus diskouezet e c'hall ul louzaouenn-ruilh hepken tennañ betek 166 litr dour eus an douar, ar pezh a c'hall lakaat en arvar eost ar gwinizh nevez.
Ar c'hementad dour tennet eus an douaroù diskar a dalvez ez int dindan ur c'hrignerezh c'hoazh brasoc'h. Ouzhpenn ar glebor lonket gant ar plant e vez graet droug bras da grogenn an douar gant fiñvoù ar plant. An droug-se a laka an douar da vezañ muioc'h dizifennet ouzh droug an avel ha da goll douar aradus.
== Er c'hultur poblek ==
=== Er sinema ===
Ar c'hennask etre al louzoù-ruilh hag ar [[Western (doare)|Western]] en deus degaset ur ster arouezius-kenañ evit ar plant-se er mediaoù gwelet. Bremañ e talvezont lec'hioù distro ha sec'h gant nebeut a annezidi pe hep annezad ebet.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Pajennoù gant troidigezhioù hep adlenn]]
5n2ucl6vrbwey3e7swm636q72gw68dv
Derringer (pistolenn)
0
180446
2195044
2192909
2026-07-10T19:54:47Z
Llydawr
145
2195044
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Booth deringer.jpg|thumb|Un derringer savet gant Henry Deringer e Philadelphia. Ar skouerenn-mañ a voe implijet gant [[John Wilkes Booth]] evit drouklazhañ [[Abraham Lincoln]], d'ar 14 a viz Ebrel 1865.]]
Un '''derringer''', pe '''deringer''', zo un doare [[pistolenn]]-c'hodell ijinet e 1825 gant [[Henry Deringer]], un [[Armerezh|armeurer]] e [[Philadelphia]] ([[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]). Poblek-kenañ e voe en XIX{{vet}} kantved.
== Istor ==
Skouerenn gentañ an arm a oa ur bistolenn gant ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù an armoù kozh|blatinenn dre skeiñ]] hag ur c'hanol hepken. Bihan a-walc'h e oa, ha dre se e teuas da vezañ priziet e-touez tud hag a felle dezhe dougen armoù kuzhet abalamour d'o oberioù, evel poliserien pe dorfedourien, hag e-mesk ar boblañs e Norzhamerika dre vras<ref name=":0">{{Fr}} LESPART Michel, ''Les armes de la conquête de l'Ouest'', Jean Dullis Éditeur, 1975, 174 p., pp. 36-46</ref>.
Ouzhpenn {{formatnum:10000}} skouerenn eus ar bistolenn orin hag eus e adstummoù a voe gwerzhet gant Henry Deringer betek e varv e 1868, met abalamour da verzh an arm e voe produet kalz stummoù disheñvel gant embregerezhioù all. An hini vrudetañ anezhe eo ar [[Remington Model 95]], ur bistolenn daou ganol kambret e [[.41 Short]]<ref>{{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, p. 125</ref>. [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] a broduas armoù a seurt-se ivez. [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] an ''derringers'' a ya eus .31 (7,75 mm) betek .55 meutad (13,75 mm) peurliesañ. Ar pistolennoù a heulias emdroadurioù ar [[Munision|munisionoù]] en XIX{{vet}} kantved : azasaet e voent evit ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] skoet war o zro da gentañ, ha skoet en o c'hreiz war-lerc'h<ref name=":0" />. N'eo ket resis ar pistolennoù Derringer abalamour da hirder o c'hanol, met efedoù a bouez o deus war o sibl pa vezont tennet a-dost.
[[Restr:Remington Double Deringer.jpg|kleiz|thumb|150x150px|Ur [[Remington Model 95|Remington Double Derringer]].]]
Implij pistolennoù Deringer zo testeniekaet e meur a zarvoud liesseurt. Unan anezhe, un duvell e [[San Diego (Kalifornia)|San Diego]] e 1852, a voe kontet gant ur c'hazetenner hag a reas gant an anv ''Derringer'', gant daou ''r'' e-lec'h unan. Ar stumm faziek-mañ a zeuas da vezañ an hini implijetañ war-lerc'h<ref name=":0" />. Ur bistolenn Deringer kalibr .44 a voe implijet evit drouklazhañ ar prezidant stadunanat [[Abraham Lincoln]] e miz Ebrel 1865<ref>{{En}} ''[https://fords.org/lincolns-assassination/booths-deringer/ Booth’s Deringer]'', Ford's Theatre (lennet d'an 13/06/2026)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Seurtoù armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù SUA]]
m6za6o16rshqy60cjfld2j98a1kydhi
Nazi Paikidze
0
180695
2195023
2195011
2026-07-10T14:25:39Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad europat ar Maouezi (skipailh) - 2011.
2195023
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nazi Paikidze.jpg|right|140px|Nazí Paikidze e Kampionad bedel ar Yaouidi e [[Gaziantep]] e 2008.]]
'''Nazí Paikidze''' ([[Irkoutsk]], [[Rusia]], d'ar 27 a viz Here 1993) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[rusian]], [[Jorjia|jorjiat]] ha [[stadunanat]].<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2012,
Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2010, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 309 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 386 he renk ''Fonnapl'' ha 2 260 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 455 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/player/114150 He c'hoari e Chess Games], bet tizhet e miz Genver 2011</ref>.<br/>
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
Trec'h e voe :
* e [[Budva]] ([[Montenegro]]) e 2003 er rummad e-dan dek vloaz,
* e [[Herceg Novi]] (Montenegro) e 2005 er rummad e-dan daouzek vloaz,
* e [[Šibenik]] ([[Kroatia]]) e 2007 er rummad e-dan pevarzek vloaz,
* e [[Herceg Novi]] (Montenegro) e 2008 er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== 2003-2008 =====
* Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e [[Kallithea]] ([[Gres]]) e 2003 er rummad e-dan dek vloaz,e [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) e 2006 er rummad e-dan pevarzek vloaz hag en [[Antalya]] ([[Turkia]]) e 2009 er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
* Tapout a reas an eilvet plas hag ar vedalenn argant e 2005 e [[Belfort]] ([[Bro-C'hall]]).
* Kampionez e voe gant ar vedalenn aour e 2007 e [[Kemer]] ([[Turkia]]) er rummad e-dan pevarzek vloaz hag e 2008 e [[Vũng Tàu]] ([[Republik Sokialour Viêt Nam|Viêt Nam]]), er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
===== Rummad e-dan ugent vloaz<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-wu20g.html World Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref> =====
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gazantep]]||9/13 (+ 7, = 4, - 2)||5/68||-
|-
|Here 2009||27||{{Arc'hantina}}, [[Puerto Madryn]]||7/13 (+ 6, = 2, - 5)||17/45||-
|-
|Eost 2011||29||{{India}}, [[Chennai]]||9,5/13 (+ 8, = 3, - 2)||3/69||arem
|-
|}
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe div wezh, e 2016 hag e 2018.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Jorjia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||3||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||1,5/5 (+ 1, = 1, - 3)||30||14||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011geo.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/114150 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nazi_Paikidze He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Paikidze, Nazí}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1993]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
nh7tzkh2t1xxh3msw19nt6heps418z4
2195025
2195023
2026-07-10T15:07:25Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad europat ar Maouezi, hiniennel.
2195025
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nazi Paikidze.jpg|right|140px|Nazí Paikidze e Kampionad bedel ar Yaouidi e [[Gaziantep]] e 2008.]]
'''Nazí Paikidze''' ([[Irkoutsk]], [[Rusia]], d'ar 27 a viz Here 1993) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[rusian]], [[Jorjia|jorjiat]] ha [[stadunanat]].<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2012,
Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2010, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 309 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 386 he renk ''Fonnapl'' ha 2 260 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 455 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/player/114150 He c'hoari e Chess Games], bet tizhet e miz Genver 2011</ref>.<br/>
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
Trec'h e voe :
* e [[Budva]] ([[Montenegro]]) e 2003 er rummad e-dan dek vloaz,
* e [[Herceg Novi]] (Montenegro) e 2005 er rummad e-dan daouzek vloaz,
* e [[Šibenik]] ([[Kroatia]]) e 2007 er rummad e-dan pevarzek vloaz,
* e [[Herceg Novi]] (Montenegro) e 2008 er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Kemer a reas perzh pemp gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||117/159
|-
|Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||69/168
|-
|Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||5/11 (+ 3, = 3, - 4)||105/158
|-
|Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6,5/11 (+ 6, = 1, - 4)||28/130
|-
|Meurzh 2012||13||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||35/103
|-
|}
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== 2003-2008 =====
* Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e [[Kallithea]] ([[Gres]]) e 2003 er rummad e-dan dek vloaz,e [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) e 2006 er rummad e-dan pevarzek vloaz hag en [[Antalya]] ([[Turkia]]) e 2009 er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
* Tapout a reas an eilvet plas hag ar vedalenn argant e 2005 e [[Belfort]] ([[Bro-C'hall]]).
* Kampionez e voe gant ar vedalenn aour e 2007 e [[Kemer]] ([[Turkia]]) er rummad e-dan pevarzek vloaz hag e 2008 e [[Vũng Tàu]] ([[Republik Sokialour Viêt Nam|Viêt Nam]]), er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
===== Rummad e-dan ugent vloaz<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-wu20g.html World Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref> =====
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gazantep]]||9/13 (+ 7, = 4, - 2)||5/68||-
|-
|Here 2009||27||{{Arc'hantina}}, [[Puerto Madryn]]||7/13 (+ 6, = 2, - 5)||17/45||-
|-
|Eost 2011||29||{{India}}, [[Chennai]]||9,5/13 (+ 8, = 3, - 2)||3/69||arem
|-
|}
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe div wezh, e 2016 hag e 2018.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Jorjia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||3||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||1,5/5 (+ 1, = 1, - 3)||30||14||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011geo.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/114150 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nazi_Paikidze He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Paikidze, Nazí}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1993]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
5ddyjswsyumuhqoly29h62m6ukru93r
2195026
2195025
2026-07-10T15:08:51Z
Dakbzh
58931
2195026
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nazi Paikidze.jpg|right|140px|Nazí Paikidze e Kampionad bedel ar Yaouidi e [[Gaziantep]] e 2008.]]
'''Nazí Paikidze''' ([[Irkoutsk]], [[Rusia]], d'ar 27 a viz Here 1993) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[rusian]], [[Jorjia|jorjiat]] ha [[stadunanat]].<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2012,
Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2010, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 309 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 386 he renk ''Fonnapl'' ha 2 260 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 455 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/player/114150 He c'hoari e Chess Games]</ref>, bet tizhet e miz Genver 2011.<br/>
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
Trec'h e voe :
* e [[Budva]] ([[Montenegro]]) e 2003 er rummad e-dan dek vloaz,
* e [[Herceg Novi]] (Montenegro) e 2005 er rummad e-dan daouzek vloaz,
* e [[Šibenik]] ([[Kroatia]]) e 2007 er rummad e-dan pevarzek vloaz,
* e [[Herceg Novi]] (Montenegro) e 2008 er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Kemer a reas perzh pemp gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||117/159
|-
|Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||69/168
|-
|Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||5/11 (+ 3, = 3, - 4)||105/158
|-
|Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6,5/11 (+ 6, = 1, - 4)||28/130
|-
|Meurzh 2012||13||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||35/103
|-
|}
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== 2003-2008 =====
* Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e [[Kallithea]] ([[Gres]]) e 2003 er rummad e-dan dek vloaz,e [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) e 2006 er rummad e-dan pevarzek vloaz hag en [[Antalya]] ([[Turkia]]) e 2009 er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
* Tapout a reas an eilvet plas hag ar vedalenn argant e 2005 e [[Belfort]] ([[Bro-C'hall]]).
* Kampionez e voe gant ar vedalenn aour e 2007 e [[Kemer]] ([[Turkia]]) er rummad e-dan pevarzek vloaz hag e 2008 e [[Vũng Tàu]] ([[Republik Sokialour Viêt Nam|Viêt Nam]]), er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
===== Rummad e-dan ugent vloaz<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-wu20g.html World Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref> =====
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gazantep]]||9/13 (+ 7, = 4, - 2)||5/68||-
|-
|Here 2009||27||{{Arc'hantina}}, [[Puerto Madryn]]||7/13 (+ 6, = 2, - 5)||17/45||-
|-
|Eost 2011||29||{{India}}, [[Chennai]]||9,5/13 (+ 8, = 3, - 2)||3/69||arem
|-
|}
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe div wezh, e 2016 hag e 2018.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Jorjia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||3||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||1,5/5 (+ 1, = 1, - 3)||30||14||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011geo.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/114150 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nazi_Paikidze He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Paikidze, Nazí}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1993]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
qs5ynvpzcqe9cx70wdtp2w3x5qca17d
2195032
2195026
2026-07-10T18:07:14Z
Dakbzh
58931
+ 2015.
2195032
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nazi Paikidze.jpg|right|140px|Nazí Paikidze e Kampionad bedel ar Yaouidi e [[Gaziantep]] e 2008.]]
'''Nazí Paikidze''' ([[Irkoutsk]], [[Rusia]], d'ar 27 a viz Here 1993) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[rusian]], [[Jorjia|jorjiat]] ha [[stadunanat]].<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2012,
Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2010, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 309 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 386 he renk ''Fonnapl'' ha 2 260 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 455 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/player/114150 He c'hoari e Chess Games]</ref>, bet tizhet e miz Genver 2011.<br/>
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
Trec'h e voe :
* e [[Budva]] ([[Montenegro]]) e 2003 er rummad e-dan dek vloaz,
* e [[Herceg Novi]] (Montenegro) e 2005 er rummad e-dan daouzek vloaz,
* e [[Šibenik]] ([[Kroatia]]) e 2007 er rummad e-dan pevarzek vloaz,
* e [[Herceg Novi]] (Montenegro) e 2008 er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Kemer a reas perzh pemp gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||117/159
|-
|Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||69/168
|-
|Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||5/11 (+ 3, = 3, - 4)||105/158
|-
|Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6,5/11 (+ 6, = 1, - 4)||28/130
|-
|Meurzh 2012||13||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||35/103
|-
|}
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== 2003-2008 =====
* Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e [[Kallithea]] ([[Gres]]) e 2003 er rummad e-dan dek vloaz,e [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) e 2006 er rummad e-dan pevarzek vloaz hag en [[Antalya]] ([[Turkia]]) e 2009 er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
* Tapout a reas an eilvet plas hag ar vedalenn argant e 2005 e [[Belfort]] ([[Bro-C'hall]]).
* Kampionez e voe gant ar vedalenn aour e 2007 e [[Kemer]] ([[Turkia]]) er rummad e-dan pevarzek vloaz hag e 2008 e [[Vũng Tàu]] ([[Republik Sokialour Viêt Nam|Viêt Nam]]), er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
===== Rummad e-dan ugent vloaz<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-wu20g.html World Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref> =====
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gazantep]]||9/13 (+ 7, = 4, - 2)||5/68||-
|-
|Here 2009||27||{{Arc'hantina}}, [[Puerto Madryn]]||7/13 (+ 6, = 2, - 5)||17/45||-
|-
|Eost 2011||29||{{India}}, [[Chennai]]||9,5/13 (+ 8, = 3, - 2)||3/69||arem
|-
|}
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ====
* E 2015 e [[Saint-Louis]] e voe eil-teirvet rampo gant [[Katerina Nemcova]], 7,5/11 (+ 4, = 7, - 0), tapout a reas ar vedalenn argant<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-usaw.html 54th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2015]</ref>.
* Trec'h e voe div wezh, e 2016 hag e 2018.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Jorjia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||3||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||1,5/5 (+ 1, = 1, - 3)||30||14||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011geo.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/114150 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nazi_Paikidze He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Paikidze, Nazí}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1993]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
6yah21o45r10ww6hxrujx1vlv5q3abn
2195033
2195032
2026-07-10T18:08:10Z
Dakbzh
58931
2195033
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nazi Paikidze.jpg|right|140px|Nazí Paikidze e Kampionad bedel ar Yaouidi e [[Gaziantep]] e 2008.]]
'''Nazí Paikidze''' ([[Irkoutsk]], [[Rusia]], d'ar 27 a viz Here 1993) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[rusian]], [[Jorjia|jorjiat]] ha [[stadunanat]].<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2012,
Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2010, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 309 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 386 he renk ''Fonnapl'' ha 2 260 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 455 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/player/114150 He c'hoari e Chess Games]</ref>, bet tizhet e miz Genver 2011.<br/>
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
Trec'h e voe :
* e [[Budva]] ([[Montenegro]]) e 2003 er rummad e-dan dek vloaz,
* e [[Herceg Novi]] (Montenegro) e 2005 er rummad e-dan daouzek vloaz,
* e [[Šibenik]] ([[Kroatia]]) e 2007 er rummad e-dan pevarzek vloaz,
* e [[Herceg Novi]] (Montenegro) e 2008 er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Kemer a reas perzh pemp gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||117/159
|-
|Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||69/168
|-
|Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||5/11 (+ 3, = 3, - 4)||105/158
|-
|Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6,5/11 (+ 6, = 1, - 4)||28/130
|-
|Meurzh 2012||13||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||35/103
|-
|}
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== 2003-2008 =====
* Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e [[Kallithea]] ([[Gres]]) e 2003 er rummad e-dan dek vloaz,e [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) e 2006 er rummad e-dan pevarzek vloaz hag en [[Antalya]] ([[Turkia]]) e 2009 er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
* Tapout a reas an eilvet plas hag ar vedalenn argant e 2005 e [[Belfort]] ([[Bro-C'hall]]).
* Kampionez e voe gant ar vedalenn aour e 2007 e [[Kemer]] ([[Turkia]]) er rummad e-dan pevarzek vloaz hag e 2008 e [[Vũng Tàu]] ([[Republik Sokialour Viêt Nam|Viêt Nam]]), er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
===== Rummad e-dan ugent vloaz<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-wu20g.html World Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref> =====
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gazantep]]||9/13 (+ 7, = 4, - 2)||5/68||-
|-
|Here 2009||27||{{Arc'hantina}}, [[Puerto Madryn]]||7/13 (+ 6, = 2, - 5)||17/45||-
|-
|Eost 2011||29||{{India}}, [[Chennai]]||9,5/13 (+ 8, = 3, - 2)||3/69||arem
|-
|}
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ====
* E 2015 e [[Saint-Louis]] e voe eil-teirvet rampo gant [[Katerina Nemcova]], 7,5/11 (+ 4, = 7, - 0), tapout a reas ar vedalenn argant<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-usaw.html 54th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2015 - Olimp Base]</ref>.
* Trec'h e voe div wezh, e 2016 hag e 2018.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Jorjia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||3||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||1,5/5 (+ 1, = 1, - 3)||30||14||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011geo.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/114150 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nazi_Paikidze He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Paikidze, Nazí}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1993]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
4qjqhdbk7m6rx7zkm9jvz7g9h482j0w
2195102
2195033
2026-07-11T06:34:02Z
Dakbzh
58931
2195102
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nazi Paikidze.jpg|right|140px|Nazí Paikidze e Kampionad bedel ar Yaouidi e [[Gaziantep]] e 2008.]]
'''Nazí Paikidze''' ([[Irkoutsk]], [[Rusia]], d'ar 27 a viz Here 1993) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[rusian]], [[Jorjia|jorjiat]] ha [[stadunanat]].<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2012,
Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2010, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 309 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 386 he renk ''Fonnapl'' ha 2 260 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 455 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/player/114150 He c'hoari e Chess Games]</ref>, bet tizhet e miz Genver 2011.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
Trec'h e voe :
* e [[Budva]] ([[Montenegro]]) e 2003 er rummad e-dan dek vloaz,
* e [[Herceg Novi]] (Montenegro) e 2005 er rummad e-dan daouzek vloaz,
* e [[Šibenik]] ([[Kroatia]]) e 2007 er rummad e-dan pevarzek vloaz,
* e [[Herceg Novi]] (Montenegro) e 2008 er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Kemer a reas perzh pemp gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||117/159
|-
|Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||69/168
|-
|Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||5/11 (+ 3, = 3, - 4)||105/158
|-
|Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6,5/11 (+ 6, = 1, - 4)||28/130
|-
|Meurzh 2012||13||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||35/103
|-
|}
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== 2003-2008 =====
* Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e [[Kallithea]] ([[Gres]]) e 2003 er rummad e-dan dek vloaz,e [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) e 2006 er rummad e-dan pevarzek vloaz hag en [[Antalya]] ([[Turkia]]) e 2009 er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
* Tapout a reas an eilvet plas hag ar vedalenn argant e 2005 e [[Belfort]] ([[Bro-C'hall]]).
* Kampionez e voe gant ar vedalenn aour e 2007 e [[Kemer]] ([[Turkia]]) er rummad e-dan pevarzek vloaz hag e 2008 e [[Vũng Tàu]] ([[Republik Sokialour Viêt Nam|Viêt Nam]]), er rummad e-dan c'hwezek vloaz.
===== Rummad e-dan ugent vloaz<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-wu20g.html World Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref> =====
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gazantep]]||9/13 (+ 7, = 4, - 2)||5/68||-
|-
|Here 2009||27||{{Arc'hantina}}, [[Puerto Madryn]]||7/13 (+ 6, = 2, - 5)||17/45||-
|-
|Eost 2011||29||{{India}}, [[Chennai]]||9,5/13 (+ 8, = 3, - 2)||3/69||arem
|-
|}
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ====
* E 2015 e [[Saint-Louis]] e voe eil-teirvet rampo gant [[Katerina Nemcova]], 7,5/11 (+ 4, = 7, - 0), tapout a reas ar vedalenn argant<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/zhr1d1de-usaw.html 54th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2015 - Olimp Base]</ref>.
* Trec'h e voe div wezh, e 2016 hag e 2018.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Jorjia]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||3||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||1,5/5 (+ 1, = 1, - 3)||30||14||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011geo.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/114150 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nazi_Paikidze He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Paikidze, Nazí}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1993]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
q6wkxyzv0koaclbwb9zrlkbmk4nr25y
.32 Winchester Special
0
180702
2195020
2026-07-10T14:14:47Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{{Droukveskañ|.32-20 Winchester|.32-40 Winchester}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.32 Winchester Special|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:32 Winchester Special.JPG|frameless|250x250px]] <br /><br />Kartouchennoù '''.32 Winchester Special''' gant boledoù disheñvel |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare..."
2195020
wikitext
text/x-wiki
{{Droukveskañ|.32-20 Winchester|.32-40 Winchester}}
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.32 Winchester Special|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:32 Winchester Special.JPG|frameless|250x250px]] <br /><br />Kartouchennoù '''.32 Winchester Special''' gant boledoù disheñvel
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|bourled, boutailh
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Saver
|[[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|Abaoe 1899
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|8,2 mm
|-
! scope="row" |Ø trogleuziñ
|8 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|8,7 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|10,2 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|10,7 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|12,9 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,6 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|51,8 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|65,2 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Pouez ha perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|165 - 170 [[Greunnen (unanenn)|greunenn]] (11 g)
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|696 - 730 m/s
|-
! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:2900}} bar
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:2668}} - {{formatnum:2885}} J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LR
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.32 Winchester Special''' zo ur gartouchenn gwerzhet adalek 1899 gant an embregerezh stadunanat Winchester, evit e garabinenn [[Winchester Model 1894|Model 1894]]. E bal e oa kinnig ur munision a c'halle bezañ adkarget gant [[poultr du]] koulz ha gant [[poultr divoged]]. Heñvel a-walc'h eo he ferzhioù [[bannouriezh]] ouzh reoù an [[.30-30 Winchester]]<ref>{{en}} John TAFFIN, ''[https://gunsmagazine.com/our-experts/the-32-winchester-special/ The .32 Winchester Special]'', Guns Magazine, miz Genver 2020</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-ii/32-win-spec-220214-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:32 Winchester Special}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
1i8uifshf8q5qjorj63fsbnkchdaxps
Le Supplice de Jane Grey
0
180703
2195070
2026-07-10T20:46:51Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Le Supplice de Jane Grey''' ([[brezhoneg]]: lazhadenn Jane Grey) <ref> {{fr}} ttps://pop.culture.gouv.fr/notice/joconde/50110000343</ref>, eo anv un eoulivadur gant [[Paul Delaroche]], echuet e 1833, hag a vez war ziskouez en [[National Gallery (Londrez)|National Gallery]] e [[Londrez]]. Brudet-mat e oa bet an daolenn pa oa bet diskouezet ha chomet eo brudet e-pad degadoù a vloavezhioù goude-se, met en {{XXvet kantved}} gant ma oa sioulaet ar c'hoant..."
2195070
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Le Supplice de Jane Grey''' ([[brezhoneg]]: lazhadenn Jane Grey) <ref> {{fr}} ttps://pop.culture.gouv.fr/notice/joconde/50110000343</ref>, eo anv un eoulivadur gant [[Paul Delaroche]], echuet e 1833, hag a vez war ziskouez en [[National Gallery (Londrez)|National Gallery]] e [[Londrez]]. Brudet-mat e oa bet an daolenn pa oa bet diskouezet ha chomet eo brudet e-pad degadoù a vloavezhioù goude-se, met en {{XXvet kantved}} gant ma oa sioulaet ar c'hoant da welet taolennoù istorel gwirvoud e oa bet dalc'het er mirvaoù pell amzer, betek ma vije kredet e oa bet kollet. Nevesaet hag adlakaet e voe war ziskouez e 1975, hag en-dro e oa deuet da vezañ brudet, dreist-holl gant arvesterien yaouank.<ref>{{cite web |author=Adams, Tim |url=http://www.newstatesman.com/art/2010/03/delaroche-painting-tudor-jane |title=How Tudorphilia rescued Delaroche |work=[[New Statesman]] |access-date=24 March 2010 |archive-date=5 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805184023/https://www.newstatesman.com/art/2010/03/delaroche-painting-tudor-jane |url-status=dead }}</ref>
== Notenoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Livadurioù Paul Delaroche]]
[[Rumamd:Livadurioù 1833]]
[[Rummad:Lady Jane Grey]]
[[Rummad:Eoulivadurioù]]
f4f18ivu0mgw6j7egeyzfq7n49l6r0k
2195071
2195070
2026-07-10T20:47:05Z
Dishual
612
2195071
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Le Supplice de Jane Grey''' ([[brezhoneg]]: lazhadenn Jane Grey) <ref> {{fr}} ttps://pop.culture.gouv.fr/notice/joconde/50110000343</ref>, eo anv un eoulivadur gant [[Paul Delaroche]], echuet e 1833, hag a vez war ziskouez en [[National Gallery (Londrez)|National Gallery]] e [[Londrez]]. Brudet-mat e oa bet an daolenn pa oa bet diskouezet ha chomet eo brudet e-pad degadoù a vloavezhioù goude-se, met en {{XXvet kantved}} gant ma oa sioulaet ar c'hoant da welet taolennoù istorel gwirvoud e oa bet dalc'het er mirvaoù pell amzer, betek ma vije kredet e oa bet kollet. Nevesaet hag adlakaet e voe war ziskouez e 1975, hag en-dro e oa deuet da vezañ brudet, dreist-holl gant arvesterien yaouank.<ref>{{cite web |author=Adams, Tim |url=http://www.newstatesman.com/art/2010/03/delaroche-painting-tudor-jane |title=How Tudorphilia rescued Delaroche |work=[[New Statesman]] |access-date=24 March 2010 |archive-date=5 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805184023/https://www.newstatesman.com/art/2010/03/delaroche-painting-tudor-jane |url-status=dead }}</ref>
== Notenoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Livadurioù Paul Delaroche]]
[[Rummad:Livadurioù 1833]]
[[Rummad:Lady Jane Grey]]
[[Rummad:Eoulivadurioù]]
279hqvd2gz46nthuebucww9nzv9nmx5
2195072
2195071
2026-07-10T20:47:33Z
Dishual
612
2195072
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Le Supplice de Jane Grey''' ([[brezhoneg]]: lazhadenn Jane Grey) <ref> {{fr}} https://pop.culture.gouv.fr/notice/joconde/50110000343</ref>, eo anv un eoulivadur gant [[Paul Delaroche]], echuet e 1833, hag a vez war ziskouez en [[National Gallery (Londrez)|National Gallery]] e [[Londrez]]. Brudet-mat e oa bet an daolenn pa oa bet diskouezet ha chomet eo brudet e-pad degadoù a vloavezhioù goude-se, met en {{XXvet kantved}} gant ma oa sioulaet ar c'hoant da welet taolennoù istorel gwirvoud e oa bet dalc'het er mirvaoù pell amzer, betek ma vije kredet e oa bet kollet. Nevesaet hag adlakaet e voe war ziskouez e 1975, hag en-dro e oa deuet da vezañ brudet, dreist-holl gant arvesterien yaouank.<ref>{{cite web |author=Adams, Tim |url=http://www.newstatesman.com/art/2010/03/delaroche-painting-tudor-jane |title=How Tudorphilia rescued Delaroche |work=[[New Statesman]] |access-date=24 March 2010 |archive-date=5 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805184023/https://www.newstatesman.com/art/2010/03/delaroche-painting-tudor-jane |url-status=dead }}</ref>
== Notenoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Livadurioù Paul Delaroche]]
[[Rummad:Livadurioù 1833]]
[[Rummad:Lady Jane Grey]]
[[Rummad:Eoulivadurioù]]
45srr8s6bnvl6ihwbt5hfwdur43c3xj
2195086
2195072
2026-07-10T21:11:57Z
Huñvreüs
54570
eoulivadur → eoullivadur (via JWB)
2195086
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Le Supplice de Jane Grey''' ([[brezhoneg]]: lazhadenn Jane Grey) <ref> {{fr}} https://pop.culture.gouv.fr/notice/joconde/50110000343</ref>, eo anv un eoullivadur gant [[Paul Delaroche]], echuet e 1833, hag a vez war ziskouez en [[National Gallery (Londrez)|National Gallery]] e [[Londrez]]. Brudet-mat e oa bet an daolenn pa oa bet diskouezet ha chomet eo brudet e-pad degadoù a vloavezhioù goude-se, met en {{XXvet kantved}} gant ma oa sioulaet ar c'hoant da welet taolennoù istorel gwirvoud e oa bet dalc'het er mirvaoù pell amzer, betek ma vije kredet e oa bet kollet. Nevesaet hag adlakaet e voe war ziskouez e 1975, hag en-dro e oa deuet da vezañ brudet, dreist-holl gant arvesterien yaouank.<ref>{{cite web |author=Adams, Tim |url=http://www.newstatesman.com/art/2010/03/delaroche-painting-tudor-jane |title=How Tudorphilia rescued Delaroche |work=[[New Statesman]] |access-date=24 March 2010 |archive-date=5 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805184023/https://www.newstatesman.com/art/2010/03/delaroche-painting-tudor-jane |url-status=dead }}</ref>
== Notenoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Livadurioù Paul Delaroche]]
[[Rummad:Livadurioù 1833]]
[[Rummad:Lady Jane Grey]]
[[Rummad:Eoullivadurioù]]
dphluruyx59ds3afzxya37yohzrjh88
Dastumadenn
0
180704
2195093
2026-07-10T22:29:39Z
Ch. Rogel
46
Boulc'hadur
2195093
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
Un '''dastumadenn''' a vez graet eus un heuliadenn [[teul]]ioù pe oberennoù heverk, daspugnet enni kalz a seurt traezoù renket hervez o seurtoù : levrioù pe pladennoù, pe dornskridoù, pe enrolladennoù, pe oberennoù difetis ha kement zo gant ma vezont embannet a-heul-da-heul. A-hent-all e vez graet [[dastumad]] eus an ober dastum hep ma vezont diskouezet ingal.
== Istor ==
An ''dastumadenn'' gentañ a zo bet anvet "Collana istorica" evit envel un heuliadenn testennoù savet gant 12 istorour henc'hresian dindan renerezh embann Tommaso Porcacchi. Mouulet e oa bet eus 1563 da 1583 e Venezia gant ar mouller-embanner Gabriel Giolito de' Ferrari.
E Bro-Spagn ez eus bet lakaet e werzh, ar "Biblioteca ilustrada de Gaspar y Roig" ken abred ha 1851, enni levrioù heñvel o ment, met war demoù a bep seurt (skiant, faltazi, relijion), hag e voe ar skouer evit ar "Biblioteca de Autores Españoles", ar "Biblioteca Mignon", "El Libro Popular" ha "La Novela Corta". Lañset ar "Bibliothèque Hachette", gant [[Louis Hachette]], e 1856, e Bro-C'hall.
En embann brezhoneg e kaver "levraoueg" o talvezout ''dastumadenn'' ivez, [[Levraoueg Gwalarn]], da skouer. Met e kaver ''dastumadenn'' o talvezout kelaouenn<ref>Loeiz Herrieu, ''Kerhet da Bariz'', pez-c'hoari. E-barzh ''Dihunamb'', 1906.</ref> hag ar gelaouenn ''[[Al Liamm]]'' a zispak bezañ un ''dastumadenn sevenadurel daouviziek''.
== Dastumadenn levrioù ==
Kazi an holl dastumadennoù levrioù a zo krouet evit embann war hir amzer embannadennoù heñvel a-walc'h o fal, da lavared eo levrennoù aparchant er memes gennad, pe dezho ar memes live, simpl pe arbennik, lennegel pe skiantel, berr pe hir. Roet e vez un titl ''dastumadenn'' hag un neuz heñvel da bep anezho.<br>
Ar [[mareadeg]]où hag a endalc'h testennoù a bep seurt peurvuiañ a c'hell bezañ gwelet evel dastumadennoù levrioù. Un titl hag un neuz heñvel a zo ivez da bep levrenn, ken a vezont embannet dindan ar memes heuliadennoù niverennoù etrebroadel, an [[International Standard Serial Number]] (ISSN) deroet da bep ''dastumadenn'' ha da bep mareadeg<ref>Niverenn heuliad skoueriek etrebroadel.</ref>.
== Dastumadenn ar nann-levrioù ==
Pa vez gwerzhet ar nann-levrioù dindan ur stumm fetis e vez ur golo perzhiek gant boazioù damheñvel ouzh re savet evit al levrioù hag e c'hellont bezañ embannet en dastumadennoù ivez.
Pep seurt mediaoù a c'hell bezañ embannet diwar heuliadennoù hervez reolennoù merañ heñvel tamm pe damm. ''Dastumadennoù'' an teulioù kleweled a vez kavet ivez hag ez eont war an dizanvezañ muioc'h-muiañ.
== An dastumadennoù e strategiezh an embann ==
Evit harpañ ar pratikoù da anavezout an ''dastumadenn'' a zere outo e klask an embannerien sevel dastumadennoù gant un neuz ispisial, livet pe diginkl, diouzh giz al lennerien buket. Hep skeudenn zedennus e vez aozet [[golo levr|goloioù]] ''dastumadenn'' ar "Classiques Budé", pa ne endalc'hont nemet testennoù latin pe gresian evit al lennerien desket-tre.
<br>
Evit un nebeud dastumadennoù e vez lakaet un harz da niver ar pajennoù : 128 pajenn evit al levrigoù holloueziadurel an dastumadenn "[[Que-sais-je ?]]".
En tiez-embann bras e vez aozet al labour embann tro-dro d'an dastumadennoù a c'hell bezañ gwelet evel kevrennoù embann, da bep anezho ur rener dastumadenn hag ur c'hengor lenn evit rannañ al labour dibab hag ar c'huzuliañ.
En tiez embann bihan evel ar re a bled gant ar brezhoneg, ne kaver ket dastumadennoù levrioù atav. Koulskoude e oa bet savet gant An Here un degad a zastumadennoù evit al lennerien yaouank hervez an oad ha seurtoù al levrioù. E-pad darnvuiañ an amzer tremenet, ne oa nemet un dastumadennig e [[Embannadurioù Al Liamm]], hini "Levrioù ar Vugale" ha tri a zo hiziv, "Didermen", "BZH" ha "Levrioù da selaou", met ne ya ket darnvuiañ an embannadennoù e-barzh un dastumadenn.
== Pennadoù nes ==
* [[Dastumad]]
* [[Mareadeg]]
* Rener dastumadenn
* [[International Standard Serial Number]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
5mo1km9mcxkjtif0z4e5ub3xvnmtzex
Yezh ar sinoù vorel
0
180705
2195094
2026-07-11T00:04:15Z
Rouedrouiz
90903
Krouet o treiñ ar bajenn "[[:fr:Special:Redirect/revision/178410677|Langue des signes maritime]]"
2195094
wikitext
text/x-wiki
{{Yezh|iso3=nsr|anv=Yezh ar sinoù vorel|anveyezh=Maritime Sign Language|broiou=[[Kanada]]|rannved=[[Bro-Skos Nevez]], [[Enez ar Priñs Edouarzh]], [[Brunswick Nevez]]|komzet=war-dro 100 (2009)<ref>Yoel, Judith (2009). Canada's Maritime Sign Language, Université du Manitoba.</ref>|familh=[[Yezhoù dre sinoù breizhveuriat|yezhoù dre sinoù breizhveuriat]]}}
'''Yezh ar sinoù vorel''' (e [[saozneg]] : ''Maritime Sign Language'', MSL) a zo ur yezh dre sinoù implijet e kumuniezh [[Bouzarded|vouzar]] [[Proviñsoù morel (Kanada)|provinsoù morel Kanada]]. Yezh an deskadurezh en [[Halifax School for the Deaf]] a oa etre 1856 ha 1872<ref>https://web.archive.org/web/20140714163659/http://www.deafculturecentre.ca/Common/ResearchN/Items/1_Chapter%205.pdf</ref>. War-lerc'h berz ar yezhoù dre sinoù e [[Kendalc'h Milan]] e 1880 e tigreskas tamm-ha-tamm kelenn ar yezh. E 1961 e serras skol Halifax da-vat ha ganti kreizenn sevenadurel ar yezh, he dije chomet bev en trepasoù ma n'oa ket er c'hlasoù. Ar c'helenn a zilezas ar yezh penn-da-benn evit [[yezh ar sinoù amerikan]], ha bremañ e kendalc'h ar yezh war zaouarn ar re gozh-tre peurgetket. E 2009 e chome war-dro 100 siner<ref>https://library.villanova.edu/Find/Summon/Record?id=FETCH-proquest_dll_21051567511</ref>, gant un nebeut-tre a zeskerien yaouank.
== Perzhioù ==
Lod a soñj eo bet diwanet ar yezh gant emvroidi eus [[Bro-Saoz Nevez]] en [[XVIIIvet kantved]], e-raok savidigezh an [[American School for the Deaf]] en [[Hartford (Connecticut)|Hartford]] gant ar [[Yezh ar sinoù gallek|Gall]] [[Laurent Clerc]] (1785-1869). Kelennerien [[Bro-Skos|skosat]] e skol Halifax o deus levezonet ar yezh a-grenn. Rummet 'vez e tiegezh ar [[yezhoù dre sinoù breizhveuriat]]. Disheñvel eo diouzh yezhoù ar sinoù [[Yezh ar sinoù oneida|oneida]], [[Yezh ar sinoù ar Plaenennoù Meur|ar Plaenennoù Meur]], [[Yezh ar sinoù inuit|inuit]], [[Yezh ar sinoù kebekat|kebekat]], hag [[Yezh ar sinoù amerikan|amerikan]] eus peurrest bro-Kanada.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
=== Mammenn levrlennadurel ===
* (en) {{Cite book|id=|language=|first=Judith|last=Yoel|title=Canada's Maritime Sign Language|edition=Université du Manitoba|location=|year=2009|pages=|isbn=|url=|accessdate=20 mai 2013}}
[[Rummad:Meneger yezhoù ar bed]]
[[Rummad:Yezhoù Kanada]]
[[Rummad:Yezhoù dre sinoù]]
q5gge3vnx3indprihg2c87a3adxuj5e
2195096
2195094
2026-07-11T00:24:45Z
Rouedrouiz
90903
Skuéh on ; marsen é reihin en daveennoù arhoah. Mersi doh
2195096
wikitext
text/x-wiki
{{Yezh|iso3=nsr|anv=Yezh ar sinoù vorel|anveyezh=Maritime Sign Language|broiou=[[Kanada]]|rannved=[[Bro-Skos Nevez]], [[Enez ar Priñs Edouarzh]], [[Brunswick Nevez]]|komzet=war-dro 100 (2009)<ref>Yoel, Judith (2009). Canada's Maritime Sign Language, Université du Manitoba.</ref>|familh=[[Yezhoù dre sinoù breizhveuriat|yezhoù dre sinoù breizhveuriat]]}}
'''Yezh ar sinoù vorel''' (e [[saozneg]] : ''Maritime Sign Language'', MSL) a zo ur yezh dre sinoù implijet e kumuniezh [[Bouzarded|vouzar]] [[Proviñsoù morel (Kanada)|provinsoù morel Kanada]]. Yezh an deskadurezh en [[Halifax School for the Deaf]] a oa etre 1856 ha 1872<ref>https://web.archive.org/web/20140714163659/http://www.deafculturecentre.ca/Common/ResearchN/Items/1_Chapter%205.pdf</ref>.
War-lerc'h berz ar yezhoù dre sinoù e [[Kendalc'h Milan]] e 1880 e tigreskas tamm-ha-tamm kelenn ar yezh. E 1961 e serras skol Halifax da-vat ha ganti kreizenn sevenadurel ar yezh, he dije chomet bev en trepasoù ma n'oa ket er c'hlasoù. Ar c'helenn a zilezas ar yezh penn-da-benn evit [[yezh ar sinoù amerikan]], ha bremañ e kendalc'h ar yezh war zaouarn ar re gozh-tre peurgetket. E 2009 e chome war-dro 100 siner<ref>https://library.villanova.edu/Find/Summon/Record?id=FETCH-proquest_dll_21051567511</ref>, gant un nebeut-tre a zeskerien yaouank. Enrollet eo bet sinerien a-vihan war-dro ar bloavezh 2000 evit mirout ar yezh.
== Perzhioù ==
Lod a soñj eo bet diwanet ar yezh gant emvroidi eus [[Bro-Saoz Nevez]] en [[XVIIIvet kantved]], e-raok savidigezh an [[American School for the Deaf]] en [[Hartford (Connecticut)|Hartford]] gant ar [[Yezh ar sinoù gallek|Gall]] [[Laurent Clerc]] (1785-1869). Kelennerien [[Bro-Skos|skosat]] e skol Halifax o deus levezonet ar yezh a-grenn. Rummet 'vez e tiegezh ar [[yezhoù dre sinoù breizhveuriat]]. Disheñvel eo diouzh yezhoù ar sinoù [[Yezh ar sinoù oneida|oneida]], [[Yezh ar sinoù ar Plaenennoù Meur|ar Plaenennoù Meur]], [[Yezh ar sinoù inuit|inuit]], [[Yezh ar sinoù kebekat|kebekat]], hag [[Yezh ar sinoù amerikan|amerikan]] eus peurrest bro-Kanada.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Cite book|id=|language=|first=Judith|last=Yoel|title=Canada's Maritime Sign Language|edition=Université du Manitoba|location=|year=2009|pages=|isbn=|url=https://library.villanova.edu/Find/Summon/Record?id=FETCH-proquest_dll_21051567511|accessdate=}}
=== Mammenn levrlennadurel ===
[[Rummad:Meneger yezhoù ar bed]]
[[Rummad:Yezhoù Kanada]]
[[Rummad:Yezhoù dre sinoù]]
c8ua8zai2ur6kjsstk883mqcprzksz0
2195103
2195096
2026-07-11T07:46:02Z
Ar choler
52661
kempenn ; erlec'hiet un daveen varv ouzh unan vev
2195103
wikitext
text/x-wiki
{{Yezh|iso3=nsr|anv=Yezh ar sinoù vorel|anveyezh=Maritime Sign Language|broiou=[[Kanada]]|rannved=[[Bro-Skos Nevez]], [[Enez ar Priñs Edouarzh]], [[Brunswick Nevez]]|komzet=war-dro 100 (2009)<ref name="JY">{{en}} Yoel, Judith (2009). {{cite web|url=https://mspace.lib.umanitoba.ca/items/f2f6837e-7a51-4ee3-b8da-19cff30a7f55 |title=Canada's Maritime Sign Language • The University of Manitoba|accessdate=11/07/2026}}</ref>|familh=[[Yezhoù dre sinoù breizhveuriat|yezhoù dre sinoù breizhveuriat]]}}
'''Yezh ar sinoù vorel''' ([[saozneg]] : ''Maritime Sign Language'', MSL) a zo ur yezh dre sinoù implijet e kumuniezh [[Bouzarded|vouzar]] [[Proviñsoù morel (Kanada)|provinsoù morel Kanada]]. Yezh an deskadurezh en [[Halifax School for the Deaf]] e oa etre 1856 ha 1872<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20140714163659/http://www.deafculturecentre.ca/Common/ResearchN/Items/1_Chapter%205.pdf |title=Schools in the Atlantic Provinces • Deaf Culture Center|accessdate=11/07/2026}}</ref>.
War-lerc'h berz ar yezhoù dre sinoù e [[Kendalc'h Milan]] e 1880 e tigreskas tamm-ha-tamm kelenn ar yezh. E 1961 e serras skol Halifax da vat ha ganti kreizenn sevenadurel ar yezh, a vije chomet bev en trepasoù ma n'oa ket er c'hlasoù. Ar c'helenn a zilezas ar yezh penn-da-benn evit [[yezh ar sinoù amerikan]], ha bremañ e kendalc'h ar yezh war zaouarn ar re gozh-tre peurgetket. E 2009 e chome war-dro 100 siner<ref name="JY" />, gant nebeut-tre a zeskerien yaouank. Enrollet eo bet sinerien a-vihanik war-dro ar bloavezh 2000 evit mirout ar yezhe
== Perzhioù ==
Lod a soñj dezho ez eo bet diwanet ar yezh gant emvroidi eus [[Bro-Saoz Nevez]] en {{XVIIIvet kantved}}, a-raok savidigezh an [[American School for the Deaf]] en [[Hartford (Connecticut)|Hartford]] gant ar [[Yezh ar sinoù gallek|Gall]] [[Laurent Clerc]] (1785-1869). Kelennerien [[Bro-Skos|skosat]] e skol Halifax o deus levezonet ar yezh a-grenn. Rummet e vez e familh ar [[yezhoù dre sinoù breizhveurat]]. Disheñvel eo diouzh yezhoù ar sinoù [[Yezh ar sinoù oneida|oneida]], [[Yezh ar sinoù ar Plaenennoù Meur|ar Plaenennoù Meur]], [[Yezh ar sinoù inuit|inuit]], [[Yezh ar sinoù kebekat|kebekat]], ha [[Yezh ar sinoù amerikan|amerikan]] eus arvpeurrest eus Kanada.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Meneger yezhoù ar bed]]
[[Rummad:Yezhoù Kanada]]
[[Rummad:Yezhoù dre sinoù]]
s24xiaytybfpr6i2wfmuhtt9x9a9khr
2195104
2195103
2026-07-11T07:51:31Z
Ar choler
52661
+ skeudenn
2195104
wikitext
text/x-wiki
{{Yezh|iso3=nsr|anv=Yezh ar sinoù vorel|anveyezh=Maritime Sign Language|broiou=[[Kanada]]|rannved=[[Bro-Skos Nevez]], [[Enez ar Priñs Edouarzh]], [[Brunswick Nevez]]|komzet=war-dro 100 (2009)<ref name="JY">{{en}} Yoel, Judith (2009). {{cite web|url=https://mspace.lib.umanitoba.ca/items/f2f6837e-7a51-4ee3-b8da-19cff30a7f55 |title=Canada's Maritime Sign Language • The University of Manitoba|accessdate=11/07/2026}}</ref>|familh=[[Yezhoù dre sinoù breizhveuriat|yezhoù dre sinoù breizhveuriat]]}}
'''Yezh ar sinoù vorel''' ([[saozneg]] : ''Maritime Sign Language'', MSL) a zo ur yezh dre sinoù implijet e kumuniezh [[Bouzarded|vouzar]] [[Proviñsoù morel (Kanada)|provinsoù morel Kanada]]. Yezh an deskadurezh en [[Halifax School for the Deaf]] e oa etre 1856 ha 1872<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20140714163659/http://www.deafculturecentre.ca/Common/ResearchN/Items/1_Chapter%205.pdf |title=Schools in the Atlantic Provinces • Deaf Culture Center|accessdate=11/07/2026}}</ref>.
War-lerc'h berz ar yezhoù dre sinoù e [[Kendalc'h Milan]] e 1880 e tigreskas tamm-ha-tamm kelenn ar yezh. E 1961 e serras skol Halifax da vat ha ganti kreizenn sevenadurel ar yezh, a vije chomet bev en trepasoù ma n'oa ket er c'hlasoù. Ar c'helenn a zilezas ar yezh penn-da-benn evit [[yezh ar sinoù amerikan]], ha bremañ e kendalc'h ar yezh war zaouarn ar re gozh-tre peurgetket. E 2009 e chome war-dro 100 siner<ref name="JY" />, gant nebeut-tre a zeskerien yaouank. Enrollet eo bet sinerien a-vihanik war-dro ar bloavezh 2000 evit mirout ar yezhe
== Perzhioù ==
Lod a soñj dezho ez eo bet diwanet ar yezh gant emvroidi eus [[Bro-Saoz Nevez]] en {{XVIIIvet kantved}}, a-raok savidigezh an [[American School for the Deaf]] en [[Hartford (Connecticut)|Hartford]] gant ar [[Yezh ar sinoù gallek|Gall]] [[Laurent Clerc]] (1785-1869). Kelennerien [[Bro-Skos|skosat]] e skol Halifax o deus levezonet ar yezh a-grenn. Rummet e vez e familh ar [[yezhoù dre sinoù breizhveurat]]. Disheñvel eo diouzh yezhoù ar sinoù [[Yezh ar sinoù oneida|oneida]], [[Yezh ar sinoù ar Plaenennoù Meur|ar Plaenennoù Meur]], [[Yezh ar sinoù inuit|inuit]], [[Yezh ar sinoù kebekat|kebekat]], ha [[Yezh ar sinoù amerikan|amerikan]] eus arvpeurrest eus Kanada.
<gallery mode="packed" heights="200px" caption="« MSL » e daou zoare">MSL Name.png|Laez : gant daou zorn.<br>Traoñ : gant un dorn hepken.</gallery>
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Meneger yezhoù ar bed]]
[[Rummad:Yezhoù Kanada]]
[[Rummad:Yezhoù dre sinoù]]
0gdekoy7yixwu2k2myxl5ltku03ym3g
Adele Rivero
0
180706
2195110
2026-07-11T09:28:53Z
Dakbzh
58931
+ Boulc'het.
2195110
wikitext
text/x-wiki
'''Adele Rivero''' (10 a viz Meurzh 1908 en [[Antwerpen]], [[Belgia]] – 5 a viz Mae 1992 e [[Williston]] [[Vermont]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====
Trec'h e voe div wezh, e 2016 hag e 2018.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/Women_in_Chess_2.html#3 Women in Chess - The Birth of a Championship 1937-1938]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20131107190037/http://www.chess.com/blog/batgirl/adele Adele], at ''Le blog de la Batgirl'' in Chess.com
* {{en}}[https://worldchesshof.org/exhibit/her-turn-revolutionary-women-chess Her turn: Revolutionary Women of Chess]
{{DEFAULTSORT:Rivero, Adele}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1908]]
[[Rummad:Marvioù 1992]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
71dvys72lv2hwoi9xkxgxeak24jbses
2195117
2195110
2026-07-11T11:44:29Z
Dakbzh
58931
+ Resisadenn ha daveenn.
2195117
wikitext
text/x-wiki
'''Adele Rivero''' (10 a viz Meurzh 1908 en [[Antwerpen]], [[Belgia]] – 5 a viz Mae 1992 e [[Williston]] [[Vermont]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====
Trec'h e voe div wezh, e 1937, 8,5/9 (+ 8, = 1, -0)<ref<{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/Women_in_Chess_2.html#3 Women in Chess - The Birth of a Championship 1937-1938]</ref> hag e 1940.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/Women_in_Chess_2.html#3 Women in Chess - The Birth of a Championship 1937-1938]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20131107190037/http://www.chess.com/blog/batgirl/adele Adele], at ''Le blog de la Batgirl'' in Chess.com
* {{en}}[https://worldchesshof.org/exhibit/her-turn-revolutionary-women-chess Her turn: Revolutionary Women of Chess]
{{DEFAULTSORT:Rivero, Adele}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1908]]
[[Rummad:Marvioù 1992]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
njlmjv18s9dwn5tj0ljsdq3briqq3n2
2195118
2195117
2026-07-11T11:44:59Z
Dakbzh
58931
/* Kevezadegoù hiniennel */
2195118
wikitext
text/x-wiki
'''Adele Rivero''' (10 a viz Meurzh 1908 en [[Antwerpen]], [[Belgia]] – 5 a viz Mae 1992 e [[Williston]] [[Vermont]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====
Trec'h e voe div wezh, e 1937, 8,5/9 (+ 8, = 1, -0)<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/Women_in_Chess_2.html#3 Women in Chess - The Birth of a Championship 1937-1938]</ref> hag e 1940.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/Women_in_Chess_2.html#3 Women in Chess - The Birth of a Championship 1937-1938]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20131107190037/http://www.chess.com/blog/batgirl/adele Adele], at ''Le blog de la Batgirl'' in Chess.com
* {{en}}[https://worldchesshof.org/exhibit/her-turn-revolutionary-women-chess Her turn: Revolutionary Women of Chess]
{{DEFAULTSORT:Rivero, Adele}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1908]]
[[Rummad:Marvioù 1992]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
gk25uvj963fku76gi6dmnnb2brwvhkh
Gretchinz!
0
180707
2195111
2026-07-11T10:23:41Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "'''Gretchinz!''' zo ur [[c'hoari taol]] redadeg embannet e 2018 gant Devir Games ha krouet gant saverien ar c'hoari [[Captain Sonar]] Roberto Fraga ha Yohan Lemonnier. An tresadennoù a zo bet graet gant Albert Monteys. Tremen a ra ar c'hoari en hollved [[Warhammer 40000|Warhammer 40K]]. Etre dou betek pevar c'hoarier a c'hall kemer perzh er redadeg, met ma vez prenet un eil boest e vez tu kaout betek eizh c'hoarier en holl <ref>{{en}} https://boardgamegeek.com/boardg..."
2195111
wikitext
text/x-wiki
'''Gretchinz!''' zo ur [[c'hoari taol]] redadeg embannet e 2018 gant Devir Games ha krouet gant saverien ar c'hoari [[Captain Sonar]] Roberto Fraga ha Yohan Lemonnier. An tresadennoù a zo bet graet gant Albert Monteys. Tremen a ra ar c'hoari en hollved [[Warhammer 40000|Warhammer 40K]]. Etre dou betek pevar c'hoarier a c'hall kemer perzh er redadeg, met ma vez prenet un eil boest e vez tu kaout betek eizh c'hoarier en holl <ref>{{en}} https://boardgamegeek.com/boardgame/239951/gretchinz</ref>.
== Istor ==
En armeoù an orked en hollved Warhammer 40k e vez kavet un is-spesad ar gretchin. Ar re-se a zo sot gant redadegoù feuls gant kirri bihan <ref>{{en}}https://www.boardseyeview.net/post/2019/08/08/gretchinz</ref>.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Warhammer 40000]]
[[Rummad:C'hoarioù taol redadeg]]
[[Rummad:C'hoarioù taol 2018]]
q68y2kccsnt92268gjf1i8kgd6nlo64