Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 11297 2202861 1662252 2026-10-25T06:01:10Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202861 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} Ur [[familh-yezhoù]] eo ar '''yezhoù altaek''' ([[saozneg]]: ''Altaic''), ennañ 65 [[yezh]] komzet gant tro-dro da 250 milion a dud en holl e kreiz [[Azia]], e reter pellañ [[Europa]], e [[Sina]], [[Mongolia]], [[Rusia|Rusia (Azia)]], [[Turkia]], [[Turkmenistan]], [[Kazac'hstan]], [[Kirgizstan]], [[Ouzbekistan]], [[Afghanistan]], [[Azerbaidjan]], [[Iran]], [[Lituania]], [[Moldova]] ha [[Georgia]]. Ne deu ket a-benn ar [[yezhonourion]] d'en em glevet war peseurt liamm resis e vije etre ar yezhoù lakaet a-stroll er [[Familhoù yezhoù|familh yezhoù]]-mañ. <!--Some scholars consider the obvious similarity between these languages as genetically inherited; others propose the idea of the ''[[Sprachbund]]''. There are two main schools of thought about the Altaic theory. One is that the proposed constituent language families (Turkic, Mongolic, and Tungusic in the basic theory, with the addition of Korean and Japanese in extended versions) are genetically or "divergently" related by descent from a common ancestor, "Proto-Altaic." The other school rejects this theory (so it is often called the "Anti-Altaic" school) and argues that the member languages are related by convergence (mainly loan influence). The Altaic theory is claimed by its opponents to be based mainly on typological similarities, such as vowel harmony, lack of grammatical gender, an agglutinative typology, and loanwords. In fact, its proponents have put together a large variety of grammatical, lexical, and syntactic regular correspondences between the sub-groups of Altaic (e.g., Ramstedt, Poppe, Martin, Starostin). However, its opponents explain these as loanwords, mutual influence, or convergence, arguing that, although the Turkic, Mongolian, and Tungusic families do have similarities, they are the result of intensive borrowing and long contact among speakers. The Altaic theory is highly controversial. While some support it, others (e.g., Doerfer 1963) do not regard Altaic as a valid group and see it as three (or more) separate language families. Other linguists, such as Bernard Comrie (1992, 2003), argue that Altaic may be part of a larger grouping, such as Nostratic or Eurasiatic. In contrast, J. Marshall Unger (1990) believes that languages such as Korean and Japanese may be part of a "macro-Tungusic" family. Vovin rejected the claim for a Koreo-Japonic branch of Altaic on the basis that they have no shared innovations. --> Setu penaos e vez renket ar yezhoù er familh-mañ: * [[Yezhoù mongolek]] ** [[Yezhoù mongolek ar reter]] *** [[Yezhoù dagourek]] *** [[Yezhoù mongourek]] **** [[Yougoureg ar reter]] *** [[Yezhoù oiratek-c'halc'hek]] **** [[Yezhoù c'halc'hek-bouriatek]] ***** [[Yezhoù bouriateg]] ***** [[Yezhoù mongolek rik]] **** [[Yezhoù oiratek-kalmoukek-darc'hatek]] ** [[Yezhoù mongolek ar c'hornôg]] * [[Yezhoù toungousek]] ** [[Yezhoù toungousek an norzh]] *** [[Yezhoù evenek]] *** [[Yezhoù evenkiek]] *** [[Yezhoù negidalek]] ** [[Yezhoù toungousek ar su]] *** [[Yezhoù toungousek ar gevred]] **** [[Yezhoù nanaiek]] **** [[Yezhoù oudihek]] *** [[Yezhoù toungousek ar mervent]] * [[Yezhoù turkek]] ** [[Yezhoù bolgarek]] ** [[Yezhoù turkek ar reter]] *** [[Yougoureg ar c'hornôg]] ** [[Yezhoù turkek an norzh]] ** [[Yezhoù turkek ar su]] *** [[Yezhoù azerbaidjanek]] *** [[Yezhoù turkek rik]] *** [[Yezhoù turkmenek]] ** [[Yezhoù turkek ar c'hornôg]] *** [[Yezhoù aralek-kaspiek]] *** [[Yezhoù pontek-kaspiek]] *** [[Yezhoù ouralanek]] == Liammoù diavaez == * [http://starling.rinet.ru/ Starling Etymological Databases] * [https://web.archive.org/web/20051030002522/http://altaica.narod.ru/Engl.htm/ Monumenta Altaica - Altaic Linguistics] {{porched yezhoù}} [[Rummad:Yezhoù altaek|Altaek]] n6598jhjpon2cy6d09ek9d4x4gfoqjx 0 13696 2202822 2199132 2026-10-24T17:06:56Z Ch. Rogel 46 Astenn war he skridoù 2202822 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner | anv = Garmenig Ihuelloù | skeudenn = Garmenig Ihuelloù 1966.jpg | ment = 250 | alc'hwez = <small>Garmenig Ihuelloù e [[1966]]</small> | anv mat = | anv pluenn = | obererezh = Danevelloù evit ar grennarded | deiziad ganet = D'an {{deiziad|29|Gwengolo|1934}} | lec'h ganet = e [[Pariz]] | deiziad marv = | lec'h marv = | yezh = [[Brezhoneg]] | luskad = | rumm = | enorioù = | oberennoù pennañ = Bruzun<br>Pebezh fest-noz<br>Argantael hag ar spes<br>Argantael hag ar skrapadenn<br>Argantael ha Tro Breizh<br>Boudig ar bleuñ<br>An Urzhiataer hud | traoù ouzhpenn = | sinadur = | ment sinadur = | lec'hienn = }} Ur skrivagnerez vrezhonek eo '''Garmenig Ihueloù''', ganet d'an [[29 a viz Gwengolo]] [[1934]] e 14{{vet}} arondisamant [[Pariz]] hag aet da Anaon d'ar [[24 a viz Ebrel]] [[2018]] e [[Pabu]] <ref>[https://avis-de-deces.ouest-france.fr/20180425/garmenig-ihuellou-626617 ''Ouest-France'', 26/04/2018]</ref>. Desavet e voe en [[An Drinded-Langoned|Drinded Langoned]] en he bugaleaj, ken e ouie komz brezhoneg a-vihanik. Sinañ a rae ''Garmenig Ihuellou-Le Menn'' pe ''Garmenig Ihueloù-Ar Menn'' en ur ouzhpennañ anv he fried. ==Buhez== Betek an oad a 14 vloaz eo bet desavet e [[Langoned]] hag en [[An Drinded-Langoned|Drinded-Langoned]] gant he div vamm-gozh (mamm-baour a veze lavaret er bro-se), rak marv e oa dija he daou dad-kozh. Bevañ a reas he bugaleaj en ur bastell-vro e-lec'h ma oa ar brezhoneg yezh an holl dud, ha pa oa ar skol lec'h ar galleg nemetken. Pa laboure tud ''Garmenig Ihueloù'' e Pariz e tleas mont da vevañ asambles ganto pa voe en oad da vont d'ar skolaj. E skolaj-lise teknikel Albert de Mun [[7vet arondisamant eus Pariz|(7vet) arondisamant]] e heulias ur stummadur war an arzoù-dilhad betek ar c'hlas termen. Pa oa 23 e roas hec'h av d'ar [[Mouvement pour l'Organisation de la Bretagne]] hag e chomas ezelez betek an diwezh<ref>Meneget gant Lionel Henry, ''Dictionnaire biographique du Mouvement breton''. Niv. kartenn-ezel 2650.</ref>.<br> Kregiñ a reas gant micher ar c'helenn e Pariz hag ez eas e darempred gant strolladoù Brezhoned Pariz, ken e heulias kentelioù brezhoneg e [[Ker-Vreizh]] betek tizhout ul live uhel. Dimeziñ a reas gant [[Gwennole ar Menn]] e Pariz ha pevar faotr o deus bet : Brieg, Riwal, Tangi ha Malo. Goude m'o deus staliet o ziegezh e [[Sant-Brieg]] ez eas da gelennerez di, dreist-holl war an danvezioù hollek : galleg, istor, geografiezh, treserezh. Tapet he deus diplomoù all, en o zouez, ur vestroniezh war ar brezhoneg e [[Roazhon]]. Diouzh-se e c'hellas kelenn ar brezhoneg e [[Lise Renan Sant Brieg]] hag an [[arzoù-kaer]] e [[skol Diwan Sant-Brieg]]. Bet eo bet ezel eus kalz a gevredigezhioù o tennañ d'an Emsav evel : [[Skaouted Bleimor|Bleimor]], [[Kendalc'h]], [[KEAV]], [[Al Leur Nevez]], [[Ar Falz]], [[KAVY]] ha [[Ti-Yaouankiz]] savet gant Gwennole ar Menn. Emañ he bez e bered an Drinded-Langoned. == Oberenn lennegel == A-viskoazh he deus skrivet, adalek ar mare ma ouie skrivañ ha lenn. Ar wech kentañ e voe embannet he fennadoù war ar gelaouenn embannet gant skaouted Bleimor, [[Sturier]] hec'h anv. Danevelloù ha barzhonegoù a skrive e galleg hag e brezhoneg abaoe pell a oa. Aliet e voe dezhi kas anezho da [[Al Liamm]]. Ar c'hentañ skrid diouzh he dorn hag embannet war ar gelaouenn-se a voe an danevell, ''An Ankoù'' e ditl (niv. 88, Gwengolo-Here 1961).<br> Estreget ar barzhonegoù kaset d'a gelaouenn ''Al Liamm'' ingal e kavas deur en ur skrivañ evit ar grennarded vrezhonek. Un nebeut troidigezhioù diwar galleg he doa savet ha liesseurt e voent. Hag e talc'has da sevel traou pleustrek, evel [[geriaoueg]]où evit skoazellañ ar re a fell dezho ober gant anvadurioù brezhonek e-ser ho tiez, o bigi hag o loened. ==Embannadennoù== ;brezhoneg *''Bruzun'', [[Skol (ti-embann)|Skol]], 1975, 47 p. 7 danevell. *''Pebezh fest-noz'', Emembann, 1982, 64 p. Danevell evit ar grennarded. *''Argantael hag ar spes'', [[An Here]], 1985. Romant evit ar grennarded. *''Argantael hag ar skrapadenn'', An Here, 1993. Romant evit ar grennarded. *''Argantael ha tro Breizh'', Embannadurioù Al Liamm, 2005. {{ISBN|9782736800598}}. Romant evit ar grennarded. *''Boudig ar bleuñ'', [[Keit Vimp Bev]], 2006. *''An urzhiataer hud. 1'', Keit Vimp Bev, 2006. *''An urzhiataer hud. 2'', Keit Vimp Bev, 2010. ;galleg *''Guide des noms de maisons en langue bretonne'', Sant-Brieg, Presses universitaires de Bretagne, 1970. *''Guide des noms de maisons en langue bretonne'', Roazhon, Ouest-France, 1987. *''Noms de maisons, bateaux, animaux en breton'', [[Coop Breizh]], [[Speied]], 1995, 86 p *''Noms de maisons en breton'', Ouest-France, 1996. {{ISBN|2737320550}} ;Troidigezhioù *[[Jean Failler|Yann Failher]], ''Gwrac'h ar menez'', Keit Vimp Bev, 2005. *[https://bibliotheque.idbe.bzh/ViewerJS/#../data/cle_259/an_den_a_blante_gwez.pdf [[Jean Giono]], ''An den a blante gwez'', tresadennoù gant Nicole Pommaux, Utovie, 1990. [[ISBN|2868195043]].] *Claude-Guy Onfray, ''De visage à visage = Eus dremm da zremm'', [[Sant-Brandan]] (Saint-Europe, 7, 22800), Airs du jour mine de rien, 2009. {{ISBN|9782951351226}}. == Enorioù == * 1988 Priz ar skrivagnerien vrezhon * Priz Imram * Priz Pêr Roy * 1998 Kolier an Erminig == Levrlennadurezh == * [[Mai Ewen]], "Garmenig Ihuelloù (1934-2018)". E-barzh [[Jean-Marie Goater]], Gaëlle Pairel, Geneviève Roy, Claude Thomas,''Femmes de lettres en Bretagne'', Embannadurioù Goater, 2021. * Lionel Henry, ''Dictionnaire biographique du Mouvement breton'', Coop Breizh, 2013. Pennad : Ihuellou, Garmenig. == Pennadoù nes == * [[Gwennole ar Menn]] ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Ihuellou, Garmenig}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1934]] [[Rummad:Marvioù 2018]] [[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]] [[Rummad:Deskadurezh vrezhonek]] [[Rummad:Skrivagnerezed Breizh]] [[Rummad:Skrivagnerezed brezhonek]] [[Rummad:Troourezed brezhonek]] [[Rummad:Breizhiz e Pariz en XXvet kantved]] 2nthn5y82qk2jbmt294rohllaypsdn3 0 17243 2202858 2021983 2026-10-25T03:59:16Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202858 wikitext text/x-wiki Teir zablezenn [[aour]] kavet e dismantroù un [[azeuldi]] e [[Pyrgi]], ur porzh kozh e-kichen ar gêr [[etrusk]] [[Kaere]] eo ''Tablezennoù Pyrgi'''. E [[fenikieg]] hag en [[etruskeg]] ez int bet skrivet ha deskrivañ a reont un [[dedi]] graet gant [[roue]] Kaere, Thefarie Velanias, d'an doueez [[Astarte]]. An destenn hirañ en etruskeg bet kavet eo hag ur gwall rikour eo bet evit digejañ ar yezh-mañ. Sklêrijennañ a ra ivez an darempredoù etre ar [[Fenikiz]] hag an [[Etrusked]] er [[6ed kantved kent Jezuz-Krist]] ha reiñ a ra ur c'henarroud d'un frazenn [[Polybius]] diaes da gompren a-zivout ur [[feur-skrid]] etre [[Roma]] ha [[Kartada]] e 505 kent Jezuz-Krist. Er Mirdi Broadel Etrusk [[Villa Giulia]] emañ, e [[Roma]] ==An destenn fenikianek== ::'''L-rbt l-‘štrt.''' ::D'an Intron Astarte ::'''’ŝr qdš ‘z, ‘š p‘l, w-’š ytn Tbry’ Wlnš mlk ‘l Kyšry’.''' ::Ar plas sant eo. Graet ha roet e oa gant Thefari Velanias a reol ar Gaeriz ::'''B-yrħ zbħ Šmš, b-mtn’ b-bt, wbn tw.''' :: E-pad miz an aberzh d'an [[heol]], evel ur roadenn en azeuldi e savas un aedikula ::'''K-‘štrt ’rš b-dy l-mlky šnt šlš, b-yrħ Krr, b-ym qbr ’lm''' ::Rak Astarte he doa e savet da ren e-pad tri bloavezh er miz-c'hurvar, da zeiz interamant an [[doue]]ez ::'''W-šnt lm’š ’lm b-bty šnt km ħkkbm ‘l.''' ::Ha ra vo bloazioù [[delwenn]] an doueez en azeuldi ken niverus hag ar [[stered]] a-us dezho. ==An destenn etruskek== :Tablezenn gentañ: ::'''Ita tmia ica-c heramašva vat-ieχ-e Uni-al Astre-s, θem-iasa meχ θuta.''' ::'''Θefariei Velianas sal cluvenia-s tur-uc-e.''' ::'''Muni-s ta-s θuva-s tamer-es ca ilacv-e tuler-as-e.''' ::'''Nac ci avil χurvar, tešiam-ei tal-e, ilacv-e alš-as-e.''' ::'''Nac atran-es zilac-al, sel-ei tala acnaš-ver-s.''' ::'''Itan-i-m heramv-e, avil en-iac-a pulumχva.''' :Eil tablezenn: ::'''Nac Θefarie Veliiunas θam-uc-e cleva etan-al Masan tiur, Uni-as šel-ac-e.''' ::'''Vacal tmia-l avilχva-l am-uc-e pulumχva snuia-φ.''' ==Liammoù diavaez (e saozneg)== * [https://web.archive.org/web/20050330053810/http://etp.classics.umass.edu/ The Etruscan Texts Project] . *[https://web.archive.org/web/20070102004841/http://ling.cornell.edu/people/Weiss/CGL_35-Etruscan.pdf Etruscan grammar (pdf)] * [https://web.archive.org/web/20081222203327/http://users.tpg.com.au/etr/etrusk/po/pyrgi.html Skeudenoù ha troidegezh] ==Gwelet ivez== *[[etruskeg]] *[[lemneg]] *[[fenikieg]] [[Rummad:Etruskeg]] [[Rummad:Fenikieg]] aatxg3aqcr17uh43aumih23nb1ojssq 0 19078 2202805 2109606 2026-10-24T14:13:47Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202805 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Four Kombologia.jpg|thumb|Komboloi]] Ur seurt c'hoariell eo ar '''c'homboloi''' ([[gresianeg]]: κομπολόι, diwar κόμβος "skoulm" ha λόγιο "dastumad" pe "kont") graet peurliesañ gant un tamm fiselenn pe c'hoazh a-wechoù ur chadennig warni meur a voullig a c'heller bountañ d'un tu d'egile hag implijet gant ar baotred e [[Gres]] Daoust ha m'emañ heñvel o stumm ouzh ar [[Komboskoini|c'homboskoini]] implijet gant ar [[Manac'h|menec'h]] [[Reizhkredennegezh|ortodoksel]], ar [[chapeled]] implije gant ar [[Katoligiezh|gatoliked]], [[Japa mala|mala]] ar [[Boudaegezh|voudisted]] hag an [[Hindouegezh|hindouisted]] pe c'hoazh an [[tasbih]] implijet gant ar [[Islam|vuzulmaned]], n'en deus ar c'homboloi ster [[Relijion|reliejiel]] ebet ha ne dalvez nemet evit c'hoazri gant ar bizied. Graet e vez ar c'homboloioù gant meur a danvez, meur alies a-walc'h e vezont graet gant [[ambar]] pe koad hag a-wechoù ivez metal. A-wechoù ivez e vez lakaet un tamm toupenn e penn ar c'homboloi evel an tasbih. == Gwelet ivez == * [[Begleri]] * [[Tasbih]] * [[Chapeled]] == Liammoù diavaez == * [https://web.archive.org/web/20220313155349/https://www.komboloi.gr/ Mirdi ar c'homboloi] [[Rummad:Sevenadur Gres]] baxuyexxzk1garte0q9p7q93xuxkcyi 0 25622 2202872 2201543 2026-10-25T10:55:53Z Ar choler 52661 2202872 wikitext text/x-wiki {{Patrom:Infobox bro |anv ofisiel = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ<br><small>Sathalanalat Paxathipatai<br>Paxaxon Lao</small> |anv klok bzg = Republik Demokratel<br>ar Bobl Lao |anv boutin bzg = Laos |skeudenn banniel = Flag of Laos.svg |skeudenn skoed-ardamez = Coat of arms of Laos.svg |doare arouez = Ardamezioù |skeudenn_kartenn = LocationLaos.png |enskrivadur_kartenn = |ger-stur broadel = "Peoc'h, Dizalc'hded, Demokratelezh, Unvanded ha Berzh-Mat" |kan broadel = ''[[Pheng Xat Lao]]'' |yezhoù ofisiel = [[Laoeg]]<br>Anzavet eo ar [[galleg]] |strolladoù etnek = |kêr-benn = [[Vientiane]] |Led-d=17 |Led-m=58 |Led-NS=N |Hed-d=102 |Hed-m=36 |Hed-RK=E |kêr vrasañ = Vientiane |doare gouarnamant = [[Stad komunour]] |titl penn ar vro1 = [[Prezidant al Laos|Prezidant]] |anv penn ar vro1 = [[Thongloun Sisoulith]] (ທອງລຸນ ສີສຸລິດ) |titl penn ar vro2 = [[Kentañ ministr al Laos|Kentañ ministr]] |anv penn ar vro2 = [[Saleumxay Kommasith]] (ສະເຫລີມໄຊ ກົມມະສິດ) |gorread = 237 955 |renk_gorread = 83{{-de}} |dregantad doureier = 2 |istimadur_poblañs = 7 275 556 |istimadur_poblañs_renk = 103{{-de}} |istimadur_poblañs_bloaz = 2020 |niveradeg_poblañs = 6 492 228 |niveradeg_poblañs_bloaz = 2015 |stankter_ar_boblañs = 26,7 |renk_stankter_ar_boblañs = 177{{vet}} |PDK_PGP = $12 547 miliard |PDK_PGP_renk = 129{{vet}} |PDK_PGP_bloaz = 2005 |PDK_PGP_keidenn = $2 124 |PDK_PGP_renk_keidenn = 138{{vet}} |doare_riegezh = [[Dizalc'hded]] |elfenn_war_ar_riegezh = diwar [[Bro C'hall]] |darvoud_heverk1 = Deiziad |deiziad_heverk1 = [[19 Gouere]] [[1949]] |FDD = {{profit}}0.553 |FDD_renk = 133{{-de}} |FDD_bloaz = 2004 |FDD_rummad = <span style="color:#ffcc00;">krenn</span> |moneiz = [[Lao kip|Kip]] |kod moneiz = LAK |gwerzhid-eur = |utc_offset = +7 |gwerzhid-eur_eur_hañv = |eur_hañv_notenn = |utc_offset_eur_hañv = |Kod pellgomz = 856 |Kod kenrouedad = [[.la]] |notennoù = }} '''Republik Demokratel ar Bobl Lao''' zo ur Stad en [[Azia]] etre [[Viêt Nam]], [[Sina]], [[Birmania]], [[Tailand]] ha [[Kambodia]]. [[Vientiane]] eo ar gêr-benn. [[Restr:LaosCarte.gif|center|thumb|Laos]] {{Azia}} {{ASEAN}} {{Frankofoniezh}} [[Rummad:Laos]] nqlxrl1rug6dkij84ae185s2uw5ljzz 0 27226 2202820 2202292 2026-10-24T16:43:17Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202820 wikitext text/x-wiki Savet eo al listenn-mañ evit aesaat ar veaj eus an eil mirdi d'egile. == {{Alamagn}} == *[[Anklam]] **[[Otto-Lilienthal-Museum]] *[[Berlin]] ** [[Alte Nationalgalerie]] ** [[Altes Museum]] ** [[Bode Museum]] ** [[Humboldt Museum]] ** [[Neues Museum]] ** [[Pergamon Museum]] *[[Bonn]] ** [[Museum Ludwig]] *[[Braunschweig]] ** [[Mirdi Herzog Anton Ulrich]] *[[Bremen]] **[[Kunsthalle Bremen]] *[[Köln]] ** [[Wallraf-Richartz-Museum]] *[[Dresden]] ** [[Zwinger]] **[[Fell Exhibition Slate Mine]] *[[Frankfurt]] **[[Senckenberg Museum]] *[[Hannover]] ** [[Kestner Gesellschaft]], ** [[Kestner-Museum]] ** [[Sprengel Museum]] ** [[Wilhelm-Busch-Museum]] *[[Hamburg]] ** [[Kunsthalle Hamburg]] *[[Konz]] **[[:en:Roscheider Hof, Open]] ** [[Deutsches Museum]] ** [[Dokumentationszentrum]] ** [[Germanisches Nationalmuseum]] *[[München]] ** [[Gliptotek München]] *[[Stuttgart]] **[[Kunstmuseum Stuttgart]] **[[Landesmuseum Württemberg]] **[[Mercedes-Benz Museum]] **[[Museum am Löwentor]] **[[Museum am Rosenstein]] **[[Neue Staatsgalerie]] **[[Staatsgalerie Stuttgart]] *[[Wuppertal]] **[[Von der Heydt Museum]] =={{Arc'hantina}}== * [[Buenos Aires]] ** [[Museo Nacional de Cabildo]] ** [[Iliz-veur Buenos Aires]] ** [[Centro Cultural Recoleta]] * lec'hioù arall ** [[Museo Carmen Funes]], [[Plaza Huincul]] ** [[Casa de Tucumán]] =={{Aostralia}}== *[[Australian Museum]], [[Sydney]] *[[Australian War Memorial]], [[Canberra]] *[[Powerhouse Museum]], Sydney *[[National Museum of Australia]], [[Canberra]] *[[Questacon|National Science and Technology Centre]], Canberra *[[Melbourne Museum]], [[Melbourne]] *[[National Gallery of Victoria]] (NGV), [[Melbourne]] *[[Australian Centre for the Moving Image]], [[Melbourne]] *[[Australian Centre for Contemporary Art]], [[Melbourne]]; [https://web.archive.org/web/20070403124218/http://www.accaonline.org.au/ Australian Centre for Contemporary Art] *[[Scienceworks Museum]], [[Melbourne]] *[[National Alpine Museum]], [[Mount Buller]] *[[Queen Victoria Museum and Art Gallery]], [[Launceston Tasmania]] *[[Tasmanian Museum and Art Gallery]], [[Hobart, Tasmania]] *[[Maritime Museum of Tasmania]], [[Hobart, Tasmania]] *[[Nicholson Museum]], [[University of Sydney]] =={{Bangladesh}}== *[[Bangladesh National Museum]], [[Dhaka]] *[[Bangladesh Liberation War Museum]], [[Dhaka]] *[[Ahsan Manjil Museum]], [[Dhaka]] *[[Osmany Museum]], [[Sylhet]] *[[Museum of Rajas']], [[Mystic Poet Hason Raja & Folk Museum]], [[Raja-Kunjo]], [[Sylhet]] *[[Borendra Museum]], [[Rajshahi]] *[[Mohasthangarh Archaeological Museum]], [[Bogra]] *[[Mainamoti Archaeological Museum]], [[Comilla District]] =={{Belgia}}== *[[Groeningemuseum]], [[Brugge]] *[[Horta Museum]], [http://www.hortamuseum.be/] [[Brusel]] *[[Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen]], [[Antwerpen]] *[[Museum voor Schone Kunsten Antwerpen]] (KMSKA), [[Antwerpen]] =={{Brazil}}== * [[Pinacoteca do Estado]], [[São Paulo]] == {{Bro-C'hall}} == *[[Gironde]] *[[Haute-Normandie]] *[[Montpellier]] ** [[Agropolis]] *[[Nice]] ** [[Le Musée International d’Art Naïf Anatole Jakovsky]] *[[Pariz]] ** [[Galerie nationale du Jeu de Paume]] ** [[Mirdi al Louvre]] ** [[Musée de Cluny]] ** [[Musée Jacquemart-André]] ** [[Musée du Montparnasse]] ** [[Musée National d'Art Moderne]], [[Centre Georges Pompidou]] ** [[Musée d'Art Naïf Max Fourny]] ** [[Musée d'Orsay]] ** [[Musée Rodin]] ** [[Musée Picasso]] *[[Toulouse]] ** [[Cité de l'espace]] *[[Strasbourg]] *[[Versailles]] =={{Bulgaria}}== =={{Chile}}== == {{Danmark}} == * [[Ny Carlsberg Glyptotek]] == {{Egipt}} == * [[Bayt al-Kritliyya]] * [[Bayt Al-Suhaymi]] =={{Eritrea}} == == {{Estonia}} == **[[Tallinn]] == {{Filipinez}} == * [[National Museum of the Philippines]], [[Manila]] * [[Ayala Museum]], [[Ayala Center]], [[Makati City]] * [[Casa Manila]], [[Intramuros]], [[Manila]] * Museo [[Ilo-Ilo]], [[Iloilo City]] == {{Finland}} == *[[Helsinki]] **[[Ateneum]] **[[Suomenlinna]] *[[Hyvinkää]] *[[Hämeenlinna]] *[[Jakobstad]] **[[Nanoq]] *[[Tampere]] *[[Tikkakoski]] *[[Turku]] == {{Gres}} == {{Main|Roll mirdioù Bro-C'hes}} == {{Hungaria}} == * [[Keresztény Múzeum]], [[Esztergom]] * [[Latinovits Zoltán Museum]] :''Gwelet ivez: [[:Rummad:Mirdioù Hungaria|Mirdioù Hungaria]]'' == {{India}} == *[[Gandhi Museum]], [[Delhi]] *[[Indian Museum]], [[Kolkata]] *[[International Dolls Museum]], Delhi *[[Sanskar Kendra]], [[Ahmedabad]] *[[Nalanda Archaeological Museum]], [[Nalanda]], [[Bihar]] *[[Nehru Museum & Planetarium]], [[New Delhi]] *[[Prince of Wales Museum]], [[Mumbai]] *[[Raja Dinkar Kelkar Museum]], [[Pune]],[[Maharashtra]] *[[Salar Jung Museum]], [[Hyderabad, Andhra Pradesh|Hyderabad]] *[[Shankardev Kalakschetra]], [[Guwahati]] *Shree Bhavani Museum, [[Aundh]], [[Satara]], [[Maharashtra]] *[[State Archaeological Gallery]], [[Calcutta]] - West Bengal *[[Visvesvaraya Industrial and Technological Museum]], [[Bangalore]] *[[Victoria Memorial]], [[Calcutta]] *[[Asiatic Society]], [[Calcutta]] - West Bengal *Mani Bhavan Gandhi Museum and Library - Mumbai [http://www.gandhi-manibhavan.org] *[[AP State Archaeology Museum]], [[Hyderabad]] - Andhra PRadesh *[[Salar Jung Museum]], [[Hyderabad]] - Andhra PRadesh == {{Indonezia}} == *[[Galeri Nasional]], Jakarta *[[Museum Wayang]], Jakarta *[[Museum Tekstil]], Jakarta == {{Irak}} == == {{Island}} == * [[Nonnahús]] == {{Israel}} == * [[Jeruzalem]] ** [[Yad Vashem]] * [[Tel Aviv]] **[[Beit Hatefutsot]] **[[Beit Hapalmach]] * [[Ra'anana]] ** [[Yad Labanim]] *[[Kibbutz Lohamei HaGetaot]] *[[Latrun]] **[[Yad LeShiryon]] *[[Haifa]] *[[Beer Sheva]] *[[Kibbutz Ein Harod]] *Kibbutz [[Sde Boker]], [[Negev]] *[[Eilat]] *[[Kibbutz]] [[Tel Hai]] == {{Italia}} == *[[Firenze]] **[[Galleria dell'Accademia]] **[[Bargello]] **[[Galleria degli Uffizi]] **[[Palazzo Pitti]] **[[Vinci, Italia|Vinci]]: [[Museo Ideale Leonardo da Vinci]] *[[Genova]] **[[Galleria di Palazzo Bianco]] **[[Galleria di Palazzo Rosso]] **[[Museo di Palazzo Reale]] **[[Galleria Nazionale di Palazzo Spinola]] **[[Museo d'Arte Orientale Edoardo Chiossone]] *[[Milano]] **[[Biblioteca Ambrosiana]] **[[Galleria d'Arte Moderna]] **[[Pinacoteca di Brera]] **[[Museo Poldi Pezzoli]] **[[Museo Nazionale della Scienza e della Tecnologia]] *[[Torino]] **[[Museo Egizio]] *[[Monza]] **[[Museo Serpero]] *[[Naplez]] **[[Museo Archeologico Nazionale Napoli]] **[[Museo delle Ferrovie]] **[[Museo di Capodimonte]] **[[Caserta Palace]] *[[Prato]] **[[Centro per l'arte contemporanea Luigi Pecci]] *[[Roma]] **[[Museo di arte contemporanea]] **[[Galleria Borghese]] **[[Museo Napoleonico]] *[[Priverno]] **[[Il giardino di Archimede]], ''Un museo per la matematica'' *[[Venezia]] **[[Gallerie dell'Accademia]] *[[Bologna]] **[[Collezioni Comunali d'Arte]] **[[Museo Civico Archeologico]] **[[Museo Civico Medievale]] **[[Pinacoteca Nazionale]] **[[Museo Morandi]] *[[Parma]] **[[Fondazione Magnani-Rocca]] **[[Galleria Nazionale di Parma]] *[[Castel di Sangro]] == {{Iwerzhon}} == *[[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]] == {{Izelvroioù}} == * [[Aviodrome]] [[Lelystad]] * [[Bonnefanten Museum]] [[Maastricht]] * [[Bijbels museum]], [[Amsterdam]] [http://www.bijbelsmuseum.nl/] * [[Centraal Museum]], [[Utrecht]] [http://www.centraalmuseum.nl/] * [[Cobra Museum]], [[Amstelveen]] [http://www.cobra-museum.nl/] * [[Drents Museum]], [[Assen]] [http://www.drentsmuseum.nl/ (Homepage)] * [[(Cavaleriemuseum]], [[Amersfoort]] [http://www.cavaleriemuseum.nl] * [[Nederlands Spoorwegmuseum]], [[Utrecht]] [https://web.archive.org/web/20101018090329/http://www.spoorwegmuseum.nl/en/index.html] * [[Escher in het paleis]], [http://www.escherinhetpaleis.nl/] * [[Mirdi Frans Hals]], [[Haarlem]] [https://web.archive.org/web/20070819035911/http://www.franshalsmuseum.nl/index_en.html] * [[Fries Museum]], [[Leeuwarden]] [https://web.archive.org/web/20051222025208/http://www.friesmuseum.nl/html/pages/taal-engels.asp] * [[Gemeentemuseum Den Haag|Gemeentemuseum]], [http://www.gemeentemuseum.nl/index.php?id=000001] * [[Groninger Museum]], [[Groningen]] [http://www.groningermuseum.nl/?lan=Engels] * [[Het Domein]], [[Sittard]] [http://arquivo.pt/wayback/20090707110313/http%3A//www.hetdomein.nl/] * [[Kröller-Müller Museum]], [[Otterlo]] [http://www.kmm.nl] * [[Kunsthal]], [[Rotterdam]] [https://web.archive.org/web/20070706002654/http://www.kunsthal.nl/english/index.html] * [[Maritiem Museum]], [[Rotterdam]] [http://www.maritiemmuseum.nl/] * [[Mauritshuis]], [[The Hague]] [http://www.mauritshuis.nl/index.aspx?siteid=54] * [[Mohlmann Museum]], [[Venhuizen]] [http://www.robmohlmann.nl] * [[Molen de Valk]], [[Leiden]] * [[Museon]] * [[Boerhaave Museum]], [[Leiden]] * [[Museum Boijmans Van Beuningen]], [[Rotterdam]] [https://web.archive.org/web/20040904023222/http://www.boijmans.rotterdam.nl/] * [[Naturalis]], [[Leiden]] [https://web.archive.org/web/20101214141048/http://www.naturalis.nl/asp/page.asp?alias=naturalis.en] * [[Nederlands Fotomuseum]], [[Rotterdam]], [https://web.archive.org/web/20041011141227/http://www.nfi.nl/home.php?taal_ID=2] * [[NEMO]], [[Amsterdam]] * [[Netherlands Architecture Institute]], [[Rotterdam]] [https://web.archive.org/web/20070807160725/http://www.nai.nl/e/index.html] * [[Noordbrabants Museum]], [['s-Hertogenbosch]] [https://web.archive.org/web/20111214085953/http://www.noordbrabantsmuseum.nl/] * [[Northern Maritime Museum]], [[Groningen]] [http://www.noordelijkscheepvaartmuseum.nl/] * [[Openluchtmuseum]], [[Arnhem]] [https://web.archive.org/web/20120106200514/http://www.openluchtmuseum.nl/entree.html] * [[Princessehof]], [[Leeuwarden]] [https://web.archive.org/web/20120103231540/http://www.princessehof.nl/] * [[Rembrandthuis]], [[Amsterdam]] [http://www.rembrandthuis.nl/] * [[Rijksmuseum]], [[Amsterdam]] [https://web.archive.org/web/20120105085130/http://www.rijksmuseum.nl/index.jsp?lang=en] * Scheepswerf 'De Delft', [[Rotterdam]] (Delfshaven) [https://web.archive.org/web/20080705225932/http://www.dedelft.com/] * [[Nederlands Scheepvaartmuseum]], [[Amsterdam]] [https://web.archive.org/web/20190426223934/http://scheepvaartmuseum.nl/] * [[Stedelijk Museum]], [[Amsterdam]] [http://www.stedelijk.nl/] * [[Stedelijk Museum de Lakenhal]], [[Leiden]] * [[Stedelijk Museum het Prinsenhof]], [[Delft]] * [[Teylers Museum]], [[Haarlem]] * [[Valkhof museum]], [[Nijmegen]] * [[Van Abbemuseum]], [[Eindhoven]] * [[Van Gogh Museum]], [[Amsterdam]] [https://web.archive.org/web/20060206024624/http://www.vangoghmuseum.com/bisrd/top-1-2.html] * [[Wereldmuseum]], [[Rotterdam]] [https://web.archive.org/web/20090819061249/http://www.wereldmuseum.rotterdam.nl/] == {{Japan}} == *[[Tokyo]] *[[Kyoto]] *[[Kanagawa]] *[[Aichi]] *[[Fukuoka]] =={{Kanada}}== ====Alberta==== {| class="wikitable" ! ! |- |[[Calgary Zoo]] |[[Calgary]] |- |[[Glenbow Museum]] |[[Calgary]] |- |[[Heritage Park Historical Village]] |[[Calgary]] |- |[[Laurier House]] |[[Calgary]] |- |[[Military Museums Calgary]] |[[Calgary]] |- |[[Royal Alberta Museum]] |[[Edmonton]] |- |[[Royal Tyrrell Museum of Palaeontology]] |[[Drumheller, Alberta|Drumheller]] |- |[[Galt Museum & Archives]] |[[Lethbridge]] |} ====British Columbia==== {| class="wikitable" ! ! |- |[[Canadian Museum of Rail Travel]] |[[Cranbrook, British Columbia|Cranbrook]] |- |[[Museum of Anthropology at UBC|Museum of Anthropology]] |[[Vancouver]] |- |[[Science World at TELUS World of Science]] |[[Vancouver]] |- |[[Museum of Archaeology and Ethnology]] |[[Burnaby, British Columbia|Burnaby]] |- |[[Port Moody Station Museum]] |[[Port Moody, British Columbia|Port Moody]] |- |[[Royal British Columbia Museum]] |[[Victoria, British Columbia|Victoria]] |- |} ====Manitoba==== {| class="wikitable" ! ! |- |[[Manitoba Museum]] |[[Winnipeg]] |- |[[Mennonite Heritage Village]] |[[Steinbach, Manitoba|Steinbach]] |- |} ====New Brunswick==== ====Newfoundland and Labrador==== ====Nova Scotia==== ====Ontario==== {| class="wikitable" ! ! |- |[[Art Gallery of Ontario]] |[[Toronto]] |- |[[Allan Gardens]] |[[Toronto]] |- |[[Bata Shoe Museum]] |[[Toronto]] |- |[[Black Creek Pioneer Village]] |[[Toronto]] |- |[[Bytown Museum]] |[[Ottawa]] |- |[[Canada Agriculture Museum]] |[[Ottawa]] |- |[[Canada Aviation Museum]] |[[Ottawa]] |- |[[Canadian Postal Museum]] |[[Ottawa]] |- |[[Canada Science and Technology Museum]] |[[Ottawa]] |- |[[Canadian Museum of Nature]] |[[Ottawa]] |- |[[Canadian War Museum]] |[[Ottawa]] |- |[[Casa Loma]] |[[Toronto]] |- |[[Design Exchange]] |[[Toronto]] |- |[[Elliott Avedon Museum & Archive of Games]] |[[Waterloo, Ontario|Waterloo]] |- |[[Fort York]] |[[Toronto]] |- |[[Gibraltar Lighthouse]] |[[Toronto]] |- |[[Gibson House]] |[[Toronto]] |- |[[Hockey Hall of Fame]] |[[Toronto]] |- |[[National Gallery of Canada]] |[[Ottawa]] |- |[[Ontario Science Centre]] |[[Toronto]] |- |[[Riverdale Farm]] |[[Toronto]] |- |[[Royal Military College of Canada]] Museum |[[Kingston, Ontario|Kingston]] |- |[[Royal Ontario Museum]] |[[Toronto]] |- |[[Scarborough Historical Museum]] |[[Scarborough, Ontario|Scarborough]] |- |[[Todmorden Mills Heritage Museum]] |[[Toronto]] |- |[[Toronto Aerospace Museum]] |[[Toronto]] |- |[[Toronto Zoo]] |[[Toronto]] |- |[[York Museum]] |[[Toronto]] |- |} ====Prince Edward Island==== ====Kebek==== {| class="wikitable" ! ! |- |[[Canadian Centre for Architecture]] |[[Montreal]] |- |[[Canadian Museum of Civilization]] |[[Gatineau]] |- |[[Canadian Railway Museum]] |[[Saint-Constant]] |- |[[Montreal Museum of Fine Arts]] |[[Montreal]] |- |[[Musee d'art contemporain de Montréal]] |[[Montreal]] |- |[[Musée national des beaux-arts du Québec]] |[[Kêr-Gebek]] |- |[[Pointe-à-Callière Museum]] |[[Montreal]] |- |[[Redpath Museum]] [[McGill University]] |[[Montreal]] |- |} ====Saskatchewan==== {| class="wikitable" ! ! |- |[[Saskatchewan Railway Museum]] |[[Saskatoon]] |- |[[The Evolution of Education Museum]] |[[Prince Albert, Saskatchewan|Prince Albert]] |- |} ====Northwest Territories==== ====Nunavut==== ====Yukon Territory==== == {{Kolombia}} == == {{Republik Korea}} == *[[Seoul]] ** [[Gyeongbokgung]] ** [[Changdeokgung]] ** [[Changgyeonggung]] ** [[Deoksugung]] ** [[Unhyeongung]] *[[Busan]] *[[Daegu]] *[[Gwangju]] *[[Incheon]] *[[Gyeonggi-do]] *[[Gangwon-do]] *[[Chungcheongnam-do]] *[[Chungcheongbuk-do]] *[[Jeollabuk-do]] *[[Gyeongsangnam-do]] *[[Gyeongsangbuk-do]] *[[Jeju-do]] == {{Latvia}} == == {{Liban}} == == {{Lituania}} == =={{Luksembourg}} == == {{Malaysia}} == =={{Maldivez}} == == {{Mali}} == *[[Mirdi Broadel Mali]], [[Bamako]] == {{Malta}} == *[[Archaeology Museum of Gozo]], [[Rabat]], [[Gozo]] *[[Bir Mula Heritage Museum]], [[Bormla]] *[[Borġ in-Nadur]], [[Birżebbuġa]] *[[Casa Rocca Piccola]], [[Valletta]] *[[Domus Romana]], [[Rabat, Malta|Rabat]] *[[Folklore Museum of Gozo]], [[Rabat]], [[Gozo]] *[[Fondazzjoni Wirt Artna]], [[Kalkara]] *[[Għar Dalam]] Museum, [[Birżebbuġa]] *[[Għarb Folklore Museum]], [[Għarb]], [[Gozo]] *[[Gozo 360 degrees]], [[Rabat]], [[Gozo]] *[[Gozo Cathedral Museum]], [[Rabat]], [[Gozo]] *[[Gozo Heritage]], [[Għajnsielem]], [[Gozo]] *[[Gozo Museum of Toys]], [[Xagħra]], [[Gozo]] *[[Gozo Natural Science Museum]], [[Rabat]], [[Gozo]] *[[Grand Master Palace]], [[Valletta]] *[[Kelinu Grima Maritime Museum]], [[Nadur]], [[Gozo]] *[[Malta Aviation Museum]], [[Ta' Qali]] *[[Malta Cathedral Museum]], [[Mdina]] *[[Malta Classic Cars Collection]], [[Qawra]], [[St Paul's Bay]] *[[Malta Con-Cathedral Museum]], [[Valletta]] *[[Malta Maritime Museum]], [[Birgu]] *[[Malta National Museum of Archaeology]], [[Valletta]] *[[Malta National Museum of Ethnography]], [[Birgu]] *[[Malta National Museum of Fine Arts]], [[Valletta]] *[[Malta National Museum of Natural History]], [[Mdina]] *[[Mdina Dungeons]], [[Mdina]] *[[Palace Armoury]], [[Valletta]] *[[Pomskizillious Museum of Toys]], [[Xagħra]], [[Gozo]] *The [[Manoel Theatre]] Museum, [[Valletta]] *[[The National War Museum of Malta]], [[Fort St Elmo]], [[Valletta]] *[[The Old Prison of Gozo]], [[Rabat]], [[Gozo]] *[[The Toy Museum of Malta]], [[Valletta]] *[[Traditions and Crafts of Malta]], [[Valletta]] *[[Wignacourt Collegiate Museum]], [[Rabat, Malta|Rabat]] *[[Żabbar Sanctuary Museum]], [[Żabbar]] *[[Żejtun Parish Church Museum]], [[Żejtun]] == {{Maroko}} == * [[Mirdi Marrakech]], [[Marrakech]] == {{Mec'hiko}} == *[[Museo Nacional de Antropología]] [[Mexico D.F.]] *[[Museo de Arte Moderno]], [[Mexico D.F.]] *[[Museo de Historia Natural]], [[Mexico D.F]] *[[Museo Nacional de las Intervenciones]], [[Mexico D.F]] *[[Palacio de Bellas Artes]], [[Mexico D.F.]] *[[Museo del Palacio Nacional]], [[Mexico D.F.]] *[[museo del Templo Mayor]], [[Mexico D.F.]] *[[Papalote museo del Niño]], [[Mexico D.F.]] *[[museo del Templo Mayor]], [[Mexico D.F.]] *[[museo Dolores Olmedo]], [[Mexico D.F.]] *[[museo Rufino Tamayo]], [[Mexico D.F.]] *[[museo Frida Khalo]], [[Mexico D.F.]] *[[museo Casa estudio Diego Rivera y Frida Khalo]], [[Mexico D.F.]] *[[museo nacional de arte, MUNAL]], [[Mexico D.F.]] *[[Atiguo Colegio de San Ildefonso]], [[Mexico D.F.]] *[[Museo del Chopo]], [[Mexico D.F.]] *[[museo del la Ciudad de Mexico]], [[Mexico D.F.]] *[[Polyforum Cultural Siqueiros]], [[Mexico D.F.]] *[[museo de la SHCP]], [[Mexico D.F.]] *[[museo de arte contemporaneo MARCO]], [[Monterrey]] *[[museos de sitio del Instuto Nacional de Antropologia e Historia]], [[Mexico]] *[[museo del ExConvento de Santo Domingo]], [[Oaxaca]] *[[museo del Fuerte De San Juan de Ulua]], [[Veracruz, Veracruz]] *[[Museo del Desierto]], [[Saltillo]] *[[museo Manuel Felguerez]], [[Zacatecas.]] *[[museo de arte contemporaneo de Yucatan]], [[Merida]] *[[museo Casa De Diego Rivera]], [[Guanajuato]] *[[museo del Templo Mayor]], [[Mexico D.F.]] *[[museo Guggenheim Guadalajara, +2010]], [[Guadalajara]] == {{Monako}} == == {{Namibia}}== *[[Mirdi Broadel Namibia]], [[Windhoek]] == {{Zeland Nevez}} == * [[Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa]], [[Wellington]] [http://www.tepapa.govt.nz] * [https://web.archive.org/web/20110826105028/http://www.aucklandmuseum.com/ Auckland Museum, Auckland] * '[https://web.archive.org/web/20070405202850/http://www.otagomuseum.govt.nz/ Otago Museum, Dunedin] * [https://web.archive.org/web/20070404182638/http://www.cadbury.co.nz/cadbury_home/index.asp Cadbury Chocolate Factory, Dunedin] * [[Canterbury Museum]], [http://www.canterburymuseum.com/ Christchurch] * [[Royal New Zealand Air Force Museum]], [http://www.airforcemuseum.co.nz/ Christchurch] * [https://web.archive.org/web/20190321060035/http://www.christchurchartgallery.org.nz/ Christchurch Public Art Gallery, Christchurch] * [https://web.archive.org/web/20060110195535/http://www.fencible.org.nz/index.htm Howick Historical Village, Auckland] * [http://www.wellingtonzoo.com/ Wellington Zoo, Wellington] * [https://web.archive.org/web/20061010211816/http://www.northotagomuseum.co.nz/ North Otago Museum, Oamaru] == {{Nigeria}} == * [[National Museum of Nigeria]], [[Lagos]] == {{Norvegia}} == * [[Salten Museum]] * [[Kunstmuseet KUBE]] [[Ålesund]] * [[Jugenstilsenteret]] [[Ålesund]] =={{Pakistan}} == * [[National Museum of Pakistan]], [[Karachi]] * [[PAF Museum, Karachi|PAF Museum]], [[Karachi]] * [[Pakistan Maritime Museum]], [[Karachi]] == {{Perou}} == == {{Polonia}} == * (''Muzeum Narodowe w Warszawie'') * (''Muzeum Śląskie w Katowicach'') * (''Muzeum Narodowe w Krakowie'') *(''[[Muzeum Narodowe w Szczecinie]]'') *(''[[Muzeum Mazowieckie]]'') * [[Muzeum Żup Krakowskich]] * (''[[Muzeum Narodowe we Wrocławiu]]'') * [[Muzeum Sztuki]] [[Łódź]] * [[Bielsko-Biała Museum]] == {{Portugal}} == * [[Casa de Serralves-Museu de Arte Contemporânea]] * [[Casa Museu Abel Salazar]] * [[Casa Museu de Camilo Castelo Branco]] * [[Museu do Cinema]] * [[Museu Botânico]] * [[Museu Calouste Gulbenkian]], [[Lisbon]] * [[Museu da Água]] * [[Museu da Marinha]] * [[Museu da Música]] * [[Museu da Ribeira Grande]], [[Azores]] * [[Museu de Angra do Heroísmo]], [[Angra do Heroísmo]] * [[Museu de Cera de Fátima]], [[Fátima]] * [[Museu de Cerâmica]], [[Caldas da Rainha]] * [[Museu de Cerâmica de Sacavém]], [[Sacavém]] * [[Museu de Ciência da Universidade de Lisboa]] * [[Museu de Conimbriga]] * [[Museu dos Jazigos Naturais Portugueses]], [[São Mamede de Infesta]] * [[Museu de Lamego]], [[Lamego]] * [[Fundação Medeiros e Almeida]], [[Lisbon]] * [[Museu de Metrologia]] * [[Museu do Ar]], [[Alverca do Ribatejo]] * [[Museu do Automóvel Antigo]], [[Oeiras]] * [[Museu do Azulejo]], [[Lisbon]] * [[Museu do Brinquedo]], [[Sintra]] * [[Museu do Carro Eléctrico]], [[Porto]] * [[Museu do Chiado]], [[Lisbon]] * [[Museu do Desporto]] * [[Museu do Douro]] * [[Museu do Mar]], [[Sesimbra]] * [[Museu do Relógio]] * [[Museu do Teatro Romano]], [[Lisbon]] * [[Museu do Traje e da Moda]], [[Lisbon]] * [[Museu do Trajo do Algarve]], [[São Brás de Alportel]] * [[Museu dos Cristos]], [[Sousel]] * [[Museu dos Transportes e Comunicações]] * [[Museu Geológico de Lisboa]] * [[Museu Militar do Porto]], [[Porto]] * [[Museu Municipal de Baião]], [[Baião]] * [[Museu Municipal de Esposende]], [[Esposende]] * [[Museu Municipal de Loures]], [[Loures]] * [[Museu Municipal de Viana do Castelo]], [[Viana do Castelo]] * [[Museu Nacional de Arqueologia]], [[Lisbon]] * [[Museu Nacional de Arte Antiga]], [[Lisbon]] * [[Museu Nacional de Etnologia]], [[Lisbon]] * [[Museu Nacional de História Natural]] * [[Museu Nacional de Machado de Castro]], [[Coimbra]] * [[Museu Nacional do Teatro]] * [[Museu Nacional dos Coches]] * [[Museu Nacional Soares dos Reis]], [[Porto]] * [[Museu Virtual da Imprensa]] * [[Museu Virtual da Informática]] == {{Puerto Rico}} == * [[Ponce Museum of Art]] == {{Rouantelezh-Unanet}} == *[[Roll mirdioù Bro-Skos]] *[[Roll mirdioù Kembre]] == {{Rusia}} == * [[Sant Petersbourg]] ** [[Mirdi ar Peniti]] ** [[Kunstkamera]] ** [[Yasnaya Polyana]] == {{Sina}} == Evit gwelet ur roll eus mirdioù [[Hong Kong]], gwelet [[Mirdioù Hong Kong]]. == {{Singapour}} == ''Gwelet : [[Roll mirdioù Singapour]]'' == {{Spagn}} == ** [[Museo Picasso]], [[Barcelona]] ** [[Joan Miró]], [[Barcelona]] ** [[Museu Nacional d'Art de Catalunya]], [[Barcelona]], [http://www.mnac.es/ MNAC] ** [[Teatro Museo Gala Salvador Dalí]], [[Figueres]] * [[Madrid]] ** [http://www.mncn.csic.es/home800.php Museo Nacional de Ciencias Naturales] ** [https://web.archive.org/web/20140331122416/http://www.man.es/ Museo Arquelógico Nacional] ** [https://web.archive.org/web/20110607221905/http://mnantropologia.mcu.es/ Museo Nacional de Antropología] ** [[Museo del Prado]] ** [http://museoprado.mcu.es/cason.html Casón del Buen Retiro] ** [[Museo Thyssen-Bornemisza]] ** [[Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía]] ** [http://museoromantico.mcu.es/ Museo Romántico] ** [http://museosorolla.mcu.es/ Museo Sorolla] ** [http://museocerralbo.mcu.es/esp/index2.html Museo Cerralbo] ** [https://web.archive.org/web/20110702090440/http://flg.es/museo/museo.htm Museo Lázaro Galdiano] ** [https://web.archive.org/web/20100105195546/http://rabasf.insde.es/ Museo de la Real Academia de Bellas Artes de San Fernando] ** [http://mnartesdecorativas.mcu.es/ Museo Nacional de Artes Decorativas] ** [http://www.munimadrid.es/museoairelibre/ Museo de Escultura al Aire Libre] ** [http://www.aire.org/museo/ Museo del Aire] ** [http://www.museonavalmadrid.com/ Museo Naval] ** [https://web.archive.org/web/20090221181113/http://www.patrimonionacional.es/preal/preal.htm Armería Real] ** [https://web.archive.org/web/20070612001615/http://www.museodelferrocarril.org/delicias.html Museo del Ferrocarril] ** [https://web.archive.org/web/20070403223031/http://www.fnmt.es/es/html/sd_re.asp Museo Casa de la Moneda] ** [http://www.igme.es/museo/ Museo Geominero] ** [http://www.ucm.es/info/farmacia/Museo/El_museo_de_la_Farmacia_Hispana1.html Museo de la Farmacia Hispana] ** [https://web.archive.org/web/20070609202904/http://www.amerc.es/museos/FarmaciaMil.htm Museo de Farmacia Militar] ** [https://web.archive.org/web/20061004011804/http://museoceramadrid.com/ Museo de Cera] ** [https://web.archive.org/web/20070509221913/http://www.madrid.org/asuntos_taurinos/museo/museo.htm Museo Taurino] ** [http://www.munimadrid.es/museomunicipal/ Museo Municipal] ** [https://web.archive.org/web/20110527225221/http://museodeamerica.mcu.es/ Museo de América] * Reoù all ** [http://www.marqalicante.com/ Museo Arqueológico de Alicante] ** [https://web.archive.org/web/20061020113736/http://www.museoromano.com/ Museo Nacional de Arte Romano en Mérida] ** ''[[Tabularium Artis Asturiensis]]'', [[Oviedo]] == {{Stadoù-Unanet Amerika}} == ''Gwelout : [[Listenn mirdioù Stadoù-Unanet Amerika]]'' == {{Sveden}} == *[[Millesgården]] *[[Rooseum]] *[[Röhss Museum]] *[[Skansen]] == {{Suis}} == *[[Haus Konstruktiv]], [[Zürich]] *[[Musée Chappuis-Fähndrich]], [[Develier]] ''Gwelet ivez :'' [[Basel#Museums|Basel]], [[Berne#Museums|Bern]], [[Lausanne#Museums|Lausanne]], [[Lugano#Museums|Lugano]], [[St. Gallen#Museums|St. Gallen]], [[Zürich#Museums|Zürich]] == {{Taiwan}} (Republik Sina) == *[[Taipei]] == {{Republik Tchek}} == == {{Tunizia}} == == {{Turkia}} == * [[Istanbul]] ** [[Mirdi Santez-Sofia]] ** [[Palez Topkapı]] ** [[Palez Dolmabahçe]] ** [[Palez Yıldız]] ** [[Mirdi Sadberk Hanım]] ** [[Mirdi Pera]] ** [[Aydınlatma ve Isıtma Araçları Müzesi]] *[[Ankara]] ** [[Mirdi sevenadurioù Anatolia]] *[[Konya]] ** [[Mirdi Mevlana]] =={{Ukraina}} == *''Gwelout : [[:Rummad:Mirdioù Ukraina|Mirdioù Ukraina]]'' ==Gwelout ivez== *[[Listennad savadurioù]] ==Liammoù diavaez== * [https://web.archive.org/web/20081026162851/http://vlmp.museophile.com/ Virtual Library museums pages] (VLmp) * {{dmoz|Reference/Museums/|Museums}} * [https://web.archive.org/web/20070427075725/http://dir.yahoo.com/Society_and_Culture/Museums_and_Exhibits Yahoo! directory] * [http://www.museumland.com/ Museum land] * [https://web.archive.org/web/20070427034940/http://www.museumnetwork.com/ MuseumNetwork.com] * [http://www.museumstuff.com/ MuseumStuff.com] [[Rummad:Mirdioù]] imqbxbc219zzzo1ck0nyk27tetknv77 0 30225 2202797 2131656 2026-10-24T12:22:07Z Arko 540 yezh 2202797 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Rolan Jourdain RdR2002.jpg|thumb|right|250px|Roland Jourdain e [[Sant-Maloù]] e 2002, a-raok loc'h evit [[Hent ar Rom]]]] '''Roland Jourdain''', lesanvet « Bilou », a zo ur merdeer Breizhat ganet d'an [[28 Ebrel|28 a viz Ebrel]] [[1964]] e [[Kemper]]. Staliet eo hiriv an deiz e [[Kemper]] ha gourdoniñ a ra e [[Ar Forest-Fouenant|Forz-Fouen]]. Skipper an 60 troatad Imoca ''Veolia environnement'' eo eñ. Brudet kenañ eo e bed ar bageal da gentañ penn abalamour d'e ampartiz, ha da eil abalamour d'e fent. == Loreadeg == *[[2007]] - Diwerniañ a ra goude an inizi Kergelenn e-kerzh ar v/Barcelona world race. *[[2006]] - [[Hent ar Rom 2006]] : 1{{añ}} *[[2005]] - Calais Round Britain Race : 1{{añ}} *[[2005]] - [[Transat Jacques Vabre]] : 2{{vet}} gant [[Ellen MacArthur]] *[[2003]] - Hent ar Bed Nevez: 1{{añ}} *[[2003]] - Calais Round Britain Race : 2{{vet}} *[[2003]] - [[Transat Jacques Vabre]] : 2{{vet}} gant [[Alex Thompson]] *[[2002]] - Priz bras Kiberen ha Marseille : 1{{añ}} *[[2002]] - Regata Rubicon : 1{{añ}} *[[2002]] - [[Hent ar Rom]] : 4{{re}} *[[2001]] - Kampion ar bed MMA IMOCA *[[2001]] - [[Transat Jacques Vabre]] gant Gaël Le Cléac’h : 1{{añ}} *[[2001]] - [[Vendée Globe]] : 3{{de}} war ''Sill'' *[[2001]] - EDS Challenge : 2{{vet}} sur ''Sill'' *[[2000]] - [[Transat anglaise|Europe 1 New Man Star]] : 2{{vet}} war ''Sill'' *[[1999]] - [[Transat Jacques Vabre]] : 4{{re}} war Sill *[[1998]] - [[Solitaire du Figaro]] : 5{{vet}} *[[1997]] - [[Transat Jacques Vabre]] : 4{{re}} war ''Banque Populaire '' *[[1997]] - [[Solitaire du Figaro]] : 6{{vet}} *[[1996]] - [[Solitaire du Figaro]] : 6{{vet}} *[[1995]] - [[Transat Jacques Vabre]] war ''Région Haute Normandie'' gant [[Paul Vatine]] : 1{{añ}} *[[1994]] - [[Transat AG2R]] : 1{{añ}} (gant [[Jean Le Cam]]) *[[1994]] - [[Solitaire du Figaro]] : 3{{de}} *[[1993]] - Redadeg Europa : 1{{añ}} war ''Fujicolor'' *[[1992]] - Transat AG2R : 3{{de}} *[[1991]] - Redadeg Europa war RMO : 1{{añ}} *[[1989]] - Kampion ar bed war Formulenn 40 *[[1989]] - [[Volvo Ocean Race|Whitbread]] war ''Fazisi'' *[[1985]] - [[Volvo Ocean Race|Whitbread]] gant [[Éric Tabarly]] war ''Côte d’Or'' ==E lec'hienn== *[https://web.archive.org/web/20071218163036/http://www.canyousea.com/index.aspx lec'hienn ar merdeer] {{DEFAULTSORT:Jourdain, Roland}} [[Rummad:Rederien redadegoù bigi Breizh]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1964]] 3wm3xngpr1puvmvu97tyi44rmehsw3k 0 38348 2202799 2132159 2026-10-24T12:37:01Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202799 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Skeudenn:Bandeira proposta da República de Cabinda.svg|200px|thumb|right|Banniel broadelourien Kabinda]] [[Image:Cabinda, R. Congo, D.R. Congo, Angola.png|right|frame|{{legend|#ff0000|'''Kabinda''' (Kongo portugalat)}}{{legend|#00ff00|[[Republik Kongo]]}}{{legend|#0000ff|[[Republik Demokratel Kongo]]}}{{legend|#ff00ff|[[Angola]]}}]] '''Kabinda''' ([[portugaleg]]: '''''Cabinda''''', gwezhall "'''Kongo portugalat'''"; '''''Congo Português''''') zo unan eus proviñsoù [[Angola]], distag diouzh ar peurrest eus ar vro-se hag enklozet etre [[Republik Kongo]] en norzh, [[Republik Demokratel Kongo]] er su hag er reter hag ar [[Meurvor Atlantel]] er c’hornôg. En em astenn a ra war 7 270 km² ha war-dro 716 076 a dud zo o chom enni. [[Tsiowa]] (anvet ivez Tchiowa pe Kabinda) eo ar gêr-benn. Unan eus trevadennoù Portugal e voe Kabinda e-pad meur a gantved. Er [[bloavezhioù 1960]] e krogas ar stourm evit dizalc’hiezh ar vro. Gant ul luskad anvet [[Talbenn evit Dizalc'hiezh Enklozadur Kabinda]] (FLEC), a stourme ouzh arme Portugal, e voe disklêriet dizalc’hiezh ar vro d’ar [[1añ Eost|1añ a viz Eost]] [[1975]]. [[Luiz Branque Franque]] a voe dilennet da brezidant Republik Kabinda. E miz Du 1975 e voe embannet dizalc’hiezh Angola, hag un tammig goude-se, d’ar [[4 Genver|4 a viz Genver]] [[1976]] e voe aloubet Kabinda gant nerzhioù Luskad ar bobl evit dieubidigezh Angola ([[MPLA]]), skoazellet gant soudarded eus [[Kuba]]. Rankout a reas ar FLEC mont da guzh er c’hoadoù hag eno e kendalc’has gant e stourm evit disrannañ Kabinda diouzh Angola. Bec'h zo er vro, abalamour ma'z eus [[tireoul]] enni. War-dro un drederenn eus tud Kabinda zo repuet e [[Republik Demokratel Kongo]]. [[Skeudenn:Cabinda pol77.jpg|250px|right]] An darn vrasañ eus tud Kabinda a gomz [[kongoeg]]. Anaoudegezh o devez alies eus ar [[portugaleg]], yezh an drevadennerien, hag a-wechoù eus ar [[galleg]], yezh ofisiel ar stadoù amezek. == Liammoù diavaez == * [https://web.archive.org/web/20170209145443/http://www.cabinda.org/ Lec'hienn Republik Kabinda, en harlu] * [https://web.archive.org/web/20071218063740/http://www.cabindamonde.info/ Cabinda Monde Info] {{Proviñsoù Angola}} [[Rummad:Angola]] ayahmj51g4mu1xm46jioy69iz35pwko 0 40922 2202849 2197785 2026-10-24T22:17:53Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202849 wikitext text/x-wiki [[Restr:Gizeh Cheops BW 1.jpg|300px|thumb|Piramidenn C'houfou.]] '''Piramidenn vras Gizah''' eo an hini goshañ ha brasañ eus teir [[Piramidenn (Egipt)|firamidenn]] [[Nekropol Gizah|bered-veur Gizah]] e-kichen [[Kaero]] hiziv, en [[Egipt]]. A-douez [[Seizh Marzh ar Bed]] eo an hini nemetañ hag a zo chomet en e sav. Soñjal a reer e oa savet da veziañ [[C'houfou]], ur faraon eus ar [[VIe tierniezh Henegipt|VI{{e}} tierniezh]] (hellenekaet e Χεωψ, C'heops). Savet e oa e-korf 20 vloaz hag echuet e-tro [[-2560|2560]] kent JK<ref name="wonder">Ashmawy, Alaa, [http://www.authenticwonders.com/Wonders/pyramid.html "The Great Pyramid of Giza"], ''The Seven Wonders'', 2004, lennet d'ar 4 a viz Here 2007</ref>. Bet eo bet ar savadur brasañ savet gant mab-den e-pad 3 800 vloaz. A-wezhioù e vez anvet '''Piramidenn C'houfou'''<ref name="oxford1">''The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt''. Oxford University Press, New York, 2001. embannet gant Dana M Collins. levrenn II, Pajenn 234.</ref>. == Kenarroud == [[Restr:giza.PNG|thumb|left|200px|Piramidenn C'houfou evel ma oa ijinet gant gant un arzour izelvroat eus ar {{XVIvet}} kantved, Maarten van Heemskerck.]] Piramidenn vras Gizah zo ul lodenn eus ur strollad savadurioù, en o zouez daou [[templ kañv|dempl kañv]] savet en enor da [[C'houfou]] (Unan tost d'ar biramidenn hag unan all e-tal an [[Nil]]), teir firamidenn bihanoc'h savet evit gwragez C'houfou, ha piramidennoù bihanoc'h memes, ur chaoser evit mont eus an eil templ d'egile, ha [[mastaba]]où bihan evit an noblañs. En unan eus ar piramidennoù bihan emañ bez ar rouanez [[Heteferes]] (dizoloet e 1925), c'hoar ha gwreg Sneferou ha mamm C'houfou. Ur gêr a oa bet savet evit al labourerien e [[Gizah]], enni ur vered, bouloñjerezhioù, ur vreserezh hag un deuzerezh kouevr. Muioc'h a savadurioù zo bet dizoloet gant ar raktres kartennaouiñ eus Gizah. Un nebeud kantadoù a vetradoù er gevred d'ar biramidenn vras emañ [[Piramidenn C'hafra]], un tammm bihanoc'h, Unan eus warlerc'hidi C'houfou a vez sellet outañ evel saver ar [[Sfiñs bras Gizah|Sfiñs bras]], hag un tamm pelloc'h er mervent emañ [[Piramidenn Menkaoura]], warlec'hiad C'hafra, zo un hanter gwezh bihanoc'h war vete nebeut. Soñjal a ra ar pep brasañ eus ar skiantourien e oa echuet e 2560 kent J.-K.<ref>[http://www.pbs.org/wgbh/nova/pyramid/explore/khufustory.html ]</ref>. Daoust ma'z a an deiziad-se a-enep ar [[Amzeriatadur dre radiokarbon|bloaziadur dre radiokarbon]], ez eo harpet gant ar fed ma ne gaver ket roudoù arkeologel eus bezañs ur sevenadurezh hag ur boblañs bras a-walc'h pe eus barregezhioù tekenek en tolead-se kent ar pevare tierniezh. Krediñ a ra lod e vije bet [[Vizir (Henegipt)|vizir]] C'houfou, [[Hemiounou]], a vije bet tisavour ar biramidenn<ref>Kimmelman, Michael, [https://web.archive.org/web/20160310223121/https://www.library.cornell.edu/colldev/mideast/egpart.htm "Egyptian Art: The Mysterious Lure of an Old Friend"], ''The New York Times'', 17 a viz Gwengolo 1999</ref> == Notennoù == {{Daveoù}} == Skeudennoù == <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [http://www.wikimapia.org/#y=29978338&x=31134417&z=16&l=0&m=s Skeudennoù eus piramidenn C'houfou dre loarell (29°58'51"N 31°09'00"E)] - war WikiMapia = Google maps + wiki * [https://web.archive.org/web/20080123215011/http://www.gizapyramid.com/newtour1.htm Gweladenn eus ar biramidenn vras e skeudennoù] gant ar [http://www.gizapyramid.com/ Great Pyramid of Giza Research Association]. * Fullscreen Quicktime VR Panorama' [https://web.archive.org/web/20080204153503/http://www.panoramas.dk/fullscreen/fullscreen38.html Piramidenn Gizah] * [https://web.archive.org/web/20080201202716/http://www.travel.tatariunas.com/p_pyramid_of_giza.html Skeudennoù eus piramidenn Gizah] * [http://www.pyramidcam.com Pyramidcam!] * [https://web.archive.org/web/20061026125722/http://egypt.ebeling.ee/ digital.egypt] - QTVR fullscreen panoramas on Giza Plateau * [https://web.archive.org/web/20060902142719/http://egypt.travel-photo.org/cairo/pyramids-in-giza.html Egypt Pyramids] Skeudennoù eus piramidenn Gizah embannet dindan "Creative Commons License" </div> [[Rummad:Piramidennoù Henegipt]] [[Rummad:Seizh Marzh ar bed|Piramidenn vras Gizah]] [[Rummad:Savadurioù Egipt]] b1ofkpf6xrnuoa0bk39na64xywrsrd6 0 42860 2202848 2198451 2026-10-24T22:08:16Z Tanjee 563 2202848 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div style="background-color:#f4f4f4;"> {| style="margin:auto;"> |- align="center" | [[File:Chilean stamp album and catalogue, and a magnifying glass.jpg|thumb|left|upright 1.1]] | <span style="color: blue; font-size:300%;">'''Porched an dimbrawouriezh'''</span><hr><br><span style=" font-size:150%;">'''An dimbrawouriezh, timbroù ar bed hag istor ar postoù'''</span> | <div style="width:80px;"></div> | [[File:Magnifying glass2.jpg|thumb|right|upright 1.2]] |} {| width="100%" style="border: 1px solid #cc9; background-color: #F1F1DE" |- valign="top" | width="33%" | <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">An timbroù-post</div><hr> [[File:Faroe stamp 151 fagradalsvatn, hestur.jpg|center|250px]] <div style="column-count:2;"> * [[Timbr]] * [[Timbroù rakkachedet]] * [[Timbroù boutin]] * [[Timbroù faltazi]] * [[Timbroù faos]] * [[Timbroù fazius]] * [[Timbroù lec’hel]] * [[Timbr-lidañ]] * [[Timbroù madoberus]] * [[Timbroù-pegsun]] * [[Timbroù an harzoù-labour]] * [[Timbroù ar postoù dre nij]] * [[Timbroù ar postoù milourel]] * [[Timbroù ar postoù prevez]] * [[Timbr-servij]] * [[Timbr-taos]] </div> <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Geriaoueg an dimbrawouriezh</div><hr> <div style="column-count:2;"> *[[Alc'hwez (Timbrawouriezh)|Alc'hwez]] *[[Adtaos (Timbrawouriezh)|Adtaos]] *[[Banniel-post]] *[[Bloc'h (Timbrawouriezh)|Bloc'h]] *[[Dentventer]] *[[Dreistmoulladur]] *[[Filigran]] *[[Kranelladur]] *[[Mudurun (Timbrawouriezh)|Mudurun]] *[[Seurtad (Timbrawouriezh)|Seurtad]] *[[Timbroù : ar sielloù|Sielloù]] *[[Talvoud-gwerzh (timbr)|Talvoud-gwerzh]] *[[Timbroù-korn deiziet]] </div> <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Timbroù all</div><hr> [[File:Timbre fiscal communal français-150 francs.jpg|center|200px]] <div style="column-count:2;"> *[[An timbroù kemedel]] *[[An timbroù pellgomz]] </div> <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Timbroù da werzhañ</div><hr> [[File:Farwell Franklin-one-cent.jpg|center|upright 1.0]] <div style="column-count:2;"> *[[Follennadoù]] *[[Karnedoù]] *[[Paperach-postel]] *[[Rolloù timbroù]] </div> | width="33%" | <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Istor an timbroù-post</div><hr> [[Skeudenn:Penny_black.jpg|center|130px]] <div style="column-count:2;"> *[[Istor an timbroù]] *[[An dimbrawouriezh]] *[[Ar mirdioù er bed]] *[[Treserien hag engravourien]] *[[Timbroù hervez ar vro A...H]] *[[Timbroù hervez ar vro I...P]] *[[Timbroù hervez ar vro Q...Z]] *[[Timbroù dre zanvez]] *[[Timbroù dre rummad]] </div> <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Timbroù liesseurt</div><hr> [[File:Stamp of Afghanistan - 1964 - Colnect 483652 - Nurse and Patients.jpeg|center|250px]] <div style="column-count:2;"> *[[Mentoù an timbroù]] *[[Timbroù daoubennek|An timbroù daoubennek]] </div> <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Buhez an timbroù</div><hr> <div style="column-count:2;"> *[[Timbroù : an deiz kentañ|An deiz kentañ]] *[[Devezh an timbroù]] *[[Timbroù : ar c'henembann|Ar c'henembann]] *[[Timbroù : an divoneizañ|An divoneizañ]] </div> <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">An teknikoù moullañ</div><hr> [[Skeudenn:Europa 1999 Belorussia series.jpg|center|upright 2.0]] <div style="column-count:2;"> *[[Engraverezh]] *[[Krafengravadur]] *[[Luc'hengravadur]] *[[An offset]] *[[Maendreserezh]] *[[An dipografiezh|Tipografiezh]] </div> | width="33%" | <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">An aozadurioù etrebroadel</div><hr> [[File:Bahawalpur 1949 Mi 27 stamp (75th anniversary of the UPU. UPU Monument, Bern, Switzerland) 1200dpi.jpg|thumb|center|upright 1.0]] <div style="column-count:2;"> * [[C.E.P.T.]] * [[F.I.P.]] * [[I.G.P.C.]] * [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] * [[UPASP]] * [[W.A.D.P. - A.M.D.P.]] </div> <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Ar melestradurezhioù postel</div><hr> *[[Roll ar melestradurezhioù o deus embannet timbroù]] <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">An dastumerien hag an dastumadoù</div><hr> <div style="column-count:2;"> *[[Roll ar strolladoù dastumerien timbroù]] *[[Timbrouriezh : ar saloñsoù|Roll ar saloñsoù]] *[[Penaos kregiñ ganti ?]] *[[Ar binvioù]] *[[Katalogoù timbroù|Ar c'hatalogoù timbrawouriezh]] *[[Kelaouennoù war an dimbrouriezh]] </div> <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Breizh ha timbrouriezh</div><hr> [[Skeudenn: Stamp Breizh.gif|center|upright 1.0]] <div style="column-count:2;"> *[[Timbroù diwar-benn Breizh]] *[[Timbroù faltazi Breizh]] </div> {{Commonscat|Philately|an dimbrouriezh}} {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Timbrouriezh]] [[Rummad:Porchedoù|Timbrouriezh]] ce8cics5bju6yu6xymluz6jmv6hip04 0 42868 2202871 2202778 2026-10-25T10:44:49Z Tanjee 563 /* Azia */ 2202871 wikitext text/x-wiki Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]]. == [[Afrika]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]] *[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]] *[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] *[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]] *[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]] *[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]] *[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]] *[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]] *[[Timbroù Aljeria|Aljeria]] *[[Timbroù Anjouan|Anjouan]] *[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]] *[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]] *[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]] *[[Timbroù Ascension|Ascension]] *[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]] *[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]] *[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]] *[[Timbroù Benin|Benin]] *[[Timbroù Biafra|Biafra]] *[[Timbroù Botswana|Botswana]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]] *[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]] *[[Timbroù Benin|Dahomey]] *[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]] *[[Timbroù Djibouti|Djibouti]] *[[Timbroù Egipt|Egipt]] *[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]] *[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]] *[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]] *[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]] *[[Timbroù Eritrea|Eritrea]] *[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]] *[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]] *[[Timbroù Gabon|Gabon]] *[[Timbroù Gambia|Gambia]] *[[Timbroù Ginea ar C’heheder|Ginea ar C’heheder]] *[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]] *[[Timbroù Ginea spagnol|Ginea spagnol]] *[[Timbroù Griqualand|Griqualand]] *[[Timbroù Ifni|Ifni]] *[[Timbroù Inhambane|Inhambane]] *[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]] *[[Timbroù Joubaland|Joubaland]] *[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]] *[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]] *[[Timbroù Katanga|Katanga]] *[[Timbroù Kenya|Kenya]] *[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]] *[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]] *[[Timbroù Kionga|Kionga]] *[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]] *[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]] *[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]] *[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]] *[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]] *[[Timbroù Kreizafrika|Kreizafrika]] *[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]] *[[Timbroù Lagos|Lagos]] *[[Timbroù Lesotho|Lesotho]] *[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]] *[[Timbroù Mali|Mali]] *[[Timbroù Maouritania|Maouritania]] *[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]] *[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]] *[[Timbroù Moheli|Moheli]] *[[Timbroù Mozambik|Mozambik]] *[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]] *[[Timbroù Namibia|Namibia]] *[[Timbroù Natal|Natal]] *[[Timbroù Niger|Niger]] *[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]] *[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]] *[[Timbroù Obock|Obock]] *[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]] *[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]] *[[Timbroù Quelimane|Quelimane]] *[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]] *[[Timbroù Rio Muni|Rio Muni]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]] *[[Timbroù Rodezia|Rodezia]] *[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]] *[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]] *[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]] *[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]] *[[Timbroù Sechelez|Sechelez]] *[[Timbroù Senegal|Senegal]] *[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]] *[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]] *[[Timbroù Somalia|Somalia]] *[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]] *[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]] *[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]] *[[Timbroù Stellaland|Stellaland]] *[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]] *[[Timbroù Swaziland|Swaziland]] *[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]] *[[Timbroù Tchad|Tchad]] *[[Timbroù Tete|Tete]] *[[Timbroù Transvaal|Transvaal]] *[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]] *[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]] *[[Timbroù Zambezia|Zambezia]] *[[Timbroù Zambia|Zambia]] *[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]] *[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]] *[[Timbroù Zimbabwe|Zimbabwe]] *[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]] </div> == [[Amerika]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Anguilla|Anguilla]] *[[Timbroù Antigua|Antigua]] *[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]] *[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]] *[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]] *[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]] *[[Timbroù Aruba|Aruba]] *[[Timbroù Bahamas|Bahamas]] *[[Timbroù Barbuda|Barbuda]] *[[Timbroù Belize|Belize]] *[[Timbroù Bermuda|Bermuda]] *[[Timbroù Bolivia|Bolivia]] *[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]] *[[Timbroù Buenos Aires|Buenos Aires]] *[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Caicos]] *[[Timbroù Chile|Chile]] *[[Timbroù Corrientes|Corrientes]] *[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]] *[[Timbroù Curaçao|Curaçao]] *[[Timbroù Dominika|Dominika]] *[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]] *[[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)|Inizi Grenadinez (norzh)]] *[[Timbroù Inizi Grenadinez (su)|Inizi Grenadinez (su)]] *[[Timbroù Greunland|Greunland]] *[[Timbroù Guatemala|Guatemala]] *[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]] *[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]] *[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]] *[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]] *[[Timbroù Inini|Inini]] *[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]] *[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]] *[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] *[[Timbroù Jamaika|Jamaika]] *[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] *[[Timbroù Martinik|Martinik]] *[[Timbroù Montserrat|Montserrat]] *[[Timbroù Nevis|Nevis]] *[[Timbroù Panama|Panama]] *[[Timbroù Paraguay|Paraguay]] *[[Timbroù Perou|Perou]] *[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]] *[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]] *[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]] *[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]] *[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]] *[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]] *[[Timbroù Sant Visant|Sant Visant]] *[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]] *[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]] *[[Timbroù Surinam|Surinam]] *[[Timbroù Tobago|Tobago]] *[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]] </div> == [[Antarktika]] hag all == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]] *[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]] *[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]] *[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]] *[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]] *[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]] </div> == [[Azia]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]] *[[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]] *[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]] *[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]] *[[Timbroù Armenia|Armenia]] *[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]] *[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]] *[[Timbroù Bangkok|Bangkok]] *[[Timbroù Bamra|Bamra]] *[[Timbroù Barwani|Barwani]] *[[Timbroù Batoum|Batoum]] *[[Timbroù Bhopal|Bhopal]] *[[Timbroù Bhor|Bhor]] *[[Timbroù Bijawar|Bijawar]] *[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]] *[[Timbroù Bouchir|Bouchir]] *[[Timbroù Brunei|Brunei]] *[[Timbroù Bundi|Bundi]] *[[Timbroù Chamba|Chambâ]] *[[Timbroù Datia|Datia]] *[[Timbroù Dhâr|Dhâr]] *[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]] *[[Timbroù Faridkot|Faridkot]] *[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]] *[[Timbroù Gwalior|Gwalior]] *[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Holkar|Holkar]] *[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]] *[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]] *[[Timbroù Idar|Idar]] *[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]] *[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]] *[[Timbroù India - Tiriadoù gall|India - Tiriadoù gall]] *[[Timbroù Jaipour|Jaipour]] *[[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]] *[[Timbroù Jasdan|Jasdan]] *[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]] *[[Timbroù Jhind|Jhind]] *[[Timbroù Jorjia|Jorjia]] *[[Timbroù Kambodja|Kambodja]] *[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]] *[[Timbroù Kedah|Kedah]] *[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]] *[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]] *[[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]] *[[Timbroù Kochin|Kochin]] *[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]] *[[Timbroù Labuan|Labuan]] *[[Timbroù Laos|Laos]] *[[Timbroù Las Bela|Las Bela]] *[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]] *[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]] *[[Timbroù Morvi|Morvi]] *[[Timbroù Nabha|Nabha]] *[[Timbroù Nandgam|Nandgam]] *[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]] *[[Timbroù Orcha|Orcha]] *[[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]] *[[Timbroù Pahang|Pahang]] *[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]] *[[Timbroù Pakistan|Pakistan]] *[[Timbroù Patiala|Patiala]] *[[Timbroù Penang|Penang]] *[[Timbroù Perak|Perak]] *[[Timbroù Perlis|Perlis]] *[[Timbroù Pounch|Pounch]] *[[Timbroù Rajpipla|Rajpipla]] *[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]] *[[Timbroù Rusia - Impalaeriezh|Rusia - Impalaeriezh]] *[[Timbroù Rusia - Republik Sokialour Kevreadel Soviedel|Rusia - RSKS]] *[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]] *[[Timbroù Sabah|Sabah]] *[[Timbroù Sarawak|Sarawak]] *[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]] *[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]] *[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]] *[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]] *[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]] *[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]] *[[Timbroù Soruth|Soruth]] *[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]] *[[Timbroù Tibet|Tibet]] *[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]] *[[Timbroù Touva|Touva]] *[[Timbroù Travancore|Travancore]] *[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]] *[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]] *[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]] </div> == [[Europa (kevandir)|Europa]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]] *[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]] *[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]] *[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]] *[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]] *[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]] *[[Timbroù Aldernez|Aldernez]] *[[Timbroù Allenstein|Allenstein]] *[[Timbroù Andorra|Andorra]] *[[Timbroù Arad|Arad]] *[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]] *[[Timbroù Asturiez ha Leon|Asturiez ha Leon]] *[[Timbroù Aunus|Aunus]] *[[Timbroù Baden|Baden]] *[[Timbroù Barcelona|Barcelona]] *[[Timbroù Bavaria|Bavaria]] *[[Timbroù Belarus|Belarus]] *[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]] *[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]] *[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]] *[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]] *[[Timbroù Brunswick|Brunswick]] *[[Timbroù Campione|Campione]] *[[Timbroù Danzig|Danzig]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]] *[[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]] *[[Timbroù Epira|Epira]] *[[Timbroù Eupen ha Malmedy|Eupen ha Malmedy]] *[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]] *[[Timbroù Fiume|Fiume]] *[[Timbroù Gagaouzia|Gagaouzia]] *[[Timbroù Galitsia|Galitsia]] *[[Timbroù Gres|Gres]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]] *[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]] *[[Timbroù Hamburg|Hamburg]] *[[Timbroù Hannover|Hannover]] *[[Timbroù Heligoland|Heligoland]] *[[Timbroù Ikaria|Ikaria]] *[[Timbroù Ingria|Ingria]] *[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]] *[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]] *[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]] *[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]] *[[Timbroù Istria|Istria]] *[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]] *[[Timbroù Italia|Italia]] *[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]] *[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]] *[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]] *[[Timbroù Karelia|Karelia]] *[[Timbroù Karintia|Karintia]] *[[Timbroù Katalonia|Katalonia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]] *[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]] *[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]] *[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]] *[[Timbroù Kosovo|Kosovo]] *[[Timbroù Kreta|Kreta]] *[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]] *[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]] *[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]] *[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]] *[[Timbroù Kreta – Burevioù saoz|Kreta – Burevioù saoz]] *[[Timbroù Kroatia|Kroatia]] *[[Timbroù Lemnos|Lemnos]] *[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]] *[[Timbroù Lituania|Lituania]] *[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]] *[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]] *[[Timbroù Makedonia|Makedonia]] *[[Timbroù Manav|Manav]] *[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]] *[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]] *[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Lituania|Memel]] *[[Timbroù Modena|Modena]] *[[Timbroù Moldova|Moldova]] *[[Timbroù Montenegro|Montenegro]] *[[Timbroù Mytilíni|Mytilíni]] *[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]] *[[Timbroù Parma|Parma]] *[[Timbroù Polonia|Polonia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]] *[[Timbroù Portugal|Portugal]] *[[Timbroù Prusia|Prusia]] *[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]] *[[Timbroù Romagna|Romagna]] *[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]] *[[Timbroù Saarland|Saarland]] *[[Timbroù Saksonia|Saksonia]] *[[Timbroù Samos|Samos]] *[[Timbroù Sardigna|Sardigna]] *[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]] *[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]] *[[Timbroù Rusia - Impalaeriezh|Rusia - Impalaeriezh]] *[[Timbroù Silezia|Silezia]] *[[Timbroù Slovenia|Slovenia]] *[[Timbroù Slovakia|Slovakia]] *[[Timbroù Spagn|Spagn]] *[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]] *[[Timbroù Sveden|Sveden]] *[[Timbroù Szeged|Szeged]] *[[Timbroù Tchekoslovakia|Tchekoslovakia]] *[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]] *[[Timbroù Thessalia|Thessalia]] *[[Timbroù Thüringen|Thüringen]] *[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]] *[[Timbroù Toskana|Toskana]] *[[Timbroù Udine|Udine]] *[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]] *[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]] *[[Timbroù Wenden|Wenden]] *[[Timbroù Württemberg|Württemberg]] *[[Timbroù Zadar|Zadar]] </div> == [[Okeania]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]] *[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]] *[[Timbroù Enez Christmas|Enez Christmas]] *[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]] *[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]] *[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]] *[[Timbroù Ginea-Nevez|Ginea-Nevez]] *[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]] *[[Timbroù Guam|Guam]] *[[Timbroù Hawaii|Hawaii]] *[[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]] *[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]] *[[Timbroù Kiribati|Kiribati]] *[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]] *[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]] *[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]] *[[Timbroù Inizi Gwalarn ar Mor Habask|Inizi Gwalarn ar Mor Habask]] *[[Timbroù Nauru|Nauru]] *[[Timbroù Niue|Niue]] *[[Timbroù Palau|Palau]] *[[Timbroù Papoua|Papoua]] *[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]] *[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]] *[[Timbroù Queensland|Queensland]] *[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]] *[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]] *[[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]] *[[Timbroù Tahiti|Tahiti]] *[[Timbroù Tasmania|Tasmania]] *[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]] *[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]] *[[Timbroù Vanuatu|Vanuatu]] *[[Timbroù Victoria|Victoria]] *[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]] *[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]] </div> == [[Reter-Kreiz]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]] *[[Timbroù Aden|Aden]] *[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]] *[[Timbroù Arabia Saoudat|Arabia Saoudat]] *[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]] *[[Timbroù Dubai|Dubai]] *[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]] *[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]] *[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]] *[[Timbroù Katar|Katar]] *[[Timbroù Kilikia|Kilikia]] *[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]] *[[Timbroù Manama|Manama]] *[[Timbroù Nedjed|Nedjed]] *[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]] *[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]] *[[Timbroù Smyrna|Smyrna]] *[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]] *[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]] *[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]] *[[Timbroù Yemen|Yemen]] *[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]] *[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]] </div> == Pennad kar == *[[Istor an timbroù]] [[Rummad:Timbrouriezh]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]] p5937qwmnrf1rphwraxp75qptepjb5j 0 45120 2202857 1970701 2026-10-25T02:26:42Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202857 wikitext text/x-wiki [[Restr:Palais_Luxembourg_Sunset.JPG|thumb|300px|Ti ar Sened gall, anvet [[Palez al Luxembourg]]]] Ar '''Sened''' a zo unan eus div gambr-lezenniñ [[Bro-C'hall]], gant ar [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Vodadenn Vroadel]]. Emañ ar galloud lezenniñ en e zalc'h war un dro gant ar Vodadenn Vroadel. Hervez mellad 24 [[bonreizh]] ar [[Pempvet Republik]] ez eo dileuriad ar [[strollegezh lec'hel|strollegezhioù lec'hel]] hag ar C'hallaoued a ra o annez en estrenvro. Kemmet eo bet meur a wezh an doare da zilenn ar senedourien, met, abaoe 2003, e vez dilennet ar senedourien dre [[mouezhiadeg hollek dieeun|vouezhiadeg hollek dieeun]]. Da lâret eo n'eo ket dilennet ar senedourien war-eeun gant ar bobl. Dilennet e vezont gant 150 000 [[dilenner meur]]. Aozet e vez an dilennadegoù bep tri bloaz. Betek 2011 e veze choazet un drederenn eus ar sezoù met bremañ e vez cheñchet an hanter anezhe bewezh<ref><small>[https://web.archive.org/web/20110224144155/http://www.senat.fr/role/senate.html An doare da zilenn ar senedourien c'hall], Sened gall, 21 a viz C'hwevrer 2008</small></ref>. == Dilennidi ar sened == === Niver hag orin an dilennidi === Anvet ivez ''kambr uhel'', ar sened a yae 331 senedour dilennet d'ober anezhañ. Kemmet eo bet ungaladur sezoù ar senedourien e pep [[departamant]] evit klotañ gwelloc'h gant emdroadur poblañs ar [[C'hwec'hkorneg]]. Tremenet eo niver ar senedourien da 343 e [[Dilennadegoù ar sened gall e 2008|2008]] ha da 348 e [[2011]]. {| class="wikitable" |+ '''Dasparzh sezoù ar sened'''. |- ! rowspan="2" | Orin || colspan="3" | Sezoù |- ! [[Dilennadegoù ar sened gall e 2004|2004]] || [[Dilennadegoù ar sened gall e 2008|2008]] || [[2011]] |- | Departamantoù ar vetropolenn hag eus an tiriadoù tramor<ref>Ur senedour zo d'an nebeutañ e pep departamant</ref>|| align="right" | 313 || align="right" | 322 || align="right" | 326 |- | [[Kaledonia-Nevez]] || align="right" | 1 || align="right" | 1 || align="right" | 2 |- | [[Polinezia Frañs|Polinezia]] || align="right" | 1 || align="right" | 2 || align="right" | 2 |- | [[Mayotte]] || align="right" | 2 || align="right" | 2 || align="right" | 2 |- | [[Saint-Barthélemy (Antilhez)|Sant-Bartalami]]<ref name="note_collectivités">[[strollegezhioù tramor|strollegezh tramor]] en deus ur senedour adalek 2008</ref> || align="right" | &nbsp; || align="right" | 1 || align="right" | 1 |- | [[Enez Sant-Martin|Sant-Martin]]<ref name="note_collectivités" /> || align="right" | &nbsp; || align="right" | 1 || align="right" | 1 |- | [[Sant-Pêr-ha-Mikelon]] || align="right" | 1 || align="right" | 1 || align="right" | 1 |- | [[Wallis-ha-Futuna]] || align="right" | 1 || align="right" | 1 || align="right" | 1 |- | [[Gallaoued o vevañ en estrenvro]]<ref>Dilennet gant [[Bodadeg ar C'hallaoued en estrenvro]]</ref> || align="right" | 12 || align="right" | 12 || align="right" | 12 |- ! style="text-align:left" | Hollad || style="text-align:right" | 331 || style="text-align:right" | 343 || style="text-align:right" | 348 |} === Piv ’zo er bodadegoù dilenn? === Dilennet e vez ar senedourien gant an [[Dilennerien veur c'hall|dilennerien veur]], bodet e pep departamant en ur [[bodadeg dilenn|vodadeg dilenn]] a gaver enni : * Dileuridi eus ar [[kumun c'hall|kuzulioù kêr]]. Mont a reont d'ober 95 % eus ar bodadegoù dilenn. * An holl [[Kuzul-departamant|guzulierien departamant]], an holl [[Rannvroioù Bro-C'hall|guzulierien rannvro]] hag ar [[kannad (Frañs)|gannaded]]. Mont a reont d'ober 5 % eus ar bodadegoù dilenn. Dilennidi an dilennidi eo ar senedourien eta, rak dilennet e vezont dre [[mouezhiadeg hollek|vouezhiadeg hollek dieeun]], da lâret eo gant an dilennerien veur, bet dilennet o-unan dre [[mouezhiadeg hollek|vouezhiadeg eeun]]. Er vodadeg dilenn ez eus war-dro 150 000 a dud, en o zouez : * 577 kannad * 1 870 kuzulier rannvro ; * 4 000 kuzulier departamant ; * 142 000 dileuriad eus ar c'huzulioù-kêr. == Doare da zilenn ar senedourien == <!-- Abaoe ma oa lakaet e pleustr al lezenn Nnn 2003-697 eus an 30 a viz Gouere 2003 : * 180 senedour (elese 52 %) a vez dilennet dre [[mouezhiadeg proportionnel plurinominal]], hep [[panachage]] ni vote préférentiel, en 30 departamant hag a zilenn 4 senedour pe muioc'h.--> == Arc'hant == Ur perc'henn bras eo ar Sened gall, hag ur chadenn skinwel (gallek evel-just) zo dezhañ. Meur a enklask-polis zo bet diwar-benn aferioù arc'hant ha prezidant ar Sened [[Christian Poncelet]]. == Liammoù diavaez == * {{fr}} [http://www.senat.fr/ Lec'hienn ofisiel] ** {{fr}} [http://www.senat.fr/rapsen.html Danevelloù savet gant ar sened] ** {{fr}} [https://web.archive.org/web/20110212091706/http://www.senat.fr/role/colleg.html Displegadenn bizh eus mont en-dro bodad dilenn ar sened] == Notennoù == <references/> [[Rummad:Politikerezh Bro-C'hall]] [[Rummad:Sened gall]] [[Rummad:Ensavadurioù gall]] [[Rummad:Parlamantoù]] 7bpe7jwg8ew8za40th8mfrkgj0q8jyp 0 46902 2202840 2169194 2026-10-24T21:30:36Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202840 wikitext text/x-wiki [[File:Papesse_Jeanne_BnF_Français_599_fol._88.jpg| right| Ar babez, hervez un dornskrid gall eus ar [[BNF]]. ]] [[Skeudenn:Papessa tiara.jpg|thumb|250px|Ar babez, unan eus ''arkanoù meur'' an tarotoù, treset evel "ar c'hast war an aneval" a zo menegg anezhi e [[Levr an Diskuliadur]].]] [[Skeudenn:Pope Joan Nuremberg Chronicle Hartman Schedel.png|thumb|right|230px|Ar babez Janed e dilhad pab, o terc'hel ur babig, engravadur eus ''Chronica universalis'' [[Hartmann Schedel]] (1493)]] Ar '''babez Janed''' a zo ur vaouez a vije bet anvet da [[pab|bab]] peogwir he doa kuzhet e oa ur vaouez. Krediñ a reer e renas etre [[855]] ha [[858]], da lavarout eo etre [[Leon IV]] ha [[Benead III]], da vare [[Anastaz al Levraoueger]]. Gouez d'an istorourien n'eo nemet ur vojenn. == Ar vojenn == [[Skeudenn:Boccacio De Ioanne Anglica Papa.png|thumb|330px|Ar babez o wilioudiñ, engravadur e levr [[Boccacio]], er pennad diwar-benn ar babez er chabistr diwar-benn ar ''Maouezed a Vrud'']] War-dro 850 e oa ur plac'h yaouank eus [[Mainz]] — anvet e meur a zoare: Jeanne, Agnès, Marguerite pe Gilberte hervez an dud<ref name="ST382">Cf. [[#ST|Sher Tinsley]], p. 382.</ref> — a guitaas he zud da vont war ar studi, pe da-heul he fried a oa studier<ref name="B953">Cf. Boureau [2000], p. 953.</ref>. Gwisket e oa evel ur gwaz hag anavezet evel ''Johannes Anglicus'' (Yann Saoz)<ref name="ST382" />, ar pezh a ziskouezje e oa saozez a orin<ref name="B953" />. Studiañ a eure en ur skol-veur saoz, ha goude tapet ganti he bachelouriezh ez eas gant he fried, pe he serc'heg, da studiañ ar skiantoù hag ar brederouriezh da [[Aten]]<ref name="ST382" />. Pa varvas he gwaz ez eas da [[Roma]]. Eno e voe roet dezhi ar garg da lenn ar Skriturioù sakr<ref>Cf. [[#ST|Sher Tinsley]], p. 383.</ref> a-raok mont e-barzh ar [[Curie romaine|Curie]]. Hervez dihelloù zo e vije bet anvet da gardinal, hag hervez an holl e vije bet dilennet da bab gant ar bobl roman abalamour d'he deskadurezh ha d'he deoliezh <ref name="ST383">Sher Tinsley, p. 383.</ref>. Daou vloaz goude e voe touellet ar babez pe gant ur c'hloareg pe gant ur c'hardinal spisweloc'h eget ar re all hag e wilioudas a-wel d'an holl, pe pa oa o lavarout an oferenn, pe pa oa war varc'h, pe e-pad prosesion [[Gouel ar Sakramant]], etre iliz-veur [[Sant-Yann-Latran]] hag iliz-veur Sant-Pêr. Hervez ar c'hronikour dominikan [[Jean de Mailly]] e voe meinataet d'ar marv gant ar bobl. Hervez Marzhin ar Polonad e varvas er gwentloù. Hervez re all e voe kaset kuit ha netra ken.<ref name="ST383" />. Rediet e voe an Iliz da wiriañ gourelezh ar bibien nevez-anvet diwar neuze<ref name="B954">Cf. Boureau [2000], p. 954.</ref>. Un den a iliz a veze lakaet, a lavared, da balvata ar brouenn, a-dreuz ar gador-doull. Echu e gefridi gantañ e youc'he: « '' [[Duos habet et bene pendentes]] '' » (« div en deus, hag istribilhet mat int »). Ouzhpenn da se, abalamour d'an eñvorenn boanius-se, ne dremen ket ken prosesionoù eus al Latran d'ar Vatikan dre iliz Sant Klemez, lec'h ar gwilioud. Un delwenn koulskoude zo bet savet el lec'h ma c'hoarvezas.<ref name="B954" />. == Ar fedoù == Ur vojenn eo a zo bet kredet enni betek ar XVIvet kantved, ha gant an Iliz zoken. === Displegadur === Meur a zisplegadenn zo d'ar vojenn. <br /> Marteze e voe savet diwar al lesanv « Pabez Janed » roet d'ar pab [[Yann VIII (pab)|Yann VIII]] en e vev, abalamour ma veze kavet re laosk dirak Iliz Kergustentin, pe abalamour d'al lesanv « pabez Janed » roet da serc'h ar pab [[Yann XI]], [[Marozia]], a oa rust an dro anezhi. == Lennegezh == Meur a skrivagner zo bet o plediñ gant ar vojenn. * Ur pennad diwar he fenn zo el levr [[De mulieribus claris]] gant [[Boccaccio]]. * [[Emmanuel Roïdis]] a voe troet e oberenn c'hresianek embannet e 1886 ** e galleg gant [[Alfred Jarry]]<ref>''La Papesse Jeanne, roman médiéval'', traduit par Alfred Jarry et Jean Saltas de l'œuvre grecque d'Emmanuel Rhoïdes suivi de ''Le Moutardier du Pape, Opérette Bouffe'', (1908 et 1907), Nouvelles éditions Oswald, 1981, avec une préface de Marc Voline qui retrace la postérité littéraire de la légende, {{ISBN | 2730400761}}.</ref> ** e saozneg gant [[Lawrence Durrell]]<ref>''The Curious History of Pope Joan'', Derek Verschoyle, Londres, 1954.Freely translated from the Greek Papissa Joanna, 1886, by Emmanuel Royidis.</ref> * ''Yves Bichet'', gant ''La Papesse Jeanne''<ref>Fayard, 2005</ref>. == Levrlennadur == * Alain Boureau, ''La papesse Jeanne'', Flammarion, coll. « Champs », 1993 ; * Emmanouil Roidis ''La Papessa Giovanna'', 1866. Embannet en Italia gant [[Crocetti Editore]], 2003. * Cesare D'Onofrio. ''Mille anni di leggenda: Una donna sul trono di Pietro'', Romana Società Editrice, 1978 * {{en}} Donna Woolfolk Cross. ''Pope Joan'', Ballantine Books, ISBN 0-345-41626-0 * {{en}} Rosemary e Darrell Pardoe. ''The Female Pope: The Mystery of Pope Joan. The First Complete Documentation of the Facts behind the Legend'', Crucible, 1988. ([https://web.archive.org/web/20121010232222/http://www.users.globalnet.co.uk/~pardos/PopeJoanHome.html testo completo]) * {{it}} Francesco Sorrentino. "Prova di virilità" su Medioevo rivista edita dalla De Agostini Periodici n. 7/2008 pagg. 90 e ss. * Pietro Ratto. ''Le Pagine Strappate. I trucchi della Chiesa rinascimentale per rimuovere la vicenda storica della Papessa Giovanna'', Elmi's World, Saint-Vincent, 2014 == Liammoù diavaez == * {{fr}} [http://www.zetetique.ldh.org/papesse.html La papesse Jeanne, mythe ou réalité ? ] e lec'hienn ar [https://web.archive.org/web/20110301093401/http://www.zetetique.ldh.org/ Cercle zététique] == Notennoù == <references /> [[Rummad:Katoligiezh]] [[Rummad:Tudennoù De mulieribus claris]] [[Rummad:Pibien]] do94geh8xstgfv4c0cn6gt87gcjnhqu 0 56056 2202830 1638666 2026-10-24T19:23:12Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202830 wikitext text/x-wiki [[Restr:Museum of Anatolian Civilizations001.jpg|thumb|350px|Mirdi sevenadurioù Anatolia]] '''Mirdi sevenadurioù Anatolia''' zo ur mirdi krouet e [[1921]] en [[Ankara]]. E 1997 e voe dilennet '''mirdi european ar bloaz''' a-douez 68 mirdi. E penn kentañ e oa gouestlet ar mirdi-mañ d'ar sevenadur [[Hitit]] hepken. Hiziv an deiz e kinnig pezhioù adalek ar [[paleolitik]]. [[Restr:Museum of Anatolian Civilizations027.jpg|thumb|Delwenn arem ur c'harv]] [[Restr:Museum of Anatolian Civilizations025 kopie.jpg|thumb|Heol Hitit]] == Lec'hienn Internet == * [https://web.archive.org/web/20170725005543/http://www.anadolumedeniyetlerimuzesi.gov.tr/ Lec'hienn ofisiel] [[Rummad:Mirdioù]] [[Rummad:Turkia]] 8jnp4lfs4m8lm3revhu0ho2xagw64df 0 56447 2202800 2138572 2026-10-24T13:28:02Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202800 wikitext text/x-wiki {{Taxobox Loen|Kegin-derv|Garrulus_glandarius_1_Luc_Viatour.jpg|statud=LC|Ur gegin-derv.}} {{Taxobox Phylum|Chordata}} {{Taxobox Classis|Aves}} {{Taxobox Ordo|Passeriformes}} {{Taxobox Familia|Corvidae}} {{Taxobox Subfamilia|Corvinae}} {{Taxobox Genus|Garrulus}} {{Taxobox Anv skiantel|Garrulus glandarius|([[Linnaeus]], [[1758]])}} {{Taxobox Echu}} [[Restr:GarrulusLeucotisKeulemans.jpg|thumb|upright=0.85|''G. g. leucotis''<br><small>Tresadenn ([[1877]]) gant [[John Gerrard Keulemans|Keulemans]]</small>]] Ar '''gegin-derv''' (liester : '''kegined-derv''')<ref>Studiet gant TermOfis [[Ofis Publik ar Brezhoneg]].</ref>, pe '''kegin''' (liester : '''kegined''')<ref>[[Martial Ménard]], ''[[Dictionnaire français-breton (Martial Ménard)|Dictionnaire français-breton]]'', [[2012]], [[Éditions Palantines]], pajenn 631a.</ref>, a zo ur [[spesad]] [[golvaneg]]ed eus ar c'hoadoù hag ar garzhaouegoù, ''Garrulus glandarius'' an anv skiantel anezhañ. Deskrivet e voe ar [[spesad]] gant an naturour [[svedat]] [[Carl von Linné]] ([[1707]]-[[1778]]) e [[1758]]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20240325095051/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=2461 AnimalBase.]</ref> evit ar wech kentañ, ''Corvus glandarius'' (kentanv) e anv skiantel d'an ampoent. ==Doareoù pennañ== <gallery mode="packed" heights="180px"> Garrulus glandarius rufitergum MHNT 232 Weymouth.jpg|Vioù ''Garrulus glandarius''. </gallery> ==Boued== Bevañ a ra diwar voued a bep seurt hag a gav er gwez pe war an douar : [[divellkeineged]] (organegoù noazus en o zouez), [[eskell-kroc'hen]], [[frouezh]] ([[mouar]] da skouer), [[greun]], [[had]], [[krignerien]] bihan, [[labous]]ed yaouank ha vioù. Anavezet eo ar spesad en abeg ma vergn boued, [[mez (derv)]] peurgetket, d'e guzhat evit ma vo adkavet gantañ kenkent hag arruet ar goañv. ==Annez hag isspesadoù== Ar spesad a gaver ar pevar [[isspesad]] ha tregont<ref>{{en}} [http://www.worldbirdnames.org/bow/crows/ Roadennoù ''IOC World Bird List'' diwar-benn ''Garrulus glandarius''.]</ref> anezhañ en [[Eurazia]]. {| style="font-size:95%;" |- valign="top" | * ''Garrulus glandarius albipectus'', en [[Italia]], [[Sikilia]] hag arvor [[Dalmatia]], * ''G. g. anatoliae'', eus kornôg [[Turkia]] da [[kornôg|gornôg]] [[Iran]] ha hanternoz [[Irak]], * ''G. g. atricapillus'', e kornôg [[Siria]], kornôg [[Jordania]] hag [[Israel]], * ''G. g. bispecularis'', eus kornôg menezioù [[Himalaya]] da gornôg [[Nepal]], * ''G. g. brandtii'', e kreisteiz [[Siberia]], hanternoz [[Mongolia]], gwalarn ha biz [[Sina]], [[Korea]] ha hanternoz [[Japan]], * ''G. g. cervicalis'', e hanternoz ha biz [[Aljeria]] ha [[Tunizia]], * ''G. g. corsicanus'', e [[Korsika]], * ''G. g. cretorum'', e [[Kreta]], * ''G. g. fasciatus'', el [[Ledenez iberek]], * ''G. g. ferdinandi'', e reter [[Bulgaria]] ha hanternoz Turkia, * ''G. g. '''glandarius''''', eus hanternoz ha kreiz [[Europa]] da venezioù [[Oural]], * ''G. g. glaszneri'', e [[Republik Kiprenez]], * ''G. g. graecus'', e kornôg ar [[Balkanioù]], [[Gres (bro)|Gres]] enne, * ''G. g. haringtoni'', e kornôg [[Myanmar]], * ''G. g. hibernicus'', en [[Iwerzhon]], * ''G. g. hyrcanus'', e gevred [[Azerbaidjan]] ha hanternoz Iran, * ''G. g. ichnusae'', e [[Sardigna]], | * ''G. g. interstinctus'', e reter menezioù Himalaya, * ''G. g. iphigenia'', e [[Krimea]] (arvor hanternoz ar [[Mor Du]]), * ''G. g. japonicus'', en inizi [[Honshū]], Ōshima ha [[Kyūshū]] (kreiz, kreisteiz Japan), * ''G. g. kansuensis'', e kreiz Sina, * ''G. g. krynicki'', e biz Turkia hag ar [[kaokaz|C'haokaz]], * ''G. g. leucotis'', <small>[[Allan Octavian Hume|Hume]], [[1874]]</small>, eus kreiz Myanmar da [[kreiz|greiz]] ha kreisteiz [[Indez-Sina]], * ''G. g. minor'', e kreiz [[Maroko]] ha [[Menezioù Atlas]] hanternoz Aljeria, * ''G. g. oatesi'', e gwalarn Myanmar, * ''G. g. orii'', en enez Yakushima (kreisteiz Japan), * ''G. g. pekingensis'', e reter Sina, * ''G. g. persaturatus'', e biz [[India]] (kreisteiz [[Asam]]), * ''G. g. rufitergum'', e [[Bro-Skos]], [[Bro-Saoz]], [[Kembre]] ha gwalarn [[Frañs]], * ''G. g. samios'', e [[Samos]] (gevred [[Mor Egea]]), * ''G. g. sinensis'', e hanternoz Myanmar, kreisteiz ha reter Sina, * ''G. g. taivanus'', e [[Taiwan]], * ''G. g. tokugawae'', e Sado (un enezenn er-maez da Honshū, e kreiz Japan), * ''G. g. whitakeri'', e hanternoz Maroko ha gwalarn Aljeria. |} {{Commonscat|Garrulus glandarius}} {{Wikispecies|Garrulus glandarius}} [[Restr:Garrulus glandarius distribution.jpg|centre|thumb|upright=2|{{legend|#808080|Tiriad ''Garrulus glandarius''.}}]] ==Liammoù diavaez== *{{en}} [http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/eurasian-jay-garrulus-glandarius ''Garrulus glandarius'' el lec'hienn BirdLife International.] *{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22705764/0 ''Garrulus glandarius'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).] ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Corvidae]] [[Rummad:Corvinae]] [[Rummad:Evned Breizh]] [[Rummad:Evned Eurazia]] [[Rummad:Passeriformes]] hbt69jdpjkz09tgcezi65ajx33qp0eo 0 59956 2202841 2139383 2026-10-24T21:35:56Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202841 wikitext text/x-wiki {{pennad zo|Pandora}} [[Skeudenn:Pandora - John William Waterhouse.jpg|thumb|right|300px|''Pandora'', gant [[John William Waterhouse]].]] '''Pandora''' (Πανδώρα e [[henc'hresianeg]] "an hini he deus an holl zonezonoù"<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2377339 Pandora, Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek-English Lexicon'', at Perseus]</ref>), e oa ar vaouez kentañ hervez mojennoù [[Hellaz kozh]]<ref>"Scatter-brained Epimetheus who from the first was a mischief to men who eat bread; for it was he who first took of Zeus the woman, the maiden whom he had formed." (Hesiodos, ''[[Theogonia]]'' 510 ff (Hugh G. Evelyn-White, troer)</ref>. Hervez ma skrivas [[Hesiodos]] en ''[[Theogonia]]'' e voe krouet gant an holl zoueed, rak pep hini anezho a roas dezhi ur perzh bennak. [[Zeus]] an hini a c'hourc'hemennas da [[Hefaistos]] aozañ anezhi en Douar ([[Gaia]]) evel un tamm eus ar binijenn roet da Vab-Den war-lerc'h ma oa bet laeret an [[tan]] gant [[Prometheüs]], hag an holl zoueed a gemeras un tamm perzh e-barzh reiñ d'ar vraventez drouk-se ampartizoù hoalus ken-ha-ken. Roet e voe da bried da [[Epimetheüs]]. Hi eo plac'h ar voest, ur [[jarl]] e gwirionez, pa gomzer eus [[boest Pandora]] hiziv. == An anv == Daou zoare zo da gompren anv « Pandora » : pe ''panta dôra'', an hini he deus bet an holl zonezonoù, pe ''pantôn dôra'' an hini a zo donezon, pe prof, a-berzh an holl zoueed. == Theogonia Hesiodos == [[Skeudenn:Pandora Lefebvre.jpg|thumb| ''Pandora'', gant [[Jules Joseph Lefebvre]], 1882]] [[Skeudenn:Lawrence Alma-Tadema 10.jpeg| thumb|''Pandora'', gant [[Lawrence Alma-Tadema]]]] E mojenn Pandora a lenner e Theogonia Hesiodos (linennoù 560–612, war-dro an {{VIIIvet}} pe {{VIIvet}} kantved kent JK) n'eus anv ebet d'ar vaouez. Pa oa bet roet an [[tan]] d'an dud gant [[Prometheüs]], goude ma oa bet laeret gantañ digant Zeus, e tivizas mestr an doueed, [[kounnar]] ennañ, reiñ dezho ur prof all evel kastiz. Goulenn a reas digant [[Hefaistos]] stummañ ar vaouez kentañ gant pri, un droug kenedus a vije he diskennadezed o wallgas gouenn an dud. Graet e labour gant Hefaistos, e voe gwisket ar vaouez gant [[Athena]] en ur sae arc'hant, ur ouel brodet, garlantezioù hag ur gurunenn aour. Ar vaouez-se ha n'eo ket anvet en ''Theogonia'' n'hall bezañ nemet Pandora, a zo kaoz anezhi hiroc'h en oberenn all Hesiodotos, ''[[Al Labourioù hag an Deizioù]]''. Kentañ ma voe gwelet gant an doueed hag an dud e voent bamet o sellout outi. Ha Hesiodos da skrivañ (590–93): :Anezhi eo deuet gouenn ar maouezed hag ar merc'hed :Diganti eo gouenn an dud a varv ha meuriad ar maouezed :a vev e-touez an dud varvel evit o brasañ trubuilh :er baourentez kazus met er binvidigezh hepken. Ha Hesiodos da zelc'her gant e gaoz hag e glemm : ar wazed a glask mirout ouzh droug ar maouezed dre chom dizimez ne vint ket gwell a se: (604–7): :Erruout a ra d'an oad da vervel hep den da harpañ e vloavezhioù :ha daoust ma ne vank ket birvidigezh ennañ en e vuhez :pa vez marvet e vez rannet e beadra etre e gerent. A-wechoù, eme Hesiodos, e c'hall ur gwaz kavout ur wreg vat, met atav e vez bec'h etre droug ha mad (609). ==Merc'h== Ur verc'h o doe Pandora hag [[Epimetheüs]], [[Pyrra]] hec'h anv, a zimezas d'he c'henderv [[Deukalion (mab Prometheüs)|Deukalion]], mab Prometheüs. == E-barzh ''Al Labourioù hag an Deizioù'' == Doare brudetañ ha hirañ ar vojenn avat a deu eus ur varzhoneg all gant Hesiodos, ''[[Al Labourioù hag an Deizioù]]''. Enni (linennoù 60–105) e ra an oberour anv eus orin ar vaouez-se, hag e hira roll ar gwalennoù a daol war chouk an dud. <br /> Gant Hefaistos eo krouet bepred, diwar pri ha dour, evel en oberenn all, war urzh [[Zeus]] eta, a felle dezhañ kaout e zial eus an dud goude ma oa bet laeret an tan gant [[Prometheüs]]; met muioc'h a zoueed a gemer perzh en ober anezhi (63–82): *[[Athena]] a roas dezhi ar vuhez hag a zeskas dezhi gwriat ha gwiadiñ (63–4); *[[Afrodite]] a skuilhas koantiz war he zal ... *[[Apollon]] a roas dezhi ampartiz war ar sonerezh *[[Hermes]] a zeskas dezhi livañ gevier ha kendrec'hiñ ar wazed, hag a roas dezhi ar ranellded, *[[Hera]] ar roas ar warizi. Zeus a ginnigas dorn Pandora da [[Epimetheüs]], breur da [[Prometheüs|Brometheüs]], en devoa prometet d'e vreur koulskoude nac'h kement prof a-berzh Zeus. Hag eñ da gemer Pandora. Ha Pandora a zegasas dezhañ ur jarl kevrinus, hag a oa bet difennet outi, gant Zeus, digeriñ. Enni e oa an holl walennoù a c'hall kouezhañ war chouk Mab-Den: ar Gozhni, ar C'hleñved, ar Brezel, an Naonegezh, an Dienez, ar Follente, ar Gwallsi, an Touellerezh, ar Wallyoul, al Lorc'hentez hag ar Goanag. == Kaeraat ar vojenn diwezhatoc'h == == Penaos kompren ar vojenn == ==Pandora ''an hini a ro pep tra''== Gerdarzh an anv Pandora, ''donezonet gant an holl'', a gaver e-barzh ''[[Al Labourioù hag an Deizioù]]'' ne vije nemet un [[displegadur pobl]], ha faos e vije.{{Daveoù a vank}} == ''Pithos'' troet e "boest" == Falldroidigezh ar ''pithos'', ur jarl bras, e "boest"<ref>The development of this transformation was sketched by [[Jane Ellen Harrison]], "Pandora's Box" ''The Journal of Hellenic Studies'' '''20''' (1900: 99–114).</ref> a vez lakaet war gont al lenneg [[Erasmus Rotterdam]] a droas kontadenn Hesiodos e latin er {{XVIvet kantved}}. <gallery> Pithos Louvre CA4523.jpg|Ur ''[[pithos]]'' eus [[Kreta]], war-dro 675 kent JK; [[Mirdi al Louvre]] Wedding procession pyxis BM GR1920.12-21.1 by Marley Painter.jpg|Ur ''[[Pyksis|pyxis]]'' atikat, 440–430 kent KJ; [[British Museum]] </gallery> == Notennoù == {{Daveoù |bannoù=2}} == Levrlennadur == * Athanassakis, A. ''Hesiod: Theogony, Works and Days, Shield'' (New York 1983). * Beall, E. "The Contents of Hesiod's Pandora Jar: ''Erga'' 94–98," Hermes 117 (1989) 227–30. * [[Jane Ellen Harrison|Harrison, Jane Ellen]], ''Prolegomena to the Study of Greek Religion'' (1903) 1922, pp. 280–85. * Griffith, Mark. ''Aeschylus ''Prometheus Bound'' Text and Commentary'' (Cambridge 1983). * Hesiod, ''Works and Days'' [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Hes.+WD+1 En-linenn]. * Patrick Kaplanian, Mythes grecs d'origine, vol. I : Prométhée et Pandore, éd. L'entreligne, Paris, 2011 (ISBN 978-2-909623-06-1). * Kenaan, ''Pandora's Senses: The Feminine Character of the Ancient Text'' (Madison, WI: The University of Wisconsin Press, 2008), Pp. xii, 253 (Wisconsin Studies in Classics). * Kirk, G.S., ''Myth: Its Meaning and Functions in Ancient and Other Cultures'' (Berkeley 1970) 226–32. * Lamberton, Robert, ''Hesiod'', New Haven: Yale University Press, 1988. ISBN 0-300-04068-7. * Leinieks, V. "''Elpis'' in Hesiod, ''Works and Days'' 96," ''Philologus'' 128 (1984) 1–8. * Moore, Clifford H. ''The Religious Thought of the Greeks'', 1916. * Neils, Jenifer, ''The Girl in the Pithos: Hesiod’s Elpis'', in "Periklean Athens and its Legacy. Problems and Perspectives", eds. J. M. Barringer and J. M. Hurwit (Austin : University of Texas Press), 2005, pp. 37–45. * Nilsson, Martin P. ''History of Greek Religion'', 1949. * Phipps, William E., [https://web.archive.org/web/20110108063409/http://theologytoday.ptsem.edu/apr1988/v45-1-article3.htm ''Eve and Pandora Contrasted''], in ''Theology Today'', v.45, n.1, April 1988, Princeton: [[Princeton Theological Seminary]]. * Pucci, Pietro, ''Hesiod and the Language of Poetry'' (Baltimore 1977) * [[H. J. Rose|Rose, Herbert Jennings]], ''A Handbook of Greek Literature; From Homer to the Age of Lucian'', London, Methuen & Co., Ltd., 1934. * [[William Smith (geriadurour)|Smith, William]], ''[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]'', 1870, sub "Pandora" [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2444.html En-linenn] * [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0186.html William Smith, ''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology'' (1870) vol I:177, sub "Anesidora"] * Verdenius, Willem Jacob, ''A Commentary on Hesiod ''Works and Days'' vv 1–382'' (Leiden: E.J. Brill, 1985). ISBN 90-04-07465-1. * Vernant, J.P., ''Myth and Society in Ancient Greece'' (New York 1990) 183–201. * Jean-Pierre Vernant, « Le Mythe prométhéen chez Hésiode », e-barzh Mythe et société en Grèce ancienne, Paris, Maspéro, 1974, p. 177-194. * Warner, M., ''Monuments and Maidens: The Allegory of the Female Form'' (New York 1985) 213–40 * West, M.L. ''Hesiod, ''Theogony'', ed. with prolegomena and commentary'' (Oxford 1966). * ''Hesiod, ''Works and Days'', ed. with prolegomena and commentary'' (Oxford 1978). * ''Hesiod, ''Theogony'', and Works and Days'' (Oxford 1988). * Zeitlin, Froma. ''Playing the Other: Gender and Society in Classical Greek Literature'' (Princeton 1995). == Liammoù diavaez == * {{en}} [https://web.archive.org/web/20090628133929/http://www.users.globalnet.co.uk/~loxias/pandora.htm Istor Boest Pandora (The Classics Pages)] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20091014174157/http://www.mythindex.com/greek-mythology/P/Pandora.html Pandora e "Greek Myth Index"] [[Rummad:Doueezed Hellaz]] 8ozg96qpj9s7ggbpy4t4i1lnseldo5l 10 84351 2202812 2202590 2026-10-24T15:41:25Z Llydawr 145 nevesaat 2202812 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Anne Carson, poet, at the 2024 National Book Awards finalist reading 0 (cropped).jpg|150px|right|Anne Carson]] * [[22 a viz Here]] : ar [[priz Sac'harov]] zo deroet gant [[Parlamant Europa]] d'al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]]. * [[20 a viz Here]] : anvet eo [[Luca Niculescu]] da gentañ ministr gant parlamant [[Roumania]]. * [[17 a viz Here]] : manifestadegoù un tamm e pep lec'h e [[Breizh]] hag e [[Bro-C'hall]]. Kalz savadurioù publik ha stalioù-kenwerzh a zo dizalbadet pe distrujet. * [[11 a viz Here]] : taget eo [[aerborzh ar Roue Khalid]] e [[Riyadh]] gant an [[Houthied]], lazhet ez eus 12 den ha gloazet un 300 bennak. * [[10 a viz Here]] : da [[Navanethem Pillay]], eus [[Suafrika]], eo roet [[Priz Nobel ar Peoc'h]]. * [[9 a viz Here]] : [[kren-douar]] e [[Panama]]. * [[8 a viz Here]] : roet eo [[Priz Nobel al Lennegezh]] d'ar varzhez kanadian [[Anne Carson]] (''skeudenn''). * [[29 a viz Gwengolo]] : en em ledañ a ra, e [[Breizh]] hag e [[Bro-C'hall]], ar manifestadegoù gant [[Lise (skol)|liseidi]] evit goulenn koñdisionoù studiañ gwelloc'h peurgetket. * [[29 a viz Gwengolo]] : [[Fatima Ezzahra El Mansouri]] zo anvet da gentañ ministr [[Maroko]], goude trec'h he strollad politikel, ar ''Parti authenticité et modernité'', e dilennadeg ar gannaded. * [[25 a viz Gwengolo]] : marvet eo ar romantour skosat [[Peter May]]. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> s85rkiktjswzdvizws7y697liq1sntj 0 89536 2202801 2025455 2026-10-24T13:58:05Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202801 wikitext text/x-wiki [[Restr:Odilon Redon - The Cyclops, c. 1914.jpg|thumb|300px|''Ar C'hiklop'', gouach hag eoul gant [[Odilon Redon]], hep deiziad, (Kröller-Müller Museum)<ref>savet kent 1905, marteze ez eo un eilenn eus u livadenn gant pastez-livañ, hervez Klaus Berger, "The Pastels of Odilon Redon", ''College Art Journal'' '''16'''.1 (Autumn 1956:23-33) p. 30f; bloaziet eus 1898-1900 gant David H. Porter, "Metamorphoses and Metamorphosis: A Brief Response", ''American Journal of Philology'' '''124'''.3 (Fall 2003:473-76); skeudenn e Sven Sandström, ''Le Monde imaginaire d'Odilon Redon: étude iconologique'',1955:69.</ref>]] Ar '''Gikloped''', pe '''Unlagadeion''', a zo boudoù faltaziek eus [[gwengelouriezh Hellaz]]. Ramzed int, dezhe ul lagad hepken e-kreiz o zal. Dont a ra o anv eus an [[henc'hresianeg]] κύκλωψ, ''kýklôps'', eus κύκλος, ''kýklos'' « rod », « kelc'h » ha ὤψ ''ốps'', « lagad », a c'hallfer treiñ gant « lagad kelc'hiek ». Anavezet int dre skridoù mitologel [[Henc'hres]]. Hervez [[Hellanikos]] e teu o anv eus o zad, Kyklop, mab da [[Ouranos]]. == Ar Gigloped el lennegezh == Kalz skrivagnerien eus [[Henc'hres]] pe eus [[Henroma]] o deus skrivet diwar-benn ar Gigloped abaoe [[Homeros]]. Tris seurt Kikloped a gaver hervez ar skrivagner Hellanikos : "ar re o deus savet murioù [[Mykenai]], ar re zo en-dro da [[Polyfemos|Bolyfemos]] hag an doueed o-unan". Miret eo bet an termenadur-se alies. Kavout a reer eta ur strollad Kikloped, mibien da Ouranos ha goved eus ar c'hentañ, unan all, brudet gant [[Polyfemos]], a veve war mar maez, e-kichen an [[Etna]] marteze, hag un trede strollad Kikloped deuet eus [[Anatolia]] en dije roet an dorn da sevel mogerioù fromus e keodedoù zo evel [[Mykenai]], [[Tiryns]] hag [[Argos (kêr)|Argos]]. === Homeros === An titouroù kentañ diwar-benn ar Gigloped zo meneget gant [[Homeros]] en ''[[Odysseia]]''<ref>''Odysseia'' Kan IX</ref>, pa'n em gav [[Odysseüs]] gant unan anezhe, [[Polyfemos]], war e hent d'ar gêr. Kreñv meurbet int ha n'o deus nemet ul lagad e-kreiz o zal. Deskrivañ a ra anezhe evel tud a vev hep lezenn. Ne hadont tamm plant ebet ha ne labouront morse an douar, evel tud ouez. Pep tra a gresk e-unan a-drugarez d'an Doueed. Dastum a reont [[heiz]], [[gwinizh]] ha kutuilh a reont rezin ar gwini<ref>Un tamm dislavar zo amañ rak disklêriañ a ra Homeros e tenner gwin c'hwek eus o bloc'hadoù daoust ma lavar diwezhatoc'h ne anavont ket ar gwin</ref>. O holl labour zo ober war-dro « deñved ha givri ». Magerien chatal ha kutuilherien zo anezhe eta. Ar Gigloped n'o deus bodadenn foran ebet, na d'en em guzuliañ, na da rentañ ar justis, evel re ar C'hresianed. Bevañ a reont e krib ar menezioù, er groc'hoù don. Sikour a reont an eil egile, diredek a reont pa huch [[Polyfemos]] da skouer, met da gustum e vevont pep hini diouzh e du, gant o maouezed hag o bugale. ouzhpenn-se ez int debrerien tud<ref>''Odysseia'', IX, 292-293</ref> ! En tu all da Bolyfemos ec'h anavezer unan hepken dre e anv : Telemos, mab Eurimedes hag a oa gouest da welet an amzer da zont. Kemenn a reas da Bolyfemos e vefe dallet gant Odysseüs met ne oa ket kredet gantañ<ref>''Odysseia'', IX, 509 ; Ovidius, ''Metamorphosae'', XIII 770</ref> === Hesiodos === [[Restr:Kirchbach Ernst Fragua del Vulcano.jpg|thumb|300px|''Govel [[Hefaistos]]'' gant Ernst Kirchbach, etre 1869 ha 1875]] En ''[[Theogonia]]'', savet gant [[Hesiodos]], e reer anaoudegezh gant Kikloped, ampart-kenañ war ar goveliañ, ha n'o deus, evit doare, mann da welet gant ar strollad Kikloped a gaver en Odysseia, maeserien ha kutuilherien anezhe holl : ar Gigloped Brontes ("kurun"), Steropes ("luc'hedenn") hag [[Arges]] ("foeltr") (henc'hresianeg : Βρόντης, Στερόπης hag Ἄργης) a oa mibien da [[Ouranos]] (an oabl) ha [[Gaia (doueez)|Gaia]] (an Douar) ha breudeur d'an [[Hekatonc'hired]]<ref>[[Hesiodos]], ''Theogonia'' [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0130%3Acard%3D139 139 ff.]. Arges a oa anvet e lec'h all : Acmonides ([[Ovidius]], ''[[Fasti]]'' VI 288), pe Pyraemon ([[Virgilius]], ''[[Aeneis]]'' VIII 425).</ref> Ramzed a oa anezho, dezhe ul lagad hepken e-kreiz o zal hag un temz-spered fallakr. Hervez [[Hesiodos]] e oant kreñv, pennek, ha brusk. Skeudennet e vezont alies en ur c'hovel. Dianav int da [[Homeros]] evit doare<ref name="ReferenceA">Henri de La Ville de Mirmont, ''Apollonios de Rhodes et Virgile : la mythologie et les dieux dans les "Argonautiques" et dans l'"Énéide"'', Pariz 1894</ref>. Hervez skrivagnerien all o dije savet ivez [[aigis]] Pallas [[Athena]] hag armoù [[Aineias]]<ref name="ReferenceA"/>. Ouranos, spontet rak o nerzh, o bac'has e-barzn an [[Tartaros]]. [[Kronos]], ur mab all da Ouranos ha Gaia, a zieubas ar Gigloped diwezhatoc'h, war un dro gant an Hekatonc'hired, ha sikour a rejont anezhañ da zidronañ Ouranos. Kronos o zaolas en Tartaros adarre abalamour m'en doa aon razo ivez hag e chomjont eno, gwarded gant an [[aerouant]] [[Kampe]] betek ma voent dieubet gant Zeus. Goveliañ a rejont ar foeltr implijet gant Zeus evel armoù, ha sikour a rejont anezhañ da ziskar Kronos hag an [[Titaned]] all. <!--Goveliet e oa foeltr Zeus gant an tri c'hiklop : Arges a ouzhpennas ar skleur, Brontes a ouzhpennas ar [[kurun|c'hurun]], ha Steropes a ouzhpennas al [[luc'hed]].--> Sevel a ras ar Gigloped armoù all ivez : tridant [[Poseidon]], [[gwareg]] ha saezhoù [[Artemis]] graet gant bannoù loar, [[gwareg]] ha saezhoù [[Apollon]] graet gant bannoù heol, ha [[tokarn]] [[Haides]] a laka an hini en doug da vezañ diwelus hag a oa roet da [[Perseüs|Berseüs]] en e gest da lazhañ [[Medousa]]. === Kallimac'hos === Hervez ur skrid gant [[Kallimac'hos]],<ref>''Da Artemis'', 46f. sellet ivez ouzh ''Georgica'' (4.173) hag ''Aeneis'' 8.416ff. [[Virgilius]]</ref> Skoazellañ a raent [[Hefaistos]] en e c'hovel. A-hervez e oa bet savet mogerioù "kiklopean" [[Tiryns]] ha [[Mykenai]] er [[Peloponnesos]] Santo. An trouz a gleved er menez-tan a oa lakaet war o c'hont. === Euripides === [[Restr:OdysseyPolyphemos.png|thumb|500px|Odysseüs o vezviñ Polyfemos]] Hervez ''[[Alkestis (pezh-c'hoari)|Alkestis]]'' gant [[Euripides]], [[Apollon]] a lazhas ar Gikloped abalamour ma oa bet douklazhet e vab [[Asklepios]] gant [[Zeus]] war-bouez ar foeltr o doa savet (evel-just n'halle ket en em gemer ouzh Zeus). Hervez pezh-c'hoari Euripides, Alkestis, Apollon a oa rediet goude se da chom sklav Admetos e-doug bloaz. Zeus en dije tennet ar Gigloped diouzh an an ifern diwezhatoc'h. Hervez Ferekides Siros<ref>E ''Fragments d'histoire grecque'', Jacoby.</ref>, n'eo ket ar Gigloped met o mibien a oa lazhet gant Appolon da veñjañ e vab. === Theokritos === Ar barzh gresian eus [[Sikilia]] [[Theokritos]] a savas div varzhoneg e-tro 275 kent J.K. diwar-benn orged [[Polyfemos]] evit [[Galateia]], un [[nimfenn]] vor. Pa zimezas Galateia gant [[Akis]], ur Sikilian, hennezh a voe drouklazhet gant Polyfemos dre warizi gant ur roc'hell. Galateia a reas ur stêr gant gwad Akis a-anv gantañ e Sikilia. === Virgilius === [[Virgilius]], ar barzh roman meurzanevellek, a skrivas e teirvet levrenn an ''[[Aeneis]]'', penaos [[Aineias]] hag e verdeidi a zouaras war enezenn ar Gigloped pa oa o tec'het diouzh [[Troia]] e diwezh [[Brezel Troia]]. Aineias en em gavas eno gant un Akean eus [[Ithaka]] dic'hoanag, [[Ac'haemenides]], dilezet eno un nebeud bloavezhioù kent gant listri Odysseüs pa oant en em gavet gant [[Polyfemos]]<ref>''Aeneis'' III, 588-654</ref>. == Orin ar vojenn == [[Restr:dwarfelephant.jpg|thumb|Klopenn un olifant korr war-ziskouez en Tierpark Hellabrunn, zoo [[München]], [[Alamagn]].]] [[Restr:Cyclopia.JPG|thumb|left|100px|Ur grouell klañv gant an holoproenkefaliezh<ref>S.Smith, B.Boulgakow: [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=1249930 A Case of Cyclopia], ''Journal of Anatomy'', 61 (Pt 1), 105–111 (1926)</ref>.]] [[Walter Burkert]] ha skrivagnerien all a lavar e teu ar strolladoù hag ar c'hevredigezhioù arkaek a zoueed vihan evel ar Gigloped eus kevredigezhioù azeulerezh gwirion : "Gallout a reer soñjal e oa breuriezhoù govien a-dreñv d'ar [[kaberos|gaberosed]], d'an [[Daktil]]ed, d'an [[Telc'hines]], ha d'ar Gikloped."<ref>Burkert (1991), p. 173.</ref> Un orin all a c'hallfe bezañ da vojenn ar Gigloped, kinniget gant ar paleontologour [[Othenio Abel]] e 1914,<ref>Adrienne Mayor, ''The First Fossil Hunters: Paleontology in Greek and Roman Times'' (Princeton University Press) 2000.</ref>. Kavet ez eus klopennoù olifanted korr ragistorel, dezhe div wezh ment klopenn un den, a c'hallje bezañ bet kavet gant ar C'hresianed e [[Kiprenez]], [[Kreta]], [[Malta]] hag e [[Sikilia]]. Abel a lavar e c'hallfe bezañ kammgemeret kleuzenn ledan ar fri e-kreiz tal ar c'hlopenn evit [[Poull-lagad|poull ul lagad]] divent<ref>Poulloù gwirion an daoulagad zo e kostez ar c'hlopenn hag evel ma n'int ket gwall zon ez eo diaes gwelet petra int</ref> Dre ma ne anave ket an Henc'hressianed an olifanted bev peurliesañ, ne oant ket evit gouzout petra oa ar c'hlopennoù.<ref>[https://web.archive.org/web/20230828061312/http://www.users.globalnet.co.uk/~loxias/cyclops02.htm "Meet the original Cyclops"].</ref>. Komz a reer ivez eus ur c'hleñved, an holoproenkefaliezh, zo un distummadur hêrezel eus an empenn hag eus an dremm. Derezioù kleñved disheñvel zo met dre vras ez eo diglok rannadur div hemisferenn an empenn hag a-wezhioù hini an daoulagad. Aes eo ijinañ e c'hallfe bezañ bet ganedigezh ur bugel skoet gant ar c'hleñved-se en orin mojennoù spontus. == Mogerioù ar Gikloped == [[Restr:MicenePortaLeoniMura.jpg|thumb|Mogerioù ar Gikloped e [[Mykenai]].]] Goude an "Oadvezh teñval", pa selle ar C'hresianed gant doujañs ouzh ar bloc'hadoù ramzel en o sav, anavezet evel frammoù kiklopean, a oa bet implijet er mañsonerezh mikenaean (e lec'hioù evel [[Mykenai]] ha [[Tiryns]] pe e [[Kiprenez]]), e soñje dezhe ne oa ken ar Gikloped a gement a oa bet gouest ha kreñv a-walc'h da sevel an hevelep monumantoù. Lakaet e oant bet da zont espres-kaer gant ar roue [[Proteos]] eus [[Lykia]], en [[Azia-Vihanañ]] da sevel mogerioù en-dro da geoded [[Tiryns]]<ref>Apollodoros, ''Bibliotheke'', II, 2, § 1 ; Paosanias, II, 25</ref>. Hervez [[Strabon]] e oant seizh hag anvet e oant ''gasterocchires''<ref>Strabon, ''Geografiezh'' VII, 11</ref><rerf>''gasterocchires'' a dalvez "devezhour". A-wezhioù evez lakaet ''chirogasteres'' en e lec'h. s.o. ''Géographie de Strabon, traduite du grec en français'', Letronne, Imprimerie Impériale, Pariz, 1812, levrenn III, 235</ref>, "da zegas soñj e vevent diwar labour o daouarn evit doare" emezañ. Lod a lavar ne oant nemet tri<ref>''Géographie de Strabon, traduite du grec en français'', Letronne, Imprimerie Impériale, Pariz, 1812, levrenn III, 235</ref> == Notennoù == {{Daveoù}} {{Commons|Cyclops|Kikloped}} [[Rummad:Odysseia]] [[Rummad:Kikloped]] a7ul87xerbcb7ixl2ru0v8914zs55vo 0 96994 2202855 2115730 2026-10-25T01:56:22Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202855 wikitext text/x-wiki : [[File:Disambig bordered fade.svg|19px]] ''Evit sterioù all an anv '''San Salvador''', gwelit ar pennad [[San Salvador]].'' [[Restr:Collage de San Salvador.jpg|thumb|250px|right|Skeudennaoueg]] '''San Salvador''' eo kêr-benn bro [[El Salvador]]. Kêr vrasañ ar vro eo ivez hag eil brasañ kêr [[Kreizamerika]]. 316 090 a dud a oa o chom e kêr e 2007 hag 1 566 629 a annezidi en tolpad kêr. == Liammoù diavaez == * {{es}} [https://web.archive.org/web/20070701203604/http://www.amss.gob.sv/ Lec'hienn ofisiel kêr San Salvador] * {{es}} [https://web.archive.org/web/20080501190306/http://www.elsalvadoreasy.com/ Lec'hioù touristel Salvador] [[Rummad:Kumunioù El Salvador]] [[Rummad:Kêrioù-penn Kreizamerika]] 1pdmu3s2d64oyjoydaio9jxtqmr8x7o 0 104502 2202866 2192855 2026-10-25T09:21:54Z Amherst99 6671 /* */ 2202866 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} {{databox}} '''Anvadur orin kontrollet''', berraet en '''AOK''', a zo ul [[label]] evit gwareziñ un orin douaroniezhel ha doareoù ober evit boued graet « e-giz ar vro ». Talvezout a ra, da gentañ-penn, evit [[gwin]], [[keuz|fourmaj-laezh]], frouezh ha legumaj... Klotañ a ra gant an [[Anvadur orin gwarezet]] (AOG) e lezennoù [[Unaniezh Europa]]. Implijet e vez e [[Frañs]], [[Suis]]<ref>[http://www.aoc-igp.ch/fr-home Lec'hienn an AOK suis]</ref>, [[Luksembourg]], [[Belgia]], [[Maroko]], [[Tunizia]] hag [[Aljeria]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160715193716/http://inapi.org/PDF/ordonnance/appelations%20dorigines.pdf Ordonnance No76-75 du 6 juillet 1976 relatif aux appellations d'origine]</ref>. "''Appellation d'origine contrôlée''" pe AOC eo an anv e galleg. E Bro-Suis eo bet kemeret an anv AOP pe "''appellation d'origine protégée''" e 2013 evit ar produioù estreget ar gwin. == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Labelioù boued]] [[Rummad:Teskanvioù]] nospo6drwshf9d2mdjv5xjmyxuvr0yj 0 106358 2202851 2097009 2026-10-24T22:55:54Z Mikhail Ryazanov 31806 /* Enklaskoù */ JPEG → PNG 2202851 wikitext text/x-wiki [[Restr:Joseph Plateau.jpg|thumb|Joseph Plateau – ''[[Louis Daguerre|Dagerskeudenn]] eus 1843'']] '''Joseph Antoine Ferdinand Plateau''' ([[Brusel]], 14 a viz Here [[1801]] – [[Gent]], 15 a viz Gwengolo [[1883]]) a oa ur [[fizik]]our [[belgia]]t. An den kentañ e voe a ziskouezas kammzerc'h ur skeudenn o fiñval, a-drugarez da [[lagad|zreistpad al luc'hsae]] ; ''[[fenakistoskop]]'' eo anv ar [[c'hoariell]] [[optik (fizik)|optikel]] a ziskouezas e [[1841]]. == Buhez == Mab d'al [[livouriezh|livour]] [[Antoine Plateau]] ([[1789]]-[[1815]]) e oa Joseph Plateau. D'an oad a 6 vloaz e ouie lenn dija<ref name="GvdM">Hervez G. van der Mensbrugghe en e skrid evit Akademiezh Liège ; gwelit al liammoù diavaez.</ref> ; hag eñ er skol kentañ-derez e voe skoet from ennañ gant ur gentel fizik, ar pezh en e lakaas war an hent hep mar.<ref name="GvdM" /> Diwar atiz e dad ez eas d'ur skol-dresañ, met pa varvas e dad hag e vamm e 1815 e voe fiziet en unan eus e eontred en e gasas d'ar gelennadurezh hollek en-dro. Echu gantañ e studioù eil derez e Brusel ez eas da Skol-veur [[Liège]], ma voe doktor e fizik hag e [[matematik]] e [[1829]] ; kelenner war ar matematik e oa dija. E [[1835]] e voe anvet da gelenner war ar fizik arnodel e Skol-veur Gent. D'ar 27 a viz Eost [[1840]] e timezas gant Fanny Clavareau. Ur mab a voe ganet dezho e [[1841]]<ref name="GvdM" />, hag ur verc'h, Alice, a voe euredet e [[1871]] gant ar matematikour ha fizikour Gustaaf van den Mersbrugghe ([[1835]]-[[1911]]), a voe kenlabourer Plateau eus [[1856]] betek [[1883]] ; hemañ a zeuas da vezañ kenlabourer ha kentañ buhezskriver Joseph Plateau<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20160305030034/http://wiki.arts.kuleuven.be/wiki/index.php/Van_der_Mensbrugghe,_Gustave-L%C3%A9onard_(1835-1911) ''BEstor'']</ref>. Brud a c'hounezas Joseph Plateau en abeg d'e enklaskoù war dreistpad al luc'hsae, ha gant ijinadenn ar fenakistoskop e stalias ar pennaennoù evit ar [[sinema]] hag an [[tresadennoù-bev]]. Abalamour d'an taolioù-arnod niverus a reas war dreistpad al luc'hsae, en o zouez ur selladenn a 25 [[eilenn]] ouzh an [[Heol]], e teuas da vout dall e [[1843]]. == Enklaskoù == [[Restr:Phenakistiscope.png|thumb|left|Ur fenakistoskop gant Joseph Plateau]] E 1829 e kinnigas Joseph Plateau raktres e dezenn d'e vestr [[Adolphe Quetelet]] ([[1796]]-[[1874]]). Ne oa nemet 27 pajenn er skrid, hogen kalz pennaennoù a oa ennañ : disoc'hoù kentañ taolioù-arnod ar fizikour yaouank a-zivout levezon pad, kreñvder ha liv ar [[gouloù]] war al luc'hsae, disoc'hoù e jedadennoù diwar-benn kenskejoù krommennoù o treiñ, arselladennoù torgamm skeudennoù fiñvus, hag an doare da adsevel skeudennoù torgammet dre gantennoù, an eil o treiñ en tu kontrol d'eben.<br /> Goude bezañ bet e ziplomoù ez ijinas ar fenakistoskop. War tachennoù all e skrivas Joseph Plateau : diwar-benn an [[obererezh silluskel]]<ref>''Obererezh silluskel'' : gouested un dourenn da redek e lec'hioù strizh-strizh hep hag en enep da nerzhioù diavaez, evel pa vez al liv o pignat gant blev ur barr-livañ pe ar c'hafe o tuañ un tamm sukr.</ref> hag an [[tennder gorre]].<ref>''Tennder gorre'' : tech gorre un dourenn d'en em strizhañ a-benn stourm ouzh un nerzh diavaez ; dre an anadenn-se e c'hall lod traezoù skañv neuñvial war an dour, hag int stankoc'h egetañ, pe an [[nep]]ed redek war gorre ur poull. Gwelet : :{{fr}} *Joseph Plateau (1873) : ''Statique expérimentale et théorique des liquides soumis aux seules forces moléculaires'', Gauthier-Villars, [https://archive.org/details/statiqueexprime00platgoog Archive.org]</ref> Diwar anv Joseph Plateau ez anver ar gudenn vatematikel a bled gant ar gorreadoù izek bevennet-strizh, ha "Lezennoù Plateau" a reer eus deskrivadur al luniadoù ganet diwar filmoù [[soavon]] er c'hroz. {{clear}} == Notennoù== {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * [http://www2.academieroyale.be/academie/documents/PLATEAUJosephAntoineFerdinandARB_1888756.pdf Buhez Joseph Plateau, gant G. van den Mensbrugghe, en Akademiezh Liège] {{fr}} * [http://www2.academieroyale.be/academie/documents/VANDERMENSBRUGGHEGustaafARB_19468777.pdf Buhez G. van den Mensbrugghe, gant J. E. Vershaffelt, en Akademiezh Roueel Belgia] {{{ne}} * [https://web.archive.org/web/20131201222952/http://www.precinemahistory.net/index.html ''The History of the Discovery of Cinematography] {{en}} * [https://web.archive.org/web/20040404000457/http://courses.ncssm.edu/gallery/collections/toys/opticaltoys.htm ''Exhibit of Optical Toys''] {{en}} Œ == Pennadoù kar == * [[Fenakistoskop]] * [[Folioskop]] * [[Letern hud]] * [[Praksinoskop]] * [[Zoetrop]] * [[Zoopraksiskop]] {{DEFAULTSORT:Plateau, Joseph}} [[Rummad:Fizikourien Belgia]] [[Rummad:Istor ar sinema]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1801]] [[Rummad:Marvioù 1883]] cbd2pf16mgsfbasjt2zsn7kgtg08qf7 0 106923 2202828 1977397 2026-10-24T18:36:16Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202828 wikitext text/x-wiki [[Restr:Matthías Jochumsson2.jpg|thumb|Matthías Jochumsson.]] '''Matthías Jochumsson''' (11 a viz Du 1835 – 18 a viz Du 1920) a oa ur skrivagner [[islandek]], barzh ha troer. Brudet eo abalamour d’e varzhonegoù ha, dreist-holl, d’an hini a zo aet d’ober [[kan broadel]] Island, ''[[Lofsöngur]]'', savet e Londrez e 1874<ref>[https://web.archive.org/web/20090220080542/http://eng.forsaetisraduneyti.is/state-symbols/icelandic-national-anthem/history Icelandic National Anthem]. {{en}}</ref>. Ganet e voe en ur gêriadenn eus kornôg Island, en ur familh baour ha mont a reas goude-se da Vreizh-Veur. Mervel a reas en [[Akureyri]], e norzh Island, en un ti a zo deuet da vezañ ur mirdi en enor dezhañ ha d’e labour. ==Notennoù== <references/> ==Liammoù diavaez== *[http://www.musik.is/Lof/Th/formalith.html Istor kan broadel Island] {{de}} {{Commons|Category:Matthías Jochumsson}} {{DEFAULTSORT:Matthias Jochumsson}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1835]] [[Rummad:Marvioù 1920]] [[Rummad:Skrivagnerien islandek]] [[Rummad:Skrivagnerien Island]] 2oe91eefqty83dhhv1laqt387imx0uf 0 107626 2202810 2134173 2026-10-24T14:40:43Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202810 wikitext text/x-wiki {{Infobox etrekumuniezh | anvOfisiel = Communauté de communes de Blavet Bellevue Océan | rannvro = [[rannvro Breizh]] | departamant = [[Mor-Bihan]] | bro velestradurel = [[Bro an Oriant]] | amzer-gefridi = 2020-2026 | poblañs = 17948 | deiziad-poblañs = 2017 | gorread = 116.6 | kumun = 5 }} [[File:Localisation EPCI de Blavet Bellevue océan dans le Morbihan, France.svg|thumb|dehou|Lec'hiadur an etrekumuniezh er Mor-Bihan.]] '''Kumuniezh kumunioù Blavezh Gwelmeur hag ar Mor Bras''' (KKBGMB) a zo un [[etrekumuniezh]] er [[Mor-Bihan]], e [[Breizh]], abaoe ar [[1añ a viz Genver]] [[2002]]. ==Ar c'humunioù== *[[Brelevenez (Mor-Bihan)|Brelevenez]] *[[Kervignag]] *[[Lostenk]] *[[Pleheneg]] *[[Santez-Elen]] == Brezhoneg == * E distro-skol 2024 e oa enskrivet en ur c'hlas divyezhek 27 skoliad (1,7 % eus skolidi an tolpad-kêrioù evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>[https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Ofis Publik Ar Brezhoneg]</ref>. ==Liammoù diavaez== *[https://web.archive.org/web/20150926003741/http://www.cc-blavet-bellevue-ocean.com/ Lec'hienn ofisiel] [[Rummad:Kumuniezhioù kumunioù ar Mor-Bihan|Blavezh Gwelmeur hag ar Mor Bras]] 6px689sq9ztu9encb3081klyxyq89o9 0 108212 2202833 2085259 2026-10-24T20:20:54Z CommonsDelinker 424 Lamet kuit eo bet ar restr ''Eddie_Irvine_after_the_1999_Australian_Grand_Prix.jpg'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Captain-tucker evit an abeg-mañ: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: Not own work, copyright belongs to Alamy https://www.alamy.c 2202833 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} '''Edmund "Eddie" Irvine, Jr.''' (bet ganet d'an {{Deiziad|10|Du|1965}}) a oa ur blenier redadegoù kirri [[Norzhiwerzhon|norzhiwerzhonat]] en deus redet e [[Formulenn 1|F1]] etre [[1993]] ha [[2002]], o redek gant [[Jordan Grand Prix|Jordan]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ha [[Jaguar Racing|Jaguar]]. Stourmet en deus evit an titl e [[1999]], o trec'hiñ peger gwezh, met aet eo ar maout gant [[Mika Häkkinen]]. Ar blenier nemetañ o pignat war ur podiom evit [[Jaguar Racing|Jaguar]] eo. {{Porched ar Formulenn 1}} {{DEFAULTSORT:Irvine;Eddie}} [[Rummad:Blenierien Formulenn 1]] [[Rummad:Blenierien Ferrari]] [[Rummad:Sportourien Iwerzhon]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1965]] di7qgmi9645wd1kvxtgaaojem70wic3 0 112908 2202806 2198344 2026-10-24T14:18:53Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202806 wikitext text/x-wiki [[File:MarshallRosenberg1990.jpg|thumbnail|Marshall Rosenberg é predeg en ur stal-labour àr ar '''c'hehentiñ didaer''', [[Neve Shalom ~ Wahat al-Salam]], Israel (1990)]] Ar '''c'hehentiñ didaer''' (a c'hell bout anvet ivez '''komz didaer''', pe c’hoazh '''kehentiñ karantezus''', '''komz karantezus''', '''kehentiñ kenlabourus''' pe '''komz kenlabourus'''<ref>{{cite web|title=The Center for Collaborative Communication|url=http://www.collaborative-communication.org/|accessdate=11 a viz Kalañ-Gouiañv 2011}}</ref>{{,}}<ref name="Branscomb"/>) zo ur feson da gehentiñ savet get {{lemy|Marshall B. Rosenberg|WD=Q732048}} adal ar blezadoù 1960<ref name="Gear">{{en}} Gates, Bob & al.. ''Behavioural Distress: Concepts & Strategies''. Bailliere Tindall, 2000 {{ISBN|9780702024153}}</ref>. Implijet e vez lies da ziskloumiñ dizemglevoù. Pouez a lak àr tri zu d'ar c'hehentiñ : an ''empatiezh d’an-unan'' (da lâret eo un aked bras ha karantezus d'ar pezh a santer), an ''empatiezh'' (selaou doc'h an hini arall get karantez don) hag an ''emeztaol onest'' (em zisplegiñ gwirion en ur feson a savo karantez, moarvat, er re arall). Diazezet eo ar gomz didaer àr ar soñj e c'hell razh an dud kariñ ha ne droont ket doc'h an taerded pe doc'h fesonioù a c'hloaz ar re arall nemet pa ne gavont strategiezh efedusoc'h erbet da vastiñ d'o doberioù<ref name="KashtanAssump">Inbal Kashtan, Miki Kashtan, ''[http://www.baynvc.org/assumptions_and_intentions.php Key Assumptions and Intentions of NVC]'', BayNVC.org</ref>. Dre ar sevenadur eo e vez desket boazioù soñjal ha kaozeal hag a zegas taerded (psikologel hag a-gorf). Hrevet kelenn ar c'hehentiñ didaer e ta razh emzalc'hioù an dud ag ar c'hlask bastiñ da {{lemy|Doberioù diazez Mab-den|tl=zoberioù diazez Mab-den|en|Fundamental human needs}} ha ne sav ket james bec'h etre an doberioù-se. Bec'h a sav kentoc'h pa ne gouch ket ar strategiezhoù da vastiñ dezhe. Ma c'hell an dud gouiet o doberioù, enta, doberioù ar re arall hag ar fromoù liammet doc’h an doberioù-se, e c'hellont tizhout an emglev etreze<ref name=Fullerton>{{Cite journal|url=http://www.gtcs.org.uk/nmsruntime/saveasdialog.aspx?lID=230&sID=6450|title=The development of "Nonviolent Communication" in an early years setting to support conflict resolution and develop an emotional intelligence related to both self and others.|last=Fullerton|first=Elaine|journal=Behaviour4Learning|publisher=GTC Scotland|date=miz C’hwevrer 2009|accessdate=22 a viz Gwenholon 2011}}</ref>. Kelennet e vez ar gomz didaer evel ur feson da gehentiñ evit gwellaat ar liamm karantezus doc’h ar re arall da gentañ. Gwelet eo ivez get lod evel ur pleustriñ speredel, un tolpad talvoudoù, ur feson da vout get ar vugale, un hentad desevel bugale hag ur feson da welet ar bed. ==Implijoù== Implijet eo bet ar gomz didaer e aozadurioù hag embregerezhioù<ref>{{en}} Miyashiro, Marie R.. ''The Empathy Factor: Your Competitive Advantage for Personal, Team, and Business Success''. Puddledancer Press, 2011, p. 256 {{ISBN|1-892005-25-5}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} Lasater, Ike & Stiles, Julie. ''Words That Work In Business: A Practical Guide to Effective Communication in the Workplace''. Puddledancer Press, 2010, p. 160 {{ISBN|1-892005-01-8}}</ref>, er familh<ref>{{en}} Hart, Sura & Kindle Hodson, Victoria ''Respectful Parents, Respectful Kids: 7 Keys to Turn Family Conflict into Cooperation''. Puddledancer Press, 2006, p. 208 {{ISBN|1-892005-22-0}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} Kashtan, Inbal. ''Parenting From Your Heart: Sharing the Gifts of Compassion, Connection, and Choice''. Puddledancer Press, 2004, p. 48 {{ISBN|1-892005-08-5}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} Rosenberg, Marshall B.. ''Raising Children Compassionately: Parenting the Nonviolent Communication Way''. Puddledancer Press, 2004, p. 48 {{ISBN|1-892005-09-3}}</ref>, er skolioù<ref>{{en}} Hart, Sura & Kindle Hodson, Victoria. ''The No-Fault Classroom: Tools to Resolve Conflict & Foster Relationship Intelligence''. Puddledancer Press, 2008, p. 240 {{ISBN|1-892005-18-2}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} Cadden, Catherine Ann. ''Peaceable Revolution Through Education''. Baba Tree, 2009, p. 160 {{ISBN|0-9825578-0-9}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} Hart, Sura & Kindle Hodson, Victoria. ''The Compassionate Classroom: Relationship Based Teaching and Learning''. Puddledancer Press, 2004, p. 208 {{ISBN|1-892005-06-9}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} Rosenberg, Marshall B.. ''Life-Enriching Education: Nonviolent Communication Helps Schools Improve Performance, Reduce Conflict, and Enhance Relationships''. Puddledancer Press, 2003, p. 192 {{ISBN|1-892005-05-0}}</ref>, en hanterouriñ<ref>{{en}} Larsson, Liv. ''A Helping Hand, Mediation with Nonviolent Communication''. Friare Liv Konsult, 2011, p. 258 {{ISBN|91-976672-7-7}}</ref>, er bredkuriñ<ref>{{en}} {{cite web||url=http://nvctraining.com/courses/telecourses/MK/open-hearted-therapy-2010/open-hearted-therapy.html |title=Open Hearted Therapy: A Year-long Program for Therapists @ NVC Academy|accessdate=14/03/2025}}</ref>, e tachenn ar yec’hed<ref>{{en}} Sears, Melanie; ''Humanizing Health Care: Creating Cultures of Compassion With Nonviolent Communication''. Puddledancer Press, 2010, p. 112 {{ISBN|1-892005-26-3}}</ref>, a-ziàr ar boued<ref>{{en}} Haskvitz, Sylvia. ''Eat by Choice, Not by Habit: Practical Skills for Creating a Healthy Relationship with Your Body and Food''. Puddledancer Press, 2005, p. 128 {{ISBN|1-892005-20-4}}</ref>, en toulloù-bac’h<ref>[https://web.archive.org/web/20120402145934/http://www.orncc.net/about/projects/opp.08312011.shtml ''Oregon Prison Project Teaches Empathy, A Key in Lowering Recidivism'']</ref> hag ivez evel un diazez d’ur levr evit ar vugale<ref>{{en}} Allen, J.P. & Winters, Marci. ''Giraffe Juice: The Magic of Making Life Wonderful''. GiraffeJuice, 2011, p. 142 {{ISBN|0-615-26393-3}}</ref>, e-mesk degouezhioù arall. Implijet eo bet ivez get Rosenberg e programmoù evit ar {{lemy|peoc’h|WD=Q454}} e takadoù [[brezel]], [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Nigeria]], [[Malaysia]], [[Indonezia]], [[Sri Lanka]], [[Kolombia]], [[Serbia]], [[Kroatia]], [[Iwerzhon]] en o mesk, hag ivez er [[Reter-Kreiz]] ha dreist-holl e [[Aotrouniezh Vroadel Palestina|Tiriadoù aloubet Palestina]]<ref name=Rosenberg2001>{{en}} Rosenberg|first=Marshall|title=Nonviolent Communication: A Language of Compassion|year=2001|publisher=Puddledancer Press|location=Encinitas, CA| page=212}}</ref>. Kenstrollet ema bet ar c’hehentiñ didaer get an hentad ''HeartMath''<ref>{{cite web|title=Institute of Heartmath|url=http://www.heartmath.org/|accessdate=9 a viz Gwenholon 2011}}</ref> da sevel ur pleustr anvet ''BePeace'' hag a sikour da ziazeziñ ar peoc’h. Kelennet e vez evel ur varregezh sokial ha fromel er skolioù publik e [[Costa Rica]] a-bezh<ref>{{cite web|title=Academy for Peace|url=http://www.academyforpeacecr.org|accessdate=9 a viz Gwenholon 2011}}</ref>, er Stadoù Unanet hag e broioù arall<ref>{{cite web|title=Rasur Foundation International|url=http://www.rasurinternational.org/|accessdate=9 a viz Gwenholon 2011}}</ref>. ==Istoer ha diorren== Daet eo ar gomz didaer pa oa Rosenberg é klask ur feson da skigniñ fonnapl barregezhioù peoc’hat, eme un danevell ag e vuhez hag a gaver e lec’hienn an Ti evit ar c’hehentiñ didaer (TKT). E kounskrid mestroniezh Marion Little (2008) e lenner e oa bet kresket gwriziad patrom ar c’hehentiñ didaer e fin ar blezadoù 1960, ma laboure Rosenberg àr enframmiñ ar gouennoù 'ba’r skolioù hag aozadurioù e kreisteiz ar Stadoù Unanet. Stumm kentañ ar patrom (evezhiadennoù, trivliadoù ha c’hoantoù troet d’an ober) a gaver en un dornlevr stummiñ skrivet get Rosenberg e 1972. Tro 1992 e taas ar patrom da vout evel m’ema bremañ (evezhiadennoù, trivliadoù, doberioù ha goulennoù). Cheñch a ra c’hoazh dre ar c’hendiviz a zo etre Rosenberg hag e geneiled ha stummerion àr ar gomz didaer. E fin ar blezadoù 2000 e voe pouezet evel-se àr an ''empatiezh d’an-unan'' a vehe un alc'hwez da efedusted ar patrom. Komz ag ar patrom muioc’h evel un ''argerzh'' a zo bet ur chañchamant arall a-c’houde 2000. Ar pouezusañ nend eo ket mui kement-se ar « lankadoù » o-unan mes kentoc’h ''youl'' ar bleustrerion pa gomzont (« ha c’hoant o dez da lakaat ar re arall d’ober ar pezh a faot dezhe pe d’ober evit ma vo muioc’h a ster en darempredoù ha ma chomo kontant pep hani ? »), pa selaouont (« hag ar youl a vez em aprestiñ evit ar pezh o do da lâret pe kinnig un evezh a galon ha respetus d’an hani arall ? ») ha kalite ar liamm get ar re arall<ref name="Little">Little, Marion (2008) ''[https://web.archive.org/web/20141102141709/http://www.cnvc.org/sites/cnvc.org/files/MLittle_Thesis0408.pdf Total Honesty/Total Heart: Fostering empathy development and conflict resolution skills. A violence prevention strategy]''. Kounskrid master àr an diskloumiñ dizemglevoù, Victoria, B. C. (Kanada) : Skol-veur Victoria, 286.</ref>. E-kreiz diorren ar gomz didaer ema labour Rosenberg get [[:en:Carl Rogers]] evit klask elfennoù un darempred sikourapl, hrevet Little. Rogers a lake pouez àr : 1) deskiñ àr an tach, 2) « bout didro a-ziàr e fromoù àr an tach », 3) bout kontant é selaou doc’h ar re arall « en ur feson hag a zasson evite », 4) em binvikat é « selaou doc’h ar re arall en ur mod krouiñ, oberiant, kizidik, spis ha karantezus », 5) santout « talvoudegezh don ar c’hemblac’h etre ar pezh a vez amprouvet en diabarzh, emskiant an den hag e vod da gehentiñ », ha, da-heul, 6) bourriñ é reseviñ karantez pe istim diziviz hag o roiñ d’e dro<ref name="Little"/>. Levezonet get [[:en:Erich Fromm]], [[:en:George Albee]] ha [[:en:George Armitage Miller|George Miller]], e pellaas Rosenberg a-zoc’h pleustr ar bsikologiezh klinikel evit monet àr-raok kentoc’h dre ar gumuniezh. Diazezet e oa ar chañchamant-se àr ar soñjoù : (1) e tepant yec’hed-spered an dud a framm ar gevredigezh a vevont enni (Fromm), (2) n’hell ket ar yac’herion o-unan bastiñ da zoberioù ur gumuniezh (Albee) ha (3) anavet e vo gwell emzalc’h Mab-den ma roer ar bsikologiezh d’ar gumuniezh evit netra (Miller)<ref name="Little"/>. Diskouez a ra labour kentañ Rosenberg get bugale diaes dezhe deskiñ ema intereset get ar {{lemy|psikoyezhoniezh|tl=bsikoyezhoniezh|WD=Q179488}} ha nerzh ar lavar, hag ivez ar pouez a lak àr ar c’henlabour. Er penn-kentañ e voe adframmet an darempredoù kelennour-skolidi get patrom ar gomz didaer evit ma vehe atebekoc’h ar studierion àr o deskadurezh ha ma c’hellehent kemer divizoù é tenniñ doc’hti. Aet eo ar patrom àr-raok a-hed ar blezadoù betak derc’hel kont ag an darempredoù galloud en ensavadurioù (polis-keodedour, implijour-implijad, lakaomp) hag ag ar re brevez (da lâret eo paotr-plac’h, pinvik-paour, den daet-den yaouank, tad pe vamm-bugel). Ar pal diwezhañ-holl eo diorren darempredoù sokial diazezet àr an digoll, ar « gevelerezh » hag ar c’henrespet, kentoc’h evit àr ar pinijiñ, an aon hag ar vestroni<ref name="Little"/>. Awenet eo bet patrom ar gomz didaer get ar [[Mahatma Gandhi]], eme Rosenberg. E bal eo bet diorren un argerzh pleustrek evit an darempredoù gwriziet e prederouriezh an ''[[ahimsa]]'' a c’heller troiñ evel « ar barr karantez a sav p’o dez dichalet ag ar galon an droukyoul, ar gounnar hag ar gasoni<ref name="Little"/>. » ==Kelennerezh ar gomz didaer== ===Taol sell=== Diazezet eo ar gomz didaer àr ar soñj e sav ar lodenn vrasañ ag an dizemglevoù etre an dud pe ar strolladoù ag ur fallgehentiñ a-ziàr o {{lemy|Doberioù Mab-den|tl=doberioù|WD=Q190258}}, a-gaoz ma vez implijet ur parlant rediiñ pe gwidreüs get ar pal gober [[aon]], gober [[Mezh|mezh]], lakaat {{lemy|kablusted|tl=kablus|WD=Q628939}} ha c’hoazh. Ar modoù kehentiñ « taer »-se, pa vênt implijet en un dizemglev bennak, a zistro evezh an dud a sklaeraat o doberioù, o zrivliadoù, o santoù hag o goulennoù, ar pezh a lak an dizemglev da badiñ. ===Goulakadennoù=== Setu ar goulakadennoù a zo diazezet ar gomz didaer àrne, hrevet Inbal ha Miki Kashtan, stummerion àr ar gomz didaer<ref name="KashtanAssump"/> : #Ar mem doberioù o dez razh an dud #Peadra zo er bed evit pep unan da vastiñ d’e zoberioù diazez #Razh an oberoù a zo o fal klask bastiñ da zoberioù zo #An trivliadoù a ziskouez doberioù hag a zo pourvezet dezhe pe pas #Razh an dud a c’hell bout karantezus #Bourriñ a ra an dud é roiñ #An dud a vast d’o doberioù dre zarempredoù stag-ha-stag #An dud a chañch #Diabarzh e vez an dibaboù #Emliammiñ eo an hent eeunañ d’ar peoc’h ===Mennadoù=== Lâret a ra ar c’hoarezed Kashtan ema rekis bout ar mennadoù amañ edan da bleustriñ ar gomz didaer<ref name="KashtanAssump"/> : *Beviñ get e galon digor #Bout karantez dezhoñ e-unan #Komz diàr e galon #Reseviñ get karantez #Lakaat ar liamm da gentañ #Monet dreist ar "mat" hag ar "fall" evit priziñ hrevet an doberioù *Dibab, kiriegezh, peoc’h #Kemer hon trivliadoù-ni e-karg # Kemer hon oberoù-ni e-karg #Beviñ e peoc’h get doberioù dibourvez #Kreskiñ ar varregezh da vastiñ doberioù # Kreskiñ ar varregezh da vout da vat en ampoent a vremañ *Ranniñ ar galloud (kevelerezh) #Soursial kement evit doberioù an holl #Implijiñ an nerzh ar bihanañ posupl hag evit diwall kentoc’h, pas evit kelenn, pinijiñ pe tapout ar pezh a faot deomp hep asant ===Kehentiñ hag a harz ar garantez=== Hrevet ar gomz didaer e pella an dud a-zoc’h ar garantez pa vez implijet fesonioù zo da gomz (<ref name="Rosenberg">{{en}} Rosenberg|first=Marshall|title = Nonviolent Communication: A Language of Life|publisher = Puddledancer Press|year=2003|isbn = 1-892005-03-4}}</ref> pennad 2) : *''Barnadennoù kelennour'' hag a lak an dud na reont ket hrevet hon talvoudoù-ni da vout fall pe droug. Rebechiñ, laetaat, distokiñ, renkiñ, abegiñ, keñveriiñ ha krennlavarioù a zo razh stummoù a varnadennoù. (Arabat kemmeskiñ ar ''barnadennoù kelennour'' get ar ''barnadennoù talvoudegezh'' àr ar perzhoù a brizer.) Arouezius eo ag ar barnadennoù kelennour ar feson diberson da gomz, na c’houlenn ket get an den diskuliiñ ar pezh a c’hoari ennoñ e-unan. Get ar feson-se da gomz « e vez hon evezh da renkiñ, dielfenniñ ha diviz ar live fallentez kentoc’h evit doc’h ar pezh hon eus-ni hag ar re arall afer anezhoñ hag a chomomp hep reseviñ. » *''Goulennoù groñs'' a ziougan splann pe displann rebech pe binijenn d’ar selaouerion ma ne reskontont ket dezhe. *''Nac’hiñ kiriegezh'' pa ziskouzer dre e barlant n’eus ket a emskiant ag e giriegezh dezhoñ e-unan. Nac’hiñ a reer e giriegezh evit e oberoù pa damaller : nerzhioù diberson damsklaer (« ret e oa din ») ; e stad, un diagnostig, en istoer personel pe bsikologek ; oberoù re arall ; sturiennoù an aotrouniezh ; gwask ar strollad ; politikerezh ha reolennoù an ensavadurioù ; roloù hrevet ar reizh, ar lec’h er gevredigezh pe an oad ; pe luskadoù n’heller ket kontrolliñ. *''Keñveriiñ'' tud. *Ur raksoñj ag an ''dellid'' : oberoù zo a zo dellezet priz dezhe ha pinijenn d’oberoù arall. ===Peder elfenn=== <!--[[File:en:The Inner World of OFNR (NVC).png|thumb|341x341px]]--> Doc’h peder elfenn e taol evezh pleustrerion ar gomz didaer : *'''Evezhiadennoù''' : ar fedoù (ar pezh a weler, a glever pe a doucher) ha n’eo ket ar ster pe an dalvoudegezh a roer dezhe. Dizaliet eo lâret traoù dre-vras. « Pa gejer evezhiadennoù get prizadur, e vez techet ar re arall da glevet abegadennoù ha d’enebiñ doc’h ar pezh a lârer. » E kontrol e vez aliet lakaat e aked àr evezhiadennoù liammet àr-eeun doc’h herradoù ha traoù spis (<ref name="Rosenberg"/> pennad 3). *'''Trivliadoù''' : fromoù pe santadoù, hep soñjoù nag istoer. Diforc’h int a-zoc’h ar soñjoù (d. s., « touellet em santan ») hag a-zoc’h gerioù implijet er vuhez pemdez evel trivliadoù mes a lâr kentoc’h ar pezh a soñj ar c’homzour e-unan a-ziàrnoñ (d. s., « divarrek »), penaos e soñj ema priziet get ar re arall (d. s., « dister ») pe ar pezh a ra ar re arall dezhoñ, hrevet e soñj (d. s., « digomprenet », « diveizet »). Diskouez a ra an trivliadoù ha pourvezet eo d’hon doberioù pe pas, a lârer. Dre anaviñ an trivliadoù e c’heller em liammiñ aesoc’h an eil doc’h egile hag « asantiñ da vout gloazus é lâret e drivliadoù a c’hell sikour da ziskloumiñ dizemglevoù (<ref name="Rosenberg"/> pennad 4). » *'''Doberioù''' : doberioù an holl dud, ha n’eo ket ar fesonioù da glask bastiñ dezhe. Lakaet eo evel diazez « e vez kement tra a reer e servij hon doberioù<ref name="SpeakPeace">{{en}} Rosenberg|first=Marshall B.|title=Speak Peace in a World of Conflict: What You Say Next Will Change Your World|year=2005|publisher=Puddledancer Press|isbn=978-1-892005-17-5|pages=240}}</ref>. » *'''Goulenn''' : goulenn un ober resis, hep goulenn groñs. Goulennoù ne vênt ket groñs adal ma vezer prest da glevet ur reskont-nac’h hep ma vo klasket forsiñ an afer. Ma reer ur goulenn hag e resever ur reskont-nac’h e alier nompas dilezel ar gaoz mes kompren petra a vir doc’h an hani arall a lâret « ya », e-raok diviz penaos kenderc’hel get ar gaoz. Aliet eo gober ar goulennoù en ur feson splann, àr vat, é venegiñ oberoù fetis (<ref name="Rosenberg"/> pennad 6). ===Modoù=== Bout zo tri mod diazez da lakaat ar gomz didaer da dalvout : *'''Empatiezh d’an-unan''' a dalv intent get karantez ar pezh a c’hoari en hon diabarzh. Merket e vo neuze, direbech, ar soñjoù hag ar barnadennoù hon eus, hon trivliadoù hag ar pouezusañ : intent an doberioù hon eus (<ref name="SpeakPeace"/> pennad 4). *'''Reseviñ get empatiezh''', er gomz didaer, a dalv « liammiñ doc’h ar pezh a zo bev er re arall ha doc’h ar pezh a lakahe ar vuhez da vout dispar evite... Nend eo ket ur c’hompren ag ar penn, pa veizer ar pezh a lâr ar re arall... Ur c’hompren ag ar galon eo ar liamm empatek, pa weler ar gened er re arall, an nerzh doueel hag ar vuhez enne. Ne dalv ket e ranker santiñ ar mem trivliadoù èlte. An dra-se zo kensantedigezh, p’em santer trist mar bez trelatet unan arall. Ne dalv ket e vez ar mem trivliadoù ; talvout a ra eh eur get ar re arall... Pa glaskit kompren ar re arall a spered, ne vec’h ket gete da vat (<ref name="SpeakPeace"/> pennad 5). » Empatiezh a c’houlenn « goulleiñ e spered ha selaou penn-kil-ha-troad. » Kalavern penaos e vez lâret an traoù get ar re arall, e c’heller atav, hrevet ar gomz didaer, lakaat e spi en evezhiadennoù, en trivliadoù, en doberioù hag er goulennoù a zo àr-dreñv. Talvoudus e c’hell bout lâret get gerioù arall ar pezh o dez eztaolet ar re arall, é lakaat àr-wel elfennoù ar gomz didaer displann en o c’homzoù, evel an trivliadoù hag an doberioù a ziviner enne (<ref name="Rosenberg"/> pennad 7). *'''Komz eeun''', get ar c’hehentiñ didaer, a dalvo moarhat gober un evezhiadenn, lâret un trivliad, un dober hag ur goulenn. Gellet a ra bout laosket a-gostez an evezhiadenn pa vez splann an degouezh a vez kaoz anezhoñ. Gellet a reer tremen hep lâret un trivliad pa vez liammet-mat an dud dija pe ma ne sikourehe ket ar liamm anviñ unan. Pa anver un dober oc’hpenn un trivliad ne vez ket techet an dud da soñjal eh eur é lâret e vênt kablus ag an trivliad-se. Er mem feson, pa vez graet ur goulenn oc’hpenn anviñ un dober, ne vênt ket techet da gompren e c’houlenner damsklaer gete bastiñ d’an dober. Monet a ra en-dro asambl an elfennoù. Hrevet Bob Wentworth, stummour àr ar gomz didaer, « an evezhiadenn a vevenn ar blegenn a faot kaozeal a-ziàrni, an trivliadoù a sikour d’em liammiñ ha da heuliiñ hor c’halon kentoc’h evit hor soñjoù, an doberioù a sikour d’em liammiñ ha da ouiet petra zo pouezus, hag ar goulenn a sklaera ar sort reskont a vehe mat d’an den. Gober get an elfennoù-se a vihana ar riskloù ma vehe kollet ha dispartiet an dud é varseat ar pezh a glasker gete ha perak<ref>{{cite web |title=Roles of the Four Components of NVC |last=Wentworth |first=Bob|work=capitalnvc.net |url=http://capitalnvc.net/bobrolesofcomponents}}</ref>. » ==Enklask== Mankiñ a ra « enklaskoù dielfenniñ hir<ref name="Fullerton" /> » a-ziàr ar c’hehentiñ didaer ha bihan a studioù o deus prizet efedusted ar programmoù stummiñ àr ar patrom-se<ref name="Little" />. N’eus ket bet kaozeet kalz anezhoñ er metoù akademiek betek bremañ. Àr skouerioù bevet pe kelennadurioù ema diazezet kentoc’h ar lodenn vrasañ a brouennoù efedusted ar c’hehentiñ didaer. Juncadella<ref name=Juncadella>{{cite journal|last=Juncadella|first=Carme Mampel|title=What is the impact of the application of the Nonviolent communication model on the development of empathy? Overview|journal=MSc in Psychotherapy Studies|date=October 2013|url=http://www.cnvc.org/sites/default/files/NVC_Research_Files/Carme_Mampel_Juncadella.pdf|accessdate=16 a viz Mae 2014}}</ref> he deus renablet razh an enklaskoù a-ziàr levezon ar gomz didaer àr diorren an empatiezh. Kavet he deus 13 studiadenn hag a gouche get he siloù. Unnek anezhe a wele ur c’hresk en empatiezh goude bout graet get ar gomz didaer (pemp anezhe get prouennoù talvoudus a-fet stadegoù) ha div anezhe ne raent ket. Dre-vras e wel-hi disoc’hoù kentoc’h mat, neuze, en enklaskoù a-vremañ àr efedusted ar gomz didaer evit kas àr-raok diorren an empatiezh mes « afer e vehe ag o c’hadarnaat dre studiadennoù arall get diazezoù kreñvoc’h ha muzulioù dereatoc’h. » Kar ur gwall dech a verk en enklaskoù a zo anezhe get ar fed « ne gouch ket diazezoù ar patrom get muzulioù an empatiezh a zo bet validet » ha benvegoù gwell a vank c’hoazh, a gav geti, evit amprouviñ ar c’hehentiñ didaer en ur feson jaojabl. Betek 2013 e oa bet prouadet ar patrom àr standilhonoù a 108 den pe bihanoc’h evit eizh kounskrid master ha tezenn ha kavet e oa bet dre-vras e oa efedus<ref name="Branscomb">Jane Branscomb (2011) ''[https://web.archive.org/web/20150923205313/http://www.cnvc.org/sites/cnvc.org/files/NVC_Research_Files/NVC%20Research/branscomb_dissertation.pdf Summation Evaluation of a Workshop in Collaborative Communication]''. Kounskrid master, Rollins School of Public Health of Emory University.</ref>{{,}}<ref name="Little"/><ref>[https://web.archive.org/web/20120511062129/http://www.cnvc.org/about-us/projects/nvc-research/nvc-research CNVC NVC Research page]</ref>{{,}}<ref>Nash, A.L. (2007) ''[https://web.archive.org/web/20150923205302/http://www.cnvc.org/sites/cnvc.org/files/NVC_Research_Files/NVC%20Research/Nash_Tekoa_Institute_NVC_Conflict_Resolution.pdf Case Study of Tekoa Institute: Illustration of Nonviolent Communication Training’s Effect on Conflict Resolution]''. Master sokiologiezh. Virginia Polytechnic Institute ha skol-veur Stad, Blacksburg (Virginia) : p. 40</ref>. Allan Rohlfs, a gejas get Rosenberg e 1972 hag a grouas an Ti evit ar c’hehentiñ didaer, a zispleg evel-se an diover a skridoù akademiek : <blockquote>Kazimant razh ar programmoù diskloumiñ an dizemglevoù a zo bet krouet en un endro akademiek. Studiadennoù arnodel a zo bet kaset enta get studierion da briziñ o efedusted. Heverk eo ar gomz didaer dre hec’h orin. Marshall Rosenberg, doktor àr ar psikologiezh klinikel ([[:en:University of Wisconsin–Madison|Skol-veur ar Wisconsin (en)]]), a zo bet é labourat er gennad prevez a-hed e red-micher, biskoazh àr ur post akademiek. Un aozadur bobl a zo d’ar gomz didaer, krouet getoñ, ha ne oa ket diazezadur erbet, na yalc’hadoù argant eviti betek nevez zo. Argantaouet e veze penn-d’ar-benn get ar stummadurioù roet e stumm atalieroù digor d’an holl dre ar bed. [...] Donet a ra goustadig ar roadennoù arnodel bremañ dre enklaskerion dizalc’h hag a gav penaos argantaouiñ o studiadennoù arnodel hag embann an disoc’hoù e kelaouennoù burutellet get pared<ref name="Allan Rohlfs">[http://capitalnvc.net/noteoriginsnvc Allan Rohlfs, "Note on the Origins of NVC"]</ref>.</blockquote> Implijet e oa bet ar gomz didaer evel un elfenn ag ur pakad oberoù hag a gasas chañchamantoù a bouez e bredospitalioù e-lec’h ma vez lies taerded e-leizh. Degemeret e oa bet ar gomz didaer, asambl get teknikoù arall, evel ur striv da vihanaat an daerded. Dre 90 % e oa bet bihanaet evel-se titourennoù pennañ an daerded e-korf tri blezad en un unvez a surentez etre<ref>{{cite journal |last=Riemer |first=D. |coauthors=C. Corwith|year=2007 |title= Application of core strategies: reducing seclusion & restraint use|journal=On The Edge. The official newsletter of the International Association of Forensic Nurses. (N’eo ket burutellet get pared.)|volume=13 |issue=3 |pages=7–10 |url=http://www.iafn.org/associations/8556/files/OTEFall2007.pdf |accessdate=20 a viz Gwenholon 2011 }}</ref> ha dre àr-dro 50 % e-korf ur blezad hepken en un unvez a surentez uhelañ<ref>{{cite journal|last=Riemer|first=D.|year=2009|title=Creating Sanctuary: Reducing Violence in a Maximum Security Forensic Psychiatric Hospital Unit|journal=On The Edge. The official newsletter of the International Association of Forensic Nurses. ''(N’eo ket burutellet get pared.)''|volume=15|issue=1|url=http://www.iafn.org/displaycommon.cfm?an=1&subarticlenbr=302|accessdate=20 a viz Gwenholon 2011 }}</ref>. Studiet eo bet e 2014 efedoù ur stummadur resevet get 885 prizoner ag ar Monroe Correctional Complex e Monroe, Washington, àr ar gomz didaer hag an {{lemy|emskiant a-grenn|en|Mindfulness (psychology)|es|Mindfulness (psicología)}} àr un dro. Digresket en doa an adskoiñ a 37 % da 21 %, hrevet ar studiadenn, ha $5 milion ar blez a vehe bet arboellet get ar Stad en arbenn ma oa bet bac’het bihanoc’h a dud. Kavet e oa bet en doa kresket sioulder an dud, digresket o c’hounnar ha roet an tu dezhe da sammiñ o zrivliadoù, d’ezteurel empatiezh ha d’ober goulennoù hep o gober groñs<ref name=FreedomProjectStudy>{{cite journal|last=Suarez|first=Alejandra|coauthors=Dug Y. Lee|author3=Christopher Rowe|author4=Alex Anthony Gomez|author5=Elise Murowchick|author6=Patricia L. Linn|title=Freedom Project: Nonviolent Communication and Mindfulness Training in Prison|journal=SAGE Open|date=11 a viz C’hwevrer 2014|issue=2014 4|pages=10|doi=10.1177/2158244013516154|url=http://sgo.sagepub.com/content/4/1/2158244013516154|accessdate=24 a viz Imbrilh 2014}}</ref>. Lâret eo bet ivez e oa efedus ar c’hehentiñ didaer evit digreskiñ an daerded er gêr. Paotred hag o doa kemeret perzh en ur programm diazezet àr ar gomz didaer evit tud taer e Kalifornia n’o doa ket adskoet hani anezhe er 5 blezad goude, hrevet burevioù ar brokulorion. Diforc’het e oa bet an disoc’h-se a-zoc’h an 40 % a dud meneget get an Domestic Abuse Intervention Project hag o doa adskoet er 5 blezad goude bout heuliet ur programm diazezet àr ar [[:en:Duluth Model|patrom Duluth]], a oa ar gwellañ àr ar poent-se, sañset<ref name=Battering>{{cite news|title=Batterers’ intervention recidivism rates lowest known to date|url=http://www.mtdemocrat.com/news/batterers-intervention-recidivism-rates-lowest-known-to-date/|accessdate=1añ a viz Mae 2014|newspaper=Mountain Democrat (Placerville, CA)|date=30 a viz Imbrilh 2014}}</ref>. Enklaskoù zo a hañval diskouez eh eus a zoberioù boutin da razh an dud<ref>The Atlantic, [http://www.theatlantic.com/life/archive/2011/08/maslow-20-a-new-and-improved-recipe-for-happiness/243486/ Maslow 2.0: A New and Improved Recipe for Happiness]</ref>{{,}}<ref>{{cite journal |last=Tay|first=Louis|coauthors=Ed Diener|year=2011|title=Needs and Subjective Well-Being Around the World|journal=Journal of Personality and Social Psychology|volume=101|issue=2|pages=354–365|url=http://www.apa.org/pubs/journals/releases/psp-101-2-354.pdf|accessdate=20 a viz Gwenholon 2011}}</ref>. ==Liamm doc’h ar speredelezh == « Rosenberg a gav getoñ ema [[Speredelezh|speredel]] da vat ar gomz didaer », he deus skrivet Theresa Latini<ref name=Latini>{{Cite journal|url= http://www.luthersem.edu/leadingfromtheheart/NVC_as_Humanizing_Practice.pdf|title=Nonviolent Communication: A Humanizing Ecclesial and Educational Practice.|last=Latini|first=Theresa|journal=Journal of Education & Christian Belief JE&CB 13:1 (2009) 19–31 |publisher=Kuyer's Institute for Christian Teaching and Learning|year=2009|accessdate=19 a viz Genver 2011}}</ref>. Gwir eo en deus deskrivet Marshall Rosenberg levezon e vuhez speredel àr diorren ha pleustr ar gomz didaer : <blockquote>&laquo; Pouezus eo, a gav genin, e welehe an dud ema ar speredeIezh da ziazez ar c’hehentiñ didaer hag e teskehent penaos eh a en-dro get ar soñj-se en o fenn. Ur pleustr speredel eo da vat hag a glaskan diskouez evel ur mod beviñ. Na bout ne vez ket lâret, e ta an dud d’anaviñ an dra-se dre forzh pleustriñ. Mem pa bleustront ar gomz didaer evel un teknik mekanikel, e krogont da santout traoù etreze hag ar re arall, traoù na santent ket e-raok. Evel-se e ta speredelezh an hentenn gete a-benn ar fin. Krog int neuze da welet eh eus oc’hpenn ur feson da gehentiñ a-barzh ha kompren a reont eh eus un esae da ziskouez ur sort speredelezh<ref name="Spiritual Basis of Nonviolent Communication">{{cite web|title=Spiritual Basis of Nonviolent Communication: A Question and Answer Session with Marshall B. Rosenberg, Ph.D|url=http://www.cnvc.org/learn-online/spiritual-basis/spiritual-basis-nonviolent-communication|publisher=Center for Nonviolent Communication|accessdate=1añ a viz an Azvent 2011}}</ref>. &raquo;</blockquote> Lâret a ra oc’hpenn e tiorroas ar gomz didaer evel ur feson da « zonet da vout emskiant » ag ar pezh a ra an « Nerzh doueel karet » anezhoñ<ref name="Spiritual Basis of Nonviolent Communication"/>. Klokaet eo o [[Kristeniezh|feiz kristen]] get ar gomz didaer, hrevet kristenion zo<ref name="Latini"/><ref>{{en}} Prieto, Jaime L. Jr.. ''The Joy of Compassionate Connecting: The Way of Christ through Nonviolent Communication''. CreateSpace, 2010, p. 258 {{ISBN|1-4515-1425-5}}</ref>{{,}}<ref>{{cite journal|last=Rohlfs|first=Allan|title=Beyond anger and blame: How to achieve constructive conflict|journal=The Christian Century|date=14 a viz miz Kalañ-Gouiañv 2012|volume=129|issue=23|url=http://www.christiancentury.org/article/2012-10/beyond-anger-and-blame|accessdate=16 May 2014}}</ref>{{,}}<ref>{{cite journal|last=van Deusen Hunsinger|first=Deborah|title=Practicing Koinonia|journal=Theology Today|date=miz Gouel-Mikael 2009|volume=66|issue=3|pages=346–367|url=http://www.luthersem.edu/leadingfromtheheart/Practicing_Koinonia.pdf|accessdate=16 a viz Gouel-Mikael 2011}}</ref>{{,}}<ref>{{cite journal|last=Latini|first=Theresa F.|title=Nonviolent Communication and the Image of God|journal=Perspectives: A Journal of Reformed Thought|date=miz Mae 2007 |url=http://www.rca.org/page.aspx?pid=2889|accessdate=8 a viz Kalañ-Gouiañv 2011}}</ref>. Ur yoc’h tud a gav gete e kloka ivez ar [[Boudaegezh|Voudaegezh]], ent teorikel hag é sikour da lakaat uhelvennadoù ar Voudaegezh e pleustr<ref>"[http://www.fwbo-news.org/features/2008/05/nvc-in-fwbo-heart-to-heart.html NVC in the FWBO: Heart-to-Heart Communication]", Shantigarbha, ''FWBO & TBMSG News'', 8 a viz Mae 2008</ref>{{,}}<ref>"[https://web.archive.org/web/20160625045558/http://shambhalatimes.org/2009/01/31/buddhism-and-nonviolent-communication/ Buddhism and Nonviolent Communication]", Jason Little, ''Shambhala Times'', 31 a viz Genver 2009</ref>{{,}}<ref name="LasaterSay">{{en}} Lasater, Judith H. & Ike K.. ''What We Say Matters: Practicing Nonviolent Communication''. Rodmell Press, 2009, p. 192 {{ISBN|978-1-930485-24-2}}</ref>. ==Liamm doc’h patromoù arall== Marion Little en deus studiet frammoù teorikel liammet doc’h ar gomz didaer. Traoù zo er {{lemy|patrom diazezet àr ar gounidoù|en|Getting to YES|de|Harvard-Konzept}}, kanniget da ziskloumiñ dizemglevoù, da atropiñ ha da hanteriñ get [[:en:Roger Fisher (academic)|Fisher]], Ury ha Patton e-barzh ar raktres Harvard Negotiation Project er blezadoù 1980, hag a zo hañval doc’h ar gomz didaer, na bout n’eo ket meneget hani ag ar patromoù en egile. Diaraoget e vehe bet àr un dro ar gomz didaer hag an atropiñ diazezet àr ar gounidoù get {{lemy|patrom Gordon evit darempredoù efedus|en|Parent Effectiveness Training|de|Gordon-Modell}} (1970), hrevet Little, pa weler enne mennadoù hañval, ma n’eo ket prouennoù eeun ag ur liamm. Evel Rosenberg, [[:en:Thomas Gordon (psychologist)|Gordon]] en doa labouret get Carl Rogers ; ag ur levezon boutin dezhe o-daou e c’hell donet enta an hañvalded<ref name="Little"/>. Diforc’h eo, hrevet Suzanne Jones, ar selaou oberiant krouet get Gordon a-zoc’h ar selaou karantezus aliet get Rosenberg, kar goulenn a ra ar selaou oberiant degas en-dro d’ar gomzerion ar pezh o dez lâret evit ma ouiehent e vezer é selaou ; get ar selaou karantezus e klasker selaou get ar galon hag ar penn àr un dro ha bout aze da vat evit reseviñ buhezad ar re arall, get ar pal kompren ha degemer o doberioù, ar pezh a dalv ar vuhezad-se evite<ref name="SJones">Jones, Suzanne (2009) ''[https://web.archive.org/web/20150923205324/http://www.cnvc.org/sites/cnvc.org/files/NVC_Research_Files/NVC%20in%20Schools/TRADITIONAL_EDUCATION_OR_PARTNERSHIP_EDUCATION_S_Jones.pdf Traditional Education or Partnership Education: Which Educational Approach Might Best Prepare Students for the Future?]'' Kounskrid mestroniezh àr ar c’hehentiñ, San Diego (Kalifornia) : Skol-veur San Diego, 203.</ref>. Gert Danielsen hag Havva Kök a wel o-daou diazezoù boutin d’ar gomz didaer ha da gelennerezh doberioù Mab-den (''Human Needs Theory'', ''HNT''), ur patrom akademiek anezhi evit kompren mammennoù an dizemglevoù ha sevel hentennoù evit o diskloumiñ, get ar soñj « e tegouezh taerded pa ne wel ket haniennoù pe strolladoù feson arall erbet da vastiñ d’o dober peotramant p’o dez afer e vehe komprenet, respetet ha dalc’het kont ag o doberioù<ref name=Danielsen>{{cite web|last=Danielsen|first=Gert|title=Meeting Human Needs, Preventing Violence: Applying Human Needs Theory to the Conflict in Sri Lanka|url=http://www.cnvc.org/sites/cnvc.org/files/NVC_Research_Files/NVC%20and%20Violence%20Prevention/Danielsen2005.pdf|accessdate=12 a viz Meurzh 2013}}</ref>{{,}}<ref>Havva Kök, [https://web.archive.org/web/20120425063822/http://turin.sgir.eu/uploads/Kok-paper_for_section_6_reducing_violence_by_meeting_human_needs.pdf "Nonviolent Communication in Political Conflicts"], ''USAK Yearbook of International Politics and Law'', Volume 2, (2009). p. 349-362</ref>{{,}}<ref>Burton, John 1990b. ''Conflict: Basic Human Needs''. New York : St. Martins Press.</ref>. » Chapman Flack a gav getoñ eh eus elfennoù boutin ivez da soñjoù Rosenberg ha d’ar {{lemy|skiant varn|WD=Q843894}}, dreist-holl displeget get [[:en:Bertrand Russell]] pa dolp ar vadelezh hag ar soñj splann<ref name="Flack"/>. Hañvalded a wel c’hoazh Martha Lasley get hentad ar gomz siblet (''Focused Conversation Method'') diorroet get an [[:en:The Institute of Cultural Affairs International|Institute of Cultural Affairs (ICA)]] : elfennoù ar gomz didaer, da lâret eo an ''evezhiadennoù'', an ''trivliadoù'', an ''doberioù'' hag ar ''goulennoù'' a gouchehe get ar pazennoù ''objektivel'', ''soñjal'', ''disklêriiñ'' ha ''diviz'' er gomz siblet<ref>Lasley, Martha (2005) ''Difficult Conversations: Authentic Communication Leads to Greater Understanding and Teamwork''. [https://web.archive.org/web/20140923113230/http://iaf-world.org/index/ToolsResources/IAFJournal.aspx Group Facilitation: A Research and Applications Journal], niverenn 7</ref>{{,}}<ref>{{en}} Stanfield, R. Brian. ''The Art of Focused Conversation: 100 Ways to Access Group Wisdom in the Workplace''. New Society Publishers, 2000, p. 240 {{ISBN|978-0-86571-416-8}}</ref>. ==Reskontoù== N’eus ket bet embannet kalz a varnskridoù àr ar gomz didaer. Enklaskerion zo o deus merket, neoazh, e vank prouennoù ag efedusted ar patrom, en tu arall d’an testonioù niverus, ha diviz a vank ivez ivez er skridoù skiantel a-ziàr e ziazez teorikel<ref name="Gear" /><ref name="Fullerton" /><ref name="Little" />. Mar a enklaskour en deus klasket priziñ don an abegadennoù graet d’ar gomz didaer hag he zuioù gwan. Kavet o deus diaezamantoù sklaer d’he lakaat e pleustr<ref name="Juncadella" /><ref name="Altmann">Altmann, Tobias (2010) '[https://web.archive.org/web/20140912195536/http://www.gewaltfrei-dach.eu/sites/default/files/medium-wissenschaftliche-arbeit-altmann-tobias-diplomarbeit.pdf Evaluation der Gewaltfreien Kommunikation in Quer - und Längsschnittdaten]'. Kounskrid diembann. Skol-veur Leipzig. Institut für Psychologie II. Kavet d’an 16 a viz Mae 2014</ref>{{,}}<ref name=Bitschnau>{{en}} Bitschnau|first=Karoline|title=Die Sprache der Giraffen. Wie die Gewaltfreie Kommunikation Ihr Leben verändern kann|date=2008|publisher=Paderborn (Junfermann)}}</ref>{{,}}<ref name=Oboth>{{cite journal|last=Oboth|first=Monika|title=Inspiration und Herausforderung|journal=Spektrum der Mediation|date=2007|volume=28|pages=9–11|accessdate=16 a viz Mae 2014}}</ref>. Lakaet o deus un toullad kudennoù posupl àr-wel, kourz pleustrek evel teorikel, ha dastumet o deus prederioù get an dud o doa kemeret perzh er studiadennoù ha get enklaskerion zo ivez. An diaezamant d’ober get ar gomz didaer hag an dañjerioù a zo mar bez implijet fall zo boutin d’ar muiañ a brederioù. E patrom ar gomz didaer get pevar frantad ema an dalc’h en arbenn da var a dra : *abeg a zo bet kavet en evezhiadennoù dirakvarn kar gellet a reer kompren an darvoudoù hag an emzalc’hoù e fesonioù liessort, moarhat ; *tud zo a c’hell chom hep kompren o zrivliadoù hag o doberioù o-unan ha kalet e vo dezhe neuze o ezteurel, ma n’eo ket dibosupl a-grenn dezhe ; *an dud em gav dizampart pa glaskont implijiñ ar patrom ha rekis e vehe enta ma vehe muioc’h a fiziañs er re arall evit ma vez d’ar liesañ en darempredoù pemdeziek ; *ar fed lâret e gerioù arall ha klask anaviñ trivliadoù an dud a c’hell bout kavet rust get lod ; *rekis eo em soñjal mat ha kemer amzer evit gober goulennoù jaojabl hrevet ar gomz didaer, get oberoù àr an tu mat a-barzh, ha n’eus ket kement-se a amzer er lodenn vrasañ ag an darempredoù etre an dud. Bitschnau<ref name="Bitschnau" /> ha Flack<ref name="Flack" /> a gav gete oc’hpenn e c’hell donet implij ar gomz didaer da vout taer e-unan mar bez implijet fall. Bitschnau a lâr ivez ne c’hell ket ar gomz didaer roiñ an tu da razh an dud d’ezteurel o zrivliadoù, moarhat, kar amzer, pasianted hag urzh dreistmuzul a vehe rekis. Ar re varrek da implijiñ ar gomz didaer a c’hellehe bout techet ivez da rakvarniñ ar re n’int ket ha kavet gwell kaozeal etreze hepken. Oboth a lâr c’hoazh e c’hellehe tud zo kuzhiñ o zrivliadoù àr-zigarez diskouez empatiezh, ar pezh a zistrohe didaerded ar gaoz<ref name="Oboth" />. An amzer hag ar strivoù e-leizh rekis da zeskiñ penaos implijiñ ar gomz didaer zo bet merket get kalz a enklaskerion<ref name="Juncadella" />. É studial ur video ag ur stummadur get Rosenberg, en deus kavet Chapman Flack e oa « strobinellus » kannig ar soñjoù pennañ hag « uvelus hag awenus » ar skouerioù ; merket en deus « braventez e labour » hag e « soñj aketus, lemm hag ampart » pand a d’e stajidi. Petra gober, avat, em c’houlenn Flack, get traoù zo e displegadenn Rosenberg evel e « sell amsklaer àr ar lec’h laosket d’ar soñj », doc’h ma seblant, hag e implij a zisplegadennoù [[:en:Walter Wink]] àr orin hor feson da soñjal. Elfennoù zo e predeg Rosenberg a hañval bout reskontoù graet ha tout na gouchont ket doc’h ar skeudenn gemplezh a natur mab-den a gaver en istoer, er lennegezh hag en arzoù<ref name="Flack">{{Cite journal|url= http://www.thefreelibrary.com/The+subtle+violence+of+nonviolent+language.-a0152267677|title=The subtle violence of nonviolent language.|last=Flack|first=Chapman|journal=[[:en:Cross Currents (journal)|Cross Currents]]|volume=56|number=3|issn=00111953|date=miz Gwenholon 2006|accessdate=19 a viz Genver 2011}}</ref>. Flack a soñj getoñ e c’heller diforc’hiñ an « ober don » get ar gomz didaer evel ur vertuz a zo posupl get pled hag evezh a-zoc’h an « ober a-ziàr-c’horre », da lâret eo he dezrevelliñ diàr ego ha prez. Ma ra an dud don geti e sikour gete peursellet doc’h o soñjoù hag o oberoù, kompren ar re arall, roiñ ar gwellañ anezhe d’ar gevredigezh ha selaou doc’h o fromoù. Ma reont geti a-ziàr-c’horre e vehe kemeret evel un torkad reolennoù hag a c’hellehe bout implijet da verkiñ poentoù en un diviz, da rummata ar re arall evit gounidoù politikel pe da c’houlenn groñs get ar re arall ma kaozehent er feson-se. Na bout e oa prederiet e c’hellehe degas traoù lâret get Rosenberg d’an implij a-ziàr-c’horre ag ar patrom, Flack a wel a-walc’h e vez laket ar ster don e pleustr get Rosenberg. Labour Rosenberg get perzhidi e atalieroù a ziskouez « an dra wirion ». Flack a ro da ouiet, ur sort, « e vêr bepred douget da vonet d’ar ster aes » hag e ali neuze « bout strizh er pezh a reer ha bout laosk er pezh a asanter evit ar re arall » hag em viret a « dreuzfurmiñ ar gaoz didaer en un daerded soutil graet en hec’h anv<ref name="Flack"/> ». Ellen Gorsevski, kelennourez er [[:en:Bowling Green State University]], he doa skrivet, p’he doa prizet levr Rosenberg, ''Nonviolent Communication: A Language of Compassion'' (1999), evit ar c’hendivizoù geopolitikel, « e vez dreistprizet a-galz nerzh keñveriet an haniennoù er levr-se pa vez kazi laosket a-gostez dalc’h pouezus {{lemy|taerded ar frammoù|ca|Violència estructural|de|Strukturelle Gewalt|en|structural violence|fr|Violence structurelle}}<ref>{{en}} Gorsevski|first=Ellen|title=Peaceful Persuasion: The Geopolitics of Nonviolent Rhetoric|pages=166, 227–228|publisher=State University of New York Press|year=2004}}</ref>. » Sven Hartenstein en deus krouet un toullad tresadennoù hag a luadenn ar gomz didaer<ref name=Hartenstein>{{cite web|last=Hartenstein|first=Sven|title=ANVC (Almost Nonviolent Communication)|url=http://anvc.svenhartenstein.de/en/about/|accessdate=21 April 2013}}</ref>. ==Aozadurioù== An Ti evit ar c’hehentiñ didaer (TKT), krouet get Marshall Rosenberg, en deus marilhet an termenoù « kehentiñ didaer », « komz didaer » ha « komz karantezus », e-mesk re arall, evel ur merk<ref name="Sharing">[https://web.archive.org/web/20120511090359/http://www.cnvc.org/node/6832 Guidelines for sharing NVC], cnvc.org</ref>. An ti-se a desteni stummerion hag a faot dezhe kelenn ar gomz didaer er feson m’he c’hompren an ti<ref>[https://web.archive.org/web/20131216110518/http://www.cnvc.org/training/certification.html Certification], cnvc.org</ref>. Stummiñ a ra an ti-se<ref name="IIT">[https://web.archive.org/web/20190127204218/http://www.cnvc.org/training/international-intensive-trainings-iits.html Nonviolent Communication International Intensive Training], cnvc.org</ref>, mes ar braz ag ar stummadurioù àr ar c’hehentiñ didaer a vez kanniget get stummerion dizalc’h pe harpet get [https://web.archive.org/web/20120131053342/http://www.nvcworld.com/organisations aozadurioù evit ar gomz didaer] hag a zo liammet en ur mod mes hep darempred furmel get an Ti evit ar c’hehentiñ didaer<ref>[http://capitalnvc.net/organizationofmovement Aozadur emsav ar c’hehentiñ didaer], capitalnvc.net</ref>. Lod ag ar stummadurioù-se a vez kemennet dre an Ti evit ar c’hehentiñ didaer<ref>[https://web.archive.org/web/20190124123751/http://www.cnvc.org/trainingcal Training Schedule], cnvc.org</ref>. Kalz aozadurioù evit ar gomz didaer a zo er bed, ur yoc’h anezhe é labourat en ur rannvro bennak<ref>{{cite web |url= http://www.nvcworld.com/organisations |title=International Organisations |first= |last= |work=nvcworld.com |year=2011 |accessdate=19 a viz Gouel-Mikael 2011}}</ref>{{,}}<ref>{{cite web |url=http://www.cnvc.org/organizations |title=Find nvc organizations |work=cnvc.org|year=2011 |accessdate=19 a viz Gouel-Mikael 2011}}</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù |bannoù=2}} ==Evit monet pelloc’h== E saozneg : * Atlee, T. [http://www.co-intelligence.org/CIPol_NVCsochange.html "Thoughts on Nonviolent Communication and Social Change."] Co-intelligence Institute. * Kabatznick, R. ha M. Cullen (2004) [https://web.archive.org/web/20140724075438/http://www.inquiringmind.com/Articles/Peacemaker.html "The Traveling Peacemaker: A Conversation with Marshall Rosenberg."] ''Inquiring Mind'', niverenn an dilost-hañv. * Kashtan, Miki (2010-ongoing), ur blog a-ziàr penaos lakaat ar gomz didaer da dalvout [http://baynvc.blogspot.com/ The Fearless Heart] get kenkrouer ar Bay Area Nonviolent Communication. * Kashtan, Miki (2012) [http://www.satyagrahafoundation.org/nonviolent-communication-gandhian-principles-for-everyday-living/ "Nonviolent Communication: Gandhian Principles for Everyday Living"], Satyagraha Foundation for Nonviolence Studies, miz Imbrilh 2012. * Latini, T. (2009). [https://web.archive.org/web/20110708151133/http://www.luthersem.edu/leadingfromtheheart/NVC_as_Humanizing_Practice.pdf Nonviolent Communication: A Humanizing Ecclesial and Educational Practice]. ''Journal of Education & Christian Belief''. * Moore, P. (2004) [https://web.archive.org/web/20140909220651/http://www.alternativesmagazine.com/29/rosenberg.html "NonViolent Communication as an Evolutionary Imperative-The InnerView of Marshall Rosenberg"] ''Alternatives'', niv. 29, nevez-hañv. * Sauer, M. (2004) [http://www.signonsandiego.com/news/features/20041014-9999-lz1c14peace.html "Expert on conflict resolution believes nonviolence is in our nature"] ''San Diego Union-Tribune'', 14 miz Gouel-Mikael 2004. * Simons, G. (2003) [http://www.sietar-europa.org/about_us/Newsletter/Nov03/ReviewNonviolentCommunication.html#Topic17 "Review of Nonviolent Communication"] SIETAR Europa Newsletter, miz Kala-Gouiañv. * van Gelder, S. (1998) [https://web.archive.org/web/20090210120208/http://www.yesmagazine.org/article.asp?ID=837 "The Language of Nonviolence"] ''Yes Magazine'', hañv 1998. E galleg : * Marshall Rosenberg (dre urzh an embannadennoù) : **''La Communication Non Violente au quotidien'', éditions Jouvence, 2003. {{ISBN|2-883-53314-8}} **''Les mots sont des fenêtres (ou bien ce sont des murs) : Introduction à la Communication NonViolente'', troet ag ar saozneg get Annette Cesotti, eil embannadenn, éditions La Découverte, 2005. {{ISBN|978-2-707-14381-5}} **avec Neil Gibson, Shari Klein, ''Nous arriverons à nous entendre !'' - Suivi de : ''Qu'est-ce qui vous met en colère ?'', éditions Jouvence, 2005. {{ISBN|2-883-53424-1}} **''Dénouer les conflits par la Communication NonViolente'', éditions Jouvence, 2006. ISBN 2-88353-496-9 **''Spiritualité pratique, les bases spirituelles de la Communication NonViolente'', Jouvence, Bernex ([[Suis]]), 2007. {{ISBN|978-2-883-53565-7}} **(Rakskrid get [[:fr:Patrick Viveret]]) ''Communication & Pouvoir'', [https://web.archive.org/web/20140701211835/http://www.centroesserci.it/ Edizioni Esserci], [[Reggio nell'Emilia|Reggio Emilia]] [[Italia]], 2008. {{ISBN|8-887-17874-7}} (skignet e Frañs get : l'[https://web.archive.org/web/20140514094348/http://nvc-europe.org/SPIP/Communication-Pouvoir ACNV] hepken) **''Clés pour un monde meilleur, Communication NonViolente et changement social'', éditions Jouvence, 2009. {{ISBN|978-2-883-53747-7}} * Myers, Wayland. ''Pratique de la communication non-violente : établir de nouvelles relations''. Jouvence, 1999 {{ISBN|2-883-53184-6}} * d'Ansembourg, Thomas. ''Cessez d'être gentil, soyez vrai ! Être avec les autres en restant soi-même''. Éditions de l'Homme, 2000 {{ISBN|2-761-91596-8}} * Faure, Jean-Philippe. ''L'empathie, le pouvoir de l'accueil: au cœur de la communication non-violente''. Éditions Jouvence, 2003 {{ISBN|978-2-883-53349-3}} * Keller, Françoise. ''Pratiquer la communication non violente : passeport pour un monde où l'on ose se parler en sachant comment le dire''. InterÉditions, 2011 {{ISBN|978-2-729-61112-5}} * Leu, Lucy. ''Manuel de communication non violente : exercices individuels et collectifs''. La Découverte, 2005 {{ISBN|2-707-14454-1}} ==Liammoù diavaez== * [http://cnvc.org/ An ti evit ar c’hehentiñ didaer], aozadur etrevroadel hep pal kenwerzhel * [http://nvctraining.com/ An akademiezh evit ar c’hehentiñ didaer], akademiezh deskel evit ar gomz didaer * [http://www.nvcworld.com/ NVC World], torkad testennoù ha benvegoù a-ziàr ar c’hehentiñ didaer * [http://en.nvcwiki.com/ NVC Wiki], titouroù savet a-stroll a-ziàr ar gomz didaer [[Rummad:Kehentiñ]] 87bya924le1kuh8xcractrdjv2cekl1 0 114420 2202836 2077809 2026-10-24T20:50:47Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202836 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner | anv = Noël du Fail | skeudenn = | ment = | alc'hwez = | anv mat = | anv pluenn = | obererezh = skrivagner<br />gwiraour<br />reizhaouer | deiziad ganet = war-dro [[1520]] | lec'h ganet = e [[Sant-Ervlon-an-Dezerzh]], [[Breizh]] | deiziad marv = d'ar [[7 a viz Gouere]] [[1591]] | lec'h marv = e [[Roazhon]], [[Breizh]] | yezh = galleg | luskad = Lennegouriezh an Azginivelezh | rumm = | enorioù = | oberennoù pennañ = * ''Propos rustiques'' * ''Baliverneries ou contes nouveaux d’Eutrapel'' * ''Les Contes et Discours d’Eutrapel'' | traoù ouzhpenn = | sinadur = | ment sinadur = | lec'hienn = }} '''Noël du Fail''', aotrou La Hérissaye, ganet war-dro [[1520]] e domani e diegezh e Château Létard e [[Sant-Ervlon-an-Dezerzh]], ha marvet d'ar [[7 a viz Gouere]] [[1591]] e [[Roazhon]], zo ur gwiraour, reizhaouer ha skrivagner breizhat. E oberenn, dudius ha sirius war un dro, zo un testeni talvoudus eus kevredigezh maezioù [[Breizh]] er {{XVIvet kantved}}. == Buhez == Ganet e voe war-dro [[1520]] e maner e diegezh e Château Létard e [[Sant-Ervlon-an-Dezerzh]]. E dad, François du Fail, a oa un denjentil a-ziwar ar maez dezhañ madoù dister, hag a oa deuet e diegezh d'ober e ziazez war an douaroù-se er {{XIVvet kantved}}. Bez' e oa ar yaouankañ eus pemp bugel hag eus pevar faotr. Goude studioù kentañ e [[Gwern-ar-Sec'h]] dindan renerezh ur mestr anvet Caillard, e lakaas e anv e Skol-veur Pariz e-lec'h ma chomas betek [[1539]] d'an diwezhatañ ; studier e skolaj Santez-Barba e voe moarvat hag e-touez traoù all e heulias kentelioù mezegiezh Jacobus Sylvius. Enluañ a reas evit ur vrezeliadenn en [[Italia]] e [[1543]]/[[1544|44]] (perzh a gemeras en emgann Ceresole d'an 11 a viz Ebrel [[1544]]) ha tro a gavas da weladenniñ [[Venezia]], [[Roma]] ha meur a gêr all. Izel an dour gantañ ez arc'hantas e zistro eus [[Italia]] da [[Breizh|Vreizh]] dre reiñ kentelioù yezhadur ha lennegezh latin e meur a gêr. Goude-se e reas tro meur a skol-veur c'hall evit bezañ stummet war ar gwir peogwir e felle dezhañ mont da reizhaouer. Skolioù war ar gwir [[Añje]], [[Poitiers]], [[Toloza]], [[Avinhon]], [[Bourjez]] hag [[Orleañs]] e-touez re all a voe pleustret gantañ. Embann a reas ''Propos rustiques'' e [[1547]] e [[Lyon]] e ti Jean de Tournes ha ''Baliverneries'' e [[1548]]. E [[1548]] en em stalias e [[Roazhon]] evel alvokad pe prokulor. E [[1549]] e voe degemeret e breuriezh Papegaut, ur gevredigezh akebuterien en em vode da zeizioù merket evit pleustriñ war an tennañ hag envel ur « roue », a oa ur seurt breou keodedad ar gêr. E [[1533]] e teuas da vezañ unan eus seizh kuzulier prezidial [[Roazhon]] a oa bet savet nevez a oa ([[Bertrand d'Argentré]] e oa ar prezidant anezhañ) ; evit gounit ar garg-se e oa aet d'al lez a oa e reter Bro-C'hall d'ar c'houlz-se. War-dro ar mare-se e timezas da Jeanne Perraud, merc'h d'un alvokad, a zegasas madoù dezhañ. En abeg d'e garg e kemere perzh alies e divizadegoù korf an ofiserien-kêr. Anvet e voe da guzulier e [[Breujoù Breizh]] gant ul lizher aotren eus ar 14 a viz Here [[1571]] (e post ur « c'huzulier gall » dre zisdalc'h), ha degemeret e voe er garg-se d'an 21 a viz C'hwevrer [[1572]] (stag ouzh dalc'h Eost-Gwengolo-Here). Tamallet e voe da vezañ protestant ha naket ken abred ha [[1573]]. Ret e voe dezhañ gounit ur prosez ha n'eo nemet e [[1576]] ma c'hellas dont en-dro d'ar Breujoù. Goude bezañ bet ezel eus Kambr an Enklaskoù e voe degemeret er Gambr-Veur e [[1578]]. Abalamour da varradoù [[droug-Sant-Urloù|urloù]] ne voe oberiant nemet a-frapadoù adal [[1581]]. Mont a reas war e leve e miz Here [[1585]] (anvet e voe e warlerc'hiad d'an 12 a viz Ebrel [[1586]]), ha roet e voe ar statud a guzulier-enor dezhañ (gant : mont-tre, dalc'h, mouezh ha meno divizout) gant lizher aotren ar 6 a viz Mezheven [[1586]]. Met n'eo nemet d'an 31 a viz Here [[1587]] e voe enrollet al lizher-se gant ar Breujoù dre ma kave dezho e veze aloubet o brientoù gantañ. E [[1589]] e voe skrapet gant ar [[Kevre Katolik|Gevreerien]] ha laosket da vont kuit en eskemm ouzh un daspren. Evel gwiraour hag istorour ar gwir e skrivas ar ''Mémoires recueillis et extraits des plus notables et solennels arrests du Parlement de Bretaigne'' e teir levrenn (Roazhon, Julien Duclos, 1579, in-folio), a zedias da [[Loeiz VI a Roc'han-Gemene]] (en doe sikouret anezhañ da gaout e garg kuzulier er Breujoù). Mervel a reas en e di e [[Roazhon]], e straed ar ''Puits-Mesnil''. == Oberenn == == Arroudennoù == * "Dieu donne du bien aux hommes et non des hommes aux biens" (''Baliverneries ou Contes nouveaux d'Eutrapel'') * "Quand la bourse se rétrécit, la conscience s'élargit" (''Baliverneries ou Contes nouveaux d'Eutrapel'') * "Marchandise offerte est à demi vendue" (''Baliverneries ou Contes nouveaux d'Eutrapel'') == Oberennoù == * ''Propos rustiques de maistre Léon Ladulfi, Champenois'', Lyon, Jean de Tournes, 1547, in-8° * ''Baliverneries ou contes nouveaux d’Eutrapel, autrement dit Léon Ladulfi'', Pariz, Pierre Trepperel, 1548. * ''Mémoires recueillis et extraits des plus notables et solennels arrests du Parlement de Bretagne'', Roazhon, Julien du Clos, 1579. * ''Les Contes et Discours d’Eutrapel, par le feu seigneur de la Herissaye, gentilhomme breton'', Roazhon, evit Noël Glamet de Quinper-Corentin, 1585, in-8°. == Adembannadurioù == * ''Propos rustiques de maistre Leon Ladulfi champenois'', 1547, embannadur burutellet gant [[Arthur de La Borderie]] gant adstummoù embannadurioù 1548, 1549, 1573, Pariz, Lemerre, 1878 (ademb. Slatkine, 1976). * ''Propos rustiques de maistre Leon Ladulfi champenois'', 1549, embannadur gant digoradur, notennoù hag geriaoueg savet gant Gabriel-A. Pérouse ha Roger Dubuis, Geneva, Droz, 1994. * ''Propos rustiques'', Troidigezh e galleg a-vremañ gant Aline Leclercq-Magnien, kinniget gant Michel Simonin, P., Jean Picollec, 1988. * ''Propos rustiques'' ha ''Baliverneries'' in ''Conteurs français du XVIe siècle'', emb. Pierre Jourda, Gallimard, Pléiade, 1965. * ''Les Baliverneries d'Eutrapel'', embannadur burutellet savet gant Gaël Milin (tezenn 3e kelc'hiad), rakskrid gant Charles Foulon, P., Klincksieck, 1970. == Levrlennadur == * Emmanuel Philipot, ''La vie et l’œuvre littéraire de Noël du Fail gentilhomme breton'', Pariz, Champion, 1914. * Emmanuel Philipot, ''Essai sur le style et la langue de Noël du Fail'', Pariz, Champion, 1914. * Gaël Milin, « Modèles idéologiques et modèles culturels dans l’œuvre narrative de Noël du Fail », in ''Annales de Bretagne et des Pays de l’Ouest'', t. LXXXI, n°1, 1974. * Gabriel-A. Pérouse, « Le dessin des Propos rustiques », in ''Etudes seiziémistes offertes à V-L. Saulnier'', Geneva, Droz, 1980. * Denis Baril, « La peur des villes chez les paysans des contes de Noël du Fail », in ''La nouvelle française à la Renaissance'', Geneva-Pariz, Slatkine, 1981. * Jean Larmat, « Variations sur des motifs rabelaisiens chez Noël du Fail », in ''[[François Rabelais|Rabelais]] en son demi millénaire'', ''Etudes rabelaisiennes'', t. XXI, Droz, 1988. * ''Noël du Fail écrivain'', 15 articles sur du Fail réunis par Catherine Magnien-Simonin, Pariz, Vrin, 1991. * Romain Weber, « Contribution à l’étude du lexique des Propos rustiques de Noël du Fail : l’obstacle des locutions » in ''Bibliothèque Humanisme et Renaissance'', LXV, n°2, Geneva, Droz, 2003. == Notennoù ha daveennoù == <references /> == Liammoù == === Liammoù diabarzh === * [[Roll skrivagnerien Breizh]] === Liammoù diavaez === * [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k544540.pagination Gallica, Contes et discours, éd. 1587] * [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k205068v.pagination Gallica, Contes et discours, éd. Jouaust] * [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k277240.pagination Gallica, Œuvres de du Fail, éd. Assezat] * [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k28080s Gallica, Contes et discours, éd. Guichard] * [https://web.archive.org/web/20141220111023/http://www.lesamisdenoeldufail.fr/ Association Les Amis de Noël du Fail] {{DEFAULTSORT:Dufail, Noel}} [[Rummad:Skrivagnerien Breizh]] [[Rummad:Marvioù 1591]] [[Rummad:Kuzulierien Breujoù Breizh]] le7m9vk1u5rucp4iiofwlru8qtgonur 0 115057 2202803 2193409 2026-10-24T14:02:56Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202803 wikitext text/x-wiki ::[[Restr:Confusion colour.svg|20px|]]''Arabat eo droukveskañ gant'' [[Klann Fraser]]. {| class="infobox" |-bgcolor="#cd0000" |colspan="2" align="center" style="font-size:20px; color:#ffffff;"|'''Klann Fraser of Lovat''' |- | [[File:Clan member crest badge - Clan Fraser of lovat.svg|100px|Klann Fraser of Lovat - Arskoed]] | [[File:Fraser of lovat arms.svg|100px|Klann Fraser of Lovat - Skoed]] |- |colspan="2"| |- |} Ur [[Klann (Bro-Skos)|c'hlann]] [[Bro-Skos|skosat]] eo '''Klann Fraser of Lovat''', a zo staliet en [[Uheldirioù Bro-Skos]], en [[Inverness-shire|Siorrachd Inbhir Nis]] abaoe [[1422]]. Petra bennak ma voe kemm-digemm tiriad ar c'hlann e chomas stabil a-walc'h betek [[1746]].<br /> Hiziv an deiz emañ sez ar c'hlann e Beaufort Castle (''Caisteal Duuaidhe'' e [[gouezeleg Skos]]), e [[A' Mhanachainn|Beauly]] (''A' Mhanachainn''), tal-kichen [[Inbhir Nis]]. A-hed e Istor ez eo bet klann Fraser of Lovat o c'hoari ur perzh pennañ e [[politikerezh]] Siorrachd Inbhir Nis.<br /> Dre m'o deus gouezet pennoù klann Fraser of Lovat derc'hel darempredoù mat gant kurunenn [[Bro-Saoz]] ez eo bet pouezus perzh ar c'hlann e kement gwezhiad milourel ma oa Bro-Skos en emgann dindan ren ar [[Rouantelezh-Unanet]]. Ur skourr eus [[Klann Fraser]] e [[Siorrachd Obar Dheathain]] (''Aberdeenshire'' e [[saozneg]]) eo klann Fraser of Lovat.<br /> Daou glann disrannet eo re Fraser of Lovat ha re Fraser, an daou o vezañ anavet gant al ''[[Lord Lyon King of Arms]]'' a ra war-dro an [[ardamezouriezh]] hervez lezennoù Bro-Skos<ref>{{en}} [http://www.fraserchief.co.uk/ ''Fraserchief'']</ref>. == Orin an anv == Gallek eo orin an anv ''Fraser'' war a hañval, petra bennak ma ne c'haller ket er prouiñ hep mar. Gallout a rafe bout un anv gouezelek a vije bet distummet betek re gant ur c'hloareg angl-ha-norman.<br /> ''Friseal'' eo ar stumm gouezelek a-vremañ, ha ''Clann Frisealach'' anv gouezelek ar c'hlann. ''Fryseal'' eo ar stumm skrivet koshañ a zo testeniekaet e [[Roll Battle Abbey]] ma kaver anvioù an tiegezhioù a oa deuet gant [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm II, dug Normandi]] da [[Emgann Hastings]] e [[1066]], met lakaet e vez mar war gwiriegezh an teul-se<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20130207065337/http://1066.co.nz/library/battle_abbey_roll1/chap01.htm ''Medieval Mosaic - 1066''].</ref>.<br /> E Bro-Skos e kaver ''de Fresel'', ''de Friselle'' ha ''de Fréselière'' er skridoù kozh, ar pezh a c'hallfe bout anvioù [[anjev]]at, hogen n'eus anv-lec'h anjevat ebet a gement a glot outo – met an anvioù-tiegezh ''Frézelière'', ''de la Frézelière'' ha ''Frézeu de la Frézelière'' zo en Anjev hiziv c'hoazh, ha klotañ a reont gant ar stummoù skosat koshañ.<br /> A hent all, pa oa Simon Fraser ([[1667]]-[[1747]]), XIvet Lord Lovat, en harlu e [[Bro-C'hall]] etre [[1703]] ha [[1714]] e kejas ouzh François-Isaac-Lancelot Frézeau ([[1692]]- ?), marquis de la Frézelière ; un emglev a voe skoulmet etre an daou diegezh en abeg d'o orin boutin<ref>{{en}} Frank Adams & Thomas Innes, ''The Clans, Septs and Regiments of the Scottish Highlands, 1934'', Kessinger Publishing, 2004, ISBN 978-1-4179-8076-5</ref>{{,}}<ref>{{fr}} François-Alexandre Aubert de la Chesnaye des Bois, ''Dictionnaire de la noblesse'', Paris, Antoine Boudet, 1773, [https://books.google.fr/books?id=Qh8VAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=FREZELIERE&f=false ''Google Books'', p. 684].</ref>. == Istor ar c'hlann == [[Restr:Beaufort Castle - geograph.org.uk - 853030.jpg|thumb|''Beaufort Castle''<br />Sez ar C'hlann]] Pa oa ar roue skosat [[Gwilherm Iañ Bro-Skos|Uileam mac Eanraig]] o ren, etre [[1165]] ha [[1214]] eta, e voe tiegezhioù a orin gall o tivroañ da Vro-Skos – « Normaned » a veze graet anezho-holl – a-c'houde emgann Hastings ; ur roll anezho, bet en Hastings, a voe savet gant ur [[marc'heg]] saoz anvet Sir Thomas Gray of Heaton kent [[1369]], a zo en e ''Scalacronica'', hag en o zouez e kaver hendadoù klann Fraser of Lovat.<ref name="KoS">{{en}} Geoffrey W. S. Barrow, ''The Kingdom of the Scots : Government, Church an Society from the Eleventh to the Fourteenth Century'', p. 331 – Edinburgh University Press, 2003, ISBN 978-0-7486-1803-3</ref>{{,}}<ref>Gwelit ivez : [https://archive.org/stream/scalacronica00unkngoog#page/n102/mode/2up ''Scalacronica'' pp. 12 ''sqq.'']</ref> Ar c'hentañ Fraser a lenner diwar e benn en ''[[Uheldirioù Bro-Skos|Highlands]]'' e voe ur Simon Fraser of Keith a zeuas da vezañ mestr war douaroù e Keith Marischal e [[Lodainn an Ear]] e [[1160]], hag a roas douaroù hag un [[iliz]] e Kelsae, [[Scottish Borders]].<ref name="SCT">{{en}} Neil Grant, ''Scottish Clans & Tartans'', Random House, 1987, ISBN 978-0-517-49901-6</ref><br /> A-hed an daou gantved da heul e tivroas ar re Fraser da Srath Tuaidhdail ''(Tweeddale)'', hag alese en em strewjont e Siorrachd Sruighlea ''(Stirlingshire)'', [[Aonghas]], Siorrachd Obar Dheathain m'emañ sez [[Klann Fraser]] ha Siorrachd Inbhir Nis m'emañ sez Klann Fraser of Lovat. === {{XIIIvet kantved}} ha {{XIVvet kantved}} === Oberiant e voe klann Fraser of Lovat a-hed an daou vrezel a voe renet evit dieubiñ Bro-Skos d'ar mare-se, [[1296]]-[[1328]] ha [[1332]]-[[1357]], ma stourmas [[Rouantelezh Bro-Skos]] ouzh [[Rouantelezh Bro-Saoz]]. Sir Simon Fraser of Oliver and Neidpath, Marc'heg Banneret ([[1246]]-[[1306]]), bet ganet e Srath Tuaidhdall, a voe en emgann e-kichen [[Andreu de Moray]] kent ma voe kendeuzet armead de Moray gant hini [[William Wallace (Skos)|William Wallace]] da geñver [[Emgann pont Sruighlea]] a c'hoarvezas d'an [[11 a viz Gwengolo]] [[1297]] ma voe Skosiz trec'h war ar Saozon.<br /> An hevelep penn a voe trec'h war ar Saozon adarre en [[Emgann Roslin]] d'ar [[24 a viz C'hwevrer]] [[1303]]. Tri bloaz goude, en [[Emgann Meadhainnigh]], d'an [[19 a viz Mezheven]] [[1306]], e saveteas teir gwech buhez ar roue [[Roperzh I Bro-Skos|Raibeart Bruis]] – alese an teir [[kurunenn|c'hurunenn]] a zo war [[Ardamezouriezh|skoed-ardamez]] klann Fraser of Lovat ha war re e skourroù ; paket e voe gant ar Saozon avat, ha lazhet e 1306 diwar urzh ar roue [[Edouarzh Iañ (Bro-Saoz)|Edouarzh Iañ]]. Unan eus kendirvi Sir Simon Fraser of Oliver and Neidpath, anvet Sir Alexander Fraser of Touchfraser and Cowie a gemeras perzh en [[Emgann Bannockburn]] d'ar [[24 a viz Mezheven]] [[1314]] ; diwezhatoc'h e timezas gant Mary Bruce ([[1282]]-[[1323]]), anezhi c'hoar ar roue Raibeart Bruis, hag anvet e voe da [[Lord Chamberlank]] Bro-Skos kent mervel e-kerzh an [[Brezelioù dieubiñ Bro-Skos|eil brezel dieubiñ Bro-Skos]] en [[Emgann Dupplin Moor]] d'an [[10 a viz Eost|10]] pe d'an [[11 a viz Eost]] [[1332]].<br /> Sir Alexander Fraser of Touchfraser and Cowie eo orin lignez klann Fraser e [[Siorrachd Obar Dheathain]]. Breur yaouankañ Sir Alexander, Sir Simon Fraser, eo a voe e penn lignez klann Fraser of Lovat ; mervel a reas en [[emgann Halidon Hill]] d'an [[19 a viz Gouere]] [[1333]]. === {{XVvet kantved}} ha {{XVIvet kantved}} === Evel an darn vuiañ eus klannoù Bro-Skos e voe klann Fraser of Lovat o vrezeliñ ouzh klannoù all, ouzh [[Klann MacDonald]] ''(Clann MacDhòmhnaill)'' peurgetket. Meur a wech e kevredas re Fraser of Lovat gant [[Klann Munro]], ur c'hlann a orin [[Iwerzhon]]at bet staliet e Bro-Skos en {{XIvet kantved}}, evit stourm ouzh [[Klann Mackenzie]] ''(Clann MacCoinneach)'' : en [[Emgann Bealach nam Broigh]] etre Inbhir Nis hag [[Ulapul]]e [[1452]] enep re Mackenzie, hag en [[Emgann Clachnaharry]] e-kichen Inbhir Nis [[1454]] enep [[Klann Mackintosh]] ''(Clann Mhic an Tòisich)''. E [[1544]] e voe ''Blàr na Léine'', "Emgann ar C'hrezoù"<ref>{{gd}} {{en}} Malcolm MacLennan, ''Gaelic Dictionary'', Acair & Mercat Press, Edinburgh, 1995 (adembannadur), ISBN 978-0-86152-171-5</ref> war lez [[Loch Lochaidh]], ma voe Klann Fraser of Lovat o kemer perzh en ur c'henemsav ledan a oa oc'h emgannañ ouzh [[Klann MacDonald of Clanranald]] a-zivout hêrezh e rann [[Klann Ranald]] : mennet e oa ar genemsavidi da lakaat Ranald ''Gallda'' ("an Estren"), unan eus mibien Ranald Bane, anezhañ pempvet penn Klann Ranald, e penn ar c'hlann – ar pezh ne oa ket Klann MacDonald evit gouzañv, pa oa John MacDonald of Mùideart o dibab.<br /> [[Archibald Campbell, 4re kont Earra-Ghàidheal]]([[1507]]-[[1558]]), a nac'has ma vije emgann – en aner avat : pa oa an 300 Fraser o tistreiñ d'o ziriad e voent taget gant 500 MacDonald, ha faezhet. Ken rust e voe an emgann, a-hervez, ken ne chomas nemet pemp Fraser hag eizh MacDonald en diwezh.<br /> E-kerzh an emgann e varvas penn ar c'hlann, Hugh Fraser, 3de Lord Lovat ; e vab ivez a voe lazhet.<ref name="SCT" /> E[[1562]] e voe sezizet kastell Inbhir Nis gant Klann Fraser ha Klann Munro a-c'houde ma voe bet serret an dorioù ouzh [[Mari Stuart]] diwar urzh [[Klann Gordon]], d'an [[9 a viz Gwengolo]]. Tri devezh e padas ar seziz, ha pa voe bet kemeret ar c'hastell e voe krouget e berc'henn, Alexander Gordon, evel trubard. Da heul ar seziz e tremnas Mari Stuart peder nozvezh er c'hastell. == {{XVIIvet kantved}} == == {{XVIIIvet kantved}} == E-kerzh ar brezel etre [[Charlez Iañ Bro-Saoz]] hag [[Oliver Cromwell]] e voe klann Fraser enep [[James Graham, Markiz Montrose]]. E [[1715]] e voe Simon Fraser, 11vet [[Lord Lovat]], eus tu ar gouarnamant met e [[1745]] e voe eus tu [[Charles Edward Stuart]]. Dibennet e voe goude [[emgann Culloden]] d'an [[9 a viz Ebrel]] [[1747]] d'an oad a 80 vloaz daoust ma oa e vab oa e-penn ar c'hlan e-pad an emgann. Pardonet e voe d'ar mab, anvet Simon ivez. E [[1757]] ez eas gant 1 800 den eus e glann en arme [[Breizh-Veur]] evit brezeliñ ouzh [[Bro-C'hall|Gallaoued]] [[Kanada]]. Lamet e voe an titl a Lord Lovat e [[1747]]. E [[1837]] e voe anvet Thomas a Strichen da vBaron Lovat. Hendad ar Baron ha Lord Lovat a-vremañ eo. E [[1991]] e oa Lady Saltoun penn ar C'hlann Fraser. [[Simon Christopher Joseph Fraser]] ([[1911]]-[[1995]]), 4e Baron Lovat, 15vet ''([[de jure]])'' ha 17 vet ''([[de facto]])'' Lord Lovat a voe 25vet penn Klann Fraser of Lovat. == Notennoù == {{Daveoù}} ==Mammennoù== ;Klannoù Bro-Skos * {{en}} Collins Gem, ''Clans and Tartans'', diazezet war ur berradur eus ''The clans and Tartans of Scotland'' gant Robert Bain, embannet gant HarperCollins Publishers e 1991. *{{en}} Robert Bain, ''The Clans and Tartans of Scotland'', Book Sales, 1959, ISBN 978-0-00411117-9. *{{en}} Peter B. Stuart, ''The Clans and Tartans of Scotland'', Chatwell Books, 2015, ISBN 978-0-7858-3285-0. ;Klann Fraser of Lovat *{{en}} William Cook MacKenzie (1923), ''Simon Fraser, Lord Lovat : His Life and Times'', Andesite Press, 2015, ISBN 978-1-297-64970-7. ;Istor Bro-Skos *{{en}} George Way of Plean & Romilly Squire, ''Scottish Clans & Family Encyclopedia'', Collins, 1994, ISBN 978-0-00-470547-7. *{{en}} T. M. Devine, ''The Scottish Nation : 1700 – 2000'', Penguin Books, 2000, ISBN 978-0-14-023004-8. *{{en}} Neil Oliver, ''A History of Scotland'', Orion Publishing, 2009, ISBN 978-0-7538-2663-8. ==Ereoù diavaez== *[https://web.archive.org/web/20170510004249/http://clanfraser.org/ Lechienn Klann Fraser of Lovat] [[Rummad:Klannoù Bro-Skos|Fraser of Lovat]] gpfyq7g3xtb5h3jwrirsy6gni53n8c9 0 129133 2202873 2133537 2026-10-25T11:00:23Z Ar choler 52661 2202873 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''Pathet Lao''' ([[laoeg]]: '''ປະເທດລາວ''', ''Pa thēt Lāo'' "Broad Lao") a vez graet eus un aozadur politikel ha milourel [[Komunouriezh|komunour]] e [[Laos]], savet e-kreiz an {{XXvet kantved}}. Al luskad a gemeras ar galloud e 1975, goude [[brezel diabarzh Laos]]. Ar Pathet Lao a oa chomet liammet don gant komunisted [[Vietnam]]. E-pad ar [[brezel-diabarzh]], e oa urzhiet, dafaret betek suj da [[Arme Pobl Vietnam]]. Stourmet o devoa asambles a-enep an nerzhioù [[Enepkomunouriezh|enep-komunour]] e-pad [[Brezel Vietnam]]. Gant an amzer o redek an anv Pathet Lao a zo deuet da vezañ un termenadur hollek evit ar gomunourien eus Laos. == Istor == Ar strollad politikel Pathet Lao a oa anvet da gentañ "Strollad ar re Lao" (1955–1972) ha goude-se "[[Strollad dispac'hel ar bobl Lao]]" (1972–bremañ). Pennoù bras ar Pathet Lao e oa ar Priñs [[Souphanouvong]], [[Kaysone Phomvihane]], [[Phoumi Vongvichit]], [[Nouhak Phoumsavanh]] ha [[Khamtay Siphandone]]. Skourr politikel ar Pathet Lao, anvet an "[[Talbenn brogarour Lao]]" (Lao: ''Neo Lao Hak Xat'') a voe implijet e meur a gevredad e gouarnamantoù adalek ar bloavezh 1956. [[Rummad:Istor Laos]] [[Rummad:Komunouriezh]] a65xpoij06bq9psmf8v98wzzbf6jlql 0 129431 2202838 2202792 2026-10-24T21:04:10Z Dakbzh 58931 /* S */ 2202838 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| class="wikitable" style="margin:auto;" |- | <big>'''[[#A|A]]''' • '''[[#B|B]]''' • '''[[#C|C]]''' • '''[[#C'H|C'H]]''' • '''[[#D|D]]''' • '''[[#E|E]]''' • '''[[#F|F]]''' • '''[[#G|G]]''' • '''[[#H|H]]''' • '''[[#I|I]]''' • '''[[#J|J]]''' • '''[[#K|K]]''' • '''[[#L|L]]''' • '''[[#M|M]]''' • '''[[#N|N]]''' • '''[[#O|O]]''' • '''[[#P|P]]''' • '''[[#Q|Q]]''' • '''[[#R|R]]''' • '''[[#S|S]]''' • '''[[#T|T]]''' • '''[[#U|U]]''' • '''[[#V|V]]''' • '''[[#W|W]]''' • '''[[#X|X]]''' • '''[[#Y|Y]]''' • '''[[#Z|Z]]''' • '''[[#Tud arall|Tud arall]]'''</big> |} == A == <div style="column-count:2;"> *[[Jacob Aagaard]] (Danmark, Bro-Skos, *1973) *[[Manuel Aaron]] (India, *1935) *[[Damaris Abarca]] (Chile, *1980) *[[Imed Abdelnabbi]] (Egipt, *1957) *[[Abd al-Malik]] (Siria, 646-705) *[[Zineb Dina Abdi]] (Aljeria, *1981) *[[Arthur Abolianin]] (Belgia, *1966) *[[István Abonyi]] (Hungaria, 1886-1942) *[[Gerald Abrahams]] (Bro-Saoz, 1907-1980) *[[Tatev Abrahamyan]] (Armenia, SUA, *1988) *[[Leonardas Abramavičius]] (URSS, Lituania, a-raok 1912-1960) *[[Nune Abrahamian]] (Armenia, URSS) *[[Raji Abuazizah]] (Palestina, *2006) *[[Jude Acers]] (SUA, *1944) *[[Peter Acs]] (Hungaria, *1981) *[[Ernestina Adam]] (Arc'hantina, *2009) *[[Michael Adams]] (Kerne-Veur, *1971) *[[Weaver Adams]] (SUA, 1901-1963) *[[Kritisara Adhikari]] (Nepal, *2003) *[[Utut Adianto]] (Indonezia, *1965) *[[Ahmed Adly]] (Egipt, *1987) *[[András Adorján]] (Hungaria, *1950) *[[Yochanan Afek]] (Israel, *1952) *[[Assem Afifi]], (Egipt, *1947) *[[Vladimir Afromeev]] (Rusia, *1954) *[[Naira Agababean]] (Moldova, URSS, *1951) *[[Simen Agdestein]] (Norvegia, *1967) *[[Evgeny Agrest]] (Belarus, Sveden, *1966) *[[Georgy Agzamov]] (Ouzbekistan, 1954-1986) *[[Carl Ahues]] (Alamagn, 1883-1968) *[[James Macrae Aitken]] (Bro-Skos, 1908-1983) *[[Ralf Åkesson]] (Sveden, *1961) *[[Elena Akhmilovskaya]] (Rusia, URSS, SUA, 1954-2012) *[[Anna Akhsharumova]] (Rusia, SUA, *1957) *[[Varuzhan Akobian]] (Armenia, SUA, *1983) *[[Vladimir Akobyan]] (URSS, Armenia, *1971) *[[Mohammed Al-Modiahki]] (Qatar, *1974) *[[Yosra Alaa El Din]] (Egipt, *1986) *[[Semyon Alapin]] (Lituania, 1856-1923) *[[Vladimir Alatortsev]] (Rusia, 1909-1987) *[[Adolf Albin]] (Roumania, 1848-1920) *[[Lev Alburt]] (URSS, Rusia, SUA, *1945) *[[Aleksandr Alec'hin]] (Rusia, Bro-C'hall 1892-1946) *[[Alexei Alec'hin]] (Rusia, 1888-1939) *[[Grace Alec'hin]] (SUA, Bro-Saoz, Bro-C'hall 1876-1956) *[[Aleksej Aleksandrov]] (Belarus, *1973) *[[Evgeni Alekseiev]] (Rusia, *1985) *[[Hugh Alexander]] (Bro-Saoz, 1899-1974) *[[Aaron Alexandre]] (Alamagn, Bro-C'hall, Bro-Saoz 1765-1850) *[[Nana Alexandria]] (URSS, Jorjia, *1949) *[[Silvia Alexieva]] (Bulgaria, Bro-C'hall, *1974) *[[Mohamed Allam]] (Palestina, *2001) *[[Johann Baptist Allgaier]] (Alamagn, Aostria, 1763-1823) *[[Zoltán Almási]] (Hungaria, *1976) *[[Izak Aloni]] (Polonia, Israel, 1905-1985) *[[Yoel Aloni]] (Israel, *1937) *[[Boris Alterman]] (Israel, *1970) *[[Husam Al-Takrori]] (Palestina, *1994) *[[Majed Altell]] (Palestina, *2005) *[[Tunç Amarat]] (Aostria) *[[Friedrich Amelung]] (Estonia, Latvia, 1842-1909) *[[Stephanie Amed]] (Arc'hantina, *1990) *[[Bassem Amin]] (Egipt, *1988) *[[Ivy Claire Amoko]] (Ouganda, *1987) *[[Farouk Amonatov]] (Tadjikistan, *1978) *[[Bruce Amos]] (Kanada, *1946) *[[Claudia Amura]] (Arc'hantina, *1970) *[[An Yangfeng]] (Sina, *1963) *[[Viswanathan Anand]] (India, *1969) *[[Erik Andersen (echedoù)|Erik Andersen]] (Danmark, 1904-1938) *[[Frank Anderson (echedoù)|Frank Anderson]] (Kanada, 1928-1980) *[[Adolf Anderssen]] (Alamagn 1818-1879) *[[Ulf Andersson]] (Sveden, *1951) *[[Dmitry Andreikin]] (Rusia, *1990) *[[Siranush Andriasian]] (Armenia, *1986) *[[Zaven Andriasian]] (Armenia, *1989) *[[Goretti Angolikin]] (Ouganda, *1986) *[[Dejan Antic]] (Serbia, *1968) *[[Rogelio Antonio Jr.]] (Filipinez, *1962) *[[Vladimir Antoshin]] (URSS, Rusia, 1929-1994) *[[Gabriela Antova]] (Bulgaria, *2002) *[[Antonio Antunes]] (Portugal, *1962) *[[Oskar Antze]] (Alamagn, *1878) *[[Manuel Apicella]] (Bro-C'hall, *1970) *[[Izaak Appel]] (Polonia, 1905-1941) *[[Fricis Apšenieks]] (Latvia, 1894-1941) *[[Lev Aptekar]] (Ukraina, Zeland-Nevez, *1936) *[[Adlane Arab]] (Aljeria, *1980) *[[José Joaquin Araiza]] (Mec'hiko, 1900-1971) *[[Ketevan Arakhamia-Grant]] (Jorjia, *1968) *[[Giovanna Arbunic]] (Chile, *1964) *[[Walter Arencibia]] (Kuba, *1967) *[[Alexander Areshchenko]] (Ukraina, *1986) *[[Keith Arkell]] (Bro-Saoz, *1961) *[[Ennio Arlandi]] (Italia, *1966) *[[Romanas Arlauskas]] (Lituania, Australia, 1917-2009) *[[Jon Arnason]] (Island, *1960) *[[Dagur Arngrímsson]] (Island, *1987) *[[Levon Aronian]] (Armenia, *1982) *[[Lev Aronin]] (Unvanizh Soviedel, Rusia, 1920-1983) *[[Farida Arouche]] (Aljeria, *1980) *[[Maritza Arribas Robaina]] (Kuba, *1971) *[[Andreas Ascharin]] (Estonia, Latvia, 1843-1896) *[[Jacob Ascher]] (Bro-Saoz, Kanada, 1841-1912) *[[Konstantin Aseev]] (URSS, Rusia, 1960-2004) *[[Venka Asenova]] (Bulgaria, 1930-2006) *[[Franc Ashiku]] (Albania, *1993) *[[Maurice Ashley]] (Jamaika, SUA, *1966) *[[Ludmila Aslanian]] (Armenia, URSS, *1957) *[[Alis Aslanyan]] (Armenia, URSS) *[[Karen Asrian]] (Armenia,URSS, 1980-2008) *[[As-Suli]] ([[Kalifelezh]] an [[Abbasided]], ''c.'' 880 - 946) *[[Lajos Asztalos]] (Aostria-Hungaria, Yougoslavia, Hungary, 1889-1956) *[[Ekaterina Atalik]] (Rusia, Turkey, *1982) *[[Suat Atalık]] (Turkia, *1964) *[[Henry Atkins]] (Bro-Saoz, 1872-1955) *[[Arnold Aurbach]] (Polonia, Bro-C'hall, c. 1888 - 1952) *[[Yuri Averbakh]] (URSS, Rusia, *1922) *[[Valeriy Aveskoulov]] (Ukraina, *1986) *[[Herbert Avram]] (SUA, 1913-2006) *[[Boris Avrukh]] (Israel, *1978) *[[Zurab Azmaiparashvili]] (Jorjia, *1960) </div> == B == <div style="column-count:2;"> *[[Hasmik Babaian]] (Armenia, URSS) *[[Aleksandr Babourin]] (URSS, Rusia, Iwerzhon, *1967) *[[Étienne Bacrot]] (Bro-C'hall, *1983) *[[Paul Baender]] (Alamagn, Bolivia, 1906-1985) *[[Giorgi Bagaturov]] (URSS, Jorjia, *1964) *[[Amir Bagheri]] (Iran, *1978) *[[Camilla Baginskaite]] (URSS, Lituania, SUA, *1967) *[[Vladimir Bagirov]] (URSS, Latvia, 1936-2000) *[[Mary Bain]] (SUA, 1904-1972) *[[David Graham Baird]] (SUA, 1854-1913) *[[Jorge Gómez Baillo]] (Arc'hantina, *1959) *[[Vladimir Baklan]] (Ukraina, *1978) *[[Yuri Balashov]] (URSS, Rusia, *1949) *[[Rosendo Balinas, Jr.]] (Filipinez, 1941-1998) *[[Zoltán von Balla]] (Hungaria, 1883-1945) *[[Csaba Balogh]] (Hungaria, *1987) *[[János Balogh (echedoù)|János Balogh]] (Roumania, Hungaria, 1892-1980) *[[Julio Balparda]] (Uruguay, ?-1942) *[[Amikam Balshan]] (Israel, *1948) *[[Hristos Banikas]] (Gres, *1978) *[[Anatoly Bannik]] (URSS, Ukraina, *1921) *[[Ana Filipa Baptista]] (Portugal, *1990) *[[David Baramidze]] (Jorjia, Alamagn, *1988) *[[Zsigmond Barász]] (Hungaria, 1878-1935) *[[Abraham Baratz]] (Roumania, Bro-C'hall, 1895-1975) *[[Gerardo Barbero]] (Arc'hantina, Hungaria, 1961-2001) *[[Wim Barbier]] (Belgia, *1960) *[[Gedeon Barcza]] (Hungaria, 1911-1986) *[[Olaf Barda]] (Norvegia, 1909-1971) *[[Curt von Bardeleben]] (Alamagn, 1861-1924) *[[Leonard Barden]] (Bro-Saoz, *1929) *[[Evgeny Bareev]] (URSS, Rusia, *1966) *[[Robert Henry Barnes]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez 1849-1916) *[[Thomas Wilson Barnes]] (Bro-Saoz, 1825-1874) *[[Aleksey Barsov]] (URSS, Ouzbekistan, *1966) *[[Mateusz Bartel]] (Polonia, *1985) *[[Dibyendu Barua]] (India, *1966) *[[Cerdas Barus]] (Indonezia, *1961) *[[Marcel Barzin]] (Belgia, 1891-1980) *[[Michael Basman]] (Bro-Saoz, *1946) *[[Alberto Batori]] (Italia, 1884-1923) *[[Christian Bauer]] (Bro-C'hall, *1977) *[[Johann Bauer]] (Bohemia, Aostria, 1861-1891) *[[Friedrich Baumbach]] (Alamagn, *1935) *[[Albert Becker (echedoù)|Albert Becker]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina 1896-1984) *[[Anjelina Belakovskaia]] (URSS, Ukraina, SUA, *1969) *[[Liudmila Belavenets]] (URSS, Rusia, *1940) *[[Sergey Belavenets]] (URSS, Rusia, 1910-1942) *[[Ridha Belkadi]] (Tunizia, 1925-2012) *[[Slim Belkhodja]] (Tunizia, *1962) *[[Bilel Bellahcene]] (Bro-C'hall, Aljeria, *1984) *[[Saâd Belouadah]] (Aljeria, * 1979) *[[Aleksandr Belyavskiy]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1953) *[[Jana Bellin]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, *1947) *[[Fabio Bellini]] (Italia, *1969) *[[Juan Bellón]] (Spagn, *1950) *[[Bruno Belotti]] (Italia, *1964) *[[Zdzisław Belsitzmann]] (Polonia, circa 1890-1920) *[[Khalil Bengherabi]] (Aljeria, *1979) *[[Levi Benima]] (Izelvroioù, 1837-1922) *[[Clarice Benini]] (Italia, 1905-1976) *[[Joel Benjamin]] (SUA, *1964) *[[Francisco Benkö]] (Alamagn, Arc'hantina, *1910) *[[Pal Benko]] (Bro-C'hall, Hungaria, SUA, *1928) *[[Gary Benson]] (Aostralia, *1957) *[[David Berczes]] (Hungaria, *1990) *[[María Angélica Berea de Montero]] (Arc'hantina, 1914-1983) *[[Emanuel Berg]] (Sveden, *1981) *[[Bela Berger]] (Hungaria, Australia, 1931-2005) *[[Johann Berger]] (Aostria, 1845-1933) *[[Victor Berger]] (URSS? Ukraina, Bro-Saoz, 1904-1996) *[[Nils Bergkvist]] (Sveden, 1900-?) *[[Teodors Bergs]] (URSS, Latvia, 1902-1966) *[[Hans Berliner]] (Alamagn, SUA, *1929) *[[Ivar Bern]] (Norvegia, *1967) *[[Karl Berndtsson]] (Sveden, 1892-1943) *[[Jacob Bernstein]] (SUA, ?-1958) *[[Osip Bernstein]] (Rusia, Ukraina, Bro-C'hall, 1882-1962) *[[Sidney Norman Bernstein]] (SUA, 1911-1992) *[[Yaacov Bernstein]] (Israel, *1939) *[[Mario Bertok]] (Kroatia, *1929) *[[Katarina Beskow]] (Sveden, 1867-1939) *[[Louis Betbeder Matibet]] (Bro-C'hall, *1901) *[[Kārlis Bētiņš]] (Latvia, 1867-1943) *[[Dante Beukes]] (Namibia, *2003) *[[Siegmund Beutum]] (Aostria, 1890-1966) *[[Kshitiz Bhandari]] (Nepal, *1989) *[[Vinay Bhat]] (SUA, *1984) *[[Sergio Bianchi (echedoù)|Sergio Bianchi]] (1920-1978) *[[Carlos Bielicki]] (Arc'hantina, *1940) *[[Martin Bier]] (Alamagn, 1854-1934) *[[Horace Bigelow]] (SUA, 1898-1980) *[[István Bilek]] (Hungaria, *1932) *[[Paul Rudolf von Bilguer]] (Alamagn, 1815-1840) *[[Maurice Billecard]] (Bro-C'hall, 1876-?) *[[Reefat Bin-Sattar]] (Bangladesh, *1974) *[[Henry Bird]] (Bro-Saoz, 1830-1908) *[[Nathan Birnboim]] (Israel, *1950) *[[Klaus Bischoff]] (Alamagn, *1961) *[[Arthur Bisguier]] (SUA, *1929) *[[Peter Biyiasas]] (Gres, Kanada, *1950) *[[Saevar Bjarnason]] (Island, *1954) *[[Dimitrije Bjelica]] (Serbia, *1935) *[[Roy Turnbull Black]] (SUA, 1888-1962) *[[Suzy Blackburn]] (Kembre,*?) *[[Joseph Henry Blackburne]] (Bro-Saoz, 1841-1924) *[[Armand Blackmar]] (SUA, 1826-1888) *[[Joseph Henry Blake (echedoù)|Joseph Henry Blake]] (Bro-Saoz, 1859-1951) *[[Abram Blass]] (Polonia, Israel, 1895-?) *[[Ottó Bláthy]] (Hungaria, 1860-1939) *[[Max Blau]] (Alamagn, Suis, 1918-1984) *[[Ludwig Bledow]] (Alamagn, 1795-1846) *[[Paweł Blehm]] (Polonia, *1980) *[[Dirk Bleijkmans]] (Izelvroioù, Indonezia, 1875-?) *[[Yaacov Bleiman]] (URSS, Lituania, Israel, 1947-2004) *[[Calvin Blocker]] (SUA, *1955) *[[Claude Bloodgood]] (SUA, 1937-2001) *[[Oscar Blum]] (Lituania, Bro-C'hall, bet ganet kent 1910) *[[Benjamin Blumenfeld]] (URSS, Belarus, Rusia, 1884-1947) *[[Max Blümich]] (Alamagn, 1886-1942) *[[Boris Blumin]] (Rusia, Kanada, SUA, 1907-1998) *[[Milko Bobotsov]] (Bulgaria, *1931) *[[Dmitry Bocharov]] (Rusia, *1982) *[[Samuel Boden]] (Bro-Saoz, 1826-1882) *[[Jozef Boey]] (Belgia, *1934) *[[Fedor Bogatyrchuk]] (Ukraina, Kanada, 1892-1984) *[[Efim Bogolyoubov]] (Ukraina, Alamagn, 1889-1952) *[[Paolo Boi]] (Italia, 1528-1598) *[[Tamara Boiakhchian]] (Armenia, URSS) *[[Venera Boiakhchian]] (Armenia, URSS) *[[Deyan Bojkov]] (Bulgaria, *1977) *[[Jacobo Bolbochán]] (Arc'hantina, 1906-1984) *[[Julio Bolbochán]] (Arc'hantina, 1920-1996) *[[Isaak Boleslavskiy]] (URSS, Ukraina, 1919-1977) *[[Viktor Bologan]] (Moldova, *1971) *[[Victor Angel Bolzoni]] (Belgia, *1962) *[[Giovanni Leonardo di Bona]] (Italia, 1542-1587) *[[Igor Bondarevsky]] (URSS, Rusia, 1913-1979) *[[Eero Böök]] (Finland, 1910-1990) *[[Anapaola Suri Borda Rodas]] (Arc'hantina, *2004) *[[Ylvije Boriçi]] (Albania, *1965) *[[Valentina Borisenko]] (Rusia, 1920-1993) *[[Borislava Borisova]] (Bulgaria, Sveden, *1951) *[[Nicolas Borouchowitz]] (Belgia, *1898) *[[Tea Bosboom-Lanchava]] (Izelvroioù, Jorjia, *1974) *[[Harallamb Boshku]] (Albania, 1953-2019) *[[George Steven Botterill|George Botterill]] (Bro-Saoz, Kembre, *1949) *[[Mic'hail Botvinnik]] (URSS, Rusia, 1911-1995) *[[Slim Bouaziz]] (Tunizia, *1950) *[[Mahfoud Boudiba]] (Aljeria, *1966) *[[Louis de la Bourdonnais]] (Bro-C'hall, 1795-1840) *[[César Boutteville]] (Viêt-Nam, Bro-C'hall, *1917) *[[Olena Boytsun]] (Ukraina, *1983) *[[Julius Brach]] (Tchekoslovakia, 1881-1938) *[[Stephen Brady]] (Iwerzhon, *1967) *[[Fernando Braga]] (Italia, *1958) *[[Marilyn Braun]] (SUA,1948-2018) *[[Gyula Breyer]] (Hungaria, 1893-1921) *[[Alfred Brinckmann]] (Alamagn, 1891-1967) *[[Sophie Brion]] (Belgia, *1985) *[[Milagros Tatiana Brizzi]] (Arc'hantina, *1996) *[[Mirko Bröder]] (Hungaria, Yougoslavia, Serbia, 1911-1943) *[[Miklós Bródy]] (Hungaria, Roumania, 1877-1949) *[[Vladimir Bron]] (URSS, Ukraina, 1909-1985) *[[David Bronstein]] (URSS, Ukraina, 1924-2006) *[[Luis Bronstein]] (Arc'hantina, 1946-2014) *[[Walter Browne]] (Aostralia, SUA, 1949-2015) *[[Marina Brunello]] (Italia, *1994) *[[Roberta Brunello]] (Italia, *1991) *[[Sabino Brunello]] (Italia, *1989) *[[Hazel Brunker]] (Kembre, *1932) *[[Fabio Bruno]] (Italia, *1960) *[[Agnieszka Brustman]] (Polonia, *1962) *[[Lázaro Bruzón]] (Kuba, *1982) *[[Stellan Brynell]] (Sveden, *1962) *[[Bu Xiangzhi]] (Sina, *1985) *[[Henry Thomas Buckle]] (Bro-Saoz, 1821-1862) *[[Gerardo Budowski]] (Alamagn, Bro-C'hall, Venezuela, Costa Rica, *1925) *[[Wincenty Budzyński]] (Polonia, Bro-C'hall, 1815-1866) *[[Constant Ferdinand Burille]] (Bro-C'hall, SUA, 1866-1914) *[[Amos Burn]] (Bro-Saoz, 1848-1925) *[[Algimantas Butnorius]] (URSS, Lituania, *1946) *[[Edoino Busetto]] (Italia, *1907) *[[Simone Bussers]] (Belgia) *[[Yelizaveta Bykova]] (URSS, Rusia, 1913-1989) *[[Donald Byrne]] (SUA, 1930-1976) *[[Robert Byrne (echedoù)|Robert Byrne]] (SUA, *1928) </div> == C == <div style="column-count:2;"> *[[Viviane Caels]] (Belgia, *1968) *[[Kler Çaku]] (Albania, *2010) *[[Jose Camacho Collados]] (Kembre, *1988) *[[Luciano Cámara]](Arc'hantina, 1916-2004) *[[Florencio Campomanes]] (Filipinez, 1927-2010) *[[Daniel Cámpora]] (Arc'hantina, *1957) *[[María José Campos]], (Arc'hantina, *1999) *[[Esteban Canal]] (Perou, Italia, 1896-1981) *[[Saúl Canessa]] (Arc'hantina, 1969-1992) *[[Arianne Caoili]] (Aostralia, *1986) *[[José Raúl Capablanca]] (Kuba, 1888-1942) *[[Guido Cappello]] (Italia, 1933-1996) *[[Skënder Çarçani]] (Albania, ? - ?) *[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013) *[[Rodolfo Tan Cardoso]] (Filipinez, *1937) *[[Ruth Volgl Cardoso]] (Brazil, 1934-2000) *[[Carl Carls]] (Alamagn, 1880-1958) *[[Magnus Carlsen]] (Norvegia, *1990) *[[Pontus Carlsson]] (Sveden, *1982) *[[Horatio Caro]] (Bro-Saoz, Alamagn, 1862-1920) *[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013) *[[Pietro Carrera]] (Sikilia, 1573-1647) *[[Fabiano Caruana]] (Div vroadelezh : SUA & Italia, *1992) *[[Alda Carvalho]] (Portugal, *1990) *[[Abigail Cast]] (Kembre, *1978) *[[Vincenzo Castaldi]] (Italia, 1916-1970) *[[Ferruccio Castiglioni]] (Italia, 1921-1971) *[[Mariano Castillo]] (Chile, 1905-1970) *[[Mišo Cebalo]] (Kroatia, *1945) *[[Ekrem Cekro]] (Belgia, *1950) *[[Altin Çela]] (Albania, *1975) *[[Giovanni Cenni]] (Italia, 1881-1957) *[[Alfonso Ceron]] (Spagn, 1535-?) *[[Louisa Ceulemans]] (Belgia, 1925-2007) *[[Alla Chaikovskaya]] (Jorjia, URSS, 1934-2007) *[[Oscar Chajes]] (Ukraina, Aostria, SUA, 1873-1928) *[[Ferenc Chalupetzky]] (Hungaria, 1886-1951) *[[Edward Chamier]] (Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1840-1892) *[[Chan Peng Kong]] (Singapour, *1956) *[[Sandipan Chanda]] (India, *1983) *[[Chang Tung Lo]] (Sina, bet ganet a-raok 1960) *[[Murray Chandler]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, *1960) *[[Pascal Charbonneau]] (Kanada, *1983) *[[Inga Charkhalashvili]] (Jorjia, *1983) *[[Rudolf Charousek]] (Hungaria, 1873-1900) *[[Hilda Chater]] (Kerne-Veur, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1874-1968) *[[Chantal Chaudé de Silans]] (Bro-C'hall, 1919-2001) *[[Purusottam Chaulagain]] (Nepal, *1989) *[[Valery Chekhov]] (Rusia, *1955) *[[Vitalia Chekhover]] (Rusia, 1908-1965) *[[Chen De]] (Sina, *1949) *[[Ivan Cheparinov]] (Bulgaria, *1986) *[[Mariana Cherati]] (Arc'hantina, *1973) *[[Alexander Cherepkov]] (URSS, Rusia, *1920) *[[Irving Chernev]] (Rusia, SUA, 1900-1981) *[[Alexander Chernin]] (URSS, Ukraina, Hungaria, *1960) *[[Konstantin Chernyshov]] (URSS, Rusia, *1967) *[[André Chéron]] (Bro-C'hall, 1895-1980) *[[Adriano Chicco]] (Italia, 1907-1990) *[[Marianna Chierici]] (Italia, *1990) *[[Walid Chikhaoui]] (Tunizia, *1978) *[[Aleksey Chirov]] (URSS, Latvia, Spagn, *1972) *[[Duilio Collutiis]] (Italia, *1976) *[[Vladimir Chouchelov]] (URSS, Rusia, Belgia, *1969) *[[Larry Christiansen]] (SUA, *1956) *[[Slavko Cicak]] (Montenegro, Sveden, *1969) *[[Roberto Cifuentes]] (Chile, Izelvroioù, Spagn, *1957) *[[Pavlina Čilingirova]] (Bulgaria, *1955) *[[Victor Ciocâltea]] (Roumania, 1932-1983) *[[Pieter Claesen]] (Belgia, *1971) *[[Hermann Clemenz]] (Estonia, 1846-1908) *[[Albert Clerc]] (Bro-C'hall, 1830-1918) *[[Viktorija Čmilytė]] (Lituania, *1983) *[[James Cobb]] (Kembre, *1977) *[[John Cochrane (echedoù)|John Cochrane]] (Bro-Saoz, 1798-1878) *[[Erich Cohn]] (Alamagn, 1884-1918) *[[Wilhelm Cohn]] (Alamagn, 1859-1913) *[[Margarida Coimbra]] (Portugal, *1983) *[[Niala Collazo Hidalgo-Gato]] (Kuba, Spagn, *1983) *[[Edgard Colle]] (Belgium, 1897-1932) *[[John W. Collins]] (SUA, 1912-2001) *[[Eugene Ernest Colman]] (Bro-Saoz, 1878-1964) *[[Zulema Colman]] (Arc'hantina, *?) *[[Adrián García Conde]] (Mec'hiko, Bro-Saoz, 1886-1943) *[[Ennio Contedini]] (Italia, *1934) *[[Daniel Contin]] (Italia, Arc'hantina, *1962) *[[Stuart Conquest]] (Bro-Saoz, *1967) *[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954) *[[Gorik Cools]] (Belgia, *1964) *[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954) *[[Anya Corke]] (Bro-Saoz, Hong Kong, *1990) *[[Frants Cornelis]] (Belgia, *1942) *[[Nicolaas Cortlever]] (Izelvroioù, 1915-1995) *[[Juan Corzo]] (Kuba, 1873-1941) *[[Laura Costantini]] (Italia, *1985) *[[Roberto Cosulich]] (Italia, 1946-?) *[[Carlo Cozio]] (Italia, 1715-1780) *[[Spencer Crakanthorp]] (Aostralia, 1885-1936) *[[Pia Cramling]] (Sveden, *1963) *[[Robert Crépeaux]] (Bro-C'hall, 1900-1994) *[[Rachel Crotto]] (SUA, 1958-2025) *[[Walter Cruz]] (Brazil, 1910-1967) *[[István Csom]] (Hungaria, *1940) *[[Miguel Cuéllar]] (Kolombia, 1916-1985) *[[Josef Cukierman]] (Polonia, Bro-C'hall, 1900-1941) *[[John Curdo]] (SUA, *1931) *[[Elisabeth Cuypers]] (Belgia) *[[Ognjen Cvitan]] (Kroatia, *1961) *[[Hieronim Czarnowski]] (Polonia, Bro-C'hall, Aostria-Hungaria, 1834-1902) *[[Moshe Czerniak]] (Polonia, Israel, 1910-1984) </div> == C'H == <div style="column-count:2;"> *[[Aleksandr C'halifman]] (URSS, Rusia, *1966) *[[Ibragim C'hamrakoulov]] (Ouzbekistan, Spagn, *1982) *[[Igor C'henkin]] (Rusia, Alamagn, *1968) *[[Ratmir C'holmov]] (URSS, Lituania, 1925-2006) </div> == D == <div style="column-count:2;"> *[[Arthur Dake]] (SUA, 1910-2000) *[[Colm Daly]] (Iwerzhon, *1967) *[[Mohammed Damaj]] (Palestina, *2001) *[[Rui Damaso]] (Portugal, *1968) *[[Damião de Odemira|Pedro Damiano]] (Portugal, 1480-1544) *[[Mato Damjanović]] (Kroatia, 1927-2011) *[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978) *[[Silvio Danailov]] (Bulgaria, *1961) *[[Elina Danielian]] (Armenia, *1978) *[[A. Polak Daniels]] (Izelvroioù, a-raok 1855-goude 1883) *[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978) *[[Dawid Daniuszewski]] (Polonia, 1885-1944) *[[Klaus Darga]] (Alamagn, *1934) *[[Alberto David]] (Luksembourg, *1970) *[[Jacques Davidson]] (Izelvroioù, 1890-1961) *[[Mary Elizabeth Davies]] (Kembre, 1925-2015) *[[Nigel Rodney Davies|Nigel Davies]] (Kembre, Bro-Saoz, *1960) *[[Frederic Deacon]] (Bro-Saoz, 1829-1875) *[[Alba Decataldo]] (Italia, *1970) *[[Brenda Decorte]] (Belgia) *[[Chakkravarthy Deepan]] (India, *1987) *[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957) *[[Alain Defize]] (Belgia, *1953) *[[Marigje Degrande]] (Belgia, *1992) *[[Boris De Greiff]] (Kolombia, *1930) *[[Odile de Heilbronner]] (Arc'hantina, 1930-?) *[[Ann Teresa Delaney]] (Iwerzhon, *1962) *[[Aleksander Delchev]] (Bulgaria, *1971) *[[Gunter Deleyn]] (Belgia, *1955) *[[Mairelys Delgado Crespo]] (Kuba, Spagn, *1974) *[[Eugene Delmar]] (SUA, 1841-1909) *[[Ercole Del Rio]] (Italia, 1723 pe 1726-1802) *[[Lucio Del Vecchio]] (1907-1980) *[[Yelena Dembo]] (Rusia, Israel, Hungaria, Gres, *1983) *[[Arnold Denker]] (SUA, 1914-2005) *[[Frans Dennis]] (Namibia, *1982) *[[Maria De Rosa]] (Italia, *1988) *[[Alexandre Deschapelles]] (Bro-C'hall, 1780-1847) *[[Andrei Deviatkin]] (Rusia, *1980) *[[Paul Devos]] (Belgia, 1911-1981) *[[Mathias de Wachter]] (Belgia, *1979) *[[Aleksandr Dgebouadze]] (Jorjia, URSS, Belgia, *1971) *[[André Diamant]] (Brazil, *1990) *[[Paulo Dias]] (Portugal, *1979) *[[Wilsaida Diaz]] (Republik Dominikan, *1991) *[[Emil Josef Diemer]] (Alamagn), 1908-1990) *[[Mark Diesen]] (SUA, 1957-2008) *[[Julius Dimer]] (Alamagn), 1871-1945) *[[Ding Liren]] (Sina, *1992) *[[Nathan Divinsky]] (Kanada, *1925) *[[Rune Djurhuus]] (Norvegia, *1970) *[[Maxim Dlugy]] (Rusia, SUA, *1966) *[[Josef Dobiáš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1886-1981) *[[Yosef Dobkin]] (Rusia, Israel, *1909) *[[Tihomir Atanasov Dovramadjiev]] (Bulgaria, *1979) *[[Stefan Docx]] (Belgia, *1974) *[[Yury Dokhoian]] (Rusia, *1964) *[[Sergey Dolmatov]] (Rusia, *1959) *[[Lenier Dominguez]] (Kuba, *1983) *[[Józef Dominik]] (Polonia, 1894-1920) *[[Zadok Domnitz]] (Israel, *1933) *[[Elena Donaldson]] (Rusia, Georgia, SUA, *1957) *[[John W. Donaldson]] (SUA, *1958) *[[Ivo Donev]] (Aostria, *1959) *[[Jan Hein Donner]] (Izelvroioù, 1927-1988) *[[Iossif Dorfman]] (Ukraina, Bro-C'hall, *1952) *[[Ashote Draftian]] (Belgia, *1955) *[[Alexei Dreiev]] (URSS, Rusia, *1969) *[[Leonids Dreibergs]] (Latvia, SUA, 1908-1969) *[[Petar Drenchev]] (Bulgaria, *1977) *[[Kurt Dreyer]] (Alamagn, Afrika ar Su), 1909-1981) *[[Tihomil Drezga]] (Kroatia, SUA, 1903-1981) *[[Yuri Drozdovskij]] (Ukraina, *1984) *[[Leroy Dubeck]] (SUA, *1939) *[[Serafino Dubois]] (Italia, 1817-1899) *[[Daniil Dubov]] (Rusia, *1996) *[[Andreas Dückstein]] (Hungaria, Aostria, *1927) *[[Jean Dufresne]] (Alamagn, 1829-1893) *[[Yves Duhayon]] (Belgia, *1954) *[[Andreas Duhm]] (Alamagn, Suis, 1883-1975) *[[Dietrich Duhm]] (Alamagn, Suis, 1880-1954) *[[Hans Duhm]] (Alamagn, Suis, 1878-1946) *[[Arthur Dunkelblum]] (Polonia, Belgia, 1906-1979) *[[Joaquim Durão]] (Portugal, 1930-2015) *[[Oldřich Duras]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1882-1957) *[[Marc Dutreeuw]] (Belgia, *1960) *[[Fyodor Duz-Khotimirsky]] (Ukraina, 1879-1965) *[[Mark Dvoretsky]] (Rusia, *1947) *[[Joanna Dworakowska]] (Polonia, *1978) *[[Eduard Dyckhoff]] (Alamagn, 1880-1949) *[[Viacheslav Dydyshko]] (Belarus, *1949) *[[Boruch DynerBoruch Israel Dyner]] (Polonia, Belgia, Israel, 1903-1979) *[[Semen Dvoirys]] (Rusia, *1958) *[[Nana Dzagnidze]] (Jorjia, *1987) *[[Roman Dzindzichashvili]] (Jorjia, Israel, SUA, *1944) *[[Marat Dzhumaev]] (Ouzbekistan, *1976) </div> == E == <div style="column-count:2;"> *[[James Eade]] (SUA, *1957) *[[Zahar Efimenko]] (Ukraina, *1985) *[[Igor Efimov (Monako)|Igor Efimov]] (URSS, Jorjia, Rusia, *1960) *[[Marsel Efroimski]] (Israel, *1995) *[[Jaan Ehlvest]] (Estonia, *1962) *[[Rakhil Eidelson]] (Belarus, *1958) *[[Charles Sidney Eichab]] (Namibia, *1979) *[[Vereslav Eingorn]] (Ukraina, *1956) *[[Louis Eisenberg]] (Ukraina, SUA, 1876-goude 1909) *[[Bengt Ekenberg]] (Sveden, 1912-1986) *[[Folke Ekström]] (Sveden, 1906-2000) *[[Fouad El Taher]] (Egipt, *1965) *[[Essam El-Gindy]] (Egipt, *1966) *[[Erich Eliskases]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina, Brazil, 1913-1997) *[[Pavel Eljanov]] (Ukraina, *1983) *[[Moissei Eljaschoff]] (Lituania, 1870-1919) *[[Aluteni El Shaddai]] (Namibia, *1991) *[[Jaime Emma]] (Arc'hantina, 1938-2005) *[[John Emms (echedoù)|John Emms]] (Bro-Saoz, *1967) *[[Elijah Emojong]] (Ouganda, *1992) *[[Lucijs Endzelins]] (Estonia, Latvia, Aostralia, 1909-1981) *[[Jens Enevoldsen]] (Denmark, 1907-1980) *[[Ludwig Engels]] (Alamagn, Brazil, 1905-1967) *[[Berthold Englisch]] (Aostria, 1851-1897) *[[David Enoch]] (Israel, *1900) *[[Vladimir Epishin]] (Rusia, URSS, *1965) *[[Esther Epstein]] (Rusia, URSS, SUA, *1954) *[[Stefan Erdélyi]] (Hungaria, Roumania, 1905-1968) *[[Hanna Ereńska]] (Polonia, *1946) *[[Evgenij Ermenkov]] (Bulgaria, Palestina, *1949) *[[Wilhelm Ernst (echedoù)|Wilhelm Ernst]] (Alamagn, 1905-1952) *[[John Angus Erskine]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1873-1960) *[[Yakov Estrin]] (Rusia, 1923-1987) *[[Max Euwe]] (Izelvroioù, 1901-1981) *[[Deborah Evans-Quek]] (Kembre, *1961) *[[Larry Evans]] (SUA, 1932-2010) *[[William Evans|William Davies Evans]] (Kembre, 1790-1872) *[[Alexander Evensohn]] (Ukraina, 1892-1919) *[[Mohamed Ezat]] (Egipt, *1978) *[[Győző Exner]] (Hungaria, 1864-1945) </div> == F == <div style="column-count:2;"> *[[Gisella Facchini]] (Italia, *1954) *[[Samuel Factor]] (Polonia, SUA, 1883-1949) *[[Louisa Matilda Fagan]] (Italia, Bro-Saoz, 1850-1931) *[[Hugo Fähndrich]] (Hungaria, Aostria, 1851-1930) *[[Hans Fahrni]] (Bohemia, Suis, 1874-1939) *[[William Fairhurst]] (Bro-Saoz, Skos, Zeland-Nevez, 1903-1982) *[[Sammi Fajarowicz]] (Alamagn, 1908-1940) *[[Ekateríni Fakhirídou]] (Gres, *1964) *[[Raphael Falk]] (Rusia, 1856-1913) *[[Ernst Falkbeer]] (Aostria-Hungaria, 1819-1885) *[[Roquelina Fandiño Reyes]] (Kuba, *1968) *[[Yara Faqeeh]] (Palestina, *1999) *[[Álvaro Faria]] (Portugal, *1954) *[[Ali Farahat]] (Egipt, *1975) *[[Stefan Fazekas]] (Hungaria, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1898-1967) *[[Adham Fawzy]] (Egipt, *2000) *[[Sergey Fedorchuk]] (Ukraina, *1981) *[[Alexei Fedorov]] (Belarus, *1972) *[[John Fedorowicz]] (SUA, *1958) *[[Vladimir Fedoseev]] (Rusia, *1995) *[[Movsas Feigins]] (Latvia, Arc'hantina, 1908-1950) *[[Rafał Feinmesser]] (Polonia, *a-raok 1906) *[[Florin Felecan]] (Roumania, SUA, *1980) *[[Rubén Felgaer]] (Arc'hantina, *1981) *[[Virgilio Fenoglio]] (Arc'hantina, 1902-1990) *[[António Fernandes]] (Portugal, *1962) *[[María Florencia Fernández]] (Arc'hantina, *1991) *[[Diogo Fernando]] (Portugal, *1980) *[[Arthur Feuerstein]] (SUA, *1935) *[[Alexandr Fier]] (Brazil, *1988) *[[Martha Fierro]] (Ecuador, *1977) *[[Rubens Filguth]] (Brazil, *1956) *[[Miroslav Filip]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, 1928-2009) *[[Jakub Filipek]] (Belgia, *1979) *[[Anton Filippov]] (Ouzbekistan, *1986) *[[Reuben Fine]] (SUA, 1914-1993) *[[Ben Finegold]] (SUA, *1969) *[[Gina Linn Finegold]] (SUA) *[[Julius Finn]] (Polonia, SUA, 1871-1931) *[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957) *[[Bobby Fischer]] (SUA, Island, 1943-2008) *[[Alex Fishbein]] (SUA, *1968) *[[Giuliana Fittante]] (Italia, *1951) *[[Alexander Flamberg]] (Polonia, 1880-1926) *[[Alfred Flatow (echedoù)|Alfred Flatow]] (Alamagn, Aostralia, *1937) *[[Glenn Flear]] (Bro-Saoz, *1959) *[[Ernst Flechsig]] (Alamagn, 1852-1890) *[[Bernhard Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1853-1931) *[[Max Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1845-goude 1882) *[[János Flesch]] (Hungaria, 1933-1983) *[[Salomon Flor]] (URSS, Ukraina, Tchekoslovakia, Rusia, 1908-1983) *[[Rodrigo Flores]] (Chile, 1913-2007) *[[Alberto Foguelman]] (Arc'hantina, *1923) *[[Sabina Foisor]] (SUA, *1989) *[[Jan Foltys]] (Tchekoslovakia, 1908-1952) *[[George Salto Fontein]] (Izelvroioù, 1890-1963) *[[Leó Forgács]] (Hungaria, 1881-1930) *[[Győző Forintos]] (Hungaria, *1935) *[[Greta Foulon]] (Belgia, *1946) *[[Albert Fox]] (SUA, 1881-1964) *[[Maurice Fox]] (Ukraina, Kanada, 1898-1988) *[[Alfons Franck]] (Belgia) *[[Zenon Franco]] (Paraguay, *1956) *[[Selim Franklin (echedoù)|Selim Franklin]] (Bro-Saoz, SUA, 1814-1884) *[[Janelle Mae Frayna]] (Filipinez, *1996) *[[Michael Freeman (echedoù)|Michael Freeman]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez, *1960) *[[Friedhelm Freise]] (Alamagn) *[[Laurent Fressinet]] (Bro-C'hall, *1981) *[[Sergey von Freymann]] (Rusia, URSS, Ouzbekistan, 1882-1946) *[[Joel Fridlizius]] (Sveden, 1869-1963) *[[Daniel Fridman]] (URSS, Latvia, Alamagn, *1976) *[[Frederic Friedel]] (Alamagn, *1945) *[[Gunnar Friedemann]] (Estonia, 1909-1943) *[[David Friedgood]] (Suafrika, Bro-Saoz, *1946) *[[Henryk Friedman]] (Polonia, 1903-1942) *[[Alexander Fritz]] (Alamagn, 1857-1932) *[[António Frois]] (Portugal, *1962) *[[Severin From]] (Danmark, 1828-1895) *[[Zirka Frómeta Castillo]] (Kuba, *1963) *[[Achilles Frydman]] (Polonia, 1905-1940) *[[Paulino Frydman]] (Polonia, Arc'hantina, 1905-1982) *[[Ľubomír Ftáčnik]] (Tchekoslovakia, Slovakia, *1957) *[[Andrija Fuderer]] (Yougoslavia, Vojvodina, Belgia, 1931-2011) *[[Semyon Furman]] (Rusia, 1920-1978) *[[Ivana Maria Furtado]] (India, *1999) *[[Géza Füster]] (Hungaria, Kanada, 1910-1990) *[[Roy Fyllingen]] (Norvegia, *1975) </div> == G == <div style="column-count:2;"> *[[Susanna Gaboyan]] (Armenia, *1996) *[[Vougar Gachimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014) *[[Merab Gagunashvili]] (Jorjia, *1985) *[[Luís Galego]] (Portugal, *1966) *[[Aleksandr Galkin (echedoù)|Aleksandr Galkin]] (Rusia, *1979) *[[Joseph Gallagher]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, Suis, *1964) *[[Alisa Galliamova]] (URSS, Rusia, *1972) *[[Lilit Galojan]] (Armenia, *1983) *[[Surya Shekhar Ganguly]] (India, *1983) *[[Nona Gaprindachvili]] (URSS, Jorjia, *1941) *[[Valeriane Gaprindashvili]] (Jorjia, *1982) *[[Carlos Garcia Palermo]] (Arc'hantina, Italia, *1953) *[[Raimundo García]] (Arc'hantina, *1936) *[[Timour Gareev]] (Ouzbekistan, *1988) *[[Eldar Gasanov]] (Ukraina, *1982) *[[Vugar Gashimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014) *[[Anna Gasik]] (Polonia, *1988) *[[Genric'h Gasparyan]] (Armenia, URSS, 1910-1995) *[[Einar Gausel]] (Norvegia, *1963) *[[Viktor Gavrikov]] (Lituania, Suis, *1957) *[[Vladas Gefenas]] (URSS, Lituania, *1955) *[[Steven Geirnaert]] (Belgia, *1984) *[[Tamaz Gelashvili]] (URSS, Jorjia, *1978) *[[Boris Gelfand]] (URSS, Belarus, Israel, *1968) *[[Efim Geller]] (URSS, Ukraina, 1925-1998) *[[Uzi Geller]] (Israel, *1931) *[[Lili Gelovani]] (Jorjia, URSS, 1911-1973) *[[Petar Genov]] (Bulgaria, *1970) *[[Ljubka Genova]] (Bulgaria, *1983) *[[Ružka Genova]] (Bulgaria, *1963) *[[Kiril Georgiev]] (Bulgaria, *1965) *[[Krum Georgiev]] (Bulgaria, *1958) *[[Antonina Georgieva]] (Bulgaria, *1948) *[[Ernő Gereben]] (Hungaria, Suis 1907-1988) *[[Regina Gerlecka]] (Polonia, 1913-1983) *[[Eugenio German]] (Brazil, 1930-2001) *[[Theodor Germann]] (Latvia, 1879-1935) *[[Alik Gershon]] (Israel, *1980) *[[Edward Gerstenfeld]] (Polonia, Ukraina 1915-1943) *[[Georgy Geshev]] (Bulgaria, 1903-1937) *[[Maria Gevorgyan]] (Armenia, *1994) *[[Ehsan Ghaem Maghami]] (Iran, *1982) *[[Tara Ghale]] (Nepal, *1995) *[[Tigran Gharamian]] (Bro-C'hall, *1984) *[[Ameet Ghasi]] (Bro-Saoz, *1987) *[[Vera Ghazarian]] (Armenia, URSS) *[[Florin Gheorghiu]] (Roumania, *1944) *[[Amédée Gibaud]] (Bro-C'hall, 1885-1957) *[[Johannes Giersing]] (Danmark, 1872-1954) *[[Ellen Gilbert]] (SUA 1837-1900) *[[Jessie Gilbert]] (Bro-Saoz, 1987-2006) *[[Karl Gilg]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1901-1981) *[[Aivars Gipslis]] (URSS, Latvia, 1937-2000) *[[Anish Giri]] (Izelvroioù, *1994) *[[Angelo Giusti]] (Italia, 1901-1986) *[[Alberto Giustolisi]] (Italia, 1928-1990) *[[Matteo Gladig]] (Italia, 1880-1915) *[[Oleg Gladyszev]] (Rusia, *1977) *[[Eduard Glass]] (Aostria, 1902 - goude 1980) *[[Evgeny Gleizerov]] (URSS, Rusia, *1963) *[[Igor Glek]] (URSS, Rusia, Alamagn, *1961) *[[Svetozar Gligorić]] (Yougoslavia, Serbia, 1923-2012) *[[Jozef Gobert]] (Belgia) *[[Fernand Gobet]] (Suis, *1962) *[[Rumjana Gočeva]] (Bulgaria, *1957) *[[Michele Godena]] (Italia, *1967) *[[Carl Goering]] (Alamagn, 1841-1879) *[[Alphonse Goetz]] (Bro-C'hall, 1865-1934) *[[Leonid Gofshtein]] (Israel, *1953) *[[Ksenia Gogiava]] (Jorjia, URSS, 1916-1973) *[[Jason Goh Koon-Jong]] (Singapour, *1989) *[[Veronika Goi]] (Italia, *1980) *[[Goh Weiming]] (Singapour, *1983) *[[Samuel Gold]] (Hungaria, Aostria, SUA, 1835-1920) *[[Alexander Goldin]] (URSS, Rusia, *1965) *[[Rusudan Goletiani]] (URSS, Jorjia, SUA, *1980) *[[Celso Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1879-1924) *[[Celso Golmayo Zúpide]] (Spagn, Kuba, 1820-1898) *[[Manuel Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1883-1973) *[[Vitali Golod]] (URSS, Ukraina, Israel *1971) *[[Harry Golombek]] (Bro-Saoz, 1911-1995) *[[Alexander Goloshchapov]] (URSS, Ukraina, *1978) *[[Alexander Ferdinand von der Goltz]] (Alamagn, 1819-1858) *[[Valentina Golubenko]] (Estonia, Kroatia, *1990) *[[Mikhail Golubev]] (URSS, Ukraina, *1970) *[[Javiera Gómez]] (Chile, *2002) *[[Ângela Gonçalves]] (Portugal) *[[Aleksei Goncharov]] (Rusia, 1879-1913) *[[Gong Qianyun]] (Sina, *1985) *[[Jayson Gonzales]] (Filipinez, *1969) *[[Soledad González de Huguet]] (Arc'hantina, 1934-2012) *[[José González García]] (Mec'hiko, *1973) *[[Juan Carlos González Zamora]] (Mec'hiko, *1968) *[[David S. Goodman]] (Bro-Saoz, SUA, *1958) *[[Johan Goormachtigh]] (Belgia, *1955) *[[Irina Gorchkova]] (Belgia, *1977) *[[Stephen J. Gordon]] (Bro-Saoz, *1986) *[[Danny Gormally]] (Bro-Saoz, *1976) *[[George H. D. Gossip]] (SUA, Bro-Saoz, 1841-1907) *[[Solomon Gotthilf]] (URSS, Rusia, 1903-1967) *[[Hermann von Gottschall]] (Alamagn, 1862-1933) *[[Mic'hail Gourevitch (echedoù)|Mic'hail Gourevitch]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959) *[[Tarek Goutali]] (Aljeria, *1983) *[[Boris Grachev]] (Rusia, *1986) *[[Aleksander Graf]] (URSS, Ouzbekistan, Alamagn, *1962) *[[Sonja Graf]] (Alamagn, Arc'hantina, SUA, 1908-1965) *[[Rita Gramignani]] (Italia, *1943) *[[Julio Granda]] (Perou, *1967) *[[Roberto Grau]] (Arc'hantina, 1900-1944) *[[Gioacchino Greco]] (Italia, 1600 - c. 1634) *[[Ewen McGowen Green]] (Zeland-Nevez, *1950) *[[Alon Greenfeld]] (SUA, Israel, *1964) *[[John Grefe]] (SUA, *1947) *[[Bernhard Gregory]] (Estonia, Alamagn, 1879-1939) *[[Gisela Kahn Gresser]] (SUA, 1906-2000) *[[Helgi Gretarsson]] (Island, *1977) *[[Richard Griffith (echedoù)|Richard Griffith]] (Bro-Saoz, 1872-1955) *[[Nikolay Grigoriev]] (URSS, Rusia, 1895-1935) *[[Avetik Grigoryan]] (Armenia, *1989) *[[Vincent Grimm]] (Aostria, Hungaria, 1800-1872) *[[Aleksandr Grichtchouk]] (URSS, Rusia, *1983) *[[Efstratios Grivas]] (Gres, *1966) *[[Henri Grob]] (Suis, 1904-1974) *[[Aristide Gromer]] (Bro-C'hall, *1909) *[[Adriaan de Groot]] (Izelvroioù, *1914) *[[Ernst Grünfeld]] (Aostria, 1893-1962) *[[Yehuda Gruenfeld]] (Polonia, Israel, *1956) *[[James Grundy (echedoù)|James Grundy]] (Bro-Saoz, SUA, 1855-1919) *[[Izaak Grynfeld]] (Polonia, Israel, *1920) *[[Gu Xiaobing]] (Sina, *1985) *[[Ion Gudju]] (Roumania, 1897-1988) *[[Richard Guerrero]] (Spagn, *1973) *[[Eduard Gufeld]] (URSS, Ukraina, SUA, 1936-2002) *[[Ilse Guggenberger]] (Kolombia, *1942) *[[Carlos Guimard]] (Arc'hantina, 1913-1998) *[[Cemil Gulbas]] (Belgia, *1980) *[[Boris Gulko]] (URSS, Rusia, SUA, *1947) *[[Gunnar Gundersen (echedoù)|Gunnar Gundersen]] (Bro-C'hall, Norvegia, Aostralia, 1882-1943) *[[Isidor Gunsberg]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1854-1930) *[[Abhijeet Gupta]] (India, *1989) *[[Dmitry Gurevich]] (URSS, Rusia, SUA, *1956) *[[Ilya Gurevich]] (URSS, Ukraina, SUA, *1972) *[[Mikhail Gurevich (echedoù)|Mikhail Gurevich]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959) *[[Bukhuti Gurgenidze]] (URSS, Jorjia, 1933-2008) *[[Nino Gurieli]] (Jorjia, URSS, *1961) *[[Jan Gustafsson]] (Alamagn, *1979) *[[Emanuel Guthi]] (Israel, *1930) *[[Lev Gutman]] (URSS, Latvia, Israel, Alamagn, *1945) *[[Fritz Gygli]] (Suis, 1896-1980) *[[Alfred William Gyles]] (Zeland-Nevez, 1888-1967) </div> == H == <div style="column-count:2;"> *[[Mohamed Haddouche]] (Aljeria, *1984) *[[Anna Hahn (echedoù)|Anna Hahn]] (Latvia, SUA, *1976) *[[Anna Hairapetian]] (Armenia, *1989) *[[Anna Hakobian]] (Armenia, URSS) *[[Vladimir Hakobyan]] (Armenia, *1971) *[[Vitalia Halberstadt]] (Ukraina, Bro-C'hall, 1903-1967) *[[Alexander Halprin]] (Rusia, Aostria, 1868-1921) *[[Manish Hamal]] (Nepal, *1986) *[[Tunc Hamarat]] (Turkia, Aostria, *1946) *[[Hicham Hamdouchi]] (Maroko, *1972) *[[Ahmed Ibrahim Hamed]] (Egipt, *1954) *[[Rani Hamid]] (Bangladesh, *1944) *[[Jon Ludvig Hammer]] (Norvegia, *1990) *[[Taqwa Hamouri]] (Palestina, *2006) *[[Carl Hamppe]] (Suis, Aostria, 1814-1876) *[[Milton Hanauer]] (SUA, 1908-1988) *[[Mclean Handjaba]] (Namibia, *1991) *[[James Hanham]] (SUA, 1840-1923) *[[Hermann von Hanneken (echedoù)|Hermann von Hanneken]] (Alamagn, 1810-1886) *[[Curt Hansen (echedoù)|Curt Hansen]] (Danmark, *1964) *[[Wilhelm Hanstein]] (Alamagn, 1811-1850) *[[Khosro Harandi]] (Iran, *1950) *[[Dronavalli Harika]] (India, *1991) *[[Pendyala Harikrishna]] (India, *1986) *[[Max Harmonist]] (Alamagn, 1864-1907) *[[Daniel Harrwitz]] (Alamagn, Bro-C'hall, 1823-1884) *[[William Hartston]] (Bro-Saoz, *1947) *[[Wolfgang Hasenfuss]] (Latvia, *1900) *[[Stewart Haslinger]] (Bro-Saoz, *1981) *[[Arnaud Hauchard]] (Bro-C'hall, *1971) *[[Toshi Haufiku]] (Namibia, *1989) *[[Cécile Haussernot]] (Bro-C'hall, *1998) *[[Stephane Hautot]] (Belgia, *1969) *[[Kornél Havasi]] (Hungaria, 1892-1945) *[[Mark Hebden]] (Bro-Saoz, *1958) *[[Jean Hebert]] (Kanada, *1957) *[[Hans-Joachim Hecht]] (Alamagn, *1939) *[[Jonny Hector]] (Sveden, *1964) *[[Fenny Heemskerk]] (Izelvroioù, 1919-2007) *[[Wolfgang Heidenfeld]] (Alamagn, Suafrika, Iwerzhon, 1911-1981) *[[Jakub Heilpern]] (Polonia, 1850-1910) *[[Herbert Heinicke]] (Brazil, Alamagn, 1905-1988) *[[Arved Heinrichsen]] (Lituania, 1879-1900) *[[Dan Heisman]] (SUA, *1950) *[[Grigory Helbach]] (Rusia, 1863-1930) *[[Karl Helling]] (Alamagn, 1904-1937) *[[Johan Hellsten]] (Sveden, *1975) *[[Hermann Helms]] (SUA, 1870-1963) *[[Ron Henley (echedoù)|Ron Henley]] (SUA, *1956) *[[Moriz Henneberger]] (Suis, 1878-1959) *[[Walter Henneberger]] (Suis, 1883-1969) *[[Luc Henris]] (Belgia, *1959) *[[Deen Hergott]] (Kanada, *1962) *[[Sigmund Herland]] (Roumania, 1865-1954) *[[Róża Herman]] (Polonia, 1902-1995) *[[Tania Regla Hernandez Alvarez]] (Kuba, Kostarika, *1963) *[[Yudania Hernández Estévez]] (Kuba, Spagn, *1963) *[[Gilberto Hernández Guerrero]] (Mec'hiko, *1970) *[[Sabina Hernandez Penna]] (Arc'hantina, *1973) *[[Carla Herrera]] (Arc'hantina, *?) *[[Laura Herrera]] (Arc'hantina, *1971) *[[Abdelrahman Hesham]], (Egipt, *1992) *[[Tiger Hillarp Persson]] (Sveden, *1970) *[[Wilhelm Hilse]] (Alamagn, 1878-1940) *[[Moshe Hirschbein]] (Polonia, 1894-1940) *[[Moses Hirschel]] (Alamagn, 1754 - c. 1823) *[[Philipp Hirschfeld]] (Alamagn, 1840-1896) *[[Jóhann Hjartarson]] (Island, *1963) *[[Gohar Hlghatian]] (Armenia, URSS, *1975) *[[Slaheddine Hmadi]] (Tunizia, *1950) *[[Anastasiia Hnatyshyn]] (Ukraina, *2010) *[[Hoang Thanh Trang]] (Viêt-Nam, Hungaria, *1980) *[[Albert Hodges]] (SUA, 1861-1944) *[[Julian Hodgson]] (Bro-Saoz, *1963) *[[Leopold Hoffer]] (Hungaria, Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1842-1913) *[[Karl Holländer]] (Alamagn, 1868-? ) *[[Edith Holloway]] (Bro-Saoz, 1868-1956) *[[Krystyna Hołuj-Radzikowska]] (Polonia, 1931-2006) *[[Walther von Holzhausen]] (Aostria, Alamagn, 1876-1935) *[[Baldur Hönlinger]] (Aostria, Alamagn, 1905-1990) *[[Bill Hook]] (SUA, British Virgin Islands, 1925–2010) *[[Vlastimil Hort]] (Tchekoslovakia, Alamagn, *1944) *[[Israel Horowitz]] (SUA, 1907-1973) *[[Bernhard Horwitz]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1807-1885) *[[Henry Hosmer]] (SUA, 1837-1892) *[[Enamul Hossain]] (Bangladesh, *1981) *[[Hou Yifan]] (Sina, *1994) *[[Asma Houli]] (Aljeria, *1976) *[[Jovanka Houska]] (Bro-Saoz, *1980) *[[Clarence Howell]] (SUA, 1881-1936) *[[David Howell (echedoù)|David Howell]] (Bro-Saoz, *1990) *[[Manuel Leon Hoyos]] (Mec'hiko, *1989) *[[Zbyněk Hráček]] (Republik Tchek, *1970) *[[Karel Hromádka]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1887-1956) *[[Vincenc Hrubý]] (Bohemia, Aostria, Italia, 1856-1917) *[[Hsu Li Yang]] (Singapour, *1972) *[[Huang Qian]] (Sina, *1986) *[[Robert Hübner]] (Alamagn, *1948) *[[Werner Hug]] (Suis, *1952) *[[Beryl Hughes]] (Kembre, 1931-2017) *[[Krunoslav Hulak]] (Kroatia, *1951) *[[Koneru Humpy]] (India, *1987) *[[Isabel Hund]] (Alamagn) *[[Harriet Hunt]] (Bro-Saoz, *1978) *[[Stuart James Hutchings]] (Kembre, *1960) *[[Alexander Huzman]] (URSS, Ukraina, Israel, *1962) </div> == I == <div style="column-count:2;"> *[[Hatim Ibrahim 1975]], (Egipt, *1975) *[[Ildar Ibragimov]] (Rusia, SUA, *1967) *[[Bella Igla]] (Rusia, Israel, *1985) *[[Juan Iliesco]] (Roumania, Arc'hantina, 1898-1968) *[[Rolando Illa]] (SUA, Kuba, Arc'hantina, 1880-1937) *[[Miguel Illescas Córdoba]] (Spagn, *1965) *[[Alexander Ilyin-Zhenevsky]] (Rusia, 1894-1941) *[[Ernesto Inarkiev]] (Kirgizstan, Rusia, *1985) *[[Viorel Iordachescu]] (Moldova, *1977) *[[Nana Ioseliani]] (Jorjia, *1962) *[[Valentin Iotov]] (Bulgaria, *1988) *[[Andrei Istrăţescu]] (Roumania, *1985) *[[Saidali Iuldachev]] (Ouzbekistan, *1968) *[[Vassily Ivanchuk]] (Ukraina, *1969) *[[Ivan Ivanišević]] (Serbia, *1977) *[[Alexander Ivanov (echedoù)|Alexander Ivanov]] (SUA, *1956) *[[Igor Ivanov (echedoù)|Igor Ivanov]] (Rusia, Kanada, SUA, 1947-2005) *[[Božidar Ivanović]] (Montenegro, *1949) *[[Borislav Ivkov]] (Serbia, *1933) *[[Stefan Izbinsky]] (Ukraina, 1884-1912) *[[Zviad Izoria]] (Georgia, *1984) </div> == J == <div style="column-count:2;"> *[[Jana Jacková]] (Republik Tchek, *1982) *[[Egil Jacobsen]] (Danmark, 1897-1923) *[[Ernst Jacobson]] (Sveden, ?-?) *[[Michel Jadoul]] (Belgia, *1957) *[[Carl Jaenisch]] (Finland, Rusia, 1813-1872) *[[Charles Jaffé]] (Rusia, SUA, 1883-1941) *[[Jerzy Jagielski]] (Polonia, Alamagn, 1897-1955) *[[Bina Jaiswal]] (Nepal, *1997) *[[Rupesh Jaiswal]] (Nepal, *1998) *[[Dmitry Jakovenko]] (Rusia, *1983) *[[Lora Jakovleva]] (URSS, Rusia, *1932) *[[Natia Janjgava]] (Jorjia, URSS, *1972) *[[Dragoljub Janošević]] (Serbia, *1923) *[[Chaim Janowski]] (Polonia, Alamagn, Japan, c. 1868 - 1935) *[[Dawid Janowski]] (Polonia, Bro-C'hall, 1868-1927) *[[Vlastimil Jansa]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, *1942) *[[Nicolai Jasnogrodsky]] (Ukraina, Bro-Saoz, SUA, 1859-1914) *[[Carlos Jauregui]] (Chile, Kanada, *1932) *[[Lela Javakhishvili]] (Jorjia, *1984) *[[Florian Jenni]] (Suis, *1980) *[[Stephen Jessel]] (Iwerzhon, *1986) *[[Eleazar Jiménez]] (Kuba, *1928) *[[Baadur Jobava]] (Jorjia, *1983) *[[Leif Erlend Johannessen]] (Norvegia, *1980) *[[Svein Johannessen]] (Norvegia, 1937-2007) *[[Ingi Randver Jóhannsson]] (Island, 1936-2010) *[[Darryl Johansen]] (Aostralia, *1959) *[[Walter John]] (Polonia, Alamagn, 1879-1940) *[[Hans Johner]] (Suis, 1889-1975) *[[Paul Johner]] (Suis, 1887-1938) *[[Jean-François Jolly]] (Breizh, *1986) *[[Gawain Jones]] (Bro-Saoz, *1987) *[[Iolo Ceredig Jones]] (Kembre, 1947-2021) *[[Richard Stuart Jones]] (Kembre, *1983) *[[T. Llew Jones]] (Kembre, 1915-2009) *[[Kirsten Jorrit]] (Namibia, *1979) *[[Sindira Joshi]] (Nepal, *1983) *[[Ju Wenjun]] (Sina, *1991) *[[Carlos Eleodoro Juárez]] (Arc'hantina, 1938-2024) *[[Max Judd]] (Polonia, SUA, 1851-1906) *[[Klaus Junge]] (Chile, Alamagn, 1924-1945) *[[Otto Junge]] (Chile, Alamagn, 1887-1978) *[[Miervaldis Jursevskis]] (Latvia, Kanada, *1921) </div> == K == <div style="column-count:2;"> *[[Mejdi Kaabi]] (Tunizia, 1961-2019) *[[Joyce Kabengano]] (Ouganda, *1990) *[[Ketino Kachiani]] (Jorjia, URSS, Alamagn, *1971) *[[Bernhard Kagan]] (Polonia, Alamagn, 1866-1932) *[[Shimon Kagan]] (Israel, *1942) *[[Victor Kahn]] (Rusia, Bro-C'hall, 1889-1971) *[[Gregory Kaidanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, SUA, *1959) *[[Osmo Kaila]] (Finland, 1916-1991) *[[Eliso Kakabadze]] (Jorjia, URSS, 1929-1998) *[[Tsitsino Kakhabrishvili]] (Jorjia, *1946) *[[Svetlana Kalandarishvili]] (Jorjia, URSS, *1937) *[[Lusik Kalashian]] (Armenia, URSS) *[[Charles Kalme]] (Latvia, Alamagn, SUA, 1939-2003) *[[Sigitas Kalvaitis]] (Lituania, *1987) *[[Gata Kamski]] (URSS, Tatarstan, Rusia, SUA, *1974) *[[Ilya Kan]] (URSS, Rusia, 1909-1978) *[[Marcus Kann]] (Aostria, 1820-1886) *[[Tarun Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2004) *[[Trisha Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2005) *[[Albert Kapengut]] (Belarus, *1945) *[[Julio Kaplan]] (Arc'hantina, Puerto Rico, SUA, *1950) *[[Darja Kapš]] (Slovenia, *1981) *[[Nikola Karaklajić]] (Yougoslavia, 1926-2008) *[[Silva Karapetian]] (Armenia, URSS) *[[Mona May Karff]] (Moldova, Rusia, Palestina, SUA, 1914-1998) *[[Aída Karguer]] (Arc'hantina, 1931-1976) *[[Sergei Kariakin (Estonia)|Sergei Kariakin]] (URSS, Estonia, *1964) *[[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]] (Ukraina, Rusia, *1990) *[[Ilir Karkanaqe]] (Albania, 1956-2012) *[[Anastasiya Karlovich]] (Ukraina, *1982) *[[Punya Man Karmacharya]] (Nepal, *1960) *[[Jalghoum Karmel]] (Palestina, *1994) *[[Anatoliy Karpov]] (URSS, Rusia, *1951) *[[Allison Karuaera]] (Namibia, *?) *[[Isaac Kashdan]] (SUA, 1905-1985) *[[Rustam Kasimdzhanov]] (URSS,Ouzbekistan, *1979) *[[Tsiala Kasoshvili]] (Jorjia, URSS, *1963) *[[Garry Kasparov]] (URSS, Azerbaijan, Rusia, *1963) *[[Genrikh Kasparyan]] (URSS, Armenia, 1910-1995) *[[Robert Katende]] (Ouganda, *1982) *[[Miroslav Katětov]] (Tchekoslovakia, 1918-1995) *[[Fani Kats]] (URSS, Rusia, 1895-1964) *[[Arthur Kaufmann]] (Roumania, Aostria, 1872-1940) *[[Lubomir Kavalek]] (Tchekoslovakia, SUA, *1943) *[[Madan Krishna Kayastha]] (Nepal, *1991) *[[Bechir Kchouk]] (Tunizia, *1924) *[[Raymond Keene]] (Bro-Saoz, *1948) *[[Hermann Keidanski]] (Polonia, Alamagn, 1865-1938) *[[Dieter Keller]] (Suis, *1936) *[[Edith Keller-Herrmann]] (Alamagn, *1921) *[[Rudolf Keller]] (Alamagn, 1917-1993) *[[Brian Kelly (echedoù)|Brian Kelly]] (Iwerzhon, *1978) *[[Emil Kemény]] (Hungaria, SUA, 1860-1925) *[[Edvīns Ķeņģis]] (Latvia, *1959) *[[Hugh Alexander Kennedy]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, 1809-1878) *[[Eamon Keogh]] (Iwerzhon, *1944) *[[Paul Keres]] (URSS, Estonia, 1916-1975) *[[Tim Kett]] (Kembre, *1962) *[[Alexander Kevitz]] (SUA, 1902-1981) *[[Rohini Khadilkar]] (India, *1963) *[[Erna Khalafian]] (Armenia, URSS) *[[Mona Khaled]] (Egipt, *1994) *[[Monalisha Khamboo]] (Nepal, *1992) *[[Mir Sultan Khan]] (India, Pakistan, 1905-1966) *[[Anahit Kharatyan]] (Armenia, *1987) *[[Andrei Kharlov]] (Rusia, 1968-2014) *[[Murtas Kazhgaleyev]] (Kazakstan, *1973) *[[Abram Khavin]] (Ukraina, 1914-1974) *[[Denis Khismatullin]] (Rusia, *1984) *[[Tamar Khmiadashvili]] (Jorjia, *1944) *[[Goodwill Khoa]] (Namibia, *1989) *[[Ratmir Kholmov]] (Rusia, Belarus, Lituania, 1925-2006) *[[Bella Khotenashvili]] (Jorjia, URSS, *1977) *[[Miranda Khorava]] (Jorjia, URSS, 1985) *[[Natalia Khoudgarian]] (Rusia, Kanada, *1975) *[[Sopiko Khukhashvili]] (Jorjia, URSS, *1975) *[[Nino Khurtsidze]] (Jorjia, URSS, *1975) *[[Inga Khurtsilava]] (Jorjia, URSS, *1975) *[[Feliks Kibbermann]] (Estonia, a-raok 1914) *[[Georg Kieninger]] (Alamagn, 1902-1975) *[[Lionel Kieseritzky]] (Estonia, Bro-C'hall, 1806-1853) *[[R.K. Kieseritzky]] (Estonia, Rusia, c. 1870 - goude 1922) *[[Grace Kigeni]] (Ouganda, *1983) *[[Daniel J. King|Daniel King]] (Bro-Saoz, *1963) *[[Olof Kinnmark]] (Sveden, 1897-1970) *[[Ove Kinnmark]] (Sveden, *1944) *[[Georg Klaus]] (Alamagn, 1912-1974) *[[Jan Kleczyński, Jr.]] (Polonia, 1875-1939) *[[Jan Kleczyński, Sr.]] (Polonia, 1837-1895) *[[Ernest Klein (echedoù)|Ernst Klein]] (Aostria, Bro-Saoz, 1910-1990) *[[Paul Klein (echedoù)|Paul Klein]] (Alamagn, Ecuador, *1930) *[[Josef Kling]] (Alamagn, 1811-1876) *[[Jānis Klovāns]] (Latvia, 1935-2010) *[[Gyula Kluger]] (Hungaria, 1914-1994) *[[Hans Kmoch]] (Aostria, Izelvroioù, SUA, 1894-1973) *[[Rainer Knaak]] (Alamagn, *1953) *[[Viktor Knorre]] (Rusia, 1840-1919) *[[Mikhail Kobalia]] (Rusia, *1978) *[[Alexander Koblencs]] (Latvia, 1916-1993) *[[Berthold Koch]] (Alamagn, 1899-1988) *[[Alexander Kochyev]] (Rusia, *1956) *[[Maja Koen]] (Bulgaria, *1993) *[[Artur Kogan]] (Ukraina, Israel, *1974) *[[Boris Kogan]] (Rusia, SUA, 1940-1993) *[[Anton Kohler]] (Alamagn, *a-raok 1914) *[[Stanisław Kohn]] (Polonia, 1895-1940) *[[Friedrich Köhnlein]] (Alamagn, 1879-1916) *[[Dmitry Kokarev (echedoù)|Dmitry Kokarev]] (Rusia, *1982) *[[Atanas Kolev]] (Bulgaria, *1967) *[[Ignác Kolisch]] (Slovakia, Aostria-Hungaria, 1837-1899) *[[Jakub Kolski]] (Polonia, 1899-1941) *[[George Koltanowski]] (Belgia, SUA, 1903-2000) *[[Henrijeta Konarkowska-Sokolov]] (Polonia, Serbia, *1938) *[[Humpy Koneru]] (India, *1987) *[[Imre König]] (Hungaria, Yougoslavia, Bro-Saoz, SUA, 1899-1992) *[[Jerzy Konikowski]] (Polonia, Alamagn, *1947) *[[F. H. Königs]] (Belgia, 1849-1941 pe 1942) *[[Alexander Konstantinopolsky]] (Ukraina, 1910-1990) *[[Danny Kopec]] (SUA, *1954) *[[Inna Koren]] (Azerbaidjan, URSS, SUA, *1964) *[[Viktor Kortchnoy]] (URSS, Rusia, Suis, *1931) *[[Akshayraj Kore]] (India 1988) *[[Anton Korobov]] (Ukraina, *1985) *[[Imre Korody]] (Hungaria, 1905-1969) *[[Alexey Korotylev]] (Rusia, *1977) *[[J. Kornreich]] (Belgia) *[[Yona Kosashvili]] (URSS, Jorjia, Israel, *1970) *[[Gary Koshnitsky]] (Moldova, Aostralia, 1907-1999) *[[Nadejda Kosintseva]] (Rusia, *1985) *[[Tatiana Kosintseva]] (Rusia, *1986) *[[Aleksandra Kostenyouk]] (Rusia, *1984) *[[Boris Kostić]] (Aostria-Hungaria, Yugoslavia, 1887-1963) *[[Silvia Kot]] (Arc'hantina, *1950) *[[Jan Kotrč]] (Tchekoslovakia, 1862-1943) *[[Vasilios Kotronias]] (Gres, *1964) *[[Pavel Kotsur]] (Kazakstan, *1974) *[[Aleksandr Kotov]] (URSS, Rusia, 1913-1981) *[[Čeněk Kottnauer]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1910-1996) *[[Bachar Kouatly]] (Siria, Liban, Bro-C'hall, *1958) *[[Aleksander Koukouch]] (Belgia) *[[Youriy Kouzoubov]] (Ukraina, *1990) *[[Vlatko Kovačević]] (Kroatia, *1942) *[[Alexander Kovchan]] (Ukraina, *1983) *[[Boris Koyalovich]] (Rusia, 1867-1941) *[[Valentina Kozlovskaya]] (Rusia, *1938) *[[Zdenko Kozul]] (Kroatia, *1966) *[[Jesse Kraai]] (SUA, *1972) *[[Yair Kraidman]] (Israel, *1932) *[[Adolf Kraemer]] (Alamagn, 1898-1972) *[[Adolf Kramer]] (Alamagn, 1871-1934) *[[Haije Kramer]] (Izelvroioù, 1917-2004) *[[Vladimir Kramnik]] (URSS, Rusia, *1975) *[[Michał Krasenkow]] (URSS, Rusia, Polonia, *1963) *[[Beloslava Krasteva]] (Bulgaria, *2004) *[[Orla Hermann Krause]] (Danmark, 1867-1935) *[[Martyn Kravtsiv]] (Ukraina, *1990) *[[Boris Kreiman]] (Rusia, SUA, *1976) *[[Josef Krejcik]] (Aostria, 1885-1957) *[[Leon Kremer]] (Polonia, 1901-1941) *[[Mira Kremer]] (Alamagn, 1905-1987) *[[Martin Kreuzer]] (Alamagn, *1962) *[[Berta Krezberg]] (URSS, Rusia, 1911-1992) *[[Ljuba Kristol]] (URSS, Rusia, Israel, *1944) *[[Stanislav Kriventsov]] (URSS, Rusia, SUA, *1973) *[[Nikolai Krogius]] (Rusia, *1930) *[[Paul Krüger (echedoù)|Paul Krüger]] (Alamagn, 1871-1939) *[[Velichka Krumova]] (Bulgaria, *1942) *[[Irina Krush]] (Ukraina, SUA, *1983) *[[Yuriy Kryvoruchko (echedoù)|Yuriy Kryvoruchko]] (Ukraina, *1986) *[[Arvid Kubbel]] (Rusia, 1889-1938) *[[Leonid Kubbel]] (Rusia, 1891-1942) *[[Sergey Kudrin]] (Rusia, SUA, *1959) *[[Adam Kuligowski]] (Polonia, *1955) *[[Kaido Külaots]] (Estonia, *1976) *[[Abhijit Kunte]] (India, *1977) *[[Abraham Kupchik]] (Belarus, SUA, 1892-1970) *[[Viktor Kupreichik]] (Belarus, *1949) *[[Bojan Kurajica]] (Bosnia and Herzegovina, *1947) *[[Igor Kurnosov]] (Rusia, 1985-2013) *[[Alla Kushnir]] (Rusia, Israel, 1941-2013) *[[Gennady Kuzmin]] (Rusia, *1946) *[[Aloyzas Kveinys]] (URSS, Lituania, * 1962) *[[Jan Kvicala]] (Tchekoslovakia, 1868-1939) </div> == L == <div style="column-count:2;"> *[[Martín Labollita]] (Arc'hantina, *1980) *[[Khelil Lagha]] (Tunizia) *[[Genrieta Lagvilava]] (Jorjia, Belarus, URSS, *1969) *[[Kateryna Lahno]] (Ukraina, *1989) *[[Bogdan Lalić]] (Yougoslavia, Kroatia, Bro-Saoz, *1964) *[[Erwin L'Ami]] (Izelvroioù, *1985) *[[Bikas Man Lama]] (Nepal, *1970) *[[Surbir Lama]] (Nepal, *1977) *[[Paul Adrian Lamford]] (Kembre, *1953) *[[Frank Lamprecht]] (Alamagn, *1968) *[[E. Lancel]] (Belgia) *[[Konstantin Landa]] (Rusia, *1972) *[[Salo Landau]] (Polonia, Izelvroioù, 1903-1944) *[[Gary Lane]] (Bro-Saoz, Aostralia, *1964) *[[Lisa Lane]] (SUA, 1933-2024) *[[Max Lange]] (Alamagn, 1832-1899) *[[Salomon Langleben]] (Polonia, 1862-1939) *[[Mario Lanzani]] (Italia, *1963) *[[Bent Larsen]] (Danmark, 1935-2010) *[[Ernst Larsson]] (Sveden, 1897-1963) *[[Baron Tassilo von Heydebrand und der Lasa]] (Prusia/Alamagn, 1818-1899) *[[Berthold Lasker]] (Alamagn, 1860-1928) *[[Edward Lasker]] (Polonia, Alamagn, SUA, 1885-1981) *[[Emanuel Lasker]] (Alamagn, Rusia, SUA, 1868-1941) *[[Khadidja Latreche]] (Aljeria, *1990) *[[Sabrina Latreche]] (Aljeria, *1993) *[[Milda Lauberte]] (Latvia, *1918) *[[Bruno Laurent]] (Belgia, *1975) *[[Leho Laurine]] (Estonia, Sveden, 1904-1998) *[[Joel Lautier]] (Kanada, Bro-C'hall, *1973) *[[Nora Laya Cabrera]] (Kuba, SUA *1950) *[[Darwin Laylo]] (Filipinez, *1980) *[[Fred Lazard]] (Bro-C'hall, 1883-1948) *[[Gustave Lazard]] (Bro-C'hall, 1876-1949) *[[Milunka Lazarević]] (Serbia, *1932) *[[Viktor Laznicka]] (Republik Tchek, *1988) *[[Kim Le Quang]] (Belgia, *1971) *[[Lê Quang Liêm]] (Viêt-Nam, *1991) *[[Dora Leal]] (Portugal, *1984) *[[Sergey Lebedev (echedoù)|Sergey Lebedev]] (Rusia, 1868-1942) *[[Julia Lebel-Arias]] (Arc'hantina, Bro-c'hall, Monako, *1946) *[[Helmuth Leicher]] (Namibia, *?) *[[Peter Lee (echedoù)|Peter Lee]] (Bro-Saoz, *1943) *[[Peter Leepin]] (Suis, 1920-1995) *[[Legall de Kermeur]] (Breizh, Bro-C'hall, 1702-1792) *[[Damien Le Goff]] (Breizh, *1987) *[[Anatoly Lein]] (Rusia, SUA, *1931) *[[Catarina Leite]] (Portugal, *1983) *[[Péter Lékó]] (Hungaria, *1979) *[[Robert Lemaire]] (Belgia) *[[Tatiana Lemačko]] (URSS, Bulgaria, Suis, 1948-2020) *[[Alex Lenderman]] (SUA, *1989) *[[James A. Leonard]] (SUA, 1841-1862) *[[Giovanni Leonardo]] (Italia, 1542-1587) *[[Ignatius Leong]] (Sina, Singapour, *1972) *[[Paul Saladin Leonhardt]] (Polonia, Alamagn, 1877-1934) *[[Konstantin Lerner]] (Ukraina, 1950-2011) *[[Alexandre Lesiege]] (Kanada, *1975) *[[Norman Lessing]] (SUA, 1911-2001) *[[René Letelier]] (Chile, 1915-2006) *[[Grigory Levenfish]] (Polonia, Rusia, 1889-1961) *[[Aleksandr Levin]] (Rusia, 1871-1929) *[[Jacob Levin (echedoù)|Jacob Levin]] (SUA, 1904-?) *[[Naum Levin]] (Ukraina, Aostralia, *1933) *[[Irina Levitina]] (Rusia, SUA, *1954) *[[Stepan Levitsky]] (Rusia, 1876-1924) *[[David Levy (echedoù)|David Levy]] (Bro-Skos, *1945) *[[Jerzy Lewi]] (Polonia, Sveden, 1949-1972) *[[Moritz Lewitt]] (Alamagn, 1863-1936) *[[David H. Li]] (Sina, SUA, *1972) *[[Li Chao (echedoù)|Li Chao]] (Sina, *1989) *[[Andor Lilienthal]] (URSS, Rusia, Hungaria, 1911-2010) *[[Luciano Lilloni]] (Italia, 1929-2000) *[[Li Ruofan]] (Singapour, *1978) *[[Li Shilong]] (Sina, *1977) *[[Li Shongjian]] (Sina, *1939) *[[Li Wenliang (echedoù)|Li Wenliang]] (Sina, *1967) *[[Li Zunian]] (Sina, *1958) *[[Liang Chong]] (Sina, *1980) *[[Liang Jinrong]] (Sina, *1960) *[[Vladimir Liberzon]] (Rusia, Israel, *1937) *[[Theodor Lichtenhein]] (Alamagn, SUA, 1829-1874) *[[Espen Lie]] (Norvegia, *1984) *[[Kjetil Aleksander Lie]] (Norvegia, *1980) *[[Andor Lilienthal]] (Hungaria, Rusia, 1911-2010) *[[Darcy Lima]] (Brazil, *1962) *[[Paul Limbos]] (Belgia, *1914) *[[Oleiny Linares Nápoles]] (Kuba, *1983) *[[Lin Ta]] (Sina, *1963) *[[Lin Weiguo]] (Sina, *1970) *[[Paul Lipke]] (Alamagn, 1870-1955) *[[Isaac Lipnitsky]] (Ukraina, 1923-1959) *[[Samuel Lipschütz]] (Hungaria, SUA, 1863-1905) *[[Georgy Lisitsin]] (Rusia, 1909-1972) *[[Paul List]] (Ukraina, Alamagn, Bro-Saoz, 1887-1954) *[[Marta Litinskaya-Shul]] (Ukraina, *1949) *[[John Littlewood (echedoù)|John Littlewood]] (Bro-Saoz, *1931) *[[Lisandra Llaudy Pupo]] (Kuba, *1988) *[[Liu Shilan]] (Sina, *1962) *[[Liu Wenzhe]] (Sina, *1940) *[[Ljubomir Ljubojević]] (Yougoslavia, Serbia, *1950) *[[Eric Lobron]] (SUA, Alamagn, *1960) *[[Louise Loeffler]] (Belgia) *[[Josef Lokvenc]] (Aostria, 1899-1974) *[[Giambattista Lolli]] (Italia, 1698-1769) *[[Rudolf Loman]] (Izelvroioù, 1861-1932) *[[William Lombardy]] (SUA, *1937) *[[Maia Lomineishvili]] (Jorjia, 1977) *[[Gabriela López]] (Arc'hantina, *1975) *[[Ruy López de Segura]] (Spagn, c. 1530 - c. 1580) *[[Martín Lorenzini]] (Arc'hantina, *1975) *[[Edward Löwe]] (Bro-Saoz, 1794-1880) *[[Otto Löwenborg]] (Sveden, 1888-1969) *[[Johann Löwenthal]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1810-1876) *[[Leopold Löwy, Jr]] (Aostria, 1871-goude 1909) *[[Leopold Löwy, Sr]] (Aostria, 1840-goude 1904) *[[Moishe Lowtzky]] (Ukraina, Polonia, 1881-1940) *[[Sam Loyd]] (SUA, 1841 - 1911) *[[Smbat Lputian]] (URSS, Armenia, *1958) *[[Luis Ramirez Lucena]] (Spagn, c. 1465 - c. 1530) *[[Markas Luckis]] (Lituania, Arc'hantina, 1905-1973) *[[Carolina Luján]] (Arc'hantina, *1985) *[[Andrey Lukin]] (URSS, Rusia, *1948) *[[Stig Lundholm]] (Sveden, *1917) *[[Erik Lundin]] (Sveden, 1904-1988) *[[Francisco Lupi]] (Portugal, a-raok 1910-1954) *[[Constantin Lupulescu]] (Roumania, *1984) *[[Thomas Luther]] (Alamagn, *1969) *[[Christopher Lutz]] (Alamagn, *1971) *[[Galina Lyapunova]] (Armenia, URSS) </div> == M == <div style="column-count:2;"> *[[Alexander MacDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835) *[[Gottlieb Machate]] (Alamagn, 1904-1974) *[[Aleksandras Machtas]] (Lituania, Israel, 1892-1973) *[[Bartłomiej Macieja]] (Polonia, *1977) *[[George Henry MacKenzie]] (Bro-Skos, SUA, 1837-1891) *[[Nicholas MacLeod]] (Kanada, 1870-1965) *[[Karl MacPhillips]] (Iwerzhon, *1988) *[[Carlos Maderna]] (Arc'hantina, 1910-1976) *[[Ildikó Mádl]] (Hungaria, *1969) *[[Anne-Marie Maeckelbergh]] (Belgia, *1965) *[[Thibaut Maenhout]] (Belgia, *1989) *[[Wim Maes]] (Belgia, *1972) *[[Elmar Magerramov]] (Azerbaijan, *1958) *[[Elisa Maggiolo]] (Arc'hantina, *1980) *[[Nino Maisuradze]] (Jorjia, Bro-C'hall, *1982) *[[Joanna Majdan]] (Polonia, *1988) *[[Kazimierz Makarczyk]] (Polonia, 1901-1972) *[[Sirush Makints]] (Armenia, URSS] *[[Vladimir Makogonov]] (Azerbaijan, 1904-1993) *[[Gyula Makovetz]] (Hungaria, 1860-1903) *[[Georgios Makropoulos]] (Gres, 1953-2026) *[[Marina Makropoulou]] (Roumania, Gres, *1960) *[[Sandra Malajovich]] (Arc'hantina, *1968) *[[Vadim Malakhatko]] (Ukraina, Belgia, *1977) *[[Vladimir Malakhov (echedoù)|Vladimir Malakhov]] (Rusia, *1980) *[[Guillermo Malbrán]] (Arc'hantina, 1967-2025) *[[Vidmantas Mališauskas]] (Lituania, *1963) *[[Vladimir Malaniuk]] (Rusia, Ukraina, *1957) *[[Boris Maliutin]] (Rusia, 1883-1920) *[[Nidjat Mamedov]] (Azerbaidjan, *1985) *[[Chakhriyar Mamedyarov]] (Azerbaidjan, *1985) *[[Rauf Mammadov]] (Azerbaidjan, *1988) *[[Maria Manakova]] (Serbia, *1974) *[[Federico Manca]] (Italia, *1969) *[[Meri Mangrian]] (Armenia, URSS) *[[Rima Manukian]] (Armenia, URSS) *[[Karmen Mar]] (Slovenia, *1987) *[[Napoleon Marache]] (Bro-C'hall, SUA, 1818-1875) *[[Max Marchand]] (Izelvroioù, 1888-1957) *[[Georg Marco]] (Roumania, Aostria, 1863-1923) *[[Andy Marechal]] (Belgia, *1978) *[[Sandro Mareco]] (Arc'hantina, *1987) *[[Dimitar Marholev]] (Bulgaria, *1971) *[[Alisa Marić]] (Serbia, *1970) *[[Mirjana Marić]] (Serbia, *1970) *[[Mihail Marin]] (Roumania, *1965) *[[Beatriz Marinello]] (Chile, *1964) *[[Denis Marion]] (Belgia, 1906-2000) *[[Sergio Mariotti]] (Italia, *1946) *[[Nefelina Marjanian]] (Armenia, URSS) *[[Ján Markoš]] (Slovakia, *1985) *[[Tomasz Markowski (echedoù)|Tomasz Markowski]] (Polonia, *1975) *[[Robert Markuš]] (Serbia, *1984) *[[Géza Maróczy]] (Hungaria, 1870-1951) *[[Davide Marotti]] (Italia, 1881-1940) *[[Dražen Marović]] (Kroatia, *1938) *[[Yaniet Marrero López]] (Kuba, *1983) *[[Frank Marshall]] (SUA, 1877-1944) *[[Ayelén Martínez]] (Arc'hantina, *1993) *[[Dion Martinez]] (Kuba, SUA, 1837-1928) *[[Giovanni Martinolich]] (Italia, 1884-1910) *[[Rico Mascarinas]] (Filipinez, *1954) *[[Houshang Mashian]] (Iran, Israel, *1938) *[[James Mason (echedoù)|James Mason]] (Iwerzhon, SUA, Bro-Saoz, 1849-1905) *[[Dimitrios Mastrovasilis]] (Gres, *1983) *[[Aleksandar Matanović]] (Serbia, *1930) *[[Hermanis Matisons]] (Latvia, 1894-1932) *[[Ana Matnadze]] (Jorjia, *1983) *[[Milan Matulović]] (Serbia, *1935) *[[Svetlana Matveeva]] (Rusia, *1969) *[[Marc'Andria Maurizzi]] (Korsika, *2007) *[[Carl Mayet]] (Alamagn, 1810-1868) *[[Isaak Mazel]] (Belarus, Rusia, 1911-1943) *[[Athial Mbaha]] (Namibia, *1976) *[[Neil McDonald (echedoù)|Neil McDonald]] (Bro-Saoz, *1967) *[[Alexander McDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835) *[[Colin McNab]] (Bro-Skos, *1961) *[[Luke McShane]] (Bro-Saoz, *1984) *[[Henrique Mecking]] (Brazil, *1952) *[[Antonio Medina]] (Spagn, 1919-2003) *[[Edmar Mednis]] (Latvia, SUA, 1937-2002) *[[Susanto Megaranto]] (Indonezia, *1987) *[[Dritan Mehmeti]] (Albania, *1978) *[[Armenuhi Mehrabian]] (Armenia, URSS) *[[Philipp Meitner]] (Aostria, 1838-1910) *[[Ketevan Melashvili]] (Jorjia, URSS *1960) *[[Nino Melashvili]] (Jorjia, URSS *1961) *[[Salome Melia]] (Jorjia, *1987) *[[Marieta Melik-Pashaian]] (Armenia, URSS) *[[Olga Menčíková|Olga Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1907-1944) *[[Vyera Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1906-1944) *[[Julius Mendheim]] (Alamagn, 1788-1836) *[[Lishen Mentile]] (Namibia, *1996) *[[Tamila Meskhi]] (Jorjia, URSS *1963) *[[Jonathan Mestel]] (Bro-Saoz, *1957) *[[Roberto Messa]] (Italia, *1957) *[[Johannes Metger]] (Alamagn, 1850-1926) *[[Richard Meulders]] (Belgia, *1955) *[[Anahí Meza]] (Arc'hantina, *1985) *[[Voldemars Mežgailis]] (Latvia, *1912) *[[Amina Mezioud]] (Aljeria, *1988) *[[Paul Michel (echedoù)|Paul Michel]] (Alamagn, Arc'hantina, 1905-1977) *[[Walter Michel]] (Suis, 1888-goude 1935) *[[Christian Michel Yunis]] (Chile, Palestina, 1968*) *[[Carlo Micheli]] (Italia, *1946) *[[Reginald Price Michell]] (Bro-Saoz, 1873-1938) *[[Bart Michiels]] (Belgia, *1986) *[[Snezana Micic]] (Yougoslavia, Belgia, *1966) *[[E. E. Middleton]] (Breizh-Veur) *[[Jacques Mieses]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1865-1954) *[[Samuel Mieses]] (Alamagn, 1841-1884) *[[Vladas Mikėnas]] (URSS, Estonia, Lituania, 1910-1992) *[[Adrian Mikhalchishin]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1954) *[[Victor Mikhalevski]] (Belarus, Israel, *1972) *[[Igor Miladinović]] (Serbia, *1974) *[[Tony Miles]] (Bro-Saoz, 1955-2001) *[[Zdravko Milev]] (Bulgaria, 1929-1984) *[[Borislav Milic]] (Yougoslavia, 1925-1986) *[[Ioana Miller]] (Iwerzhon, 1995) *[[Sophie Milliet]] (Bro-C'hall, *1983) *[[Stuart Milner-Barry]] (Bro-Saoz, 1906-1995) *[[Vadim Milov]] (Rusia, Israel, Suis, *1972) *[[Artashes Minasian]] (Armenia, *1987) *[[Johannes Minckwitz]] (Alamagn, 1843-1901) *[[Nikolay Minev]] (Bulgaria, SUA, *1931) *[[Dragoljub Minić]] (Montenegro, 1936-2005) *[[Yerisbel Miranda Llanes]] (Kuba, *1987) *[[Evgeniy Mirochnitchenko]] (Ukraina, *1978) *[[Margarita Mirza-Avagian]] (Armenia, URSS) *[[Azer Mirzoev]] (Azerbaidjan, *1978) *[[Vesna Mišanović]] (Bosnia, *1964) *[[Kamil Mitoń]] (Polonia, *1984) *[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]] (Armenia, URSS, *1982) *[[Anahit H. Mkrtchyan]] (Armenia, *2009) *[[Mariam Mkrtchyan]] (Armenia, *2004) *[[Stasch Mlotkowski]] (SUA, 1881-1943) *[[Ayah Moaataz]] (Egipt, *1997) *[[Abram Model]] (Latvia, Rusia, 1896-1976) *[[Charles Moehle]] (SUA, 1859-1898) *[[Jorgen Moeller]] (Danmark, 1873-1944) *[[Jan Moeyersons]] (Belgia) *[[Chahin Mohandesi]] (Iran, *1962) *[[Ariah Mohiliver]] (Polonia, Israel, *1904) *[[Stefan Mohr]] (Alamagn, *1967) *[[Alexander Moiseenko]] (Ukraina, *1980) *[[Baldur Möller]] (Island, *a-raok 1921) *[[Augustus Mongredien]] (Bro-Saoz, 1807-1888) *[[Léon Monosson]] (Belarus, Bro-C'hall, 1892-1943) *[[Julius du Mont]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1881-1956) *[[Mario Monticelli]] (Italia, 1902-1995) *[[María Teresa Mora]] (Kuba, 1902-1980) *[[Elshan Moradi]] (Iran, *1985) *[[Luciana Morales Mendoza]] (Perou, *1987) *[[Kalikst Morawski]] (Polonia, 1859 - c. 1939) *[[Bruno Moritz]] (Alamagn, Ecuador, 1900- ?) *[[Iván Morovic]] (Chile, *1963) *[[Alexander Moroz (echedoù)|Alexander Moroz]] (Ukraina, 1961-2009) *[[Aleksandr Morozevitch]] (URSS, Rusia, *1977) *[[Paul Charles Morphy]] (SUA, 1837-1884) *[[John Morrison (echedoù)|John Morrison]] (Kanada, 1889-1975) *[[Niaz Morshed]] (Bangladesh, *1966) *[[Paul Motwani]] (Bro-Skos, *1962) *[[Alexander Motylev]] (Rusia, *1979) *[[Alaaeddine Moussa]] (Liban, Palestina, 1968) *[[Anna Mouzytchouk]] (Ukraina, Slovenia, *1990) *[[Sergei Movsesian]] (Armenia, Slovakia, *1978) *[[Paul Mross]] (Polonia, Alamagn, *1910) *[[Martin Mrva]] (Slovakia, *1971) *[[André Muffang]] (Bro-C'hall, 1897-1989) *[[Hans Müller]] (Aostria, 1896-1971) *[[Leonhard Müller (c'hoarier echedoù)|Leonhard Müller]] (Namibia, *1979) *[[Karsten Müller]] (Alamagn, *1970) *[[César Muñoz]] (Ecuador, *1929) *[[Piotr Murdzia]] (Polonia, *1975) *[[Jacob Murey]] (Rusia, Israel, *1941) *[[Augusto de Muro]] (Arc'hantina, ? -1959) *[[Phiona Mutesi]] (Ouganda, *1996) *[[Anna Muzychuk]] (Ukraina, Slovenia, *1990) *[[Lhamsuren Myagmarsuren]] (Mongolia, *1938) *[[Hugh Myers]] (SUA, 1930-2008) </div> == N == <div style="column-count:2;"> *[[Ashot Nadanian]] (Armenia, *1972) *[[Arkadij Naiditsch]] (Latvia, Alamagn, *1985) *[[Oskar Naegeli]] (Suis, 1885-1959) *[[Géza Nagy]] (Hungaria, 1892-1953) *[[Miguel Najdorf]] (Polonia, Arc'hantina, 1910-1997) *[[Peninah Nakabo]] (Ouganda, *1992) *[[Hikaru Nakamura]] (Japan, SUA, *1987) *[[Christine Namaganda]] (Ouganda, *1986) *[[Otto Nakapunda]] (Namibia, *1975) *[[Laxmi Prasad Nakarmi]] (Nepal, *?) *[[Gloria Nansubuga]] (Ouganda, *2001) *[[William Napier]] (Bro-Saoz, SUA, 1881-1952) *[[Mario Napolitano]] (Italia, 1910-1995) *[[Renato Naranja]] (Filipinez, *1940) *[[Srinath Narayanan]] (India, *1994) *[[Daniel Naroditsky]] (SUA, 1995-2025) *[[Lina Nassr]], (Aljeria, *2003) *[[Rui de Carvalho Nascimento]] (Portugal, 1914-2012) *[[Wajd Natsheh]] (Palestina, *2001) *[[David Navara]] (Republik Tchek, *1985) *[[Heskiel Ndahangwapo]] (Namibia, *2000) *[[Vera Nebolsina]] (Rusia, *1989) *[[Ozren Nedeljković]] (Serbia, 1903-1984) *[[Gastón Needleman]] (Arc'hantina, *1990) *[[Iris Neels]] (Belgia, *1980) *[[Parimarjan Negi]] (India, *1993) *[[Iivo Nei]] (Estonia, *1931) *[[Oleg Neikirch]] (Jorjia, Bulgaria, 1914-1985) *[[Kateřina Němcová]] (Republik Tchek, *1990) *[[Ivan Nemet]] (Yougoslavia, Serbia, Suis, 1943-2007) *[[Vladimir Nenarokov]] (Rusia, 1880-1953) *[[Andzhelika Nenova]] (Bulgaria, *2010) *[[Badrilal Nepali]] (Nepal, *1964) *[[Jolly Nepando]] (Namibia, *1993) *[[Ian Nepomniachtchi]] (Rusia, *1990) *[[Vincenzo Nestler]] (Italia, 1912-1988) *[[Augustin Neumann]] (Aostria, 1879-1906) *[[Gustav Neumann]] (Alamagn, 1838-1881) *[[Vladislav Nevednichy]] (Roumania, *1969) *[[Valeriy Neverov]] (Ukraina, *1962) *[[Rashid Nezhmetdinov]] (Rusia, 1912-1974) *[[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]] (Viêt Nam, *1990) *[[Ni Hua]] (Sina, *1983) *[[Arno Nickel]] (Alamagn, *1952) *[[Bryon Nickoloff]] (Kanada, 1956-2004) *[[Bjørn Nielsen]] (Danmark, 1907-1949) *[[Peter Heine Nielsen]] (Danmark, *1973) *[[Torkil Nielsen]] (Faroe Islands, *1964) *[[Walter Niephaus]] (Alamagn, 1923-1992) *[[Friso Nijboer]] (Izelvroioù, *1965) *[[Yuri Nikolaevsky]] (Ukraina, *1937) *[[Ioannis Nikolaidis]] (Gres, *1971) *[[Predrag Nikolić]] (Bosnia-ha-Herzegovina, *1960) *[[Adriana Nikolova]] (Bulgaria, *1988) *[[Allan Nilsson]] (Sveden, 1899-1949) *[[Aaron Nimzowitsch]] (Latvia, Danmark, 1886-1935) *[[Ning Chunhong]] (Sina, *1968) *[[Bhupendra Niraula]] (Nepal, *1981) *[[Dieter Nisipeanu]] (Roumania, *1976) *[[Max Baron Nitzborn]] (Namibia, *1971) *[[Kamel Njili]] (Tunizia, *1982) *[[Ngangane Ndjoze]] (Namibia, *?) *[[Josef Noa]] (Hungaria, 1856-1903) *[[Jesus Nogueiras]] (Kuba, *1959) *[[Aileen Noonan]] (Iwerzhon, *1950) *[[Federico Norcia]] (Italia, 1904-1985) *[[Holger Norman-Hansen]] (Danmark, 1899-1984) *[[David Norwood]] (Bro-Saoz, *1968) *[[Daniël Noteboom]] (Izelvroioù, 1910-1932) *[[Igor Novikov (echedoù)|Igor Novikov]] (Ukraina, SUA, *1962) *[[Nikolay Novotelnov]] (Rusia, 1911-2006) *[[Heinz Nowarra]] (Alamagn, 1897-1945 ?) *[[Haruna Nsubuga]] (Ouganda, *1991) *[[John Nunn]] (Bro-Saoz, *1955) *[[Friedrich Nürnberg]] (Alamagn, 1909 -1984) *[[Gertrud Nüsken]] (Alamagn, 1917 -1972) *[[Tomi Nyback]] (Finland, *1985) *[[Gustaf Nyholm]] (Sveden, 1880-1957) *[[Illya Nyzhnyk]] (Ukraina, *1996) </div> == O == <div style="column-count:2;"> *[[Rex Oberholzer]] (Namibia, *1970) *[[Kevin O'Connell (echedoù)|Kevin O'Connell]] (Bro-Saoz, Iwerzhon, *1949) *[[Handszar Odeev]] (Turkmenistan, *1972) *[[Leif Øgaard]] (Norvegia, *1952) *[[Alice O'Gorman]] (Iwerzhon, *2000) *[[John O'Hanlon (echedoù)|John O'Hanlon]] (Iwerzhon, 1876-1960) *[[Tõnu Õim]] (Estonia, *1941) *[[Kaarle Ojanen]] (Finland, *1918) *[[Alberic O'Kelly de Galway]] (Belgia, 1911-1980) *[[Friðrik Ólafsson]] (Island, *1935) *[[Helgi Ólafsson]] (Island, *1956) *[[Mikhailo Oleksienko]] (Ukraina, *1986) *[[Lembit Oll]] (URSS, Estonia, 1966-1999) *[[Adolf Georg Olland]] (Izelvroioù, 1867-1933) *[[Anton Olson]] (Sveden, 1881-goude 1928) *[[Umida Omonova]] (Ouzbekistan, *2006) *[[Gülümser Öney]] (Bulgaria, Turkia, *1956) *[[Aleksandr Onistchouk]] (Ukraina, SUA *1975) *[[Abdelaziz Onkoud]] (Maroko, *1972) *[[Karel Opočensky]] (Tchekoslovakia, 1892-1975) *[[Wilhelm Orbach]] (Alamagn, 1894-1944) *[[Lisandra Teresa Ordaz Valdés]] (Kuba, *1988) *[[Menachem Oren]] (Polonia, Israel, 1901-1962) *[[Lexy Ortega]] (Kuba, Italia, *1960) *[[Dorren O'Siochrú]] (Iwerzhon, *1950) *[[Gerard Oskam]] (Izelvroioù, 1880-1952) *[[Berge Ostenstad]] (Norvegia, *1964) *[[Mahfoud Oussedik]] (Aljeria, *1992) *[[John Owen (echedoù)|John Owen]] (Bro-Saoz, 1827-1901) *[[Karlis Ozols]] (Latvia, Aostralia, 1912-2001) </div> == P == <div style="column-count:2;"> *[[Ludek Pachman]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1924-2003) *[[Nikola Padevsky]] (Bulgaria, *1933) *[[Elisabeth Pähtz]] (Alamagn, *1985) *[[Nazí Paikidze]] (Rusia, Jorjia, SUA, *1993) *[[Adamantia Paizis]] (Italia, *1972) *[[Mladen Palac]] (Kroatia, *1971) *[[Sam Palatnik]] (Ukraina, SUA, *1950) *[[Luis Palau (echedoù)|Luis Palau]] (Arc'hantina, 1897-1971 ) *[[Victor Palciauskas]] (Lituania, SUA, *1941) *[[Richard Palliser]] (Bro-Saoz, *1981) *[[Rudolf Palme]] (Aostria, 1910-2005) *[[Ryan Palmer (echedoù)|Ryan Palmer]] (Jamaica, *1974) *[[Fiorentino Palmiotto]] (Italia, *1929) *[[Davor Palo]] (Danmark, *1985) *[[Eero Paloheimo]] (Finland, *1936) *[[Fiammetta Panella]] (Italia, *1988) *[[Óscar Panno]] (Arc'hantina, *1935) *[[Vasily Panov]] (Rusia, 1906-1973) *[[Enrico Paoli]] (Italia, 1908-2005) *[[Mark Paragua]] (Filipinez, *1984) *[[Shadi Paridar]] (Iran, *1986) *[[Mircea Parligras]] (Roumania, *1980) *[[Bruno Parma]] (Slovenia, *1941) *[[Frank Parr]] (Bro-Saoz, 1918-2003) *[[Llambi Pasko]] (Albania, *1991) *[[Dante Pasqua]] (Italia, 1898-1974) *[[Louis Paulsen]] (Alamagn, 1833-1891) *[[Wilfried Paulsen]] (Alamagn, 1828-1901) *[[Duško Pavasovič]] (Kroatia, Slovenia, *1975) *[[Max Pavey]] (SUA, 1918-1957) *[[Eugène Pécher]] (Belgia, *1841 pe 1842 - 1905) *[[Simonne Peeters]] (Belgia) *[[Vera Pejčeva]] (Bulgaria, *1969) *[[Jiří Pelikán (echedoù)|Jiří Pelikán]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1906-1985) *[[Yannick Pelletier]] (Suis, *1976) *[[Roman Pelts]] (Ukraina, Kanada, *1937) *[[Peng Xiaomin]] (Sina, *1973) *[[Peng Zhaoqin]] (Sina, Izelvroioù, *1968) *[[Jonathan Penrose]] (Bro-Saoz, *1933) *[[Thierry Penson]] (Belgia, *1955) *[[Corina Peptan]] (Roumania, *1978) *[[Fernando Peralta (c'hoarier echedoù)|Fernando Peralta]] (Arc'hantina, *1979) *[[Carlos Pereira dos Santos]] (Portugal, *1972) *[[Ruben Pereira]] (Portugal, *1991) *[[Eneida Pérez]] (Republik Dominikan, Alamagn *1964) *[[Amelia Pérez de Navas]] (Arc'hantina, *?) *[[Federico Pérez Ponsa]] (Arc'hantina, *1993) *[[Julius Perlis]] (Polonia, Aostria, 1880-1913) *[[Barbara Pernici]] (Italia, *1956) *[[Frederic Perrin]] (Bro-Saoz, SUA, 1815-1889) *[[Raaphi Persitz]] (Bro-Saoz, Israel, Suis, *1934) *[[Nick Pert]] (Bro-Saoz, *1981) *[[John Peters (echedoù)|John Peters]] (SUA, *1951) *[[Jusefs Petkevich]] (Latvia, *1940) *[[Arshak Petrosian]] (Armenia, *1953) *[[Davit G. Petrosian]] (Armenia, *1984) *[[Tigran Petrosian]] (Armenia, Jorjia, URSS, 1929-1984) *[[Aleksandr Petrov]] (Rusia, 1794-1867) *[[Marlen Petrova]] (Bulgaria, *1961) *[[Vladimirs Petrovs]] (Latvia, 1907-1943) *[[Gergana Peycheva]] (Bulgaria, *2003) *[[Gerhard Pfeiffer]] (Alamagn, 1923-2000) *[[Phạm Minh Hoàng]] (Viêt Nam, Breizh, *1978) *[[François Philidor]] (Bro-C'hall, 1726-1795) *[[Evgeniy Piankov]] (URSS, Ukraina, *1941) *[[Luis Piazzini]] (Arc'hantina, 1905-1980) *[[Tom Piceu]] (Belgia, *1978) *[[Jeroen Piket]] (Izelvroioù, *1969) *[[Harry Nelson Pillsbury]] (SUA, 1872-1906) *[[Herman Pilnik]] (Alamagn, Arc'hantina, 1914-1981) *[[Karol Piltz]] (Polonia, 1903-1939) *[[Sulennis Piña Vega]] (Kuba, *1981) *[[Albert Pinkus]] (SUA, 1903-1984) *[[József Pintér]] (Hungaria, *1953) *[[Ariana Pintor]] (Portugal, *1988) *[[Vasja Pirc]] (Slovenia, 1907-1980) *[[Rudolf Pitschak]] (Tchekoslovakia, SUA, *1902) *[[Karl Pitschel]] (Aostria, 1829-1883) *[[Aaron Pixton]] (SUA, *1986) *[[Ján Plachetka]] (Slovakia, *1945) *[[Albin Planinc]] (Yougoslavia, Slovenia, 1944-2008) *[[James Plaskett]] (Bro-Saoz, Spagn, *1960) *[[Kazimierz Plater]] (Polonia, 1915-2004) *[[Igor Platonov]] (Ukraina, 1934-1995) *[[Joseph Platz]] (Alamagn, SUA, 1905-1981) *[[Isaías Pleci]] (Arc'hantina, 1907-1979) *[[David Podhorzer]] (Aostria, *a-raok 1916) *[[Natalia Pogonina]] (Rusia, *1985) *[[Henryk Pogorieły]] (Polonia, 1908-1943) *[[Ernest Pogosyants]] (Ukraina, 1935-1990) *[[Iosif Pogrebyssky]] (Ukraina, 1906-1971) *[[Amos Pokorný]] (Tchekoslovakia, 1890-1949) *[[Rudolph Pokorny]] (Bohemia, Mec'hiko, SUA, 1880-goude 1920) *[[Richard Polaczek]] (Belgia, *1965) *[[Giulio Polerio]] (Italia, 1548-1612) *[[Judit Polgar]] (Hungaria, *1976) *[[Zsuzsa Polgar]] (Hungaria, SUA, *1969) *[[Zsofia Polgar]] (Hungaria, Israel, *1974) *[[Elisabeta Polihroniade]] (Roumania, 1935-2016) *[[David Polland]] (SUA, *1915) *[[William Pollock (echedoù)|William Pollock]] (Rouantelezh-Unanet, 1859-1896) *[[Lev Polugaevski]] (URSS, Belarus, Rusia, 1934-1995) *[[Arturo Pomar]] (Spagn, *1931) *[[Rouslan Ponomariov]] (Ukraina, 1983) *[[Domenico Ponziani]] (Italia, 1719-1796) *[[Stepan Popel]] (Polonia, Bro-C'hall, SUA, 1909-1987) *[[Ignatz von Popiel]] (Aostria-Hungaria, Polonia, 1863-1941) *[[Petar Popović (echedoù)|Petar Popović]] (Yugoslavia, Serbia, *1959) *[[Artur Poplawski]] (Polonia, Suis, 1860-1918) *[[Yosef Porath]] (Alamagn, Israel, 1909-1996) *[[Moritz Porges]] (Bohemia/Aostria-Hungaria, 1857-1909) *[[Giorgio Porreca]] (Italia, 1927-1988) *[[Lajos Portisch]] (Hungaria, *1937) *[[Domenico Postpischl]] (Italia, 1905-1980) *[[Ehrhardt Post]] (Alamagn, 1881-1947) *[[Evgeny Postny]] (Israel, *1981) *[[Peter Potemkine]] (Rusia, Bro-C'hall, 1886-1926) *[[Vladimir Potkin]] (Rusia, *1982) *[[Ludovit Potuček]] (Slovakia, *a-raok 1921) *[[Christian Poulsen (echedoù)|Christian Poulsen]] (Danmark, 1912-1981) *[[AtoSUA Pourkashiyan]] (Iran, *1988) *[[Lynda Annette Powell]] (Kembre, *?) *[[Gopal Prajapati]] (Nepal, *?) *[[Borki Predojević]] (Bosnia, *1987) *[[Edith Charlotte Price]] (Bro-Saoz, 1872-1952) *[[Roberto Primavera]] (Italia, *1981) *[[Lodewijk Prins]] (Izelvroioù, *1913) *[[Ladislav Prokeš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1884-1966) *[[Svetlana Prudnikova]] (Rusia, *1967) *[[Dawid Przepiórka]] (Polonia, 1880-1942) *[[Lev Psakhis]] (Rusia, Israel, *1958) *[[Lenka Ptacnikova]] (Tchekoslovakia, Island, *1976) *[[Stojan Puc]] (Slovenia, 1921-2004) *[[Viktors Pupols]] (Latvia, SUA, *1935) *[[Cecil Purdy]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1906-1979) *[[John Purdy (echedoù)|John Purdy]] (Aostralia, *1935) *[[Benoît Purenne]] (Breizh, *1997) </div> == Q == <div style="column-count:2;"> *[[Llambi Qendro]] (Albania, *1963) *[[Qi Jingxuan]] (Sina, *1947) *[[Qin Kanying]] (Sina, *1974) *[[Oscar Quiñones (echedoù)|Oscar Quiñones]] (Perou, *1941) *[[Miguel Quinteros]] (Arc'hantina, *1947) </div> == R == <div style="column-count:2;"> *[[Braslav Rabar]] (Yougoslavia, Kroatia, 1919-1973) *[[Abram Rabinovitch]] (URSS, Lituania, Rusia, 1878-1943) *[[Ilya Rabinovich]] (Rusia, 1891-1942) *[[Viktoria Radeva]] (Bulgaria, *2001) *[[Elitsa Raeva]] (Bulgaria, *1987) *[[Teimour Radjabov]] (Azerbaidjan, *1987) *[[Ivan Radoulov]] (Bulgaria, *1939) *[[Markus Ragger]] (Aostria, *1988) *[[Viacheslav Ragozin]] (URSS, Rusia, 1908-1962) *[[Ziaur Rahman (echedoù)|Ziaur Rahman]] (Bangladesh, *1974) *[[Maurice Raizman]] (Moldova/Rusia, Bro-C'hall 1905-1974) *[[Rabin Rajbhandari]] (Nepal, *1989) *[[Iweta Rajlich]] (Polonia, *1981) *[[Vasik Rajlich]] (SUA, *1971) *[[Lorenc Rama]] (Albania, *1964) *[[Ramachandran Ramesh]] (India, *1976) *[[Alejandro Ramírez (echedoù)|Alejandro Ramírez]] (Costa Rica, *1988) *[[Vivian Ramón Pita]] (Kuba,*1963) *[[Maaja Ranniku]] (URSS, Estonia, 1941-2004) *[[Richárd Rapport]] (Hungaria, *1996) *[[Nukhim Rashkovsky]] (URSS, Rusia, *1946) *[[Ilmar Raud]] (Estonia, Arc'hantina, 1913-1941) *[[Vsevolod Rauzer]] (URSS, Ukraina, 1908-1941) *[[Khaled Abdel Razik]] (Egipt, *1975) *[[Yuri Razuvayev]] (URSS, Rusia, 1945-2012) *[[Damián Reca]] (Arc'hantina, 1894-1937) *[[Hans Ree]] (Izelvroioù, *1944) *[[Pitso Refilwe]] (Botswana, *2005) *[[Brian Reilly]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1901-1991) *[[Dimitri Reinderman]] (Izelvroioù, *1972) *[[Fred Reinfeld]] (SUA, 1910-1964) *[[Heinrich Reinhardt]] (Alamagn, Arc'hantina, 1903-1990) *[[Salome Reischer]] (Aostria, Palestina, SUA, 1899-1980) *[[Teodor Regedziński]] (Polonia, 1894-1954) *[[Arturo Reggio]] (Italia, 1863-1917) *[[Josef Rejfir]] (Tchekoslovakia, 1909-1962) *[[Ludwig Rellstab (echedoù)|Ludwig Rellstab]] (Alamagn, 1904-1983) *[[Georges Renaud]] (Bro-C'hall, 1893-1975) *[[Samuel Reshevsky]] (Polonia, SUA, 1911-1992) *[[Pál Réthy]] (Hungaria, 1905-1962) *[[Richárd Réti]] (Aostria-Hungaria, Tchekoslovakia, 1889-1929) *[[Ramón Rey Ardid]] (Spagn, 1903-1988) *[[Alexander Riazantsev]] (Rusia, *1985) *[[Zoltán Ribli]] (Hungaria, *1951) *[[Pablo Ricardi]] (Arc'hantina, *1962) *[[Isaac Rice]] (SUA, 1850-1915) *[[Jane Richmond]] (Kembre, *1961) *[[Hannes Richter]] (Namibia, *?) *[[Kurt Richter]] (Alamagn, 1900-1969) *[[Recardo Ricky Innes]] (Namibia, *?) *[[Antonio Rico]] (Spagn, 1908-1988) *[[Alessandra Riegler]] (Italia, *1961) *[[Fritz Riemann]] (Alamagn, 1859-1932) *[[Friedl Rinder]] (Alamagn, 1905-2001) *[[Horst Rittner]] (Alamagn, *1930) *[[Nikolai Riumin]] (Rusia, 1908-1942) *[[Adele Rivero]] (SUA, 1908-1992) *[[Jules Arnous de Rivière]] (Breizh, Bro-C'hall, 1830-1905) *[[Aimen Rizouk]] (Aljeria, *1979) *[[Marina Rizzo]] (Arc'hantina, *1965) *[[Karl Robatsch]] (Aostria, 1928-2000) *[[Walter Robinow]] (Alamagn, 1867-1938) *[[Ray Robson]] (SUA, *1994) *[[Sérgio Rocha]] (Portugal, *1972) *[[Ludwig Rödl]] (Alamagn, 1907-1970) *[[Maxim Rodshtein]] (Israel, *1989) *[[Hans Roepstorff]] (Alamagn, 1910-1945) *[[Ian Rogers (echedoù)|Ian Rogers]] (Aostralia, *1960) *[[Gustav Rogmann]] (Alamagn, 1909-1947) *[[Kenneth Rogoff]] (SUA, *1953) *[[Dorian Rogozenko]] (Roumania, *1973) *[[Ivan Vladimir Rohaček]] (Slovakia, 1909-1977) *[[Michael Rohde (echedoù)|Michael Rohde]] (SUA, *1959) *[[Michael Roiz]] (Rusia, Israel *1983) *[[Oleg Romanichin]] (URSS, Ukraina, *1952) *[[Alexander Romanovsky (echedoù)|Alexander Romanovsky]] (Lituania, Rusia, 1880-1943) *[[Piotr Romanovski]] (URSS, Rusia, 1892-1964) *[[Max Romih]] (Kroatia, Italia, 1893-1979) *[[Chris de Ronde]] (Izelvroioù, *[[Niccolo Ronchetti]] (Italia, *1989) *[[Catharina Roodzant]] (Izelvroioù, 1896-1999) *[[Marcel Roofthoofd]] (Belgia, *1952) *[[Nancy Roos]] (SUA, 1905-1957) *[[Alexey Root]] (SUA, *1965) *[[Salme Rootare]] (Estonia, 1913-1987) *[[Vidrik Rootare]] (Estonia, c. 1900 - 1985) *[[Jan Rooze]] (Belgia, *1947) *[[Jakob Rosanes]] (Ukraina/Aostria-Hungaria, Alamagn, 1842-1922) *[[Bernardo Roselli]] (Uruguay, *1965) *[[Leon Rosen]] (Polonia, SUA, 1869-1942) *[[Andreas Rosendahl]] (Danmark, 1864-1909) *[[Karl Wilhelm Rosenkrantz]] (Latvia, Rusia, 1876-goude 1928) *[[Jacob Rosenthal]] (SUA, 1881-1954) *[[Samuel Rosenthal]] (Polonia, Bro-C'hall 1837-1902) *[[Laura Ross (echedoù)|Laura Ross]] (SUA, *1988) *[[Stefano Rosselli del Turco]] (Italia, 1877-1947) *[[Héctor Rossetto]] (Arc'hantina, 1922-2009) *[[Nikolaz Rossolimo]] (Ukraina, Bro-C'hall, SUA, 1910-1975) *[[Gersz Rotlewi]] (Polonia, 1889-1920) *[[Lyoudmila Roudenko]] (URSS, Ukraina, Rusia, 1904-1986) *[[Eugène Rousseau]] (Bro-C'hall, SUA, c. 1810 - c. 1870) *[[Jonathan Rowson]] (Bro-Skos, *1977) *[[Solomon Rozental]] (URSS, Lituania, Belarus, 1890-1955) *[[Eduardas Rozentalis]] (URSS, Lituania, *1963) *[[Vesna Rožič]] (Slovenia, 1987–2013) *[[Ruan Lufei]] (Sina, *1987) *[[Serge Rubanraut]] (Sina, Aostralia, 1948-2008) *[[Karl Ruben]] (Danmark, *1903) *[[Jorge Rubinetti]] (Arc'hantina, 1945-2016) *[[Akiba Rubinstein]] (Polonia, Alamagn, Belgia, 1882-1961) *[[Emanuel Rubinstein]] (Polonia, 1897-?) *[[José Rubinstein]] (Arc'hantina, *1940) *[[Simon Rubinstein]] (Aostria, Suafrika, *c. 1910) *[[Solomon Rubinstein]] (Polonia, SUA, 1868-1931) *[[Sergei Rublevsky]] (Rusia, *1974) *[[Olga Rubtsova]] (Rusia, 1909-1994) *[[Iosif Rudakovsky]] (Ukraina, 1914-1947) *[[Mary Rudge]] (Bro-Saoz, 1842-1919) *[[Nikoly Rudnev]] (Ukraina, Ouzbekistan, 1895-1944) *[[Anna Rudolf]] (Hungaria, *1987) *[[Alexander Rueb]] (Izelvroioù, 1882-1959) *[[Andrey Rychagov]] (Rusia, *1979) *[[Mikhail Rytshagov]] (Estonia, *1967) </div> == S == <div style="column-count:2;"> *[[Peter Alexandrovich Saburov]] (Rusia, 1835-1918) *[[Peter Petrovich Saburov]] (Rusia, Suis, 1880-1932) *[[Antonio Sacconi]] (Italia, 1895-1968) *[[Matthew Sadler]] (Bro-Saoz, *1974) *[[Darmen Sadvakasov]] (Kazakstan, *1979) *[[Danial Saiboulatov]] (Belgia, *1970) *[[Yousof Safvat]] (Iran, bet ganet e?) *[[Pierre Charles Fournier de Saint Amant]] (Bro-C'hall, 1800-1872) *[[Jaroslav Šajtar]] (Tchekoslovakia, 1921-2003) *[[Konstantin Sakaiev]] (URSS, Tatarstan, Rusia, *1974) *[[Yuri Sakharov]] (URSS, Ukraina, 1922-1981) *[[Ihab Salem]] (Palestina, *1973) *[[Ada María Salgado]] (Kuba, *?) *[[Nurgjul Salimova]] (Bulgaria, *2003) *[[Valery Salov]] (URSS, Rusia, *1964) *[[Mic'hail Saltaev]] (URSS, Ouzbekistan, *1962) *[[Alessandro Salvio]] (Italia, c. 1570 - c. 1640) *[[Carlo Salvioli]] (Italia, 1848-1930) *[[Gersz Salwe]] (Polonia, 1862-1920) *[[Friedrich Sämisch]] (Alamagn, 1896-1975) *[[Sergiu Samarian]] (Roumania, Alamagn, 1923-1991) *[[Grigory Sanakoev]] (Rusia, *1935) *[[Luis Augusto Sánchez]] (Kolombia, 1917-1981) *[[Raúl Sanguineti]] (Arc'hantina, 1933-2000) *[[Anthony Santasiere]] (SUA, 1904-1977) *[[Maria Vincenza Santurbano]] (Italia, *1968) *[[Emmanuel Sapira]] (Roumania, Belgia, 1900-1943) *[[Tânia Saraiva]] (Portugal, *1976) *[[Gediminas Sarakauskas]] (Lituania, *1977) *[[Zivilė Sarakauskienė]] (Lituania, *1978) *[[Ortvin Sarapu]] (Estonia, Zeland-Nevez, 1924-1999) *[[Jonathan Sarfati]] (Aostralia, Zeland-Nevez, *1964) *[[Shushanna Sargsyan]] (Armenia, *1992) *[[Gabriel Sarkisyan]] (Armenia, *1983) *[[Ivan Šarić (echedoù)|Ivan Šarić]] (Kroatia, *1990) *[[Spartaco Sarno]] (Italia, *1964) *[[Zoltan Sarosy]] (Hungaria, Kanada, *1906) *[[María Belen Sarquis]] (Arc'hantina, *1988) *[[Jacob Sarratt]] (Bro-Saoz, 1772-1819) *[[Gaëtan Sarthou]] (Breizh, *1973) *[[Walaa Sarwat]], (Egipt, *1960) *[[Jeff Sarwer]] (Kanada, *1978) *[[Krishnan Sasikiran]] (India, *1981) *[[Harold Saunders (echedoù)|Harold Saunders]] (Bro-Saoz, 1875-1950) *[[Stanislav Savchenko]] (Ukraina, *1967) *[[Diane Savereide]], (SUA, *1954) *[[Vladimir Savon]] (Ukraina, 1940-2005) *[[Stefka Savova]] (Bulgaria, *1958) *[[Eman Sawan]] (Palestina, *2007) *[[Gyula Sax]] (Hungaria, *1951) *[[Hans Jürgen Schäfer]] (Namibia, *?) *[[Emil Schallopp]] (Alamagn, 1843-1919) *[[Morris Schapiro]] (Lituania, SUA, 1903-1996) *[[Willem Schelfhout]] (Izelvroioù, 1874-1951) *[[Theodor von Scheve]] (Alamagn, 1851-1922) *[[Emanuel Schiffers]] (Rusia, 1850-1904) *[[Willi Schlage]] (Alamagn, 1888-1940) *[[Carl Schlechter]] (Aostria, 1874-1918) *[[Roland Schmaltz]] (Alamagn, *1974) *[[Carl Friedrich Schmid]] (Latvia, 1840-1897) *[[Lothar Schmid]] (Alamagn, *1928) *[[Paul Felix Schmidt]] (Estonia, Alamagn, SUA, 1916-1984) *[[Wlodzimierz Schmidt]] (Polonia, *1943) *[[Ludwig Schmitt]] (Alamagn, *a-raok 1910) *[[Wilhelm Schönmann]] (Alamagn, 1889-1970) *[[Georg Schories]] (Alamagn, 1874-1934) *[[Karl Schorn]] (Alamagn, 1803-1850) *[[Arnold Schottländer]] (Alamagn, 1854-1909) *[[František Schubert]] (Tchekoslovakia, 1894-1940) *[[Robert Schuermans]] (Belgia, *1950) *[[John William Schulten]] (SUA, 1821-1875) *[[Jan Schulz]] (Tchekoslovakia, 1899-1953) *[[Helmut Schumacher]] (Belgia, *1931) *[[Aaron Schwartzman]] (Arc'hantina, *1908) *[[Gabriel Schwartzman]] (Roumania, SUA, *1976) *[[Leon Schwartzmann]] (Polonia, Bro-C'hall, 1887-1942) *[[Paulette Schwartzmann]] (Bro-C'hall, Arc'hantina, 1894-1953) *[[Adolf Schwarz]] (Hungaria, Aostria, 1836-1910) *[[Jacques Schwarz]] (Aostria, 1856-1921) *[[Samuel Schweber]] (Arc'hantina, *1936) *[[Kamel Seba]] (Aljeria, *1975) *[[Marie Sebag]] (Bro-C'hall, *1986) *[[Elena Sedina]] (Italia, *1968) *[[Mohammed Seder]] (Palestina, *2009) *[[Yasser Seirawan]] (Siria, SUA, *1960) *[[Adolf Seitz]] (Alamagn, Arc'hantina 1898-1970) *[[Alexey Selezniev]] (Rusia, Bro-C'hall, 1888-1967) *[[Lidia Semenova]] (Ukraina, *1951) *[[Pietro Seni]] (Italia, 1841-1909) *[[Olav Sepp]] (Estonia, *1969) *[[Edward Guthlac Sergeant]] (Bro-Saoz, 1881-1961) *[[Philip Walsingham Sergeant]] (Bro-Saoz, 1872-1952) *[[Aleksandr Sergeyev (echedoù)|Aleksandr Sergeyev]] (Rusia, 1897-1970) *[[Drazen Sermek]] (Slovenia, *1969) *[[Gregory Serper]] (Ouzbekistan, SUA, *1969) *[[Eglantina Shabanaj]] (Albania, *1979) *[[Alexander Shabalov]] (Latvia, SUA, *1967) *[[Greg Shahade]] (SUA, *1978) *[[Jennifer Shahade]] (SUA, *1980) *[[Leonid Shamkovich]] (Rusia, Israel, SUA, 1923-2005) *[[Gauri Shankar]] (India, *1992) *[[Samuel Shankland]] (SUA, *1991) *[[Andrey Shariyazdanov]] (Rusia, *1976) *[[Bijay Sharma]] (Nepal, *?) *[[Elizabeth Shaughnessy]] (Iwerzhon, SUA, *1937) *[[Wajdy Shebetah]] (Palestina, *1978) *[[Shen Yang]] (Sina, *1989) *[[James Sherwin]] (SUA, Bro-Saoz, *1933) *[[Vesmina Shikova]] (Bulgaria, *1951) *[[Leonora Shllaku]] (Albania, *?) *[[Rauha Shipindo]] (Namibia, *1990) *[[Sergei Shipov]] (Rusia, *1966) *[[Kamran Shirazi]] (Iran, SUA, Bro-C'hall, *1952) *[[Rubén Shocron]] (Arc'hantina, Sua, 1921-2013) *[[Samy Shoker]] (Bro-C'hall, Egipt, *1987) *[[Nigel Short]] (Bro-Saoz, *1965) *[[Philip Short]] (Iwerzhon, *1960) *[[Ahmed Shoubaita]] (Palestina, *1983) *[[Jackson Showalter]] (SUA, 1860-1935) *[[Bilam Lal Shrestha]] (Nepal, *1964) *[[Keshav Shrestha]] (Nepal, *1972) *[[Yury Shulman]] (Belarus, SUA, *1975) *[[Ilya Shumov]] (Rusia, 1819-1881) *[[Laert Shytaj]] (Albania, Italia, *1986) *[[Félix Sicre]] (Kuba, 1817-1871) *[[Bruno Edgar Siegheim]] (Alamagn, Suafrika, 1875-1952) *[[Guðmundur Sigurjónsson]] (Island, *1947) *[[Teodor Siliqi]] (Albania, 1931-2011) *[[Jeremy Silman]] (SUA, *1954) *[[Fernando Silva]] (Portugal, *1950) *[[Vladimir Simagin]] (Rusia, 1919-1968) *[[Albert Simonson]] (SUA, 1914-1965) *[[Amon Simutowe]] (Zambia, *1982) *[[Leone Singer]] (Italia, 1893-1975) *[[Sonia Sirletti]] (Italia, *1971) *[[Marcel Sisniega Campbell]] (Mec'hiko, *1959) *[[Stanislaus Sittenfeld]] (Polonia, Bro-C'hall, 1865-1902) *[[Sanan Sjugirov]] (Rusia, *1993) *[[Karel Skalička]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1896-1979) *[[Almira Skripchenko]] (Moldova, Bro-C'hall, *1976) *[[Bogdan Śliwa]] (Polonia, 1922-2003) *[[Sam Sloan]] (United States, *1944) *[[Roman Slobodjan]] (Alamagn, *1975) *[[Jorn Sloth]] (Danmark, *1944) *[[Jan Smeets]] (Izelvroioù, *1985) *[[Jan Smejkal]] (Tchekoslovakia, *1946) *[[David Smerdon]] (Aostralia, *1984) *[[Shlomo Smiltiner]] (Israel, *1915) *[[Ilya Smirin]] (Belarus, Israel, *1968) *[[Pavel Smirnov]] (Rusia, *1982) *[[Stephen Francis Smith]] (Kanada, Bro-Saoz, 1861-1928) *[[Lynda Smith]] (Kembre, *1968) *[[Olivia Smith]] (Kembre, *1987) *[[Vasily Osipovich Smyslov]] (URSS, Rusia, 1881-1943) *[[Vasily Smyslov]] (URSS, Rusia, 1921-2010) *[[Wesley So]] (Filipinez, SUA, *1993) *[[Bartosz Soćko]] (Polonia, *1978) *[[Monika SockoMonika Soćko]] (Polonia, *1978) *[[Faridah Basta Sohair]] (Egipt, *1987) *[[Andrei Sokolov]] (Rusia, Bro-C'hall, *1963) *[[Ivan Sokolov (echedoù)|Ivan Sokolov]] (Bosnia, Izelvroioù, *1968) *[[Alexey Sokolsky]] (Ukraina, Belarus, 1908-1969) *[[Dragan Solak]] (Serbia, 1980) *[[Alexander Solovtsov]] (Rusia, 1847-1923) *[[Andrew Soltis]] (SUA, *1947) *[[Julien Song]] (Bro-C'hall, *1993) *[[Edith Soppe]] (Arc'hantina, 1961-2005) *[[Guillermo Soppe]] (Arc'hantina, *1960) *[[Ariel Sorin]] (Arc'hantina, *1967) *[[Genna Sosonko]] (Rusia, Izelvroioù, *1943) *[[Victor Soultanbeieff]] (Rusia, Belgia, 1895-1972) *[[Vladimir Sournin]] (Rusia, SUA, 1875-1942) *[[Zbyszka Southall]] (Kembre, 1923-1979) *[[João de Souza Mendes]] (Brazil, 1892-1969) *[[Hugo Spangenberg]] (Arc'hantina, *1975) *[[Vasil Spasov]] (Bulgaria, *1971) *[[Boris Spassky]] (URSS, Rusia, Bro-C'hall, *1937) *[[Jon Speelman]] (Bro-Saoz, *1956) *[[Abraham Speijer]] (Izelvroioù, 1873-1956) *[[Rudolf Spielmann]] (Aostria, Sveden, 1883-1942) *[[Kevin Spraggett]] (Kanada, *1954) *[[Luigi Sprega]] (Italia, 1829-1887) *[[Martina Sproten]] (Belgia, *1970) *[[Ana Srebrnič]] (Slovenia, *1984) *[[Arthur Ssegwanyi]] (Ouganda, *1988) *[[Gideon Ståhlberg]] (Sveden, 1908-1967) *[[Cherubino Staldi]] (Italia, 1911-1988) *[[Wilhelm von Stamm]] (Latvia, ?-1905) *[[Phillip Stamma]] (Siria, Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1705-1755) *[[Nikolaus Stanec]] (Aostria, *1968) *[[Charles Stanley]] (Bro-Saoz, SUA, 1819-1901) *[[Nava Starr]] (URSS, Latvia, Kanada, *1949) *[[Howard Staunton]] (Bro-Saoz, 1810-1874) *[[Michael Stean]] (Bro-Saoz, *1953) *[[Antoaneta Stefanova]] (Bulgaria, *1979) *[[Hannes Stefansson]] (Island, *1972) *[[Elias Stein (echedoù)|Elias Stein]] (Alsace, Izelvroioù, 1748-1812) *[[Leonid Stein]] (URSS, Ukraina, 1934-1973) *[[Endre Steiner]] (Hungaria, 1901-1944) *[[Lajos Steiner]] (Hungaria, Aostralia 1903-1975) *[[Herman Steiner]] (Slovakia/Hungaria, SUA, 1905-1955) *[[Wilhelm Steinitz]] (Bohemia, Aostria, Bro-Saoz, SUA, 1836-1900) *[[Daniel Stellwagen]] (Izelvroioù, *1987) *[[Åke Stenborg]] (Sveden, 1926-2010) *[[Károly Sterk]] (Hungaria, 1881-1946) *[[Adolf Stern (echedoù)|Adolf Stern]] (Alamagn, 1849-1907) *[[Agnes Stevenson]] (Bro-Saoz, a-raok 1901-1935) *[[Lara Stock]] (Kroatia, *1992) *[[Marianne Stoffels]] (Belgia) *[[Mark Stolberg]] (URSS, Rusia, 1922-1943) *[[Gösta Stoltz]] (Sveden, 1904-1963) *[[Leon Stolzenberg]] (Polonia, SUA, 1895-1974) *[[Zurab Sturua]] (URSS, Jorjia, *1964) *[[Mihai Suba]] (Roumania, *1947) *[[Mladen Šubarić]] (Kroatia, *1920) *[[Rajan Subedi]] (Nepal, *1989) *[[Hugo Süchting]] (Alamagn, 1874-1916) *[[Olga Suc'hareva]] (Rusia, *1984) *[[Alexey Suetin]] (URSS, Rusia, 1926-2001) *[[Berthold Suhle]] (Polonia, Alamagn, 1837-1904) *[[Franciszek Sulik]] (Polonia, Arc'hantina, Aostralia, 1908-2000) *[[David John Sully]] (Kembre, *1977) *[[Šarūnas Šulskis]] (Lituania, *1972) *[[Aaron Summerscale]] (Bro-Saoz, *1969) *[[Anne Sunnucks]] (Bro-Saoz, *1927) *[[Jaime Sunye Neto]] (Brazil, *1957) *[[Emil Sutovsky]] (Azerbaidjan, Israel, *1977) *[[Duncan Suttles]] (Kanada, *1945) *[[Evgeny Sveshnikov]] (Latvia, *1950) *[[Dmitry Svetushkin]] (Moldova, *1980) *[[Piotr Svidler]] (URSS, Rusia, *1976) *[[Celeste Swartz]] (Namibia, *1990) *[[Stephne Swartz]] (Namibia, *?) *[[Rudolf Swiderski]] (Alamagn, 1878-1909) *[[Mariama Sy]] (Senegal, *1990) *[[Eugenio Szabados]] (Hungaria, Italia, 1898-1974) *[[László Szabó]] (Hungaria, 1917-1998) *[[Gedali Szapiro]] (Polonia, Israel, *1929) *[[Salomon Szapiro]] (Polonia, 1882-1944) *[[Rudolph Sze]] (Sina, SUA, c. 1890 - 1938) *[[József Szén]] (Hungaria, 1805-1857) *[[József Szily]] (Hungaria, 1913-1976) *[[Jorge Szmetan]] (Arc'hantina, 1950-2015) *[[Aleksander Sznapik]] (Polonia, *1951) *[[Abram Szpiro]] (Alamagn, Polonia, 1912-1943) </div> == T == <div style="column-count:2;"> *[[Alejandra Tadei]] (Arc'hantina, *?) *[[Mark Taimanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, *1926) *[[Elena Tairova]] (Belarus, 1991-2010) *[[Sándor Takács]] (Hungaria, 1893-1932) *[[Mikhail Tal]] (URSS, Latvia, 1936-1992) *[[Attallah Tamra]] (Palestina, *1960) *[[Tan Chengxuan]] (Sina, *1963) *[[Hiong Liong Tan]] (Indonezia, Izelvroioù, *1938) *[[Lian Ann Tan]] (Singapour, *1947) *[[Tan Zhongyi]] (Sina, *1991) *[[Nabin Tandukar]] (Nepal, *1960) *[[László Tapasztó]] (Hungaria, Venezuela, SUA, *1930) *[[James Tarjan]] (SUA, *1952) *[[Siegbert Tarrasch]] (Alamagn, 1862-1934) *[[Savielly Tartakower]] (Aostria/Polonia, Bro-C'hall, 1887-1956) *[[Stefano Tatai]] (Italia, *1938) *[[Jean Taubenhaus]] (Polonia, Bro-C'hall, 1850-1919) *[[Lev Taussig]] (Tchechoslovakia, 1880-?) *[[Povilas Tautvaišas]] (Lituania, SUA, 1916-1980) *[[Ivan Tcheparinov]] (Bulgaria, *1986) *[[Maia Tchibourdanidze]] (URSS, Jorjia, *1961) *[[Mic'hail Tchigorin]] (Rusia, 1850-1908) *[[Jan Willem te Kolsté]] (Izelvroioù, 1874-1936) *[[Richard Teichmann]] (Alamagn, 1868-1925) *[[Marcelo Tempone]] (Arc'hantina, *1962) *[[Oscar Tenner]] (Alamagn, SUA, 1880-1948) *[[Sofio Tereladze]] (Jorjia, URSS, *1972) *[[Kevin Terrieux]] (Breizh, *1985) *[[Rudolf Teschner]] (Alamagn, 1922-2006) *[[VItalia Teterev]] (Belarus, *1983) *[[Praveen Thipsay]] (India, *1959) *[[Murugan Thiruchelvam]] (Bro-Saoz, *1988) *[[George Alan Thomas]] (Turkia, Bro-Saoz, 1881-1972) *[[James Thompson (echedoù)|James Thompson]] (Bro-Saoz, SUA, 1804-1870) *[[Theophilus Thompson]] (SUA, *1855) *[[Tian Tian (echedoù)|Tian Tian]] (Sina, *1983) *[[Viktor Tietz]] (Tchekoslovakia, 1859-1937) *[[Hans Tikkanen]] (Sveden, *1985) *[[Jan Timman]] (Izelvroioù, *1951) *[[Gert Jan Timmerman]] (Izelvroioù, *1956) *[[Artyom Timofeiev]] (Rusia, *1985) *[[Hugo Tirard]] (Bro-C'hall, *1977) *[[Jonathan Tisdall]] (SUA, Iwerzhon, Norvegia, *1958) *[[Sergei Tiviakov]] (Rusia, Izelvroioù, *1973) *[[Nicola Tjaronda]] (Namibia, *1998) *[[Kamutuua Tjatindi]] (Namibia, *1986) *[[Vladislav Tkachiev]] (Rusia, Kazakstan, Bro-C'hall *1973) *[[Miodrag Todorcevic]] (Serbia, Bro-C'hall, *1940) *[[Paunka Todorova]] (Bulgaria, *1930) *[[Manana Togonidze]] (Jorjia, URSS,*1937) *[[Alexander Tolush]] (Rusia, 1910-1969) *[[Evgeni Tomachevsky]] (Rusia, *1987) *[[Vasilije Tomović]] (Montenegro, 1906-?) *[[Tong Yuanming]] (Sina, *1972) *[[Alice Tonini]] (Italia, ?) *[[José Tonoli]] (Belgia, 1931-2006) *[[Veselin Topalov]] (Bulgaria, *1975) *[[Zehra Topel]] (Bulgaria, Turkia, *1987) *[[Eugenio Torre]] (Filipinez, *1951) *[[Carlos Torre]] (México, 1902-1978) *[[Vittorio Torre]] (Italia, {{XIXvet kantved}}-1921) *[[Yury Toshev]] (Bulgaria, 1907-1974) *[[Bela Toth]] (Hungaria, Italia, *1943) *[[Hayat Toubal]] (Aljeria, *1985) *[[Wissam Toubal]] (Aljeria, *1984) *[[Izaak Towbin]] (Ukraina, Polonia, 1899-1941) *[[Karel Traxler]] (Tchekoslovakia, 1866-1936) *[[Dora Trepat de Navarro]] (Arc'hantina, 1910-1971) *[[Herbert William Trenchard]] (Bro-Saoz, 1857-1934) *[[John Trevelyan]] (Kembre, 1948) *[[František Treybal]] (Tchekoslovakia, 1882-1942) *[[Karel Treybal]] (Tchekoslovakia, 1885-1941) *[[George Treysman]] (SUA, 1881-1959) *[[Petar Trifunović]] (Kroatia, Serbia, 1910-1980) *[[Georgi Tringov]] (Bulgaria, 1937-2000) *[[Nicolas Tripoteau]] (Breizh, *1983) *[[Aleksei Troitzky]] (URSS, Rusia, 1866-1942) *[[Evelina Trojanska]] (Bulgaria, 1929-2000) *[[Paul Truong]] (Viêt Nam, SUA, *1965) *[[Anatol Tschepurnoff]] (Finland, 1871-1942) *[[Mark Tseitlin]] (Rusia, Israel, *1943) *[[Mikhail Tseitlin]] (Belarus, Rusia, *1947) *[[VItalia Tseshkovsky]] (Rusia, 1944-2011) *[[Alexander Tsvetkov]] (Bulgaria, *1914) *[[Leon Tuhan-Baranowski]] (Polonia, Alamagn, 1907-1954) *[[Vladimir Tukmakov]] (Ukraina, *1946) *[[Myroslav Turiansky]] (Ukraina, SUA, 1912-1998) *[[Alan Turing]] (Bro-Saoz, 1912-1954) *[[Johannes Türn]] (Estonia, 1899-1993) *[[Abe Turner]] (SUA, 1924-1962) *[[Maxim Turov]] (Rusia, *1979) *[[Izador Turover]] (Belgia, SUA, 1892-1978) *[[T H TylorTheodore Tylor]] (Bro-Saoz, 1900-1968) *[[Dimitri Tyomkin]] (Kanada, *1977) *[[Alexandru Tyroler]] (Roumania, 1891-1990) </div> == U == <div style="column-count:2;"> *[[Uatiavi Jossy Uapingene]] (Namibia, *1994) *[[Louis Uedemann]] (SUA, 1854-1912) *[[Shinsaku Uesugi]] (Japan, *1991) *[[Wolfgang Uhlmann]] (Alamagn, *1935) *[[Tüdeviin Üitümen]] (Mongolia, *1939) *[[Maximilian Ujtelky]] (Hungaria/Slovakia, 1915-1979) *[[Mikhail Ulibin]] (Rusia, *1971) *[[Mikhail Umansky]] (Rusia, *1952) *[[Wolfgang Unzicker]] (Alamagn, 1925-2006) *[[Anicetas Uogelė]] (URSS, Lituania, *1933) *[[Anna Ushenina]] (Ukraina, *1985) </div> == V == <div style="column-count:2;"> *[[Maxime Vachier-Lagrave]] (Bro-C'hall, *1990) *[[Rafael Vaganian]] (URSS, Armenia, *1951) *[[Samuil Vainshtein]] (URSS, Rusia, 1894-1942) *[[Anatoly Vaisser]] (Kazakstan, Bro-C'hall, *1949) *[[Paul Vaitonis]] (Lituania, Kanada, 1911-1983) *[[Árpád Vajda]] (Hungaria, 1896-1967) *[[Maritza Valdes]] (Portugal, *1966) *[[Francisco Vallejo Pons]] (Spagn, *1982) *[[Magdalena Valombola]] (Namibia, *1993) *[[Michael Valvo]] (SUA, 1942-2004) *[[Eddy Van Beers]] (Belgia, *1973) *[[Johannes van den Bosch]] (Izelvroioù, 1906–1994) *[[Arnold van den Hoek]] (Izelvroioù, 1921–1945) *[[Paul van der Sterren]] (Izelvroioù, *1956) *[[Geert Van der Stricht]] (Belgia, *1972) *[[John van der Wiel]] (Izelvroioù, *1959) *[[Arnold van Foreest]] (Izelvroioù, 1863–1954) *[[Dirk van Foreest]] (Izelvroioù, 1862–1956) *[[Elena Van Hoecke]] (Belgia, *1987) *[[Norman van Lennep]] (Izelvroioù, 1872–1897) *[[Herman Claudius van Riemsdijk]] (Izelvroioù, Brazil, *1948) *[[Theo van Scheltinga]] (Izelvroioù, 1914–1994) *[[Carl Van Schoor]] (Belgia) *[[Louis van Vliet]] (Izelvroioù, 1870-1932) *[[Loek van Wely]] (Izelvroioù, *1972) *[[Thibaut Vandenbussche]] (Belgia, *1987) *[[Caroline Vanderbeken]] (Belgia) *[[Serge Vanderwaeren]] (Belgia, *1964) *[[Chantal Vandevoort]] (Belgia, *1967) *[[Pascal Vandevoort]] (Belgia, *1971) *[[Albert Vandezande]] (Belgia, *1935) *[[Martine Vanhecke]] (Belgia) *[[Frits Van Seters]](Izelvroioù, 1913-1976) *[[Cyril Vansittart]] (Bro-Saoz, Italia, 1852-1887) *[[Marlena Vardanian]] (Armenia, URSS) *[[Zoltán Varga (echedoù)|Zoltán Varga]] (Hungaria, *1970) *[[Egon Varnusz]] (Hungaria, *1933) *[[Ada Vaschetti]] (Arc'hantina, 1948-1989) *[[Evgeni Vasiukov]] (Rusia, *1933) *[[Petar Velikov]] (Bulgaria, *1951) *[[Dragoljub Velimirović]] (Serbia, 1942-2014) *[[Maria Velcheva]] (Bulgaria, *1987) *[[Gavriil Veresov]] (Rusia, 1912-1979) *[[Beniamino Vergani]] (Italia, 1863-1927) *[[Roeland Verstraeten]] (Belgia) *[[Giovanni Vescovi]] (Brazil, *1978) *[[Boris Verlinsky]] (Ukraina, Rusia, 1888-1950) *[[Youri Vetemaa]] (Estonia, Belgia, 1956-2003) *[[Iva Videnova]] (Bulgaria, *1987) *[[Milan Vidmar]] (Yougoslavia, Slovenia, 1885-1962) *[[Milan Vidmar, Jr.]] (Yougoslavia, Slovenia, 1909-1980) *[[Fátima Vieira]] (Portugal, *1969) *[[Subbaraman Vijayalakshmi]] (India, *1979) *[[Benito Villegas]] (Arc'hantina, 1877-1952) *[[Sandra Villegas]] (Arc'hantina, *1972) *[[Yakov Vilner]] (URSS, Ukraina, 1899 - c. 1930) *[[William Samuel Viner]] (Aostralia, 1881-1933) *[[Heidi Vints]] (Belgia, *1987) *[[Yge Visser]] (Izelvroioù, *1963) *[[Isakas Vistaneckis]] (URSS, Lituania, Israel, 1910-2000) *[[Nikita Vitiougov]] (Rusia, *1987) *[[Alvis Vitolinš]] (Latvia, 1946-1997) *[[Evgeny Vladimirov]] (Kazakstan, *1957) *[[Erwin Voellmy]] (Suis, 1886-1951) *[[Margarita Vojska]] (Bulgaria, *1963) *[[Sergey Volkov (echedoù)|Sergey Volkov]] (Rusia, *1974) *[[Andrei Volokitin]] (Ukraina, *1986) *[[Larisa Volpert]] (Rusia, *1926) *[[Andrey Vovk (echedoù)|Andrey Vovk]] (Ukraina, *1991) *[[Yuri Vovk]] (Ukraina, *1988) *[[Zvonko Vranesic]] (Kroatia, Kanada, *1938) *[[Albana Vuji]] (Albania, *1969) *[[Milan Vukcevich]] (Serbia, SUA, 1937-2003) *[[Milan Vukić]] (Serbia, Bosnia, *1942) *[[Vladimir Vuković]] (Kroatia, 1898-1975) *[[Konstantin Vygodchikov]] (Belarus, Rusia, 1892-1941) *[[Alexey Vyzmanavin]] (Rusia, 1960-2000) </div> == W == <div style="column-count:2;"> *[[Robert Wade (echedoù)|Robert Wade]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, 1921-2008) *[[Shahenda Wafa]] (Egipt, *1998) *[[Shrook Wafa]] (Egipt, *1997) *[[Kareim Wageih]], (Egipt, *1992) *[[Alexander Wagner]] (Polonia, 1868-1942) *[[Heinrich Wagner]] (Alamagn, 1888-1959) *[[Victor Wahltuch]] (Bro-Saoz, 1875-1953) *[[Josh Waitzkin]] (United States, *1976) *[[Carl August Walbrodt]] (Izelvroioù, Alamagn, 1871-1902) *[[George Walker (echedoù)|George Walker]] (Bro-Saoz, 1803-1879) *[[Max Walter]] (Slovakia, 1896-1940) *[[Harold Wanyama]] (Ouganda, *1981) *[[Wang Hao (echedoù)|Wang Hao]] (Sina, *1989) *[[Wang Lei (echedoù)|Wang Lei]] (Sina, *1975) *[[Wang Pin]] (Sina, *1974) *[[Wang Puchen]] (Sina, Zeland-Nevez, *1990) *[[Wang Rui (echedoù)|Wang Rui]] (Sina, *1978) *[[Wang Yu (echedoù)|Wang Yu]] (Sina, *1982) *[[Wang Yue]] (Sina, *1987) *[[Fabrice Wantiez]] (Belgia, *1971) *[[Chris Ward (echedoù)|Chris Ward]] (Bro-Saoz, *1968) *[[Preston Ware]] (SUA, 1821-1891) *[[Cathy Warwick]] (Bro-Saoz, *1968) *[[Miyoko Watai]] (Japan, *1945) *[[John L. Watson]] (SUA, *1951) *[[William Watson (echedoù)|William Watson]] (Bro-Saoz, *1962) *[[William Wayte]] (Bro-Saoz, 1829-1898) *[[Simon Webb (echedoù)|Simon Webb]] (Bro-Saoz, 1949-2005) *[[Tom Wedberg]] (Sveden, *1953) *[[Ronald Weemaes]] (Belgia, *1955) *[[Henri Weenink]] (Izelvroioù, 1892-1931) *[[Otto Wegemund]] (Alamagn, 1870-1928) *[[Wolfgang Weil]] (Aostria, 1912-1945) *[[Max Weiss]] (Hungaria, Aostria, 1857-1927) *[[Peter Wells (echedoù)|Peter Wells]] (Bro-Saoz, *1965) *[[Carl Wemmers]] (Alamagn, 1845-1882) *[[Wen Yang (echedoù)|Wen Yang]] (Sina, *1988) *[[Jan Werle]] (Izelvroioù, *1984) *[[Guy West]] (Aostralia, *1958) *[[Heikki Westerinen]] (Finland, *1944) *[[Bernardo Wexler]] (Roumania, Arc'hantina, 1925-1988) *[[Kasimir de Weydlich]] (Polonia, 1859-1913) *[[Norman Tweed Whitaker]] (SUA, 1890-1975) *[[Michael Wiedenkeller]] (Sveden, *1963) *[[Arthur Wijnans]] (Indonezia, Izelvroioù, 1920-1945) *[[Robert Willaert]] (Belgia) *[[Arthur Howard Williams]] (Kembre, *1950) *[[Elijah Williams (echedoù)|Elijah Williams]] (Bro-Saoz, 1810-1854) *[[Leighton Williams]] (Kembre, *1977) *[[Henri Winants]] (Belgia, *1929) *[[Luc Winants]] (Belgia, *1963) *[[Szymon Winawer]] (Polonia, 1838-1920) *[[Karl Gottlieb von Windisch]] (Slovakia, Hungaria, Aostria, 1725-1793) *[[Peter Winston]] (SUA, *1958) *[[William Winter (echedoù)|William Winter]] (Bro-Saoz, 1898-1955) *[[Victor Winz]] (Alamagn, Israel, Arc'hantina, *1906) *[[John Wisker]] (Bro-Saoz, 1846-1884) *[[Alexander Wittek]] (Kroatia, Aostria, 1852-1894) *[[Aleksandar Wohl]] (Aostralia, *1963) *[[Antoni Wojciechowski]] (Polonia, 1905-1938) *[[Radosław Wojtaszek]] (Polonia, *1987) *[[Aleksandr Wojtkiewicz]] (URSS, Latvia, Polonia, SUA, 1963-2006) *[[Heinrich Wolf]] (Aostria, 1875-1943) *[[Siegfried Reginald Wolf]] (Aostria, Israel, 1867-1951) *[[Paula Wolf-Kalmar]] (Aostria, 1881-1931) *[[Balduin Wolff]] (Alamagn, 1819-1907) *[[Patrick Wolff]] (SUA, *1968) *[[Wong Meng Kong]] (Singapour, *1963) *[[Baruch Harold Wood]] (Bro-Saoz, 1909-1989) *[[Wu Mingqian]] (Sina, *1961) *[[Wu Shaobin]] (Sina, Singapour, *1969) *[[Wu Wenjin]] (Sina, *1976) *[[Marmaduke Wyvill]] (Bro-Saoz, 1814-1896) </div> == X == <div style="column-count:2;"> *[[Xie Jun]] (Sina, *1970) *[[Xu Jun]] (Sina, *1962) *[[Xu Yuanyuan]] (Sina, *1981) *[[Xu Yuhua]] (Sina, *1976) </div> == Y == <div style="column-count:2;"> *[[Myroslava Yakivchik]] (Ukraina, *1984) *[[Dmitriy Yakovenko]] (Rusia, *1983) *[[Yuri Yakovich]] (URSS, Rusia, *1962) *[[Daniel Yanofsky]] (Polonia, Kanada, 1925-2000) *[[Frederick Yates]] (Bro-Saoz, 1884-1932) *[[Ye Jiangchuan]] (Sina, *1960) *[[Ye Rongguang]] (Sina, *1963) *[[Olavo Yépez]] (Ecuador, *1937) *[[Trotzky Yepez]] (Ecuador, 1940-2010) *[[Alex Yermolinsky]] (SUA, *1958) *[[Betul Cemre Yildiz]] (Turkia, *1989) *[[Yin Hao (echedoù)|Yin Hao]] (Sina, *1979) *[[Svetla Yordanova]] (Bulgaria, *1976) *[[Saidali Youldatchev]] (Ouzbekistan, *1968) *[[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]] (SUA, *2002) *[[Yu Shaoteng]] (Sina, *1979) *[[Leonid Yudasin]] (Rusia, Israel, *1959) *[[Mikhail Yudovich]] (Rusia, 1911-1987) *[[Peter Yurdansky]] (Rusia, 1891-1937) *[[Artur Yusupov]] (Rusia, Alamagn, *1960) </div> == Z == <div style="column-count:2;"> *[[Józef Żabiński]] (Polonia, 1860-1928) *[[Aron Zabłudowski]] (Polonia, 1909-1941) *[[Aldo Zadrima]] (Albania, *1948) *[[Vladimir Zagorovsky]] (Rusia, 1925-1994) *[[Sergey Zagrebelny]] (Ouzbekistan, *1965) *[[Amir Zaibi]] (Tunizia, *1988) *[[Alexander Zaitsev]] (Rusia, 1935-1971) *[[Igor Zaitsev]] (Rusia, *1938) *[[Salomėja Zaksaitė]] (Lituania, *1985) *[[Lazar Zalkind]] (Ukraina, 1886-1945) *[[Oswaldo Zambrana]] (Bolivia, *1981) *[[Abram Zamikhovsky]] (Ukraina, 1908-1978) *[[Fermo Zannoni]] (Italia, 1862-1896) *[[Alonso Zapata]] (Kolombia, *1958) *[[Varvara Zargarian]] (Jorjia, URSS, 1895-?) *[[Pablo Zarnicki]] (Arc'hantina, *1972) *[[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]] (Ukraina, SUA, *1978) *[[Tatiana Zatulovskaya]] (Azerbaidjan, Rusia, Israel, *1935) *[[Beata Zawadzka]] (Polonia, *1986) *[[Jolanta Zawadzka]] (Polonia, *1987) *[[Sven Zeidler]] (Kembre, *1965) *[[Elmārs Zemgalis]] (Latvia, SUA, *1923) *[[Zhang Jilin]] (Sina, *1986) *[[Zhang Pengxiang]] (Sina, *1980) *[[Zhang Weida]] (Sina, *1949) *[[Zhang Xiaowen (echedoù)|Zhang Xiaowen]] (Sina, *1989) *[[Zhang Zhong]] (Sina, Singapour, *1978) *[[Zhao Jun (echedoù)|Zhao Jun]] (Sina, *1986) *[[Zhao Lan]] (Sina, *1963) *[[Zhao Xue]] (Sina, *1985) *[[Zhao Zong-Yuan]] (Sina, Aostralia, *1986) *[[Peng Zhaoqin]] (Sina, *1968) *[[Viktor Zheliandinov]] (Ukraina, *1935) *[[Zhou Jianchao]] (Sina, *1988) *[[Zhou Weiqi]] (Sina, *1986) *[[Zhu Chen]] (Sina, Katar, *1976) *[[Natalia Zhukova]] (Ukraina, *1979) *[[Noureddine Ziane]] (Maroko, *1975) *[[Alvise Zichichi]] (Italia, 1938-2003) *[[Yaacov Zilberman]] (Israel, *1954) *[[Otto Zimmermann]] (Suis, 1892-1979) *[[Adolf Zinkl]] (Bohemia, Aostria, 1871-1944) *[[Emil Zinner]] (Tchekoslovakia, 1909-1942) *[[František Zíta]] (Tchekoslovakia, 1909-1977) *[[Eugene Znosko-Borovsky]] (Rusia, Bro-C'hall, 1884-1954) *[[Leo Zobel]] (Slovakia, 1895-1962) *[[Alexander Zubarev]] (Ukraina, *1979) *[[Nikolai Zubarev]] (Rusia, 1894-1951) *[[Bernard Zuckerman]] (SUA, *1943) *[[Marisa Zuriel]] (Arc'hantina, *1982) *[[Johannes Zukertort]] (Polonia, Alamagn, Bro-Saoz, 1842-1888) *[[Vadim Zvjaginsev]] (Rusia, *1976) *[[Kira Zvorykina]] (Ukraina, Rusia, Belarus, Bulgaria, 1919-2014) *[[Adolf Zytogorski]] (Polonia, Bro-Saoz, 1807-1882) </div> ==Tud arall== Setu amañ ul listennad tud a zo brudet e domanioù all, met a zo bet o c'hoari echedoù ingal pe o deus disklêriet bout dedennet gant ar c'hoari, pe o deus savet oberennoù arzel m'emañ ar c'hoari echedoù unan eus an elfennoù pennañ. <div style="column-count:3;"> *[[Ben Affleck]] *[[Claude Akins]] *[[Alan Alda]] *[[Alfonso X Kastilha]] (ar Fur) *[[Sholem Aleichem]] *[[Woody Allen]] *[[Atahualpa]] *[[George Airy]] *[[Martin Amis]] *[[Konrad von Ammenhausen]] *[[LaVar Arrington]] *[[Isaac Asimov]] *[[Szymon Askenazy]] *[[August II (Braunschweig-Wolfenbüttel)]] *[[Lew Ayres]] *[[Lauren Bacall]] *[[Newell Banks]] (SUA)<ref>Kampion ar Bed ar c'hoari damez amerikan, 1887-1977.</ref> *[[John Barrymore]] *[[Lionel Barrymore]] *[[Menachem Begin]] *[[Clare Benedict]] *[[Móric Beňovský]] *[[Polly Bergen]] *[[Ingmar Bergman]] *[[Humphrey Bogart]] *[[Bono]] *[[Charles Boyer]] *[[Marlon Brando]] *[[Franz Brentano]] *[[Mel Brooks]] *[[Zbigniew Brzezinski]] *[[Henry Thomas Buckle]]<ref>Istorour saoz.</ref> *[[Tony Buzan]] *[[John Cage]] *[[Nicolas Cage]] *[[Gerolamo Cardano]] *[[Roberto Carnevale]] *[[Ludovico Carracci]] *[[Lewis Carroll]] *[[Fidel Castro]] *[[Miguel de Cervantes]] *[[Jacobus de Cessolis]] *[[Wilt Chamberlain]] *[[Charlie Chaplin]] *[[Aldo Clementi]] *[[Joseph Conrad]] *[[Aleister Crowley]]<ref>Kevrinour.</ref> *[[Bobby Darin]] *[[Henry Darrow]] *[[Steve Davis]] *[[Olivia de Havilland]] *[[Eugène Delacroix]] *[[Dustin Diamond]] *[[Marlene Dietrich]] *[[Anurag Dikshit]] *[[Gustave Doré]] *[[Tony Dow]] *[[Marcel Duchamp]] *[[Albert Einstein]] *[[Arpad Elo]] *[[Paul Erdős]] *[[Erik Estrada]] *[[Leonhard Euler]] *[[Abraham ibn Ezra]] *[[Douglas Fairbanks]] *[[Morgan Fairchild]] *[[Peter Falk]] *[[Richard Farleigh]] *[[Jose Ferrer]] *[[Richard Feynman]] *[[Heidi Fleiss]] *[[Henry Fonda]] *[[Hans Frank]] *[[Benjamin Franklin]] *[[Stephen Fry]] *[[Zsa Zsa Gabor]] *[[Jeremy Gaige]] *[[Ava Gardner]] *[[Carl Friedrich Gauss]] *[[Johann Wolfgang Goethe]] *[[Witold Gombrowicz]] *[[Richard K. Guy]] *[[GZA]]<ref>Dañser ''hip hop'' stadunanat.</ref> *[[Yehuda Halevi]] *[[Woody Harrelson]] *[[Dominik Hašek]] *[[Sefer Hasidim]] *[[Katharine Hepburn]] *[[David Hume]] *[[Carl Icahn]] *[[Inosant III]] *[[Karl Veur]] *[[Karl XII]] *[[Karol Irzykowski]] *[[Moses Isserles]] *[[Kate Jackson]] *[[Thomas Jefferson]] *[[Yann-Baol II]] *[[Mór Jókai]] *[[Franz Kafka]] *[[Carmen Kass]] *[[Wolfgang von Kempelen]] *[[Omar Khayyám]] *[[Ephraim Kishon]]<ref>Flemmganer, ''Kishon chesster'' echedoù computer.</ref> *[[Knut II Danmark]]<ref>Roue Bro-Saoz, Danmark ha Norvegia.</ref> *[[Alfred Kreymborg]] *[[Stanley Kubrick]] *[[Edmund Landau]] *[[Yosef Lapid]] *[[Adrien-Marie Legendre]] *[[Gottfried Wilhelm Leibniz]] *[[Stanisław Lem]] *[[Vladimir Lenin|Vladimir Ilyich Lenin]] *[[Leon XIII]] *[[Lennox Lewis]] *[[Myrna Loy]] *[[Samuel Loyd]] *[[Madonna (kanerez)|Madonna]] *[[Maimonides]] (Rambam) *[[Steve Martin]] *[[Karl Marx]] *[[Jerry Mathers]] *[[Henri Matisse]] *[[Jean-Louis-Ernest Meissonier]] *[[Dmitri Mendeleev]] *[[Moses Mendelssohn]] *[[Adam Mickiewicz]] *[[Abraham de Moivre]] *[[Patrick Moore]] *[[Vladimir Nabokov]] *[[Napoleon Iañ]] *[[John von Neumann]] *[[Victor Niederhoffer]] *[[Jose Ortega y Gasset]] *[[Grigori Perelman]] *[[Gregor Piatigorsky]] *[[Józef Piłsudski]] *[[Grigori Alexandrovich Potemkin]] *[[Sergei Prokofiev]] *[[Alexander Pushkin]] *[[Anthony Quinn]] *[[Rashi]] *[[Basil Rathbone]] *[[Man Ray]] *[[Rembrandt]] *[[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Kardinal Richelieu]] *[[Keanu Reeves]] *[[Julia Roberts]] *[[Mike Romanoff]] *[[Albert Salomon von Rothschild]] *[[Jean-Jacques Rousseau]] *[[Bertrand Russell]] *[[Rza]] *[[Saladin]] *[[Jonathan Sarfati]]<ref>Skiantour ha skrivagner aostralian.</ref> *[[Arnold Schwarzenegger]] *[[George C. Scott]]<ref>Aktour stadunanat.</ref> *[[Nathan Sharansky]] *[[Will Smith]] *[[Raymond Smullyan]] *[[Juan Maria Solare]]<ref>Sonaozour ha pianoour arc'hantinat.</ref> *[[George Soros]] *[[Howard Stern]] *[[Sting]] *[[Teresa de Avila]]<ref>Santez vaeronez ar c'hoarierion echedoù.</ref> *[[Peter Thiel]] *[[Josip Broz Tito]] *[[Leo Tolstoy]] *[[Roland Topor]] *[[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]] *[[Marco Girolamo Vida]] *[[Jacques Villon]] *[[Billy Wilder]] *[[George Washington]] *[[John Wayne]] *[[Boaz Weinstein]] *[[H. G. Wells]] *[[Guy Williams (aktour)Guy Williams]] *[[Charles Wreford-Brown]] *[[Wu-Tang Clan]] *[[Stefan Zweig]] </div> == Mammenn == * Nicolas Giffard hag Alain Biénabe. ''Le Guide des échecs - Traité complet''. Pariz : Robert Laffont (dastumad ''Bouquins''), 2007 {{ISBN|978-2-221-05913-5}} == Notennoù == {{Daveoù|bannoù=3}} [[Rummad:Echedoù]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù]] hnewobgbf3w2xal5nbjzlhxo4i666oq 0 130361 2202850 2202179 2026-10-24T22:39:23Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202850 wikitext text/x-wiki '''Polcon''' eo ar vodadenn skiant-faltazi vrasañ ha koshañ e [[Polonia]]. Aozet e vez bep bloaz en ul lec'h disheñvel gant sikour ar c'hluboù skiant-faltazi lec'hel. Roet e vez ar priz [[Nagroda imienia Janusza A. Zajdla]] e fin pep bodadenn. Ar c'hentañ Polcon a oa bet aozet e 1985 e [[Błażejewko]] tal-kichen [[Poznań]]. Lec'hiadur ur Polcon a vez choazet daou vloaz en a-raok e-pad ar vodadenn gent. Da skouer lec'hiadur Polcon 2016 e Wrocław a oa bet choazet e-pad Polcon 2014 e Bielsko-Biała. == Skeudennoù == <gallery> Polcon2011 hala2.jpg|Polcon 2011 e [[Poznań]] Polcon 2015 Skyrim cosplay.JPG|[[Cosplay]] eus [[The Elder Scrolls V: Skyrim|''The Elder Scrolls V: Skyrim'']] Sapkowski.jpg|[[Andrzej Sapkowski]], krouer [[The Witcher (heuliad romantoù)|''The Witcher'']], enoret e 2003 Polcon2011 Zajdel laureaci02.jpg|[[Anna Kańtoch]] o prezegenniñ Rober Wegner z córkami 2013.jpg|[[Robert Wegner]] enoret gant e familh e 2013 Polcon 2015 organizatorzy.JPG|Skipailh aozerien ar Polcon 2015 </gallery> == Listenn ar Polcon == :2016 - [[Wrocław]] :2015 - [[Poznań]] :2014 - [[Bielsko-Biała]] :2013 - [[Warszawa]] :2012 - [[Wrocław]] :2011 - [[Poznań]] :2010 - [[Cieszyn]] ha [[Český Těšín]], gant an [[Eurocon]] ha [[Parcon]] :2009 - [[Łódź]] :2008 - [[Zielona Góra]] :2007 - [[Warszawa]] :2006 - [[Lublin]] :2005 - [[Błażejewko]] e-kichen [[Poznań]] :2004 - [[Zielona Góra]] :2003 - [[Elbląg]] :2002 - [[Kraków]] :2001 - [[Katowice]] :2000 - [[Gdynia]] :1999 - [[Warszawa]] :1998 - [[Białystok]] :1997 - [[Katowice]] :1996 - Na voe ket dalc'het :1995 - [[Jastrzębia Góra]] :1994 - [[Lublin]] :1993 - [[Waplewo, Olsztyn County|Waplewo]] :1992 - [[Białystok]] :1991 - [[Kraków]] :1990 - [[Waplewo, Szczytno County|Waplewo]] :1989 - [[Gdańsk]] :1988 - [[Katowice]] :1987 - [[Warszawa]] :1986 - [[Katowice]] :1985 - [[Błażejewko]] e-kichen [[Poznań]] == Polcon da vezañ dalc'het == :2017 - [[Lublin]] :2018 - [[Toruń]] == Liammoù diavaez == * https://web.archive.org/web/20210125231410/https://polcon.fandom.art.pl/ {{Daou borched|Porched al lennegezh|Skiant-faltazi/Liamm meta}} [[Rummad:Skiant-faltazi| ]] d594gzf0ajxvjg6j1i990dyiv1udbgq 0 131539 2202826 1742866 2026-10-24T17:50:17Z Ar choler 52661 2202826 wikitext text/x-wiki '''Rolland Alaouret''', anavezet ivez dindan an anvioù '''Rollandus an Alaouret''' ha '''Roland Doré'''<ref>{{fr}} [https://data.bnf.fr/en/ark:/12148/cb121150977 BnF]</ref>, a oa ur mestr-[[kizellañ|kizeller]] [[breizhat]] hag un [[tisavour]] bet ganet e [[1585]], [[1616]] pe [[1618]] , e [[Landerne]] marteze, hag aet d’an [[Anaon]] etre [[1660]] ha [[1663]] e [[Plouedern]]. Tremen 60 oberenn, relijiel alies, a voe kizellet en e stal. Gallout a reer gwelet anezho e porzhioù-iliz [[Bro-Leon]] ha norzh [[Bro-Gerne]] dreist-holl. == Un nebeud oberennoù == <gallery> Logonna-Daoulas, statue de saint Jean Baptiste.JPG|[[Logonna-Daoulaz]], [[Yann ar Badezour]] Logonna-Daoulas, statue de saint Laurent.JPG|[[Logonna-Daoulaz]], [[Laorañs Roma]] Pleyber-Christ 4 Porche six statues d'apôtres.JPG|[[Pleiber-Krist]], [[Abostol|Ebestel]], Iliz Sant-Pêr Pleyber-Christ 5 Porche Les six autres statues d'apôtres.JPG|[[Pleiber-Krist]], [[Abostol|Ebestel]] all, Iliz Sant-Pêr Botmeur Christ en croix (1640) Roland Doré.JPG|[[Boneur]], Krist war ar [[kroaz|groaz]] Irvillac Calvaire Doré.jpg|[[Irvilhag]], [[kalvar]] Hanvec fontaine Madeleine sainte Madeleine.JPG|[[Hañveg]], [[Mari Madalen (santez)|Mari Madalen]] </gallery> == Levrlennadur == * {{fr}} Castel Yves-Pascal, ''Roland Doré et les enclos paroissiaux'', Mirdi Montroulez, 1988 * {{fr}} Castel Yves-Pascal, ''Atlas des croix et calvaires du Finistère'', Kevredad henoniezh Penn-ar-Bed, Kemper, 1980 * {{fr}} Castel Yves-Pascal, ''Roland Doré, sculpteur du roi en Bretagne et architecte (première moitié du XVIIè siècle)'', Bulletin de la Société archéologique du Finistère, Rann CXIV, 1985 == Notennoù == {{Commonscat|Roland Doré}} {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Dore, Roland}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1618]] [[Rummad:Marvioù 1660]] [[Rummad:Kizellerien Breizh]] n4i03bdvy9f3gxgfe4k5ml9sbdbgfri 0 137290 2202853 2141375 2026-10-25T00:16:52Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202853 wikitext text/x-wiki [[Restr:H. P. Lovecraft, June 1934.jpg|thumb|upright 1.2|'''H. P. Lovecraft''' e miz Mezheven 1934]] Setu amañ listenn glok oberennoù ar skrivagner [[stadunanat]] [[H. P. Lovecraft|Howard Phillips Lovecraft]] ([[1890]]-[[1937]]). == Oberennoù yaouankiz == {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- ! Titl ! Skrivet ! Embannet |- | ''The Alchemist'' || 1908 || Du 1916 |- | ''The Beast in the Cave'' || Nevezamzer 1904 – [[21 a viz Ebrel]] 1905 || Mezheven 1918 |- | ''The Haunted House'' || Kent 1902 || Diembann, anveziat |- | ''John, the Detective'' || Kent 1902 || Diembann, anveziat |- | ''The Little Glass Bottle'' || ''c.'' 1898–1899 || 1959 |- | ''The Mysterious Ship'' || 1902 || 1959 |- | ''The Mystery of the Grave-Yard'' || ''c.'' 1898–1899 || 1959) |- | ''The Noble Eavesdropper'' || 1897 || Diembann, anveziat |- | ''The Picture'' || 1907 || Diembann, anveziat |- | ''The Secret of the Grave'' || Kent 1902 || Diembann, anveziat<ref>''The Mystery of the Grave-Yard'' e c'hall bezañ, ken eeun ha tra.</ref> |- | ''The Secret Cave, or John Lees Adventure'' || ''c.'' 1898–1899 || 1959 |} ==Faltazi== [[Restr:Dagon.jpg|thumb|upright 1.2|''Dagon'']] [[Restr:Cthulhu and R'lyeh.jpg|thumb|upright 1.2|''Cthulhu and R'lyeh'']] [[Restr:The Hound Illustration.jpg|thumb|upright 1.2|''The Hound'']] {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- ! Titl ! Skrivet ! Embannet ! Doare |- | ''The Tomb'' | Mezheven 1917 | Meurzh 1922 | Kevelenn |- | ''Dagon'' | Gouere 1917 | Du 1919 | Kevelenn |- | ''A Reminiscence of Dr. Samuel Johnson'' | Hañv 1917 | Gwengolo 1917 | Kevelenn |- | ''Polaris'' | Nevezamzer-Hañv 1918 | Kerzu 1920 | Kevelenn |- | ''Beyond the Wall of Sleep'' | Nevezamzer 1919 | Here 1919 | Kevelenn |- | ''Memory'' | Nevezamzer 1919 | Mae 1923 | ''Flash fiction''<ref>''Short short story'' er bloavezhioù 1920, ''Flash fiction'' hiziv, a reer eus istorioù klok 1000 ger enno d'ar muiañ.</ref> |- | ''Old Bugs'' | ''c.'' Gouere 1919 | 1959 | Kevelenn |- | ''The Transition of Juan Romero'' | 16 a viz Gwengolo 1919 | 1944 | Kevelenn |- | ''The White Ship'' | ''c.'' Here 1919 | Du 1919 | Kevelenn |- | ''The Doom that Came to Sarnath'' | 3 a viz Kerzu 1919 | Mezheven 1920 | Kevelenn |- | ''The Statement of Randolph Carter'' | Kerzu 1919 | Mae 1920 | Kevelenn |- | ''The Street'' | Diwezh 1919 | Kerzu 1920 | Kevelenn |- | ''The Terrible Old Man'' | 28 a viz Genver 1920 | Gouere 1921 | Kevelenn |- | ''The Cats of Ulthar'' | 15 a viz Mezheven 1920 | Du 1920 | Kevelenn |- | ''The Tree'' | Genver-Mezheven 1920 | Here 1921 | Kevelenn |- | ''Celephaïs'' | Deroù Du 1920 | Mae 1922 | Kevelenn |- | ''From Beyond'' | 16 a viz Du 1920 | Mezheven 1934 | Kevelenn |- | ''The Temple'' | ''c.'' Mezheven-Du 1920 | Gwengolo 1925 | Kevelenn |- | ''Nyarlathotep'' | ''c.'' Du 1920 | Du 1920 | Kevelenn |- | ''The Picture in the House'' | 12 a viz Kerzu 1920 | Hañv 1921 | Kevelenn |- | ''Facts Concerning the Late Arthur Jermyn and His Family'' | Diskaramzer 1920 | Meurzh ha Mezheven 1921, anvet ''The White Ape'' | Kevelenn |- | ''The Nameless City'' | Genver 1921 | Du 1921 | Kevelenn |- | ''The Quest of Iranon'' | 28 a viz C'hwevrer 1921 | Gouere-Eost 1935 | Kevelenn |- | ''The Moon-Bog'' | 9 a viz Meurzh|9-10 a viz Meurzh 1921 | Mezheven 1926 | Kevelenn |- | ''Ex Oblivione'' | 1920 – Meurzh 1921 (dispis) | Meurzh 1921 | Kevelenn |- | ''The Other Gods'' | 14 a viz Eost 1921 | Du 1933 | Kevelenn |- | ''The Outsider'' | Nevezamzer-Hañv 1921 | Ebrel 1926 | Kevelenn |- | ''The Music of Erich Zann'' | Kerzu 1921 | Meurzh 1922 | Kevelenn |- | ''Sweet Ermengarde'' | ''c.'' 1919–1921 ? | 1943 | Kevelenn |- | ''Hypnos'' | Meurzh 1922 | Mae 1923 | Kevelenn |- | ''What the Moon Brings'' | 5 a viz Mezheven 1922 | Mae 1923 | Kevelenn |- | ''Azathoth'' | Mezheven 1922 (darn) | Mezheven 1938 | Darn eus un danevell |- | ''Herbert West–Reanimator'' | 1922-06|Here 1921 – Mezheven 1922 | 1922-07|Feb-Gouere 1922 | Romant berr |- | ''The Hound'' | Here 1922 | C'hwevrer 1924 | Kevelenn |- | ''The Lurking Fear'' | Du 1922 | Genver-Ebrel 1923 | Kevelenn |- | ''The Rats in the Walls'' | Eost-Gwengolo 1923 | Meurzh 1924 | Kevelenn |- | ''The Unnamable'' | Gwengolo 1923 | Gouere 1925 | Kevelenn |- | ''The Festival'' | Here 1923 | Genver 1925 | Kevelenn |- | ''The Shunned House'' | Here 1924 | Here 1937 | Kevelenn |- | ''The Horror at Red Hook'' | 1añ a viz Eost|1añ-2 a viz Eost 1925 | Genver 1927 | Kevelenn |- | ''He'' | 11 a viz Eost 1925 | Gwengolo 1926 | Kevelenn |- | ''In the Vault'' | 18 a viz Gwengolo 1925 | Du 1925 | Kevelenn |- | ''Cool Air'' | C'hwevrer 1926 | Meurzh 1928 | Kevelenn |- | ''The Call of Cthulhu'' | Aug-Gwengolo 1926 | C'hwevrer 1928 | Kevelenn |- | ''Pickman's Model'' | Gwengolo 1926 | Here 1927 | Kevelenn |- | ''The Strange High House in the Mist'' | 9 a viz Du 1926 | Here 1931 | Kevelenn |- | ''The Silver Key'' | Du 1926 | Genver 1929 | Kevelenn |- | ''The Dream-Quest of Unknown Kadath'' | Here 1926 - 22 a viz Genver 1927 | 1943 | Romant berr |- | ''The Case of Charles Dexter Ward'' | Genver - 1añ a viz Meurzh 1927 | Mae ha Gouere 1941 | Romant |- | ''The Colour Out of Space'' | Meurzh 1927 | Gwengolo 1927 | Kevelenn |- | ''The Descendant'' | Deroù 1927 | 1938 | Darn eus ur gevelenn |- | ''The Very Old Folk'' | 3 a viz Du 1927 | Hañv 1940 | Arroud eus ul lizher |- | ''History of the Necronomicon'' | Diskaramzer 1927 (damskrid) | 1938 | Damistor berr |- | ''The Dunwich Horror'' | Eost 1928 | Ebrel 1929 | Kevelenn |- | ''Ibid'' | Hañv 1928 | Genver 1938 | Kevelenn |- | ''The Whisperer in Darkness'' | 24 a viz C'hwevrer - 26aviz Gwengolo 1930 | Eost 1931 | Romant berr |- | ''At the Mountains of Madness'' | 24 a viz C'hwevrer -22 a viz Meurzh 1931 | C'hwevrer-Ebrel 1936 | Romant berr |- | ''The Shadow Over Innsmouth'' | Du-Kerzu 1931| | Ebrel 1936 | Romant berr |- | ''The Dreams in the Witch House'' | C'hwevrer 1932 | Gouere 1933 | Kevelenn |- | ''The Thing on the Doorstep'' | 21 aviz Eost|21-24 a viz Eost 1933 | Genver 1937 | Kevelenn |- | ''The Book'' | Darn, ''c.'' Here 1933 | 1938 | Darn eus ur gevelenn |- | ''The Evil Clergyman'' | Diskaramzer 1933 | Ebrel 1939 | Arroud eus ul lizher |- | ''The Shadow Out of Time'' | 10 a viz Du 1934 - 22 a viz C'hwevrer 1935 | Mezheven 1936 | Romant berr |- | ''The Haunter of the Dark'' | 5 a viz Du|5-9 a viz Du 1935 | Kerzu 1936 | Kevelenn |} == Kenlabour, adlennadurioù, labourioù tasmant == {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- ! Titl ! Skrivet ! Embannet ! Kenlabourien pe arvalien |- | ''The Battle that Ended the Century'' | Mezheven 1934 | Mezheven 1934 | Robert Hayward Barlow |- | ''Bothon'' | 1946 | 1946 | Henry S. Whitehead|Henry St. Clair Whitehead |- | ''The Challenge from Beyond'' | Eost 1935 | Gwengolo 1935 | Catherine Moore|Catherine Lucille Moore, Abraham Merritt, Robert Ervin Howard ha Frank Belknap Long |- | ''Collapsing Cosmoses'' | 1938 | 1938 | Robert H. Barlow |- | ''The Crawling Chaos'' | ''c.'' Kerzu 1920 | Ebrel 1921 | Winifred V. Jackson |- | ''The Curse of Yig'' | Nevezamzer 1928 | Du 1929 | Zealia Bishop |- | ''The Diary of Alonzo Typer'' | 1Here 1935 | C'hwevrer 1938 | William Lumley |- | ''The Disinterment'' | Gwengolo 1935 | Genver 1937 | Duane W. Rimel |- | ''The Electric Executioner'' | Gouere 1929 | Eost 1930 | Adolphe de Castro |- | ''The Green Meadow'' | ''c.'' 1918-1919 | Nevezamzer 1927 | Winifred V. Jackson |- | ''Four O'Clock'' | 1922 | 1922 | Sonia Greene |- | ''The Hoard of the Wizard-Beast'' | 1933 | 1933 | Robert H. Barlow |- | ''The Horror at Martin's Beach'' | Mezheven 1922 | Du 1923 | Sonia Greene |- | ''The Horror in the Burying-Ground'' | ''c.'' 1933-1934 | Mae 1937 | Hazel Heald |- | ''The Horror in the Museum'' | Here 1932 | Gouere 1933 | Hazel Heald |- | ''Imprisoned with the Pharaohs'' | C'hwevrer 1924 | Mae-Gouere 1924 | Harry Houdini |- | ''The Last Test'' | ''c.'' Here-Du 1927 | Du 1928 | Adolphe de Castro |- | ''The Man of Stone'' | Hañv 1932 | Here 1932 | Hazel Heald |- | ''Medusa's Coil'' | ''c.''Mae-Eost 1930 | Genver 1939 | Zealia Bishop |- | ''The Mound'' | ''c.'' Kerzu 1929 – Genver 1930 | Du 1940 | Zealia Bishop |- | ''The Night Ocean'' | Hañv 1936 | Goañv 1939 | Robert H. Barlow |- | ''Out of the Aeons'' | ''c.'' Eost 1933 | Ebrel 1935 | Hazel Heald |- | ''Poetry and the Gods'' | ''c.'' Hañv 1920 | Gwengolo 1920 | Anna Helen Crofts |- | ''The Slaying of the Monster'' | 1933 | 1933 | Robert H. Barlow |- | ''The Sorcery of Aphlar'' | 1934 | 1934 | Duane W. Rimel |- | ''The Thing in the Moonlight'' | Du 1927 | Genver 1941 | J. Chapman Miske<ref>Hervez an arbennigour war H. P. Lovecraft [[S.T. Joshi|Sunand Tryambak Joshi]], ''The Thing in the Moonlight'' n'eo ket bet skrivet gant Lovecraft evel un istor. Danevell un hunvre eo, bet tennet gant an embanner Miske eus unan eus al lizheroù a resevedigant Lovecraft ; gant Miske e voe roet an titl hag embannet.</ref> |- | ''Through the Gates of the Silver Key'' | Here 1932 – Ebrel 1933 | Gouere 1934 | E. Hoffmann Price|Edgar Hoffmann Price |- | ''Till A'the Seas'' | Genver 1935 | Hañv 1935 | Robert H. Barlow |- | ''The Trap'' | ''c.'' Hañv 1931 | Meurzh 1932 | Henry S. Whitehead |- | ''The Tree on the Hill'' | Mae 1934 | Gwengolo 1940 | Duane W. Rimel |- | ''Two Black Bottles'' | Mezheven-Here 1926 | Eost 1927 | Wilfred Blanch Talman |- | ''In the Walls of Eryx'' | Genver 1936 | Here 1939 | Kenneth Sterling |- | ''Winged Death'' | ''c.'' Hañv 1932 | Meurzh 1934 | Hazel Heald |- | ''Satan's Servants'' | 1935 | 1949 | Robert Bloch |- | ''Great Ghost Stories'' | 1998 | 1998 | Peter Glassman ha Barry Moser |} === Oberennoù gant August Derleth liammet ouzh labourioù ha notennoù H. P. Lovecraft === [[Restr:August Derleth 1939.jpg|thumb|August Derleth e 1939]] {| |- valign="top" | * ''The Ancestor'' * ''The Dark Brotherhood'' * ''The Fisherman of Falcon Point'' * ''The Gable Window'' * ''The Horror from the Middle Span'' * ''Innsmouth Clay'' * ''The Lamp of Alhazred'' * ''The Lurker at the Threshold'' | :* ''The Peabody Heritage'' :* ''The Shadow in the Attic'' :* ''The Shadow Out of Space'' :* ''The Shuttered Room and Other Pieces'' :* ''The Survivor'' :* ''The Watchers Out of Time'' :* ''Wentworth's Day'' :* ''Witches' Hollow'' |} Petra bennak ma vez alies lakaet an oberennoù-mañ da genlabour e vez tabut war o statud ; boas e vezer avat d'o lakaat da elfennoù ''Gwengel Cthulhu''.<br> En e ''H.P. Lovecraft: A Comprehensive Bibliography'', S. T. Joshi a skrivas : <blockquote>''E gwirionez, ar c'hwezek istor-mañ listennet evel ''gant H. P. Lovecraft hag August Derleth'' a oa bet skrivet en o fezh gant August Derleth koulz lavarout. Peurliesañ e veze diazezet an istorioù war ur mennozh pe meur a hini bet notennet gant Lovecraft en e levrig ''Commonplace Book'' ; da skouer, diazezet eo ''The Fisherman of Falcon Point'' war ar mennozh-mañ : ''Ur pesketaer a vann e roued er mor pa vez loargann – ar pezh a gav.'' Gant Derleth penn-da-benn e voe ar steuñvenn, an deskrivadurioù, an divizoù, an tudennoù hag elfennoù all. Dre-se ne c'hallont ket bout rummataet evel oberennoù Lovecraft.<br> A-wechoù, gwir arroudoù gant Lovecraft a voe lakaet gant Derleth en e skridoù. Er romant ''The Lurker at the Threshold'' ez eus war-dro 1&nbsp;200 ger digant Lovecraft diwar un 50&nbsp;000 ger bennak, al lodenn vrasañ o vout tennet eus darn ur skrid anvet ''Of Evill Sorceries Done in New England'', hag ar peurrest eus darn ur skrid anvet ''The Rose Window'' bremañ.<br> War un damskrid hiroc'h eget ar re all ha meur a notenn digant Lovecraft e 1934 evit un istor eo diazetet ''The Survivor and Others''.<br> Unan eus an deskrivadurioù hag a zo e ''The Lamp of Alhazred'' zo diazezet war un darn eus ul lizher digant Lovecraft da Zerleth, deiziadet [[18 a viz Du]] 1936.<br> An arroudoù pe kevelc'heriadoù-se, koulskoude, n'int ket bet kavet merkidik a-walc'h evit bout dellezek da vout lakaet el levrlennadur-mañ.'' </blockquote> === Aozer(ez) dianav === * ''The Inevitable Conflict'', embannet en ''[[Amazing Stories]]'' e Kerzu 1930 ha Genver 1931 dindan an anv «&nbsp;P. H. Lovering&nbsp;». Meur a anadurezh, en o zouez an dielfennañ framm ar skrid, zo bet lakaet da arguzenn evit prouiñ ne oa ket Lovecraft an aozer<ref>{{en}} {{Pb|Johns}}, W. E. : [https://web.archive.org/web/20160304074730/http://www.gordonswebsite.net/hp-lovecraft/Did%20Lovecraft%20write%20The%20Inevitable%20Conflict%20by%20W_%20E_%20Johns.htm ''Did Lovecraft write ''The Inevitable Conflict'' ?'']</ref>. == [[Barzhoniezh]] == {{Pb|<u>'''Notenn'''</u>}} : deiziadoù an aozañ eo a zo roet amañ ; n'int ket re an embann. ; Kent 1901 * ''The Poem of Ulysses, or The Odyssey'' [8 Du 1897] * ''Ovid's Metamorphoses'' [1898–1902] ; [[Bloavezhioù 1900]] * ''H. Lovecraft's Attempted Journey betwixt Providence & Fall River on the N.Y.N.H. & H.R.R.'' [1901] * ''Poemata Minora, Volume II'' [1902] : ''Ode to Selene or Diana'' • ''To the Old Pagan Religion'' • ''On the Ruin of Rome'' • ''To Pan'' • ''On the Vanity of Human Ambition'' * ''C.S.A. 1861-1865: To the Starry Cross of the SOUTH'' [1902] * ''De Triumpho Naturae'' [Gouere 1905] * ''The Members of the Men's Club of the First Universalist Church of Providence, R.I., to Its President, About to Leave for Florida on Account of His Health'' [''c.'' 1908–12] ; [[Bloavezhioù 1910]] * ''To His Mother on Thanksgiving'' [30 Du 1911] * ''To Mr. Terhune, on His Historical Fiction'' [''c.'' 1911–1913] * ''Providence in 2000 A.D.'' [4 Meurzh 1912] * ''New-England Fallen'' [Ebrel 1912] * ''On the Creation of Niggers'' [1912] * ''Fragment on Whitman'' [''c.'' 1912] * ''On Robert Browning'' [''c.'' 1912] * ''On a New-England Village Seen by Moonlight'' [7 Gwengolo 1913] * ''Quinsnicket Park'' [1913] * ''To Mr. Munroe, on His Instructive and Entertaining Account of Switzerland'' [1añ Genver 1914] * ''Ad Criticos'' [Genver–Mae ? 1914] * ''Frusta Praemunitus'' [Mezheven ? 1914] * ''De Scriptore Mulieroso'' [Mezheven ? 1914] * ''To General Villa'' [Hañv 1914] * ''On a Modern Lothario'' [Gouere–Eost 1914] * ''The End of the Jackson War'' [Here 1914] * ''To the Members of the Pin-Feathers on the Merits of Their Organisation, and of Their New Publication, The Pinfeather'' [Du 1914] * ''To the Rev. James Pyke'' [Du 1914] * ''To an Accomplished Young Gentlewoman on Her Birthday, Decr. 2, 1914'' [2 Kerzu 1914] * ''Regner Lodbrog's Epicedium'' [''c.'' Kerzu 1914] * ''The Power of Wine: A Satire'' [''c.'' 8 Kerzu 1914] * ''The Teuton's Battle-Song'' [''c.'' 17 Kerzu 1914] * ''New England (H. P. Lovecraft)*New England'' [18 Kerzu 1914] * ''Gryphus in Asinum Mutatus'' [1914 ?] * ''To the Members of the United Amateur Press Association from the Providence Amateur Press Club'' [''c.'' 1añ Genver 1915] * '' Meurzh'' [Meurzh 1915] * ''1914'' [Meurzh 1915] * ''The Simple Speller's Tale'' [Ebrel 1915] * ''On Slang'' [Ebrel 1915] * ''An Elegy on Franklin Chase Clark, M.D.'' [29 Ebrel 1915] * ''The Bay-Stater's Policy'' [Mezheven 1915] * ''The Crime of Crimes'' [Gouere 1915] * ''Ye Ballade of Patrick von Flynn'' [''c.'' 23 Eost 1915] * ''The Issacsonio-Mortoniad'' [''c.'' 14 Gwengolo 1915] * ''On Receiving a Picture of Swans'' [''c.'' 14 Gwengolo 1915] * ''Unda; or, The Bride of the Sea'' [''c.'' 30 Gwengolo 1915] * ''On Unda; or, The Bride of the Sea'' [''c.'' 30 Gwengolo 1915] * ''To Charlie of the Comics'' [''c.'' 30 Gwengolo 1915] * ''Gems from in a Minor Key'' [Here 1915] * ''The State of Poetry'' [Here 1915] * ''The Magazine Poet'' [Here 1915] * ''A Mississippi Autumn'' [Kerzu 1915] * ''On the Cowboys of the West'' [1915] * ''To Samuel Loveman, Esquire, on His Poetry and Drama, Written in the Elizabethan Style'' [Kerzu 1915] * ''An American to Mother England'' [Genver 1916] * ''The Bookstall'' [Genver 1916] * ''A Rural Summer Eve'' [Genver 1916] * ''To the Late John H. Fowler, Esq.'' [Meurzh 1916] * ''R. Kleiner, Laureatus, in Heliconem'' [Ebrel 1916] * ''Temperance Song'' [Nevezamzer 1916] * ''Lines on Gen. Robert Edward Lee'' [''c.'' 18 Mae 1916] * ''Content'' [Mezheven 1916] * ''My Lost Love'' [''c.'' 10 Mezheven 1916] * ''The Beauties of Peace'' [27 Mezheven 1916] * ''The Smile'' [Gouere 1916] * ''Epitaph on ye Letterr Rrr........'' [29 Eost 1916] * ''The Dead Bookworm'' [''c.'' 29 Eost 1916] * ''On Phillips Gamwell'' [1añ Gwegolo 1916] * ''Inspiration '' [Here 1916] * ''Respite'' [Here 1916] * ''The Rose of England'' [Here 1916] * ''The Unknown'' [Here 1916] * ''Ad Balneum'' [''c.'' Here 1916] * ''On Kelso the Poet'' [Here ? 1916] * ''Providence Amateur Press Club (Deceased) to the Athenaeum Club of Journalism'' [2 Du 1916] * ''Brotherhood'' [Kerzu 1916] * ''Brumalia'' [1916] * ''The Poe-et's Nightmare'' [1916] * ''Futurist Art'' [Genver 1917] * ''On Receiving a Picture of the Marshes of Ipswich'' [Genver 1917] * ''The Rutted Road'' [Genver 1917] * ''An Elegy on Phillips Gamwell, Esq.'' [5 Genver 1917] * ''Lines on Graduation from the R.I. Hospital's School of Nurses'' [''c.'' 13 Genver 1917] * ''Fact and Fancy'' [1917] * ''The Nymph's Reply to the Modern Business Man'' [1917] * ''Pacifist War Song—1917'' [1917] * ''Percival Lowell'' [Meurzh 1917] * ''To Mr. Lockhart, on His Poetry'' [Meurzh 1917] * ''Britannia Victura'' [Ebrel 1917] * ''Spring'' [Ebrel 1917] * ''A Garden'' [Ebrel 1917] * ''Sonnet on Myself'' [Ebrel 1917] * ''April'' [24 Ebrel 1917] * ''Iterum Conjunctae'' [Mae 1917] * ''The Peace Advocate'' [Mae 1917] * ''To Greece, 1917'' [Mae ? 1917] * ''On Receiving a Picture of ye Towne of Templeton, in the Colonie of Massachusetts-Bay, with Mount Monadnock, in New-Hampshire, Shown in the Distance'' [Mezheven 1917] * ''The Poet of Passion'' [Mezheven 1917] * ''Earth and Sky'' [Gouere 1917] * ''Ode for July Fourth, 1917'' [Gouere 1917] * ''On the Death of a Rhyming Critic'' [Gouere 1917] * ''Prologue to ''Fragments from an Hour of Inspiration'' by Jonathan E. Hoag'' [Gouere 1917] * ''To M.W.M.'' [Gouere 1917] * ''To the Incomparable Clorinda'' [Gouere 1917] * ''To Saccharissa, Fairest of Her Sex'' [Gouere 1917] * ''To Rhodoclia—Peerless among Maidens'' [Gouere 1917] * ''To Belinda, Favourite of the Graces'' [Gouere 1917] * ''To Heliodora—Sister of Cytheraea'' [Gouere 1917] * ''To Mistress Sophia Simple, Queen of the Cinema'' [Eost 1917] * ''An American to the British Flag'' [Du 1917] * ''Autumn'' [Du 1917] * ''Nemesis'' [1añ Du 1917] * ''Astrophobos'' [''c.'' 25 Du 1917] * ''Lines on the 25th. Anniversary of the Providence Evening News, 1892-1917'' [Kerzu 1917] * ''Sunset'' [Kerzu 1917] * ''Old Christmas'' [Diwezh 1917] * ''To the Arcadian'' [Diwezh 1917] * ''To the Nurses of the Red Cross'' [1917] * ''The Introduction'' [1917 ?] * ''A Summer Sunset and Evening'' [1917 ?] * ''A Winter Wish'' [2 Genver 1918] * ''Laeta; a Lament'' [C'hwevrer 1918] * ''To Jonathan E. Hoag, Esq.'' [C'hwevrer 1918] * ''The Volunteer'' [C'hwevrer 1918] * ''Ad Britannos—1918'' [Ebrel 1918] * ''Ver Rusticum'' [1añ Ebrel 1918] * ''To Mr. Kleiner, on Receiving from Him the Poetical Works of Addison, Gay, and Somerville'' [10 Ebrel 1918] * ''A Pastoral Tragedy of Appleton, Wisconsin'' [''c.'' 27 Mae 1918] * ''On a Battlefield in Picardy'' [30 Mae 1918] * ''Psychopompos: A Tale in Rhyme'' [diwezh 1917 - Hañv 1918] * ''A June Afternoon'' [Mezheven 1918] * ''The Spirit of Summer'' [27 Mezheven 1918] * ''Grace'' [Gouere 1918] * ''The Link'' [1918] * ''To Alan Seeger'' [1918] * ''August'' [1918] * ''Damon and Delia, a Pastoral'' [Eost 1918] * ''Phaeton'' [Eost 1918] * ''To Arthur Goodenough, Esq.'' [20 Eost 1918] * ''Hellas'' [Gwengolo 1918] * ''To Delia, Avoiding Damon'' [Gwengolo 1918] * ''Alfredo; a Tragedy'' [14 Gwengolo 1918] * ''The Eidolon'' [1918] * ''Monos: An Ode'' [1918] * ''Germania—1918'' [Du 1918] * ''To Col. Linkaby Didd'' [1añ Du 1918] * ''Ambition'' [Kerzu 1918] * ''A Cycle of Verse'' [Du – Kerzu 1918] : ''Oceanus'' • ''Clouds'' • ''Mother Earth'' * ''To the Eighth of Du'' [13 Kerzu 1918] * ''To the A.H.S.P.''c.'', on Receipt of the Christmas Pippin'' [Kerzu 1918] * ''The Conscript'' [1918 ?] * ''Greetings'' [Genver 1919] * ''Theodore Roosevelt'' [Genver 1919] * ''To Maj.-Gen. Omar Bundy, U.S.A.'' [Genver 1919] * ''To Jonathan Hoag, Esq.'' [C'hwevrer 1919] * ''Despair (H. P. Lovecraft)*Despair'' [''c.'' 19 C'hwevrer 1919] * ''In Memoriam: J.E.T.D.'' [Meurzh 1919] * ''Revelation'' [Meurzh 1919] * ''April Dawn'' [10 Ebrel 1919] * ''Amissa Minerva'' [Mae 1919] * ''Damon: A Monody'' [Mae 1919] * ''Hylas and Myrrha: A Tale'' [Mae 1919] * ''North and South Britons'' [Mae 1919] * ''To the A.H.S.P.C., on Receipt of the Mae Pippin'' [Mae ? 1919] * ''Helene Hoffman Cole: 1893-1919'' [Mezheven 1919] * ''John Oldham: A Defence'' [Mezheven 1919] * ''On Prohibition'' [30 Mezheven 1919] * ''Myrrha and Strephon'' [Gouere 1919] * ''The House'' [''c.'' 16 Gouere 1919] * ''Monody on the Late King Alcohol'' [Eost 1919] * ''The Pensive Swain'' [Here 1919] * ''The City'' [Here 1919] * ''Oct 17, 1919'' [Here 1919] * ''On Collaboration'' [20 Here 1919] * ''To Edward John Moreton Drax Plunkett, Eighteenth Baron Dunsany'' [Du 1919] * ''Wisdom'' [Du 1919] * ''Birthday Lines to Margfred Galbraham'' [Du 1919] * ''The Nightmare Lake'' [Kerzu 1919] * ''Bells'' [11 Kerzu 1919] * '' Genver'' [Genver 1920] * ''To Phillis'' [Genver 1920] * ''Tryout's Lament for the Vanished Spider'' [Genver 1920] * ''Ad Scribam'' [C'hwevrer 1920] * ''On Reading Lord Dunsany's Book of Wonder'' [Meurzh 1920] * ''To a Dreamer'' [25 Ebrel 1920] * ''Cindy: Scrub Lady in a State Street Skyscraper'' [Mezheven 1920] * ''The Poet's Rash Excuse'' [Gouere 1920] * ''With a Copy of Wilde's Fairy Tales'' [Gouere 1920] * ''Ex-Poet's Reply'' [Gouere ? 1920] * ''To Two Epgephi'' [Gouere ? 1920] * ''On Religion'' [Eost 1920] * ''The Voice'' [Eost 1920] * ''On a Grecian Colonnade in a Park'' [20 Eost 1920] * ''The Dream'' [Gwengolo 1920] * '' October 1'' [Here 1920] * ''To S.S.L. — Oct 17, 1920'' [Here 1920] * ''Christmas'' [Du 1920] * ''To Alfred Galpin, Esq.'' [Du ? 1920] * ''Theobaldian Aestivation'' [11 Du 1920] * ''S.S.L.: Christmas 1920'' [Kerzu ? 1920] * ''On Receiving a Portraiture of Mrs. Berkeley, ye Poetess'' [25 Kerzu 1920] ; [[Bloavezhioù 1920]] * ''The Prophecy of Capys Secundus'' [11 Genver 1921] * ''To a Youth'' [C'hwevrer 1921] * ''To Mr. Hoag'' [C'hwevrer 1921] * ''The Pathetick History of Sir Wilful Wildrake'' [Nevezamzer ? 1921] * ''On the Return of Maurice Winter Moe, Esq., to the Pedagogical Profession'' [Mezheven 1921] * ''Medusa: A Portrait'' [29 Du 1921] * ''To Mr. Galpin'' [Kerzu 1921] * ''Sir Thomas Tryout'' [Kerzu 1921] * ''On a Poet's Ninety-first Birthday'' [10 C'hwevrer 1922] * ''Simplicity: A Poem'' [''c.'' 18 Mae 1922] * ''To Saml: Loveman, Gent.'' [Hañv ? 1922] * ''Plaster-All'' [Eost ? 1922] * ''To Zara'' [31 Eost 1922] * ''To Damon'' [Du ? 1922] * ''Waste Paper'' [diwezh 1922 ? deroù 1923 ?] * ''To Rheinhart Kleiner, Esq.'' [Genver 1923] * ''Chloris and Damon'' [Genver 1923] * ''To Mr. Hoag'' [C'hwevrer ? 1923] * ''To Endymion'' [Ebrel ? 1923] * ''The Feast'' [Mae 1923] * ''On Marblehead'' [10 Gouere 1923] * ''To Mr. Baldwin, on Receiving a Picture of Him in a Rural Bower'' [29 Gwengolo 1923] * ''Lines for Poets' Night at the Scribblers' Club'' [Here ? 1923] * ''On a Scene in Rural Rhode Island'' [8 Du 1923] * ''Damon and Lycë'' [13 Kerzu 1923] * ''To Mr. Hoag'' [''c.'' 3 C'hwevrer 1924] * ''On the Pyramids'' [''c.'' C'hwevrer 1924] * ''Stanzas on Samarkand I-III'' [C'hwevrer – Meurzh 1924] * ''Providence'' [26 Gwengolo 1924] * ''On The Thing in the Woods by Harper Williams'' [''c.'' 29 Du 1924] * ''Solstice'' [25 Kerzu 1924] * ''To Saml Loveman, Esq.'' [''c.'' 14 Genver 1925] * ''To George Kirk, Esq.'' [18 Genver 1925] * ''My Favourite Character'' [31 Genver 1925] * ''On the Double-R Coffee House'' [1añ C'hwevrer 1925] * ''To Mr. Hoag'' [''c.''10 C'hwevrer 1925] * ''The Cats'' [15 C'hwevrer 1925] * ''On Rheinhart Kleiner Being Hit by an Automobile'' [''c.'' 16 C'hwevrer 1925] * ''To Xanthippe, on Her Birthday— Meurzh 16, 1925'' [Meurzh 1925] * ''Primavera'' [Ebrel 1925] * ''To Frank Belknap Long on His Birthday'' [Ebrel ? 1925] * ''A Year Off'' [24 Gouere 1925] * ''To an Infant'' [26 Eost 1925] * ''On a Politician'' [''c.'' 24-27 Here 1925] * ''On a Room for Rent'' [''c.'' 24-27 Here 1925] * '' October 2'' [30 Here 1925] * ''To George Willard Kirk, Gent., of Chelsea-Village, in New-York, upon His Birthday, Novr. 25, 1925'' [24 Du 1925] * ''On Old Grimes by Albert Gorton Greene'' [Kerzu 1925] * ''Festival'' [Kerzu 1925] * ''To Jonathan Hoag'' [10 C'hwevrer 1926] * ''Hallowe'en in a Suburb'' [Meurzh 1926] * ''In Memoriam: Oscar Incoul Verelst of Manhattan: 1920-1926'' [''c.'' 28 Mezheven 1926] * ''The Return'' [Kerzu 1926] * ''Εις Σφιγγην'' [Kerzu 1926] * ''Hedone'' [3 Genver 1927] * ''To Miss Beryl Hoyt'' [C'hwevrer 1927] * ''To Jonathan E. Hoag, Esq.'' [C'hwevrer ? 1927] * ''On J.F. Roy Erford'' [18 Mezheven 1927] * ''On Ambrose Bierce'' [''c.'' Mezheven 1927] * ''On Cheating the Post Office'' [''c.'' 14 Eost 1927] * ''On Newport, Rhode Island'' [17 Gwengolo 1927] * ''The Absent Leader'' [12 Here 1927] * ''Ave atque Vale'' [18 Here 1927] * ''To a Sophisticated Young Gentleman'' [15 Kerzu 1928] * ''The Wood'' [Genver 1929] * ''An Epistle to the Rt. Honble Maurce Winter Moe, Esq.'' [Gouere 1929] * ''Stanzas on Samarkand IV'' [8 Du 1929] * ''Lines upon the Magnates of the Pulp'' [Du 1929] * ''The Outpost'' [26 Du 1929] * ''The Ancient Track'' [26 Du 1929] * ''The Messenger'' [30 Du 1929] * ''The East India Brick Row'' [12 Kerzu 1929] * ''The Fungi From Yuggoth'' [27 Kerzu 1929 – 4 Genver 1930] : {| |- | : ''I. The Book'' : ''II. Pursuit'' : ''III. The Key'' : ''IV. Recognition'' : ''V. Homecoming'' : ''VI. The Lamp'' : ''VII. Zaman's Hill'' : ''VIII. The Port'' : ''IX. The Courtyard'' : ''X. The Pigeon-Flyers'' : ''XI. The Well'' : ''XII. The Howler'' | : ''XIII. Hesperia'' : ''XIV. Star-Winds'' : ''XV. Antarktos'' : ''XVI. The Window'' : ''XVII. A Memory'' : ''XVIII. The Gardens of Yin'' : ''XIX. The Bells'' : ''XX. Night-Gaunts'' : ''XXI. Nyarlathotep'' : ''XXII. Azathoth'' : ''XXIII. Mirage'' : ''XXIV. The Canal'' | : ''XXV. St. Toad's'' : ''XXVI. The Familiars'' : ''XXVII. The Elder Pharos'' : ''XXVIII. Expectancy'' : ''XXIX. Nostalgia'' : ''XXX. Background'' : ''XXXI. The Dweller'' : ''XXXII. Alienation'' : ''XXXIII. Harbour Whistles'' : ''XXXIV. Recapture'' [Du 1929] : ''XXXV. Evening Star'' : ''XXXVI. Continuity'' |} * ''Veteropinguis Redivivus'' [Hañv 1930 ?] ;[[Bloavezhioù 1930]] * ''To a Young Poet in Dunedin'' [''c.'' 29 Mae 1931] : ''FUNGI from YUGGOTH, 6.Nyarlathotep and 7. Azathoth.'' – Barzhonegoù moullet e ''Weird Tales'' e miz Genver 1931. * ''On an Unspoil'd Rural Prospect'' [30 Eost 30 1931] * ''Bouts Rimés'' [23 Mae 1934] : ''Beyond Zimbabwe'' • ''The White Elephant'' * ''Anthem of the Kappa Alpha Tau'' [''c.'' 7 Eost 1934] * ''Edith Miniter'' [10 Gwengolo 1934] * ''Little Sam Perkins'' [''c.'' 17 Gwengolo 1934] * ''Metrical Example'' [27 C'hwevrer 1935] * ''Dead Passion's Flame'' [Hañv 1935] * ''Arcadia'' [Hañv 1935] * ''Lullaby for the Dionne Quintuplets'' [Hañv 1935] * ''The Odes of Horace: Book III, IX'' [22 Genver 1936] * ''In a Sequester'd Providence Churchyard Where Once Poe Walk'd'' [8 Eost 1936] * ''To Mr. Finlay, upon His Drawing for Mr. Bloch's Tale, ''The Faceless God'''' [''c.'' 30 Du 1936] * ''To Clark Ashton Smith, Esq., upon His Phantastick Tales, Verses, Pictures, and Sculptures'' [''c.'' 11 Kerzu 1936] * ''The Decline and Fall of a Man of the World'' [deiziad ebet] * ''Epigrams'' [deiziad ebet] * ''Gaudeamus'' [deiziad ebet] * ''The Greatest Law'' [deiziad ebet] * ''Life's Mystery'' [deiziad ebet] * ''On Mr. L. Phillips Howard's Profound Poem Entitled ''Life's Mystery'''' [deiziad ebet] * ''Nathicana'' [deiziad ebet] * ''On an Accomplished Young Linguist'' [deiziad ebet] * ''''The Poetical Punch'' Pushed from His Pedestal'' [deiziad ebet] * ''The Road to Ruin'' [deiziad ebet] * ''Saturnalia'' [deiziad ebet] * ''Sonnet Study'' [deiziad ebet] * ''Sors Poetae'' [deiziad ebet] * ''To Samuel Loveman, Esq.'' [deiziad ebet] * ''To ''The Scribblers'''' [deiziad ebet] * ''Verses Designed to Be Sent by a Friend of the Author to His Brother-in-Law on New Year's Day'' [deiziad ebet] * ''Christmas Greetings (H. P. Lovecraft)*Christmas Greetings'' [deiziad ebet] : ''To Eugene B. Kuntz, et al.'' • ''To Laurie A. Sawyer'' • ''To Sonia H. Greene'' • ''To Rheinhart Kleiner'' • ''To Felis (Frank Belknap Long's Cat) • ''To Annie E.P. Gamwell'' • ''To Felis (Frank Belknap Long's Cat) == Prederouriezh == {| |- | * ''The Crime of the Century'' (1915) * ''The Renaissance of Manhood'' (1915) * ''Liquor and Its Friends'' (1915) * ''More Chain Lightning'' (1915) * ''Old England and the ''Hyphen'' '' (1916) * ''Revolutionary Mythology'' (1916) * ''The Symphonic Ideal'' (1916) * ''Editors Note to McGavacks ''Genesis of the Revolutionary War'' '' (1917) * ''A Remarkable Document'' (1917) * ''At the Root'' (1918) * ''Merlinus Redivivus'' (1918) * ''Time and Space'' (1918) * ''Anglo Saxondom'' (1918) | * ''Americanism'' (1919) * ''The League'' (1919) * ''Bolshevism'' (1919) * ''Idealism and Materialism – A Reflection'' (1919) * ''Life for Humanity's Sake'' (1920) * ''In Defence of ''Dagon'' '' (1921) * ''Nietzscheism and Realism'' (1922) * ''East and West Harvard Conservatism'' (1922) * ''The Materialist Today'' (1926) * ''Some Causes of Self-Immolation'' (1931) * ''Some Repetitions on the Times'' (1933) * ''Heritage or Modernism: Common Sense in Art Forms'' (1935) * ''Objections to Orthodox Communism'' (1936) |} == Labourioù skiantel == {| | * ''The Art of Fusion, Melting Pudling & Casting'' (1899) * ''Chemistry, 4 volumes'' (1899) * ''A Good Anaesthetic'' (1899) * ''The Railroad Review'' (1901) * ''The Moon'' (1903) * ''The Scientific Gazette'' (1903–1904) * ''Astronomy/The Monthly Almanack'' (1903–1904) * ''The Rhode Island Journal of Astronomy'' (1903–1907) * ''Annals of the Providence Observatory'' (1904) * ''Providence Observatory Forecast'' (1904) * ''The Science Library, 3 volumes'' (1904) * ''Astronomy''– pennadoù evit ''The Pawtuxet Valley Gleaner'' (1906) * ''Astronomy'' pennadoù evit ''The Providence Tribune'' (1906–08) * ''Third Annual Report of the Providence Meteorological Station'' (1906) | * ''Celestial Objects for All'' (1907) * ''Astronomical Notebook'' (1909–1915) * ''Astronomy'' – pennadoù evit ''The Providence Evening News'' (1914–1918) * ''Isaac Bickerstaff'' – pennadoù evit ''The Providence Evening News'' (1914) ** ''Science versus Charlatanry'' (9 Gwengolo 1914) ** ''The Falsity of Astrology'' (10 Here 1914) ** ''Astrology and the Future'' (13 Here 1914) ** ''Delavan's Comet and Astrology'' (26 Here 1914) ** ''The Fall of Astrology'' (17 Kerzu 1914) * ''Astronomy'' – pennadoù evit ''The Asheville Gazette-News'' (1915)<ref>{{en}} [https://www.newspapers.com/clip/1939061/mysteries_of_the_heavens_revealed_by/ Lenn en-linenn]</ref> * ''Editor's Note to MacManus' ''The Irish and the Fairies'' '' (1916) * ''The Truth about Mars'' (1917) * ''The Cancer of Superstition'' (1926) |} == Skridoù liesdoare == {| |- | * ''A Task for Amateur Journalists'' (1914) * ''Departments of Public Criticism'' (1914–19) * ''What Is Amateur Journalism?'' (1915) * ''Consolidations Autopsy'' (1915) * ''Consolidation's Autopsy'' (1915) * ''The Amateur Press'' (1915) * ''The Morris Faction'' (1915) * ''For President – Leo Fritter'' (1915) * ''Introducing Mr. Chester Pierce Munroe'' (1915) * ''The Question of the Day'' (1915) * ''Random Notes'' evit ''The Conservative'' (1915) * ''Editorials'' evit ''The Conservative'' (1915) * ''Finale'' (1915) * ''New Department Proposed: Instruction for the New Recruit'' (1915) * ''Amateur Notes'' (1915) * ''Some Political Phases'' (1915) * ''Introducing Mr. John Russell'' (1915) * ''In a Major Key'' (1915) * ''The Conservative and His Critics'' (1915) * ''The Dignity of Journalism'' (1915) * ''The Youth of Today'' (1915) * ''An Impartial Spectator'' (1915) * ''Symphony and Stress'' (1915) * ''Little Journeys to the Homes of Prominent Amateurs (biography of A.F. Lockhart)'' (1915) * ''Reports of the First Vice-President'' (1915–16) * ''Systematic Instruction in the United'' (1915–16) * ''Introducing Mr. James T. Pyke'' (1916) * ''Editorial'' evit ''The Providence Amateur'' (1916) * ''United Amateur Press Association: Exponent of Amateur Journalism'' (1916) * ''Among the New-Comers'' (1916) * ''Among the Amateurs'' (1916) * ''Concerning ''Persia – In Europe'' '' (1917) * ''Amateur Standards'' (1917) * ''A Request'' (1917) * ''A Reply to The Lingerer'' (1917) * ''Editorially'' (1917) * ''News Notes'' (1917) * ''The United's Problem'' (1917) * ''Little Journeys to the Homes of Prominent Amateurs (biography of E.J. Barnhart)'' (1917) * ''President's Messages'' evit ''The United Amateur'' (1917–18) * ''Comment'' (1918) * ''Les Mouches Fantastiques'' (1918) * ''Amateur Criticism'' (1918) * ''The United: 1917–1918'' (1918) * ''The Amateur Press Club'' (1918) * ''Helene Hoffman Cole – Littérateur'' (1919) * ''Trimmings'' (1919) * ''For Official Editor – Anne Tillery Renshaw'' (1919) * ''Amateurdom'' (1919) * ''Looking Backward'' (1920) * ''For What Does the United Stand?'' (1920) * ''Untitled'', evit ''The Tryout'' (1920) * ''Editor's Note to Loveman's ''A Scene for Macbeth'' '' (1920) * ''Amateur Journalism – Its Possible Needs and Betterment'' (1920) * ''The Pseudo-United'' (1920) * ''Untitled Fragments'', evit ''The United Amateur'' (1920–1) * ''Editorials'', evit ''The United Amateur'' (1920–5) * ''News Notes'' (1920–5) * ''What Amateur Journalism and I Have Done for Each Other'' (1921) * ''Lucubrations Lovecraftian'' (1921) * ''The Vivisector'' (1921–23) * ''The Haverhill Convention'' (1921–23) * ''The Convention Banquet'' (1921–23) * ''''Rainbow'' Called Best First Issue'' (1922) * ''President's Messages'', evit ''The National Amateur'' (1922–23) * ''Rursus Adsumus'' (1923) * ''Bureau of Critics'' (1923) * ''Random Notes'', evit ''The Conservative'' (1923) * ''The President's Annual Report'' (1923) * ''A Matter of Uniteds'' (1927) | * ''The Convention'' (1930) * ''Bureau of Critics'' (1932–36) * ''Mrs. Miniter – Estimates and Recollections'' (1934) * ''Dr. Eugene B. Kuntz'' (1935) * ''Some Current Motives and Practices'' (1936) * ''Literary Review'' (1936) * ''Defining the ''Ideal'' Paper'' (1936) * ''Report of the Executive Judges'' (1936) * ''Metrical Regularity'' (1915) * ''The Allowable Rhyme'' (1915) * ''The Proposed Authors Union'' (1916) * ''The Vers Libre Epidemic'' (1917) * ''Poesy'' (1918) * ''The Despised Pastoral'' (1918) * ''The Literature of Rome'' (1918) * ''The Simple Spelling Mania'' (1918) * ''The Case for Classicism'' (1919) * ''Literary Composition'' (1919) * ''Winifred Virginia Jackson: A Different Poetess'' (1921) * ''Ars Gratia Artis'' (1921) * ''The Poetry of Lilian Middleton'' (1922) * ''Lord Dunsany and His Work'' (1922) * ''Rudis Indigestaque Moles'' (1923) * ''Introduction to Hoags Poetical Works'' (1923) * ''In the Editors Study'' (1923) * ''Random Notes on Philistine-Grecian Controversy'' (1923) * ''Review of Ebony and Crystal by Clark Ashton Smith'' (1923) * ''The Professional Incubus'' (1924) * ''The Omnipresent Philistine'' (1924) * ''The Work of Frank Belknap Long, Jr.'' (1924) * ''Supernatural Horror in Literature'' (1925–1927) * ''Preface to Bullens White Fire'' (1927) * ''Preface to Symmes Old World Footprints'' (1928) * ''Notes on Alias Peter Meurzhall by A. F. Lorenz'' (1929?) * ''Notes on Verse Technique'' (1932) * ''Foreword to Kuntzs Thoughts and Pictures'' (1932) * ''Notes on Weird Fiction'' (1933) * ''Weird Story Plots'' (1933) * ''Notes on Writing Weird Fiction'' (1934) * ''Some Notes on Interplanetary Fiction'' (1935) * ''What Belongs in Verse'' (1935) * ''Suggestions for a Reading Guide'' (1936) * ''The Trip of Theobald'' (1927) * ''Vermont – A First Impression'' (1927) * ''Observations on Several Parts of America'' (1928) * ''An Account of a Trip to the Fairbanks House'' (1929) * ''Travels in the Provinces of America'' (1929) * ''An Account of a Visit to Charleston'' (1930) * ''An Account of Charleston'' (1930) * ''A Description of the Town of Quebeck'' (1930–31) * ''European Glimpses – Revision of Sonia Greene's journey report'' (1932) * ''Some Dutch Footprints in New England'' (1933) * ''Homes and Shrines of Poe'' (1934) * ''The Unknown City in the Ocean'' (1934) * ''Charleston'' (1936) * ''The Brief Autobiography of an Inconsequential Scribbler'' (1919) * ''Within the Gates'' (1921) * ''A Confession of Unfaith'' (1922) * ''Diary'' (1925) * ''Commercial Blurbs'' (1925) * ''Cats and Dogs'' (1926) * ''Notes on Hudson Valley History'' (1929) * ''Autobiography of Howard Phillips Lovecraft'' (1930 – ...) * ''Correspondence between Wilson Shepherd and Robert H. Barlow'' (1932) * ''In Memoriam: Henry St. Claire Whitehead'' (1932) * ''Some Notes on a Nonentity'' (1933) * ''In Memoriam: Robert Ervin Howard'' (1936) * ''Commonplace Book'' (1919–1935) * ''Death Diary'' (1937) |} == Levrlennadur == * {{en}} J{{ment|OSHI|80}}, S. T. (2009) : ''H.P. Lovecraft : A Comprehensive Bibliography'', University of Tampa Press {{ISBN|978-1-59732-069-6}} * {{en}} J{{ment|ONES|80}}, Stephen – ''Necronomicon : The Best Weird Tales of H. P. Lovecraft – Commemorative Edition'', Gollancz, London {{ISBN|978-0-5750-8156-7}} == Notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Lennegezh]] [[Rummad:Skrivagnerien SUA]] [[Rummad:Skrivagnerien skiant-faltazi]] [[Rummad:Lovecraft]] nbuull5f1hkhhrjl4jkd0v1l6twa4fb 0 144444 2202862 1962777 2026-10-25T07:20:27Z Kent Wang 94335 Batalha September 2021-53.jpg 2202862 wikitext text/x-wiki [[Restr:Anoniem - Koning Johan I van Portugal (1450-1500) - Lissabon Museu Nacional de Arte Antiga 19-10-2010 16-12-61.jpg|thumb|Ar roue [[João Iañ Portugal]]]] [[Restr:JuanIdeCastilla.JPG|thumb|Ar roue [[Juan Iañ Kastilha]]]] '''Emgann Aljubarrota''' a c'hoarvezas d'ar [[14 a viz Eost]] [[1385]] en [[Estremadura]] entre armeoù [[Roue Portugal]], sikouret gant bagadoù [[Bro-Saoz|saoz]] ha renet gant [[João Iañ Portugal]], hag e [[Konestabl|gonestabl]] [[Nuno Álvares Pereira]], hag arme [[Juan Iañ Kastilha]], [[roue Kastilha]], hag e harperien. Unan eus emgannoù roueel ar [[Krennamzer|Grennamzer]] e voe dre ma oa an daou roue enebour e penn pep arme. Trec'h e voe arme [[Portugal]] war hini [[Kastilha|Gastilha]]. ==Istor== E dibenn ar {{XIVvet kantved}} e savas ur brezel hêrezh e Portugal. En amzer-se e oa emglev etre Kastilha ha [[Bro-C'hall]], ha brezel etre Bro-C'hall ha Bro-Saoz.<br> Divab e varvas roue Portugal, [[Fernando Iañ Portugal|Fernando Iañ]], e [[1383]]. E verc'h [[Beatriz Portugal (1372-1410)|Beatris]] ([[1372]]-[[1410]]) a oa dimezet d'ar roue Juan Iañ Kastilha, ha setu hennezh da c'houlenn ar gurunenn. Dre ma c'halle Portugal koll he dizalc'hted, setu bourc'hizien ar vro hag un darn eus an noblañsed, harpet gant kêr [[Lisboa]], da ginnig ar gurunenn da vestr Urzh Aviz, [[João Iañ Portugal|João de Aviz]], mab bastard d'ar roue [[Pedro Iañ Portugal]]. Da gentañ e voe anvet Joaõ da rejant Portugal, ha d'ar [[6 a viz Ebrel]] [[1385]] e voe anvet da roue gant ''Cortes'' ([[parlamant]]) [[Coimbra]]. Ha roue Kastilha, pa glevas ar c'heloù, da fuloriñ ha da gas e arme da aloubiñ Portugal. <gallery mode="packed" heights="160px" style="margin-top:20px;"> Batalha.jpg|[[Manati Batalha]]. An talbenn. Batalha September 2021-53.jpg|An iliz-veur </gallery> [[Rummad:Emgannoù Portugal]] [[Rummad:1385]] f40jn9aktrjp4cjo97q3d59mtkbrtzt 2202864 2202862 2026-10-25T09:07:12Z Ar choler 52661 2202864 wikitext text/x-wiki [[Restr:Anoniem - Koning Johan I van Portugal (1450-1500) - Lissabon Museu Nacional de Arte Antiga 19-10-2010 16-12-61.jpg|thumb|Ar roue [[João Iañ Portugal]]]] [[Restr:JuanIdeCastilla.JPG|thumb|Ar roue [[Juan Iañ Kastilha]]]] '''Emgann Aljubarrota''' a c'hoarvezas d'ar [[14 a viz Eost]] [[1385]] en [[Estremadura]] entre armeoù [[Roue Portugal]], sikouret gant bagadoù [[Bro-Saoz|saoz]] ha renet gant [[João Iañ Portugal]], hag e [[Konestabl|gonestabl]] [[Nuno Álvares Pereira]], hag arme [[Juan Iañ Kastilha]], [[roue Kastilha]], hag e harperien. Unan eus emgannoù roueel ar [[Krennamzer|Grennamzer]] e voe dre ma oa an daou roue enebour e penn pep arme. Trec'h e voe arme [[Portugal]] war hini [[Kastilha|Gastilha]]. ==Istor== E dibenn ar {{XIVvet kantved}} e savas ur brezel hêrezh e Portugal. En amzer-se e oa emglev etre Kastilha ha [[Bro-C'hall]], ha brezel etre Bro-C'hall ha Bro-Saoz.<br> Divab e varvas roue Portugal, [[Fernando Iañ Portugal|Fernando Iañ]], e [[1383]]. E verc'h [[Beatriz Portugal (1372-1410)|Beatris]] ([[1372]]-[[1410]]) a oa dimezet d'ar roue Juan Iañ Kastilha, ha setu hennezh da c'houlenn ar gurunenn. Dre ma c'halle Portugal koll he dizalc'hted, setu bourc'hizien ar vro hag un darn eus an noblañsed, harpet gant kêr [[Lisboa]], da ginnig ar gurunenn da vestr Urzh Aviz, [[João Iañ Portugal|João de Aviz]], mab bastard d'ar roue [[Pedro Iañ Portugal]]. Da gentañ e voe anvet Joaõ da rejant Portugal, ha d'ar [[6 a viz Ebrel]] [[1385]] e voe anvet da roue gant ''Cortes'' ([[parlamant]]) [[Coimbra]]. Ha roue Kastilha, pa glevas ar c'heloù, da fuloriñ ha da gas e arme da aloubiñ Portugal. <gallery mode="packed" heights="130px" style="margin-top:20px;"> Batalha.jpg|[[Manati Batalha]]. An talbenn. Batalha September 2021-53.jpg|An iliz-veur </gallery> [[Rummad:Emgannoù Portugal]] [[Rummad:1385]] 5cy1nmep4718wocyzlr941rbkgzflh8 2202865 2202864 2026-10-25T09:20:04Z Ar choler 52661 Dilamet 1 skeudenn : 2 wezh an talbenn e oa, n'eus iliz-veur ebet eno 2202865 wikitext text/x-wiki [[Restr:Anoniem - Koning Johan I van Portugal (1450-1500) - Lissabon Museu Nacional de Arte Antiga 19-10-2010 16-12-61.jpg|thumb|Ar roue [[João Iañ Portugal]]]] [[Restr:JuanIdeCastilla.JPG|thumb|Ar roue [[Juan Iañ Kastilha]]]] '''Emgann Aljubarrota''' a c'hoarvezas d'ar [[14 a viz Eost]] [[1385]] en [[Estremadura]] entre armeoù [[Roue Portugal]], sikouret gant bagadoù [[Bro-Saoz|saoz]] ha renet gant [[João Iañ Portugal]], hag e [[Konestabl|gonestabl]] [[Nuno Álvares Pereira]], hag arme [[Juan Iañ Kastilha]], [[roue Kastilha]], hag e harperien. Unan eus emgannoù roueel ar [[Krennamzer|Grennamzer]] e voe dre ma oa an daou roue enebour e penn pep arme. Trec'h e voe arme [[Portugal]] war hini [[Kastilha|Gastilha]]. ==Istor== E dibenn ar {{XIVvet kantved}} e savas ur brezel hêrezh e Portugal. En amzer-se e oa emglev etre Kastilha ha [[Bro-C'hall]], ha brezel etre Bro-C'hall ha Bro-Saoz.<br> Divab e varvas roue Portugal, [[Fernando Iañ Portugal|Fernando Iañ]], e [[1383]]. E verc'h [[Beatriz Portugal (1372-1410)|Beatris]] ([[1372]]-[[1410]]) a oa dimezet d'ar roue Juan Iañ Kastilha, ha setu hennezh da c'houlenn ar gurunenn. Dre ma c'halle Portugal koll he dizalc'hted, setu bourc'hizien ar vro hag un darn eus an noblañsed, harpet gant kêr [[Lisboa]], da ginnig ar gurunenn da vestr Urzh Aviz, [[João Iañ Portugal|João de Aviz]], mab bastard d'ar roue [[Pedro Iañ Portugal]]. Da gentañ e voe anvet Joaõ da rejant Portugal, ha d'ar [[6 a viz Ebrel]] [[1385]] e voe anvet da roue gant ''Cortes'' ([[parlamant]]) [[Coimbra]]. Ha roue Kastilha, pa glevas ar c'heloù, da fuloriñ ha da gas e arme da aloubiñ Portugal. E koun e drec'h hag evit trugarekaat e zoue, João Iañ a lakaas sevel [[manati Batalha]] e [[distrig Leiria]]. <gallery mode="packed" heights="260px" style="margin-top:20px;"> Batalha September 2021-53.jpg|Talbenn Manati Batalha </gallery> [[Rummad:Emgannoù Portugal]] [[Rummad:1385]] 0ztmyfuyk67ebmm9cvcfm0ao4r0j7zl 0 145738 2202798 2147412 2026-10-24T12:24:17Z Arko 540 /* {{Breizh}} */ 2202798 wikitext text/x-wiki '''Roland''' zo un [[anv-bihan]] [[frankek]] a gaver e meur a yezh evel ar [[galleg]], ar [[saozneg]] hag an [[hungareg]]. Un anv-tiegezh eo ivez. [[Rolland]] ha [[Rowland]] zo doareoù-skrivañ all. == Gedarzh == Dont a ra eus an anv germanek ''Hrodland'' savet diwar ''hrod''- hag a dalv « gloar » ha -''land'' hag a dalv « tiriad ». == Stum gwregel == * [[Rolande]] ha Rollande == E yezhoù all == * [[Rolando]], e spagnoleg * [[Orlando]], en italianeg == Tud == === {{Alamagn}} === * [[Roland]], marc'heg an impalaer [[Karl Veur]], hag ar gurwerz ''[[La Chanson de Roland]]'' * [[Roland Emmerich]] (g. e 1955), filmaozer ha produer === {{Breizh}} === * [[Roland Alaouret]] ([[circa|c.]] 1585-1660 pe 1663), kizeller * [[Pierre-Roland Giot]] (1919-2002), ragistorour breizhat ha gall * [[Roland Becker]] (g. e 1957), soner * [[Roland Jourdain]] (g. e 1964), merdeer === {{Bro-C'hall}} === * [[Jean-Marie Roland de La Platière]] (1734-1793), politikour * [[Roland Barthes]] (1915-1980), skridarnodour * [[Roland Garros]] (1888-1918), nijer * [[Roland Topor]] (1938-1997), skeudennaouer, barzh, leurenner, livour, aktour * [[Roland Dumas]] (g. e 1922), politikour === {{Bro-Saoz}} === * [[Roland Orzabal]] (born 1961), kaner ar strollad [[Tears for Fears]] * [[Roland Penrose]] (1900-1984), barzh === {{SUA}} === * [[Gilbert Roland]] (1905-1994), aktour [[Rummad:Anvioù-bihan]] [[Rummad:Anvioù-tiegezh alamanek]] [[Rummad:Anvioù-tiegezh gallek]] [[Rummad:Anvioù-tiegezh saoznek]] jesialfayy6c51erpezfh71w5tup98u 0 151094 2202804 2202508 2026-10-24T14:12:39Z Llydawr 145 2202804 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jobig Koad''' (''Job Coat, Joseph Coat'' ; [[Montroulez]], {{deiziad|26|Gouere|1789}} – {{deiziad|23|Gwengolo|1858}}) a oa micherour e labouradeg ar [[butun]] e [[Montroulez]]. Skrivañ [[arz ar c'hoariva|pezhioù-c'hoari]] a reas, ha lakaat pezhioù gallek e brezhoneg ivez. C'hoari pezh a rae e-unan, ha ren a reas ur strollad krouet gantañ e Montroulez. Hervez [[Anatol ar Braz]] en doa savet ouzhpenn tri c'hant pezh-c'hoari e brezhoneg, a zo chomet e stumm dornskridoù miret en [[Fonds celtique et basque|dalc'had keltiek hag euskareg]] e [[Levraoueg vroadel Bro-C'hall]]<ref>{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/services/engine/search/sru?operation=searchRetrieve&version=1.2&startRecord=0&maximumRecords=15&page=1&query=%28gallica%20all%20%22Coat%22%29&filter=dc.type%20all%20%22manuscrit%22#resultat-id-2 Gallica - Dornskridoù, rann ar c'heltieg hag an euskareg]</ref>. ===== Tad e oa Jobig da [[Visant Koad]] ([[1845]]-[[1908]]), skrivagner brezhonek ivez. == Oberennoù == * ''Cahier Trajedi deus a Vue Yan a Baris'', hep bloaziad * ''Creation ar Bed laquet en Trajedie'', hep bloaziad * ''Genovefa a Vrabant'', hep bloaziad * ''Mitridat'', 5 arvest, hep bloaziad *''[https://br.wikisource.org/wiki/Tragedien Sant Guillarm condt deus ar poetou]'' (moullet e [[1815]], [[1969]] ha [[1872]]) * ''[[Bue ar Prins Huon a Vourdel|Tragédie a bue Huon a Vourdel]]'' ([[1824]]) * ''Cahier deus a Conquejou Charlemagne'' ([[1825]]) * ''Plac'h ar pemp Amourouz'' (etre [[1826]] ha [[1831]]) * ''Cahier a Vue Geraldi'' ([[1827]]) * ''Bue Esther, pe Triomph Mardoche'' ([[1834]]) ==Levrlennadur== * Raoul, Lukian. ''Geriadur ar skrivagnerien ha yezhourien''. Brest : Al Liamm, 1992, p. 69-b {{ISBN|978-2-7368-0034-5}} ==Notennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Koad, Jobig}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1789]] [[Rummad:Marvioù 1858]] [[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek an XIXvet kantved]] [[Rummad:Skrivagnerien Breizh]] pk03ff5vcbao3lpr5g4crb97vz3hcon 0 169869 2202825 2173680 2026-10-24T17:32:56Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202825 wikitext text/x-wiki {{droukveskañ|MAT 49}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|MAS 49|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:MAS 49 crop.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh '''MAS 49''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Frañs}} |- ! scope="row" |Doare |[[Fuzuilh-emgann]] damaotomatek |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù eeun |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[7,5 × 54 mm 1929C]] |- ! scope="row" |Produer |[[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1949 - 1965 |- ! scope="row" |Mare implij |1949 – fin ar bloavezhioù 1990 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |3,900 kg |- ! scope="row" |Hirder |1.075 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |580 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |400 m |- ! scope="row" |Tizh mont e-maez ar boledoù |850 m/s |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 10 kartouchenn |- ! scope="row" |Adstummoù |MAS 49/56, MAS 49/56 Police (kambret e 7,62 × 51 mm), MAS 49/56 MSE ([[fuzuilh-resisted]]) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''MAS 49''', anvet ivez '''FSA 49''' pe '''FSA Mle 49''' diwar hec'h anv ofisiel e galleg '''Fusil semi-automatique modèle 1949''', zo ur [[fuzuilh]] damaotomatek a zo bet implijet e [[Arme Frañs|arme Bro-C'hall]] adalek 1950 ha betek fin ar bloavezhioù 1990 en hec'h adstumm '''MAS 49/56''' (pe '''FAS 49/56'''). Ganet eo diwar ur patrom savet e 1938 evit kemer plas ar [[MAS-36|MAS 36]]. Ar [[FAMAS]] a gemeras he flas en arme c'hall adalek deroù ar bloavezhioù 1980. == Istor hag implij == E dibenn an [[Eil Brezel-bed]] e veze tamm-ha-tamm erlec'hiet ar fuzuilhoù-morailh mod-kozh gant armoù damaotomatek evel an [[M1 Garand]] stadunanat, an [[SVT-40]] soviedel pe ar [[Gewehr 43]] alaman. Diouzhtu adalek 1944 e c'houlennas Ministrerezh Armeoù Frañs lakaat sevel un arm a seurt-se gant [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|uzin armoù Saint-Étienne]], a adimplijas patrom ar fuzuilh MAS 38/40 prest e deroù 1940. [[Emgann Bro-C'hall]] hag aloubadeg ar vro er memes bloaz o doa lakaat harz d'ar raktres-mañ. Gwellaet e voe ar MAS 38/40 en ur zegas ur c'harger fiñv dek [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]] dezhi. 6.200 skouerenn eus an arm-mañ, anvet '''MAS 44''', a voe produet adalek 1945 ha roet d'ar soudarded ''commando marine'' gall e [[Indez-Sina c'hall|Indez-Sina]]. Kambret e oa ar MAS 44 evit ar [[Munision|c'hartouchennoù]] gall [[7,5 x 54 mm 1929C|7,5 mm 1929C]] implijet er [[fuzuilh-vindrailher]] [[FM 24/29]], er [[Mindrailherez|vindrailherez]] [[AA 52|AA-52]] hag er fuzuilh MAS 36 ivez.[[Restr:133_C_C_Chauvet_(Caporal_de_relève)_montrant_un_MAS_49_56_(FSA)_devant_le_poste_de_police._9_5._(4060935361).jpg|kleiz|thumb|Ur c'haporal eus 9{{Vet}} Rejimant ar Génie o tiskouez ur MAS 49/56 montet warni ur [[Baionetez|vaionetez]] e 1976.]]E 1949 e voe dibabet en ur mod ofisiel ar fuzuilh gant an arme c'hall dindan an anv ''Fusil semi-automatique MAS 1949''. Erlec'hiañ a reas tamm-ha-tamm ar MAS 36, memes ma voe modernizaet lod anezhe e 1951 (hag anvet '''MAS 36/51'''). Servijout a reas da vat da vare [[Kentañ brezel Indez-Sina|Brezel Indez-sina]] e-lec'h ma tapas brud vat gant ar soudarded c'hall. Goude ma voe kollet ar brezel eno gant Frañs e voe implijet ar MAS 49 gant [[Kambodia]] ha [[Republik Sokialour Viêt Nam|Viêt Nam]]. 6.000 anezho a voe ivez gwerzhet gant Bro-C'hall da [[Siria]] e deroù ar bloavezhioù 1950. Implijet e voent e [[brezel Liban]]. Daoust d'he c'halite e oa re hir ar MAS 49. Karget e voe uzin armoù Saint-Étienne da sevel ur stumm skañvoc'h ha berroc'h anezhi, a voe krouet e 1956 hag anvet '''MAS 49/56'''. [[Paul Tellié]], a savas diwezhatoc'h ar fuzuilhoù [[FR-F1]] ha [[FAMAS]], a voe karget da gas al labour-mañ da benn<ref>'''{{Fr}}''' BREUVART Pierre, ''[https://web.archive.org/web/20250912225036/https://www.laipublications.com/famas-f1-larme-des-300-derniers-metres/ FAMAS F1, L’ARME DES « 300 DERNIERS METRES »]'', LAI Publications, 25/02/2022 (lennet d'an 12/09/2025)</ref>. Ur stumm [[karabinenn]] e oa eus ar MAS 49, gouest da dennañ [[greunadenn-fuzuilh|greunadennoù-fuzuilh]]<ref>{{Fr}} ACHARD Olivier, ''L'Univers des fusils,'' Solar 2002, p.74</ref>. Servijout a reas etre daouarn soudarded c'hall zo e [[brezel Aljeria]]. An FSA {{Nobr|MAS 49/56}} a gemeras tamm-ha-tamm plas an holl {{Nobr|FSA 49}} ha {{Nobr|[[MAS 36|MAS 36/51]]}} evit dont da vezañ arm standart an arme c'hall asambles gant ar bistolenn-vindrailher [[MAT 49]]. Paouez a reas produiñ ar MAS 49 e 1965. Kemeret e voe he flas gant ar FAMAS adalek ar bloavezhioù 1980 met chom a reas e servij e unvezioù 'zo eus an arme c'hall betek ar bloavezhioù 1990. Skouerennoù 'zo eus ar MAS 49 a voe kemmet er bloavezhioù 1970 evit gellet kambriñ munisionoù [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]], met implij ar c'halibr 7,5 mm gall a voe un diaesamant evit ezporzhiañ anezhi da vroioù all ha ne oant ket bet [[Trevadenn|trevadennoù]] eus Bro-C'hall<ref>{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle,'' L'Imprévu, 2022, p.144</ref>. == Implijerien all == Pourveziet e voe armeoù ha gwarded-prezidanted ar broioù-mañ gant fuzuilhoù MAS 49 pe MAS 49/56 : * {{Aljeria}} * {{Aod an Olifant}} * {{Benin}} * {{Bro-C'hall}} : [[Arme Frañs|Arme C'hall]], Administration pénitentiaire * {{Burkina Faso}} * {{Djibouti}} * {{Gabon}} * {{Ginea}} * {{Kameroun}} * {{Komorez}} * {{Liban}} * {{Madagaskar}} * {{Mali}} * {{Maouritania}} * {{Maroko}} * {{Niger}} * {{Republik Kongo}} * {{Republik Kreizafrikan}} * {{Tunizia}} * {{Tchad}} * {{Senegal}} * {{Togo}} == Levrlennadur == * {{Fr}} ''[https://www.forgottenweapons.com/wp-content/uploads/MAS49/MAS%2049-56%20Guide%20Technique.pdf Guide technique - Fusil semi-automatique de 7,5 mm Modèle 1949-56]'' (pellgarget d'an 02/02/2024) == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Fuzuilhoù-emgann]] [[Rummad:Armoù Bro-C'hall]] [[Rummad:Armoù Brezel Aljeria]] 96nwupdmfeiuo7dpbdw8vhjmsal8d6q 0 170796 2202821 2095518 2026-10-24T17:06:04Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202821 wikitext text/x-wiki {{Labour a chom|diwar-benn=[[inizi Breizh]]|skeudenn=Enez e Breizh.svg}}{{Infobox enez | anv = Logodeg | yezh1 = [[galleg|gallek]] | anv yezh1 = ''Île Logodec'' | lec'hiadur = [[Mor Breizh]] ([[Meurvor Atlantel]]) | ledred = 48° 50′ 23″ N | hedred = 2° 59′ 28″ K | liamm = https://www.openstreetmap.org/way/4539572 | gorread = 7,15 [[hektar|ha]] | ubr = 21 m | geologiezh = Inizi kevandirel | rannvro1 = {{Breizh}} | seurt rannvro1 = Bro | rannvro3 = {{Goueloù}} | seurt rannvro3 = [[Broioù hengounel Breizh|Bro hengounel]] | rannvro4 = {{Aodoù-an-Arvor}} | seurt rannvro4 = [[Departamant gall|Departamant]] | kumunioù = [[Enez-Vriad]] | statud = Enez prevez | poblañs = ? ann. | gwerzhid = [[UTC+01:00]] }}'''Logodeg''' a zo un enezenn en [[Enezeg Briad]] er-maez da aodoù [[Bro-Oueloù]] hag [[Aodoù-an-Arvor]], er reter d'ar [[Jentilez]]. Er reter da [[Enez-Vriad|Enez Vriad]] emañ ha war-dro 7 [[hektar]] zo dindani. Un enezenn brevez eo ha koadek evit an darn vrasañ. Gounezet e veze avaloù-douar eno en {{XIXvet kantved}}. ==Liammoù diavaez== *{{fr}} "''[https://web.archive.org/web/20250811161241/https://www.bretania.bzh/doc/GERTRUDE/IA22015677/ecart-ile-logodec-ile-de-brehat Écart : Île Logodec (île de Bréhat)]''" war ''bretania.bzh'' {{Inizi Breizh}} [[Rummad:Enezeg Briad]] dpobo6qez2zqckgpibbdws2mofmn44z 0 175822 2202854 2202558 2026-10-25T00:36:49Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202854 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Ruger SP101|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Ruger-SP101-22lr.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur revolver '''Ruger SP101''' kambret e [[.22 Long Rifle|.22 LR]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Doare |[[Revolver]] un-ober / daou-ober |- ! [[Munision]]où |[[.22 Long Rifle]]<br>[[.357 Magnum]] / [[.38 Special]]<br>[[.327 Federal Magnum]]<br>[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]<br>[[.32 H&R Magnum]] (paouezet) |- ! scope="row" |Produer |[[Sturm, Ruger & Co.]] |- ! Bloavezh krouidigezh |1989 |- ! Mare produiñ |Abaoe 1989 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |Etre 0,710 ha 0,850 kg |- ! Hirder |Etre 180 ha 232 mm |- ! Hirder ar c'hanol |2,25 meutad (57 mm)<br>3,06 meutad (78 mm)<br>4,2 meutad (110 mm) |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Taboulin 5, 6 pe 8 tenn hervez ar c'halibr |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Ruger SP101''' zo ur [[revolver]] [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]] bet kinniget gant an embregerezh stadunanat [[Sturm, Ruger & Co.]] e 1989 evit kemer plas ar [[Ruger Speed Six|Speed Six]]<ref name=":0">{{Fr}} ALEXANDRE Guillaume, ''Le revolver Ruger SP 101 en cal. .22 LR'', Cibles n°661, miz Gouere 2025, pp. 12-16</ref>. Produet eo bet dizehan an SP101 dibaoe. Hiziv an deiz e vez gwerzhet er c'halibroù [[.22 Long Rifle|.22 LR]], [[.357 Magnum]], [[.327 Federal Magnum]] ha [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]<ref>{{En}} ''[https://web.archive.org/web/20250725173549/https://ruger.com/products/sp101/models.html SP101]'' war lec'hienn Ruger (lennet d'ar 14/07/2025)</ref>, met ur stumm e [[.32 H&R Magnum]] a zo bet anezhañ ivez. Hervez ar c'halibr eo endalc'h e [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] 5, 6 pe 8 tenn zoken (e .22 LR). Un arm dezhañ ur framm bihan eo, graet evit bezañ douget war ar pemdez gant tud a-vicher<ref>{{En}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2022/08/17/ruger-sp101-review/ Wheelgun Wednesday: Ruger SP101 Review]'', The Firearm Blog, 17/08/2022 (lennet d'ar 15/07/2025)</ref>. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Surded ha surentez|surded]] [[Geriaoueg an armoù-tan#Skoer|skoer]] a zo dezhañ : ne c'hall skeiñ ar [[munision]] nemet pa vez sachet penn-da-benn war an [[Draen (armoù)|draen]]<ref name=":0" />. Un {{formatnum:10000}} skouerenn bennak eus an SP101 kambret e .38 Special a voe pourveziet da servijoù 'zo eus ar [[Polis broadel (Bro-C'hall)|polis broadel]] gall er bloavezhioù 1990. Ruger en deus kemennet e oa o vont da baouez gant produerezh an SP101 e dibenn 2026<ref>{{en}} Daniel Kline, ''[https://www.thestreet.com/retail/americas-largest-firearms-maker-kills-models-dating-to-1955 Ruger, America’s largest firearms maker, drops models dating to 1955]'', The Street, 20/10/2026 (lennet d'an 21/10/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Revolverioù]] [[Rummad:Armoù SUA]] ajlid1y5nfaemz3wz8ukgocusc5m4ne 0 175991 2202829 2159108 2026-10-24T18:43:32Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202829 wikitext text/x-wiki [[Restr:TDFF25-E2 022 Maëva Squiban.jpg|dehou|226x226px]] '''Maëva Squiban''', bet ganet d'an 19 a viz Meurzh 2002<ref name=":0">{{En}} [https://uaeteamadq.com/rider/squiban-maeva/ ''MAËVA SQUIBAN''], UAETeam ADQ (lennet d'an 02/08/2025)</ref> e [[Brest]], zo ur [[Marc'hhouarnerezh|varc'hhouarnerez]] vreton. Ur grimperez eo, arbennikaet war ar redadegoù a-benn d'an eur ivez. Tapout a reas e lisañs marc'hhouarnerezh kentañ e kleub [[Gouenoù (kumun)|Gouenoù]]. == Loreadeg == Dont a ra reas da vezañ kampionez [[Bro-C'hall]] war an hent e 2017, ha beskampionez [[Europa (kevandir)|Europa]] a-benn d'an eur e 2020<ref>{{Fr}} ''[https://web.archive.org/web/20250731184720/https://sillage.brest.fr/maeva-squiban-plus-dun-tour-dans-son-sac Maëva Squiban, plus d'un tour dans son sac]'', Sillages, 03/03/2025 (lennet d'an 02/08/2025)</ref>. Er skipailh [[UAE Team ADQ]] emañ abaoe 2025<ref name=":0" />. Er memes bloaz he deus gounezet daou dennad e [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2025 (merc'hed)|Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn]]<ref>{{Fr}} HERINCX Luc, ''[https://www.lequipe.fr/Cyclisme-sur-route/Actualites/Maeva-squiban-s-offre-un-deuxieme-succes-spectaculaire-d-affilee-nouveau-double-francais-sur-le-tour-de-france/1582436 Maëva Squiban s'offre un deuxième succès spectaculaire d'affilée], nouveau doublé français sur le Tour de France'', L'Équipe, 01/08/2025</ref>. Asambles gant skipailh Bro-C'hall he deus gounezet ar vedalenn arc'hant en amprouenn eilañ a-benn d'an eur kemmesk, e kampionad ar bed e [[Rwanda]], e miz Gwengolo 2025<ref>{{Fr}} ''[https://www.letelegramme.fr/sports/cyclisme/championnat-du-monde-contre-la-montre-du-relais-mixte-les-bretonnes-kerbaol-squiban-et-les-bleus-en-argent-au-rwanda-6896548.php Championnat du monde contre-la-montre du relais mixte : les Bretonnes Kerbaol, Squiban et les Bleus en argent au Rwanda !]'', Le Télégramme, 24/09/2025</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Squiban, Maëva}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2002]] [[Rummad:Marc'hhouarnerezed Breizh]] 0dn5sri8hw059c0vie0m59ux821qwwh 0 176531 2202842 2156976 2026-10-24T21:51:25Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202842 wikitext text/x-wiki '''Paul Tellié''', bet ganet e 1919, ha marvet e 2014 e [[Sureda]] ([[Katalonia an Norzh]]), a oa ur jeneral [[Bro-C'hall|gall]], ha krouer [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel implijet gant [[Arme Frañs|arme Bro-C'hall]] e eil hanterenn an XX{{Vet}} kantved evel ar fuzuilh-arsailh [[FAMAS]]. == Buhez == [[Restr:FAMAS F1 with bayonet.jpg|thumb|Ur FAMAS F1 (stumm kentañ an arm).]] E 1940 e oa deskard Paul Tellié e [[Skol Arbennik Milourel Saint-Cyr]] pa darzhas [[emgann Bro-C'hall]]. Goude an harz-brezel e achapas kuit da [[Afrika an Norzh|Norzhafrika]]. Goude ar brezel, da 30 vloaz, adkregiñ a reas gant e studi evit tapout un diplom ijinour. Anvet e voe war-lerc'h e [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|uzin armoù Saint-Étienne]]<ref name=":0">{{Fr}} LAGNEAU Laurent, ''[https://www.opex360.com/2014/11/12/deces-du-general-paul-tellie-le-pere-du-famas/ Décès du général Paul Tellié, le « père » du FAMAS]'', Zone Militaire, 12/11/2014 (lennet d'an 12/09/2025)</ref>. Eno e voe karget da zegas kemmoù d'ar fuzuilh [[MAS 49]] evit ma c'hallje tennañ [[Greunadenn-fuzuilh|greunadennoù-fuzuilh]]. Ar stumm MAS 49/56 a voe krouet diwar e labour. Adalek 1964 e labouras Paul Tellier war sevel ur fuzuilh-resisted nevez evit an arme c'hall. Asantet e voe er servij e 1966 dindan an anv [[FR-F1]]<ref>'''{{Fr}}''' BREUVART Pierre, ''[https://web.archive.org/web/20250912225036/https://www.laipublications.com/famas-f1-larme-des-300-derniers-metres/ FAMAS F1, L’ARME DES « 300 DERNIERS METRES »]'', LAI Publications, 25/02/2022 (lennet d'an 12/09/2025)</ref>. Adalek 1967 e voe lakaet e penn ar raktres [[fuzuilh-arsailh]] nevez evit an arme. Goude 11 vloaz labour, e 1978, e voe asantet an arm savet gantañ, ar FAMAS, en arme c'hall. 400.000 skouerenn anezhi a voe produet, hag implijet e vez c'hoazh gant unvezioù 'zo<ref name=":0" />. Nac'hañ a reas sevel ur [[strinker-tan]] evit an arme pa soñje dezhañ e oa « re griz » an arm. Anvet e voe Paul Tellié da jeneral pa 'z eas en e retret e 1978. Mervel a reas e 2014, el lec'h m'en doa tremenet bloavezhioù diwezhañ e vuhez<ref name=":0" />. Eno eo douaret<ref>{{Fr}} ''[https://www.geneanet.org/cimetieres/view/6627668/persons/?individu_filter=TELLIE%2BPaul Sorède]'' war Geneanet (lennet d'an 12/09/2025)</ref>. == Levrlennadur == * {{Fr}} HUON Jean, ''Le FAMAS et son histoire'', Crépin-Leblond, 2010, 191 p., ISBN 978-2703003366 == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{ALC'HWEZDIBAB:Tellié, Paul}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1919]] [[Rummad:Marvioù 2014]] [[Rummad:Krouerien armoù-tan]] [[Rummad:Ijinourien Bro-C'hall]] kcaod2lz5osahf8kt1czvbjkq4cfika 0 176864 2202835 2163048 2026-10-24T20:38:47Z CommonsDelinker 424 Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Mk-82_profile_view_picture.jpg]] e-lec’h Mk-82_xxl.jpg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · To clarify type of image. 2202835 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} Ur '''vombezenn''' zo ur benveg tarzh, savet gant un endalc'her leuniet gant un [[danvez-tarzh]], e bal distruj ar pezh a zo tro-dro ha/pe lazhañ tud. Gellet a ra bezañ boulc'het he zarzhadenn gant ur [[munuter]], ur bellurzhierez, pe ur c'haptor (dre wask, dre [[radar]] pe dre stekiñ da skouer). <gallery> Restr:Mk-82 profile view picture.jpg|Ur vombezenn [[Mark 82 (bombezenn)|Mk 82]] nann-heñchet, graet evit bezañ taolet deus un nijerez. Restr:German aviator dropping a bomb somewhere on the western front., ca. 1919 - ca. 1919 - NARA - 533184.tif|Un nijer alaman o taoler ur vombezenn e dibenn ar [[Brezel-bed Kentañ]]. Restr:Trip-wire pipe bomb.jpg|Ur vombezenn savet diwar tuellennoù metal. Restr:Bolt-117 lgb.jpg|Ur vombezenn BOLT-117 heñchet dre [[laser]]. Restr:Tsar Bomba Paris.png|Raksell distrujoù tarzhadenn an [[Tsar Bomba]], ar vombezenn nukleel greñvañ a zo bet lakaet da darzhañ biskoazh en Istor Mab-Den, war ur gartenn eus Pariz. </gallery> [[Restr:Nagasakibomb.jpg|thumb|239x239px|Skabell-touseg savet diwar darzhadenn ar vombezenn atomek e [[Nagasaki]] ([[Japan]]) d'an 9 a viz Eost 1945.]] ==Pennadoù kar== *[[Bombezenn atomek]] *[[Bombezenn A]] *[[Bombezenn H]] *[[Bombezenn darzh]] *[[Bombezenn entanañ]] *[[Bombezenn-beg]] *[[Ardivink-Tarzh Primaozet]] (IED) *[[Bombezer]] [[Rummad:Dafar milourel]] fyspgb02bsze4lhg084qzio6bqc4zn4 0 177016 2202839 2175942 2026-10-24T21:17:37Z Ch. Rogel 46 Istor, tud, daveoù 2202839 wikitext text/x-wiki {{databox}} Al '''Luskad evit aozadur Breizh''', '''Mouvement pour l’organisation de la Bretagne''' (MOB) a oa ur [[strollad politikel]] [[Kevredadelouriezh|kevredadel]] [[Breizh|breton]] krouet d'an 10-11 a viz Du [[1957]] en [[An Oriant|Oriant]] hag aet da get e fin ar bloavezhioù 1970. Ne oa ket ur strollad politikel unvan, met muioc'h ul luskad evel ma veze embannet gantañ, tud disheñvel-tre ennañ, dre vras, [[rannvroelouriezh|rannvroelourien]] hag [[emsav]]erien hag tud ar gostezenn dehou pe m-virour hag an hini gleiz. == Istor == === Krouidigezh === Krouet e oa bet d'an [[11 a viz Du]] [[1957]] <ref>https://fondationyannfouere.org/yann-fouere-biographie/</ref> gant [[Yann Fouéré]]<ref>http://fresques.ina.fr/ouest-en-memoire/parcours/0002/la-vie-politique-en-bretagne-depuis-la-seconde-guerre-mondiale.html</ref> hag a chomas e penn betek 1969<ref name="agencebretagnepresse_23542">https://abp.bzh/yann-fouere-le-patriarche-de-la-cause-bretonne-est-decede-a-l-age-de-101-ans-23542 </ref> ha [[Yann Poupinot]] <ref> {{fr}} https://www.france-politique.fr/wiki/Parti_pour_l%27Organisation_d%27une_Bretagne_Libre_(POBL)</ref>. Pennoù all al luskad e oa [[Ronan Goarant]], [[Albert Poulain]], [[Pêr Lemoine]] ha [[Yann Poupinot]]. Diwar atiz Yann Fouere eo bet savet ar strollad nevez ken eo bet roet ar brall gant ur brezegenn a reas-eñ d'an [[16 a viz Mae]] [[1956 e Breizh|1956]] dirak bodadeg Studierien yaouank Breizh (JEB) e [[Roazhon]]. Deskrivañ a reas elfennoù kentañ "Raktres Aozañ Breizh" ("Projet pour l'Organisation de la Bretagne") a vo program ofisiel ar strollad pelloc'h.<br> Er bloaz war-lerc'h e voe sinaet [[Feur-emglev Roma]] ha diouzhtu e voe raktreset bodadeg rannvroel Breizh, lodenn aozadur Bro-C'hall e-barzh ar stern europat. Dispaket e voe gant unan eus al luganoù e oa kaoz eus "''Terkañ ranndi Breizh er savadur Bro-C'hall e-kreiz karter Europa''"<ref>"Aménager l'appartement Bretagne de l'immeuble France du quartier Europe". Ijinet gant Yann Poupinot.</ref>. == Skeudennoù == <gallery> Restr:Affiche manuscrite sur l'autodétermination en Bretagne 1 - Archives nationales (France).jpg|alt=|Skritell da c'houlenn an emdidermenañ evit Breizh bet paket gant ar polis e-kerzh gweladenn ar jeneral De Gaulle (Gwengolo 1960) Restr:Tract du Mouvement pour l'organisation de la Bretagne 2 - Archives nationales (France).jpg|alt=|Trakt bet paket gant ar polis e-kerzh gweladenn ar jeneral De Gaulle (Gwengolo 1960) Restr:Echo de Lannion de 1959 avec inscription Autodétermination 1 - Archives nationales (France).jpg|alt=|Kazetenn bet livet "emdidermenañ" warni paket gant ar polis e-kerzh gweladenn ar jeneral De Gaulle (Gwengolo 1960) </gallery> == Izili brudet == * [[Jakez Cornou]] * [[Jean-Yves Cozan]] * [[Morvan Duhamel]] * [[Ronan Leprohon]] * [[Polig Monjarret]] * [[Yann Poilvet]] * [[Lukian Raoul]] (anv-pluenn Fañch Tremel) * [[Raymond Jegaden]], bet ezel eus ar [[Bezen Perrot]] e 1944 (lesanv "Koz") <ref>https://fondationyannfouere.org/wp-content/uploads/2008/05/3.jpg</ref><ref>https://www.bezenperrot.bzh/raymond-jegaden</ref>.` * [[Jean-Yves Veillard|Yann-Cheun Veillard]] == Levrlennadurezh == * Lionel Henry, ''Le retour du Mouvement breton après 1945 à travers le journal "L'Avenir de la Bretagne"'', Fouesnant, Yoran Embanner, 2003. * Michel Nicolas, ''Histoire de la revendication bretonne'', Coop Breizh, 2007. * Georges Cadiou, ''Emsav : dictionnaire critique, historique et biographique'', Coop Breizh, 2013. Pennad : Mouvement pour l'Organisation de la Bretagne. == Pennadoù nes == * [[Emsav]] * [[Yann Fouéré|Yann Fouere]] * [[Unvaniezh Demokratel Breizh]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{fr}} [https://bibliotheque.idbe.bzh/document.php?id=le-mob-mouvement-pour-l-organisation-de-la-bretagne-7492&l=fr Testenn kinnig ar MOB] war IDBE [[Rummad:Strolladoù politikel aet da get]] [[Rummad:Emsav Breizh]] [[Rummad:Broadelouriezh Breizh]] nexm8ry79rnuuz5x2bdyn2cv0ff4yvv 0 178628 2202813 2202353 2026-10-24T15:47:38Z Llydawr 145 bezañ 2202813 wikitext text/x-wiki {|class="infobox" style="font-size:90%; border-radius:1em 1em 1em 1em;" |-align="center" !colspan="2"|Bloavezhioù |-align="center" |colspan="2"|[[2021|../..]] [[2022]] [[2023]] [[2024]] [[2025]]<br>- '''[[2026]]''' -<br>[[2027]] [[2028]] [[2029]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Devloaziadoù |-align="center" |colspan="2"|[[Bloavezhioù 2000|2000]] - [[Bloavezhioù 2010|2010]] - '''[[Bloavezhioù 2020]]''' - [[Bloavezhioù 2030|2030]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kantvedoù |-align="center" |colspan="2"|{{XXvet kantved}} - '''{{XXIvet kantved}}''' - {{XXIIvet kantved}} ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre gevandirioù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en Afrika|Afrika]] - [[2026 en Amerika|Amerika]] - [[2026 en Azia|Azia]] - [[2026 en Europa|Europa]] - [[2026 en Okeania|Okeania]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre demoù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[2026 er savouriezh|Savouriezh]] - [[2026 er c'hirri|Kirri]] - [[2026 er BT|BT]] <br /> [[2026 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[2026 er sinema|Sinema]] - [[2026 er vell-droad|Mell-droad]] - [[2026 el lennegezh|Lennegezh]] <br /> [[2026 er sonerezh|Sonerezh]] - [[2026 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[2026 er skiantoù|Skiantoù]] - [[2026 er sport|Sport]] ---- |-align="center" !colspan="2"|[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]] |-align="center" |colspan="2"|[[2025 e Breizh]] - '''[[2026 e Breizh]]''' - [[2027 e Breizh]] |} == Darvoudoù == * [[1añ a viz Genver]] : klasket ez eus bet plantañ tan e ti-kêr [[Triagad]], murlivadurioù [[FLB]] a zo bet graet ivez <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/treffiagat-29730/dans-la-nuit-du-1er-au-2-janvier-la-mairie-de-treffiagat-dans-le-finistere-a-subi-une-tentative-dincendie-d1cfb65a-e7b4-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref> <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/enquete-tag-flb-batiment-endommage-ce-que-lon-sait-sur-la-tentative-dincendie-dune-mairie-du-finistere-643a1902-e7c6-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref>. * [[8 a viz Genver]] : c'hwezhet eo ar gorventenn Goretti a-dreuz ar vro gant barradoù avel betek 150 km/eur. * [[2 Mezheven|2-4 a viz Mezheven]] : [[Gouel ar Mediaoù Keltiek]] e [[Béal Feirste]] (Belfast, Hanternoz Iwerzhon). * [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]] * [[19 a viz Even]] : marvet eo an embreger [[Claude Guillemot]], unan eus krouerien [[Ubisoft]]. * [[29 a viz Eost]] : daou besketaer zo beuzet e peñseadenn ar chaluter ''Maranello'' dirak aodoù [[Kerne-Veur]]. * [[26 a viz Gwengolo]] : manifestadeg evit [[adunvanidigezh Breizh]], 200 den e Naoned. * [[29 a viz Gwengolo]] : deroù manifestadegoù ha blokuzoù e liseoù 'zo evit goulenn muioc'h a arc'hant ha dafar evit an deskadurezh. * [[12 a viz Here]] : kroget eo prosez Christophe Raulé evit muntr Iris Coëtmen. * [[15 a viz Here]] : suspediñ a reer un dagadenn gant [[Serk|Anthrax]] e [[Lokournan]] war un ugent bugel eus ar skolaj Saint-Stanislas. [[Amoniak]] eo a voe skuilhet a-benn ar fin. * [[15 a viz Here]] : votet ez eus e [[Kuzul-rannvro Breizh]] ur gemennadenn harpañ da [[Anduilh ar Gemene]], a zo e dañjer rak reizhennoù Unvaniezh Europa. ==[[:Rummad:Marvioù 2026|Marvioù 2026]]== * [[Melaine Favennec]], kaner * [[Charlie Grall]], kazetenner * [[Claude Guillemot]], embreger * [[Charles Josselin]], politiker * [[Fañch Kerrain]], kelenner ha prederour * [[Manu Lann Huel]], kaner * [[Alain Le Goff]], konter * [[Fañch Roudaut]], istorour == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh en XXIvet kantved]] [[Rummad:2026]] 116tm6rbl7j26o27m27x08bm9aveg92 2 180891 2202827 2198126 2026-10-24T17:54:35Z Rouedrouiz 90903 /* */ bfi-1 2202827 wikitext text/x-wiki {{#Babel:mre-0|br-3|bfi-1|nsr-0|cy-3|fr-3|en}} b1hds2y1wh0zz7asq821f8hmz48r0te 0 181001 2202802 2199113 2026-10-24T14:02:15Z Llydawr 145 2202802 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Peenemünde|07c|talbenn map|fd1}} |- | colspan="2"| [[Restr:DEU_Peenemünde_COA.svg|60px|center]] ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Restr:Peenemuende, Hafen, U461.JPG|270px]] Ar porzh-mor ---- |- bgcolor="#07c" ! colspan="2" style="text-align:center; color:#fd1;"| Melestradurezh |- | '''[[Riez]]''' || {{Alamagn}} |- | '''[[Stadoù Alamagn|Land]]''' || [[File:Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg|20px|border]] [[Mecklenburg-Vorpommern]] |- | '''Arondisamant''' || Vorpommern-Greifswald |- | '''Kumuniezh''' || Usedom-Nord |- | '''[[Maer|Bürgermeister]]''' || Ralf Turowski <small>(06/2026)</small> |- | '''Kod kumun''' || 13075106 |- | '''Kod post''' || 17449 |- | '''Kod pellgomz''' || 038371 |- bgcolor="#07c" ! colspan="2" style="text-align:center; color:#fd1;"| Douaroniezh |- ! colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.com/maps/place/54%C2%B008'20.0%22N+13%C2%B046'26.0%22E/@54.138889,13.773889,11z/data=!4m4!3m3!8m2!3d54.138889!4d13.773889?hl=de&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDgzMC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 54° 08′ N, 13° 46′ R] |- | colspan="2"| <div style="position: relative"> [[Restr:Germany adm location map.svg|260px|center]] <div style="position: absolute; left:213px; top:29px">[[File:Red pog.svg|8px]]</div> <div style="position: absolute; left:140px; top:29px"><small>'''Peenemünde'''</small></div> </div> ---- |- | '''Gorread''' || 25,74 km² |- | '''Uhelder''' || 2 m |- | '''Poblañs''' || 430 <small>(31/12/2025)</small> |- | '''Stankter''' || 17 den/km² |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- | '''Internet''' || [https://amtusedomnord.de/ amtusedomnord.de/] |} '''Peenemünde''' zo ur porzh bihan war aod [[Mecklenburg-Vorpommern]], en hanternoz [[Alamagn]]. Kumun hanternosañ enez [[Usedom]] eo Peenemünde. Emañ war ribl ar [[Peenestrom]], ur vrec'h-vor hag a zisparti Usedom diouzh an douar-bras. Eno e oa bet diazezet Kreizenn ensklak an arme (en [[alamaneg]] : ''Heeresversuchsanstalt Peenemünde'', HVP) e [[1937]], evel unan eus ar pemp lec'h ma veze amprouet armoù ar [[Wehrmacht]]. Ar fuc'helloù [[V1 (fuc'hell)|V1]] ha V2 a voe produet hag arnodet e Peenemünde e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Distrujet e voe savadurioù ar greizenn enklask-se goude ar brezel, ha ne chom ket kalz a dra war-bouez an [[aerborzh]] hag ar greizenn [[tredan|dredan]]. Implijet e voe porzh Peenemünde gant an arme [[soviedel]] betek [[1952]] ha gant nerzhioù [[Volkspolizei|polis]] hag [[Nationale Volksarmee|arme]] [[Republik Demokratel Alamagn]] goude. Goude [[adunanidigezh Alamagn]] e voe digoret ''[[Historisch-Technisches Museum Peenemünde]]'' ("mirdi istorel ha teknikel Peenemünde") er savadur a dalveze da greizenn dredan, ur [[mirdi]] diwar-benn istor ar greizenn-enklask vilourel hag ar fuc'helloù hag an armoù amprouet eno. {{Commonscat|Peenemünde}} [[Rummad:Kumunioù Mecklenburg-Vorpommern]] 96g8egvwcn90f0al6l5l9dds05s5g3k 0 181207 2202808 2200942 2026-10-24T14:32:45Z Llydawr 145 Llydawr en deus kaset ar bajenn [[Brezel Breton–Norman]] da [[Brezel etre Breizh ha Normandi]] 2200942 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''brezel Breton-Norman-''' e [[1064]]–[[1066]] a oa bet stourmet etre [[Dugelezh Breizh]] ha [[Dugelezh Normandi]]. Breizh, un [[dugelezh]] [[keltiek]] dishual, a oa boas da gevezañ ouzh Normandi. ==Dugelezhioù kevezer== E 1064–[[1065]] e oa bet adlañset ur brezel etre Breizh ha Normandi goude ma oa bet [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm II]], dug Normandi, o sevel a-du gant ar Breton [[Riwallon Dol]] a oa emsavet a-enep hêr an dugelezh, [[Konan II (dug Breizh)|Konan II]]<ref>{{fr}} Chédeville, André & Tonnerre, Noël-Yves. ''La Bretagne féodale – XI^{<small>e</small>}-XII^{<small>e</small>} siècle''. Roazhon : Ouest-France, 1987, p. 43 {{ISBN|978-2-7373-0014-1}}</ref> N'eus ket eus mammennoù breton eus ar brezel, met reoù norman zo evel [[Pallenn-moger Bayeux]]<ref>{{fr}} Neveux, François. ''L’expédition de Guillaume le Bâtard en Bretagne (vers 1064)'', in : Soleil, Sylvain & Quaghebeur, Joëlle (renerien), ''Le pouvoir et la foi au Moyen-Äge''. Roazhon Presses Universitaires de Rennes, 2010, [https://books.openedition.org/pur/141607?lang=fr pp. 619-637] {{ISBN|978-2-7535-1090-6}}</ref> E 1065, bloaz a-raok aloubadeg [[Bro-Saoz Angl ha Saoz]], Gwilherm II Normandi en doa kelaouet ar boioù amezek (Breizh en o zouez), e vije un digoll kreñv ma vije taget e zouaroù e-kerzh ma oa en estrenvro, dre ma oa bet fiziet ennañ ur gefridi gant ul lizher [[pab]]el<ref>Howarth, 2008.</ref>. War a seblant e oa bet respontet gant Konan II ne oa ket da vezañ leal d'an dug norman. ===Koll tiriadoù breton=== Lu an dug Gwilherm II a oa bet prientet e ken kaz ma vije eus un dagadenn gant ar Vretoned. Al lu norman a oa erruet e-tal [[Dinan]] e 1065. [[Harold Godwinson]], kont [[Wessex]] ha roue Bro-Saoz da zont, a oa o stourm a-du gant Gwilherm. Goude aloubadeg Dinan, al lu norman a oa bet o chaseal Konan II betek [[Dol]], rediet e oa bet an dug da guitaat kêr oc'h implij ur gordenn, ha goude-se e oa kendalc'het betek [[Roazhon]] gant an Normaned a-dreñv dezhañ. An dug Konan II en doa kodianet a-benn ar fin e [[Kastell Dinan]]. Unan eus ar mammennoù pouezusañ eus an darvoudoù-se zo war ballenn-moger Bayeux<ref>Ar skeudenn niverenn 20 war ballenn-moger Bayeux a daolenn an dug Konan II o kodianañ d'an Normaned en ur reiñ alc'hwezioù kêr Zinan da Wilherm oc'h implij ur goaf.</ref>. ==Marv an dug breton== En desped d'ar c'hudennoù bras a oa bet evit an dugelezh e 1065, e 1066 e oa bet lañset un taol-brezel gant Konan II war-du [[Anjev]]. Aloubet e oa bet [[Emgann Pouancé|Pouancé]] ha [[Emgann Segré|Segré]], ha tizhet en devoa [[Château-Gontier]]. Eno e voe kavet marvet d'an 11 a viz Kerzu, ampoezonet evit foare gant e vanegoù marc'hegiezh. Ma ne ouier ket resis piv a oa kablus eus ar muntr e vez soñjet kreñv e oa an dug Gwilherm hag en devoa lazhet anezhañ. ==Disoc'h== Goude marv Konan II hag a oa divugel e voe e c'hoar, [[Hawiz Breizh|Hawiz]], hag a voe dugez. Dimezet e oa bet gant [[Hoel II]] eus [[Tiegezh Kernev]], ar pezh a oa bet o reiñ un nerzh brasoc'h d'an dugelezh ha sioulaet e oa bet he harzoù er reter hag er c'hornôg. Emglev he doa graet gant Gwilherm II, dug Normandi, ha kas a reas he mab [[Alan Fergant]] da gemer perzh en aloubadeg Bro-Saoz gant an Normaned. Bretoned a oa bet o kemer perzh en aloubadeg e 1066, dreist-holl [[Marc'hegerezh|marc'hegerien]] rak arbennikaet e oa ar Vretoned. == Levrlennadur == * {{en}} Howarth, David Armine. ''1066: The Year of the Conquest''. London : Penguin, 1981 {{ISBN|978-1-4395-1242-5}}. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh]] 9bugyh94m5blbc9x3qqr9vru342iyqi 2202811 2202808 2026-10-24T14:47:01Z Llydawr 145 2202811 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''brezel etre Breizh ha Normandi''' e [[1064]]–[[1066]] a oa bet stourmet etre [[Dugelezh Breizh]] ha [[Dugelezh Normandi]]. Breizh, un [[dugelezh]] [[keltiek]] dishual, a oa boas da gevezañ ouzh Normandi. ==Dugelezhioù o keveziñ== E 1064–[[1065]] e oa bet adkroget ar brezel etre Breizh ha Normandi goude ma oa bet [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm II]], dug Normandi, o sevel a-du gant ar Breton [[Riwallon Dol]] a oa emsavet a-enep hêr an dugelezh, [[Konan II (dug Breizh)|Konan II]]<ref>{{fr}} Chédeville, André & Tonnerre, Noël-Yves. ''La Bretagne féodale – XI^{<small>e</small>}-XII^{<small>e</small>} siècle''. Roazhon : Ouest-France, 1987, p. 43 {{ISBN|978-2-7373-0014-1}}</ref>. N'eus ket dielloù breton war ar brezel, met reoù norman zo evel [[Pallenn-moger Bayeux]]<ref>{{fr}} Neveux, François. ''L’expédition de Guillaume le Bâtard en Bretagne (vers 1064)'', in : Soleil, Sylvain & Quaghebeur, Joëlle (renerien), ''Le pouvoir et la foi au Moyen-Äge''. Roazhon Presses Universitaires de Rennes, 2010, [https://books.openedition.org/pur/141607?lang=fr pp. 619-637] {{ISBN|978-2-7535-1090-6}}</ref>. E 1065, bloaz a-raok aloubadeg [[Bro-Saoz]], Gwilherm II Normandi en doa kaset keloù d'ar boioù amezek (Breizh en o zouez), e vije ur respont kreñv ma vije taget e zouaroù e-keit ha ma oa en estrenvro, dre ma oa bet fiziet ennañ ur gefridi gant ul lizher a-berzh ar [[pab]]<ref>Howarth, 2008.</ref>. War a seblant e oa bet respontet gant Konan II ne oa ket da vezañ leal d'an dug norman. ===Koll tiriadoù breton=== Lu an dug Gwilherm II a oa bet prientet e ken kaz ma vije un dagadenn gant ar Vretoned. Al lu norman a oa erruet e-tal [[Dinan]] e 1065. [[Harold Godwinson]], kont [[Wessex]] ha roue Bro-Saoz da zont, a oa o stourm a-du gant Gwilherm. Goude aloubadeg Dinan, al lu norman a oa bet o chaseal Konan II betek [[Dol]] ; rediet e oa bet an dug da guitaat kêr oc'h implij ur gordenn, ha goude-se e oa bet redet war e lerc'h gant an Normaned betek [[Roazhon]]. An dug Konan II en doa kodianet a-benn ar fin e [[Kastell Dinan]]. Unan eus ar mammennoù pouezusañ war an darvoudoù-se zo war ballenn-moger Bayeux<ref>Ar skeudenn niverenn 20 eus pallenn-moger Bayeux a daolenn an dug Konan II o kodianañ gant an Normaned hag o reiñ alc'hwezioù kêr Zinan da Wilherm en ur implij ur goaf.</ref>. ==Marv an dug breton== En desped d'ar c'hudennoù bras a oa bet evit an dugelezh e 1065, e 1066 e oa bet lañset un taol-brezel gant Konan II war-du [[Anjev]]. Aloubet e oa bet [[Emgann Pouancé|Pouancé]] ha [[Emgann Segré|Segré]], ha tizhet en devoa [[Château-Gontier]]. Eno e voe kavet marvet d'an 11 a viz Kerzu, ampoezonet evit foare gant e vanegoù marc'hegiezh. Ma ne ouier ket resis piv a oa kablus eus ar muntr e vez soñjet kreñv e oa an dug Gwilherm hag en devoa lazhet anezhañ. ==Disoc'h== Goude marv Konan II hag a oa divugel e voe e c'hoar, [[Hawiz Breizh|Hawiz]], hag a voe dugez. Dimezet e oa bet gant [[Hoel II]] eus [[Tiegezh Kernev]], ar pezh a oa bet o reiñ un nerzh brasoc'h d'an dugelezh ha sioulaet e oa bet he harzoù er reter hag er c'hornôg. Emglev he doa graet gant Gwilherm II, dug Normandi, ha kas a reas he mab [[Alan Fergant]] da gemer perzh en aloubadeg Bro-Saoz gant an Normaned. Bretoned a oa bet o kemer perzh en aloubadeg e 1066, dreist-holl [[Marc'hegerezh|marc'hegerien]] rak arbennikaet e oa ar Vretoned. == Levrlennadur == * {{en}} Howarth, David Armine. ''1066: The Year of the Conquest''. London : Penguin, 1981 {{ISBN|978-1-4395-1242-5}}. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh]] iha8tuhg2rvsf8kzh2v7w8vab52w1ex 2202814 2202811 2026-10-24T15:52:31Z Llydawr 145 2202814 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''brezel etre Breizh ha Normandi''' e [[1064]]–[[1066]] a oa bet stourmet etre [[Dugelezh Breizh]] ha [[Dugelezh Normandi]]. Breizh, un [[dugelezh]] [[keltiek]] dishual, a oa boas da gevezañ ouzh Normandi. ==Dugelezhioù o keveziñ== E 1064–[[1065]] e oa bet adkroget ar brezel etre Breizh ha Normandi goude ma oa bet [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm II]], dug Normandi, o sevel a-du gant ar Breton [[Riwallon Dol]] a oa emsavet a-enep hêr an dugelezh, [[Konan II (dug Breizh)|Konan II]]<ref>{{fr}} Chédeville, André & Tonnerre, Noël-Yves. ''La Bretagne féodale – XI^{<small>e</small>}-XII^{<small>e</small>} siècle''. Roazhon : Ouest-France, 1987, p. 43 {{ISBN|978-2-7373-0014-1}}</ref>. N'eus ket dielloù breton war ar brezel, met reoù norman zo evel [[Pallenn-moger Bayeux]]<ref>{{fr}} Neveux, François. ''L’expédition de Guillaume le Bâtard en Bretagne (vers 1064)'', in : Soleil, Sylvain & Quaghebeur, Joëlle (renerien), ''Le pouvoir et la foi au Moyen-Äge''. Roazhon Presses Universitaires de Rennes, 2010, [https://books.openedition.org/pur/141607?lang=fr pp. 619-637] {{ISBN|978-2-7535-1090-6}}</ref>. E 1065, bloaz a-raok aloubadeg [[Bro-Saoz]], Gwilherm II Normandi en doa kaset keloù d'ar boioù amezek (Breizh en o zouez), e vije ur respont kreñv ma vije taget e zouaroù e-keit ha ma oa en estrenvro, dre ma oa bet fiziet ennañ ur gefridi gant ul lizher a-berzh ar [[pab]]<ref>Howarth, 2008.</ref>. War a seblant e oa bet respontet gant Konan II ne oa ket da vezañ leal d'an dug norman. ===Koll tiriadoù breton=== Lu an dug Gwilherm II a oa bet prientet e ken kaz ma vije un dagadenn gant ar Vretoned. Al lu norman a oa erruet e-tal [[Dinan]] e 1065. [[Harold Godwinson]], kont [[Wessex]] ha roue Bro-Saoz da zont, a oa o stourm a-du gant Gwilherm. Goude aloubadeg Dinan, al lu norman a oa bet o chaseal Konan II betek [[Dol]] ; rediet e oa bet an dug da guitaat kêr oc'h implij ur gordenn, ha goude-se e oa bet redet war e lerc'h gant an Normaned betek [[Roazhon]]. An dug Konan II en doa kodianet a-benn ar fin e [[Kastell Dinan]]. Unan eus ar mammennoù pouezusañ war an darvoudoù-se zo war ballenn-moger Bayeux<ref>Ar skeudenn niverenn 20 eus pallenn-moger Bayeux a daolenn an dug Konan II o kodianañ gant an Normaned hag o reiñ alc'hwezioù kêr Zinan da Wilherm en ur implij ur goaf.</ref>. ==Marv an dug breton== En desped d'ar c'hudennoù bras a oa bet evit an dugelezh e 1065, e oa bet lañset un taol-brezel all e 1066 gant Konan II war-du [[Anjev]]. Aloubet e oa bet [[Emgann Pouancé|Pouancé]] ha [[Emgann Segré|Segré]], ha tizhet en devoa [[Château-Gontier]]. Eno e voe kavet marvet d'an 11 a viz Kerzu, ampoezonet evit doare gant e vanegoù marc'hegiezh. Ma ne ouier ket resis piv a oa kablus eus ar muntr e soñjer da vat e oa an dug Gwilherm en devoa lazhet anezhañ. ==Disoc'h== Goude marv Konan II hag a oa divugel e voe e c'hoar, [[Hawiz Breizh|Hawiz]], hag a voe dugez. Dimezet e oa bet gant [[Hoel II]] eus [[Tiegezh Kernev]], ar pezh a oa bet o reiñ un nerzh brasoc'h d'an dugelezh ha sioulaet e oa bet he harzoù er reter hag er c'hornôg. Emglev he doa graet gant Gwilherm II, dug Normandi, ha kas a reas he mab [[Alan Fergant]] da gemer perzh en aloubadeg Bro-Saoz gant an Normaned. Bretoned a oa bet o kemer perzh en aloubadeg e 1066, dreist-holl [[Marc'hegerezh|marc'hegerien]] rak arbennikaet e oa ar Vretoned. == Levrlennadur == * {{en}} Howarth, David Armine. ''1066: The Year of the Conquest''. London : Penguin, 1981 {{ISBN|978-1-4395-1242-5}}. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh en XIvet kantved]] [[Rummad:Brezelioù Breizh]] 8251b6553ng30hhsmtcytgyn0ktt6uc 0 181208 2202815 2202427 2026-10-24T16:13:13Z Llydawr 145 2202815 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Gyrojet|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Gyrogroup.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Armoù eus ar rummad '''Gyrojet'''. Eus an nec'h d'an traoñ : div bistolenn, ur garabinenn evit ar marc'had sivil, hag ur garabinenn AR ijinet evit an erzhioù surentez. Ur voest munisionoù 13 mm Gyrojet zo en nec'h, a-zehou. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{SUA}} |- ! Doare |[[Pistolenn]]où ha [[karabinenn]]où |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] damaotomatek |- ! [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] |Bannadelloù hep douilhez poulzet e-mod roketennoù : * Mk I : [[.51 mm Gyrojet]] (13 mm) * Mk II : [[.47 mm Gyrojet]] (12 mm) * AR : [[.24 mm Gyrojet]] |- ! Produer |[[MBA]] |- ! Mare produiñ |1962 - 1975 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''Pistolenn Gyrojet Mk II'' |- ! Mas (hep kartouchenn) |0,44 kg |- ! Hirder |235 mm |- ! Hirder ar c'hanol |204 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Tizh ar boled V₀ |''Munision .49 :''<br>380 m/s d'ar muiañ (goude un nebeud metroù, amzer d'ar roketenn kemer he lañs) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |? |- |} Ar '''Gyrojet''' zo ur rummad [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel bet produet etre 1962 ha 1975 gant an embregerezh stadunanat [[MBA]] (Mainhardt Biehl Associates). Dibar eo o gwikefre, ha tennañ a reont [[Munision hep douilhez|munisionoù hep douilhez]] poulzet e doare [[Roketenn|roketennoù]]. == Istor ha deskrivadur == [[Restr:Kinematik alleinstehende Raketenpatrone CC BY-SA 4.0 by Grasyl.svg|kleiz|thumb|241x241px|Pazennoù mont en-dro ur sekañs tennañ gant ur Gyrojet.]] E deroù ar bloavezhioù 1960 e oa diouzh ar c'hiz ar fuzeennoù hag ar roketennoù er Stadoù-Unanet abalamour da araokadennoù [[ergerzhout an egor]] d'ar poent-se. Daou zen a savas an embregerezh MBA evit produiñ armoù-tan hiniennel hag a implijfe munisionoù poulzet e doare roketennoù : Robert Mainhardt, un ijinour hag en doa labouret evit ar [[raktres Manhattan]], hag Arthur Biehl, un ijinour all hag a oa bet implijet gant [[North American Aviation]]<ref name=":1">{{Fr}} Jean-Pierre Bastié, ''Le pistolet Gyrojet'', e Cibles n°587, miz C'hwevrer 2019, pp. 30-35</ref><ref>{{En}} Arnaud Lamothe, ''[https://web.archive.org/web/20260925215754/https://www.laipublications.com/en/retour-vers-le-futur-les-armes-gyrojet/ Back to the future : the Gyrojet weapons]'', LAI Publications, 04/03/2022 (lennet d'ar 25/09/2026)</ref>. Adalek 1962-1936 e werzhjont o arm kentañ, ur bistolenn damaotomatek kambret evit munisionoù kalibr 13 mm ([[.51 Gyrojet]]). Evit tennañ ganti e ranker pouezañ war an [[Draen (armoù)|draen]] ; ar morzhol ne sko ket ouzh strad ar munision, met ouzh e veg, en ur vontañ anezhañ ouzh ar skoer, hag a lak an emors da darzhañ. Ur wech lakaet tan er c'hargadoù poulzañ e tarzhont, pep hini d'o zro ; ar gazoù produet a ya er-maez dre doulloù e strad ar munision, en ur lakaat anezhañ da dreiñ warnañ e-unan<ref name=":1" /><ref name=":2">{{En}} Maxim Popenker, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/u-s-a-semi-automatic-pistols/gyrojet-eng/ Gyrojet]'', Modern Firearms (lennet d'ar 25/09/2026)</ref>. Ur c'hant bennak a skouerennoù eus ar stumm kentañ-mañ a voe gwerzhet etre 1962 ha 1965 hepken. Ma oa perzhioù mat gant an arm (pouez izel, trouz hag argil dister a-walc'h, gouest da dennañ en dour), diskouez a reas bezañ amresis, ha dañjerus a-wechoù : pa denner e c'hall an den resev ul lodenn eus an aezhennoù produet ouzh e zremm. N'en deus an arm nemet ur c'harger diabarzh 6 tenn, hag ar munisionoù a ranker ensoc'hañ ennañ unan-hag-unan, ar pezh a zo re hir e degouezhioù emgann. Ar vannadell, dre ma vez poulzet ganti he-unan, a zo izel he zizh hag he galloud er metroù kentañ ; goude 6 pe 7 metr da nebeutañ e erru d'he zizh uhelañ (war-dro 380 m/s)<ref name=":1" /><ref name=":2" />. E 1965 e kuitaas Arthur Biehl an embregerezh. Div garabinenn a voe deveret goude eus ar bistolenn : unan neuz an AR-15 ganti, evit amprouennoù an arme (war-dro 100 skouerenn produet), hag unan all evit ar marc'had sivil (war-dro 300 skouerenn). Etre 1965 ha 1968 e werzhas MBA tro {{formatnum:1100}} arm. Ker e oant : 300$ evit ar garabinenn d'ar mare-se, pa gouste ur [[Winchester Model 70]], da skouer, war-dro 140$<ref name=":1" />. E 1968, ar [[Gun Control Act]], ul lezenn nevez, a renkas ar bannadelloù brasoc'h o c'halibr evit 12,7 mm (.50") en ur rummad isipisial, a oa diaesoc'h da brenañ en ur mod dieub er Stadoù-Unanet. MBA a ginnigas neuze un eil stumm eus e bistolenn, kambret evit ur munision bihanoc'h ([[.49 Gyrojet]], 12 mm), hag anvet Mk II<ref name=":3">{{En}} Philip Schreier, ''[https://www.shootingillustrated.com/content/the-classics-the-gyrojet/The Classics: The Gyrojet]'', Shooting Illustrated, 24/09/2024 (lennet d'ar 25/09/2026)</ref>. Ne voe implijet ar Gyrojet gant arme ebet, ha ne reas ket berzh war ar marc'had sivil ivez. Nebeutoc'h evit {{formatnum:2000}} arm zo bet produet en holl gant MBA, a reas freuzstal er bloavezhioù 1970<ref name=":1" />. == Er sevenadur == Rouez eo an arm ouzh ar skrammoù. Implijet e vez er film ''[[You Only Live Twice]]'' (1967) eus ar rummad filmoù [[James Bond]], ha divontañ ar bistolenn a c'haller er c'hoari video ''[[World of Guns: Gun Disassembly]]''<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/MBA_Gyrojet MBA Gyrojet]'', IMFDB (lennet d'ar 25/09/2026)</ref>. [[Ronald Reagan]], prezidant ar Stadoù-Unanet etre 1981 ha 1989, ha [[J. Edgar Hoover]], rener kentañ an [[Federal Bureau of Investigation|FBI]] etre 1935 ha 1972, o doa armoù Gyrojet<ref name=":1" />. Armoù ral int hiziv an deiz. Er Stadoù-Unanet e vezont gwerzhet e-tro {{formatnum:2000}}$ d'an dastumerien hiziv an deiz<ref name=":3" />. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] o2l2odmpaqqrfr092ne4q46rx5goqfp 0 181210 2202816 2200818 2026-10-24T16:19:22Z Llydawr 145 2202816 wikitext text/x-wiki {{databox}} An '''United States Space Force''' ('''USSF''') zo ur skourr eus [[nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet]] graet evit an oberiadurioù en [[egor]]. Krouet e oa bet d'an 20 a viz Kerzu [[2019]] evel ul lodenn eus [[Departamant an Difenn (Stadoù-Unanet)|Departamant an Difenn]]. Bez' ez eo unan eus c'hwec'h [[Nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet|nerzh armet]] hag unan eus eizh [[Servijoù gant unwisk ar Stadoù-Unanet|servij gant unwisk]] er Stadoù-Unanet. [[Rummad:Nerzhioù lu SUA]] [[Rummad:Nerzhioù aeregorel]] bnpaub1330lnzd30jkwv06aawza7npm 2202831 2202816 2026-10-24T19:27:00Z Dishual 612 2202831 wikitext text/x-wiki {{databox}} An '''United States Space Force''' ('''USSF''') zo ur skourr eus [[nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet]] graet evit an oberiadurioù en [[nerzh egorel|egor]]. Krouet e oa bet d'an 20 a viz Kerzu [[2019]] evel ul lodenn eus [[Departamant an Difenn (Stadoù-Unanet)|Departamant an Difenn]]. Bez' ez eo unan eus c'hwec'h [[Nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet|nerzh armet]] hag unan eus eizh [[Servijoù gant unwisk ar Stadoù-Unanet|servij gant unwisk]] er Stadoù-Unanet. [[Rummad:Nerzhioù lu SUA]] [[Rummad:Nerzhioù aeregorel]] 6vs9irxgzdl6dijgzm4g4gtgk637p2d 0 181211 2202817 2200830 2026-10-24T16:24:20Z Llydawr 145 2202817 wikitext text/x-wiki [[File:Block of Luxemburg, 1923.scott 151.JPG|thumb|left|upright 1.3|Blok-follenn Luksembourg (1923)]] Blokoù a vez graet eus an danvez timbrawouriezh ispisial, rouez ha prizius alies, a c’heller ober gante evit postañ lizherennoù pe bakadoù hag a vez klasket alies mat gant an dastumerien evit pinvidikaat un dastumadenn. Dav eo diforc’hañ ar '''blok-follenn''' diouzh ar '''blok-timbroù'''. == Ar blok-follenn == Ar blok-follenn zo anezhañ ur follenn vihan gant timbroù enni, unan hepken pe meur a hini. Embannet e vezont evit lidañ un degouezh ispisial peurliesañ : un diskouezadeg etrebroadel, deiz-ha-bloaz ur savadur pe hini ur gêr vras, degouezhoù pe tudennoù an istor… E 1923 eo e voe embannet gant Luksembourg ar blok-follenn kentañ, ennañ un timbr hepken enlakaet en ur follenn c'houllo, evit merkañ ganedigezh ar briñsez [[Elesbed Luksembourg 1922-2011)|Elesbed]]. E dalvoud-gwerzh a save da 10 lur. [[File:1958 CPA 2214.jpg|thumb|right|upright 1.6|100vet deiz-ha-bloaz timbroù Rusia - Unv. Soviedel (1958)]] E 1921 e oa bet produet gant ar velestradurezh ur follenn vihan heñvel a-walc’h, pemp timbr enni, evit lidañ ganedigezh ar priñs [[Yann (Dug-meur Luksembourg)|Yann]], ha c’hoazh ur follenn dek timbr da goulz tronidigezh [[Gwilherm IV (Dug-meur Luksembourg)|Gwilherm IV]] e 1906. Ne oa enskrivadur ebet er marzhoù, nag en eil hag nag en egile, ha gwerzhet e veze an timbroù enlakaet evel an timbroù boutin all. Abaoe ar bloavezhioù 1920 ez eus bet produet blokoù-follennoù e meur a vro evit lidañ degouezhioù. Re zo bet embannet e broioù zo a lavaro lod, rak un doare aes eo da leuniañ kef melestradurezh ar postoù a-drugarez d'an dastumerien. Ar Stadoù-Unanet o deus embannet ur skouerenn gentañ e 1926. Embannet e voe ar blok-follenn gall kentañ e 1925 da-geñver Diskouezadeg Etrebroadel an Dimbrawouriezh e Pariz. Ha kroget [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] d'en ober e 1955. == Ar blok-timbroù == [[File:1 cent Presidential Series- George Washington postage stamp (1938) - mint block of four.jpg|thumb|left|upright 1.0|George Washington – Stadoù Unanet (1938)]] [[File:Stamp of Armenia - 2011 - Colnect 423936 - Souvenir Sheet of 2 Joint UN Program on AIDS.jpeg|thumb|right|upright 0.7|Ar SIDA - Armenia (2011)]] Ur strollad timbroù bet dispartiet diouzh ur follenn voullañ eo hemañ. An timbroù-se — pevar anezho peurliesañ — a vez staget an eil ouzh egile c'hoazh dre o zoulloù hag a ya d'ober ur blok savet diwar div renkennad timbroù (daou dimbr dre renk a-led ha daou timbr dre renk a-serzh). Ar blokoù a c'hell bezañ karrezek pe hirgarrezek, diouzh ment an timbroù a zo e-barzh emañ pep tra. Evel meneget a-raok, ar c'hefluniadur stankañ evit ur blok a zo pevar zimbr, met blokoù c'hwec'h pe eizh timbr a zo ivez. Ur blok timbroù a c'hell bezañ savet diwar pevar zimbr heñvel pe pevar zimbr a ya d'ober un heuliad embannet. Rouesoc’h c’hoazh ar blok pa gaver ennañ [[timbroù daoubennek]] *Alamaneg : ''Briefmarkenblock'' *Galleg : ''Bloc'' pe ''Bloc-feuillet'' *Portugaleg : ''Bloco comemorativo'' *Saozneg : ''Miniature sheet'' *Spagnoleg : ''Hoja bloque'' == Levrlennadur == *Field, David. David Field All-World Miniature Sheet Catalogue. London: David Field Holdings, 1973  ISBN 0-903635-00-3, 232p. *Sieger-Spezial-Katalog Europäische Blocks. Lorch/Württemberg: Sieger, 1992 480p. [[Rummad:Timbrawouriezh]] hq25520g2u63mhktvxlme982cem0ezp 2202818 2202817 2026-10-24T16:25:12Z Llydawr 145 2202818 wikitext text/x-wiki [[File:Block of Luxemburg, 1923.scott 151.JPG|thumb|left|upright 1.3|Blok-follenn Luksembourg (1923)]] Blokoù a vez graet eus an danvez timbrawouriezh ispisial, rouez ha prizius alies, a c’heller ober gante evit postañ lizherennoù pe bakadoù hag a vez klasket alies mat gant an dastumerien evit pinvidikaat un dastumadenn. Dav eo diforc’hañ ar '''blok-follenn''' diouzh ar '''blok-timbroù'''. == Ar blok-follenn == Ar blok-follenn zo anezhañ ur follenn vihan gant timbroù enni, unan hepken pe meur a hini. Embannet e vezont evit lidañ un degouezh ispisial peurliesañ : un diskouezadeg etrebroadel, deiz-ha-bloaz ur savadur pe hini ur gêr vras, degouezhoù pe tudennoù an istor… E 1923 eo e voe embannet gant Luksembourg ar blok-follenn kentañ, ennañ un timbr hepken enlakaet en ur follenn c'houllo, evit merkañ ganedigezh ar briñsez [[Elesbed Luksembourg 1922-2011)|Elesbed]]. E dalvoud-gwerzh a save da 10 lur. [[File:1958 CPA 2214.jpg|thumb|right|upright 1.6|100vet deiz-ha-bloaz timbroù Rusia - Unv. Soviedel (1958)]] E 1921 e oa bet produet gant ar velestradurezh ur follenn vihan heñvel a-walc’h, pemp timbr enni, evit lidañ ganedigezh ar priñs [[Yann (Dug-meur Luksembourg)|Yann]], ha c’hoazh ur follenn dek timbr da goulz tronidigezh [[Gwilherm IV (Dug-meur Luksembourg)|Gwilherm IV]] e 1906. Ne oa enskrivadur ebet er marzhoù, nag en eil hag nag en egile, ha gwerzhet e veze an timbroù enlakaet evel an timbroù boutin all. Abaoe ar bloavezhioù 1920 ez eus bet produet blokoù-follennoù e meur a vro evit lidañ degouezhioù. Re zo bet embannet e broioù zo a lavaro lod, rak un doare aes eo da leuniañ kef melestradurezh ar postoù a-drugarez d'an dastumerien. Ar Stadoù-Unanet o deus embannet ur skouerenn gentañ e 1926. Embannet e voe ar blok-follenn gall kentañ e 1925 da-geñver Diskouezadeg Etrebroadel an Dimbrawouriezh e Pariz. Ha kroget [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] d'en ober e 1955. == Ar blok-timbroù == [[File:1 cent Presidential Series- George Washington postage stamp (1938) - mint block of four.jpg|thumb|left|upright 1.0|George Washington – Stadoù Unanet (1938)]] [[File:Stamp of Armenia - 2011 - Colnect 423936 - Souvenir Sheet of 2 Joint UN Program on AIDS.jpeg|thumb|right|upright 0.7|Ar SIDA - Armenia (2011)]] Ur strollad timbroù bet dispartiet diouzh ur follenn voullañ eo hemañ. An timbroù-se — pevar anezho peurliesañ — a vez staget an eil ouzh egile c'hoazh dre o zoulloù hag a ya d'ober ur blok savet diwar div renkennad timbroù (daou dimbr dre renk a-led ha daou timbr dre renk a-serzh). Ar blokoù a c'hell bezañ karrezek pe hirgarrezek, diouzh ment an timbroù a zo e-barzh emañ pep tra. Evel meneget a-raok, ar c'hefluniadur stankañ evit ur blok a zo pevar zimbr, met blokoù c'hwec'h pe eizh timbr a zo ivez. Ur blok timbroù a c'hell bezañ savet diwar pevar zimbr heñvel pe pevar zimbr a ya d'ober un heuliad embannet. Rouesoc’h c’hoazh ar blok pa gaver ennañ [[timbroù daoubennek]] *Alamaneg : ''Briefmarkenblock'' *Galleg : ''Bloc'' pe ''Bloc-feuillet'' *Portugaleg : ''Bloco comemorativo'' *Saozneg : ''Miniature sheet'' *Spagnoleg : ''Hoja bloque'' == Levrlennadur == *Field, David. David Field All-World Miniature Sheet Catalogue. London: David Field Holdings, 1973  ISBN 0-903635-00-3, 232p. *Sieger-Spezial-Katalog Europäische Blocks. Lorch/Württemberg: Sieger, 1992 480p. [[Rummad:Timbrouriezh]] 2hk8u30o8103h3b93sb5nrp59hd4i63 2202823 2202818 2026-10-24T17:22:08Z Ar choler 52661 *blok → bloc'h ; gw. kaozeadenn 2202823 wikitext text/x-wiki [[File:Block of Luxemburg, 1923.scott 151.JPG|thumb|upright 1.3|Bloc'h-follenn Luksembourg (1923)]] '''Bloc'hoù''' a vez graet eus an danvez [[timbrawouriezh]] dibar, rouez ha prizius alies, a c’heller ober gante evit postañ lizheroù ha pakadoù hag a vez klasket alies-mat gant an dastumerien evit pinvidikaat un dastumadenn. Dav eo diforc’hañ ar '''bloc'h-follenn''' diouzh ar '''bloc'h-timbroù'''. == Bloc'h-follenn == Ur bloc'h-follenn zo anezhañ ur follennadig timbroù, unan hepken pe meur a hini. Embannet e vez evit lidañ un degouezh dibar peurliesañ : un diskouezadeg etrebroadel, deiz-ha-bloaz ur savadur pe hini ur gêr vras, degouezhoù pe tudennoù an istor… E [[1923]] e voe embannet gant [[Luksembourg (bro)|Luksembourg]] ar bloc'h-follenn kentañ, ennañ un timbr hepken enlakaet en ur follenn c'houllo, evit merkañ ganedigezh ar briñsez [[Elisabeth Luksembourg (1922-2011)|Elisabeth]] ([[1922]]-[[2011]]). E dalvoud-gwerzh a save da 10 lur. [[File:1958 CPA 2214.jpg|thumb|upright 1.6|100{{vet}} deiz-ha-bloaz timbroù Rusia - URSS (1958)]] E [[1921]] e oa bet produet gant ar velestradurezh ur follenn vihan heñvel a-walc’h, pemp timbr enni, evit lidañ ganedigezh an dug meur [[Jean (dug meur Luksembourg)|Jean]], ha c’hoazh ur follenn dek timbr da goulz tronidigezh an dug meur [[Guillaume IV (dug meur Luksembourg)|Guillaume IV]] e [[1905]]. Ne oa enskrivadur ebet er marzhoù, nag en eil hag nag en eben, ha gwerzhet e veze an timbroù enlakaet evel an timbroù boutin all. Abaoe ar [[bloavezhioù 1920]] ez eus bet produet bloc'hoù-follenn e meur a vro evit lidañ degouezhioù. Re zo bet embannet e broioù zo a lavaro lod, rak un doare aes eo da leuniañ kef melestradurezh ar postoù a-drugarez d'an dastumerien. [[Stadoù-Unanet Amerika]] o deus embannet ur skouerenn gentañ e [[1926]]. Embannet e voe ar bloc'h-follenn gall kentañ e [[1925]] da geñver Diskouezadeg Etrebroadel an Dimbrawouriezh e [[Pariz]]. Ha kroget [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] d'en ober e [[1955]]. == Bloc'h-timbroù == [[File:1 cent Presidential Series- George Washington postage stamp (1938) - mint block of four.jpg|thumb|left|George Washington – Stadoù Unanet (1938)]] [[File:Stamp of Armenia - 2011 - Colnect 423936 - Souvenir Sheet of 2 Joint UN Program on AIDS.jpeg|thumb|upright 0.7|Ar SIDA - Armenia (2011)]] Ur strollad timbroù bet dispartiet diouzh ur follenn voullañ eo hemañ. An timbroù-se — pevar anezho peurliesañ — a vez staget an eil ouzh egile c'hoazh dre o zoulloù hag a ya d'ober ur bloc'h savet diwar div renkennad timbroù (daou dimbr dre renk a-led ha daou timbr dre renk a-serzh). Ar bloc'hoù a c'hell bezañ karrezek pe hirgarrezek, diouzh ment an timbroù a zo e-barzh emañ pep tra. Evel meneget a-raok, ar c'hefluniadur stankañ evit ur bloc'h a zo pevar zimbr, met bloc'hoù c'hwec'h pe eizh timbr zo ivez. Ur bloc'h timbroù a c'hell bezañ savet diwar pevar zimbr heñvel pe pevar zimbr a ya d'ober un heuliad embannet. Rouesoc’h c’hoazh ar bloc'h pa gaver [[timbroù daoubennek]] ennañ {{clr|left}} == E yezhoù all == *[[Alamaneg]] : ''Briefmarkenblock'' *[[Galleg]] : ''Bloc'' pe ''Bloc-feuillet'' *[[Portugaleg]] : ''Bloco comemorativo'' *[[Saozneg]] : ''Miniature sheet'' *[[Spagnoleg]] : ''Hoja bloque'' == Levrlennadur == * {{en}} Field, David. ''David Field All-World Miniature Sheet Catalogue''. London: David Field Holdings, 1973, 232 b. {{ISBN|978-0-903635-00-4}} *Sieger-Spezial-Katalog Europäische Blocks. Lorch/Württemberg: Sieger, 1992 480p. [[Rummad:Timbrouriezh]] n8dsw8wzo3rxy3k09fkaurgdxcd4r2u 2202844 2202823 2026-10-24T22:07:35Z Tanjee 563 Tanjee en deus kaset ar bajenn [[Blok (Timbrawouriezh)]] da [[Bloc'h (Timbrawouriezh)]] 2202823 wikitext text/x-wiki [[File:Block of Luxemburg, 1923.scott 151.JPG|thumb|upright 1.3|Bloc'h-follenn Luksembourg (1923)]] '''Bloc'hoù''' a vez graet eus an danvez [[timbrawouriezh]] dibar, rouez ha prizius alies, a c’heller ober gante evit postañ lizheroù ha pakadoù hag a vez klasket alies-mat gant an dastumerien evit pinvidikaat un dastumadenn. Dav eo diforc’hañ ar '''bloc'h-follenn''' diouzh ar '''bloc'h-timbroù'''. == Bloc'h-follenn == Ur bloc'h-follenn zo anezhañ ur follennadig timbroù, unan hepken pe meur a hini. Embannet e vez evit lidañ un degouezh dibar peurliesañ : un diskouezadeg etrebroadel, deiz-ha-bloaz ur savadur pe hini ur gêr vras, degouezhoù pe tudennoù an istor… E [[1923]] e voe embannet gant [[Luksembourg (bro)|Luksembourg]] ar bloc'h-follenn kentañ, ennañ un timbr hepken enlakaet en ur follenn c'houllo, evit merkañ ganedigezh ar briñsez [[Elisabeth Luksembourg (1922-2011)|Elisabeth]] ([[1922]]-[[2011]]). E dalvoud-gwerzh a save da 10 lur. [[File:1958 CPA 2214.jpg|thumb|upright 1.6|100{{vet}} deiz-ha-bloaz timbroù Rusia - URSS (1958)]] E [[1921]] e oa bet produet gant ar velestradurezh ur follenn vihan heñvel a-walc’h, pemp timbr enni, evit lidañ ganedigezh an dug meur [[Jean (dug meur Luksembourg)|Jean]], ha c’hoazh ur follenn dek timbr da goulz tronidigezh an dug meur [[Guillaume IV (dug meur Luksembourg)|Guillaume IV]] e [[1905]]. Ne oa enskrivadur ebet er marzhoù, nag en eil hag nag en eben, ha gwerzhet e veze an timbroù enlakaet evel an timbroù boutin all. Abaoe ar [[bloavezhioù 1920]] ez eus bet produet bloc'hoù-follenn e meur a vro evit lidañ degouezhioù. Re zo bet embannet e broioù zo a lavaro lod, rak un doare aes eo da leuniañ kef melestradurezh ar postoù a-drugarez d'an dastumerien. [[Stadoù-Unanet Amerika]] o deus embannet ur skouerenn gentañ e [[1926]]. Embannet e voe ar bloc'h-follenn gall kentañ e [[1925]] da geñver Diskouezadeg Etrebroadel an Dimbrawouriezh e [[Pariz]]. Ha kroget [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] d'en ober e [[1955]]. == Bloc'h-timbroù == [[File:1 cent Presidential Series- George Washington postage stamp (1938) - mint block of four.jpg|thumb|left|George Washington – Stadoù Unanet (1938)]] [[File:Stamp of Armenia - 2011 - Colnect 423936 - Souvenir Sheet of 2 Joint UN Program on AIDS.jpeg|thumb|upright 0.7|Ar SIDA - Armenia (2011)]] Ur strollad timbroù bet dispartiet diouzh ur follenn voullañ eo hemañ. An timbroù-se — pevar anezho peurliesañ — a vez staget an eil ouzh egile c'hoazh dre o zoulloù hag a ya d'ober ur bloc'h savet diwar div renkennad timbroù (daou dimbr dre renk a-led ha daou timbr dre renk a-serzh). Ar bloc'hoù a c'hell bezañ karrezek pe hirgarrezek, diouzh ment an timbroù a zo e-barzh emañ pep tra. Evel meneget a-raok, ar c'hefluniadur stankañ evit ur bloc'h a zo pevar zimbr, met bloc'hoù c'hwec'h pe eizh timbr zo ivez. Ur bloc'h timbroù a c'hell bezañ savet diwar pevar zimbr heñvel pe pevar zimbr a ya d'ober un heuliad embannet. Rouesoc’h c’hoazh ar bloc'h pa gaver [[timbroù daoubennek]] ennañ {{clr|left}} == E yezhoù all == *[[Alamaneg]] : ''Briefmarkenblock'' *[[Galleg]] : ''Bloc'' pe ''Bloc-feuillet'' *[[Portugaleg]] : ''Bloco comemorativo'' *[[Saozneg]] : ''Miniature sheet'' *[[Spagnoleg]] : ''Hoja bloque'' == Levrlennadur == * {{en}} Field, David. ''David Field All-World Miniature Sheet Catalogue''. London: David Field Holdings, 1973, 232 b. {{ISBN|978-0-903635-00-4}} *Sieger-Spezial-Katalog Europäische Blocks. Lorch/Württemberg: Sieger, 1992 480p. [[Rummad:Timbrouriezh]] n8dsw8wzo3rxy3k09fkaurgdxcd4r2u 0 181214 2202819 2201042 2026-10-24T16:28:11Z Llydawr 145 2202819 wikitext text/x-wiki '''Rupesh Jaiswal''', bet ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1998, a zo ur c'hoarier [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]]. Gwengolo 2026: 2 151 eo e [[renk Elo]] ''Standard'', 2 145 e renk Elo ''Fonnapl'' ha 2 135 e renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE]</ref>. Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2015, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2012, Tredeog Broadel eo abaoe 2023<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE]</ref>.<br>2 235 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Mae 2015. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad nepalat an echedoù|Kampionad nepalat]] ==== Trec'h e voe e 2023, e mizioù Genver ha C'hwevrer 2025, 9/11<ref>{{en}}[https://www.chess.com/events/2025-nepal-chess-championships-open/results ''Nepal Chess Championship 202'', Chess Com ]</ref> hag e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://www.chess.com/events/nepal-chess-championship-2026-open/results ''Nepal Chess Championship 2026'', miz Even 2026, Chess Com]</ref>. ==== Kampionad Azia ==== C'hoariet en deus ur wezh.  {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |-   |Here 2022||18||{{IND}}, [[New Delhi]]||3/9 (+1, =4, -4)||33,3||79/92||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-asia/asia-2022.html 18th Asian Continental Championship :: New Delhi 2022 – Olimp Base]</ref>.   |- |}  === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet en deus peder gwezh e skipailh [[Nepal]].   {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Notennoù ha daveennoù |-    |Eost-Gwengolo 2012||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||4||6/10 (+4, =4, -2)||60||106/779||-||113/157||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nep.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>.  |-    |Gwengolo-Here 2018||43||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||4||1,5/9 (+1, =1, -7)||16,67||105/919||-||111/185||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nep.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018 – Olimp Base]</ref>.   |-    |Gouhere-Eost 2022||40||{{India}}, [[Chennai]]||erlec'hier||6/10 (+5, =2, -3)||60||42/920||-||89/187||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nep.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |-   |Gwengolo 2026||46||{{Ouzbekistan}}, [[Samarkand]]||?||-||-||-||-||-||-||  |-    |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}}  == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/jaiswal_rupesh/115596 E bartiennoù e Chess Base] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rupesh_Jaiswal E bartiennoù e 365 Chess]  [[Rummad:Ganedigezhioù 1998]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  {{DEFAULTSORT:Jaiswal, Rupesh}} 658ds7jktl1eoadf4hmqy9j5cqz27f1 2202837 2202819 2026-10-24T20:55:49Z Dakbzh 58931 + Resisadennoù, daveenn ha kempennig.. 2202837 wikitext text/x-wiki '''Rupesh Jaiswal''', bet ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1998, a zo ur c'hoarier [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]]. Gwengolo 2026: 2 151 eo e [[renk Elo]] ''Standard'', 2 145 e renk Elo ''Fonnapl'' ha 2 135 e renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE]</ref>. Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2015, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2012, Tredeog Broadel eo abaoe 2023<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE]</ref>.<br>2 235 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Mae 2015. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad nepalat an echedoù|Kampionad nepalat]] ==== Trec'h e voe e 2023, e mizioù Genver ha C'hwevrer 2025, 9/11<ref>{{en}}[https://www.chess.com/events/2025-nepal-chess-championships-open/results ''Nepal Chess Championship 202'', Chess Com ]</ref> hag e miz Even 2026<ref>{{en}}[https://www.chess.com/events/nepal-chess-championship-2026-open/results ''Nepal Chess Championship 2026'', miz Even 2026, Chess Com]</ref>. ==== Kampionad Azia ==== C'hoariet en deus ur wezh.  {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |-   |Here 2022||18||{{IND}}, [[New Delhi]]||3/9 (+1, =4, -4)||33,3||79/92||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-asia/asia-2022.html 18th Asian Continental Championship :: New Delhi 2022 – Olimp Base]</ref>.   |- |}  === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet en deus peder gwezh e skipailh [[Nepal]]. Ne c'hounezas medalenn ebet, hag e skipailh kennebeut.   {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk e skipailh||Notennoù ha daveennoù |-    |Eost-Gwengolo 2012||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||4||6/10 (+4, =4, -2)||60||106/779||113/157||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nep.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>.  |-    |Gwengolo-Here 2018||43||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||4||1,5/9 (+1, =1, -7)||16,67||105/919||111/185||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nep.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018 – Olimp Base]</ref>.   |-    |Gouhere-Eost 2022||40||{{India}}, [[Chennai]]||erlec'hier||6/10 (+5, =2, -3)||60||42/920||89/187||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nep.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |-   |Gwengolo 2026||46||{{Ouzbekistan}}, [[Samarkand]]||?||7/11||63,6||-||-||<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/46th_Olympiad_2026_2026/48031 46th Olympiad 2026 – 365 Chess]</ref>. |-    |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}}  == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/jaiswal_rupesh/115596 E bartiennoù e Chess Base] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rupesh_Jaiswal E bartiennoù e 365 Chess]  [[Rummad:Ganedigezhioù 1998]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  {{DEFAULTSORT:Jaiswal, Rupesh}} t55495je9zi4u944x4g61rollnt6yvu 0 181293 2202834 2201529 2026-10-24T20:34:00Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202834 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} [[Restr:Suomen Puolustusvoimien tornileijona.svg|thumb|Arouez Nerzhioù Difenn Finland.]] '''Nerzhioù Difenn Finland''' (finneg : ''Suomen puolustusvoimat'' ; svedeg : ''Finlands försvarsmakt'') eo arme [[Finland]]. Rannet etre an [[Tirlu Finland|arme-zouar]] (''Suomen maavoimat'' e finneg), ar [[Morlu Finland|morlu]] (''Suomen merivoimat'') hag an [[Aerlu Finland|aerlu]] (''Suomen ilmavoimat''). Renet int gant ar ''Pääesikunta'', ar C'homandamant Meur boutin. Evel e kalz broioù europat e ya war gresk lodenn ar PDK postet evit an arme e Finland : 2,41 % e 2024, pa oa 1,45 % e 2014. Raktreset eo postiñ 3% da nebeutañ a-benn 2029<ref>{{fr}} Joseph Henrotin, ''Europe, an 4. Du difficile retour aux rationalités stratégiques'', e DSI Hors-Série n°103, 2025, ISSN 1960-1514, p. 10</ref>. == Istor == D'ar 25 a viz Genver e voe lakaet ar [[Gward Sivil (Finland)|Gward Sivil]] da arme ofisiel Finland. [[Carl Gustaf Emil Mannerheim]] a gemeras he fenn. Trec'h e voe e [[Brezel diabarzh Finland]] (1918), ha kemer a reas perzh goude er [[Brezel Goañv]] (1939-1940) hag er [[Brezel Kendalc'h]] (1941-1944) a-enep an URSS, ha war-lerc'h e [[Brezel Laponia]] (1944-1945) a-enep Alamagn. == Aozadur == [[Prezidant Republik Finland|Prezidant(ez) Republik Finland]] eo mestr an Nerzhioù Difenn. O falioù pennañ eo <ref>{{En}} ''[https://web.archive.org/web/20230527153246/https://puolustusvoimat.fi/en/about-us About us]'', Nerzhioù Difenn Finland (lennet d'ar 06/10/2026)</ref>: * difenn frankiz poblañs, gouarnamant ha tiriad ar vro ; * difenn ar Stadoù perzh en [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] a-enep d'un argadenn ; * kenlabourat gant nerzhioù surentez all Finland, a-enep ar sponterezh peurgetket ; * kemer perzh e kefridioù evezhiañ, en Europa hag er bed, er framm termenet asambles gant broioù all [[Unaniezh Europa]] ; * sikour da renkañ enkadennoù er bed. [[Restr:Finnish mortar squad.jpg|thumb|Ur skipailh kanol-mortez finnat, gante ur [[81 KRH 71 Y]] ha fuzuilhoù-arsailh [[RK 95 TP]].]] === Tirlu === ==== Unvezioù ==== E 2025 e oa en tirlu finnat <ref>{{fr}} ''Défendre l'Europe. Défis et opportunités'', DSI Hors-Série n°103, 2025, ISSN 1960-1514</ref>: * 2 vrigadenn droadegiezh keflsuket * 9 brigadenn droadegiezh skañv * 1 vrigadenn kanolierezh * 2 rejimant hobregonoù * 1 rejimant difenn enepnijerez * 1 rejimant nerzhioù ispisial * 7 rejimant ijinerezh [[Restr:FNS Porvoo.jpg|thumb|An ''FNS Porvoo'', eus ar renkad Rauma.]] === Morlu === ==== Dafar ==== * 4 fourgadenn [[renkad Pohjanmaa]] (en dazont) * 4 lestr argad prim [[renkad Hamina]] * 4 lestr banner-misiloù [[renkad Rauma]] === Aerlu === ==== Dafar ==== * 62 [[McDonnell Douglas F/A-18 Hornet|F/A-18 C ha D Hornet]] (kemeret e vo o flas gant 64 [[Lockheed Martin F-35 Lightning II|F-35A Lighting II]] en dazont) * 1 C-295 (brezel elektronek) * 2 C-295 (treuzdougen) == Liamm diavaez == * {{fi}}{{sv}}{{en}} [https://web.archive.org/web/20261006172026/https://puolustusvoimat.fi/etusivu Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Armeoù hervez ar vro]] [[Rummad:Finland]] 24c6wf8s5plcrqerfo95hh8aesndlua 0 181296 2202852 2201556 2026-10-24T23:22:31Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2202852 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|RK 95 TP|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:RK95.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh-arsailh '''AK-74''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Finland}} |- ! Doare |[[Fuzuilh-arsailh]] damaotomatek/aotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest-gazoù, piston hir e red |- ! [[Munision]] |[[7,62 × 39 mm]] |- ! Produer |[[SAKO]] |- ! Mare produiñ |1995 - 1998 |- ! Niver produet |{{formatnum:20000}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel|<br>(stumm orin) |- ! Mas (hep kartouchennoù) |3,7 kg |- ! Hirder |935 mm (lamm dibleget)<br>675 mm (lamm pleget) |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |420 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Tizh ar boledoù V₀ |715 m/s |- ! Lusk-tennañ teorikel |700 tenn/mn |- ! Endalc'h |Karger fiñv 30 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |A |- |} An '''RK 95 TP''' zo ur [[fuzuilh-arsailh]] bet produet etre 1995 ha 1998 gant an embregerezh [[SAKO]] evit [[arme Finland]]. == Deskrivadur hag implij == Deveret eo eus an [[RK 62]], savet he-unan diwar an [[AK-47]] soviedat. Eveltañ e implij ur [[Arm-tennata|sistem tennata dre biston]]. Kambret eo e [[7,62 × 39 mm]], ha pourveziet eo gant ur c'harger 30 tenn. Disheñvelderioù pennañ an RK 95 TP e-keñver an RK 62 eo al [[Lamm (arm-tan)|lamm]] a c'haller plegañ, hag ar starderez-veg nevez, savet evit gellout tennañ greunadennoù. Ar pontig zo bet adtreset evit aesaat implij an arm gant manegoù, abalamour da hin yen Finland<ref>{{en}} Maxim Popenker, ''[https://modernfirearms.net/en/assault-rifles/finland-assault-rifles/valmet-sako-rk-62-76-95-eng/ Valmet Sako Rk.62 / 76 / 95]'', Modern Firearms (lennet d'ar 06/10/2026)</ref>. He [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] a c'haller reoliañ evit 150 pe 300 metr : un trede lec'hiadur war ar c'houch a aotre da welet ur biz graet evit bukañ en noz<ref>{{en}} Vladimir Onokoy, ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2024/04/23/aks-finland-part-4-rk-95-last-clan/ AKs from Finland. Part 4: RK 95, The Last of the Clan]'', The Firearm Blog, 23/04/2024 (lennet d'ar 06/10/2026)</ref>. War-dro {{formatnum:20000}} skouerenn eus an RK 95 TP a voe produet etre 1995 ha 1998<ref>{{en}} Ian McCollum, ''[https://www.forgottenweapons.com/rk95-finlands-ultimate-ak/ RK95: Finland’s Ultimate AK]'', [[Forgotten Weapons]], 13/10/2021 (lennet d'ar 06/10/2026)</ref>. Ur stumm sivil anvet RK 92S, gouest da dennañ e mod damaotomatek hepken, zo anezhañ ivez. An RK 95 TP zo c'hoazh fuzuilh-arsailh standart arme Finland hiziv an deiz<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20260202225002/https://puolustusvoimat.fi/en/equipment/-/cat/asset/view/id/225 Fichenn an arm] war lec'hienn Nerzhioù Difenn Finland (lennet d'ar 06/10/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Armoù Finland]] [[Rummad:Fuzuilhoù-arsailh]] 8rh3no6upa3itudt4lv9hhyyn4zygw8 0 181408 2202832 2202771 2026-10-24T19:53:56Z Ar choler 52661 2202832 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Fonds celtique et basque''}} En '''dalc'had keltiek hag euskarek''' ([[galleg]] : ''fonds celtique et basque'') e [[Levraoueg vroadel Bro-C'hall]] e kaver un dastumad dornskridoù e [[brezhoneg]], en [[iwerzhoneg]] hag en [[euskareg]]<ref name=":2">{{fr}} {{cite web|url=https://numerikoak.bilketa.eus/par-type-de-document/manuscrits/les-manuscrits-basques-de-la-bnf|title=Les manuscrits basques de la BnF (fonds celtique et basque)''|accessdate=23/10/2026}}</ref>. En holl, 105 dornskrid a zo enni<ref>{{fr}} Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5380433x/f13.item p. 3.]</ref>. == Dornskridoù iwerzhonek == Oberennoù en iwerzhoneg eo dornskridoù kentañ an dastumad<ref>{{fr}} {{Cite journal|author=Pierre-Yves Lambert|title=Un poème irlandais du manuscrit de Paris|journal=Etudes Celtiques|volume=levrenn 15 (2)|date=1977|pages=533|url=https://www.persee.fr/doc/ecelt_0373-1928_1977_num_15_2_1596}}</ref>. == Dornskridoù brezhonek == === Dastumad Jean-Marie de Penguern === Dastumad [[Yann-Vari Penwern|Jean-Marie de Penguern]] zo ul lodenn eus an dalc'had, nav dornskrid enni. An darn vrasañ anezho a oa bet skrivet gant Penguern e-unan, daoust ma oa bet skrivet lod gant [[René Kerambrun]], e genlabourer. Dastumet en deus kanaouennoù, gwerzioù, sonioù ha troioù-lavar. Lakaet e voe e Levraoueg vroadel Bro C'hall e [[1878]] gant an doktor Eugène Halléguen ([[1813]]-[[1879]]) eus [[Kastellin]], a vije ar perc'henn bev nemetañ, met kenperc'hennet e oa ivez gant [[Fañch an Uhel]] hag Hippolyte Raison du Cleuziou ([[1819]]-[[1886]])<ref name=":1">{{fr}} [[Henri Gaidoz]], [[Paul Sébillot]], ''La collection des manuscrits breton'', e [[Revue celtique]], levrenn V, 1881-1882, F. Vieweg, Paris, [https://archive.org/details/revueceltique05pari/page/308/mode/2up p. 309].</ref>. Dastumet e voe an testennoù adalek [[1840]] betek [[1852]], e ''distrigoù'' [[Lannuon]] ha [[Montroulez]], e-keit m'edo J. M. de Penguern o chom eno evel barner a beoc'h. Lod eus ar c'hanaouennoù zo heñvel ouzh ar re a zo bet dastumet gant F. an Uhel e [[Gwerziou Breiz-Izel]]<ref name=":1" />. === Misterioù === E [[1864]], 31 [[Misterioù ar Grennamzer|Misterioù ar Grennamzer]] ha [[arz ar c'hoariva|pezhioù-c'hoari]] all a voe roet da zepartamant an dornskridoù e Levraoueg vroadel Bro-C'hall<ref>{{fr}} {{Cite web|author=Olivier Jacquot|date=4 ebrel 2023|title=Les dons faits à la Bibliothèque impériale pendant l’année 1865|url=https://bnf.hypotheses.org/21187|website=Carnet de recherche de la Bibliothèque nationale de France|accessdate=24/10/2026|publisher=Levraoueg vroadel Bro C'hall}}</ref>. == Dornskridoù euskarek == En dastumad dornskridoù euskarek e kaver teir oberenn gant Silvain Pouvreau († ~[[1675]]) ha dornskridoù roet gant an euskareger [[Bro-Saoz|saoz]] Edward Spencer Dodgson ([[1857]]-[[1922]]), an tudour gall Georges Hérelle ([[1848]]-[[1935]]), hag ar yezhioniour iwerzhonat Antoine Thomson d'Abbadie (1810-1897). Kaieroù roet gant Georges Hérelle a ginnig hag a zastum pezhioù-c’hoari anvet ''Pastorales''<ref name=":2" />. Antoine Thomson d’Abbadie a lezas e levraoueg da Akademiezh ar Skiantoù, hag a roas anezhi da Levraoueg vroadel Bro-C’hall, enni testennoù prosezioù ha gwerzennoù savet evit al ''Lore jokoak'' euskarek ("c'hoarioù-bleuñv"), eleze kenstrivadegoù [[barzhoniezh]] hengounel en [[Euskadi]] (en euskareg), e [[Katalonia]] (e [[katalaneg]]) hag en [[Okitania]] (en okitaneg)<ref name=":2" />. == Daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Dielloù]] i21qb6eja6v5hvqxznshd6etad5hmq5 2202863 2202832 2026-10-25T08:43:25Z Kestenn 14086 2202863 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Fonds celtique et basque''}} En '''dalc'had keltiek hag euskarek''' ([[galleg]] : ''fonds celtique et basque'') e [[Levraoueg vroadel Bro-C'hall]] e kaver un dastumad dornskridoù e [[brezhoneg]], en [[iwerzhoneg]] hag en [[euskareg]]<ref name=":2">{{fr}} {{cite web|url=https://numerikoak.bilketa.eus/par-type-de-document/manuscrits/les-manuscrits-basques-de-la-bnf|title=Les manuscrits basques de la BnF (fonds celtique et basque)''|accessdate=23/10/2026}}</ref>. En holl, 105 dornskrid a zo enni<ref>{{fr}} Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5380433x/f13.item p. 3.]</ref>. == Dornskridoù iwerzhonek == Oberennoù en iwerzhoneg eo dornskridoù kentañ an dastumad<ref>{{fr}} {{Cite journal|author=Pierre-Yves Lambert|title=Un poème irlandais du manuscrit de Paris|journal=Etudes Celtiques|volume=levrenn 15 (2)|date=1977|pages=533|url=https://www.persee.fr/doc/ecelt_0373-1928_1977_num_15_2_1596}}</ref>. == Dornskridoù brezhonek == === Dastumad Jean-Marie de Penguern === Dastumad [[Yann-Vari Penwern|Jean-Marie de Penguern]] zo ul lodenn eus an dalc'had, nav dornskrid enni. An darn vrasañ anezho a oa bet skrivet gant Penguern e-unan, daoust ma oa bet skrivet lod gant [[René Kerambrun]], e genlabourer. Dastumet en deus kanaouennoù, gwerzioù, sonioù ha troioù-lavar. Lakaet e voe e Levraoueg vroadel Bro C'hall e [[1878]] gant an doktor Eugène Halléguen ([[1813]]-[[1879]]) eus [[Kastellin]], a vije ar perc'henn bev nemetañ, met kenperc'hennet e oa ivez gant [[Fañch an Uhel]] hag Hippolyte Raison du Cleuziou ([[1819]]-[[1886]])<ref name=":1">{{fr}} [[Henri Gaidoz]], [[Paul Sébillot]], ''La collection des manuscrits breton'', e [[Revue celtique]], levrenn V, 1881-1882, F. Vieweg, Paris, [https://archive.org/details/revueceltique05pari/page/308/mode/2up p. 309].</ref>. Dastumet e voe an testennoù adalek [[1840]] betek [[1852]], e ''distrigoù'' [[Lannuon]] ha [[Montroulez]], e-keit m'edo J. M. de Penguern o chom eno evel barner a beoc'h. Lod eus ar c'hanaouennoù zo heñvel ouzh ar re a zo bet dastumet gant F. an Uhel e [[Gwerziou Breiz-Izel]]<ref name=":1" />. === Misterioù === E [[1864]], 31 [[Misterioù ar Grennamzer|mister ar Grennamzer]] ha [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] all a voe roet da zepartamant an dornskridoù e Levraoueg vroadel Bro-C'hall<ref>{{fr}} {{Cite web|author=Olivier Jacquot|date=4 ebrel 2023|title=Les dons faits à la Bibliothèque impériale pendant l’année 1865|url=https://bnf.hypotheses.org/21187|website=Carnet de recherche de la Bibliothèque nationale de France|accessdate=24/10/2026|publisher=Levraoueg vroadel Bro C'hall}}</ref>. == Dornskridoù euskarek == En dastumad dornskridoù euskarek e kaver teir oberenn gant Silvain Pouvreau († ~[[1675]]) ha dornskridoù roet gant an euskareger [[Bro-Saoz|saoz]] Edward Spencer Dodgson ([[1857]]-[[1922]]), an tudour gall Georges Hérelle ([[1848]]-[[1935]]), hag ar yezhioniour iwerzhonat Antoine Thomson d'Abbadie (1810-1897). Kaieroù roet gant Georges Hérelle a ginnig hag a zastum pezhioù-c’hoari anvet ''Pastorales''<ref name=":2" />. Antoine Thomson d’Abbadie a lezas e levraoueg da Akademiezh ar Skiantoù, hag a roas anezhi da Levraoueg vroadel Bro-C’hall, enni testennoù prosezioù ha gwerzennoù savet evit al ''Lore jokoak'' euskarek ("c'hoarioù-bleuñv"), eleze kenstrivadegoù [[barzhoniezh]] hengounel en [[Euskadi]] (en euskareg), e [[Katalonia]] (e [[katalaneg]]) hag en [[Okitania]] (en okitaneg)<ref name=":2" />. == Daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Dielloù]] dy56c8bbmj7dee05p61jdsxwm45fm3e 0 181431 2202807 2202671 2026-10-24T14:29:01Z Llydawr 145 2202807 wikitext text/x-wiki '''Bob Simon''' (''Bernard Simon'')<ref>{{fr}} Fañch Broudic, [https://www.langue-bretonne.org/archives/2012/01/23/23317043.html ''Exaspération dans le Léon''], blog ''Langue bretonne'', 23/01/2012 (lennet d'an 22/10/2026)</ref>, ganet e [[Kastell-Paol]] e 1954, bet kaner er strollad [[Storlok]], zo saver [[Arz ar c'hoariva|pezhioù-c'hoari]] ha [[Treiñ ha troidigezh|troour]]. Bet eo o teskiñ brezhoneg e [[Roazhon]] er [[bloavezhioù 1970]]. ==Oberennoù== * [[2001]] : ''Ma vez mad ar cheñch'' (skrivet a-gevret gant [[Naig Rozmor]]), [[Emgleo Breiz]] {{ISBN|978-2-86775-203-2}} ==Troidigezhioù== === E brezhoneg === * [[2003]] : [[Jean-Paul Kermarrec]], ''Silences de femmes / Sioulderioù maouez'' (troet a-gevret gant [[Naig Rozmor]]), [[Emgleo Breiz]] {{ISBN|978-2-911210-36-5}} === E galleg === * [[2012]] : Chantal Gombert, ''Naig Rozmor – Les fins dernières d'un poète / Finvezoù diwezhañ ur barzh'', [[Skol Vreizh]] {{ISBN|978-2-36758-006-7}} ==Liamm diavaez== * {{Fr}} [http://ark.bnf.fr/ark:/12148/cb13747782d Fichenn] war lec'hienn ar [[Levraoueg vroadel Bro-C'hall|BnF]] * [https://komzoubrezhoneg.bzh/index.php/2023/10/27/bob-simon-kastell-paol/ Pennad-kaoz war al lec'hienn Komzoù brezhoneg] ==Daveoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Simon, Bob}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1954]] [[Rummad:Kanerien vrezhonek]] [[Rummad:Troourien c'hallek]] [[Rummad:Troourien vrezhonek]] cdvf8atk4xiipj2id1ah30k838gnzwy 0 181436 2202859 2202790 2026-10-25T05:35:57Z Dakbzh 58931 + renk Elo ''Standard'' uhelañ. 2202859 wikitext text/x-wiki '''Pitso Refilwe''', stumm all: '''Gabatshwarwe Refilwe''', bet ganet e 2005, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Botswana|botswanat]].<br>Danvez Mestrez (WCM) eo abaoe 2017<ref name=":1">{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11312734 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:1788}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2026, {{formatnum:1800}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1828}} he renk ''Luc'hedenn''<ref name=":1" />.{{formatnum:1829}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, e miz Meurzh 2024 eo bet tizhet<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/gabatshwarwe_refilwe/441870 Chess Base]</ref>. ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====[[Kampionad botswanat an echedoù|Kampionad botswanat (Maouezi)]]==== Trec'h e voe e 2017 hag e 2026. ===Kevezadegoù dre skipailh=== ====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]==== C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Botswana]]. Ne c'hounezas medalenn ebet, hag he skipailh kennebeut. {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù  |-     |Gwengolo 2024||45||{{Hungaria}}, [[Budapest]]||2||4,5/9 (+3, =3, -3)||50||83/907||105/183||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2024w/2024bot.html 45th Chess Olympiad (women): Budapest 2024 – Olimp Base]</ref>.   |-   |} ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}} ==Liamm diavaez== *{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/refilwe_pitso/1500701 He fartiennoù e Chess Base]  {{DEFAULTSORT: Refilwe, Pitso}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2005]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù botswanat]] cozaqc88k02008tkkoca4gpke4f12h5 2202860 2202859 2026-10-25T05:36:27Z Dakbzh 58931 2202860 wikitext text/x-wiki '''Pitso Refilwe''', stumm all: '''Gabatshwarwe Refilwe''', bet ganet e 2005, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Botswana|botswanat]].<br>Danvez Mestrez (WCM) eo abaoe 2017<ref name=":1">{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11312734 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:1788}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2026, {{formatnum:1800}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1828}} he renk ''Luc'hedenn''<ref name=":1" />.<br>{{formatnum:1829}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, e miz Meurzh 2024 eo bet tizhet<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/gabatshwarwe_refilwe/441870 Chess Base]</ref>. ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====[[Kampionad botswanat an echedoù|Kampionad botswanat (Maouezi)]]==== Trec'h e voe e 2017 hag e 2026. ===Kevezadegoù dre skipailh=== ====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]==== C'hoariet en deus ur wezh e skipailh [[Botswana]]. Ne c'hounezas medalenn ebet, hag he skipailh kennebeut. {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù  |-     |Gwengolo 2024||45||{{Hungaria}}, [[Budapest]]||2||4,5/9 (+3, =3, -3)||50||83/907||105/183||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2024w/2024bot.html 45th Chess Olympiad (women): Budapest 2024 – Olimp Base]</ref>.   |-   |} ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}} ==Liamm diavaez== *{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/refilwe_pitso/1500701 He fartiennoù e Chess Base]  {{DEFAULTSORT: Refilwe, Pitso}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2005]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù botswanat]] jltxubwpfir3t2zvxbeyqh30kyoda08 1 181452 2202796 2026-10-24T12:17:40Z Arko 540 /* Anv e brezhoneg */ rann nevez 2202796 wikitext text/x-wiki == Anv e brezhoneg == Kinnig a ran adenvel ar pennad-mañ Roland Alaouret, anv an den e brezhoneg. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 24 Here 2026 da 12:17 (UTC) d2jb3r966rpfb2tth92kaq33dgzslgl 0 181453 2202809 2026-10-24T14:32:45Z Llydawr 145 Llydawr en deus kaset ar bajenn [[Brezel Breton–Norman]] da [[Brezel etre Breizh ha Normandi]] 2202809 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Brezel etre Breizh ha Normandi]] tpbzamsirypyzrv1eese5tuysqqkfma 1 181454 2202824 2026-10-24T17:30:53Z Ar choler 52661 /* « Blok » */ rann nevez 2202824 wikitext text/x-wiki == « Blok » == '''Bloc'h''' eo ar ger em geriadurioù niverus, zoken en hini fr-br Troude (1869), hini br-br An Here en o zouez ; n'eus nemet Favereau ha Diwan o reiñ *''blok''. Kemmet em eus ar pennad, met distreiñ d'ar stumm trefoet a c'hallit ober bepred evel-just. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 24 Here 2026 da 17:30 (UTC) 5m30ipuk45oy5krvi69s6xrkdaqwu7f 2202843 2202824 2026-10-24T22:04:25Z Tanjee 563 /* « Blok » */ Respont 2202843 wikitext text/x-wiki == « Blok » == '''Bloc'h''' eo ar ger em geriadurioù niverus, zoken en hini fr-br Troude (1869), hini br-br An Here en o zouez ; n'eus nemet Favereau ha Diwan o reiñ *''blok''. Kemmet em eus ar pennad, met distreiñ d'ar stumm trefoet a c'hallit ober bepred evel-just. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 24 Here 2026 da 17:30 (UTC) :Kavet Blok er Geriafurch, gant skouerioù niverus. Met Bloc'h zo mat din. [[Implijer:Tanjee|Tanjee]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee|kaozeal]]) 24 Here 2026 da 22:04 (UTC) co7p0sjf4v5likbwxx8ur65xx5d9wh3 2202846 2202843 2026-10-24T22:07:36Z Tanjee 563 Tanjee en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Blok (Timbrawouriezh)]] da [[Kaozeal:Bloc'h (Timbrawouriezh)]] 2202843 wikitext text/x-wiki == « Blok » == '''Bloc'h''' eo ar ger em geriadurioù niverus, zoken en hini fr-br Troude (1869), hini br-br An Here en o zouez ; n'eus nemet Favereau ha Diwan o reiñ *''blok''. Kemmet em eus ar pennad, met distreiñ d'ar stumm trefoet a c'hallit ober bepred evel-just. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 24 Here 2026 da 17:30 (UTC) :Kavet Blok er Geriafurch, gant skouerioù niverus. Met Bloc'h zo mat din. [[Implijer:Tanjee|Tanjee]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee|kaozeal]]) 24 Here 2026 da 22:04 (UTC) co7p0sjf4v5likbwxx8ur65xx5d9wh3 2202867 2202846 2026-10-25T09:37:29Z Ar choler 52661 /* « Blok » */ Respont 2202867 wikitext text/x-wiki == « Blok » == '''Bloc'h''' eo ar ger em geriadurioù niverus, zoken en hini fr-br Troude (1869), hini br-br An Here en o zouez ; n'eus nemet Favereau ha Diwan o reiñ *''blok''. Kemmet em eus ar pennad, met distreiñ d'ar stumm trefoet a c'hallit ober bepred evel-just. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 24 Here 2026 da 17:30 (UTC) :Kavet Blok er Geriafurch, gant skouerioù niverus. Met Bloc'h zo mat din. [[Implijer:Tanjee|Tanjee]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee|kaozeal]]) 24 Here 2026 da 22:04 (UTC) ::Gant Diwan e oa bet savet Brezhoneg21/Geriafurch e 1985. Troet war-ar galleg eo an holl skouerioù a roont, da skouer : ''bloc opératoire'' = "blok oberata" / "blok operiñ", padal ez eo "bloc'h-oberata" e TermOfis. Trugarez deoc'h evit endevout dibabet ar stumm brezhonek testeniekaet ! — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 25 Here 2026 da 09:37 (UTC) g40u43sij9nv1a0xek3np8n11xqj8tc 0 181455 2202845 2026-10-24T22:07:35Z Tanjee 563 Tanjee en deus kaset ar bajenn [[Blok (Timbrawouriezh)]] da [[Bloc'h (Timbrawouriezh)]] 2202845 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Bloc'h (Timbrawouriezh)]] 43hzzkvac9z82g2tbn9k9wvl9j6pp3r 1 181456 2202847 2026-10-24T22:07:36Z Tanjee 563 Tanjee en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Blok (Timbrawouriezh)]] da [[Kaozeal:Bloc'h (Timbrawouriezh)]] 2202847 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Bloc'h (Timbrawouriezh)]] eqce1a6r5qngt1q8mc8s6v5hizqb01f 4 181457 2202856 2026-10-25T02:04:12Z Strebot 79554 Boulc’het 2202856 wikitext text/x-wiki = 26/10/2026 — 01/11/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_44,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er bevare sizhun ha daou-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_43, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_45, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] hmn3oz0iegoop5hzkvp6ars4hig8ghl 0 181458 2202868 2026-10-25T10:06:25Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} Un '''nerzh egorel''' eo ur [[skourr milourel]] eus [[Armeoù|nerzhioù armet]] ur vro ha kefridiet gant oberiadurioù milourel en [[egor]] ha gant ar [[brezel en egor]]. Ar c'hentañ nerzh egorel a oa bet [[Aerlu Rusia|nerzhioù egorel Rusia]], krouet e 1992 evel skourr emren milourel. Div wech eo bet kollet an dishualded-se, ar c'hentañ gwech eo pa oa bet kendeuzet gant an [[nerzhioù strategel rokedennoù]] etre 1997 ha 2001 ha goude-se eus 2001 betek..." 2202868 wikitext text/x-wiki {{databox}} Un '''nerzh egorel''' eo ur [[skourr milourel]] eus [[Armeoù|nerzhioù armet]] ur vro ha kefridiet gant oberiadurioù milourel en [[egor]] ha gant ar [[brezel en egor]]. Ar c'hentañ nerzh egorel a oa bet [[Aerlu Rusia|nerzhioù egorel Rusia]], krouet e 1992 evel skourr emren milourel. Div wech eo bet kollet an dishualded-se, ar c'hentañ gwech eo pa oa bet kendeuzet gant an [[nerzhioù strategel rokedennoù]] etre 1997 ha 2001 ha goude-se eus 2001 betek 2011. Goude-se e oa bet kendeuzet gant [[Aerlu Rusia]] evit sevel [[nerzh difenn aeregorel Rusia]] e 2015, ha lakaet e oa bet neuze da isskour.<ref name="defnews">{{Cite web |date=21 June 2018 |title=As Trump pushes for separate space force, Russia moves fast the other way |url=https://www.defensenews.com/global/europe/2018/06/21/as-trump-pushes-for-separate-space-force-russia-moves-fast-the-other-way/|website=Defense News}}</ref> E 2026, bez ez eus daou nerzh egorel emren disheñvel: an [[United States Space Force]] ha [[nerzh egorel Arme Dieubidigezh Pobl Sina]]. Broioù bihanoc'h o deus, pe a vez o sevel, nerhzioù egorel all met alies ez int kendeuzet e stumm un [[Aerospace force (disambiguation)|nerzh aer egorel]] en ur skourr milourel nemetken, evel [[nerzhioù aeregorel Rusia]], [[Aerlu hag egorlu (Bro-Spagn)|aerlu hag egorlu Bro-Spagn)]], [[Armée de l'air et de l'espace]] evit Bro-C'hall, pe [[nerzh aeregorel Korf gwarded ar reveulzi islamek]] en [[Iran]], a-wechoù e vezont un ajañs difenn emren, evel [[Ajañs difenn egorel]] [[India]]. Ar broioù o tiorren un nerzh egorel milourel a zo techet da sevel an nerzhioù nevez-se evel lodenn eus an [[aerlu]].<ref name="defnews"/> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Nerzhioù aeregorel]] [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] gea78unuclf95kp5kc906mu43io4ysh 2202869 2202868 2026-10-25T10:07:46Z Dishual 612 2202869 wikitext text/x-wiki {{databox}} Un '''nerzh egorel''' eo ur [[skourr milourel]] eus [[Armeoù|nerzhioù armet]] ur vro ha kefridiet gant oberiadurioù milourel en [[egor]] ha gant ar [[brezel en egor]]. Ar c'hentañ nerzh egorel a oa bet [[Aerlu Rusia|nerzhioù egorel Rusia]], krouet e 1992 evel skourr emren milourel. Div wech eo bet kollet an dishualded-se, ar c'hentañ gwech eo pa oa bet kendeuzet gant an [[nerzhioù strategel rokedennoù]] etre 1997 ha 2001 ha goude-se eus 2001 betek 2011. Goude-se e oa bet kendeuzet gant [[Aerlu Rusia]] evit sevel [[Nerzhioù aeregorel Rusia]] e 2015, ha lakaet e oa bet neuze da isskour.<ref name="defnews">{{Cite web |date=21 June 2018 |title=As Trump pushes for separate space force, Russia moves fast the other way |url=https://www.defensenews.com/global/europe/2018/06/21/as-trump-pushes-for-separate-space-force-russia-moves-fast-the-other-way/|website=Defense News}}</ref> E 2026, bez ez eus daou nerzh egorel emren disheñvel: an [[United States Space Force]] ha [[nerzh egorel Arme Dieubidigezh Pobl Sina]]. Broioù bihanoc'h o deus, pe a vez o sevel, nerhzioù egorel all met alies ez int kendeuzet e stumm un [[Aerospace force (disambiguation)|nerzh aer egorel]] en ur skourr milourel nemetken, evel [[nerzhioù aeregorel Rusia]], [[Aerlu hag egorlu (Bro-Spagn)|aerlu hag egorlu Bro-Spagn)]], [[Armée de l'air et de l'espace]] evit Bro-C'hall, pe [[nerzh aeregorel Korf gwarded ar reveulzi islamek]] en [[Iran]], a-wechoù e vezont un ajañs difenn emren, evel [[Ajañs difenn egorel]] [[India]]. Ar broioù o tiorren un nerzh egorel milourel a zo techet da sevel an nerzhioù nevez-se evel lodenn eus an [[aerlu]].<ref name="defnews"/> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Nerzhioù aeregorel]] [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] asg4oyanpeomep55apm4tskqpel0vc0 2202874 2202869 2026-10-25T11:05:18Z Dishual 612 2202874 wikitext text/x-wiki {{databox}} Un '''nerzh egorel''' eo ur [[skourr milourel]] eus [[Armeoù|nerzhioù armet]] ur vro ha kefridiet gant oberiadurioù milourel en [[egor]] ha gant ar [[brezel en egor]] dre vras. Ar c'hentañ nerzh egorel a oa bet [[Aerlu Rusia|nerzhioù egorel Rusia]], krouet e 1992 evel skourr emren milourel. Div wech eo bet kollet an dishualded-se, ar c'hentañ gwech eo pa oa bet kendeuzet gant an [[nerzhioù strategel rokedennoù]] etre 1997 ha 2001 ha goude-se eus 2001 betek 2011. Goude-se e oa bet kendeuzet gant [[Aerlu Rusia]] evit sevel [[Nerzhioù aeregorel Rusia]] e 2015, ha lakaet e oa bet neuze da isskour.<ref name="defnews">{{Cite web |date=21 June 2018 |title=As Trump pushes for separate space force, Russia moves fast the other way |url=https://www.defensenews.com/global/europe/2018/06/21/as-trump-pushes-for-separate-space-force-russia-moves-fast-the-other-way/|website=Defense News}}</ref> E 2026, bez ez eus daou nerzh egorel emren disheñvel: an [[United States Space Force]] ha [[nerzh egorel Arme Dieubidigezh Pobl Sina]]. Broioù bihanoc'h o deus, pe a vez o sevel, nerhzioù egorel all met alies ez int kendeuzet e stumm un [[Aerospace force (disambiguation)|nerzh aer egorel]] en ur skourr milourel nemetken, evel [[nerzhioù aeregorel Rusia]], [[Aerlu hag egorlu (Bro-Spagn)|aerlu hag egorlu Bro-Spagn]], [[Armée de l'air et de l'espace]] evit [[Bro-C'hall]], pe [[nerzh aeregorel Korf gwarded ar reveulzi islamek]] en [[Iran]], a-wechoù e vezont un ajañs difenn emren, evel [[Ajañs difenn egorel]] [[India]]. Ar broioù o tiorren un nerzh egorel milourel a zo techet da sevel an nerzhioù nevez-se evel lodenn eus an [[aerlu]].<ref name="defnews"/> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Nerzhioù aeregorel]] [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] cnw2ipzqdn0jcip4vrgfp0smb7571to 0 181459 2202870 2026-10-25T10:43:45Z Tanjee 563 Pajenn krouet gant : "Emañ Laos, pe ent-ofisiel '''Republik Demokratel Poblek Laos''' e gevred [[Azia]]. Eus 1887 da 1954 e voe ur rannvro eus [[Indez-Sina c'hall]], asambles gant broioù [[Annam]], [[Tonkin]] ha [[Kochin-Sina]] a savas [[Viet Nam]] diwezhatoc’h, [[Kambodja]] ha tiriad [[Kouang-Tchéou-Wan]] e Sina. E 1946 e voe anavezet emrenerezh ar vro er framm anvet [[Union Française]] (''Unvaniezh C’hall'') ha savet [[Rouantelezh Laos]] gant harp an drevadennerien, en he fenn [..." 2202870 wikitext text/x-wiki Emañ Laos, pe ent-ofisiel '''Republik Demokratel Poblek Laos''' e gevred [[Azia]]. Eus 1887 da 1954 e voe ur rannvro eus [[Indez-Sina c'hall]], asambles gant broioù [[Annam]], [[Tonkin]] ha [[Kochin-Sina]] a savas [[Viet Nam]] diwezhatoc’h, [[Kambodja]] ha tiriad [[Kouang-Tchéou-Wan]] e Sina. E 1946 e voe anavezet emrenerezh ar vro er framm anvet [[Union Française]] (''Unvaniezh C’hall'') ha savet [[Rouantelezh Laos]] gant harp an drevadennerien, en he fenn [[Sisavang Vong]]. E 1953-54 e voe torret al liammoù sujidigezh etre Laos ha Frañs, ha degemeret Laos en [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]] e miz Kerzu 1955. Goude ur brezel diabarzh etre emsaverien ar strollad komunour ([[Pathet Lao]]) hag an dud a-du gant ar galloud e voe diskaret ar rouantelezh e miz Kerzu 1975 hag embannet ar Republik. == Timbroù Indez-Sina c’hall == [[File:Indochine-238-neuf-e1586792276541.jpg| thumb|left|upright 0.7|Ar roue Sisavang Vong (1943)]] E 1899 eo bet staget ar vro ouzh Indez-Sina c’hall dindan statud ur vro-warezet. Implijet e veze timbroù Indez-Sina c’hall eno hep an disterañ meneg ispisial. Rouez awalc’h e voe an timbroù embannet gant ar velestradurezh c’hall a denne d’al Laos avat : poltred ur vaouez laotian (1907), savadur ar [[Pha That Luang]] e [[Vientiane]] (1927), ar roue Sisavang -Vong (1943-44), hag [[Auguste Pavie]], bet beskoñsul Laos e dibenn an {{XIXvet kantved}}. == Rouantelezh Laos == [[File:Sisavang Vong - 1951.jpg|thumb|right|upright 0.6|Ar roue Sisavang Vong (1951)]] [[File:Elephants on two French Laos stamps.jpg| thumb|left|upright 1.0|Olifanted (1958)]] D’an 13 a viz Du 1951 e teuas er-maez timbroù kentañ Laos, anezhañ ur Stad kevredet e-barzh Unanviezh C’hall. Ar rummadoù kentañ a ziskoueze gweledvaoù laotian (ar stêr [[Mekong]], [[Louang Prabang]], ar gêr-benn Vientiane), poltredoù ar roue en ur stumm bras, da vare emezelañ ar vro da [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] e 1952. Divyezhezek galleg-laoeg e oa alc’hwez an timbroù, ha betek 1953 e veze ouzhpennet <small>UNION FRANÇAISE </small> warlerc’h <small>ROYAUME DU LAOS </small> war bep hini. Betek dibenn ar bloavezhioù 1960 e veze produet timbroù Laos gant teknik moullañ an [[Krafengravadur|c’hrafengravadur]] dreist-holl, ar pezh a roe dezho un neuz kaer-kenañ ha kizellet fin. Ar c’halz eus al labour arzel-se a zo bet graet gant [[Marc Legay]], ul livour gall en deus dizoloet ha deuet da vezañ entanet gant Indez-Sina e 1935. En em staliañ a reas en [[Enez Khong]] er stêr [[Mekong]] evit livañ, ha krouiñ a reas Skol an Arzoù Lao eno. E 1947 ez eas da chom da [[Vientiane]] hag e teuas da vezañ kelenner war an tresañ, ur garg a voe dalc'het gantañ betek 1976. E 1945 e savas ur bilhed 100 piastr evit ensavadur embann Stadoù Kambodja, Laos ha Viêt-Nam. Kregiñ a reas Leguay gant ar vicher tresañ timbroù-post e 1951 pa c'houlennas ministr ar Postoù Lao, ar priñs Souvanna Phouma, digant Marc Leguay ma voe fiziet al labour-se ennañ. An heuliad kentañ treset gantañ a voe embannet d'an 13 a viz Ebrel 1952. Diskouez a raent ur vaouez lao, awenet gant poltred e wreg, Nang Seng Deuane. Daoust ma n'en em gavjont morse asambles e laboure alies al livour gant an engraver [[Jean Pheulpin]] a savas rummad an olifanted e 1958. Tro 55 timbr zo bet sevenet gant Marc Leguay. Anavezet eo dreist-holl evit an heuliad sonerien (1957), tudennoù eus ar c'hoariva hengounel (postoù dre-nij e 1955), ha timbroù niverus ar postoù dre-nij. Meur a livadur diouzh dorn Marc Leguay a zo bet implijet ivez evit skeudenniñ timbroù. Kuitaat a reas Laos e 1975 evit annezañ e [[Thailand]]. Eno e varvas e 2001. <gallery mode="packed" heights="150px"> Timbre du laos 1952.jpg|Maouez lao (1952) Peinture de marc Leguay (timbre du Laos 1970) .jpg|Livadur Marc Legay (1970) Tableau de marc Leguay "arbre Flamboyant" (timbre du Laos 1970).jpg| Livadur Marc Legay (1970) Peinture de marc Leguay (Laos 1972).jpg|Livadur Marc Legay (1972) Dernier timbre dessiné par Marc Leguay pour le royaume du Laos (1973).jpg|An egor (1973) </gallery> == Republik Demokratel ha Poblek == Adalek 1976 e teuas splann e oa bet troet renad politikel al Laos dre arvestiñ ouzh an dibab temoù a veze skeudennaouet war an timbroù-post. Lidet e veze ingal deiz-ha-bloaz ar Republik ha stourm ar Strollad Komunour gant un heuliad timbroù (e 1976, 1980, 1984, h.a.), evel ma veze lidet tudennoù pennañ ar sokialouriezh ([[Lenin]] e 1980 ha 1985, [[Karl Marx]] e 1983, ar Bulgarian e [[Georgi Dimitrov]] e 1982). Heuliadoù niverus a zo bet gouestlet d'al loened (olifanted, chas e 1982, fazaned e 1986, kezeg e 1987) ha d'ar plant. Abadennoù pe degouezhoù etrebroadel a voe kinniget ivez : ar C'hoarioù Olimpek, ar c'hipoù [[mell-droad]], saloñs an dimbrawouriezh e 1988, deiz-ha-bloaz an [[UNESCO]] ha hini [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]], bloavezh ar vugale (1979), distro [[ steredenn-lostek Halley]] e 1986... == Levrlennadur == *Philippe Drillien, « Hommage à Marc Leguay », Timbres magazine, no 29, novembre 2002 (en ligne [archive]). *Collectif, À la découverte des œuvres de Marc Leguay (1910-2001) au Laos, en France et sur la toile, 2010. — Guide pratique réalisé à l’occasion du 100e anniversaire de la naissance de l’artiste le 10 janvier 2010, à l'initiative d'amis et de parents de l'artiste vivant au Laos avec le soutien de l'association « Le frangipanier ». == Liamm diavez == * {{en}} [https://www.laopost.com.la Postoù Laos] == Pennadoù kar == *[[Timbroù Kochin-Sina]] *[[Timbroù Annam ha Tonkin]] *[[Timbroù Sina - Burevioù gall]] *[[Timbroù Kambodja]] *[[Timbroù Indez-Sina c'hall]] [[Rummad:Laos]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Laos, Timbroù]] [[Rummad:Timbroù Laos|Laos]] ewb0n43t3eplg6z1z1cpwq3263io8vh 2202875 2202870 2026-10-25T11:22:41Z Ar choler 52661 v-k 2202875 wikitext text/x-wiki Ur Stad e gevred [[Azia]] eo [[Laos|Republik Demokratel ar Bobl Lao]] ([[laoeg]] : ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ''Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao''). Eus 1887 da 1954 e voe ur rannvro eus [[Indez-Sina c'hall]], asambles gant broioù [[Annam]], [[Tonkin]] ha [[Kochin-Sina]] a savas [[Viet Nam]] diwezhatoc’h, [[Kambodja]] ha tiriad [[Kouang-Tchéou-Wan]] e Sina. E 1946 e voe anavezet emrenerezh ar vro er framm anvet [[Union Française]] (''Unvaniezh C’hall'') ha savet [[Rouantelezh Laos]] gant harp an drevadennerien, [[Sisavang Vong]] en he fenn. E 1953-54 e voe torret al liammoù sujidigezh etre Laos ha Frañs, ha degemeret Laos en [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]] e miz Kerzu 1955. Goude ur [[brezel diabarzh]] etre emsaverien ar strollad [[Komunouriezh|komunour]] ([[Pathet Lao]]) hag an dud a-du gant ar galloud e voe diskaret ar rouantelezh e miz Kerzu 1975 hag embannet ar Republik. == Timbroù Indez-Sina c’hall == [[File:Indochine-238-neuf-e1586792276541.jpg|thumb|left|upright 0.7|Ar roue Sisavang Vong (1943)]] E 1899 ez eo bet staget ar vro ouzh [[Indez-Sina c'hall]] dindan statud ur vro warezet. Implijet e veze [[timbr]]où Indez-Sina c’hall eno hep an disterañ meneg ispisial. Rouez a-walc’h e voe an timbroù embannet gant ar velestradurezh c’hall a denne da Laos avat : poltred ur vaouez lao (1907), savadur ar [[Pha That Luang]] e [[Vientiane]] (1927), ar roue Sisavang-Vong (1943-44), hag [[Auguste Pavie]], bet beskoñsul Laos e dibenn an {{XIXvet kantved}}. == Rouantelezh Laos == [[File:Sisavang Vong - 1951.jpg|thumb|upright 0.6|Ar roue Sisavang Vong (1951)]] [[File:Elephants on two French Laos stamps.jpg|thumb|left|Olifanted (1958)]] D’an 13 a viz Du 1951 e teuas er-maez timbroù kentañ Laos, anezhi ur Stad kevredet e-barzh an Unanviezh C’hall. Ar rummadoù kentañ a ziskoueze gweledvaoù laosat (ar stêr [[Mekong]], [[Louang Prabang]], ar gêr-benn Vientiane), poltredoù ar roue en ur stumm bras, da vare emezelañ ar vro da [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] e 1952. Divyezhek galleg-laoeg e oa alc’hwez an timbroù, ha betek 1953 e veze ouzhpennet <small>UNION FRANÇAIS</small> war-lerc’h <small>ROYAUME DU LAOS</small> war bep hini. Betek dibenn ar [[bloavezhioù 1960]] e veze produet timbroù Laos gant teknik moullañ ar [[Krafengravadur|c’hrafengravadur]] dreist-holl, ar pezh a roe dezho un neuz kaer-kenañ ha kizellet-fin. Ar c’halz eus al labour arzel-se zo bet graet gant [[Marc Legay]], ul livour gall en deus dizoloet ha deuet da vezañ entanet gant Indez-Sina e 1935. En em staliañ a reas en [[Enez Khong]] er stêr [[Mekong]] evit livañ, ha krouiñ a reas Skol an Arzoù Lao eno. E 1947 ez eas da chom da [[Vientiane]] hag e teuas da vezañ kelenner war an tresañ, ur garg a voe dalc'het gantañ betek 1976. E 1945 e savas ur bilhed 100 piastr evit ensavadur embann Stadoù Kambodja, Laos ha Viêt-Nam. Kregiñ a reas Leguay gant ar vicher tresañ timbroù-post e 1951 pa c'houlennas ministr ar Postoù Lao, ar priñs Souvanna Phouma, digantañ ma voe fiziet al labour-se ennañ. An heuliad kentañ treset Marc Leguay a voe embannet d'an 13 a viz Ebrel 1952. Diskouez a raent ur vaouez lao, awenet gant poltred e wreg, Nang Seng Deuane. Daoust ma n'en em gavjont morse asambles e laboure alies al livour gant an engraver [[Jean Pheulpin]] a savas rummad an olifanted e 1958. Tro 55 timbr zo bet sevenet gant Marc Leguay. Anavezet eo dreist-holl evit an heuliad sonerien (1957), tudennoù eus ar c'hoariva hengounel (post-dre-nij e 1955), ha timbroù niverus ar post-dre-nij. Meur a livadur diwar dorn Marc Leguay zo bet implijet ivez evit skeudenniñ timbroù. Kuitaat a reas Laos e 1975 evit annezañ e [[Thailand]]. Eno e varvas e 2001. <gallery mode="packed" heights="150px"> Timbre du laos 1952.jpg|Maouez lao (1952) Peinture de marc Leguay (timbre du Laos 1970) .jpg|Livadur Marc Legay (1970) Tableau de marc Leguay "arbre Flamboyant" (timbre du Laos 1970).jpg| Livadur Marc Legay (1970) Peinture de marc Leguay (Laos 1972).jpg|Livadur Marc Legay (1972) Dernier timbre dessiné par Marc Leguay pour le royaume du Laos (1973).jpg|An egor (1973) </gallery> == Republik Demokratel ha Poblek == Adalek 1976 e teuas splann e oa bet troet renad politikel Laos dre arvestiñ ouzh an dibab temoù a veze skeudennaouet war an timbroù-post. Lidet e veze ingal deiz-ha-bloaz ar Republik ha stourm ar Strollad Komunour gant un heuliad timbroù (e 1976, 1980, 1984, h.a.), evel ma veze lidet tudennoù pennañ ar sokialouriezh ([[Lenin]] e 1980 ha 1985, [[Karl Marx]] e 1983, ar [[Bulgaria]] [[Georgi Dimitrov]] e 1982). Heuliadoù niverus zo bet gouestlet d'al loened (olifanted, chas e 1982, fazaned e 1986, kezeg e 1987) ha d'ar plant. Abadennoù pe degouezhioù etrebroadel a voe kinniget ivez : ar [[C'hoarioù Olimpek]], ar c'hiboù [[mell-droad]], saloñs an [[timbrawouriezh|dimbrawouriezh]] e 1988, deiz-ha-bloaz [[UNESCO]] ha hini [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]], bloavezh ar vugale (1979), distro [[steredenn-lostek Halley]] e 1986... == Levrlennadur == *Philippe Drillien, ''Hommage à Marc Leguay'', Timbres magazine, niv. 29, miz Du 2002 <!-- (en ligne [archive]) -- ? -->. *A-stroll. ''À la découverte des œuvres de Marc Leguay (1910-2001) au Laos, en France et sur la toile'', 2010. — ''Guide pratique réalisé à l’occasion du 100e anniversaire de la naissance de l’artiste le 10 janvier 2010, à l'initiative d'amis et de parents de l'artiste vivant au Laos avec le soutien de l'association « Le frangipanier »''. == Liamm diavez == * {{en}} [https://www.laopost.com.la Postoù Laos] == Pennadoù kar == *[[Timbroù Kochin-Sina]] *[[Timbroù Annam ha Tonkin]] *[[Timbroù Sina - Burevioù gall]] *[[Timbroù Kambodja]] *[[Timbroù Indez-Sina c'hall]] [[Rummad:Laos]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Laos, Timbroù]] [[Rummad:Timbroù Laos|Laos]] cy7w9tiiitduzm1bqegjzxw01fqdyz7