Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 1431 2203126 2192535 2026-10-29T20:55:25Z Ch. Rogel 46 Gerdarzh ha douaroniezh 2203126 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Ploeneg | anvOfisiel = ''Plouhinec'' | skeudenn = Eglise de Plouhinec (29).JPG | alc'hwez = An iliz katolik. | ardamezioù = blason_plouhinec.svg | bro = {{Kernev}} | departamant = [[Penn-ar-Bed]] | arondisamant = [[Arondisamant Kemper|Kemper]] | etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro ar C'hab]] | bro velestradurel = [[Bro Gerne (lezenn Voynet)|Bro Gerne]] | kanton = [[Kanton Pontekroaz|Pontekroaz]] <small>(betek 2015)</small> </br> [[Kanton Douarnenez|Douarnenez]] <small>(abaoe 2015) | insee = 29197 | cp = 29780 | maer = Yvan Moullec | amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]] | gorread = 28.05 | hedred = -4.48630000 | ledred = 48.01430000 | uk = | ubi = 0 | ubr = 104 | lec'hienn web = [http://www.ville-plouhinec29.fr/ Ti-kêr] }} '''Ploeneg''' a zo ur gumun eus [[Kerne-Izel]] e [[kanton Douarnenez]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e [[ar C'hab|Bro ar C'hab]] e kornôg [[Breizh]]. Graet e vez ''Ploenegerien'' eus an dud a zo o chom enni. ==An anv== ''Plouhinec'' eo an anv ofisiel gallek. Ur gumun all e departamant ar [[Mor-Bihan]] a zo anvet ''Plouhinec'' ivez e galleg, met [[Pleheneg]] e brezhoneg. Ar furmoù koshañ a c'heller kavot a zo "Plebs Ithinuc"" ([[Diellevr Kemperle]]) ha "Ploe Izineuc" ({{XIVvet kantved}}). Lavaret ez eus e oa savet an anv diwar hini sant [[Winog]] hag patrom ar barrez kozh ez eo ar sant-se, met, diwar ur studiadenn graet gant [[Joseph Loth]] e talvezfe ''-eithinoc'' e kembraeg kozh<ref>Kavet en doa al [[Lec'hanvadurezh|lec'hanv]] "Trev-Eithinoc, e Kembre.</ref> da lavared eo "lanneg"<ref>{{fr}} ''[https://www.plouhinec.bzh/histoire-plouhinec-dhier-a-aujourdhui Histoire de Plouhinec]'' war lec'hienn an ti-kêr (lennet d'ar 14/09/2025)</ref>. Dont a rafe kentoc'h eus ''[[ploe]]'' hag ''ethin'' (''[[lann]]'' e [[henvrezhoneg]] hag e [[kembraeg]]), hag an dibenn [[-eg]] (evel en anv [[Banaleg]]). == Douaroniezh == War [[aod]] ar [[Meurvor Atlantel]] emañ ''Ploeneg'' e penn krec'h ur [[gwareg)|wareg]] [[aod]]où, [[Bae Gwaien]] hec'h anv, hag a ya eus [[Beg ar Raz]] betek Beg [[Penmarc'h]] e [[Gevred]] a zo bet graet ''ar Gammell'' anezhi gwezhall ivez<ref>Geriadur [[Gregor Rostren]]enn</ref>. Emañ ar gumun en antre Su ar [[Kab Sizhun]]C'hab Sizun, e-kichen ar B[[ro Vigoudenn|Vro Vigoudenn]]. Bevennet eo eo an tiriad gant ar Meurvor Atlantel (bae Gwaien) er Su ha gant aber ar Gwaien er C'hornôg a zisparti anezhi diouzh Gwaien. Roc'hellek ha traezhennek tro-ha-tro eo an aod, kornôg-reter dre-vras e [[reteradur]]. E [[Norzh]] an aod e kaver un [[antiklinal]] etre ar mor ha [[traoñienn]] ar [[Gwaien (dourredenn)|Gwaien]] dezhañ ur [[reteradur]] kenstur. Emañ kreiz ar [[bourc'h|vourc'h]] war-hed 1700 metr diouzh linenn an aod, war un [[uhelgompezenn]]. Hennezh zo heñvel ouzh kalz a gumunioù en arvor Breizh (da skouer e [[Ploare]], [[An Eskevien]], [[Poullann]], [[Plougoñ]], [[Kombrid]], [[Beuzeg-Konk]], [[Nizon]]) : an divroidi vrezhon kentañ a lakae kreiz o farrezioù e diabarzh an douaroù, diouzh aon rak ar [[morlaer|vorlaeron]] saoz pe iwerzhonat moarvat[<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k914005/f185.image.r=Plougasnou.langFR René Largillière, ''Les saints et l'organisation chrétienne primitive dans l'Armorique bretonn'', 1925]</ref>. Iliz Sant-Winog a vo savet, a-hend-all, e penn uhelañ ar barrez, 104 metr uhelder dezhi, ur merk evit ar bageal war vor. {| |[[Skeudenn:Bretagne Finistere Plouhinec 007.jpg|left|thumb|200px]] |} == Brezhoneg == === Ar Brezoneg er Skol === * 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 </ref>. === Magouri === *Ar Vagouri-kêr "Les petits Korrigans" a ro un tañva d'ar brezhoneg. === Ya d'ar brezhoneg === *E 2021 e oa bet sinet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant an ti-kêr, da dizhout al live 2. ==Istor== === [[Ragistor]] === * Kavet eo bet roudoù eus obererezh an [[Den]] eus ar re goshañ en ur [[kev|gev]] war an [[aod]] e-kichen kêriadenn [[Menez-Dregan]]. 400 000 bloaz 'zo e oa bet enaouet un [[tan]] el lec'h-se, da lavaret eo roud koshañ un tan a zo bet kavet en [[Europa]]. Nepell eus ar c'hev e weler lec'h uhelañ kab ar Souc'h m'emañ nemorantoù teir [[taol-vaen|zaol-vaen]] warnañ. Ac'hano e c'heller gwelout kement bag a dremen etre Beg-ar-Raz ha [[Beg Penmarc'h]] ken e soñj d'an hendraourien e oa ul lec'h arouezel en amzerioù koshañ. === [[Dispac'h Gall]] === * Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Perrien, person, ha Kerdreac'h, beleg<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 49 </ref>. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 235 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,61% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29197&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. *E-touez an dud lazhet, en [[Emgann Rossignol]] : François Moullec, ganet e 1894. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Mervel a reas 105 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29197&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ==== [[Brezel Korea]] ==== * Lazhet e voe ur c’horporal eus ar gumun e [[Myojang Myon]] d’ar [[6 a viz Here]] [[1952]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6717079 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>. ==== Brezelioù didrevadennañ ==== ===== [[Brezel Indez-Sina]] ===== * Mervel a reas ur milour eus ar gumun e miz [[Du]] [[1951]] e [[That Khé]] en [[Tonkin]] er [[Viêtnam]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=4385742 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>. ===== [[Brezel Aljeria]] ===== * Mervel a reas daou vilour eus ar gumun<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29197&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == * An iliz katolik. * Monumant ar re varv, kizellet gant [[René Quillivic]]; dilec’hiet e voe d’ar [[15 a viz C'hwevrer]] [[2012]]; luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/4530/plouhinec-presdeleglise/ Université de Lille]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=29&id_source=8852 Memorial Genweb]</ref>. * Plakenn ar besketaerien marvet d’an [[1 a viz Ebrel]] [[1917]], luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47933&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. === Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun === {| class = "wikitable" style="text-align:center" |+ ! Bro ! Niver a vilourion |- |[[Skeudenn:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]] |1 ([[Royal Air Force|aerlu]]) |- |'''Hollad''' |'''1''' |} Karrnijour e oa. Mervel a reas e-pad an [[Eil Brezel Bed]] d'an [[19 a viz Kerzu]] [[1942]] pa gouezhas e garr-nij ''[[Handley Page H.P.54 Harrow|Harrow]]'' (marilhet ''K7011'') er mor<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes R.A.F Finistère]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=2086434&mode=1 Commonwealth War Graves Commission]</ref>. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1800 == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.5,0.5,0.9) ImageSize = width:800 height:300 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:8000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1800 text:1800 bar:1821 text:1821 bar:1831 text:1831 bar:1841 text:1841 bar:1851 text:1851 bar:1861 text:1861 bar:1872 text:1872 bar:1881 text:1881 bar:1891 text:1891 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1946 text:1946 bar:1954 text:1954 bar:1962 text:1962 bar:1968 text:1968 bar:1975 text:1975 bar:1982 text:1982 bar:1990 text:1990 bar:1999 text:1999 bar:2006 text:2006 bar:2012 text:2012 bar:2013 text:2013 PlotData= color:barra width:25 align:left bar:1800 from:0 till: 1792 bar:1821 from:0 till: 2304 bar:1831 from:0 till: 2579 bar:1841 from:0 till: 2815 bar:1851 from:0 till: 3052 bar:1861 from:0 till: 3378 bar:1872 from:0 till: 3744 bar:1881 from:0 till: 4262 bar:1891 from:0 till: 4921 bar:1901 from:0 till: 6042 bar:1911 from:0 till: 6512 bar:1921 from:0 till: 6549 bar:1931 from:0 till: 6738 bar:1946 from:0 till: 6219 bar:1954 from:0 till: 6319 bar:1962 from:0 till: 6036 bar:1968 from:0 till: 5792 bar:1975 from:0 till: 5361 bar:1982 from:0 till: 4900 bar:1990 from:0 till: 4524 bar:1999 from:0 till: 4106 bar:2006 from:0 till: 4177 bar:2012 from:0 till: 4107 bar:2013 from:0 till: 4106 PlotData= bar:1800 at: 1792 fontsize:S text: 1792 shift:(-8,5) bar:1821 at: 2304 fontsize:S text: 2304 shift:(-10,5) bar:1831 at: 2579 fontsize:S text: 2579 shift:(-10,5) bar:1841 at: 2815 fontsize:S text: 2815 shift:(-8,5) bar:1851 at: 3052 fontsize:S text: 3052 shift:(-10,5) bar:1861 at: 3378 fontsize:S text: 3378 shift:(-10,5) bar:1872 at: 3744 fontsize:S text: 3744 shift:(-10,5) bar:1881 at: 4262 fontsize:S text: 4262 shift:(-10,5) bar:1891 at: 4921 fontsize:S text: 4921 shift:(-10,5) bar:1901 at: 6042 fontsize:S text: 6042 shift:(-8,5) bar:1911 at: 6512 fontsize:S text: 6512 shift:(-10,5) bar:1921 at: 6549 fontsize:S text: 6549 shift:(-10,5) bar:1931 at: 6738 fontsize:S text: 6738 shift:(-10,5) bar:1946 at: 6219 fontsize:S text: 6219 shift:(-10,5) bar:1954 at: 6319 fontsize:S text: 6319 shift:(-10,5) bar:1962 at: 6036 fontsize:S text: 6036 shift:(-8,5) bar:1968 at: 5792 fontsize:S text: 5792 shift:(-10,5) bar:1975 at: 5361 fontsize:S text: 5361 shift:(-10,5) bar:1982 at: 4900 fontsize:S text: 4900 shift:(-10,5) bar:1990 at: 4524 fontsize:S text: 4524 shift:(-10,5) bar:1999 at: 4106 fontsize:S text: 4106 shift:(-10,5) bar:2006 at: 4177 fontsize:S text: 4177 shift:(-10,5) bar:2012 at: 4107 fontsize:S text: 4107 shift:(-10,5) bar:2013 at: 4106 fontsize:S text: 4106 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) </timeline> == Melestradurezh == == Gevelliñ == {| class="wikitable" |- ! Bro ! Kêr ! Abaoe |- | [[Restr:Flag of Ireland.svg|border|25px]] [[Iwerzhon]] | [[Maighean Rátha]] | 1998 |} == Levrlennadurezh == * [[Henri Pérennès]], ''Plouhinec et Poulgoazec : monographie de deux proisses'', skeudennet gant [[Yann-Vari Abgrall]] ha ar beskont Frottier de la Messelière , Roazhon, Imprimerie bretonne, 1942, 64 p. * Jean-Jacques Doaré, ''Plouhinec autrefois : tranches de vie d'une commune du Finistère'', Levrennoù 1 & 2, Association pour la Sauvegarde et la Promtion du Patrimoine de Plouhinec 29 (AS3P), 2009 & 2012, 375 & 415 p. {{ISBN|97822952407311}} (levrenn 1) & {{ISBN|97822952407335}} (levrenn 2). == Liammoù diavaez == {{Commons|Category:Plouhinec (Finistère)}} *{{br}} [https://web.archive.org/web/20160308075908/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/fra/villes-fiche.asp?insee_ville=29197 Ploeneg war lec'hienn Geobreizh] == Notennoù ha daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Kumunioù Kerne]] [[Rummad:Porzhioù Breizh]] [[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]] [[Rummad:Repuidi Brezel Spagn e Breizh]] [[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed]] ldu7xg96rttacbegy53i8e6iaz6i8tn 0 2514 2203142 2148564 2026-10-30T08:52:39Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2203142 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Latin<br>''Lingua latina''<br><small>{{LFE|[ˈlin.ɡʷa laˈtiː.na]}}</small>|7cfc00|talbenn defaut|000}} |- {{Infobox/Titl|''Henyezh''|fff|talbenn defaut|000}} |- |- bgcolor="#7cfc00" ! colspan="2" style="text-align:center;" | Perzhioù |- | [[Familh yezhoù|'''Kerentiad''']] || [[Yezhoù indezeuropek]] * [[Yezhoù italek]] ** [[Yezhoù latino-faliskek]] *** '''Latin''' |- | '''Komzerien''' || • Gwechall :[[Republik Roma]] :[[Impalaeriezh roman]] • Hiziv : [[Iliz katolik roman]] : [[Louzawouriezh]] : [[Loenoniezh]] : [[Mezegiezh]] |- bgcolor="#7cfc00" ! colspan="2" style="text-align:center;" | Stadud ofisiel |- | '''Yezh ofisiel''' || [[Keoded ar Vatikan]]<br>[[Sez Santel]] |- | '''Skritur''' || [[Lizherenneg latin]] |- | '''Lennegezh''' || [[Lennegezh latin]] |- | '''Akademiezh''' || ''Pontificia Academia Latinitatis'' <small>(abaoe [[2012]])</small> |- bgcolor="#7cfc00" ! colspan="2" style="text-align:center;" | Kodoù yezh |- | '''[[ISO 639-1]]''' || <code>la</code> |- | '''ISO 639-2''' || <code>lat</code> |- | '''ISO 639-3''' || <code>lat</code> |- | '''[[Ethnologue|SIL]]''' || <code>[https://www.ethnologue.com/language/lat/ lat]</code> |- | '''Glottolog''' || <code>[https://glottolog.org/resource/languoid/id/impe1234 impe1234]</code><br><code>[https://glottolog.org/resource/languoid/id/impe1234 lati1261]</code> |- | colspan="2"| ---- |- | colspan="2"| [[File:Roman Empire Trajan 117AD.svg|280px|center]]<div class="center">An Impalaeriezh roman er bloaz 117 KAB</div>{{legend|#b33938|Impalaeriezh}}{{legend|#d18888|Pobladoù dindan gwazoniezh}} |- |} {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- | <timeline> Preset = TimeVertical_OneBar_UnitYear ImageSize = width:150 height:750 PlotArea = left:60 right:15 bottom:20 top:5 Period = from:-800 till:1760 TimeAxis = orientation:vertical ScaleMajor = unit:year increment:90 start:-800 Colors = id:hen value:rgb(0.99215,0.8,0.54) id:klasel value:rgb(1,0.7019,0) id:goudeklasel value:rgb(0.5,0.764,0.1098) id:diwezhat value:rgb(0.302,0.706,0.5) id:krennamzerel value:rgb(0.403,0.765,0.716) id:azginivelezh value:rgb(0.404,0.776,0.867) id:skiantel value:rgb(0.6,0.741,0.855) id:black value:black id:white value:white id:darkgreen value:rgb(0,0.35,0) Define $markred = text:"*" textcolor:red shift:(0,3) fontsize:10 Define $markgreen = text:"*" textcolor:darkgreen shift:(0,3) fontsize:10 PlotData= mark:(line,black) textcolor:black fontsize:8 width:40 shift:(0,-5) from: 1750 till: 1600 text:Skiantel color:skiantel from: 1600 till: 1400 text:Azginivelezh color:azginivelezh from: 1400 till: 700 text:Krennamzerel color:krennamzerel from: 700 till: 250 text:Diwezhat color:diwezhat from: 250 till: 150 text:Goudeklasel color:goudeklasel from: 150 till: -200 text:Klasel shift:(0,0.5) color:klasel from: -200 till: -800 text:Hen shift:(0,0.5) color:hen </timeline> |} Ur [[yezhoù italek|yezh italek]] eus kerentiad ar [[yezhoù indezeuropek]] eo al '''latin''', a oa yezh al Latined, ur boblad hag a veve e [[Latium]] en [[Henamzer]]. Dre astenn ar [[Republik roman]] e troas da yezh pennañ [[ledenez Italia]] kent bout hini an [[Impalaeriezh roman]] en he fezh.<br> Kalz yezhoù all zo bet levezonet gant al latin, dre ar [[kristeniezh|c'hristenaat]] peurgetket. Gwriziennoù latin a gaver alies e geriaouegoù ar [[skiant]]où, ar [[mezegiezh|vezegiezh]] hag ar [[gwir (lezenn)|gwir]]. E diwezh ar Republik roman e oa troet an henlatin d'ar yezh klasel ; latin poblek a gaver e lod enskrivadurioù hag e [[arz ar c'hoariva|pezhioù-c'hoari]] fentus par da re [[Titus Maccius Plautus|Plautus]] ha [[Terentius]], koulz hag e ''Satyricon'' [[Publius Petronius Niger]]. Daoust ma vez lakaet al latin d'ur yezh varv peogwir n'eo mui yezh c'henidik den pe zen ned eo ket aet da get. Etre ar [[VIvet kantved|VI{{vet}}]] hag an {{IXvet kantved}} en em veskas latin poblek ar soudarded roman gant yezhoù ar broioù o devoa aloubet, ar pezh a droas d'ar [[yezhoù romanek]] ; goude diskar [[Impalaeriezh roman ar C'hornôg]] e chomas al latin yezh ar skiantoù, ar c'helenn hag an [[diplomatiezh]] en [[Europa (kevandir)|Europa]] betek deroù an {{XIXvet kantved}}, diwar ar pouez a oa gant an [[Iliz katolik roman]], a-raok ma vefe erlec'hiet ar yezhoù nevez outañ en akademiezhoù hag er [[politikerezh]].<br>Betek deroù an {{XXvet kantved}} avat ez eo chomet un danvez-studi ret evit ar grennarded hag ar studierien en Europa ; hiziv an deiz c'hoazh e vez komzet ha skrivet, pan eo yezh vroadel ''[[de jure]]'' ar [[Keoded ar Vatikan|Sez Santel]] – an [[italianeg]] o vout ar [[yezh ofisiel]] eno – goude bout bet yezh ret al liderezh katolik er C'hornôg betek an adaoz a voe degaset gant ar [[pab]] [[Paol VI|Paulus VI]] e [[1965]] da geñver eil sened-meur ar Vatikan ; implijet e vez c'hoazh al lid e latin e lod rannoù eus an Iliz katolik a heuilh erbedadennoù sened-meur [[Trento]] ([[1542]]).<br>Ne vez mui kelennet ar yezh d'an danvez-kloareien er [[kloerdi|c'hloerdioù]], met graet e vez er skolioù-meur pabel e [[Roma]], e [[Breuriezh Sant Pius V]] hag e [[Breuriezh Sant Pius X]] ivez. Er-maez eus ar relijion ez eo chomet al latin ul ''[[lingua franca]]'' etre kefredourien ar bed, betek ar bremañ, e-kichen ar [[saozneg]] ; kelennet e vez er skolajoù en Europa hag e reizhiad an deskadurezh-Stad e [[Bro-C'hall]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.letudiant.fr/college/reussir-au-college-de-la-6e-a-la-3e/pourquoi-faire-du-latin-ou-du-grec-au-college.html |title=L'Étudiant|accessdate=06/06/2025}}</ref>, koulz hag e skolioù-meur dre ar bed ; ur yezh hen eo neuze kentoc'h eget unan varv. Un toullad tud o devez plijadur o latinat hag o embann skridoù gant [[nevezc'her]]ioù a-leizh, pezh a ra ar Sez santel ivez. Ur Wikipedia latin zo, tremen {{formatnum:140000}} pennad ennañ. E meur a yezh ez eus chomet [[Listennad lavaredoù latin|lavaredoù latin]] a implijer war ar pemdez evel ''mea culpa'' ("dre ma gwall"), pe el [[lez-varn|lezioù-barn]], evel ''aberratio delicti'' ("distro ar felladenn"). == Istor == Meur a bazenn zo bet en Istor al latin, a zo bet termenet dre zielfenniñ diforc'hioù a-fet geriaoueg, arver, reizhskrivadur ha [[kevreadurezh]]. ===Orin=== Ur skourr eus ar yezhoù indezeuropek e oa ar yezhoù italek, e-kichen ar re [[Henc'hres|hellazek]], germanek ha [[yezhoù keltiek|keltiek]]. Kar tost e oant d'ar yezh a veze komzet e [[Veneto]] hag e [[Frioul]], ha pelloc'h d'ar yehoù keltiek ; levezonet int bet gant an [[etruskeg]], na oa ket ur yezh indezeuropek, hag a veze komzet en [[Etruria]], ur vro amekek da Latium. Anavet eo dre veur a enskrivadur, en o zouez ''[[boustrofedon]]'' al ''lapis niger'' ("maen du"), e-tro 570-550 <abbr title="Kent an Amzervezh Boutin">KAB</abbr>. <gallery mode="packed" heights="300px">Lapis-niger.jpg|Linennoù 8-16 al ''lapis niger''</gallery> Yezhoù italek zo hiziv c'hoazh : ar yezhoù romanek, a zo deveret diouzh al latin poblek (''sermo vulgaris'', "yezh ar bobl"). ===Henlatin=== « Henlatin » (''prīsca latīnitās'') a reer eus ar yezh a veze komzet er Rouantelezh roman (~753 – ~509 KAB), hag er Republik roman c'hoazh, ma aspadennoù anezhi betek tro ar bloaz –75, eleze 50 vloaz kent he diskar (–27), daoust da zonedigezh al latin klasel. Testeniekaet eo ar stumm-se dre enskrivadurioù, e skridoù Plautus (~254 – ~184 KAB) ha Terentius (~190 – ~160 KAB).<br> D'ar mare-se e voe staliet al [[lizherenneg latin]], diwar [[Lizherenneg etruskek|an hini estruskek]], ha ster ar skrivañ a voe kemmet ivez : a gleiz da zehou e voe atav, e-lec'h a zehou da gleiz pe e doare ur ''boustrofedon''. ===Latin klasel=== Adalek bloavezhioù diwezhañ ar Republik (war-dro –75) hag e deroù an Impalaeriezh (betek ~200 KAB) e voe fardet a-ratozh-kaer ul latin nevez gant prezegerien, istorourien, [[barzh]]ed ha skrivagnerien, an holl anezho o vout bet stummet e skolioù war ar [[yezhadur]] hag an [[helavarouriezh]]. Er skolioù-se emañ gwrizioù al latin a vez kelennet hiziv. ===Latin poblek=== Dre zielfenniñ oberennoù henlatin, evel re Plautus ma lenner bommoù e latin ar pemdez, ez eus bet termenet ul live yezh a zo bet anvet « latin poblek » (''sermo vulgi'', "prezeg ar yoc'hoù", hervez [[Marcus Tullius Cicero|Cicero]]). En {{XIXvet kantved}} e krede da lod yezhoniourien e oa ar ''sermo vulgi'' ur yezh disheñvel diouzh hini ar ouezeien, hogen kontrol zo bet prouet abaoe<ref>Herman 2000, p. 5.</ref>.<br> Diaes eo avat termeniñ al latin poblek en un doare resis, peogwir e c'hall ober dave da yezh ar pemdez da forzh pe vare, pe d'ar yezh a bellaas a-nebeudoù diouzh al latin skrivet goude diskar an Impalaeriezh hag a emdroas er yezhoù romanek. Dibaot a wezh e veze skrivet ar ''sermo vulgi'' er marevezh klasel, neuze ez eo bet ret d'an enklaskerien ober gant an nebeud o deus kavet : gerioù ha bommoù meneget gant skrivagnerien glasel, enskrivadurioù ha ''graffiti''. Muioc'h a latin poblek a gaver en oberennoù a zo bet skrivet e latin diwezhat, pa zeuent eus meur a rannvro latinaet, pep unan gant ur rannyezh latin a droas d'ur yezh romanek<ref>Herman 2000, p. 8.</ref>. ===Latin diwezhat=== « Latin diwezhat » a reer eus ar yezh a veze skrivet adalek an [[IIIe kantved|<span style="text-transform:lowercase;font-variant:small-caps">III</span><small>^vet</small> kantved]] betek ar {{VIvet kantved}}. Buanoc'h-buanañ e pellaas diouzh al latin klasel, dreist-holl dre arver stank an araogennoù ha dre urzhiañ ar gerioù en un doare a zo tostoc'h da hini ar yezhoù romanek, hogen hep degas kemmoù bras er yezhadur. En diwezh e troas al latin d'ur yezh skrivet tra ma 'c'h eas ar rannyezh komzet ker pell dioutañ ma vezent lakaet da estren an eil ouzh heben : disheñvel diouzh al latin e oa an doare da skrivañ rannyezhoù [[Italia]] pe henc'halleg an [[IXvet kantved]]. Da yezhoù distag-krenn diouzh al latin e troas ar rannyezhoù gant an amzer. Ar Rouantelezhioù german a erlec'hias ouzh Impalaeriezh roman ar C'hornôg a-c'houde he diskar er bloaz 476, hogen e-lec'h yezhoù germanek ez eo al latin a voe lakaet da yezh ar gwir, an darempredoù ofisiel hag ar relijion<ref>{{en}} Aubin, Hermann. ''The reconfiguration of the empire''. In : {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/history-of-Europe/Romans |title=History of Europe @ Britannica|accessdate=06/06/2025}}</ref>. ===Yezhoù romanek=== Endra edod o peurunvaniñ doare-skrivañ al latin e krogas ar stummoù komzet anezhi da forc'hañ mui-ouzh-mui an eil re diouzh ar re all. Pemp yezh romanek pennañ zo hiziv, hervez an niver a gomzerien : ar [[spagnoleg]], ar [[portugaleg]], ar [[galleg]], an [[italianeg]] hag ar [[roumaneg]]. En desped d'ar rannyezhoù ([[astureg]], [[galizeg]], [[okitaneg]], [[romañcheg]] hag all), a gaver en holl yezhoù komzet gant un niver bras a dud en un niver bras a vroioù, ez eo chomet unvan pep hini eus ar pemp yezh-se a-fed [[fonologiezh]] ha diorroadur, stabilaet ma 'z int bet gant levezon vras an Iliz katolik roman. Adalek deroù alouberezh al [[ledenez iberek]] er bloaz 711 gant [[Islam|muzulmiz]], a dorras an darempredoù etre ar broioù romanek, e krogas ar yezhoù romanek da forc'hañ<ref>{{en}} Pei, Mario & Gaeng, Paul A.. ''The story of Latin and the Romance languages''. New York : Harper & Row, 1976, pp. 76–81 {{ISBN|978-0-06-013312-2}}</ref>. Brasoc'h e voe an diforc'h etre al latin komzet hag ar yezh a droas d'ar roumaneg, abalamour ma oa pell diouzh al lusk peurunvaniñ a rene en [[Europa ar C'hornôg]]. Kalz Italianed avat a gendalc'he da gomz latin, hep gwelet diforc'hioù bras etre an italianeg hag ar yezh kozh, ha kement-se betek an [[Azginivelezh italian|Azginivelezh]] e deroù ar {{XVvet kantved}} ; [[Francesco Petrarca]], da skouer, a lakae al latin da stumm lennegel ar yezh komzet<ref>{{en}} Deneire, Thomas. ''Dynamics of Neo-Latin and the Vernacular: Language and Poetics, Translation and Transfer''. Leiden: Brill, 2014, pennad-digeriñ {{ISBN|978-90-04-26907-1}}.</ref>. Da veur a yezh diforc'h e troas al latin komzet en IX{{vet}} kantved d'an diwezhatañ, pa voe aozet ar c'hentañ skridoù er yezhoù romanek. Yezhoù ar pemdez e oant koulskoude, pa veze skrivet e latin krennamzerel. ===Latin krennamzerel=== [[File:Calligraphy.malmesbury.bible.arp.jpg|thumb|[[Bibl]] Malmesbury, [[Wiltshire]], 1407]] « Latin krennamzerel » a reer eus al latin a veze skrivet er marevezh ma ne oa yezh komzet ebet o klotañ gant ar yezh klasel, eleze etre ~700 ha 1500. D'ar yezhoù romanek e oa troet al latin komzet, hogen e bed ofisiel ha desket e chomas al latin en arver hep e skor komzet. Ouzhpenn da gement-se en em ledas implij ar yezh skrivet betek broioù ma ne oa bet biskoazh komzet latin, evel ar re c'hermanek hag ar re slavek, peogwir e oa yezh an darempredoù etrebroadel etre ar Stadoù a oa izili ouzh an [[Impalaeriezh santel roman german|Impalaeriezh santel roman c'herman]] hag he c'hevredidi. Laoskoc'h-laoskañ e voe al latin krennamzerel, pa ne oa mui skoret gant aozadurioù melestradurel an Impalaeriezh ; da skouer, e latin klasel e veze implijet ''sum'' "on" da verb-skoazell en amdremened hag ''eram'' er peurdremened, padal e rae al latin krennamzerel gant ''fui'' ha ''fueram''. Kemmet e voe ster lod gerioù ha goveliet gerioù nevez, alies dre levezon yezh ar bobl, ha trec'h e voe stummoù faziek al latin klasel<ref>{{en}} Thorley, John. ''Documents in medieval Latin''. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1998, pp. 13–15 {{ISBN|978-0-472-08567-5}}</ref>. ===Azginivelezh ha nevezlatin=== {| class="infobox" |- ! style="text-align:center;"| Henvoulladurioù dre yezhoù<ref>Mammenn : ''Incunabula short title catalogue, [a print-out from the database]''. London : [[https://bll01.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay?docid=alma990088779210109251&context=L&vid=44BL_INST:BLL01&lang=en&search_scope=Not_BL_Suppress&adaptor=Local%20Search%20Engine&tab=LibraryCatalog&query=any,contains,Incunabula%20Short%20Title%20Catalogue&offset=0 British Library]], 1990. 1990</ref> ---- |- | *'''70%''' : '''LATIN''' *10,8% : [[alamaneg]] *8,0% : italianeg *5,7% : galleg *1,9% : [[izelvroeg]] *1,4% : spagnoleg *0,8% : saozneg *0,5% : hebraeg *<nowiki><</nowiki> 0.5% : <u>brezhoneg</u>, [[daneg]],[[frizeg]], [[gresianeg]], katalaneg, portugaleg, [[sardeg]], [[slavoneg Iliz]], [[svedeg]] ha [[tchekeg]] |} Alies e reer « nevezlatin » (''lingua neolatina'') eus latin an Azginivelezh italian (arveret e-tro 1300 da 1500) kevret gant al latin klasel a zo chomet betek bremañ. Pouezus eo bet an ''neolatina'' e diorroadur ar [[sevenadur]], ar relijion hag ar skiantoù en Europa<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20161009191707/http://www.mml.cam.ac.uk/neo-latin |title=What is Neo-Latin? @ University of Cambridge|accessdate=06/06/2025}}</ref>. Eus ar mare-se e teu an darn vuiañ eus ar skridoù latin a zo deuet betek ennomp ; evel-just, ne ouzer ket pet skrid a voe savet en holl. En Azginivelezh e voe kadarnaet al latin evel ar yezh a veze komzet ha skrivet gant al lenneien [[denelouriezh|denelour]]. Francesco Petrarca ha skrivagnerien all a grogas da gemmañ o doare da arverañ ar yezh pa vezent o furchal ar skridoù klasel. O ampartiz er skrivarnouriezh o c'hasas da skrivañ kentelioù spisoc'h eus ar skridoù hen a-hed ar [[XVvet kantved|<span style="text-transform:lowercase;font-variant:small-caps">XV</span><small>^vet</small>]] hag ar [[XVIvet kantved|<span style="text-transform:lowercase;font-variant:small-caps">XVI</span><small>^vet</small>]] kantvedoù, ha skridoù chomet kuzh a voe kavet. Skridoù klok a voe embannet gant ar gouzieg gall-hag-italian [[Joseph Justus Scaliger]] ([[1540]]-[[1609]]), al lenneg [[suis]] Isaac Casaubon ([[1559]]-[[1614]]) ha gant tud all<ref name="S&B">{{en}} Speake, Jennifer & Bergin, Thomas Goddard. ''Latin Studies''. In : ''Encyclopedia of the Renaissance and the Reformation'', p. 272. New York : Facts On File, 2004 {{ISBN|978-0-8160-5451-0}}</ref>. Daoust d'al labour aketus-se, ar goulenn war dornskridoù heuliet gant an hini war skridoù [[moullañ|moullet]] war [[paper|baper]] a lakaas skouerennoù faziek da redek-diredek dre Europa e-padd meur a gantved goude-se<ref name="S&B" />. Ledan ha puilh e oa al lennegezh nevezlatin : [[barzhoniezh|barzhonegoù]], istorioù e [[komz-plaen]], ar [[romant]]où kentañ, [[arz ar c'hoariva|pezhioù-c'hoari]], dastumadoù lizhiri, a-douez oberennoù all ; divrutoc'h ha diaesoc'h da gompren int hiziv avat. E-mesk ar skrivagnerien vrudetañ emañ an Italianed Francesco Petrarca († 1314) ha [[Coluccio Salutati]] († 1406), an [[Alamagn|Alaman]] [[Konrad Celtes]] († 1508), ar [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Thomas More]] († 1535), an [[Izelvroioù|Izelvroad]] [[Erasmus Rotterdam|Erasmus]] († 1536), hag ar [[Bro-Skos|Skosad]] [[Seòras Bochanan]] († 1582).<br> Skridoù nann-faltaziek a voe embannet e-pad pell war tachennoù ar c'hronikoù istorel, an [[doueoniezh]], ar gwir, ar [[prederouriezh|brederouriezh]] hag ar skiantoù ; e-touez an oberennoù-se emañ ''Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica'' ("Pennaennoù matematikel ar brederouriezh naturel") gant [[Isaac Newton]] (1687). E latin e veze treuzyezhet oberennoù pouezus a oa bet skrivet er yezh voutin, evel re [[René Descartes]] († 1650). Betek dibenn ar {{XVIIvet kantved}} e oa latin an darn vuiañ eus al levrioù ha hogos holl deulioù an diplomatiezh. Yezh ar c'helenn e chomas al latin betek deroù an {{XVIIIvet kantved}}. Goude ar marevezh-se ez eo ar galleg a voe yezh an diplomatiezh, ha diwezhatoc'h e voe skrivet an teulioù e yezh pep bro<ref>Knight & Tilg 2018, p. 356.</ref>. Kemmet ivez e voe an doare da gelenn latin, pa voe distroet da stummoù ar yezh klasel, koulz komzet ha skrivet, kent treiñ war-du ar yezh skrivet hepmuiken. A-hed kantvedoù ec'h eas kelenn al latin war ziskar nebeut-ha-nebeut, hogen gorrekoc'h a-galz eget an embann e latin skrivet. ===Latin a-vremañ=== [[File:Vatican ATM in Latin.jpg|thumb|upright|Ur bilhedaouer e latin er Vatikan]] [[File:Wallsend platfom 2 02.jpg|thumb|upright|Ur banell saoznek ha latin en un ehan [[metro]] e Wallsend, [[Tyne ha Wear]]]] Petrak bennak ma n'eo mui al latin yezh-vamm den pe zen er bed e chom implijet c'hoazh e meur a zegouezh er bed a-vremañ. ;Relijion An Iliz katolik roman eo an aozdur brasañ a vir al latin da yezh ofisiel ha damofisiel : e latin e vez embannet ''Acta Apostolica Sedis'' ("Aktoù ar Sez Abostolek"), kazetenn ar Sez Santel<ref>{{la}} {{cite web|url=https://www.vatican.va/archive/aas/documents/2024/acta-settembre2024.pdf |title=Acta Apostolicae Sedis, 06/09/2024 @ Sez Santel|accessdate=06/06/2025}}</ref>, hag al latin eo yezh al labour en ''Apostolicum Rotae Romanae Tribunal'', Lez-varn abostolek ar Rota roman. E latin e veze lidet an [[oferenn]] betek eil sened-meur ar Vatikan (1962-1965), a aotreas al lid e yezhoù ar pobloù – an oferenn e doare Paulus VI avat a c'hall bout lidet e latin ivez, dreist-holl pa vez bodet feizidi a-orin eus lies broioù. Al latin eo c'hoazh yezh ofisiel al lid en [[eskopti]] [[Roma]] hepken ; e latin ivez e vez lavaret en oferenn el lid a chom feal da sened-meur Trento. ;Ardamezouriezh E latin eo [[sturienn|ger-ardamez]] meur a c'houarnamant, a skol-veur hag a aozadurioù er kornôg ar bed, tremen 20 Stad en o zouez<ref>Gwelit ar pennad [[Sturiennoù broadel|Gerioù-ardamez broadel]].</ref>. E [[Stadoù-Unanet Amerika]], 12 Stad diwar 50 o deus dibabet ur sturiad e latin. ;Implijoù all [[File:Michel Simon 1995 Swiss stamp.jpg|thumb|upright|left|Un timbr suis, 1995]] *Meur a film [[sinema]] ha stirad [[skinwel]] zo bet sevenet gant kendivizoù e latin, evel ''Sebastiane'' (Bro-Saoz, 1976)<ref>{{en}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|40px|link=https://www.imdb.com/title/tt0075177/?ref_=ttfc_ov_bk]]</ref>, ''The Passion of the Christ'' (SUA, 2004)<ref>{{en}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|40px|link=https://www.imdb.com/title/tt0335345/?ref_=fn_all_ttl_1]]</ref>, hag ar stirad ''Barbaren'' (Alamagn, 2020-2022) <ref>{{en}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|40px|link=https://www.imdb.com/title/tt9184986/?ref_=fn_all_ttl_2]]</ref>. *Ar Stad suis a embann [[moneiz|pezhioù-moneiz]] ha [[timbr]]où merket ''Helvetia'', anv latin ar C'hengevread. *Lod chadennoù [[skingomz]] a skign abadennoù e latin : ''Radio Vaticana'' er Sez Santel, ''Radio Bremen'' en Alamagn, ''Yleisradio Oy'' ("Skingomz hollek") e [[Finland]] – adalek 1989 betek 2019 e skigne Yle an abadenn ''Nuntii Latini'' ("Keleier latin"), ur sevij keleier e latin penn-da-benn<ref>{{fi}} {{la}} {{cite web|url=https://areena.yle.fi/1-1931339 |title=Nuntii Latini @ Areena|accessdate=06/06/2025}}</ref>. ==Distagadur== {|class="wikitable" align="right" style="margin: 0 0 2ex 2ex;" |- !colspan="2" rowspan="2"|Lizherenn !colspan="2"|Distagadur |- !Klasel !Poblek |- ! a |A verr||{{LFE|[a̠]}}||{{LFE|[a̠]}} |- ! ā |A hir||{{LFE|[a̠ː]}}||{{LFE|[a̠]}} |- ! e |E verr||{{LFE|[ɛ]}} ||{{LFE|[ɛ]}} |- ! ē |E hir||{{LFE|[eː]}}||{{LFE|[e]}} |- ! i |I verr||{{LFE|[i]}} ||{{LFE|[e]}} |- ! ī |I hir||{{LFE|[iː]}}||{{LFE|[i]}} |- ! o |O verr||{{LFE|[ɔ]}} ||{{LFE|[ɔ]}} |- ! ō |O hir||{{LFE|[oː]}}||{{LFE|[o]}} |- ! u |V verr||{{LFE|[u]}} ||{{LFE|[o]}} |- ! ū |V hir||{{LFE|[uː]}}||{{LFE|[u]}} |- ! y |Y verr||{{LFE|[y]}} ||{{LFE|[e]}} |- ! ȳ |Y hir||{{LFE|[yː]}}||{{LFE|[i]}} |- ! æ |Æ ||{{LFE|[a̠͡e̯ː]}} > {{LFE|[ɛː]}}||{{LFE|[ɛ]}}, a-wechoù {{LFE|[e]}} |- ! œ |Œ ||{{LFE|[ɔ͡e̯ː]}} > {{LFE|[e]}}||{{LFE|[e]}} |- ! au |AV ||{{LFE|[a̠͡u̯ː]}}||{{LFE|[a̠͡u̯ː]}} > {{LFE|[o]}} |} Setu amañ un nebeud ditouroù evit latinat (komz latin) ha latinaat (treiñ e latin). Da ziwall zo : disheñvel eo distagadur al latin diouzh hini ar brezhoneg ; da skouer, « [[Listennad lavaredoù latin#Ve|''Veni vidi vici'']] » a zistager "weni widi wiki", ha n'eo ket "veni vidi visi", ha ''Vicipedia'' eo « Wikipedia ». *Arouez ur soniad hepken, atav an hevelep hini, eo pep lizherenn, a vez distaget atav, zoken e dibenn ur ger. ;[[Vogalenn]]où :'''a''', '''e''', '''i''' hag '''o''' a zistager evel e brezhoneg. :'''u''' = [ou] : ''totus'' ("holl") a zistager "totous". :'''y''' = [u] : ''synoris'' ("koublad") a zistager "sunoris". ;[[Diftongenn|Divogalennoù]] :An div vogalenn a zistager atav : '''ae'''= "ae", '''au''' = "aou", '''eu''' = "eou", '''io''' = "io", '''oe''' = "oe". ;[[Hantervogalenn]]où :'''j''' = [y] : ''Julius'' a zistager "ioulious". :'''v''' = [w] : ''vacca'' ("buoc'h") a zistager "wakka". ;[[kensonenn]]où :'''c''' a vez atav kalet, = [k] : ''[[Cicero]]'' a zistager "kikero", :'''g''' a vez atav kalet evel e brezhoneg. :'''gn''' = [g] + [n] : ''magnus'' ("bras") a zistager "mag-nous". :'''gu''' = [gw] : ''lingua'' ("yezh") a zistager "lingwa". :'''h''' a zianaler skañv : ''hic'' ("amañ") a zistager "[h]ik". :'''s''' ne dro ket da [z] etre div vogalenn : ''rosa'' ("rozenn") a zistager "rosa" ha n'eo ket "roza". :'''m''' ha '''n''' ne friont ket ar vogalenn a zo en o raok. :'''qu''' = [kw]] : ''qui'' ("neb") a zistager "kwi" ha n'eo ket "ki". :'''t''' ne dro gwezh ebet da [s] etre div vogalenn : ''natio'' ("ganedigezh") a zistager "na-ti-o" ha n'eo ket "nasyo". :'''x''' = [ks], nepred ne vez [gz], zoken etre div vogalenn : ''exegi'' "savet em eus" a zistager "eksegi", n'eo ket "egzeji". ==Levrlennadur== *{{en}} Herman, József. ''Vulgar Latin – Translated by Roger Wright''. University Park : Pennsylvania State University Press, 2000 {{ISBN|978-0-271-02000-6}} *{{en}} Knight, Sarah & Tilg, Stefan. ''The Oxford Handbook of Neo-Latin''. Oxford : Oxford University Press, 2018 {{ISBN|978-0-19-088699-8}} ==Liammoù diavaez== {{Commonscat|Latin language}} {{Wikeriadur|latin}} *{{la}} [http://la.wikipedia.org Vicipedia] *{{la}} [https://web.archive.org/web/20230116125337/https://ephemerisnuntii.eu/ ''Ephemeris'', ] Ar gazetenn e latin. ==Notennoù== {{daveoù}} [[Rummad:Latin]] [[Rummad:Yezhoù aet da get]] [[Rummad:Yezhoù Europa]] [[Rummad:Yezhoù Keoded ar Vatikan]] pv3ie3icd7mmrym63ei54hskzcumz4u 0 3030 2203134 1870171 2026-10-30T03:19:32Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2203134 wikitext text/x-wiki [[Restr:Ferdinand Magellan.jpg|thumb|right|Fernão de Magalhães]] '''Fernão de Magalhães''' (hervez e anv [[portugalek]]), pe '''Ferdinand Magellan''' (diwar e anv latin ''Ferdinandus Magellanus''), a oa ur [[moraer]] portugalat ganet e [[1480]] ha marvet d'ar [[27 a viz Ebrel]] [[1521]] hag a oa e servij ar roue [[Carlos Iañ Spagn]]. An den kentañ o vont war vor eus [[Europa]] da [[Azia]] en ur ober an dro da [[Afrika]], an Europad kentañ o [[merdeadurezh|verdeiñ]] war ar [[Meurvor Habask]].<br /> Daoust ma kred da lod eo bet an hini kentañ en deus bet graet tro ar bed e varvas er [[Filipinez]]. Triwec'h moraer eus e skipailh, war ul [[lestr]] leviet gant [[Juan Sebastián Elkano]], o devoa tizhet [[Spagn]] e [[1522]] hag int ar re gentañ oc'h ober tro ar Voul-Douar. == E anv == '''Magellan''' a vez graet anezhañ e meur a yezh diwar latinekadur e anv, Magellanus. == Ganedigezh ha bloavezhioù kentañ == Ganet eo bet Magellan e hanternoz [[Portugal]], pe e [[Sabrosa]] (tost ouzh [[Vila Real]], e [[proviñs]] [[Trás-dos-Montes]]) pe e [[Porto]]. Mab e oa da maer Sabrosa, Pedro Rui de Magalhaes, ha da Alda de Mesquita. Da zaouzek vloaz, pa oa deuet da vezañ emzivad, ez eas da floc'h da lez ar roue [[João II]], da [[Lisboa]], e-lec'h ma oa e vreur abaoe daou vloaz dija. == Daveoù == * Laurence Bergreen, ''Over the Edge of the World: Magellan's Terrifying Circumnavigation of the Globe'', HarperCollins Publishers, 2003, hardcover 480 pages, ISBN 0-06-621173-5 == Sell ivez ouzh == * [[Istor ar Filipinez]] * [[Impalaeriezh trevadennel Spagn]] == Liammoù diavaez == ** [http://www.armada15001900.net/tripulantesmagallanes.htm Tud ar vagad] ** {{en}} [http://olivetreegenealogy.com/ships/magship_vict.shtml Anv ar re a zistroas da Europa] ** {{es}} [https://web.archive.org/web/20060613115657/http://cvc.cervantes.es/actcult/museo_naval/sala8/personajes/personaje_13.htm Diwar-benn ar veaj] {{DEFAULTSORT:Magalhaes, Fernao de}} [[Rummad:Ergerzherien bortugalat]] [[Rummad:Istor Filipinez]] [[Rummad:Ergerzherien ar Meurvor Habask]] [[Rummad:Istor Portugal er XVIvet kantved]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1480]] [[Rummad:Marvioù 1521]] qvp1w7ai8qdp6cgdis54twb4l8ay49i 0 5398 2203127 2176159 2026-10-29T20:55:51Z Llydawr 145 2203127 wikitext text/x-wiki {{Here}} == Darvoudoù == * [[1520]] : dont a ra [[Karl V an Impalaeriezh Santel|Karl V]] da vezañ [[Impalaeriezh santel roman german|Impalaer Santel]]. * [[1795]] : erlec'hiet eo ar [[Koñvañsion vroadel|Goñvañsion vroadel]] gant ar [[Kuzul-ren|C'huzul-ren]] e [[Bro-C'hall]]. * [[1860]] : dibenn [[Spedizione dei Mille|Ergerzhadeg ar Mil]] p'en em gav [[Giuseppe Garibaldi]] dirak [[Vittorio Emanuele II]], roue Piemont ha Sardigna. * [[1905]] : [[Norvegia]] dizalc'h diouzh [[Sveden]]. * [[1956]] : aloubet eo [[Hungaria]] gant armeoù [[Pakt Varsovia]]. * [[1967]] : em em guruniñ a ra [[Muhammad Rizā Shāh Pahlevi]] [[Chah Iran]]. * [[1976]] : dizalc'hiezh [[Transkei]]. == Ganedigezhioù == * [[1685]] : [[Domenico Scarlatti]], sonaozer [[italia]]n. * [[1759]] : [[Georges Jacques Danton]], politikour [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1802]] : [[Miguel Iañ Portugal|Miguel I{{añ}}]], roue Portugal. * [[1914]] : [[Jackie Coogan]], [[aktour]] [[stadunanat]]. * [[1916]] : [[François Mitterrand]], 21{{añ}} prezidant [[Bro-C'hall]]. * [[1919]] : [[Muhammad Rizā Shāh Pahlevi]], diwezhañ Chah Iran. * [[1947]] : [[Hillary Clinton]], politikourez ha ''First Lady of the United States''. * [[1959]] : [[Evo Morales]], prezidant [[Bolivia]]. == Marvioù == * [[899]] : [[Alfred Veur]], roue Wessex ha roue an Angled-ha-Saksoned eus 871 da 899. * [[1440]] : [[Jili Raez]], [[marichal a Vro-C'hall]], krouget ha peuzdevet e [[Naoned]] diwar damall torfedoù euzhus. * [[1764]] : [[William Hogarth]], engravour ha livour [[Bro-Saoz|saoz]]. * [[1890]] : [[Carlo Collodi]], skrivagner [[italia]]n, aozer ''[[Pinocchio]]''. * [[1909]] : [[Itō Hirobumi]], politikour [[japan]]at. * [[1933]] : [[José Malhoa]], livour portugalat. * [[1950]] : [[João W. Nery]], skrivagner [[Brazil|brazilian]]. * [[1980]] : [[Marcello Caetano]], politiker portugalat. * [[1989]] : [[Charles J. Pedersen]], kimiour stadunanat. == Lidoù == * [[Iliz katolik roman]] ** [[Sant Evarist]], [[pab]] ({{Iañ kantved}}) ** Sant Rogasian ha sant Felisian, [[merzher]]ien en [[Afrika]] ({{IVe kantved}}) ** [[Sant Lukian]] ha sant Markian, merzherien e Nikomedia ({{IVe kantved}}) ** [[Sant Alor]], trede eskob Kerne, enoret en [[An Erge-Vihan|Erge-Vihan]], e [[Pornaleg]], [[Tregeneg]] ha [[Tremeog]] ({{VIvet kantved}}) ** [[Sant Deklan]] [[Rummad:Deizioù ar bloaz|Here 26]] sod47cydueto2jzn31doz6opr37yd4j 0 5522 2203125 1942352 2026-10-29T20:55:06Z Llydawr 145 2203125 wikitext text/x-wiki {{Here}} == Darvoudoù == * [[1492]] : douarañ a ra [[Kristol Goulm]] en enez [[Kuba]]. * [[1533]] : eurediñ a ra [[Herri II (Bro-C'hall)|Herri, Dug Orleañs]] da g[[Caterina de' Medici]] e [[Marselha]]. * [[1628]] : kodianañ a ra [[Ar Roc'hell]] goude ur seziz bet kroget d'an [[10 a viz Gwengolo]] [[1627]]. * [[1886]] : dioueliet eo [[Delwenn ar Frankiz]]. * [[1918]] : [[Tchekoslovakia|Kentañ Republik tchekoslovak]]. * [[1920]] : sinet eo [[Feur-emglev Pariz (1920)|Feur-emglev Pariz]] etre [[Rouantelezh Roumania]] ha [[Kevredidi ar Brezel-bed kentañ]]. * [[1922]] : [[Kerzhadeg war-du Roma]] gant [[Fasci Italiani di Combattimento]]. * [[1939]] : lakaet harz war [[Célestin Lainé]]. {{clr|right}} == Ganedigezhioù == * [[1585]] : [[Cornelius Jansen]], diazezer ar [[jansenegezh]]. * [[1696]] : [[Hermann Moritz Saks]], milour [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1767]] : [[Marie von Hessen-Kassel (1767-1852)]], rouanez [[Danmark]] ha [[Norvegia]]. * [[1829]] : [[Zénaïde Fleuriot]], romantourez [[breizh|vreizhat]]. * [[1846]] : [[Auguste Escoffier]], keginour meur [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1873]] : [[Alphonse Rio]], politikour, [[Sened gall|senedour]] ha den-stad<ref>Annik Le Guen, ''Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy'', Miz Kerzu 1993</ref>. * [[1909]] : [[Francis Bacon (livour)|Francis Bacon]], livour [[Breizh-Veur|breizhveuriat]]. * [[1933]] : [[Manuel Francisco dos Santos|Garrincha]], melldroader [[brazil]]ian. * [[1944]] : [[Coluche]], fentigeller gall. * [[1947]] : [[Henri Michel (melldroader)|Henri Michel]], [[melldroader]] etrebroadel ha gourdoner [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1955]] : [[Bill Gates]], diazezer an embregerezh [[urzhiataerezh]] [[Microsoft]] * [[1957]] : [[Florence Arthaud]], merdeadez [[Bro-C'hall|c'hall]]. * [[1967]] : [[Julia Roberts]], aktorez stadunanat. * [[1989]] : [[Camille Muffat]], neuñvierez ha kampionez olimpek [[Bro-C'hall|c'hall]]. * [[1991]] : [[Warren Barguil]], marc'hhouarner breizhat. {{clr|right}} == Marvioù == * [[312]] : [[Maxentius]], [[Impalaer]] roman, e-pad [[emgann Pontus-Milvius]] e-kichen [[Roma]]. * [[1412]] : [[Marc'harid Iañ Danmark]]. * [[1627]] : [[Jahangir]], impalaer moghol. * [[1704]] : [[John Locke]], prederour [[Bro-Saoz|saoz]]. * [[1740]] : [[Anna Rusia]], impalaerez Rusia. * [[1857]] : [[Eugène Cavaignac]], jeneral ha politiker gall, bet [[Kentañ Ministr (Frañs)|kentañ ministr]] [[Bro-C'hall]]. * [[1877]] : [[Robert Swinhoe]], evnoniour hag amprevanoniour saoz. * [[1905]] : [[Alphonse Allais]], skrivagner gall. * [[1929]] : [[Bernhard von Bülow]], soudard ha politiker, bet kañseller [[Alamagn]]. * [[1931]] : [[Louis Harel de la Noë]], ijinour [[breizh]]at, saver hentoù-houarn e [[Breizh]]. * [[1949]] : [[Marcel Cerdan]], kampion boks [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1998]] : [[Ted Hughes]], skrivagner saoz. * [[1999]]: [[Rafael Alberti]] Merello, skrivagnour spagnol. * [[2013]] : [[Tadeusz Mazowiecki]], kazetenner ha politiker, bet kentañ ministr [[Polonia]]. {{clr|right}} == Gouelioù == * Devezh etrebroadel ar yezh hag ar sevenadure kreolek * Iliz katolik roman ** [[Sant Simon (abostol)|Sant Simon]] ha [[sant Jud]] (lesanvet Tade), ebestel ({{Iañ kantved}}) ** [[Santez Libouban]], [[peniti]]ourez e [[Plougouskant]], mamm sant [[Goneri]] ({{VIvet kantved}}) == Notennoù ha daveennoù == <references/> [[Rummad:Deizioù ar bloaz|Here 28]] 9klsnyc4c12546uc0sqxmltwt8sic5h 2203128 2203125 2026-10-29T21:04:09Z Llydawr 145 2203128 wikitext text/x-wiki {{Here}} == Darvoudoù == * [[1492]] : douarañ a ra [[Kristol Goulm]] en enez [[Kuba]]. * [[1533]] : eurediñ a ra [[Herri II (Bro-C'hall)|Herri, Dug Orleañs]] da g[[Caterina de' Medici]] e [[Marselha]]. * [[1628]] : kodianañ a ra [[Ar Roc'hell]] goude ur seziz bet kroget d'an [[10 a viz Gwengolo]] [[1627]]. * [[1886]] : dioueliet eo [[Delwenn ar Frankiz]]. * [[1918]] : [[Tchekoslovakia|Kentañ Republik tchekoslovak]]. * [[1920]] : sinet eo [[Feur-emglev Pariz (1920)|Feur-emglev Pariz]] etre [[Rouantelezh Roumania]] ha [[Kevredidi ar Brezel-bed kentañ]]. * [[1922]] : [[Kerzhadeg war-du Roma]] gant [[Fasci Italiani di Combattimento]]. * [[1939]] : lakaet harz war [[Célestin Lainé]]. * [[1958]] : dilennet eo [[Yann XXIII]] da [Pab|bap]]. * [[2007]] : dilennet eo [[Cristina Fernández de Kirchner]] da brezidantez [[Arc'hantina]]. * [[2018]] : dilennet eo [[Jair Bolsonaro]] da brezidant [[Brazil]]. {{clr|right}} == Ganedigezhioù == * [[1585]] : [[Cornelius Jansen]], diazezer ar [[jansenegezh]]. * [[1696]] : [[Hermann Moritz Saks]], milour [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1767]] : [[Marie von Hessen-Kassel (1767-1852)]], rouanez [[Danmark]] ha [[Norvegia]]. * [[1829]] : [[Zénaïde Fleuriot]], romantourez [[breizh|vreizhat]]. * [[1846]] : [[Auguste Escoffier]], keginour meur [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1873]] : [[Alphonse Rio]], politikour, [[Sened gall|senedour]] ha den-stad<ref>Annik Le Guen, ''Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy'', Miz Kerzu 1993</ref>. * [[1909]] : [[Francis Bacon (livour)|Francis Bacon]], livour [[Breizh-Veur|breizhveuriat]]. * [[1933]] : [[Manuel Francisco dos Santos|Garrincha]], melldroader [[brazil]]ian. * [[1944]] : [[Coluche]], fentigeller gall. * [[1947]] : [[Henri Michel (melldroader)|Henri Michel]], [[melldroader]] etrebroadel ha gourdoner [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1955]] : [[Bill Gates]], diazezer an embregerezh [[urzhiataerezh]] [[Microsoft]] * [[1957]] : [[Florence Arthaud]], merdeadez [[Bro-C'hall|c'hall]]. * [[1967]] : [[Julia Roberts]], aktorez stadunanat. * [[1989]] : [[Camille Muffat]], neuñvierez ha kampionez olimpek [[Bro-C'hall|c'hall]]. * [[1991]] : [[Warren Barguil]], marc'hhouarner breizhat. {{clr|right}} == Marvioù == * [[312]] : [[Maxentius]], [[Impalaer]] roman, e-pad [[emgann Pontus-Milvius]] e-kichen [[Roma]]. * [[1412]] : [[Marc'harid Iañ Danmark]]. * [[1627]] : [[Jahangir]], impalaer moghol. * [[1704]] : [[John Locke]], prederour [[Bro-Saoz|saoz]]. * [[1740]] : [[Anna Rusia]], impalaerez Rusia. * [[1857]] : [[Eugène Cavaignac]], jeneral ha politiker gall, bet [[Kentañ Ministr (Frañs)|kentañ ministr]] [[Bro-C'hall]]. * [[1877]] : [[Robert Swinhoe]], evnoniour hag amprevanoniour saoz. * [[1905]] : [[Alphonse Allais]], skrivagner gall. * [[1929]] : [[Bernhard von Bülow]], soudard ha politiker, bet kañseller [[Alamagn]]. * [[1931]] : [[Louis Harel de la Noë]], ijinour [[breizh]]at, saver hentoù-houarn e [[Breizh]]. * [[1949]] : [[Marcel Cerdan]], kampion boks [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1998]] : [[Ted Hughes]], skrivagner saoz. * [[1999]]: [[Rafael Alberti]] Merello, skrivagnour spagnol. * [[2013]] : [[Tadeusz Mazowiecki]], kazetenner ha politiker, bet kentañ ministr [[Polonia]]. {{clr|right}} == Gouelioù == * Devezh etrebroadel ar yezh hag ar sevenadure kreolek * Iliz katolik roman ** [[Sant Simon (abostol)|Sant Simon]] ha [[sant Jud]] (lesanvet Tade), ebestel ({{Iañ kantved}}) ** [[Santez Libouban]], [[peniti]]ourez e [[Plougouskant]], mamm sant [[Goneri]] ({{VIvet kantved}}) == Notennoù ha daveennoù == <references/> [[Rummad:Deizioù ar bloaz|Here 28]] fuxoarlcun5nz7n8n3szv01s0w460x5 2203129 2203128 2026-10-29T21:05:44Z Llydawr 145 2203129 wikitext text/x-wiki {{Here}} == Darvoudoù == * [[1492]] : douarañ a ra [[Kristol Goulm]] en enez [[Kuba]]. * [[1533]] : eurediñ a ra [[Herri II (Bro-C'hall)|Herri, Dug Orleañs]] da g[[Caterina de' Medici]] e [[Marselha]]. * [[1628]] : kodianañ a ra [[Ar Roc'hell]] goude ur seziz bet kroget d'an [[10 a viz Gwengolo]] [[1627]]. * [[1886]] : dioueliet eo [[Delwenn ar Frankiz]]. * [[1918]] : [[Tchekoslovakia|Kentañ Republik tchekoslovak]]. * [[1920]] : sinet eo [[Feur-emglev Pariz (1920)|Feur-emglev Pariz]] etre [[Rouantelezh Roumania]] ha [[Kevredidi ar C'hentañ Brezel-bed]]. * [[1922]] : [[Kerzhadeg war-du Roma]] gant [[Fasci Italiani di Combattimento]]. * [[1939]] : lakaet harz war [[Célestin Lainé]]. * [[1958]] : dilennet eo [[Yann XXIII]] da [[Pab|bab]]. * [[2007]] : dilennet eo [[Cristina Fernández de Kirchner]] da brezidantez [[Arc'hantina]]. * [[2018]] : dilennet eo [[Jair Bolsonaro]] da brezidant [[Brazil]]. {{clr|right}} == Ganedigezhioù == * [[1585]] : [[Cornelius Jansen]], diazezer ar [[jansenegezh]]. * [[1696]] : [[Hermann Moritz Saks]], milour [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1767]] : [[Marie von Hessen-Kassel (1767-1852)]], rouanez [[Danmark]] ha [[Norvegia]]. * [[1829]] : [[Zénaïde Fleuriot]], romantourez [[breizh|vreizhat]]. * [[1846]] : [[Auguste Escoffier]], keginour meur [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1873]] : [[Alphonse Rio]], politikour, [[Sened gall|senedour]] ha den-stad<ref>Annik Le Guen, ''Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy'', Miz Kerzu 1993</ref>. * [[1909]] : [[Francis Bacon (livour)|Francis Bacon]], livour [[Breizh-Veur|breizhveuriat]]. * [[1933]] : [[Manuel Francisco dos Santos|Garrincha]], melldroader [[brazil]]ian. * [[1944]] : [[Coluche]], fentigeller gall. * [[1947]] : [[Henri Michel (melldroader)|Henri Michel]], [[melldroader]] etrebroadel ha gourdoner [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1955]] : [[Bill Gates]], diazezer an embregerezh [[urzhiataerezh]] [[Microsoft]] * [[1957]] : [[Florence Arthaud]], merdeadez [[Bro-C'hall|c'hall]]. * [[1967]] : [[Julia Roberts]], aktorez stadunanat. * [[1989]] : [[Camille Muffat]], neuñvierez ha kampionez olimpek [[Bro-C'hall|c'hall]]. * [[1991]] : [[Warren Barguil]], marc'hhouarner breizhat. {{clr|right}} == Marvioù == * [[312]] : [[Maxentius]], [[Impalaer]] roman, e-pad [[emgann Pontus-Milvius]] e-kichen [[Roma]]. * [[1412]] : [[Marc'harid Iañ Danmark]]. * [[1627]] : [[Jahangir]], impalaer moghol. * [[1704]] : [[John Locke]], prederour [[Bro-Saoz|saoz]]. * [[1740]] : [[Anna Rusia]], impalaerez Rusia. * [[1857]] : [[Eugène Cavaignac]], jeneral ha politiker gall, bet [[Kentañ Ministr (Frañs)|kentañ ministr]] [[Bro-C'hall]]. * [[1877]] : [[Robert Swinhoe]], evnoniour hag amprevanoniour saoz. * [[1905]] : [[Alphonse Allais]], skrivagner gall. * [[1929]] : [[Bernhard von Bülow]], soudard ha politiker, bet kañseller [[Alamagn]]. * [[1931]] : [[Louis Harel de la Noë]], ijinour [[breizh]]at, saver hentoù-houarn e [[Breizh]]. * [[1949]] : [[Marcel Cerdan]], kampion boks [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1998]] : [[Ted Hughes]], skrivagner saoz. * [[1999]]: [[Rafael Alberti]] Merello, skrivagnour spagnol. * [[2013]] : [[Tadeusz Mazowiecki]], kazetenner ha politiker, bet kentañ ministr [[Polonia]]. {{clr|right}} == Gouelioù == * Devezh etrebroadel ar yezh hag ar sevenadure kreolek * Iliz katolik roman ** [[Sant Simon (abostol)|Sant Simon]] ha [[sant Jud]] (lesanvet Tade), ebestel ({{Iañ kantved}}) ** [[Santez Libouban]], [[peniti]]ourez e [[Plougouskant]], mamm sant [[Goneri]] ({{VIvet kantved}}) == Notennoù ha daveennoù == <references/> [[Rummad:Deizioù ar bloaz|Here 28]] i5p6go8jwn07n9uuhcni6cgewpdx152 0 27226 2203145 2202820 2026-10-30T09:37:01Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2203145 wikitext text/x-wiki Savet eo al listenn-mañ evit aesaat ar veaj eus an eil mirdi d'egile. == {{Alamagn}} == *[[Anklam]] **[[Otto-Lilienthal-Museum]] *[[Berlin]] ** [[Alte Nationalgalerie]] ** [[Altes Museum]] ** [[Bode Museum]] ** [[Humboldt Museum]] ** [[Neues Museum]] ** [[Pergamon Museum]] *[[Bonn]] ** [[Museum Ludwig]] *[[Braunschweig]] ** [[Mirdi Herzog Anton Ulrich]] *[[Bremen]] **[[Kunsthalle Bremen]] *[[Köln]] ** [[Wallraf-Richartz-Museum]] *[[Dresden]] ** [[Zwinger]] **[[Fell Exhibition Slate Mine]] *[[Frankfurt]] **[[Senckenberg Museum]] *[[Hannover]] ** [[Kestner Gesellschaft]], ** [[Kestner-Museum]] ** [[Sprengel Museum]] ** [[Wilhelm-Busch-Museum]] *[[Hamburg]] ** [[Kunsthalle Hamburg]] *[[Konz]] **[[:en:Roscheider Hof, Open]] ** [[Deutsches Museum]] ** [[Dokumentationszentrum]] ** [[Germanisches Nationalmuseum]] *[[München]] ** [[Gliptotek München]] *[[Stuttgart]] **[[Kunstmuseum Stuttgart]] **[[Landesmuseum Württemberg]] **[[Mercedes-Benz Museum]] **[[Museum am Löwentor]] **[[Museum am Rosenstein]] **[[Neue Staatsgalerie]] **[[Staatsgalerie Stuttgart]] *[[Wuppertal]] **[[Von der Heydt Museum]] =={{Arc'hantina}}== * [[Buenos Aires]] ** [[Museo Nacional de Cabildo]] ** [[Iliz-veur Buenos Aires]] ** [[Centro Cultural Recoleta]] * lec'hioù arall ** [[Museo Carmen Funes]], [[Plaza Huincul]] ** [[Casa de Tucumán]] =={{Aostralia}}== *[[Australian Museum]], [[Sydney]] *[[Australian War Memorial]], [[Canberra]] *[[Powerhouse Museum]], Sydney *[[National Museum of Australia]], [[Canberra]] *[[Questacon|National Science and Technology Centre]], Canberra *[[Melbourne Museum]], [[Melbourne]] *[[National Gallery of Victoria]] (NGV), [[Melbourne]] *[[Australian Centre for the Moving Image]], [[Melbourne]] *[[Australian Centre for Contemporary Art]], [[Melbourne]]; [https://web.archive.org/web/20070403124218/http://www.accaonline.org.au/ Australian Centre for Contemporary Art] *[[Scienceworks Museum]], [[Melbourne]] *[[National Alpine Museum]], [[Mount Buller]] *[[Queen Victoria Museum and Art Gallery]], [[Launceston Tasmania]] *[[Tasmanian Museum and Art Gallery]], [[Hobart, Tasmania]] *[[Maritime Museum of Tasmania]], [[Hobart, Tasmania]] *[[Nicholson Museum]], [[University of Sydney]] =={{Bangladesh}}== *[[Bangladesh National Museum]], [[Dhaka]] *[[Bangladesh Liberation War Museum]], [[Dhaka]] *[[Ahsan Manjil Museum]], [[Dhaka]] *[[Osmany Museum]], [[Sylhet]] *[[Museum of Rajas']], [[Mystic Poet Hason Raja & Folk Museum]], [[Raja-Kunjo]], [[Sylhet]] *[[Borendra Museum]], [[Rajshahi]] *[[Mohasthangarh Archaeological Museum]], [[Bogra]] *[[Mainamoti Archaeological Museum]], [[Comilla District]] =={{Belgia}}== *[[Groeningemuseum]], [[Brugge]] *[[Horta Museum]], [http://www.hortamuseum.be/] [[Brusel]] *[[Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen]], [[Antwerpen]] *[[Museum voor Schone Kunsten Antwerpen]] (KMSKA), [[Antwerpen]] =={{Brazil}}== * [[Pinacoteca do Estado]], [[São Paulo]] == {{Bro-C'hall}} == *[[Gironde]] *[[Haute-Normandie]] *[[Montpellier]] ** [[Agropolis]] *[[Nice]] ** [[Le Musée International d’Art Naïf Anatole Jakovsky]] *[[Pariz]] ** [[Galerie nationale du Jeu de Paume]] ** [[Mirdi al Louvre]] ** [[Musée de Cluny]] ** [[Musée Jacquemart-André]] ** [[Musée du Montparnasse]] ** [[Musée National d'Art Moderne]], [[Centre Georges Pompidou]] ** [[Musée d'Art Naïf Max Fourny]] ** [[Musée d'Orsay]] ** [[Musée Rodin]] ** [[Musée Picasso]] *[[Toulouse]] ** [[Cité de l'espace]] *[[Strasbourg]] *[[Versailles]] =={{Bulgaria}}== =={{Chile}}== == {{Danmark}} == * [[Ny Carlsberg Glyptotek]] == {{Egipt}} == * [[Bayt al-Kritliyya]] * [[Bayt Al-Suhaymi]] =={{Eritrea}} == == {{Estonia}} == **[[Tallinn]] == {{Filipinez}} == * [[National Museum of the Philippines]], [[Manila]] * [[Ayala Museum]], [[Ayala Center]], [[Makati City]] * [[Casa Manila]], [[Intramuros]], [[Manila]] * Museo [[Ilo-Ilo]], [[Iloilo City]] == {{Finland}} == *[[Helsinki]] **[[Ateneum]] **[[Suomenlinna]] *[[Hyvinkää]] *[[Hämeenlinna]] *[[Jakobstad]] **[[Nanoq]] *[[Tampere]] *[[Tikkakoski]] *[[Turku]] == {{Gres}} == {{Main|Roll mirdioù Bro-C'hes}} == {{Hungaria}} == * [[Keresztény Múzeum]], [[Esztergom]] * [[Latinovits Zoltán Museum]] :''Gwelet ivez: [[:Rummad:Mirdioù Hungaria|Mirdioù Hungaria]]'' == {{India}} == *[[Gandhi Museum]], [[Delhi]] *[[Indian Museum]], [[Kolkata]] *[[International Dolls Museum]], Delhi *[[Sanskar Kendra]], [[Ahmedabad]] *[[Nalanda Archaeological Museum]], [[Nalanda]], [[Bihar]] *[[Nehru Museum & Planetarium]], [[New Delhi]] *[[Prince of Wales Museum]], [[Mumbai]] *[[Raja Dinkar Kelkar Museum]], [[Pune]],[[Maharashtra]] *[[Salar Jung Museum]], [[Hyderabad, Andhra Pradesh|Hyderabad]] *[[Shankardev Kalakschetra]], [[Guwahati]] *Shree Bhavani Museum, [[Aundh]], [[Satara]], [[Maharashtra]] *[[State Archaeological Gallery]], [[Calcutta]] - West Bengal *[[Visvesvaraya Industrial and Technological Museum]], [[Bangalore]] *[[Victoria Memorial]], [[Calcutta]] *[[Asiatic Society]], [[Calcutta]] - West Bengal *Mani Bhavan Gandhi Museum and Library - Mumbai [http://www.gandhi-manibhavan.org] *[[AP State Archaeology Museum]], [[Hyderabad]] - Andhra PRadesh *[[Salar Jung Museum]], [[Hyderabad]] - Andhra PRadesh == {{Indonezia}} == *[[Galeri Nasional]], Jakarta *[[Museum Wayang]], Jakarta *[[Museum Tekstil]], Jakarta == {{Irak}} == == {{Island}} == * [[Nonnahús]] == {{Israel}} == * [[Jeruzalem]] ** [[Yad Vashem]] * [[Tel Aviv]] **[[Beit Hatefutsot]] **[[Beit Hapalmach]] * [[Ra'anana]] ** [[Yad Labanim]] *[[Kibbutz Lohamei HaGetaot]] *[[Latrun]] **[[Yad LeShiryon]] *[[Haifa]] *[[Beer Sheva]] *[[Kibbutz Ein Harod]] *Kibbutz [[Sde Boker]], [[Negev]] *[[Eilat]] *[[Kibbutz]] [[Tel Hai]] == {{Italia}} == *[[Firenze]] **[[Galleria dell'Accademia]] **[[Bargello]] **[[Galleria degli Uffizi]] **[[Palazzo Pitti]] **[[Vinci, Italia|Vinci]]: [[Museo Ideale Leonardo da Vinci]] *[[Genova]] **[[Galleria di Palazzo Bianco]] **[[Galleria di Palazzo Rosso]] **[[Museo di Palazzo Reale]] **[[Galleria Nazionale di Palazzo Spinola]] **[[Museo d'Arte Orientale Edoardo Chiossone]] *[[Milano]] **[[Biblioteca Ambrosiana]] **[[Galleria d'Arte Moderna]] **[[Pinacoteca di Brera]] **[[Museo Poldi Pezzoli]] **[[Museo Nazionale della Scienza e della Tecnologia]] *[[Torino]] **[[Museo Egizio]] *[[Monza]] **[[Museo Serpero]] *[[Naplez]] **[[Museo Archeologico Nazionale Napoli]] **[[Museo delle Ferrovie]] **[[Museo di Capodimonte]] **[[Caserta Palace]] *[[Prato]] **[[Centro per l'arte contemporanea Luigi Pecci]] *[[Roma]] **[[Museo di arte contemporanea]] **[[Galleria Borghese]] **[[Museo Napoleonico]] *[[Priverno]] **[[Il giardino di Archimede]], ''Un museo per la matematica'' *[[Venezia]] **[[Gallerie dell'Accademia]] *[[Bologna]] **[[Collezioni Comunali d'Arte]] **[[Museo Civico Archeologico]] **[[Museo Civico Medievale]] **[[Pinacoteca Nazionale]] **[[Museo Morandi]] *[[Parma]] **[[Fondazione Magnani-Rocca]] **[[Galleria Nazionale di Parma]] *[[Castel di Sangro]] == {{Iwerzhon}} == *[[Gailearaí Náisiúnta na hÉireann]] == {{Izelvroioù}} == * [[Aviodrome]] [[Lelystad]] * [[Bonnefanten Museum]] [[Maastricht]] * [[Bijbels museum]], [[Amsterdam]] [http://www.bijbelsmuseum.nl/] * [[Centraal Museum]], [[Utrecht]] [http://www.centraalmuseum.nl/] * [[Cobra Museum]], [[Amstelveen]] [http://www.cobra-museum.nl/] * [[Drents Museum]], [[Assen]] [http://www.drentsmuseum.nl/ (Homepage)] * [[(Cavaleriemuseum]], [[Amersfoort]] [http://www.cavaleriemuseum.nl] * [[Nederlands Spoorwegmuseum]], [[Utrecht]] [https://web.archive.org/web/20101018090329/http://www.spoorwegmuseum.nl/en/index.html] * [[Escher in het paleis]], [http://www.escherinhetpaleis.nl/] * [[Mirdi Frans Hals]], [[Haarlem]] [https://web.archive.org/web/20070819035911/http://www.franshalsmuseum.nl/index_en.html] * [[Fries Museum]], [[Leeuwarden]] [https://web.archive.org/web/20051222025208/http://www.friesmuseum.nl/html/pages/taal-engels.asp] * [[Gemeentemuseum Den Haag|Gemeentemuseum]], [http://www.gemeentemuseum.nl/index.php?id=000001] * [[Groninger Museum]], [[Groningen]] [http://www.groningermuseum.nl/?lan=Engels] * [[Het Domein]], [[Sittard]] [http://arquivo.pt/wayback/20090707110313/http%3A//www.hetdomein.nl/] * [[Kröller-Müller Museum]], [[Otterlo]] [http://www.kmm.nl] * [[Kunsthal]], [[Rotterdam]] [https://web.archive.org/web/20070706002654/http://www.kunsthal.nl/english/index.html] * [[Maritiem Museum]], [[Rotterdam]] [http://www.maritiemmuseum.nl/] * [[Mauritshuis]], [[The Hague]] [http://www.mauritshuis.nl/index.aspx?siteid=54] * [[Mohlmann Museum]], [[Venhuizen]] [http://www.robmohlmann.nl] * [[Molen de Valk]], [[Leiden]] * [[Museon]] * [[Boerhaave Museum]], [[Leiden]] * [[Museum Boijmans Van Beuningen]], [[Rotterdam]] [https://web.archive.org/web/20040904023222/http://www.boijmans.rotterdam.nl/] * [[Naturalis]], [[Leiden]] [https://web.archive.org/web/20101214141048/http://www.naturalis.nl/asp/page.asp?alias=naturalis.en] * [[Nederlands Fotomuseum]], [[Rotterdam]], [https://web.archive.org/web/20041011141227/http://www.nfi.nl/home.php?taal_ID=2] * [[NEMO]], [[Amsterdam]] * [[Netherlands Architecture Institute]], [[Rotterdam]] [https://web.archive.org/web/20070807160725/http://www.nai.nl/e/index.html] * [[Noordbrabants Museum]], [['s-Hertogenbosch]] [https://web.archive.org/web/20111214085953/http://www.noordbrabantsmuseum.nl/] * [[Northern Maritime Museum]], [[Groningen]] [http://www.noordelijkscheepvaartmuseum.nl/] * [[Openluchtmuseum]], [[Arnhem]] [https://web.archive.org/web/20120106200514/http://www.openluchtmuseum.nl/entree.html] * [[Princessehof]], [[Leeuwarden]] [https://web.archive.org/web/20120103231540/http://www.princessehof.nl/] * [[Rembrandthuis]], [[Amsterdam]] [http://www.rembrandthuis.nl/] * [[Rijksmuseum]], [[Amsterdam]] [https://web.archive.org/web/20120105085130/http://www.rijksmuseum.nl/index.jsp?lang=en] * Scheepswerf 'De Delft', [[Rotterdam]] (Delfshaven) [https://web.archive.org/web/20080705225932/http://www.dedelft.com/] * [[Nederlands Scheepvaartmuseum]], [[Amsterdam]] [https://web.archive.org/web/20190426223934/http://scheepvaartmuseum.nl/] * [[Stedelijk Museum]], [[Amsterdam]] [http://www.stedelijk.nl/] * [[Stedelijk Museum de Lakenhal]], [[Leiden]] * [[Stedelijk Museum het Prinsenhof]], [[Delft]] * [[Teylers Museum]], [[Haarlem]] * [[Valkhof museum]], [[Nijmegen]] * [[Van Abbemuseum]], [[Eindhoven]] * [[Van Gogh Museum]], [[Amsterdam]] [https://web.archive.org/web/20060206024624/http://www.vangoghmuseum.com/bisrd/top-1-2.html] * [[Wereldmuseum]], [[Rotterdam]] [https://web.archive.org/web/20090819061249/http://www.wereldmuseum.rotterdam.nl/] == {{Japan}} == *[[Tokyo]] *[[Kyoto]] *[[Kanagawa]] *[[Aichi]] *[[Fukuoka]] =={{Kanada}}== ====Alberta==== {| class="wikitable" ! ! |- |[[Calgary Zoo]] |[[Calgary]] |- |[[Glenbow Museum]] |[[Calgary]] |- |[[Heritage Park Historical Village]] |[[Calgary]] |- |[[Laurier House]] |[[Calgary]] |- |[[Military Museums Calgary]] |[[Calgary]] |- |[[Royal Alberta Museum]] |[[Edmonton]] |- |[[Royal Tyrrell Museum of Palaeontology]] |[[Drumheller, Alberta|Drumheller]] |- |[[Galt Museum & Archives]] |[[Lethbridge]] |} ====British Columbia==== {| class="wikitable" ! ! |- |[[Canadian Museum of Rail Travel]] |[[Cranbrook, British Columbia|Cranbrook]] |- |[[Museum of Anthropology at UBC|Museum of Anthropology]] |[[Vancouver]] |- |[[Science World at TELUS World of Science]] |[[Vancouver]] |- |[[Museum of Archaeology and Ethnology]] |[[Burnaby, British Columbia|Burnaby]] |- |[[Port Moody Station Museum]] |[[Port Moody, British Columbia|Port Moody]] |- |[[Royal British Columbia Museum]] |[[Victoria, British Columbia|Victoria]] |- |} ====Manitoba==== {| class="wikitable" ! ! |- |[[Manitoba Museum]] |[[Winnipeg]] |- |[[Mennonite Heritage Village]] |[[Steinbach, Manitoba|Steinbach]] |- |} ====New Brunswick==== ====Newfoundland and Labrador==== ====Nova Scotia==== ====Ontario==== {| class="wikitable" ! ! |- |[[Art Gallery of Ontario]] |[[Toronto]] |- |[[Allan Gardens]] |[[Toronto]] |- |[[Bata Shoe Museum]] |[[Toronto]] |- |[[Black Creek Pioneer Village]] |[[Toronto]] |- |[[Bytown Museum]] |[[Ottawa]] |- |[[Canada Agriculture Museum]] |[[Ottawa]] |- |[[Canada Aviation Museum]] |[[Ottawa]] |- |[[Canadian Postal Museum]] |[[Ottawa]] |- |[[Canada Science and Technology Museum]] |[[Ottawa]] |- |[[Canadian Museum of Nature]] |[[Ottawa]] |- |[[Canadian War Museum]] |[[Ottawa]] |- |[[Casa Loma]] |[[Toronto]] |- |[[Design Exchange]] |[[Toronto]] |- |[[Elliott Avedon Museum & Archive of Games]] |[[Waterloo, Ontario|Waterloo]] |- |[[Fort York]] |[[Toronto]] |- |[[Gibraltar Lighthouse]] |[[Toronto]] |- |[[Gibson House]] |[[Toronto]] |- |[[Hockey Hall of Fame]] |[[Toronto]] |- |[[National Gallery of Canada]] |[[Ottawa]] |- |[[Ontario Science Centre]] |[[Toronto]] |- |[[Riverdale Farm]] |[[Toronto]] |- |[[Royal Military College of Canada]] Museum |[[Kingston, Ontario|Kingston]] |- |[[Royal Ontario Museum]] |[[Toronto]] |- |[[Scarborough Historical Museum]] |[[Scarborough, Ontario|Scarborough]] |- |[[Todmorden Mills Heritage Museum]] |[[Toronto]] |- |[[Toronto Aerospace Museum]] |[[Toronto]] |- |[[Toronto Zoo]] |[[Toronto]] |- |[[York Museum]] |[[Toronto]] |- |} ====Prince Edward Island==== ====Kebek==== {| class="wikitable" ! ! |- |[[Canadian Centre for Architecture]] |[[Montreal]] |- |[[Canadian Museum of Civilization]] |[[Gatineau]] |- |[[Canadian Railway Museum]] |[[Saint-Constant]] |- |[[Montreal Museum of Fine Arts]] |[[Montreal]] |- |[[Musee d'art contemporain de Montréal]] |[[Montreal]] |- |[[Musée national des beaux-arts du Québec]] |[[Kêr-Gebek]] |- |[[Pointe-à-Callière Museum]] |[[Montreal]] |- |[[Redpath Museum]] [[McGill University]] |[[Montreal]] |- |} ====Saskatchewan==== {| class="wikitable" ! ! |- |[[Saskatchewan Railway Museum]] |[[Saskatoon]] |- |[[The Evolution of Education Museum]] |[[Prince Albert, Saskatchewan|Prince Albert]] |- |} ====Northwest Territories==== ====Nunavut==== ====Yukon Territory==== == {{Kolombia}} == == {{Republik Korea}} == *[[Seoul]] ** [[Gyeongbokgung]] ** [[Changdeokgung]] ** [[Changgyeonggung]] ** [[Deoksugung]] ** [[Unhyeongung]] *[[Busan]] *[[Daegu]] *[[Gwangju]] *[[Incheon]] *[[Gyeonggi-do]] *[[Gangwon-do]] *[[Chungcheongnam-do]] *[[Chungcheongbuk-do]] *[[Jeollabuk-do]] *[[Gyeongsangnam-do]] *[[Gyeongsangbuk-do]] *[[Jeju-do]] == {{Latvia}} == == {{Liban}} == == {{Lituania}} == =={{Luksembourg}} == == {{Malaysia}} == =={{Maldivez}} == == {{Mali}} == *[[Mirdi Broadel Mali]], [[Bamako]] == {{Malta}} == *[[Archaeology Museum of Gozo]], [[Rabat]], [[Gozo]] *[[Bir Mula Heritage Museum]], [[Bormla]] *[[Borġ in-Nadur]], [[Birżebbuġa]] *[[Casa Rocca Piccola]], [[Valletta]] *[[Domus Romana]], [[Rabat, Malta|Rabat]] *[[Folklore Museum of Gozo]], [[Rabat]], [[Gozo]] *[[Fondazzjoni Wirt Artna]], [[Kalkara]] *[[Għar Dalam]] Museum, [[Birżebbuġa]] *[[Għarb Folklore Museum]], [[Għarb]], [[Gozo]] *[[Gozo 360 degrees]], [[Rabat]], [[Gozo]] *[[Gozo Cathedral Museum]], [[Rabat]], [[Gozo]] *[[Gozo Heritage]], [[Għajnsielem]], [[Gozo]] *[[Gozo Museum of Toys]], [[Xagħra]], [[Gozo]] *[[Gozo Natural Science Museum]], [[Rabat]], [[Gozo]] *[[Grand Master Palace]], [[Valletta]] *[[Kelinu Grima Maritime Museum]], [[Nadur]], [[Gozo]] *[[Malta Aviation Museum]], [[Ta' Qali]] *[[Malta Cathedral Museum]], [[Mdina]] *[[Malta Classic Cars Collection]], [[Qawra]], [[St Paul's Bay]] *[[Malta Con-Cathedral Museum]], [[Valletta]] *[[Malta Maritime Museum]], [[Birgu]] *[[Malta National Museum of Archaeology]], [[Valletta]] *[[Malta National Museum of Ethnography]], [[Birgu]] *[[Malta National Museum of Fine Arts]], [[Valletta]] *[[Malta National Museum of Natural History]], [[Mdina]] *[[Mdina Dungeons]], [[Mdina]] *[[Palace Armoury]], [[Valletta]] *[[Pomskizillious Museum of Toys]], [[Xagħra]], [[Gozo]] *The [[Manoel Theatre]] Museum, [[Valletta]] *[[The National War Museum of Malta]], [[Fort St Elmo]], [[Valletta]] *[[The Old Prison of Gozo]], [[Rabat]], [[Gozo]] *[[The Toy Museum of Malta]], [[Valletta]] *[[Traditions and Crafts of Malta]], [[Valletta]] *[[Wignacourt Collegiate Museum]], [[Rabat, Malta|Rabat]] *[[Żabbar Sanctuary Museum]], [[Żabbar]] *[[Żejtun Parish Church Museum]], [[Żejtun]] == {{Maroko}} == * [[Mirdi Marrakech]], [[Marrakech]] == {{Mec'hiko}} == *[[Museo Nacional de Antropología]] [[Mexico D.F.]] *[[Museo de Arte Moderno]], [[Mexico D.F.]] *[[Museo de Historia Natural]], [[Mexico D.F]] *[[Museo Nacional de las Intervenciones]], [[Mexico D.F]] *[[Palacio de Bellas Artes]], [[Mexico D.F.]] *[[Museo del Palacio Nacional]], [[Mexico D.F.]] *[[museo del Templo Mayor]], [[Mexico D.F.]] *[[Papalote museo del Niño]], [[Mexico D.F.]] *[[museo del Templo Mayor]], [[Mexico D.F.]] *[[museo Dolores Olmedo]], [[Mexico D.F.]] *[[museo Rufino Tamayo]], [[Mexico D.F.]] *[[museo Frida Khalo]], [[Mexico D.F.]] *[[museo Casa estudio Diego Rivera y Frida Khalo]], [[Mexico D.F.]] *[[museo nacional de arte, MUNAL]], [[Mexico D.F.]] *[[Atiguo Colegio de San Ildefonso]], [[Mexico D.F.]] *[[Museo del Chopo]], [[Mexico D.F.]] *[[museo del la Ciudad de Mexico]], [[Mexico D.F.]] *[[Polyforum Cultural Siqueiros]], [[Mexico D.F.]] *[[museo de la SHCP]], [[Mexico D.F.]] *[[museo de arte contemporaneo MARCO]], [[Monterrey]] *[[museos de sitio del Instuto Nacional de Antropologia e Historia]], [[Mexico]] *[[museo del ExConvento de Santo Domingo]], [[Oaxaca]] *[[museo del Fuerte De San Juan de Ulua]], [[Veracruz, Veracruz]] *[[Museo del Desierto]], [[Saltillo]] *[[museo Manuel Felguerez]], [[Zacatecas.]] *[[museo de arte contemporaneo de Yucatan]], [[Merida]] *[[museo Casa De Diego Rivera]], [[Guanajuato]] *[[museo del Templo Mayor]], [[Mexico D.F.]] *[[museo Guggenheim Guadalajara, +2010]], [[Guadalajara]] == {{Monako}} == == {{Namibia}}== *[[Mirdi Broadel Namibia]], [[Windhoek]] == {{Zeland Nevez}} == * [[Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa]], [[Wellington]] [http://www.tepapa.govt.nz] * [https://web.archive.org/web/20110826105028/http://www.aucklandmuseum.com/ Auckland Museum, Auckland] * '[https://web.archive.org/web/20070405202850/http://www.otagomuseum.govt.nz/ Otago Museum, Dunedin] * [https://web.archive.org/web/20070404182638/http://www.cadbury.co.nz/cadbury_home/index.asp Cadbury Chocolate Factory, Dunedin] * [[Canterbury Museum]], [http://www.canterburymuseum.com/ Christchurch] * [[Royal New Zealand Air Force Museum]], [http://www.airforcemuseum.co.nz/ Christchurch] * [https://web.archive.org/web/20190321060035/http://www.christchurchartgallery.org.nz/ Christchurch Public Art Gallery, Christchurch] * [https://web.archive.org/web/20060110195535/http://www.fencible.org.nz/index.htm Howick Historical Village, Auckland] * [http://www.wellingtonzoo.com/ Wellington Zoo, Wellington] * [https://web.archive.org/web/20061010211816/http://www.northotagomuseum.co.nz/ North Otago Museum, Oamaru] == {{Nigeria}} == * [[National Museum of Nigeria]], [[Lagos]] == {{Norvegia}} == * [[Salten Museum]] * [[Kunstmuseet KUBE]] [[Ålesund]] * [[Jugenstilsenteret]] [[Ålesund]] =={{Pakistan}} == * [[National Museum of Pakistan]], [[Karachi]] * [[PAF Museum, Karachi|PAF Museum]], [[Karachi]] * [[Pakistan Maritime Museum]], [[Karachi]] == {{Perou}} == == {{Polonia}} == * (''Muzeum Narodowe w Warszawie'') * (''Muzeum Śląskie w Katowicach'') * (''Muzeum Narodowe w Krakowie'') *(''[[Muzeum Narodowe w Szczecinie]]'') *(''[[Muzeum Mazowieckie]]'') * [[Muzeum Żup Krakowskich]] * (''[[Muzeum Narodowe we Wrocławiu]]'') * [[Muzeum Sztuki]] [[Łódź]] * [[Bielsko-Biała Museum]] == {{Portugal}} == * [[Casa de Serralves-Museu de Arte Contemporânea]] * [[Casa Museu Abel Salazar]] * [[Casa Museu de Camilo Castelo Branco]] * [[Museu do Cinema]] * [[Museu Botânico]] * [[Museu Calouste Gulbenkian]], [[Lisbon]] * [[Museu da Água]] * [[Museu da Marinha]] * [[Museu da Música]] * [[Museu da Ribeira Grande]], [[Azores]] * [[Museu de Angra do Heroísmo]], [[Angra do Heroísmo]] * [[Museu de Cera de Fátima]], [[Fátima]] * [[Museu de Cerâmica]], [[Caldas da Rainha]] * [[Museu de Cerâmica de Sacavém]], [[Sacavém]] * [[Museu de Ciência da Universidade de Lisboa]] * [[Museu de Conimbriga]] * [[Museu dos Jazigos Naturais Portugueses]], [[São Mamede de Infesta]] * [[Museu de Lamego]], [[Lamego]] * [[Fundação Medeiros e Almeida]], [[Lisbon]] * [[Museu de Metrologia]] * [[Museu do Ar]], [[Alverca do Ribatejo]] * [[Museu do Automóvel Antigo]], [[Oeiras]] * [[Museu do Azulejo]], [[Lisbon]] * [[Museu do Brinquedo]], [[Sintra]] * [[Museu do Carro Eléctrico]], [[Porto]] * [[Museu do Chiado]], [[Lisbon]] * [[Museu do Desporto]] * [[Museu do Douro]] * [[Museu do Mar]], [[Sesimbra]] * [[Museu do Relógio]] * [[Museu do Teatro Romano]], [[Lisbon]] * [[Museu do Traje e da Moda]], [[Lisbon]] * [[Museu do Trajo do Algarve]], [[São Brás de Alportel]] * [[Museu dos Cristos]], [[Sousel]] * [[Museu dos Transportes e Comunicações]] * [[Museu Geológico de Lisboa]] * [[Museu Militar do Porto]], [[Porto]] * [[Museu Municipal de Baião]], [[Baião]] * [[Museu Municipal de Esposende]], [[Esposende]] * [[Museu Municipal de Loures]], [[Loures]] * [[Museu Municipal de Viana do Castelo]], [[Viana do Castelo]] * [[Museu Nacional de Arqueologia]], [[Lisbon]] * [[Museu Nacional de Arte Antiga]], [[Lisbon]] * [[Museu Nacional de Etnologia]], [[Lisbon]] * [[Museu Nacional de História Natural]] * [[Museu Nacional de Machado de Castro]], [[Coimbra]] * [[Museu Nacional do Teatro]] * [[Museu Nacional dos Coches]] * [[Museu Nacional Soares dos Reis]], [[Porto]] * [[Museu Virtual da Imprensa]] * [[Museu Virtual da Informática]] == {{Puerto Rico}} == * [[Ponce Museum of Art]] == {{Rouantelezh-Unanet}} == *[[Roll mirdioù Bro-Skos]] *[[Roll mirdioù Kembre]] == {{Rusia}} == * [[Sant Petersbourg]] ** [[Mirdi ar Peniti]] ** [[Kunstkamera]] ** [[Yasnaya Polyana]] == {{Sina}} == Evit gwelet ur roll eus mirdioù [[Hong Kong]], gwelet [[Mirdioù Hong Kong]]. == {{Singapour}} == ''Gwelet : [[Roll mirdioù Singapour]]'' == {{Spagn}} == ** [[Museo Picasso]], [[Barcelona]] ** [[Joan Miró]], [[Barcelona]] ** [[Museu Nacional d'Art de Catalunya]], [[Barcelona]], [https://web.archive.org/web/20081227000712/http://www.mnac.es/ MNAC] ** [[Teatro Museo Gala Salvador Dalí]], [[Figueres]] * [[Madrid]] ** [http://www.mncn.csic.es/home800.php Museo Nacional de Ciencias Naturales] ** [https://web.archive.org/web/20140331122416/http://www.man.es/ Museo Arquelógico Nacional] ** [https://web.archive.org/web/20110607221905/http://mnantropologia.mcu.es/ Museo Nacional de Antropología] ** [[Museo del Prado]] ** [http://museoprado.mcu.es/cason.html Casón del Buen Retiro] ** [[Museo Thyssen-Bornemisza]] ** [[Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía]] ** [http://museoromantico.mcu.es/ Museo Romántico] ** [http://museosorolla.mcu.es/ Museo Sorolla] ** [http://museocerralbo.mcu.es/esp/index2.html Museo Cerralbo] ** [https://web.archive.org/web/20110702090440/http://flg.es/museo/museo.htm Museo Lázaro Galdiano] ** [https://web.archive.org/web/20100105195546/http://rabasf.insde.es/ Museo de la Real Academia de Bellas Artes de San Fernando] ** [http://mnartesdecorativas.mcu.es/ Museo Nacional de Artes Decorativas] ** [http://www.munimadrid.es/museoairelibre/ Museo de Escultura al Aire Libre] ** [http://www.aire.org/museo/ Museo del Aire] ** [http://www.museonavalmadrid.com/ Museo Naval] ** [https://web.archive.org/web/20090221181113/http://www.patrimonionacional.es/preal/preal.htm Armería Real] ** [https://web.archive.org/web/20070612001615/http://www.museodelferrocarril.org/delicias.html Museo del Ferrocarril] ** [https://web.archive.org/web/20070403223031/http://www.fnmt.es/es/html/sd_re.asp Museo Casa de la Moneda] ** [http://www.igme.es/museo/ Museo Geominero] ** [http://www.ucm.es/info/farmacia/Museo/El_museo_de_la_Farmacia_Hispana1.html Museo de la Farmacia Hispana] ** [https://web.archive.org/web/20070609202904/http://www.amerc.es/museos/FarmaciaMil.htm Museo de Farmacia Militar] ** [https://web.archive.org/web/20061004011804/http://museoceramadrid.com/ Museo de Cera] ** [https://web.archive.org/web/20070509221913/http://www.madrid.org/asuntos_taurinos/museo/museo.htm Museo Taurino] ** [http://www.munimadrid.es/museomunicipal/ Museo Municipal] ** [https://web.archive.org/web/20110527225221/http://museodeamerica.mcu.es/ Museo de América] * Reoù all ** [http://www.marqalicante.com/ Museo Arqueológico de Alicante] ** [https://web.archive.org/web/20061020113736/http://www.museoromano.com/ Museo Nacional de Arte Romano en Mérida] ** ''[[Tabularium Artis Asturiensis]]'', [[Oviedo]] == {{Stadoù-Unanet Amerika}} == ''Gwelout : [[Listenn mirdioù Stadoù-Unanet Amerika]]'' == {{Sveden}} == *[[Millesgården]] *[[Rooseum]] *[[Röhss Museum]] *[[Skansen]] == {{Suis}} == *[[Haus Konstruktiv]], [[Zürich]] *[[Musée Chappuis-Fähndrich]], [[Develier]] ''Gwelet ivez :'' [[Basel#Museums|Basel]], [[Berne#Museums|Bern]], [[Lausanne#Museums|Lausanne]], [[Lugano#Museums|Lugano]], [[St. Gallen#Museums|St. Gallen]], [[Zürich#Museums|Zürich]] == {{Taiwan}} (Republik Sina) == *[[Taipei]] == {{Republik Tchek}} == == {{Tunizia}} == == {{Turkia}} == * [[Istanbul]] ** [[Mirdi Santez-Sofia]] ** [[Palez Topkapı]] ** [[Palez Dolmabahçe]] ** [[Palez Yıldız]] ** [[Mirdi Sadberk Hanım]] ** [[Mirdi Pera]] ** [[Aydınlatma ve Isıtma Araçları Müzesi]] *[[Ankara]] ** [[Mirdi sevenadurioù Anatolia]] *[[Konya]] ** [[Mirdi Mevlana]] =={{Ukraina}} == *''Gwelout : [[:Rummad:Mirdioù Ukraina|Mirdioù Ukraina]]'' ==Gwelout ivez== *[[Listennad savadurioù]] ==Liammoù diavaez== * [https://web.archive.org/web/20081026162851/http://vlmp.museophile.com/ Virtual Library museums pages] (VLmp) * {{dmoz|Reference/Museums/|Museums}} * [https://web.archive.org/web/20070427075725/http://dir.yahoo.com/Society_and_Culture/Museums_and_Exhibits Yahoo! directory] * [http://www.museumland.com/ Museum land] * [https://web.archive.org/web/20070427034940/http://www.museumnetwork.com/ MuseumNetwork.com] * [http://www.museumstuff.com/ MuseumStuff.com] [[Rummad:Mirdioù]] qnj2iw2h67huyvonxppnj4pmf0b362l 0 31680 2203135 2193321 2026-10-30T03:35:45Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2203135 wikitext text/x-wiki <!-- Kement-mañ a zo troet diwar ar bajenn c'hallek --> [[file:Franz Schubert by Wilhelm August Rieder 1875.jpg|thumb|Franz Schubert<br />(Poltred gant [[Wilhelm August Rieder]], 1875, diwar un dourlivadur eus 1825)]] [[file:Franz Schubert Signature.svg|200px|thumb|Sinatur]] [[file:Schubert's Brille.jpg|thumb|Lunedoù Schubert]] [[Restr:FranzSchubert.jpg|thumb|300px|Franz Schubert]] '''Franz Schubert''', ganet d'an [[31 a viz Genver]] [[1797]] e [[Vienna]] ha marvet eno ivez d'an [[19 a viz Du]] [[1828]], a oa ur [[sonaozour]] [[aostrian]], == Buhezskrid == Ganet eo bet Franz-Peter Schubert e Vienna — e Lichtental pa lavarin mat — e 1797. Gant e dad Franz-Theodor, skolaer, en deus e gentelioù [[biolin]] kentañ, e-keit ha ma c'helenn dezhañ ar [[piano]] e vreur Ignaz. Etre [[1808]] ha [[1813]], ez eus anezhañ ur c'haner e kor chapel impalaerel Vienna hag ur studier er C'h-''Konvikt'' (skol stummañ kanerien chapel al lez). E giz-se en em gav skoliad [[Antonio Salieri]], rener ar sonerezh el Lez. E-doug ar maread stummañ-se, e krog da genaozañ, daoust da zamlavaroù e dad hag a zifenn zoken outañ distreiñ er gêr e-keit ha m'emañ e vamm e par ar marv (1811-1813). Evit ar piano e skriv da gentañ Schubert (ken abred ha [[1810]]), da c'houde kement hag eizh [[pevarad-kerdin]], un nebeud [[digorenn]]où ha [[lied]]er. E 1812, setu eñ skoliad [[Antonio Salieri|Salieri]] a zalc'ho istim evitañ e vuhez-pad. E [[1813]], diwar levezon kreñv [[Joseph Haydn|Haydn]], ha muioc'h c'hoazh [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]], e kenaoz e [[simfonienn]] gentañ ; daou vloaz diwezhatoc'h e teu e opera kentañ, e oferenn gentañ hag e bennoberenn gentañ war dachenn al [[lied]] : ''Marc'harid er rod-nezañ'' (''Gretchen am Spinnrade'') (19 a viz Here [[1814]]), tra ma vev un darempred karantez malevurus gant [[soprano]] solo e oferenn gentañ, Therese Grob. Un nebeud bloavezhioù diwezhatoc'h, e [[1818]], e ya da tigelenner bugale ar c'hont [[Esterhazy]], e Zséliz en [[Hungaria]] . Distreiñ a ray eno e [[1824]] ha en em dommañ ouzh ar verc'h eil-henañ, Caroline. Panevet un nebeud beajoù en Aostria, pergen e [[Graz]], [[Linz (Aostria)|Linz]], [[Steyer]], [[Gmünden]], [[Salzburg]], e tremeno Schubert ar bras eus e vuhez e [[Vienna]]. Dilezet gantañ ar vicher a skolaer ha skoazell e dad, bevañ a ray darn vrasañ an amzer e ti mignoned ha gouestlañ e vuhez a-bezh d'ar sonerezh, da genaozañ, ha d'ur seurt emvodoù sonerezhel a raed ''« schubertiade<!-- srkivet evel-se en alamaneg --> »'' anezho, emgavioù mignoned e-lec'h ma krog e ''lieder'' d'ober berzh. Krediñ a ra da lod (Maynard Solomon) e oa un [[heñvelrevour]] anezhañ, met aes a-walc'h eo bet diskaret an dezenn-mañ gant an imbourc'h parfet (Rita Steblin). Seul nebeutoc'h ne vern m'en deus gouzañvet Schubert evit gwir reizhiad [[Metternich]] hag en doa bannet e 1815 ul lezenn war an asant a rae an dimez tra dibosubl dezhañ, evel da viliadoù a dud all. E 1822-23 e voe skoet klañv Schubert gant an [[naplez]], ha diwar neuze ne ehanas ket e yec'hed da vont war fallaat. Tennañ a reas diwar e reuz ur sonerezh donoc'h-donañ ha fromusoc'h-fromusañ, an tostañ ma c'heller eus ar boan hag eus ar marv zo ouzh e c'hedal (''[[Pevarad-kerdin niv. 14 (Schubert)|Ar plac'h yaouank hag ar marv]]'', '' [[Beaj goañv (Schubert)|Beaj goañv]]''). Mervel a reas Franz Schubert, d'an 19 a viz Du [[1828]], bloaz hanter goude [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] en deus bet e vuhez-pad, doujañs ha bam diharz evitañ. Diouzh e c'houlenn eo bet sebeliet Franz Schubert tost kenañ outañ. GS. Arabat disoñjal ez eo alies heñvelkasour an "imbourc'h parfet" ha ne fazi morse dezhañ an arguzennoù evit nac'h an heñvelrevelezh keit ha ma kreder ober anv anezhi. == E oberenn == Gantañ doareoù baleant n'en deus bet Franz Schubert nemeur a arc'hant e-doug e vuhez berr, met ne voe ket gwall chalet gant se, dreist-holl p'edo e vignoned prest d'e sikour atav, evel m'edo eñ evito memes mod. Ha pa varvas gant an [[Terzhienn difoidel|derzhienn difoidel]] d'an oad a 31 bloaz hepken, amzer en doa bet da genaozañ kreñv da 1000 oberenn kontet enno ur 600 lied bennak, pezhioù e-touez ar re bouezusañ eus e oberenn, kenaozet war testennoù eus brasañ barzhed a yezh alamanek ([[Friedrich Gottlieb Klopstock|Klopstock]], [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]], [[Friedrich Schiller|Schiller]], [[Friedrich Rückert|Rückert]], [[Heinrich Heine|Heine]]), eus e vignoned ([[Johann Mayrhofer|Mayrhofer]], [[Karl Theodor Körner|Körner]], [[Josef von Spaun|Spaun]], [[Franz von Schober|Schober]], [[Johann Chrysostomus Senn|Senn]], [[Matthäus Kasimir von Collin|Collin]], [[Schwind]]) pe eus barzhed a zo manet anavezet a-drugarez d'e lieder ([[Wilhelm Müller|Müller]]). An [[usvoud]] [[Johann Michael Vogl]], brudet-kenañ d'ar mare-se, deuet da vezañ mignon ha bamad Schubert, a zo bet bras e lod evit reiñ da anavezout al lieder, evel ar baron Carl von Schönstein hag ar ganourez Anna Milder. Lod eus al lieder a raio berzh spontus zoken. Evit an holl stummoù sonerezhel en deus skrivet Schubert, nemet ar c'hengerzad. Levezonet gant [[Franz Joseph Haydn|Haydn]] ha [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] ez eo disheñvel mat e arz avat. E genaozadurioù evel primaozet, kerzennek-kenañ ha barzhoniel a zo bras an ijin enno, naturel o c'hened, hogen ken buan all e c'hellont bezañ loariek, huñvreus, alies tarzhkalonus, pergen goude d'ar sonaozour bezañ bet taget gant e gleñved dibare. Ur sonerezh fromus, implijet ken reizh gant ar [[sinema]], goude ma n'eo ket bet anavezet ar pouezus ma oa hag eñ bev (oberennoù niverus n'int bet sonet evit ar wezh kentañ ken nemet goude e varv). == Kenaozaduroù pennañ == === Evit klaviaz === Ur gudenn a zo bet gwezhall gant niveradur simfoniennoù Schubert, goude ar c'hwec'h kentañ anezho. Adkavet eo bet a-dammoù kevrollenoù raktresoù simfoniennoù niverus, bet dilezet pa oant bet kaset pell pe belloc'h gant ar sonaozour. Evel-se e voe deroet an niverenn 7 d'ar ''Simfonienn Veur'' D.944 pa voe kavet e [[1838]] gant [[Robert Schumann]]. Gant kavadenn an hini ''Diechu'' er bloavezhioù 1860 e voe deroet da homañ ziwezhañ an hevelep niverenn 7, tra ma teue an hini ''Meur'' da vezañ niverenn 8. En diwezh ar simfonienn D.729, gant pevar luskad klok met nann klaviazet, a zo bet sellet outi evel ur simfonienn wirion ha e toug a-wezhioù an niverenn 7, pezh a ro d'an hini ''Diechu'' an niverenn 8 ha d'an hini ''Meur'' an niverenn 9. An niveradur diwezhañ-mañ a zo hiziv an hini muiañ degemeret ha sellet outañ evel tra prenet, zoken m'eo ret alies ober dave da niverennoù katalog D digant [[Otto Erich Deutsch]] kuit a gemmeskiñ. * ''4{{vet}} simfonienn en ut leiañ, lezanvet « Tragique » D.417'' * ''[[Simfonienn niv. 5 Schubert|5{{vet}} simfonienn e si bouc'h muiañ, D.485]]'' * ''[[Simfonienn niv. 7 Schubert|7{{vet}} simfonienn e mi muiañ D.729 (1821)]]'' * ''[[Simfonienn niv. 8 de Schubert|8{{vet}} simfonienn e si leiañ, lezanvet « An hini diechu » D.759 (1822)]]'' * ''9{{vet}} simfonienn en ut muiañ, lezanvet « An hini meur » D.944'' * ''[[Simfonienn D.936A Schubert|10{{vet}} simfonienn e re muiañ D.936a]]'' === Evit piano === * ''Drei Klavierstücke, D.946'' * ''Eizh primaozad, D.899 & D.935'' * ''[[Mareadoù sonerezhel (Schubert)|C'hwec'h maread sonerezhel, D.780]]'' * ''Faltazienn « Wanderer », D.760, op.15'' * ''21 Sonadenn evit piano, en o zouez :'' ** '' 1{{añ}} sonadenn e mi muiañ D.157'' ** '' 4{{vet}} sonadenn e la leiañ D.537'' ** '' 5{{vet}} sonadenn e mi bouc'h muiañ D.557'' ** '' 6{{vet}} sonadenn e mi muiañ D.566'' ** '' 8{{vet}} sonadenn e mi bouc'h muiañ D.568'' ** '' 9{{vet}} sonadenn e si bémol muiañ D.575'' ** '' 11{{vet}} sonadenn e fa leiañ D.625'' ** '' [[Sonadenn evit piano niv. 13 (Schubert)|13{{e}} sonadenn e la muiañ D.664]]'' ** '' 14{{vet}} sonadenn e la leiañ D.784'' ** '' [[Sonadenn D.840 (Schubert)|15{{e}} sonadenn en ut muiañ D.840]]'' « Reliquie » (diechu) ** '' 16{{vet}} sonadenn e la leiañ D.845'' ** '' 17{{vet}} sonadenn e re muiañ D.850'' ** '' 18{{vet}} sonadenn e sol muiañ (Fantaisie) D.894'' ** '' [[Sonadenn evit piano niv. 19 (Schubert)|19{{e}} sonadenn en ut leiañ D.958]]'' ** '' [[Sonadenn evit piano niv. 20 (Schubert)|20{{e}} sonadenn e la muiañ D.959]]'' ** '' 21{{vet}} sonadenn e si bouc'h muiañ D.960'' * ''Allegro, e la leiañ, D.947 : Lebensstürme'' * ''Faltazienn evit pevar dorn e fa leiañ D.940'' * ''Dihuedenn giz hungaria evit pevar dorn D.818' * ''Argemmoù evit pevar dorn e la bouc'h muiañ D.813'' === Sonerezh kambr === * ''[[Sonadenn Arpeggione (Franz Schubert)|Sonadenn « Arpeggione », D.821]]'' * ''[[Eizhad e fa muiañ (Schubert)|Eizhad evit kerdin ha c'hwezherioù, D. 803]]'' * ''[[Pempad e la muiañ (Schubert)|Pempad evit piano ha kerdin « An dluzhenn », D. 667]]'' * ''[[Pempad-kerdin e do muiañ (Schubert)|Pempad evit daou violin, arvoud ha daou c'haolbiolin]], D. 956 (op. 163)'' * ''[[Darn pevarad (Franz Schubert)|Darn pevarad, D. 703]]'' * ''[[Pevarad-kerdin niv. 13 (Schubert)|13{{vet}} pevarad « Rosamunde », D. 804]]'' * ''[[Pevarad-kerdin niv. 14 (Schubert)|14{{vet}} pevarad « Ar plac'h yaouank hag ar marv », D. 810]]'' * ''[[Pevarad-kerdin niv. 15 (Schubert)|15{{vet}} pevarad e sol muiañ]], D. 887'' * ''[[Triad evit piano ha kerdin niv. 1 (Schubert)|Triad gant piano niv. 1 e si bouc'h muiañ]], D. 898 (op. 99)'' * ''[[Triad evit piano ha kerdin niv. 2 (Schubert)|Triad gant piano niv. 2 e mi bouc'h muiañ]], D. 929 (op. 100)'' === Sonerezh mouezhel === * Kelc'hiad ''[[Die schöne Müllerin (Schubert)|Ar Vilinerez vrav]]'' (''Die schöne Müllerin'') D. 795 * Kelc'hiad ''[[Beaj goañv (Schubert)|Beaj goañv]] '' (''Winterreise'') D. 911 * Kelc'hiad ''[[Kan an Alarc'h (Schubert)|Kan an Alarc'h]] '' (''Schwanengesang'') D. 957 * ''Ar Bugul war ar roc'h (Der Hirt auf dem Felsen)'', D.965 * ''[[Der Erlkönig (Schubert)|Roue ar Gwernioù]] (Der Erlkönig), op.1, D.328'' * ''Marc'harid er rod-nezañ (Gretchen am Spinnrad), op.2, D.118'' === Sonerezh a-gor === * Koral : An die Sonne, D.439 * Koral : Coronach, D.836, op.52.4 * Koral : Das große Hallelujah, D.442 * Koral : Der 23. Psalm:, D.706 * Koral : Der Gondelfahrer, D.809 * Koral : Gesang der Geister über den Wassern, D.538 & D.714 * Koral : Gott in der Natur, D.757 * Koral : Mirjam's Siegesgesang, D.942, op. dalif 136 * Koral : Nachtgesang im Walde, D.913 * Koral : Ständchen (Grillparzer), D.920 * Koral : Zur guten Nacht, D.903 === Sonerezh sakr === * Oferenn niv.1 e fa muiañ, D.105 * Oferenn niv.2 e sol muiañ, D.167 * Oferenn niv.3 e si bouc'h muiañ, D.324 * Oferenn niv.4 en ut muiañ, D.452 * Oferenn niv.5 e la bouc'h muiañ, D.678 * Oferenn niv.6 e mi bouc'h muiañ, D.950 * Oferenn alaman (Deutsche Messe), D.872 * Kanenn d'ar Spered Santel (Hymnus an den heiligen Geist), D.948 * Tantum Ergo e mi bouc'h muiañ, D.962 * Magnificat e do muiañ, D. 486 === Operaoù === * Alfons und Estrella, D.732 * Claudine von Villa Bella, D.239 * Der Graf von Gleichen, D.918 * Der vierjährige Posten, D.190 * Des Teufels Lustschloss, D.84 * Die Freunde von Salamanca, D.326 * Die Zauberharfe, D.644 * Die Zwillingsbrüder, D.647 * Fierabras, D.796 * Rosamunde, D.797 == Jubennourien veur Schubert == * pennoù klaviaz : [[Bruno Walter]], [[Wilhelm Furtwängler]], [[Josef Krips]], [[Carl Schuricht]], [[Günter Wand]], [[Claudio Abbado]], [[Roy Goodman]], [[Jonathan Nott]] ; * pianoourien : [[Artur Schnabel]], [[Edwin Fischer]], [[Clara Haskil]], [[Rudolf Serkin]], [[Wilhelm Kempff]], [[Sviatoslav Richter]], [[Annie Fischer]], [[Alfred Brendel]], [[Paul Badura-Skoda]], [[Clifford Curzon]], [[Maurizio Pollini]], [[Radu Lupu]], [[Murray Perahia]], [[Maria Jo?o Pires]], [[András Schiff]], [[Gerald Moore]], [[Graham Johnson]], [[Jean-Claude Pennetier]], [[Rudolf Buchbinder]], [[Leif Ove Andsnes]], [[Andreas Staier]], [[Duo Crommelynck]] ; * sonerezh kambr : [[Quatuor Busch]], [[Quatuor Amadeus]], [[Quatuor Juilliard]], [[Quatuor Alban Berg]] [[Quatuor Talich]], [[Quatuor Mandelring]] ; * kanerien : [[Hans Hotter]], [[Dietrich Fischer-Dieskau]], [[Hermann Prey]], [[Fritz Wunderlich]], [[Peter Schreier]], [[Kurt Moll]], [[Martti Talvela]], [[Thomas Quasthoff]], [[Andreas Schmidt]], [[Thomas Hampson]], [[Matthias Goerne]], [[Ian Bostridge]], [[Christoph Prégardien]] ; * kanourezed : [[Elisabeth Schumann]], [[Lotte Lehmann]], [[Elisabeth Schwarzkopf]], [[Irmgard Seefried]], [[Kathleen Ferrier]], [[Christa Ludwig]], [[Gundula Janowitz]], [[Janet Baker]], [[Arleen Auger]], [[Felicity Lott]], [[Brigitte Fassbaender]], [[Anne-Sofie von Otter]], [[Nathalie Stutzmann]]. == Gwelet ivez == {{commons|Franz Schubert}} * [[Sonadenn evit biolin ha piano gant Franz Schubert]] == Liammoù diavaez == * [http://www.musicologie.org/Biographies/schubert.html musicologie.org], e galleg : buhezskrid, katalog an oberennoù, levrlennadur, sonlennadur, skeudennadurezh pinvidik, kevrollenoù * [http://www.pianobleu.com/schubert.html pianobleu.com], e galleg : Buhezskrid, sonlennadur * [https://web.archive.org/web/20090130013609/http://www.trovar.com/Deutsch.html Katalog klok an oberennoù] (e saozneg) * [https://web.archive.org/web/20120118032035/http://www.angelfire.com/tn3/papazacharias/schubert.html Sonerezh evit '''piano''' (midi)] * [https://web.archive.org/web/20070927095024/http://classicalmus.hispeed.com/articles/schubert.html Franz Peter Schubert: Master of Song] (e saozneg) * [https://web.archive.org/web/20060204223748/http://www.notesonfranzschubert.com/schubert.htm Notes on Franz Schubert] gant ar pianoour [[Bart Berman]] (e saozneg) * [https://web.archive.org/web/20070927023350/http://www.symphozik.info/index.php?page=bcd_bacf11 Studiadenn war Ihr Bild ha troidigezh al lied-mañ] * [https://web.archive.org/web/20201030080214/https://schubert-online.at/ Dornskridoù Schubert, ar brasañ dastumadenn] == Skeudennadurezh == * [http://gallica.bnf.fr/document?O=07722205 Skeudennadurezh Schubert] Skeudennadurezh pinvidik frank a wirioù hegerz war lec'hienn [http://gallica.bnf.fr/ Gallica] eus Levraoueg Vroadel Frañs. {{DEFAULTSORT:Schubert, Franz}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1797]] [[Rummad:Marvioù 1828]] [[Rummad:Vienna]] [[Rummad:Sonaozourien glasel]] [[Rummad:Sonaozourien ar Romantelezh]] [[Rummad:Sonaozourien Aostria]] [[Rummad:Sonaozourien an XIXvet kantved]] 0hhj7hj2dmvu3ztcvg9jwe9k5zp21kw 0 33882 2203153 2108770 2026-10-30T10:56:33Z Rijikk 94942 update 2203153 wikitext text/x-wiki {{implijoù all}} {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Nazaret|e18f7a|talbenn map|000}} |- ! colspan="2" style="font-size:1.4em;" | النَّاصِرَة an-Nāṣira • נָצְרַת‎ Natzrat |- | colspan="2" align="center" | <div style="position: relative"> [[Restr:Israel outline north haifa.png|280px]] <div style="position: absolute; left:182px; top:105px">[[Restr:City locator 22.svg|10px|Nazaret]]</div> <div style="position: absolute; left:140px; top:106px"><small>'''Nazaret'''</small></div> </div> <hr> |- | '''Riez''' || {{Israel}} |- | '''[[Distrigoù Israel|Distrig]]''' || [[Distrig an Norzh (Israel)|Norzh]] |- | colspan="2" | <hr style="background-color:#e18f7a;"> |- | '''Diazezadur''' || 2200 KJK <small>(kentañ annez)</small><br>[[300]] <small>(kêr vras)</small> |- | '''Kumun''' || [[1885]] |- | '''Maer''' || Yaakov Efrati<ref name="972mag">{{cite web |author = |url = https://www.972mag.com/nazareth-christmas-crime-corruption/ |title = In Nazareth, holiday festivities mask a ‘deep rot’ By Baker Zoubi January 5, 2026 |lang =en |website = www.972mag.com |date = |access-date = 2026-10-30 |url-status = live |archive-url = |archive-date = }}</ref><ref name="maariv2025">{{cite web |author = |url = https://www.maariv.co.il/news/israel/article-1209109 |title = אחרי ההדחה: זה מי שיעמוד בראש עיריית נצרת בתיה גלעדי 26/06/2025/ |lang =he |website = www.maariv.co.il |date = |access-date = 2026-10-30 |url-status = live |archive-url = |archive-date = }}</ref> |- | colspan="2" | <hr style="background-color:#e18f7a;"> |- | '''Gorread''' || 14 123 [[Metr|km²]] |- | '''Uhelder''' || 347 m |- | colspan="2" | <hr style="background-color:#e18f7a;"> |- | '''Poblañs''' || 77 445 annezad <small>([[2019]])</small> |- | '''Stankter''' || 5 483 ann./km² |- | colspan="2" | <hr style="height:2px; background-color:#e18f7a;"> |- | '''Internet''' || {{ar}} {{he}} [https://web.archive.org/web/20210331121744/https://www.nazareth.muni.il/arabic/pages/default.aspx www.nazareth.muni.il] |} '''Nazaret''' (en [[arabeg]] : الناصرة , en [[hebraeg]] : נצרת) a zo ur gêr e norzh [[Israel]], e [[Galilea]]. Brasañ kêr arab ar vro eo : 77 445 annezad e 2019, [[Arabed]] 99,8% anezho. Kalz a gevredigezhioù relijiel disheñvel-kenañ zo e Nazaret. Hervez an [[Aviel]] ez eo e Nazaret e voe [[Gwerc'hez Vari|Mari]] ha [[Jozef (Testamant Nevez)|Jozef]] o vevañ, ha ma voe desavet [[Jezuz Krist]]. Ul lec'h a bouez eo evit ar birc'hirined. E kreiz kêr emañ bolz uhel [[iliz ar C'hemennadur|bazilikenn ar C'hemennadur]]. <gallery mode="packed" heights="250px" style="margin-top:20px;"> Habsora from selezian.jpg|Nazaret, gant Iliz ar C'hemennadur er c'hreiz Nazareth neighbourhood at sunset.jpg|Ur c'harter eus Nazaret </gallery> == Notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Israel]] [[Rummad:Kristeniezh]] [[Rummad:Lec'hioù eus ar Bibl]] [[Rummad:Kêrioù pirc'hirinañ]] 7o78gsd3swpg7sswlratnd2yijmnmz2 0 41406 2203138 1998136 2026-10-30T05:39:19Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2203138 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;" |+<span style="font-size:large;">'''Hotton'''</span><br /> ! colspan="2" align="center" bgcolor="#EFEFEF" | |- align="center" |Banniel |[[Skeudenn:Flag of Hotton.svg|125px]] |- align="center" |Skoed |[[Skeudenn:Blason de hotton.svg|100px]] |- align="center" |Lec’hiadur Hotton en [[Arondisamant Marche-en-Famenne]] e proviñs [[Luksembourg (proviñs)|Luksembourg]] |[[Skeudenn:Hotton Luxembourg Belgium Map.png|150px]] |- align="center" |[[Riez]] |[[Belgia]] |- align="center" |Kumuniezh |{{BE-FR}} |- align="center" |Rannvro |{{BE-WAL}} |- align="center" |[[Proviñs]] | {{BE-Luksembourg}} |- align="center" |Arondisamant |[[Arondisamant Marche-en-Famenne|Marche-en-Famenne]] |- align="center" |ins |83028 |- align="center" |Kumunioù-Kod post |6990<br />6990<br />6990<br />6990 |- align="center" |Kumunioù strollet |Hotton<br />[[Fronville]]<br />[[Hampteau]]<br />[[Marenne]] |- align="center" |Kod pellgomz |084 |- align="center" |Maer |Philippe Courard ([[Strollad Sokialour (Belgia)|Strollad Sokialour]]) |- align="center" |Gorread |57,32&nbsp;km² |- align="center" |Hed |05° 26' .." Reter |- align="center" |Led |50° 16' .." Norzh |- align="center" |Uhelder | .. m |- align="center" |Poblañs hep kontoù doubl |5 043 <small>(01.01.2007)</small> |- align="center" |Stankter |88 a./km² |- align="center" |Lec'hienn |[https://web.archive.org/web/20210120001201/http://www.hotton.be/ www.hotton.be] |} '''Hotton''' (e [[walloneg]]: ''{{lang|wa|Hoton}}'') a zo ur gumun eus [[Belgia]] e proviñs [[Luksembourg (proviñs)|Luksembourg]]. {{Commonscat}} [[Rummad:Kumunioù Belgia]] lojqqjib4n1ydn25let2lmdkg5rfaci 0 43943 2203146 2197117 2026-10-30T09:37:17Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2203146 wikitext text/x-wiki Sed amañ listennad kumunioù (''municipios'') [[Portugal]]. Ar c'h-''concelhos'' pe ''municípios''-se zo pazennoù eus ar velestradurezh hanter-hent etre ar strollegezh-diazez, ar barrez (''[[freguesia]]'' en [[portugaleg]]) hag ar bazenn etre, hini an [[District du Portugal|distrig]] (ur bazenn hag a oa, betek 1976, hini ar broviñs). E [[Portugal]], ez eus 308 ''municipio'', unan anezho zo e [[Spagn]]: [[Olivenza|Olivença]] an hini eo. __NOTOC__ == A == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamezioù'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|''' Kumun ([[municipio]]) '''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|''' Abaoe ''' |- | [[Restr:PRT Abrantes CoA.svg|50px]] || '''[[Abrantes]]''' || [[1179]] |- | [[Restr:Brasão de município de Águeda.png|50px]] || '''[[Águeda]]''' || [[1834]] |- | [[Restr:AGB.png|50px]]|| '''[[Aguiar da Beira]]''' || [[1120]] |- | [[Restr:ADL.png|50px]] || '''[[Alandroal]]''' || [[1486]] |- |[[Restr:ABV.png|50px]] || '''[[Albergaria-a-Velha]]''' || [[1117]]; [[1124]] |- | [[Restr:COA of Albufeira municipality (Portugal).png|50px]] || '''[[Albufeira]]''' || [[1504]] |- | [[Restr:ASL1.png|50px]] || '''[[Alcácer do Sal]]''' || [[1218]] |- | [[Restr:ACN.png|50px]] || '''[[Alcanena]]''' ||[[1914]] |- | [[Restr:ACB1.png|50px]] || '''[[Alcobaça (Portugal)|Alcobaça]]''' || [[1153]]; [[1210]] |- | [[Restr:Vila_de_Alcochete_(brasão).png|50px]] || '''[[Alcochete]]''' || [[1515]] |- | [[Restr:Alcoutim municipality coat of arms.png|50px]] || '''[[Alcoutim]]''' || [ [[1304]] |- | [[Restr:ALQ.png|50px]] || '''[[Alenquer]]''' || [[1212]] |- | [[Restr:AFE.png|50px]] || '''[[Alfândega da Fé]]''' ||[[1294]] |- |[[Restr:ALJ.png|50px]] || '''[[Alijó]]''' || [[1226]] |- | [[Restr:COA of Aljezur municipality (Portugal).png|50px]] || '''[[Aljezur]]''' || [[1280]] |- | [[Restr:AJT.png|50px]] || '''[[Aljustrel]]''' || [[1252]] |- | || '''[[Almada]]''' || [[1190]] |- | [[Restr:ALD.png|50px]] || '''[[Almeida]]''' || [[1296]] |- | [[Restr:Sin escudo.svg|50px]] || '''[[Almeirim (Portugal)|Almeirim]]''' || [[1483]] |- | [[Restr:ADV.png|50px]] || '''[[Almodôvar]]''' || [[1285]] |- | [[Restr:APC.png|50px]] || '''[[Alpiarça]]''' || [[1914]] |- | [[Restr:ALT.png|50px]] || '''[[Alter do Chão]]''' || [[1232]] |- | [[Restr:AVZ.png|50px]] || '''[[Alvaiázere]]''' || [[1200]] |- | [[Restr:AVT.png|50px]] || '''[[Alvito (Portugal)|Alvito]]''' || [[1280]] |- | [[Restr:Cidade_da_Amadora.png|50px]] || '''[[Amadora]]''' || [[1979]] |- | [[Restr:AMT1.png|50px]]|| '''[[Amarante (Portugal)|Amarante]]''' || |- | [[Restr:AMR.png|50px]] || '''[[Amares]]''' || [[1514]] |- ||| '''[[Anadia (Portugal)|Anadia]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:AGH.png|50px]] || '''[[Angra do Heroísmo]]''' || [[1478]] |- | [[Restr:Crest of Ansião (Portugal).png|50px]] || '''[[Ansião]]''' || [[1514]] |- |[[Restr:AVV - Arcos de Valdevez.png|50px]] || '''[[Arcos de Valdevez]]''' || [[1515]] |- | [[Restr:AGN.png|50px]] || '''[[Arganil]]''' || [[1114]] |- |[[Restr:AMM.png|50px]] || '''[[Armamar]]''' || [[1514]] |- |[[Restr:ARC.png|50px]] || '''[[Arouca]]''' || [[1132]] |- |[[Restr:ARL.png|50px]] || '''[[Arraiolos]]''' || [[1290]] |- |[[Restr:ARR.png|50px]] || '''[[Arronches]]''' || [[1255]] |- |[[Restr:ARV.png|50px]] || '''[[Arruda dos Vinhos]]''' || [[1172]] |- | [[Restr:AVR.png|50px]] || '''[[Aveiro]]''' || [[1515]] |- | [[Restr:AVS.png|50px]] || '''[[Avis (Portugal)|Avis]]''' || [[1218]] |- | [[Restr:AZB.png|50px]] || '''[[Azambuja]]''' || [[1200]] |} == B == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:BAO1.png|50px]] || '''[[Baião (Portugal)|Baião]]''' || [[1513]] |- | [[Restr:BCL.png|50px]] || '''[[Barcelos]]''' || [[1166]] |- | [[Restr:BRC.png|50px]] || '''[[Barrancos]]''' || [[1295]] |- | [[Restr:BRR1.png|50px]] || '''[[Barreiro]]''' || [[1521]] |- | [[Restr:BTL.png|50px]] || '''[[Batalha (Portugal)|Batalha]]''' || [[1500]] |- | [[Restr:BJA.png|50px]] || '''[[Beja (Portugal)|Beja]]''' || [[1254]] |- |[[Restr:BMT.png|50px]] || '''[[Belmonte]]''' || [[1199]] |- | [[Restr:BNV.png|50px]] || '''[[Benavente]]''' || [[1200]] |- | [[Restr:BBR.png|50px]] || '''[[Bombarral]]''' || [[1914]] |- |[[Restr:BRB.png|50px]] || '''[[Borba (Portugal)|Borba]]''' || [[1302]] |- | [[Restr:BTC.png|50px]]|| '''[[Boticas]]''' || [[1836]] |- | [[Restr:Brasão de Braga.png|50px]] || '''[[Braga]]''' || |- | [[Restr:Brasão de Bragança.png|50px]]|| '''[[Bragance (Portugal)|Bragance]]''' || [[1187]] |} == C == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:CBC.png|50px]] || '''[[Cabeceiras de Basto]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:CDV.png|50px]] || '''[[Cadaval]]''' || [[1371]] |- | [[Restr:CLD.png|50px]] || '''[[Caldas da Rainha]]''' || [[1821]] |- | [[Restr:CHT.png|50px]]|| '''[[Calheta (Asorez)|Calheta<br />(Asorez)]]''' || [[1534]] |- | [[Restr:CLT.png|50px]] || '''[[Calheta (Madeira)|Calheta<br />(Madeira)]]''' || [[1502]] |- |[[Restr:CMT1.png|50px]]|| '''[[Câmara de Lobos]]''' || [[1835]] |- | [[Restr:Brasão de Caminha.png|50px]] || '''[[Caminha]]''' || [[1284]] |- | [[Restr:CMR.png|50px]] || '''[[Campo Maior (Portugal)|Campo Maior]]''' || [[1260]] |- | [[Restr:CNT1.png|50px]] || '''[[Cantanhede (Portugal)|Cantanhede]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:CRZ.png|50px]] || '''[[Carrazeda de Ansiães]]''' || [[1075]] |- | [[Restr:CRS.png|50px]] || '''[[Carregal do Sal]]''' || [[1836]] |- | [[Restr:CTX1.png|50px]] || '''[[Cartaxo]]''' || [[1815]] |- | [[Restr:CSC.png|50px]] || '''[[Cascais]]''' || [[1364]] |- | [[Restr:CPR.png|50px]] || '''[[Castanheira de Pera]]''' || [[1502]] |- | [[Restr:CTB.png|50px]] || '''[[Castelo Branco]]''' || [[1213]] |- | [[Restr:CPV.png|50px]] || '''[[Castelo de Paiva]]''' ||[[1513]] |- | [[Restr:CVD.png|50px]] || '''[[Castelo de Vide]]''' || [[1276]] |- | [[Restr:CDR.png|50px]] || '''[[Castro Daire]]''' ||[[1185]] |- | [[Restr:CTM.png|50px]] || '''[[Castro Marim]]''' || [[1277]] |- | [[Restr:CVR.png|50px]] || '''[[Castro Verde]]''' || [[1510]] |- | [[Restr:CLB.png|50px]] || '''[[Celorico da Beira]]''' || [[1185]] |- | [[Restr:CBT.png|50px]] || '''[[Celorico de Basto]]''' || [[1520]] |- | [[Restr:CHM.png|50px]] || '''[[Chamusca]]''' || [[1561]] |- | [[Restr:CHV.png|50px]] || '''[[Chaves (Portugal)|Chaves]]''' || [[1258]] |- | [[Restr:CNF.png|50px]] || '''[[Cinfães]]''' || [[1513]] |- | [[Restr:CBR.png|50px]] || '''[[Coimbra]]''' || [[1085]] |- | [[Restr:CDN.png|50px]] || '''[[Condeixa-a-Nova]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:CNS.png|50px]] || '''[[Constância]]''' || [[1571]] |- | [[Restr:CCH.png|50px]] || '''[[Coruche]]''' || [[1182]] |- | [[Restr:CRV.png|50px]]|| '''[[Corvo (Açores)|Corvo]]''' || [[1832]] |- | [[Restr:CVL.png|50px]] || '''[[Covilhã]]''' || [[1186]] |- | [[Restr:CRT.png|50px]] || '''[[Crato]]''' || [[1232]] |- | [[Restr:CBA.png|50px]] || '''[[Cuba (Portugal)|Cuba]]''' || [[1782]] |- |} == E == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- |[[Restr:ELV.png|50px]]|| '''[[Elvas]]''' || [[1229]] |- | [[Restr:ENT1.png|50px]] || '''[[Entroncamento]]''' || [[1945]] |- | [[Restr:ESP1.png|50px]] || '''[[Espinho]]''' || [[1899]] |- | [[Restr:EPS1.png|50px]] || '''[[Esposende]]''' || [[1572]] |- | [[Restr:ETR.png|50px]] || '''[[Estarreja]]''' || |- | [[Restr:ETZ.png|50px]] || '''[[Estremoz]]''' || [[1258]] |- | [[Restr:EVR.png|50px]] || '''[[Évora]]''' || [[1166]] |} == F == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:FAF1.png|50px]] || '''[[Fafe]]''' || [[1513]] |- | [[Restr:Faroarms.svg|50px]]|| '''[[Faro]]''' || [[1266]] |- | [[Restr:FLG1.png|50px]] || '''[[Felgueiras]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:FAL.png|50px]] || '''[[Ferreira do Alentejo]]''' || [[1516]] |- | [[Restr:FZZ.png|50px]] || '''[[Ferreira do Zêzere]]''' || [[1222]] |- | [[Restr:FIG.png|50px]]|| '''[[Figueira da Foz]]''' || [[1771]] |- | [[Restr:FCR.png|50px]] || '''[[Figueira de Castelo Rodrigo]]''' || [[1209]] |- | [[Restr:FVN.png|50px]] || '''[[Figueiró dos Vinhos]]''' || [[1204]] |- | [[Restr:FAG.png|50px]] || '''[[Fornos de Algodres]]''' || |- | [[Restr:FEC.png|50px]] || '''[[Freixo de Espada à Cinta]]''' || [[1152]] |- | [[Restr:FTR.png|50px]] || '''[[Fronteira]]''' || [[1512]] |- | [[Restr:FNC.png|50px]] || '''[[Funchal]]''' || [[1454]] |- | [[Restr:FND1.png|50px]] || '''[[Fundão (Portugal)|Fundão]]''' || [[1747]] |} == G == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:GAV.png|50px]] || '''[[Gavião (Portugal)|Gavião]]''' || [[1519]] |- | [[Restr:GOI.png|50px]] || '''[[Góis]]''' || [[1516]] |- | [[Restr:GLG.png|50px]] || '''[[Golegã]]''' || [[1534]] |- | [[Restr:GDM1.png|50px]] || '''[[Gondomar]]''' || [[1193]] |- | [[Restr:GVA1.png|50px]] || '''[[Gouveia (Portugal)|Gouveia]]''' || [[1186]] |- | [[Restr:GDL.png|50px]] || '''[[Grândola]]''' || [[1544]] |- | [[Restr:GRD.png|50px]] || '''[[Guarda (Portugal)|Guarda]]''' || [[1199]] |- | [[Restr:GMR.png|50px]] || '''[[Guimarães]]''' || [[1096]] |} == H == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:HRT.png|35px]] || '''[[Horta]]''' || [[1498]] |} == I == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:IDN.png|50px]] || '''[[Idanha-a-Nova]]''' || [[1206]] |- | [[Restr:ILH1.png|50px]] || '''[[Ílhavo]]''' || [[1296]] |} == L == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamezn'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:Lagoa,_Açores_(brasão).png|50px]] || '''[[Lagoa (Asorez)|Lagoa<br />(Asorez)]]''' || [[1522]] |- | [[Restr:LGA1.png|50px]] || '''[[Lagoa (Algarve)|Lagoa<br />(Algarve)]]''' || [[1773]] |- | [[Restr:LGS.png|50px]] || '''[[Lagos (Portugal)]]''' || c. [[1255]] |- | [[Restr:LGF.png|50px]] || '''[[Lajes das Flores]]''' || [[1515]] |- | [[Restr:Crest_of_Lajes_do_Pico_municipality_(Azores,_Portugal).png|50px]] || '''[[Lajes do Pico]]''' || [[1501]] |- | [[Restr:LMG.png|50px]] || '''[[Lamego]]''' || [[1191]] |- | [[Restr:Escudo de Leiria.svg|50px]] || '''[[Leiria]]''' || [[1142]] |- | [[Restr:LSB.png|50px]] || '''[[Lisboa]]''' || [[1179]] |- | [[Restr:LLE1.png|50px]] || '''[[Loulé]]''' || [[1266]] |- | [[Restr:LRS.png|50px]] || '''[[Loures]]''' || [[1886]] |- | [[Restr:LNH.png|50px]] || '''[[Lourinhã]]''' || [[1160]] |- | [[Restr:LSA.png|50px]] || '''[[Lousã]]''' || [[1513]] |- | [[Restr:LOU.png|50px]] || '''[[Lousada]]''' || [[1514]] |- |} == M == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:MAC.png|50px]] || '''[[Mação]]''' || [[1355]] |- | [[Restr:MCD1.png|50px]] || '''[[Macedo de Cavaleiros]]''' || [[1853]] |- | [[Restr:MCH1.png|50px]] || '''[[Machico]]''' || [[1451]] |- | [[Restr:MAD.png|50px]] || '''[[Madalena (Asorez)|Madalena]]''' || [[1723]] |- | [[Restr:MFR.png|50px]] || '''[[Mafra (Portugal)|Mafra]]''' || [[1189]] |- | [[Restr:MAI1.png|50px]] || '''[[Maia (Portugal)|Maia]]''' || [[1519]] |- | [[Restr:MGL1.png|50px]] || '''[[Mangualde]]''' || [[1102]] |- | [[Restr:MTG.png|50px]] || '''[[Manteigas]]''' || [[1188]] |- | [[Restr:MCN2.png|50px]] || '''[[Marco de Canaveses]]''' || [[1852]] |- | [[Restr:MGR1.png|50px]] || '''[[Marinha Grande]]''' || [[1836]] |- | [[Restr:MRV.png|50px]] || '''[[Marvão]]''' || [[1226]] |- | [[Restr:MTS1.png|50px]] || '''[[Matosinhos]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:MLD.png|50px]] || '''[[Mealhada]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:MDA-mêda.JPG|50px]] || '''[[Meda (Portugal)|Meda]]''' || [[1519]] |- | [[Restr:MLG.png|50px]] || '''[[Melgaço (Portugal)|Melgaço]]''' || [[1181]] |- | [[Restr:MRT.png|50px]] || '''[[Mértola]]''' || [[1254]] |- | [[Restr:MSF.png|50px]] || '''[[Mesão Frio]]''' || [[1152]] |- | [[Restr:MIR.png|50px]] || '''[[Mira (Portugal)|Mira]]''' || [[1442]] |- | [[Restr:MCV.png|50px]] || '''[[Miranda do Corvo]]''' || [[1136]] |- | [[Restr:Coat of arms of Miranda do Douro.svg|50px]] || '''[[Miranda do Douro]]<br />([[Miranda de l Douro]])''' || [[1136]] |- | [[Restr:MDL1.png|50px]] || '''[[Mirandela]]''' || [[1250]] |- | [[Restr:Brasão de Mogadouro.png|50px]] || '''[[Mogadouro]]''' || [[1272]] |- | [[Restr:MBR.png|50px]] || '''[[Moimenta da Beira]]''' || [[1189]] |- | [[Restr:MTA.png|50px]] || '''[[Moita]]''' || [[1691]] |- | || '''[[Monção (Portugal)|Monção]]''' || [[1261]] |- | [[Restr:MCQ.png|50px]] || '''[[Monchique]]''' || [[1773]] |- | [[Restr:Mondim de Basto, Portugal (crest).png|50px]] || '''[[Mondim de Basto]]''' || |- | [[Restr:MFT.png|50px]] || '''[[Monforte (Portugal)|Monforte]]''' || [[1257]] |- | [[Restr:MTR.png|50px]] || '''[[Montalegre]]''' || [[9 juin]] [[1273]] |- | [[Restr:MMN1.png|50px]] || '''[[Montemor-o-Novo]]''' || [[1203]] |- | [[Restr:MMV.png|50px]] || '''[[Montemor-o-Velho]]''' || [[1212]] |- | [[Restr:MTJ.png|50px]] || '''[[Montijo (Portugal)|Montijo]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:MOR.png|50px]] || '''[[Mora (Portugal)|Mora]]''' || [[1519]] |- | [[Restr:MRT.png|50px]] || '''[[Mortágua]]''' || [[1192]] |- | [[Restr:MRA1.png|50px]] || '''[[Moura]]''' || [[1295]] |- | [[Restr:MOU.png|50px]] || '''[[Mourão]]''' || [[1296]] |- | [[Restr:MUR.png|50px]] || '''[[Murça]]''' || [[1224]] |- | [[Restr:Brasão de Murtosa.png|50px]] || '''[[Murtosa]]''' || [[1926]] |} == N == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:NZR.png|50px]] || '''[[Nazaré (Portugal)|Nazaré]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:NLS.png|50px]] || '''[[Nelas]]''' || [[1140]] |- | [[Restr:NIS.png|50px]] || '''[[Nisa (Portugal)|Nisa]]''' || [[1232]] |- | [[Restr:NRD.png|50px]] || '''[[Nordeste (Asorez)|Nordeste]]''' || [[1514]] |} == O == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:OBD.png|50px]] || '''[[Óbidos (Leiria)|Óbidos]]''' || [[1195]] |- | [[Restr:ODM.png|50px]] || '''[[Odemira]]''' || [[1256]] |- | [[Restr:ODV-odivelas.png|50px]] || '''[[Odivelas]]''' || [[1998]] |- | [[Restr:OER.png|50px]] || '''[[Oeiras]]''' || [[1759]] |- | [[Restr:OLR.png|50px]] || '''[[Oleiros (Portugal)|Oleiros]]''' || [[1233]] |- | [[Restr:OLH2.png|50px]] || '''[[Olhão da Restauração]]''' || [[1808]] |- | [[Restr:OAZ.png|50px]] || '''[[Oliveira de Azeméis]]''' || [[1779]] |- | [[Restr:OFR.png|50px]] || '''[[Oliveira de Frades]]''' || |- | [[Restr:OBR1.png|50px]] || '''[[Oliveira do Bairro]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:OHP1.png|50px]] || '''[[Oliveira do Hospital]]''' || [[1514]] |- | || '''[[Olivenza|Olivença]]''' || [[1298]] |- | [[Restr:VNO1.png|50px]] || '''[[Ourém]]''' || [[1180]] |- | [[Restr:ORQ.png|50px]] || '''[[Ourique]]''' || [[1290]] |- | [[Restr:Brasão de município de Ovar.png|50px]] || '''[[Ovar]]''' || |} == P == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:PFR1.png|50px]] || '''[[Paços de Ferreira]]''' || [[1836]] |- | [[Restr:PLM.png|50px]] || '''[[Palmela]]''' || [[1185]] |- | [[Restr:PPS.png|50px]] || '''[[Pampilhosa da Serra]]''' || [[1308]] |- | [[Restr:PRD1.png|50px]] || '''[[Paredes]]''' || [[1836]] |- | [[Restr:PCR.png|50px]] || '''[[Paredes de Coura]]''' || [[1257]] |- | [[Restr:PGR.png|50px]] || '''[[Pedrógão Grande]]''' || [[1206]] |- | [[Restr:PCV.png|50px]] || '''[[Penacova]]''' || [[1192]] |- | [[Restr:Brasão de Penafiel.png|50px]] || '''[[Penafiel]]''' || [[1519]] |- | [[Restr:PCT1.png|50px]] || '''[[Penalva do Castelo]]''' || [[1240]] |- | [[Restr:PNC1.png|50px]] || '''[[Penamacor]]''' || [[1189]] |- | [[Restr:PND.png|50px]] || '''[[Penedono]]''' || [[1195]] |- | [[Restr:PNL.png|50px]] || '''[[Penela]]''' || juillet [[1137]] |- ||| '''[[Peniche]]''' || [[1609]] |- | [[Restr:PRG.png|50px]] || '''[[Peso da Régua]]''' || [[1836]] |- | [[Restr:PNH.png|50px]] || '''[[Pinhel]]''' || [[1209]] |- | [[Restr:PBL1.png|50px]] || '''[[Pombal (Portugal)|Pombal]]''' || [[1174]] |- | [[Restr:PDL.png|50px]] || '''[[Ponta Delgada]]''' || [[1449]] |- | [[Restr:PTS.png|50px]] || '''[[Ponta do Sol]]''' || [[1501]] |- | [[Restr:PTB.png|50px]] || '''[[Ponte da Barca]]''' || [[1125]] |- | [[Restr:PTL.png|50px]] || '''[[Ponte de Lima]]''' || [[1125]] |- | [[Restr:PSR.png|50px]] || '''[[Ponte de Sor]]''' || [[1199]] |- | [[Restr:PTG.png|50px]] || '''[[Portalegre]]''' || [[1259]] |- | [[Restr:PRL.png|50px]] || '''[[Portel (Portugal)|Portel]]''' || [[1262]] |- | [[Restr:PTM.png|50px]] || '''[[Portimão]]''' || [[1453]] |- | [[Restr:PRT.png|50px]] || '''[[Porto (Portugal)|Porto]]''' || [[1123]] |- | [[Restr:PMS.png|50px]] || '''[[Porto de Mós]]''' || [[24 juillet]] [[1305]] |- | [[Restr:PMZ.png|50px]] || '''[[Porto Moniz]]''' || [[1835]] |- | [[Restr:PST1.png|50px]] || '''[[Porto Santo]]''' || [[1835]] |- | [[Restr:PVL.png|50px]] || '''[[Póvoa de Lanhoso]]''' || [[1292]] |- | [[Restr:PVZ2.png|50px]] || '''[[Póvoa de Varzim]]''' || [[1308]] |- | [[Restr:PVC.png|50px]] || '''[[Povoação]]''' || [[1839]] |- | [[Restr:VPV1.png|50px]] || '''[[Praia da Vitória]]''' || [[1480]] |- | [[Restr:PNV.png|50px]] || '''[[Proença-a-Nova]]''' || [[1242]] |} == R == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:RDD.png|50px]] || '''[[Redondo]]''' || [[1250]] |- | [[Restr:RMZ.png|50px]] || '''[[Reguengos de Monsaraz]]''' || [[1276]] |- | [[Restr:RSD.png|50px]] || '''[[Resende (Portugal)|Resende]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:RBR.png|50px]] || '''[[Ribeira Brava]]''' || [[1914]] |- | [[Restr:RPN.png|50px]] || '''[[Ribeira de Pena]]''' || [[1331]] |- | [[Restr:RGR1.png|50px]] || '''[[Ribeira Grande]]''' || [[1507]] |- | [[Restr:RMR1.png|50px]] || '''[[Rio Maior]]''' || [[1836]] |} == S == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:SBS.png|50px]] || '''[[Sabrosa]]''' || [[1836]] |- | [[Restr:SBG.png|50px]] || '''[[Sabugal]]''' || [[1296]] |- | [[Restr:SMG.png|50px]] || '''[[Salvaterra de Magos]]''' || [[1295]] |- | [[Restr:SCD1.png|50px]] || '''[[Santa Comba Dão]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:SCR1.png|50px]] || '''[[Santa Cruz (Madeira)|Santa Cruz]]''' || [[1515]] |- | [[Restr:SCG.png|50px]] || '''[[Santa Cruz da Graciosa]]''' || [[1486]] |- | [[Restr:SCF.png|50px]] || '''[[Santa Cruz das Flores]]''' || [[1548]] |- | [[Restr:VFR1.png|50px]] || '''[[Santa Maria da Feira]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:SMP.png|50px]] || '''[[Santa Marta de Penaguião]]''' || [[1202]] |- | [[Restr:STN1.png|50px]] || '''[[Santana (Madeira)|Santana]]''' || [[1832]] |- | [[Restr:STR.png|50px]] || '''[[Santarém (kêr, Portugal)|Santarém]]''' || [[1095]] |- | [[Restr:STC1.png|50px]] || '''[[Santiago do Cacém]]''' || [[1512]] |- | [[Restr:STS1.png|50px]] || '''[[Santo Tirso]]''' || [[1834]] |- | [[Restr:COA of São Brás de Alportel municipality (Portugal).png|50px]] || '''[[São Brás de Alportel]]''' || [[1914]] |- | [[Restr:Brasão de São João da Madeira.png|50px]] || '''[[São João da Madeira]]''' || [[1926]] |- | [[Restr:SJP.png|50px]] || '''[[São João da Pesqueira]]''' || [[1055]] |- | [[Restr:Brasão de município de São Pedro do Sul.png|50px]] || '''[[São Pedro do Sul (Portugal)|São Pedro do Sul]]''' || [[1836]] |- | [[Restr:SRQ.png|50px]] || '''[[São Roque do Pico]]''' || [[1542]] |- | [[Restr:SVC.png|50px]] || '''[[São Vicente (Madeira)|São Vicente]]''' || [[1744]] |- | [[Restr:SRD.png|50px]] || '''[[Sardoal]]''' || [[1313]]?; [[1531]] |- | [[Restr:SAT.png|50px]] || '''[[Sátão]]''' || [[1111]] |- | [[Restr:SEI1.png|50px]] || '''[[Seia]]''' || [[1136]] |- | [[Restr:Brasão de Seixal.png|50px]] || '''[[Seixal]]''' || [[1836]] |- | [[Restr:Brasão de Sernancelhe.png|50px]] || '''[[Sernancelhe]]''' || [[1124]] |- | [[Restr:SRP.png|50px]] || '''[[Serpa]]''' || [[1295]] |- | [[Restr:SRT.png|50px]] || '''[[Sertã]]''' || [[1455]] |- | [[Restr:SSB.png|50px]] || '''[[Sesimbra]]''' || [[1201]] |- | [[Restr:Coat of arms of Setúbal.svg|50px]] || '''[[Setúbal]]''' || [[1250]] |- | [[Restr:SVV.png|50px]] || '''[[Sever do Vouga]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:SLV.png|50px]] || '''[[Silves (Portugal)|Silves]]''' || [[1266]] |- | [[Restr:SNS1.png|50px]] || '''[[Sines]]''' || [[1362]] |- | [[Restr:Brasão de Armas de Sintra.svg|50px]] || '''[[Sintra]]''' || [[1154]] |- | [[Restr:SMA.png|50px]] || '''[[Sobral de Monte Agraço]]''' || [[1519]] |- | [[Restr:SRE.png|50px]] || '''[[Soure (Portugal)|Soure]]''' || [[1111]] |- | [[Restr:SSL.png|50px]] || '''[[Sousel]]''' || |} == T == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:TBU.png|50px]] || '''[[Tábua]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:TBC.png|50px]] || '''[[Tabuaço]]''' || |- | [[Restr:TRC.png|50px]] || '''[[Tarouca]]''' || [[1262]] |- | [[Restr:TVR.png|50px]] || '''[[Tavira]]''' || [[1266]] |- | [[Restr:TBR.png|50px]] || '''[[Terras de Bouro]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:TMR.png|50px]] || '''[[Tomar]]''' || [[1162]] |- | [[Restr:TND1.png|50px]] || '''[[Tondela]]''' || [[1515]] |- | [[Restr:TMC.png|50px]] || '''[[Torre de Moncorvo]]''' || [[1225]] |- | [[Restr:TNV1.png|50px]] || '''[[Torres Novas]]''' || [[1190]] |- | [[Restr:TVD1.png|50px]] || '''[[Torres Vedras]]''' || [[15 Eost]] [[1250]] |- | [[Restr:TCS.png|50px]] || '''[[Trancoso]]''' || [[1157]] |- | [[Restr:TRF.png|50px]] || '''[[Trofa]]''' || [[1998]] |} == V == {| class="wikitable" cellpadding=3 cellspacing=0 style="margin:5px; border:3px solid;" |style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Ardamez'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Munisipaliezh'''||style="border-bottom:3px solid; background:#efefef;"|'''Abaoe''' |- | [[Restr:Brasão de Vagos.png|50px]] || '''[[Vagos]]''' || [[12 Eost]] [[1514]] |- | [[Restr:VAC1.png|50px]] || '''[[Vale de Cambra]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:Brasão de Valença.png|50px]] || '''[[Valença (Portugal)|Valença]]''' || [[1217]] |- | [[Restr:VLG1.png|50px]] || '''[[Valongo]]''' || [[1836]] |- | [[Restr:VPC1.png|50px]] || '''[[Valpaços]]''' || [[1836]] |- | [[Restr:VLS.png|50px]] || '''[[Velas]]''' || [[1500]] |- | [[Restr:VND1.png|50px]] || '''[[Vendas Novas (Portugal)|Vendas Novas]]''' || [[1962]] |- | [[Restr:VNT.png|50px]] || '''[[Viana do Alentejo]]''' || [[1313]] |- | [[Restr:COA of Viana do Castelo.svg|50px]] || '''[[Viana do Castelo]]''' || [[1258]] |- | [[Restr:VDG.png|50px]] || '''[[Vidigueira]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:Crest of Vieira do Minho municipality (Portugal).png|50px]] || '''[[Vieira do Minho]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:VLR.png|50px]] || '''[[Vila de Rei]]''' || [[19 Gwengolo]] [[1285]] |- | [[Restr:VBP.png|50px]] || '''[[Vila do Bispo]]''' || [[1662]] |- | [[Restr:VCD1.png|50px]] || '''[[Vila do Conde]]''' || [[1516]] |- | [[Restr:VPT1.png|50px]] || '''[[Vila do Porto]]''' || [[1470]] |- | [[Restr:VFL.png|50px]] || '''[[Vila Flor]]''' || [[24 Mae]] [[1286]] |- | [[Restr:VFX1.png|50px]] || '''[[Vila Franca de Xira]]''' || [[1212]] |- | [[Restr:VFC.png|50px]] || '''[[Vila Franca do Campo]]''' || [[1472]] |- | [[Restr:VNB.png|50px]] || '''[[Vila Nova da Barquinha]]''' || [[6 Du]] [[1836]] |- | [[Restr:VNC.png|50px]] || '''[[Vila Nova de Cerveira]]''' || [[1321]] |- | [[Restr:VNF1.png|50px]] || '''[[Vila Nova de Famalicão]]''' || [[1205]] |- | [[Restr:VLF1.png|50px]] || '''[[Vila Nova de Foz Côa]]''' || [[1299]] |- | [[Restr:Vila Nova de Gaia COA.svg|50px]] || '''[[Vila Nova de Gaia]]''' || [[1255]] |- | [[Restr:VNP.png|50px]] || '''[[Vila Nova de Paiva]]''' || [[1514]] |- | [[Restr:PRS.png|50px]] || '''[[Vila Nova de Poiares]]''' || [[1836]] |- | [[Restr:VPA.png|50px]] || '''[[Vila Pouca de Aguiar]]''' || [[1206]] |- | [[Restr:VRL.png|50px]] || '''[[Vila Real]]''' || [[1289]] |- | [[Restr:VRS1.png|50px]] || '''[[Vila Real de Santo António]]''' || [[1774]] |- | [[Restr:VVR.png|50px]] || '''[[Vila Velha de Ródão]]''' || [[8 Du]] [[1296]] |- | [[Restr:VVD.png|50px]] || '''[[Vila Verde]]''' || [[1855]] |- | [[Restr:VVC.png|50px]] || '''[[Vila Viçosa]]''' || [[1270]] |- | [[Restr:VMS.png|50px]] || '''[[Vimioso]]''' || [[1516]] |- | [[Restr:VNH.png|50px]] || '''[[Vinhais]]''' || [[20 Mae]] [[1253]] |- | [[Restr:VIS.png|50px]] || '''[[Viseu (Portugal)|Viseu]]''' || [[1123]] |- | [[Restr:VIZ.png|50px]] || '''[[Vizela]]''' || krouet en [[1361]]; marvet e [[1408]]; adsavet d'an [[19 a viz Meurzh]] [[1998]] |- | [[Restr:VZL.png|50px]] || '''[[Vouzela]]''' || [[1836]] |} == Liammoù diavaez == # {{pt}} [https://web.archive.org/web/20060610142817/http://anmp.pt/ Pajenn ofisiel an '''Associação Nacional de Municípios Portugueses''] [[Rummad:Kumunioù Portugal]] [[Rummad:Rolloù a denn d'an douaroniezh]] axepkp9r0wrwu78o6okxj703xc2ybu0 0 47828 2203152 2165653 2026-10-30T10:36:56Z Ar choler 52661 2 x poltred ofisiel 1959 ; Commons 2203152 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Commonscat|Elizabeth II of the United Kingdom}} '''Elesbed II''' (''Elizabeth Alexandra Mary'' ent-ofisiel ; [[Mayfair]], [[Londrez]], {{deiziad|2|Ebrel|1926}} – [[Kastell Balmoral]], [[Aberdeenshire]], {{deiziad|8|Gwengolo|2022}}) zo bet rouanez [[Rouantelezh-Unanet]] [[Breizh-Veur]] ha [[Hanternoz Iwerzhon]] eus 1952 da 2022. == Rouanez meur a wech == Rouanez [[Kanada]], [[Aostralia]], [[Zeland-Nevez]], [[Jamaika]], [[Barbados]], ar [[Bahamas]], [[Grenada]], [[Papoua Ginea-Nevez]], [[Inizi Salomon]], [[Tuvalu]], [[Saint Lucia]], [[Sant-Visant hag ar Grenadinez]], [[Belize]], [[Antigua ha Barbuda]], [[Saint Kitts ha Nevis]] ivez eo Elesbed II, hag e pep hini eus ar broioù-se ez eus dileuriet ur [[Gouarnour-Jeneral]]. == Ur ren hir == D’an 9 a viz Gwengolo 2015 eo deuet da vezañ ar rieg saoz an hirañ e ren, en tu-hont eta da hini ar rouanez [[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]], a oa chomet 63 bloaz, 7 miz ha 2 zeiz war an tron. Pa varvas Elesbed e oa chomet 70 bloaz, 7 miz ha 2 zeiz war an tron. E-touesk an holl roueed hag ar rouanezed en istor eo [[Loeiz XIV (Bro-C'hall)|Loeiz XIV]] an hini nemetañ gant ur ren hiroc’h: 72 vloaz, 3 miz hag 18 deiz. == E yezhoù all == [[Isabel]] eo hec'h anv e spagnoleg, portugaleg, ha galizeg. == Familh == === Pried === * [[Philip Mountbatten]], Dug Dinedin, ganet e 1921, dimezet e 1947. === Bugale === * [[Charles, Priñs Kembre]] (ganet e 1948) * [[Anne, Priñsez Real]] (ganet e 1950) * [[Andrew, Dug York]] (ganet e 1960) * [[Edward, Kont Wessex]] (ganet e 1964) == Levrlennadur == [[Ar Gouloù Gwenn]] n°24, gwengolo 2022 : ''Elizabeth II, tost kant vloaz a Rouantelezh-Unanet.'' [[Rummad:Ganedigezhioù 1926]] [[Rummad:Istor Bro-Saoz en XXvet kantved]] [[Rummad:Tiegezh Windsor]] [[Rummad:Rouaned ar Rouantelezh-Unanet]] br0roriubkuo1n7vcv31n64n6p81u26 0 52153 2203116 2188178 2026-10-29T18:55:22Z -wuppertaler 84814 changed one image (better quality) 2203116 wikitext text/x-wiki {{implijoù all}} [[Image:Bran Castle TB1.jpg|400px|thumb|right|Kastell Bran]] [[File:Bran Castle 002.jpg|thumb|350px|]] ''' Kastell Bran''' (''Castelul Bran'' e [[roumaneg]], ''Törcsvár'' en [[hungareg]], ''Törzburg'' en [[alamaneg]]), e-kichen [[Brașov]] e [[Transilvania]] tost da [[Valakia]], zo ur monumant broadel ha touristel e [[Roumania]]. E gaou eo bet brudet da vezañ kastell [[Drakula]]. {{Commons|Category:Bran Castle}} [[Rummad:Kestell Roumania|Bran]] [[Rummad:Istor Roumania]] gd6rahskt6oawa31f6heyrqbc6mfkfk 0 63597 2203136 2115578 2026-10-30T03:45:56Z Juppi lantteineen 94690 File 2203136 wikitext text/x-wiki [[File:Bundesarchiv Bild 183-J28838, Guderian überreicht die Goldene Nahkampfspange.jpg|thumb|Freytag von Loringhoven (1945)]] Ar baron '''Bernd Freytag von Loringhoven''' ([[6 a viz C'hwevrer]] [[1914]] e [[Kuressaare]] - [[27 a viz C'hwevrer]] [[2007]] e [[München]]) a oa un ofiser penn-bras en arme alaman da vare an [[Eil Brezel-bed]]. Unan eus a dud diwezhañ o kuitaat ar [[Führerbunker]] e [[Berlin]] e voe. ==E vuhez== E familh a oa a-orin eus [[Westfalen]] hag a zivroas d'ar [[broioù balt]] er {{XVvet}} kantved. Pa voe tapet madoù ar familh gant ar Volcheviked e [[1919]] ez eas d'en em staliañ da b-[[Pommern]]. Degemeret e voe en arme, hag a-drugarez d'ur c'henderv, ar baron Wessel Freytag von Loringhoven, a oa kabiten, e voe lakaet da ofiser. Eil-a-gamp ur jeneral e oa pa voe aloubet [[Polonia]] e [[1939]], hag ezel eus penn-bras ur jeneral all e oa pa voe aloubet [[Rusia]] e [[1941]]. Ur vedalenn a dapas kaout pa oa e penn un unvez houarnwisket, ha lakaet da eil-a-gamp [[Hans Krebs]], ha neuze e chomas hep bezañ kaset da [[Stalingrad]]. E genderv, Wessel Freytag von Loringhoven e anv, eo a roas an tarhzer hag an danvez-tarzh a voe implijet evit [[irienn an 20 a viz Gouhere 1944 a-enep Adolf Hitler|irienn an 20 a viz Gouere 1944]]. daoust da se ne voe ket tapet ar baron e-barzh an irienn. E [[1945]] e oa major, hag eil-a-gamp chef penn-bras an arme. Er [[Führerbunker]] e oa e-karg eus dastum titouroù, prientiñ steuñvioù ha rentaoù-kont a veze implijet e-pad an emvodoù pemdeziek gant Hitler. E-pad ar pennad-se e skrivas un deizlevr. D'an [[29 a viz Ebrel]] [[1945]] ec'h asantas Hitler ma kuitafe ar Führerbunker. En un atersadenn embannet er gazetenn saoznek ''[[Observer]]'' e [[2005]] e kontas ar baron : ''Pa oa Hitler oc'h hetiñ chañs vat din, e welis luc'hed ar c'hoant en e zaoulagad.'' Prizonet e voe gant soudarded vreizhveuriat, ha daou vloaz hanter e chomas en toull-bac'h. Goude-se e labouras war dachenn an embann. Pa voe adsavet arme Alamagn ec'h adstagas gant ar vicher, hag ec'h echuas evel letanant-jeneral. Meur a garg en doe ivez en [[Aozadur Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]]. Alies e voe aterset ar baron Freytag von Loringhoven e fin e vuhez. Asambles gant ar c'hazetenner gall François d’Alançon e savjont al levr : ''Dans le bunker de Hitler : 23 juillet 1944 - 29 avril 1945'' (embannet e 2005), diazezet war e atersadennoù ha war e zeizlevr. ==Levrlennadur== Bernd Freytag von Loringhoven ha François d' Alançon : *''Dans le bunker de Hitler : 23 juillet 1944 - 29 avril 1945'' ; Librairie Académique Perrin 2005 *''In the Bunker With Hitler: The Last Witness Speaks'' ; Weidenfeld & Nicolson, 13 a viz Ebrel 2006) *''Mit Hitler im Bunker – Aufzeichnungen aus dem Führerhauptquartier Juli 1944 – April 1945''. Berlin, wjs-Verlag, miz Ebrel 2006 ==Liammoù diavaez== *[https://web.archive.org/web/20070314103358/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article1495045.ece ''Baron Bernd Freytag von Loringhoven''] ; The Times; (10 a viz Meurzh 2007) *[http://www.nytimes.com/2007/04/01/world/europe/01loringhoven.html?ex=1333080000&en=084cb07cdae3fa7c&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss ''Baron Freytag von Loringhoven, Aide to Hitler, Dies at 93''] ; Douglas Martin ; New York Times; (1añ a viz Ebrel 2007) *[http://www.faz.net/s/RubFC06D389EE76479E9E76425072B196C3/Doc~E06A7561271A74E2DB75053BF4A54F7BD~ATpl~Ecommon~Scontent.html Der Vorletzte aus Hitlers Bunker war lec'hienn Frankfurter Allgemeine Zeitung] * [https://web.archive.org/web/20060523215818/http://xtramsn.co.nz/news/0,,11965-4312539,00.html News:Hitler Relied on "Enemy" News] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4486379.stm BBC News - Eyewitness: Hitler's last days (26 a viz Ebrel 2005)] * [https://portal.d-nb.de/opac.htm?query=atr%3D108111679+OR+nid%3D108111679&method=simpleSearch Dielloù diwar-benn Bernd Freytag von Loringhoven war lec'hienn Deutsche Nationalbibliothek] {{Annezidi diwezhañ ar Führerbunker}} {{DEFAULTSORT:Freytag von Loringhoven, Bernt}} [[Rummad:Trede Reich]] [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1914]] [[Rummad:Marvioù 2007]] guebitu6zsiy1e3cnq6zepktbqhdoyk 10 84351 2203123 2202966 2026-10-29T20:38:45Z Llydawr 145 nevesaat 2203123 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:27.01.2026 - Chegada à Cidade do Panamá (55064915530).jpg|150px|right|Lula]] * [[28 a viz Here]] : 70 den zo lazhet en ur gwallzarvoud etre daou [[tren|dren]] e [[proviñs Toledo]], e [[Spagn]]. * [[25 a viz Here]] : e dilennadeg kannaded [Serbia]] eo trec'het [[Aleksandar Vučić]] hag e strollad SNS gant listenn ar studierien. * [[25 a viz Here]] : [[Luiz Inácio Lula da Silva]] (''skeudenn'') zo dilennet da [[Prezidanted Brazil|brezidant Brazil]] e-tal [[Flávio Bolsonaro]]. * [[23 a viz Here]] : [[fuzuilhadenn a-yoc'h e Trappes ha La Verrière|fuzuilhadenn a-yoc'h]] e [[Trappes]] ha [[La Verrière]], lazhet ez eus un den ha gloazet pemp den all. * [[22 a viz Here]] : ar [[priz Sac'harov]] zo deroet gant [[Parlamant Europa]] d'al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]]. * [[20 a viz Here]] : anvet eo [[Luca Niculescu]] da gentañ ministr gant parlamant [[Roumania]]. * [[17 a viz Here]] : manifestadegoù un tamm e pep lec'h e [[Breizh]] hag e [[Bro-C'hall]]. Kalz savadurioù publik ha stalioù-kenwerzh a zo dizalbadet pe distrujet. * [[11 a viz Here]] : taget eo [[aerborzh ar Roue Khalid]] e [[Riyadh]] gant an [[Houthied]], lazhet ez eus 12 den ha gloazet un 300 bennak. * [[10 a viz Here]] : da [[Navanethem Pillay]], eus [[Suafrika]], eo roet [[Priz Nobel ar Peoc'h]]. * [[8 a viz Here]] : roet eo [[Priz Nobel al Lennegezh]] d'ar varzhez kanadian [[Anne Carson]]. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> 2xc6eu8gtt1wos5iwtqguej61dg3twq 2203124 2203123 2026-10-29T20:39:08Z Llydawr 145 2203124 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:27.01.2026 - Chegada à Cidade do Panamá (55064915530).jpg|150px|right|Lula]] * [[28 a viz Here]] : 70 den zo lazhet en ur gwallzarvoud etre daou [[tren|dren]] e [[proviñs Toledo]], e [[Spagn]]. * [[25 a viz Here]] : e dilennadeg kannaded [[Serbia]] eo trec'het [[Aleksandar Vučić]] hag e strollad SNS gant listenn ar studierien. * [[25 a viz Here]] : [[Luiz Inácio Lula da Silva]] (''skeudenn'') zo dilennet da [[Prezidanted Brazil|brezidant Brazil]] e-tal [[Flávio Bolsonaro]]. * [[23 a viz Here]] : [[fuzuilhadenn a-yoc'h e Trappes ha La Verrière|fuzuilhadenn a-yoc'h]] e [[Trappes]] ha [[La Verrière]], lazhet ez eus un den ha gloazet pemp den all. * [[22 a viz Here]] : ar [[priz Sac'harov]] zo deroet gant [[Parlamant Europa]] d'al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]]. * [[20 a viz Here]] : anvet eo [[Luca Niculescu]] da gentañ ministr gant parlamant [[Roumania]]. * [[17 a viz Here]] : manifestadegoù un tamm e pep lec'h e [[Breizh]] hag e [[Bro-C'hall]]. Kalz savadurioù publik ha stalioù-kenwerzh a zo dizalbadet pe distrujet. * [[11 a viz Here]] : taget eo [[aerborzh ar Roue Khalid]] e [[Riyadh]] gant an [[Houthied]], lazhet ez eus 12 den ha gloazet un 300 bennak. * [[10 a viz Here]] : da [[Navanethem Pillay]], eus [[Suafrika]], eo roet [[Priz Nobel ar Peoc'h]]. * [[8 a viz Here]] : roet eo [[Priz Nobel al Lennegezh]] d'ar varzhez kanadian [[Anne Carson]]. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> tjjsaeeudq1e0uv89biwku1nzt4xq5t 0 85966 2203131 2157367 2026-10-29T23:21:34Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2203131 wikitext text/x-wiki * ''Ur pennad [[Concepción]] zo ivez.'' {| class="infobox" style="font-size:90%" |- ! {{Infobox/Titl|'''Concepción'''|21386d|talbenn map|fcea10}} |- align="center" | [[Restr:Flag of Concepcion, Chile.svg|center|90px|Banniel]] || [[Restr:Coat of arms of Concepcion, Chile.svg |center|60px]] |- align="center" | [[Banniel]] || [[Ardamezouriezh|Skoed]] |- align="center" | colspan="2" | [[Restr:Chile in its region.svg|220px]]<br>Lec'hiadur Chile |- align="center" | colspan="2" | [[Restr:Comuna de Concepción.svg|220px]]<br>Lec'hiadur Concepción |- | Daveennoù || {{coor dms|36|46|22|S|73|03|47|W|type:city(3396990)_region:DE-BE}} |- | Gwerzhid-eur || [[Temps universel coordonné|UTC-4]] / Hañv [[Temps universel coordonné|UTC-3]] |- bgcolor="#21386d" | colspan="2" align="center" style="color:#fcea10;" | '''Ditouroù''' |- |'''[[Gorread]]''' || 221,6 km² |- |'''[[Poblañs]]''' || 216 061 <small>([[2002]])</small> |- |'''[[Stankted ar boblañs|Stankted]]''' || 975 annezad/km² |- |'''[[Uhelder]]''' || 12 m |- bgcolor="#21386d" |colspan="2" align="center" style="color:#fcea10;" | '''Politikerezh''' |- |'''[[Bro]]''' || {{Chile}} |- |'''[[Maer]]''' || Álvaro Ortiz Vera |- |'''[[Lec'hienn]]''' || [https://web.archive.org/web/20100211124604/http://www.concepcion.cl/ www.concepcion.cl] |- |} '''Concepción''' a zo ur gêr eus [[Chile]], kêrbenn [[proviñs Concepción]] ha [[Rannvro ar Biobío]] (gwechall Rannvro VIII). Dont a ra hec'h anv eus hini ar Werc'hez Vari, en droienn ''[[Imaculada Concepción]]''. E miz Genver 2002 e oa 216 061 a annezidi. Drezi e tremen ar [[Stêr Biobío]]. == Skeudennoù == <gallery perrow=4> Arco de Medicina UdeC.jpg| Moderno Edificio en Concepción.jpg| Desembocadura del Biobío.jpg| Aber ar [[Stêr Biobío]]. Ex Catedral de Concepción.jpg| Biobus01.jpg| Hotel El Araucano.JPG| Plaza de Armas Concepción.jpg| </gallery> == Gevelliñ == Concepción en deus diorroet kevelerezhioù gant: * [[Cascavel]] {{Brazil}} * [[Monterrey (Mec'hiko)|Monterrey]] {{Mec'hiko}} * [[Cuenca (Ecuador)]] {{Ecuador}} * [[Guayaquil]] {{Ecuador}} * [[La Plata]] {{Arc'hantina}} * [[Auckland]] {{Zeland-Nevez}} * [[Bethlehem]] {{Palestina}} * [[Minnesota]] {{USA}} == Daveoù == == Liammoù diavaez == * {{es}} [https://web.archive.org/web/20100211124604/http://www.concepcion.cl/ Lec'hienn ofisiel] * {{en}} [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/130916/Concepcion Encyclopædia Britannica — Concepción] {{commons|Concepcion, Chile}} [[Rummad:Kêrioù Chile]] [[Rummad:Kêrioù distrujet gant ur c'hren-douar]] [[Rummad:Kêrioù distrujet gant un tsunami]] qh6kta84gp5zcfibf79otosg8bt17ez 0 97397 2203144 2180756 2026-10-30T09:30:39Z Rijikk 94942 new mayor 2203144 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|חֵיפָה • Haifa • حيف|abcdef|talbenn map|000}} |- bgcolor="#efefef" ! colspan="2" | Kumun en {{Israel}} |- ! width="50%" style="padding-top:25px;"| [[Restr:Flag of Haifa.svg|80px]] ! width="50%" | [[Restr:Coat of arms of Haifa.svg|70px]] |- ! width="50%" | [[Banniel]] ! width="50%" | [[Ardamezouriezh|Ardamezioù]] |- ! colspan="2" | [[Restr:Pic haifa.png|240px| Haifa]] |- ! colspan="2" | <hr>[[Restr:Haifa map.png|100px]]<hr> |- |'''Distrig''' |[[Distrig Haifa]] |- | '''Maer''' |[[Yona Yahav]] |- | '''Gorread''' | 60 km² |- | '''Hed''' | 34° 59' 55" Reter |- | '''Led''' | 32° 48' 43" Norzh |- | '''Uhelder''' | 425 m |- | '''Poblañs''' |268 200 <small>(2010)</small> |- | colspan="2" | <hr> |- | '''[[Internet]]''' || [https://web.archive.org/web/20160209224441/http://www.haifa.muni.il/Haifa/en-us/Pages/Home-Page.aspx www.haifa.muni.il] |} '''Haifa''' ([[hebraeg]]: חֵיפָה [[IPA]]: [χeiˈfä], treuzskrivadur: ''Ḥefa''; [[arabeg]]: حيفا, ''Ḥayfā'') a zo ur gêr vras eus [[Israel]], e norzh ar vro, war aod ar [[Mor Kreizdouar]]. En tolpad-kêr a-bezh ez eus 600 000 a dud ha ma konter ar veurgêr a-bezh e tap en tu-hont d’ar milion a annezidi. War-dro 82% eus an dud a zo [[Yuzev]]ien ha 18% [[Arab]]ed, kristenien evit ar braz anezho (14% eus hollad kêriz). Ur [[porzh (bagoù)|porzh-mor]] bras eo ha kreñv eo pouez an industriezh kimiek enni. == Gevelliñ == {| width="80%" |- valign="top" | * [[Aalborg]], {{Danmark}} * [[Antwerpen]], {{Belgia}} * [[Boston]], {{SUA}} * [[Bremen]], {{Alamagn}} * [[Ar C'hab (Suafrika)|Capetown]], {{Suafrika}} * [[Düsseldorf]], {{Alamagn}} * [[Erfurt]], {{Alamagn}} * [[Fort Lauderdale]], {{SUA}} * [[Hackney]], {{Rouantelezh-Unanet}} * [[Limassol]], {{Kiprenez}} | * [[Manila]], {{Filipinez}} * [[Mannheim]], {{Alamagn}} * [[Marsilha]], {{Frañs}} * [[Mainz]], {{Alamagn}} * [[Newcastle upon Tyne]], {{Rouantelezh-Unanet}} * [[Odesa]], {{Ukraina}} * [[Portsmouth]], {{Rouantelezh-Unanet}} * [[Rosario, Santa Fe|Rosario]], {{Arc'hantina}} * [[San Francisco]], {{SUA}} * [[Shanghai]], {{Sina}} | | align="center" | [[Restr:Bat Galim neighborhood and Haifa Bay.jpg|350px]]<br>Gwel war kêr, an aod ha [[Menez Karmel]] |} {{Commons|Category:Haifa}} [[Rummad:Kêrioù Israel]] [[Rummad:Porzhioù ar Mor Kreizdouar]] fbwwvrjzcswu11z2jr0axk38dav3duk 0 98369 2203139 1930859 2026-10-30T05:40:37Z ~2026-57505-08 94941 2203139 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:025 Redonda Rock 1966 (51193656141).jpg|thumb|Roca Redonda]] [[Skeudenn:Galapagos-satellite-2002.jpg|thumb|Inizi Galápagos gwelet eus ul loarell. Enez [[Isabela (Galápagos)|Isabela]] eo an enez vras, ha Roca Redonda a zamweler er gwalarn dezhi]] [[Skeudenn:Lava gull pair.jpg |thumb|[[Gouelan kazugel]] eus an [[Inizi Galápagos]].]] '''Roca Redonda''' (''Roc'h kelc'hiek'') zo un enezennig didud en [[Inizi Galápagos]], en [[Ecuador]], er [[Meurvor Habask]], 25 km er gwalarn da Enez [[Isabela (Galápagos)|Isabela]]. Hir eo stumm an enezennig, ha n'eo ket kelc'hiek. 308 metrad hed dezhi, ha 136 metrad led, ha 6 devezh-arat dindani (0,03 km²). 70 m uhelder a-us da live ar mor. Repu ar [[gouelan kazugel]] eo. [[Rummad:Galápagos]] hajlsu3a8kfwwvpkf616w8ysu5ptq6p 0 105122 2203132 2203048 2026-10-30T00:45:36Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2203132 wikitext text/x-wiki [[File:Dylan Thomas icon Blashford 1937.jpg|thumb|Dylan Thomas (1937)]] [[Restr:Maritime Quarter, Swansea - geograph.org.uk - 220934.jpg|thumb|dehou|200px|Delwenn Dylan Thomas en Abertawe.]] '''Dylan Marlais Thomas''', ganet d'ar [[27 a viz Here]] [[1914]] en [[Abertawe]] ([[Kembre]]) ha marvet d'an [[9 a viz Du]] [[1953]] d'an oad a 39 bloaz e kêr [[New York]] ([[Stadoù-Unanet]]), a zo ur barzh kembreat [[saoznek]]. Lakaet e vez da vezañ unan eus barzhed wellañ Kembre en {{XXvet kantved}}. == Liammoù diavaez == {{Commons|Category:Dylan Thomas}} * {{en}} {{cy}} [https://web.archive.org/web/20150205231152/http://www.dylanthomas.com/ Lec'hienn ofisiel] {{DEFAULTSORT:Thomas, Dylan}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1914]] [[Rummad:Marvioù 1953]] [[Rummad:Barzhed Kembre]] [[Rummad:Barzhed saoznek]] 9xqvn5poeb7qedcc2umauaq73wqhtm7 0 116670 2203150 2188732 2026-10-30T10:23:19Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2203150 wikitext text/x-wiki [[Restr:Marburg Schloss.jpg|thumb|Kreiz kêr Marburg hag ar c'hastell]] '''Marburg''', pe ''Marburg an der Lahn'', zo ur gêr eus [[Alamagn]], e [[Stadoù Alamagn|stad]] [[Hessen]]. Pennlec'h distrig (''Landkreis'') [[Marburg-Biedenkopf]] eo. Emañ war ribl ar stêr [[Lahn]] ha poblet eo gant war-dro {{formatnum:73000}} a dud. Kêr-benn [[Landgraviezh]] [[Hessen-Marburg]] e voe a-vareoù, etre ar {{XVvet}} hag ar {{XVIIvet}} kantved. Savet e voe [[Skol-veur Marburg]] (Philipps-Universität-Marburg) e 1527 hag ur plas bras he deus e buhez kêr abaoe. == Tud == * [[Herri Iañ, Landgrav Hessen]], kentañ Landgrav Hessen (1244-1308) * [[Philip Iañ, Landgrav Hessen]], unan eus bleinerien an [[Disivoud protestant]] er vro * santez [[Elesbed Hungaria]] (1207–1231) * [[Jacob ha Wilhelm Grimm]], dastumerien kontadennoù alamanek * [[Bettina von Arnim|Bettina Brentano]], skrivagnerez * [[Martin Heidegger]], prederour == Kêrioù gevellet == * {{gevelliñ|Poitiers|Bro-C'hall|France|bloavezh=1961}} * {{gevelliñ|Maribor|Slovenia|Slovenia|bloavezh=1969}} * {{gevelliñ|Sfax|Tunizia|Tunisia|bloavezh=1971}} * {{gevelliñ|Eisenach|Alamagn|Germany|bloavezh=1988}} * {{gevelliñ|Northampton|Bro-Saoz|England|bloavezh=1992}} * {{gevelliñ|Sibiu|Roumania|Romania|bloavezh=2005}} == Skeudennoù == <gallery> Marburg asv2022-02 img25 Elisabethkirche.jpg|Elisabethkirche Marburg asv2022-02 img08 Markt.jpg|Ar gêr gozh Marburg asv2022-02 img18 Castle.jpg|[[Kastell Marburg]] </gallery> == Liammoù diavaez == {{commons}} * [http://www.marburg.de/ Lec'hienn ofisiel Marburg] {{de}} {{en}} {{fr}} * [https://web.archive.org/web/20131203000457/http://www.lagis-hessen.de/de/subjects/idrec/sn/ol/id/9223 Marburg en ''Historisches Ortslexikon''] [[Rummad:Kêrioù Hessen]] nfszmcrspxalfs0ukl9styik8uwp5qb 0 124502 2203143 2200793 2026-10-30T09:18:21Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2203143 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%; |- {{Infobox/Titl|Leonhard Hess Stejneger|c33|talbenn den|e6e6e6}} |- | colspan="2" align="center" | [[Restr:Stejnegger Leonhard 1851-1943.png|280px]]<br>Leonhard Hess Stejneger e [[1902]]<hr> |- | '''Ganedigezh''' || [[30 a viz Here]] [[1851]]<br>[[Bergen (Norvegia)|Bergen]], {{Norvegia}} |- | '''Marv''' || [[28 a viz C'hwevrer]] [[1943]]<br>[[Washington D.C.]]<br>{{SUA}} |- | '''Stummadur''' || [[Doktoriezh]]<br>[[Skol-veur]] [[Oslo|Kristiania]] |- | '''Micher''' || [[Bevoniezh|Bevoniour]], [[Loenoniezh|Loenoniour]]<br>[[Stlejvilouriezh|Stlejvilour]], [[Evnoniezh|Evnoniour]] |} '''Leonhard Hess Stejneger''' ([[Bergen (Norvegia)|Bergen]], [[Norvegia]], [[30 a viz Here]] [[1851]] – [[Washington D.C.]], [[SUA]], [[28 a viz C'hwevrer]] [[1943]]) a oa ur [[Bevoniezh|bevoniour]] [[SUA|Amerikan]] a orin [[Norvegia|Norvegat]] ; '''Leonhard Hess Steineger''' eo stumm [[norvegek]] e anv.<br> Un arbennigour e oa war ar [[Vertebrata|mellkeineged]] ''(Vertebrata)'', al [[loenoniezh]], ar [[stlejvilouriezh]] hag an [[evnoniezh]]. Dre e studioù war ar [[stlejvil]]ed hag an [[divelfenneg]]ed ''(Amphibia)'' e c'hounezas brud.<ref name="AW">{{en}} Alexander Wetmore (1945) : ''Biographical Memoir of Leonhard Hess Stejneger (1851-1943)'', [https://web.archive.org/web/20160303215700/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/stejneger-leonhard.pdf ''National Academy of Sciences of the U. S. A.'']</ref> == Buhez == E [[Bergen (Norvegia)]] e voe ganet Leonhard Hess Stejneger, mab henañ Ingeborg Catharine Hess ([[1830]]-[[1875]]) ha Peter Stamer Stejneger ([[1827]]-[[1921]] ; seizh bugel a zeuas war e lerc'h. Ur marc'hadour hag un arc'hwilier e oa an tad.<br> Unan eus tiegezhioù pinvidikañ Bergen e voe ar re Stejneger betek [[1880]], pa rankas Peter Stamer Stejneger disklêriañ freuz-stal en abeg da enkadennoù [[armerzh]]el. Studiañ a reas L. Hess Stejneger er ''Smith Theological School'' e Bergen e [[1859]] ha [[1860]] kent mont da Skol [[Latin]] Bergen betek [[1869]]. Er bloavezh-se ez eas da heul e vamm betek Meran e [[Tirol]] ar Su – en [[Aostria]] d'ar mare-se, en [[Italia]] hiziv dindan an anv [[Merano]]. Eno en devoe ur c'helenner prevez betek [[1871]], evit prientiñ e studioù e Skol-veur [[Oslo]] (''Kristiania'' d'ar mare-se). E 1871 e voe er Skol-veur enta, hag e [[1872]] e lakaas e anv a-benn bezañ doktor.<br> Studioù [[mezegiezh]] a reas er Skol-veur e [[1873]]-[[1874]], ar pezh a zigore dezhañ ar c'hentelioù diwar-benn al [[louzawouriezh]] hag al loenoniezh. Dre ma felle d'e vamm e vije mezeg ez eas da [[Berlin|Verlin]] da gendelc'her gant e studioù ; kerkent ha kroget eno avat e kavas ne oa ket ar vicher-se d'e c'hrad, ha distreiñ da Gristiania a reas evit en em brientiñ da warlerc'hian e dad.<br> Gant ar sell-se e reas studioù war ar [[Gwir (lezenn)|gwir]], ha diplomet e voe e [[1874]] d'an oad a 24 bloaz, kent mont da labourat gant e dad en ur gendelc'her da studiañ loened. D'an [[30 a viz Here]] [[1876]] e timezas da Anna Normann, a oa mestrez-skol e Bergen.<br> Pa voe graet freuz-stal gant e dad e [[1880]] e troas Leonhard Hess Stejneger war-du ar skiantoù da vat. Ne gavas karg ebet evitañ e Mirdi Bergen, ha ne oa nemet labourioù dister e lec'h all. E sell e oa da vont da [[Bremen|Vremen]], met unan eus e genskriverien e Berlin en alias da vont da [[Stadoù-Unanet Amerika]] ma kavje muioc'h a zorioù digor. Enep ar c'hemm bras-se e buhez ar c'houblad e savas Anna Normann, ha dispartiañ a rejont kent terriñ an dimeziñ diwezhatoc'h. [[Restr:Flag of the Smithsonian Institution.svg|thumb|upright 0.85|Banniel ar [http://www.si.edu/ ''Smithsonian Institution'']]] E miz Eost [[1881]] e kuitaas Stejneger e vro c'henidik, hag d'an [[21 a viz Here]] ez erruas e Washington D.C. Kerkent ha dilestret ez eas d'ar ''[[Smithsonian Institution]]'', un ensavadur bet staliet e [[1846]] gant [[Gouarnamant]] SUA gant ar pal bodañ [[mirdi]]où ha kreizennoù-enklask. Eno e kejas ouzh e genskriver ar c'helenner [[Spencer Fullerton Baird]] ([[1823]]-[[1887]]), a oa un naturour ha sekretour an ensavadur. Gouzout a ouie ar c'helenner diwar-benn barregezh an Norvegad yaouank, a voe lakaet dizale da labourat war evnoniezh ar « Bed Nevez ». Ken abred ha nevezamzer [[1882]] ez embannas Leonhard Hess Stejneger ur pennad a-zivout ar genad ''[[Myadestes]]'' en [[Antilhez]]. D'an [[4 a viz C'hwevrer]] [[1887]] e voe broadet ez-ofisiel, d'an oad a 35 bloaz. D'an [[22 a viz Meurzh]] [[1892]] e timezas e Washington gant Helene Maria Reiners, a oa bet ganet e [[Krefeld|Crefeld]], e-kichen [[Düsseldorf]] e [[Rouantelezh Prusia]]. Pa voe ar c'houblad e Kristiania e [[1907]] ez advabas un emzivadez, Inga. D'an [[30 a viz Here]] [[1921]] e voe 70{{vet}} deiz-ha-bloaz Leonhard Hess Stejneger, an oad m'en devoa gwir da vont war e leve ; peogwir e oa yac'h a gorf hag a spered hag en abeg d'e varregezhioù espar e voe dalc'het en e gargoù. E [[1932]] e voe embannet ul lezenn a lakae redi war al leve, nemet e vije degouezhioù dreistordinal ; L. H. Stejneger a voe unan eus an dud – nebeut-tre anezho – a voe ezdalc'het diouzh ar redi a-drugarez d'un edit sinet gant ar Prezidant SUA, [[Herbert C. Hoover]]. A-drugarez da gement-se e chomas e servij ar ''Smithsonian Institution'' betek e varv. D'an [[11 a viz Gouere]] [[1932]], oadet 81 bloaz, e kollas e anaoudegezh goube bezañ bet diskaret gant ur [[karr-tan|c'harr-tan]] war hent e labour ; goude un ehan a ziv sizhunvezh e c'hallas adkregiñ gant seveniñ e gefridioù niverus. Gwanaat a reas adalek [[1941]], ha goude bezañ klañvaet e-pad ur pennad berr e varvas da 3 eur beure d'ar Sul 28 a viz C'hwevrer 1943, e Washington D.C. == Resped == Abred e voe dedennet Leonhard Hess Stejneger gant al loenoniezh, pa savas adalek [[1867]], hag eñ 16 vloaz, ur c'hatalog diwar-benn [[evn]]ed en devoa arsellet : 53 evn a voe renabled gantañ, ha war pep fichenn e listennas 33 c'hraf (lec'h ha deiziad an arselladenn, jener, ment, livioù, ''etc'') gant ur skeudenn [[dourlivadur|dourlivet]].<br> E miz Meurzh 1871 ez embannas e Meran, en [[alamaneg]], e ''Ornithologische Notizen'' "Pennadoùigoù evnoniezh" er ''Journal für Ornithologie'', 59 spesad ennañ ; un astenn d'ar pennad-se a embannas e miz Du 1871 en hevelep kazetenn, met « Kristiania, 15 a viz Du 1871 » eo deiziad al labour. Er bloaz-se e voe degemeret evel ezel eus an ''Deutsche Ornithologische Gesellschaft'' dindan an niverenn 128, ''Herr Stejneger, Student, in Bergen, Norwegen''.<ref name="AW" /><br> E [[1873]] ez embannas e Kristiania e levr [[norvegek]] kentañ, ''Norsk ornitologisk ekskursjonsfauna'', 260 spesad evned ennañ. Bloaz war-lerc'h e voe ul levr all diwar-benn [[bronneged]]. Adalek e zonedigezh e Washington D.C. hag ar pennad kentañ bet embannet gantañ evit ar ''Smithsonian Institution'' e kendalc'has Leonhard Hess Stejneger gant an evnoniezh. Goude e bennad diwar-benn ''Myadestes'' ez embannas, e 1882 ivez, unan all a-zivout ar genad ''[[Cygnus]] (Cygninae)'' a oa bet boulc'het e Norvegia.<br> Goulenn a reas digant an ensavadur mont da imbourc'hiñ an Antilhez hag [[Inizi Hawaii]], met divizet e voe e gas da [[Inizi ar C'homandour]] e reter pellañ [[Rusia]], ma oa bet arsellet ''Rhytina gigas'', ur bronneg eus an urzhiad [[Sirenia]], kerentiad an ''[[Dugongidae]]'' – dindan atebegezh SUA e oa an inizi, gant asant Rusia. Eno e voe d'an [[8 a viz Mae]] 1882, war Enez Bering, ma stalias ur arsellva [[Meteoroligezh|hinouriezh]] evit an ''U.S. Signal Service'' ; ouzhpenn ober arselladennoù teir gwech bemdez e kendalc'has gant e labour naturour. E miz Mezheven ez eas betek [[Petropavlovk-Kamtchatskyi]] da staliañ un eil arsellva, a zistroas da ensellet e miz Mae [[1883]]. E dibenn an hevelep bloavezh e voe distro d'ar stadoù-Unanet.<br> [[Restr:ExtbPallusCormorantovw.jpg|thumb|''Phalacrocorax perspicillatus''<br><small>Skeudenn gant Joseph Wolf</small>]] E-pad ar veaj-se en devoa dastumet eskern ''Rhytina gigas'' ha re ''[[Phalacrocorax perspicillatus]]'', ur spesad eus ar c'herentiad [[Phalacrocoracidae]] aet da get er [[bloavezhioù 1850]]. War-dro 700 labous en devoa arsellet ivez, hag e [[1885]] ez embannas disoc'hoù e labour ''Results of Ornithological Explorations'' a yeas d'ober Kelc'hlizher 29 an ''U. S. National Museum''. D'ar [[1añ a viz Kerzu]] [[1885]] e voe anvet da eilmirour ar ''Smithsonian Institution'', an evniour [[Robert Ridgway]] ([[1850]]-[[1929]]) o vezañ pennvirour. Pa oa [[John Sterling Kingsley]] ([[1854]]-[[1929]]) o prientiñ ''The Standard Natural History''<ref>{{en}} J. S. Kingsley (1884), ''The Standard Natural History'', Hardpress Publishing, 2013 {{ISBN|978-1-314-76799-5}}</ref> e c'houlennas digant Leonhard Hess Stejneger frammañ al levrenn gouestlet d'an evned. Ken mat e voe kavet labour Stejneger ma savas 360 pajenn diwar ar 547 a voe el levr, e-maez e eurvezhioù labour evit ar ''Smithsonian'' diwar-benn evnoniezh [[Japan]] hag e enklaskoù personel war laboused Hawaii. Betek dibenn miz C'hwevrer [[1889]] e labouras war an div dachenn-se. D'ar [[1añ a viz Meurzh]] 1889 e kemmas resped Stejneger penn-da-benn, pa voe anvet da virour rann ar stlejviled hag an divelfenneged. Nevez dezhañ e oa an dachenn-studi-se, a grogas da enklask a-zevri ; biskoazh ne zilezas an evnoniezh, hogen lonket e voe e amzer gant ar stlejvilouriezh.<br> Kentañ labourioù a reas e voe renabliñ hag adstummañ an dastumad a oa fiziet ennañ, krouiñ un doare nevez d'e gatalogañ ha d'e ziskouez er salioù evit ma vefe aesoc'h e welet. E 1889 end-eeun ez embannas ur pennad-studi diwar-benn ar c'herentiad [[Boidae]], hini ar [[boa]]ed.<br> Buan e teuas da vezañ unan eus ar stlejvilourien bennañ. Ker buan all e voe skuizh-divi, ma rankas kuitaat kêr Washington D.C. e miz Eost ha mont da gemer perzh en un arselladenn hollek war bevoniezh [[Menezioù San Francisco]], en norzh da [[Flagstaff (Arizona)|Flagstaff]] ([[Arizona]]), renet gant al loenoniour [[Clinton Hart Merriam]] ([[1855]]-[[1942]]). Adnerzhaat a reas eno, hag e-pad daou vizvezh e tastumas stlejviled ha divelfenneged en Arizona, [[New Mexico]] ha [[Texas]] kent distreiñ yac'h-pesk d'ar ''Smithsonian Institution''. E [[1890]] e prientas embannadur disoc'hoù labourioù skipailh C. H. Merriam diwar-benn loened Menezioù San Francisco ha [[Traoñienn ar Marv]].<br> E [[1894]] ez eas ar skiantour da [[South Dakota]] da zastum loened, hag arnodennoù a reas gant [[formol]] ([[Karbon|C]][[Hidrogen|H]]₂[[Oksigen|O]]) evit o mirout.<br> E [[1895]] e voe kaset da Vering en-dro gant Kengor ar [[Peskerezh]] SUA hag aotre Rusia. Studiañ ar c'herentiad [[Otaridae]] e oa pal ar gefridi, evit abegoù armerzhel ha [[politikerezh|politikel]] koulz ha skiantel. Betek [[1897]] e padas e labour.<br> Bloaz war-lerc'h e tistroas da [[Europa]] gant e wreg, 15 vloaz goude bezañ kuitaet Norvegia. E Bergen e kemeras perzh e Diskouezadeg Etrebroadel ar Peskerezh, hag e Pevare Kendalc'h Etrebroadel al Loenoniezh e [[Cambridge]] e voe dilennet da Gengor Etrebroadel Anvadur al Loenoniezh<ref>{{en}} [http://iczn.org/ Lec'hienn an I. C. Z. N.]</ref>, ma voe oberiant betek e varv. War hent an distro e weladennas meur a virdi e Norzheuropa, ma studias loened hag an doareoù d'o c'hinnig. E [[1900]] e voe kaset gant ar ''Smithsonian Institution'' da [[Puerto Rico|Buerto Rico]] da studiañ stlejviled ar vro. Berraet e voe ar gefridi avat en abeg ma klañvaas ar skiantour e-pad teir sizhunvezh. Disoc'hoù an enklaskoù a voe embannet dindan an anv ''Herpetology of Porto Rico'' e [[1904]], a zo ur patrom hiziv an deiz c'hoazh.<br> Bloaz war-lerc'h e voe Leonhard Hess Stejneger kannad ar ''Smithsonian Institution'' ha Mirdioù Broadel SUA e 5{{vet}} Kendalc'h Etrebroadel al Loenoniezh e Berlin. Goude ar c'hendalc'h e labouras e mirdioù Berlin, [[Hamburg]], [[Dresden]] ha kêrioù prusat all. Pa gemeras perzh er 6{{vet}} Kendalc'h e [[Bern]] e 1904 e tastumas bronneged, evned, stlejviled, divelfenneged, [[amprevaned]], [[kresteneged]], [[blotvil]]ed ha [[plant]] e [[Suis]], [[Bro-C'hall]] hag [[Italia]], da lavaret eo rann gornaouegel an [[Alpoù]], evit o c'heñveriañ gant ar studioù a oa bet graet e Norzhamerika.<br> E [[1905]] e voe kannad ar ''Smithsonian'' e 4{{vet}} Kendalc'h Etrebroadel an Evnoniezh e [[Londrez|London]], ma voe lakaet da ezel trebad Kendalc'hioù Etrebroadel al Loenoniezh betek e varv. Tri mizvezh-pad e chomas en Europa evit studiañ ar standilhonoù stlejviled ha divelfenneged eus Japan hag eus an Antilhez a oa war ziskouez e mirdioù Bergen, Kristiania, [[Stockholm]], [[Kopenhagen|København]], [[Köln]] ha [[Hamburg]]. A-hed ar bloavezh [[1910]] e ouestlas ar skiantour e holl amzer da gas rann ar stlejviled hag an divelfenneged d'ur savadur nevez er ''Smithsonian Institution''. Adframmet e voe an dastumadoù ha hizivaet an dielloù koshañ, ar pezh a viras outañ a gemer perzh en 8{{vet}} Kendalc'h en [[Aostria]].<br> D'ar [[1añ a viz Mezheven]] [[1911]] e voe anvet da bennvirour Rann ar Vevoniezh, ouzhpenn ar c'hargoù en devoa dija ; rediet e voe neuze da grennañ war e enklaskoù skiantel abalamour da bouez al labourioù melestradurel. E [[1913]] evelato e c'hallas mont da [[Monaco|Vonaco]] da geñver an 9{{vet}} Kendalc'h ha mont pelloc'h en e studi diwar-benn loened an Alpoù.<br> Bloavezhioù-pad e labouras evel kadoriad ur poellgor hag a vurutelle kement dornskrid a veze kinniget d'an Ensavadur evit an embann ; amzer a zispigne evit harpañ studierien a oa dedennet gant ar stlejviloniezh ; kement a labour ne viras ket outañ a skrivañ pennadoù – nebeutoc'h eget en amzer gent avat – diwar-benn ar stlejviled pergen, ha nebeutoc'h-nebeutañ a-zivout evned. E [[1922]], hag eñ 70 vloaz, e tistroas war an dachenn en [[Alaska]], hag en Inizi ar C'homandour adarre, diwar goulenn Maodiernezh ar [[Kenwerzh|C'henwerzh]] SUA da ensellet stad an tropelladoù Otaridae da heul an Emglev kenwerzhel etrebroadel a oa bet sinet gant SUA ha [[Kanada]] d'ar [[26 a viz Genver]] [[1911]]. Da heul ar veaj-se, ma voe stadet digresk ar boblañs eus 30&nbsp;000 loen da 2&nbsp;000 en abeg da lazhadegoù, ez eas da Japan da weladenniñ Burev ar Peskerezh e [[Tokyo]] hag Arsellva bevoniel [[Misaki (Kanagawa)|Misaki]].<br> Pemp bloaz diwezhatoc'h, e [[1927]], e voe Leonhard Hess Stejneger e [[Budapest]] da geñver 10{{vet}} Kendalc'h etrebroadel al Loenoniezh ; meur a virdi a weladennas adarre en Europa, hag aspiaouiañ a reas meur a zastumas a oa bet prestet gant ar ''Smithsonian Institution'' da skiantourien europat kent ar [[Brezel-bed kentañ]]. E [[1935]] e voe ar skiantour e Kendalc'h Etrebroadel an [[Amprevanoniezh]] e [[Madrid]], ha kerkent goude e 12{{vet}} Kendalc'h Etrebroadel al Loenoniezh e [[Lisboa]].<br> E dibenn an hañv [[1939]] e voe e veaj diwezhañ da Europa, pa 'z eas da Norvegia evit lidañ 65{{vet}} deiz-ha-bloaz e ziplomadur e Skol-veur Kristiania, a oa bet adanvet « Skol-veur Oslo » abaoe. E-kerzh ar veaj-se e voe ivez kannad ar ''Smithsonian'' e 200{{vet}} deiz-ha-bloaz Akademiezh Roueel [[Sveden]] ar Skiantoù e Stockholm, a voe berraet en abeg da darzhadenn an [[Eil Brezel-bed]]. == Enorioù == ;{{Norvegia}} ''Dindan an anv Leonhard Hess Steineger'' * Marc'heg Kentañ Renk en Urzh Roueel Norvegat Sant Olav, [[13 a viz Here]] [[1906]]. * Komandour en hevelep Urzh, 1939. * Ezel Peurbadus eus Midi Bergen. ;{{SUA}} ''Dindan an anv Leonhard Hess Stejneger'' * Ezel eus Akademiezh Vroadel ar Skiantoù, 1923. * ''Walker Grand Prize of One Thousand Dollars of the Boston Society of Natural History'', 1923. * Ezel eus ''District of Columbia Chapter of the Society of Sigma Xi'', 1937. == Kevredigezhioù skiantel == Niverus eo ar c'hevredigezhioù skiantel ma emezelas Leonhard Hess Stejneger, en o zouez :<br> ;{{Alamagn}} * ''Deutsche Ornithologische Gesellschaft'' (Ezel-a-enor) * ''Ornithologische Gesellschaft in Bayern'' (Ezel dre lizher) ;{{Norvegia}} * ''Oslo Academy of Science'' (Ezel estren) {{Rouantelezh-Unanet}} * ''British Ornithologists' Union'' (Ezel-a-enor) * ''Zoological Society of London'' (Ezel dre lizher) ;{{Sina}} * ''[[Beijing|Peiping]] Natural History Society'' (Ezel dre lizher) ;{{SUA}} * ''Academy of Natural Sciences in Philadelphia'' (Ezel dre lizher) * ''American Association for the Advancement of Science'' (Ezel) * ''American Ornithologists' Union'' (Ezel ''emeritus'') * ''American Society of Ichtyologists and Herpetologists'' (Kadoriad 1919, kadoriad-a-enor 1931 ''ad vitam aeternam'') * ''American Society of Mammalogists'' (Ezel diazezer, ezel-a-enor diwezhatoc'h) * ''Association of American Geographers'' * ''Baird Ornithological Club'' (Kadoriad, 1925) * ''Biological Society of Washington'' (Kadoriad 1907-1908) * ''California Academy of Sciences'' (Ezel-a-enor) * ''Washington Academy of Sciences'' * ''Washington Biologists' Field Club'' (Ezel-a-enor) == Oberennoù pennañ == * 1885 : ''Results of Ornithological Explorations in the Commander Islands and in Kamtschatka''. * 1887 : ''Birds of Kauai Island, Hawaiian Archipelago / collected by Mr. [[Valdemar Knudsen]], with description of new species''. * 1890 : ''Notes on a third collection of birds made in Kauai, Hawaiian Islands''. * 1895 : ''The Poisonous Snakes of North America''. * 1896 : ''The Russian Fur-Seal Islands''. * 1904 : ''Herpetology of Porto Rico''. * 1907 : ''Herpetology of Japan and Adjacent Territories'' hag ''A new Gerrhonotine Lizard from Costa Rica''. * 1908 : ''Three new species of lizards from the Philippine Islands''. * 1911 : ''A new genus and species of lizard from Florida'' hag ''A new Scincid Lizard from the Philippine Islands''. * 1913 : ''Results of the Yale Peruvian Expedition of 1911. Batrachians and Reptiles''. * 1917 : ''A Check List of North American Amphibians and Reptiles'', kensinet gant Thomas Barbour. * 1924 : ''A chapter in the history of zoological nomenclature''. * 1925 : ''Fur-seal industry of the Commander Islands: 1897-1922''. * 1927 : ''Identity of Hallowell's snake genera, Megalops and Aepidea''. * 1934 : ''The Chinese lizards of the genus Gekko''. * 1936 : ''Georg Wilhelm Steller, the pioneer of Alaskan natural history'' ''Listenn glok skridoù Leonhard Hess Stejneger a gavor [https://web.archive.org/web/20120216022024/http://www.scricciolo.com/Nuovo_Neornithes/Stejneger%20-%20Bibliografia.htm amañ]'' {{en}}. == Hêrezh == Dre m'en deus labouret Leonhard Hess Stejneger war meur a zachenn ha gant meur a skiantour meur ez eus bet anvet kalzik loened en enor dezhañ. Setu amañ al listenn anezho, gant anv o badezour etre krommelloù, a oa bet embannet e 1943<ref name="AW" /> ; astennet eo bet dre lies dielloù ha diazoù-ditouroù. ;Amprevaned ''[[Dasypsyllus stejnegeri]]'' (Jordan, 1929) ;Blotviled ''[[Cerithiopsis stejnegeri]]'' (Dall, 1884) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Volutopsius callorhinus stejnegeri]]'' (Dall, 1884) ;Bronneged ''[[Citellus stejnegeri]]'' (Allen, 1903) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Lutra stejnegeri]]'' (Goldman, 1936) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Mesoplodon stejnegeri]]'' (True, 1885) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Phoca vitulina stejnegeri]]'' (Allen, 1902) ;''[[Coleoptera]]'' ''[[Tachyporus stejnegeri]]'' (Blackwelder, 1936) ;Divelfenneged ''[[Ambystoma stejnegeri]]'' (Ruthven, 1912) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Borborocoetes stejnegeri]]'' (Noble, 1924) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Bufo stejnegeri]]'' (Schmidt, 1931) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Cycloramphus stejnegeri]]'' (Noble, 1924) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Hynobius stejnegeri]]'' (Dunn, 1923) [[Restr:Stejneger's Stonechat Hong Kong 1.jpg|thumb|''Saxicola stejnegeri'']] ;Evned ''[[Akialoa stejnegeri]]'' (†) (Wilson, 1889) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Chlorodrepanis stejnegeri]]'' (Wilson, 1890) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Columba janthina|Columba janthina stejnegeri]]'' (Kuroda, 1923) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Dendrocopos leucotos|Dendrocopos leucotos stejnegeri]]'' (Kuroda, 1921) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Hypsipetes amaurotis|Hypsipetes amaurotis stejnegeri]]'' (Hartert,1907) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Melanitta deglandi|Melanitta deglandi stejnegeri]]'' (Ridgway, 1887) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Partis stejnegeri]]'' (Bangs, 1916) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Saxicola stejnegeri]]'' (Parrot, 1908) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Spinus xanthogastrus|Spinus xanthogastrus stejnegeri]]'' (Sharpe, 1888) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Zosterops japonicus|Zosterops japonicus stejnegeri]]'' (Seebohm, 1891) ;''[[Medusae]]'' ''[[Haliclystus stejnegeri]]'' (Kishinouye, 1899) ;[[Myriapoda]] ''[[Lithobius stejnegeri]]'' (Bollman, 1893) ;Pesked ''[[Scaphognathus stejnegeri]]'' (H. M. Smith, 1934) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Sikukia stejnegeri]]'' (H. M. Smith, 1931) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Steinegeria rubescens]]'' (Jordan & Evermann, 1887) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Stelgistrum stejnegeri]]'' (Jordan & Gilbert, 1898) [[Restr:Iguana sitting down looking to the left.jpg|thumb|''Cyclura cornuta stejnegeri'']] ;Stlejviled ''[[Amphisbaena stejnegeri]]'' (Ruthven, 1922) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Ancistrodon halys stejnegeri]]'' (Rendahl, 1933) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Anolis stejnegeri]]'' (Barbour, 1931) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Cnemidophorus stejnegeri]]'' (Van Denburgh, 1894) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Crotalus stejnegeri]]'' (Dunn, 1919) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Cyclura cornuta stejnegeri]]'' (Barbour & Noble, 1916) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Cyclura stejnegeri]]'' (Barbour & Noble, 1916) <span style="color:blue;">•</span><!-- ''[[Eumeces stejnegeri]]'' (E. H. Taylor)--Adanvet--> <span style="color:blue;">•</span> ''[[Hemidactylus stejnegeri]]'' (Ota & Hikida, 1989) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Letheobia stejnegeri]]'' (Loveridge, 1934) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Plica stejnegeri]]'' (Burt & Burt, 1930) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Pseudemys stejnegeri]]'' (Schmidt, 1928) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Pseudoxenodon stejnegeri]]'' (Barbour, 1908) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Sceloporus stejnegeri]]'' (H. M. Smith, 1942) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Sphaerodactylus stejnegeri]]'' (Cochran, 1931) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Takydromus stejnegeri]]'' (Van Denburgh, 1912) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Trachemys stejnegeri]]'' (Schmidt, 1928) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Trachemys stejnegeri stejnegeri]]'' (Barbour & Carr, 1928) <span style="color:blue;">•</span> ''[Trachemys stejnegeri vicina]]'' (Barbour & Carr, 1940) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Trimeresurus stejnegeri]]'' (Schmidt, 1925) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Tropidophis stejnegeri]]'' (Grant, 1940) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Typhlops stejnegeri]]'' (Loveridge, 1931) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Uta stansburiana stejnegeri]]'' (Schmidt, 1921) <span style="color:blue;">•</span> ''[[Zamenis stejnegerianus]]'' (Cope, 1895) <div style="width:210px"><hr></div> * Ur blantenn zo bet anvet ivez : ''[[Alopecurus stejnegeri]]'', gant al louzawour [[George Vasey]] ([[1822]]-[[1893]]). {{clear|left}} == Liammoù diavaez == ;Diwar-benn Leonhard Hess Stejneger * {{en}} Linda Elmore & William R. Massa, ''Leonhard Stejneger Papers, 1867-1943'', [https://web.archive.org/web/20090614152448/http://siarchives.si.edu/findingaids/FARU7074.htm ''Smithsonian Institution Archives''] * {{en}} Thomas Barbour, ''Leonhard Stejneger'', [http://vertebrates.si.edu/birds/Hall_of_fame/InMemoriamPDFs/Stejneger_auk.pdf ''The Auk'' 61/2, Ebrel 1944, pp. 201-203] * {{en}} Waldo Schmidt, ''Leonhard Stejneger'', [http://vertebrates.si.edu/birds/Hall_of_fame/InMemoriamPDFs/Stejneger_2.pdf ''Systematic Zoology'' 13/4, 1964, pp. 243-249] *[https://www.flickr.com/photos/smithsonian/sets/72157654190123040 Luc'hskeudennoù Leonhard Stejneger war Inizi ar C'homandour] ;Diwar-benn loened * {{en}} {{fr}} [http://www.iucn.org/ ''International Union for the Conservation of Nature (IUCN)''] * {{en}} [http://reptile-database.org/ ''The Reptile Database''] * {{en}} [http://www.iucn-tftsg.org/about/ ''Tortoise and Freshwater Turtle Specialist Group''] * {{fr}} [http://avibase.bsc-eoc.org/avibase.jsp?lang=FR ''Avibase''] == Notennoù == {{Daveoù}} {{Commonscat|Leonhard Stejneger}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1851]] [[Rummad:Marvioù 1943]] [[Rummad:Skiantourien SUA]] [[Rummad:Bevoniourien SUA]] g3bopnu019drdju7df83qurtw5j0yv3 0 129431 2203121 2202930 2026-10-29T20:12:08Z Dakbzh 58931 + Astenn. 2203121 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| class="wikitable" style="margin:auto;" |- | <big>'''[[#A|A]]''' • '''[[#B|B]]''' • '''[[#C|C]]''' • '''[[#C'H|C'H]]''' • '''[[#D|D]]''' • '''[[#E|E]]''' • '''[[#F|F]]''' • '''[[#G|G]]''' • '''[[#H|H]]''' • '''[[#I|I]]''' • '''[[#J|J]]''' • '''[[#K|K]]''' • '''[[#L|L]]''' • '''[[#M|M]]''' • '''[[#N|N]]''' • '''[[#O|O]]''' • '''[[#P|P]]''' • '''[[#Q|Q]]''' • '''[[#R|R]]''' • '''[[#S|S]]''' • '''[[#T|T]]''' • '''[[#U|U]]''' • '''[[#V|V]]''' • '''[[#W|W]]''' • '''[[#X|X]]''' • '''[[#Y|Y]]''' • '''[[#Z|Z]]''' • '''[[#Tud arall|Tud arall]]'''</big> |} == A == <div style="column-count:2;"> *[[Jacob Aagaard]] (Danmark, Bro-Skos, *1973) *[[Manuel Aaron]] (India, *1935) *[[Damaris Abarca]] (Chile, *1980) *[[Imed Abdelnabbi]] (Egipt, *1957) *[[Abd al-Malik]] (Siria, 646-705) *[[Zineb Dina Abdi]] (Aljeria, *1981) *[[Arthur Abolianin]] (Belgia, *1966) *[[István Abonyi]] (Hungaria, 1886-1942) *[[Gerald Abrahams]] (Bro-Saoz, 1907-1980) *[[Tatev Abrahamyan]] (Armenia, SUA, *1988) *[[Leonardas Abramavičius]] (URSS, Lituania, a-raok 1912-1960) *[[Nune Abrahamian]] (Armenia, URSS) *[[Raji Abuazizah]] (Palestina, *2006) *[[Jude Acers]] (SUA, *1944) *[[Peter Acs]] (Hungaria, *1981) *[[Ernestina Adam]] (Arc'hantina, *2009) *[[Michael Adams]] (Kerne-Veur, *1971) *[[Weaver Adams]] (SUA, 1901-1963) *[[Kritisara Adhikari]] (Nepal, *2003) *[[Utut Adianto]] (Indonezia, *1965) *[[Ahmed Adly]] (Egipt, *1987) *[[András Adorján]] (Hungaria, *1950) *[[Yochanan Afek]] (Israel, *1952) *[[Assem Afifi]], (Egipt, *1947) *[[Vladimir Afromeev]] (Rusia, *1954) *[[Naira Agababean]] (Moldova, URSS, *1951) *[[Simen Agdestein]] (Norvegia, *1967) *[[Evgeny Agrest]] (Belarus, Sveden, *1966) *[[Georgy Agzamov]] (Ouzbekistan, 1954-1986) *[[Carl Ahues]] (Alamagn, 1883-1968) *[[James Macrae Aitken]] (Bro-Skos, 1908-1983) *[[Ralf Åkesson]] (Sveden, *1961) *[[Elena Akhmilovskaya]] (Rusia, URSS, SUA, 1954-2012) *[[Anna Akhsharumova]] (Rusia, SUA, *1957) *[[Varuzhan Akobian]] (Armenia, SUA, *1983) *[[Vladimir Akobyan]] (URSS, Armenia, *1971) *[[Mohammed Al-Modiahki]] (Qatar, *1974) *[[Yosra Alaa El Din]] (Egipt, *1986) *[[Semyon Alapin]] (Lituania, 1856-1923) *[[Vladimir Alatortsev]] (Rusia, 1909-1987) *[[Adolf Albin]] (Roumania, 1848-1920) *[[Lev Alburt]] (URSS, Rusia, SUA, *1945) *[[Aleksandr Alec'hin]] (Rusia, Bro-C'hall 1892-1946) *[[Alexei Alec'hin]] (Rusia, 1888-1939) *[[Grace Alec'hin]] (SUA, Bro-Saoz, Bro-C'hall 1876-1956) *[[Aleksej Aleksandrov]] (Belarus, *1973) *[[Evgeni Alekseiev]] (Rusia, *1985) *[[Hugh Alexander]] (Bro-Saoz, 1899-1974) *[[Aaron Alexandre]] (Alamagn, Bro-C'hall, Bro-Saoz 1765-1850) *[[Nana Alexandria]] (URSS, Jorjia, *1949) *[[Silvia Alexieva]] (Bulgaria, Bro-C'hall, *1974) *[[Mohamed Allam]] (Palestina, *2001) *[[Johann Baptist Allgaier]] (Alamagn, Aostria, 1763-1823) *[[Zoltán Almási]] (Hungaria, *1976) *[[Izak Aloni]] (Polonia, Israel, 1905-1985) *[[Yoel Aloni]] (Israel, *1937) *[[Boris Alterman]] (Israel, *1970) *[[Husam Al-Takrori]] (Palestina, *1994) *[[Majed Altell]] (Palestina, *2005) *[[Tunç Amarat]] (Aostria) *[[Friedrich Amelung]] (Estonia, Latvia, 1842-1909) *[[Stephanie Amed]] (Arc'hantina, *1990) *[[Bassem Amin]] (Egipt, *1988) *[[Ivy Claire Amoko]] (Ouganda, *1987) *[[Farouk Amonatov]] (Tadjikistan, *1978) *[[Bruce Amos]] (Kanada, *1946) *[[Claudia Amura]] (Arc'hantina, *1970) *[[An Yangfeng]] (Sina, *1963) *[[Viswanathan Anand]] (India, *1969) *[[Erik Andersen (echedoù)|Erik Andersen]] (Danmark, 1904-1938) *[[Frank Anderson (echedoù)|Frank Anderson]] (Kanada, 1928-1980) *[[Adolf Anderssen]] (Alamagn 1818-1879) *[[Ulf Andersson]] (Sveden, *1951) *[[Dmitry Andreikin]] (Rusia, *1990) *[[Siranush Andriasian]] (Armenia, *1986) *[[Zaven Andriasian]] (Armenia, *1989) *[[Goretti Angolikin]] (Ouganda, *1986) *[[Dejan Antic]] (Serbia, *1968) *[[Rogelio Antonio Jr.]] (Filipinez, *1962) *[[Vladimir Antoshin]] (URSS, Rusia, 1929-1994) *[[Gabriela Antova]] (Bulgaria, *2002) *[[Antonio Antunes]] (Portugal, *1962) *[[Oskar Antze]] (Alamagn, *1878) *[[Manuel Apicella]] (Bro-C'hall, *1970) *[[Izaak Appel]] (Polonia, 1905-1941) *[[Fricis Apšenieks]] (Latvia, 1894-1941) *[[Lev Aptekar]] (Ukraina, Zeland-Nevez, *1936) *[[Adlane Arab]] (Aljeria, *1980) *[[José Joaquin Araiza]] (Mec'hiko, 1900-1971) *[[Ketevan Arakhamia-Grant]] (Jorjia, *1968) *[[Giovanna Arbunic]] (Chile, *1964) *[[Walter Arencibia]] (Kuba, *1967) *[[Alexander Areshchenko]] (Ukraina, *1986) *[[Keith Arkell]] (Bro-Saoz, *1961) *[[Ennio Arlandi]] (Italia, *1966) *[[Romanas Arlauskas]] (Lituania, Australia, 1917-2009) *[[Jon Arnason]] (Island, *1960) *[[Dagur Arngrímsson]] (Island, *1987) *[[Levon Aronian]] (Armenia, *1982) *[[Lev Aronin]] (Unvanizh Soviedel, Rusia, 1920-1983) *[[Farida Arouche]] (Aljeria, *1980) *[[Maritza Arribas Robaina]] (Kuba, *1971) *[[Andreas Ascharin]] (Estonia, Latvia, 1843-1896) *[[Jacob Ascher]] (Bro-Saoz, Kanada, 1841-1912) *[[Konstantin Aseev]] (URSS, Rusia, 1960-2004) *[[Venka Asenova]] (Bulgaria, 1930-2006) *[[Franc Ashiku]] (Albania, *1993) *[[Maurice Ashley]] (Jamaika, SUA, *1966) *[[Ludmila Aslanian]] (Armenia, URSS, *1957) *[[Alis Aslanyan]] (Armenia, URSS) *[[Karen Asrian]] (Armenia,URSS, 1980-2008) *[[As-Suli]] ([[Kalifelezh]] an [[Abbasided]], ''c.'' 880 - 946) *[[Lajos Asztalos]] (Aostria-Hungaria, Yougoslavia, Hungary, 1889-1956) *[[Ekaterina Atalik]] (Rusia, Turkey, *1982) *[[Suat Atalık]] (Turkia, *1964) *[[Henry Atkins]] (Bro-Saoz, 1872-1955) *[[Arnold Aurbach]] (Polonia, Bro-C'hall, c. 1888 - 1952) *[[Yuri Averbakh]] (URSS, Rusia, *1922) *[[Valeriy Aveskoulov]] (Ukraina, *1986) *[[Herbert Avram]] (SUA, 1913-2006) *[[Boris Avrukh]] (Israel, *1978) *[[Zurab Azmaiparashvili]] (Jorjia, *1960) </div> == B == <div style="column-count:2;"> *[[Hasmik Babaian]] (Armenia, URSS) *[[Aleksandr Babourin]] (URSS, Rusia, Iwerzhon, *1967) *[[Étienne Bacrot]] (Bro-C'hall, *1983) *[[Paul Baender]] (Alamagn, Bolivia, 1906-1985) *[[Giorgi Bagaturov]] (URSS, Jorjia, *1964) *[[Amir Bagheri]] (Iran, *1978) *[[Camilla Baginskaite]] (URSS, Lituania, SUA, *1967) *[[Vladimir Bagirov]] (URSS, Latvia, 1936-2000) *[[Mary Bain]] (SUA, 1904-1972) *[[David Graham Baird]] (SUA, 1854-1913) *[[Jorge Gómez Baillo]] (Arc'hantina, *1959) *[[Vladimir Baklan]] (Ukraina, *1978) *[[Yuri Balashov]] (URSS, Rusia, *1949) *[[Rosendo Balinas, Jr.]] (Filipinez, 1941-1998) *[[Zoltán von Balla]] (Hungaria, 1883-1945) *[[Csaba Balogh]] (Hungaria, *1987) *[[János Balogh (echedoù)|János Balogh]] (Roumania, Hungaria, 1892-1980) *[[Julio Balparda]] (Uruguay, ?-1942) *[[Amikam Balshan]] (Israel, *1948) *[[Hristos Banikas]] (Gres, *1978) *[[Anatoly Bannik]] (URSS, Ukraina, *1921) *[[Ana Filipa Baptista]] (Portugal, *1990) *[[David Baramidze]] (Jorjia, Alamagn, *1988) *[[Zsigmond Barász]] (Hungaria, 1878-1935) *[[Abraham Baratz]] (Roumania, Bro-C'hall, 1895-1975) *[[Gerardo Barbero]] (Arc'hantina, Hungaria, 1961-2001) *[[Wim Barbier]] (Belgia, *1960) *[[Gedeon Barcza]] (Hungaria, 1911-1986) *[[Olaf Barda]] (Norvegia, 1909-1971) *[[Curt von Bardeleben]] (Alamagn, 1861-1924) *[[Leonard Barden]] (Bro-Saoz, *1929) *[[Evgeny Bareev]] (URSS, Rusia, *1966) *[[Robert Henry Barnes]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez 1849-1916) *[[Thomas Wilson Barnes]] (Bro-Saoz, 1825-1874) *[[Aleksey Barsov]] (URSS, Ouzbekistan, *1966) *[[Mateusz Bartel]] (Polonia, *1985) *[[Dibyendu Barua]] (India, *1966) *[[Cerdas Barus]] (Indonezia, *1961) *[[Marcel Barzin]] (Belgia, 1891-1980) *[[Michael Basman]] (Bro-Saoz, *1946) *[[Alberto Batori]] (Italia, 1884-1923) *[[Christian Bauer]] (Bro-C'hall, *1977) *[[Johann Bauer]] (Bohemia, Aostria, 1861-1891) *[[Friedrich Baumbach]] (Alamagn, *1935) *[[Albert Becker (echedoù)|Albert Becker]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina 1896-1984) *[[Anjelina Belakovskaia]] (URSS, Ukraina, SUA, *1969) *[[Liudmila Belavenets]] (URSS, Rusia, *1940) *[[Sergey Belavenets]] (URSS, Rusia, 1910-1942) *[[Ridha Belkadi]] (Tunizia, 1925-2012) *[[Slim Belkhodja]] (Tunizia, *1962) *[[Bilel Bellahcene]] (Bro-C'hall, Aljeria, *1984) *[[Saâd Belouadah]] (Aljeria, * 1979) *[[Aleksandr Belyavskiy]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1953) *[[Jana Bellin]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, *1947) *[[Fabio Bellini]] (Italia, *1969) *[[Juan Bellón]] (Spagn, *1950) *[[Bruno Belotti]] (Italia, *1964) *[[Zdzisław Belsitzmann]] (Polonia, circa 1890-1920) *[[Khalil Bengherabi]] (Aljeria, *1979) *[[Levi Benima]] (Izelvroioù, 1837-1922) *[[Clarice Benini]] (Italia, 1905-1976) *[[Joel Benjamin]] (SUA, *1964) *[[Francisco Benkö]] (Alamagn, Arc'hantina, *1910) *[[Pal Benko]] (Bro-C'hall, Hungaria, SUA, *1928) *[[Gary Benson]] (Aostralia, *1957) *[[David Berczes]] (Hungaria, *1990) *[[María Angélica Berea de Montero]] (Arc'hantina, 1914-1983) *[[Emanuel Berg]] (Sveden, *1981) *[[Bela Berger]] (Hungaria, Australia, 1931-2005) *[[Johann Berger]] (Aostria, 1845-1933) *[[Victor Berger]] (URSS? Ukraina, Bro-Saoz, 1904-1996) *[[Nils Bergkvist]] (Sveden, 1900-?) *[[Teodors Bergs]] (URSS, Latvia, 1902-1966) *[[Hans Berliner]] (Alamagn, SUA, *1929) *[[Ivar Bern]] (Norvegia, *1967) *[[Karl Berndtsson]] (Sveden, 1892-1943) *[[Jacob Bernstein]] (SUA, ?-1958) *[[Osip Bernstein]] (Rusia, Ukraina, Bro-C'hall, 1882-1962) *[[Sidney Norman Bernstein]] (SUA, 1911-1992) *[[Yaacov Bernstein]] (Israel, *1939) *[[Mario Bertok]] (Kroatia, *1929) *[[Katarina Beskow]] (Sveden, 1867-1939) *[[Louis Betbeder Matibet]] (Bro-C'hall, *1901) *[[Kārlis Bētiņš]] (Latvia, 1867-1943) *[[Dante Beukes]] (Namibia, *2003) *[[Siegmund Beutum]] (Aostria, 1890-1966) *[[Kshitiz Bhandari]] (Nepal, *1989) *[[Vinay Bhat]] (SUA, *1984) *[[Sergio Bianchi (echedoù)|Sergio Bianchi]] (1920-1978) *[[Carlos Bielicki]] (Arc'hantina, *1940) *[[Martin Bier]] (Alamagn, 1854-1934) *[[Horace Bigelow]] (SUA, 1898-1980) *[[István Bilek]] (Hungaria, *1932) *[[Paul Rudolf von Bilguer]] (Alamagn, 1815-1840) *[[Maurice Billecard]] (Bro-C'hall, 1876-?) *[[Reefat Bin-Sattar]] (Bangladesh, *1974) *[[Henry Bird]] (Bro-Saoz, 1830-1908) *[[Nathan Birnboim]] (Israel, *1950) *[[Klaus Bischoff]] (Alamagn, *1961) *[[Arthur Bisguier]] (SUA, *1929) *[[Peter Biyiasas]] (Gres, Kanada, *1950) *[[Saevar Bjarnason]] (Island, *1954) *[[Dimitrije Bjelica]] (Serbia, *1935) *[[Roy Turnbull Black]] (SUA, 1888-1962) *[[Suzy Blackburn]] (Kembre,*?) *[[Joseph Henry Blackburne]] (Bro-Saoz, 1841-1924) *[[Armand Blackmar]] (SUA, 1826-1888) *[[Joseph Henry Blake (echedoù)|Joseph Henry Blake]] (Bro-Saoz, 1859-1951) *[[Abram Blass]] (Polonia, Israel, 1895-?) *[[Ottó Bláthy]] (Hungaria, 1860-1939) *[[Max Blau]] (Alamagn, Suis, 1918-1984) *[[Ludwig Bledow]] (Alamagn, 1795-1846) *[[Paweł Blehm]] (Polonia, *1980) *[[Dirk Bleijkmans]] (Izelvroioù, Indonezia, 1875-?) *[[Yaacov Bleiman]] (URSS, Lituania, Israel, 1947-2004) *[[Calvin Blocker]] (SUA, *1955) *[[Claude Bloodgood]] (SUA, 1937-2001) *[[Oscar Blum]] (Lituania, Bro-C'hall, bet ganet kent 1910) *[[Benjamin Blumenfeld]] (URSS, Belarus, Rusia, 1884-1947) *[[Max Blümich]] (Alamagn, 1886-1942) *[[Boris Blumin]] (Rusia, Kanada, SUA, 1907-1998) *[[Milko Bobotsov]] (Bulgaria, *1931) *[[Dmitry Bocharov]] (Rusia, *1982) *[[Samuel Boden]] (Bro-Saoz, 1826-1882) *[[Jozef Boey]] (Belgia, *1934) *[[Fedor Bogatyrchuk]] (Ukraina, Kanada, 1892-1984) *[[Efim Bogolyoubov]] (Ukraina, Alamagn, 1889-1952) *[[Paolo Boi]] (Italia, 1528-1598) *[[Tamara Boiakhchian]] (Armenia, URSS) *[[Venera Boiakhchian]] (Armenia, URSS) *[[Deyan Bojkov]] (Bulgaria, *1977) *[[Jacobo Bolbochán]] (Arc'hantina, 1906-1984) *[[Julio Bolbochán]] (Arc'hantina, 1920-1996) *[[Isaak Boleslavskiy]] (URSS, Ukraina, 1919-1977) *[[Viktor Bologan]] (Moldova, *1971) *[[Victor Angel Bolzoni]] (Belgia, *1962) *[[Giovanni Leonardo di Bona]] (Italia, 1542-1587) *[[Igor Bondarevsky]] (URSS, Rusia, 1913-1979) *[[Eero Böök]] (Finland, 1910-1990) *[[Anapaola Suri Borda Rodas]] (Arc'hantina, *2004) *[[Ylvije Boriçi]] (Albania, *1965) *[[Valentina Borisenko]] (Rusia, 1920-1993) *[[Borislava Borisova]] (Bulgaria, Sveden, *1951) *[[Nicolas Borouchowitz]] (Belgia, *1898) *[[Tea Bosboom-Lanchava]] (Izelvroioù, Jorjia, *1974) *[[Harallamb Boshku]] (Albania, 1953-2019) *[[George Steven Botterill|George Botterill]] (Bro-Saoz, Kembre, *1949) *[[Mic'hail Botvinnik]] (URSS, Rusia, 1911-1995) *[[Slim Bouaziz]] (Tunizia, *1950) *[[Mahfoud Boudiba]] (Aljeria, *1966) *[[Louis de la Bourdonnais]] (Bro-C'hall, 1795-1840) *[[César Boutteville]] (Viêt-Nam, Bro-C'hall, *1917) *[[Olena Boytsun]] (Ukraina, *1983) *[[Julius Brach]] (Tchekoslovakia, 1881-1938) *[[Stephen Brady]] (Iwerzhon, *1967) *[[Fernando Braga]] (Italia, *1958) *[[Marilyn Braun]] (SUA,1948-2018) *[[Gyula Breyer]] (Hungaria, 1893-1921) *[[Alfred Brinckmann]] (Alamagn, 1891-1967) *[[Sophie Brion]] (Belgia, *1985) *[[Milagros Tatiana Brizzi]] (Arc'hantina, *1996) *[[Mirko Bröder]] (Hungaria, Yougoslavia, Serbia, 1911-1943) *[[Miklós Bródy]] (Hungaria, Roumania, 1877-1949) *[[Vladimir Bron]] (URSS, Ukraina, 1909-1985) *[[David Bronstein]] (URSS, Ukraina, 1924-2006) *[[Luis Bronstein]] (Arc'hantina, 1946-2014) *[[Walter Browne]] (Aostralia, SUA, 1949-2015) *[[Marina Brunello]] (Italia, *1994) *[[Roberta Brunello]] (Italia, *1991) *[[Sabino Brunello]] (Italia, *1989) *[[Hazel Brunker]] (Kembre, *1932) *[[Fabio Bruno]] (Italia, *1960) *[[Agnieszka Brustman]] (Polonia, *1962) *[[Lázaro Bruzón]] (Kuba, *1982) *[[Stellan Brynell]] (Sveden, *1962) *[[Bu Xiangzhi]] (Sina, *1985) *[[Henry Thomas Buckle]] (Bro-Saoz, 1821-1862) *[[Gerardo Budowski]] (Alamagn, Bro-C'hall, Venezuela, Costa Rica, *1925) *[[Wincenty Budzyński]] (Polonia, Bro-C'hall, 1815-1866) *[[Constant Ferdinand Burille]] (Bro-C'hall, SUA, 1866-1914) *[[Amos Burn]] (Bro-Saoz, 1848-1925) *[[Algimantas Butnorius]] (URSS, Lituania, *1946) *[[Edoino Busetto]] (Italia, *1907) *[[Simone Bussers]] (Belgia) *[[Yelizaveta Bykova]] (URSS, Rusia, 1913-1989) *[[Donald Byrne]] (SUA, 1930-1976) *[[Robert Byrne (echedoù)|Robert Byrne]] (SUA, *1928) </div> == C == <div style="column-count:2;"> *[[Viviane Caels]] (Belgia, *1968) *[[Kler Çaku]] (Albania, *2010) *[[Jose Camacho Collados]] (Kembre, *1988) *[[Luciano Cámara]](Arc'hantina, 1916-2004) *[[Florencio Campomanes]] (Filipinez, 1927-2010) *[[Daniel Cámpora]] (Arc'hantina, *1957) *[[María José Campos]], (Arc'hantina, *1999) *[[Esteban Canal]] (Perou, Italia, 1896-1981) *[[Saúl Canessa]] (Arc'hantina, 1969-1992) *[[Arianne Caoili]] (Aostralia, *1986) *[[José Raúl Capablanca]] (Kuba, 1888-1942) *[[Guido Cappello]] (Italia, 1933-1996) *[[Skënder Çarçani]] (Albania, ? - ?) *[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013) *[[Rodolfo Tan Cardoso]] (Filipinez, *1937) *[[Ruth Volgl Cardoso]] (Brazil, 1934-2000) *[[Carl Carls]] (Alamagn, 1880-1958) *[[Magnus Carlsen]] (Norvegia, *1990) *[[Pontus Carlsson]] (Sveden, *1982) *[[Horatio Caro]] (Bro-Saoz, Alamagn, 1862-1920) *[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013) *[[Pietro Carrera]] (Sikilia, 1573-1647) *[[Fabiano Caruana]] (Div vroadelezh : SUA & Italia, *1992) *[[Alda Carvalho]] (Portugal, *1990) *[[Abigail Cast]] (Kembre, *1978) *[[Vincenzo Castaldi]] (Italia, 1916-1970) *[[Ferruccio Castiglioni]] (Italia, 1921-1971) *[[Mariano Castillo]] (Chile, 1905-1970) *[[Mišo Cebalo]] (Kroatia, *1945) *[[Ekrem Cekro]] (Belgia, *1950) *[[Altin Çela]] (Albania, *1975) *[[Giovanni Cenni]] (Italia, 1881-1957) *[[Alfonso Ceron]] (Spagn, 1535-?) *[[Louisa Ceulemans]] (Belgia, 1925-2007) *[[Alla Chaikovskaya]] (Jorjia, URSS, 1934-2007) *[[Oscar Chajes]] (Ukraina, Aostria, SUA, 1873-1928) *[[Ferenc Chalupetzky]] (Hungaria, 1886-1951) *[[Edward Chamier]] (Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1840-1892) *[[Chan Peng Kong]] (Singapour, *1956) *[[Sandipan Chanda]] (India, *1983) *[[Chang Tung Lo]] (Sina, bet ganet a-raok 1960) *[[Murray Chandler]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, *1960) *[[Pascal Charbonneau]] (Kanada, *1983) *[[Inga Charkhalashvili]] (Jorjia, *1983) *[[Rudolf Charousek]] (Hungaria, 1873-1900) *[[Hilda Chater]] (Kerne-Veur, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1874-1968) *[[Chantal Chaudé de Silans]] (Bro-C'hall, 1919-2001) *[[Purusottam Chaulagain]] (Nepal, *1989) *[[Valery Chekhov]] (Rusia, *1955) *[[Vitalia Chekhover]] (Rusia, 1908-1965) *[[Chen De]] (Sina, *1949) *[[Ivan Cheparinov]] (Bulgaria, *1986) *[[Mariana Cherati]] (Arc'hantina, *1973) *[[Alexander Cherepkov]] (URSS, Rusia, *1920) *[[Irving Chernev]] (Rusia, SUA, 1900-1981) *[[Alexander Chernin]] (URSS, Ukraina, Hungaria, *1960) *[[Konstantin Chernyshov]] (URSS, Rusia, *1967) *[[André Chéron]] (Bro-C'hall, 1895-1980) *[[Adriano Chicco]] (Italia, 1907-1990) *[[Marianna Chierici]] (Italia, *1990) *[[Walid Chikhaoui]] (Tunizia, *1978) *[[Aleksey Chirov]] (URSS, Latvia, Spagn, *1972) *[[Duilio Collutiis]] (Italia, *1976) *[[Vladimir Chouchelov]] (URSS, Rusia, Belgia, *1969) *[[Larry Christiansen]] (SUA, *1956) *[[Slavko Cicak]] (Montenegro, Sveden, *1969) *[[Roberto Cifuentes]] (Chile, Izelvroioù, Spagn, *1957) *[[Pavlina Čilingirova]] (Bulgaria, *1955) *[[Victor Ciocâltea]] (Roumania, 1932-1983) *[[Pieter Claesen]] (Belgia, *1971) *[[Hermann Clemenz]] (Estonia, 1846-1908) *[[Albert Clerc]] (Bro-C'hall, 1830-1918) *[[Viktorija Čmilytė]] (Lituania, *1983) *[[James Cobb]] (Kembre, *1977) *[[John Cochrane (echedoù)|John Cochrane]] (Bro-Saoz, 1798-1878) *[[Erich Cohn]] (Alamagn, 1884-1918) *[[Wilhelm Cohn]] (Alamagn, 1859-1913) *[[Margarida Coimbra]] (Portugal, *1983) *[[Niala Collazo Hidalgo-Gato]] (Kuba, Spagn, *1983) *[[Edgard Colle]] (Belgium, 1897-1932) *[[John W. Collins]] (SUA, 1912-2001) *[[Eugene Ernest Colman]] (Bro-Saoz, 1878-1964) *[[Zulema Colman]] (Arc'hantina, *?) *[[Adrián García Conde]] (Mec'hiko, Bro-Saoz, 1886-1943) *[[Ennio Contedini]] (Italia, *1934) *[[Daniel Contin]] (Italia, Arc'hantina, *1962) *[[Stuart Conquest]] (Bro-Saoz, *1967) *[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954) *[[Gorik Cools]] (Belgia, *1964) *[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954) *[[Anya Corke]] (Bro-Saoz, Hong Kong, *1990) *[[Frants Cornelis]] (Belgia, *1942) *[[Nicolaas Cortlever]] (Izelvroioù, 1915-1995) *[[Juan Corzo]] (Kuba, 1873-1941) *[[Laura Costantini]] (Italia, *1985) *[[Roberto Cosulich]] (Italia, 1946-?) *[[Carlo Cozio]] (Italia, 1715-1780) *[[Spencer Crakanthorp]] (Aostralia, 1885-1936) *[[Pia Cramling]] (Sveden, *1963) *[[Robert Crépeaux]] (Bro-C'hall, 1900-1994) *[[Rachel Crotto]] (SUA, 1958-2025) *[[Walter Cruz]] (Brazil, 1910-1967) *[[István Csom]] (Hungaria, *1940) *[[Miguel Cuéllar]] (Kolombia, 1916-1985) *[[Josef Cukierman]] (Polonia, Bro-C'hall, 1900-1941) *[[John Curdo]] (SUA, *1931) *[[Elisabeth Cuypers]] (Belgia) *[[Ognjen Cvitan]] (Kroatia, *1961) *[[Hieronim Czarnowski]] (Polonia, Bro-C'hall, Aostria-Hungaria, 1834-1902) *[[Moshe Czerniak]] (Polonia, Israel, 1910-1984) </div> == C'H == <div style="column-count:2;"> *[[Aleksandr C'halifman]] (URSS, Rusia, *1966) *[[Ibragim C'hamrakoulov]] (Ouzbekistan, Spagn, *1982) *[[Igor C'henkin]] (Rusia, Alamagn, *1968) *[[Ratmir C'holmov]] (URSS, Lituania, 1925-2006) </div> == D == <div style="column-count:2;"> *[[Arthur Dake]] (SUA, 1910-2000) *[[Colm Daly]] (Iwerzhon, *1967) *[[Mohammed Damaj]] (Palestina, *2001) *[[Rui Damaso]] (Portugal, *1968) *[[Damião de Odemira|Pedro Damiano]] (Portugal, 1480-1544) *[[Mato Damjanović]] (Kroatia, 1927-2011) *[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978) *[[Silvio Danailov]] (Bulgaria, *1961) *[[Elina Danielian]] (Armenia, *1978) *[[A. Polak Daniels]] (Izelvroioù, a-raok 1855-goude 1883) *[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978) *[[Dawid Daniuszewski]] (Polonia, 1885-1944) *[[Klaus Darga]] (Alamagn, *1934) *[[Alberto David]] (Luksembourg, *1970) *[[Jacques Davidson]] (Izelvroioù, 1890-1961) *[[Mary Elizabeth Davies]] (Kembre, 1925-2015) *[[Nigel Rodney Davies|Nigel Davies]] (Kembre, Bro-Saoz, *1960) *[[Frederic Deacon]] (Bro-Saoz, 1829-1875) *[[Alba Decataldo]] (Italia, *1970) *[[Brenda Decorte]] (Belgia) *[[Chakkravarthy Deepan]] (India, *1987) *[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957) *[[Alain Defize]] (Belgia, *1953) *[[Marigje Degrande]] (Belgia, *1992) *[[Boris De Greiff]] (Kolombia, *1930) *[[Odile de Heilbronner]] (Arc'hantina, 1930-?) *[[Ann Teresa Delaney]] (Iwerzhon, *1962) *[[Aleksander Delchev]] (Bulgaria, *1971) *[[Gunter Deleyn]] (Belgia, *1955) *[[Mairelys Delgado Crespo]] (Kuba, Spagn, *1974) *[[Eugene Delmar]] (SUA, 1841-1909) *[[Ercole Del Rio]] (Italia, 1723 pe 1726-1802) *[[Lucio Del Vecchio]] (1907-1980) *[[Yelena Dembo]] (Rusia, Israel, Hungaria, Gres, *1983) *[[Arnold Denker]] (SUA, 1914-2005) *[[Frans Dennis]] (Namibia, *1982) *[[Maria De Rosa]] (Italia, *1988) *[[Alexandre Deschapelles]] (Bro-C'hall, 1780-1847) *[[Andrei Deviatkin]] (Rusia, *1980) *[[Paul Devos]] (Belgia, 1911-1981) *[[Mathias de Wachter]] (Belgia, *1979) *[[Aleksandr Dgebouadze]] (Jorjia, URSS, Belgia, *1971) *[[André Diamant]] (Brazil, *1990) *[[Paulo Dias]] (Portugal, *1979) *[[Wilsaida Diaz]] (Republik Dominikan, *1991) *[[Emil Josef Diemer]] (Alamagn), 1908-1990) *[[Mark Diesen]] (SUA, 1957-2008) *[[Julius Dimer]] (Alamagn), 1871-1945) *[[Ding Liren]] (Sina, *1992) *[[Nathan Divinsky]] (Kanada, *1925) *[[Rune Djurhuus]] (Norvegia, *1970) *[[Maxim Dlugy]] (Rusia, SUA, *1966) *[[Josef Dobiáš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1886-1981) *[[Yosef Dobkin]] (Rusia, Israel, *1909) *[[Tihomir Atanasov Dovramadjiev]] (Bulgaria, *1979) *[[Stefan Docx]] (Belgia, *1974) *[[Yury Dokhoian]] (Rusia, *1964) *[[Sergey Dolmatov]] (Rusia, *1959) *[[Lenier Dominguez]] (Kuba, *1983) *[[Józef Dominik]] (Polonia, 1894-1920) *[[Zadok Domnitz]] (Israel, *1933) *[[Elena Donaldson]] (Rusia, Georgia, SUA, *1957) *[[John W. Donaldson]] (SUA, *1958) *[[Ivo Donev]] (Aostria, *1959) *[[Jan Hein Donner]] (Izelvroioù, 1927-1988) *[[Iossif Dorfman]] (Ukraina, Bro-C'hall, *1952) *[[Ashote Draftian]] (Belgia, *1955) *[[Alexei Dreiev]] (URSS, Rusia, *1969) *[[Leonids Dreibergs]] (Latvia, SUA, 1908-1969) *[[Petar Drenchev]] (Bulgaria, *1977) *[[Kurt Dreyer]] (Alamagn, Afrika ar Su), 1909-1981) *[[Tihomil Drezga]] (Kroatia, SUA, 1903-1981) *[[Yuri Drozdovskij]] (Ukraina, *1984) *[[Leroy Dubeck]] (SUA, *1939) *[[Serafino Dubois]] (Italia, 1817-1899) *[[Daniil Dubov]] (Rusia, *1996) *[[Andreas Dückstein]] (Hungaria, Aostria, *1927) *[[Jean Dufresne]] (Alamagn, 1829-1893) *[[Yves Duhayon]] (Belgia, *1954) *[[Andreas Duhm]] (Alamagn, Suis, 1883-1975) *[[Dietrich Duhm]] (Alamagn, Suis, 1880-1954) *[[Hans Duhm]] (Alamagn, Suis, 1878-1946) *[[Arthur Dunkelblum]] (Polonia, Belgia, 1906-1979) *[[Joaquim Durão]] (Portugal, 1930-2015) *[[Oldřich Duras]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1882-1957) *[[Marc Dutreeuw]] (Belgia, *1960) *[[Fyodor Duz-Khotimirsky]] (Ukraina, 1879-1965) *[[Mark Dvoretsky]] (Rusia, *1947) *[[Joanna Dworakowska]] (Polonia, *1978) *[[Eduard Dyckhoff]] (Alamagn, 1880-1949) *[[Viacheslav Dydyshko]] (Belarus, *1949) *[[Boruch DynerBoruch Israel Dyner]] (Polonia, Belgia, Israel, 1903-1979) *[[Semen Dvoirys]] (Rusia, *1958) *[[Nana Dzagnidze]] (Jorjia, *1987) *[[Roman Dzindzichashvili]] (Jorjia, Israel, SUA, *1944) *[[Marat Dzhumaev]] (Ouzbekistan, *1976) </div> == E == <div style="column-count:2;"> *[[James Eade]] (SUA, *1957) *[[Zahar Efimenko]] (Ukraina, *1985) *[[Igor Efimov (Monako)|Igor Efimov]] (URSS, Jorjia, Rusia, *1960) *[[Marsel Efroimski]] (Israel, *1995) *[[Jaan Ehlvest]] (Estonia, *1962) *[[Rakhil Eidelson]] (Belarus, *1958) *[[Charles Sidney Eichab]] (Namibia, *1979) *[[Vereslav Eingorn]] (Ukraina, *1956) *[[Louis Eisenberg]] (Ukraina, SUA, 1876-goude 1909) *[[Bengt Ekenberg]] (Sveden, 1912-1986) *[[Folke Ekström]] (Sveden, 1906-2000) *[[Fouad El Taher]] (Egipt, *1965) *[[Essam El-Gindy]] (Egipt, *1966) *[[Erich Eliskases]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina, Brazil, 1913-1997) *[[Pavel Eljanov]] (Ukraina, *1983) *[[Moissei Eljaschoff]] (Lituania, 1870-1919) *[[Aluteni El Shaddai]] (Namibia, *1991) *[[Jaime Emma]] (Arc'hantina, 1938-2005) *[[John Emms (echedoù)|John Emms]] (Bro-Saoz, *1967) *[[Elijah Emojong]] (Ouganda, *1992) *[[Lucijs Endzelins]] (Estonia, Latvia, Aostralia, 1909-1981) *[[Jens Enevoldsen]] (Denmark, 1907-1980) *[[Ludwig Engels]] (Alamagn, Brazil, 1905-1967) *[[Berthold Englisch]] (Aostria, 1851-1897) *[[David Enoch]] (Israel, *1900) *[[Vladimir Epishin]] (Rusia, URSS, *1965) *[[Esther Epstein]] (Rusia, URSS, SUA, *1954) *[[Stefan Erdélyi]] (Hungaria, Roumania, 1905-1968) *[[Hanna Ereńska]] (Polonia, *1946) *[[Evgenij Ermenkov]] (Bulgaria, Palestina, *1949) *[[Wilhelm Ernst (echedoù)|Wilhelm Ernst]] (Alamagn, 1905-1952) *[[John Angus Erskine]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1873-1960) *[[Yakov Estrin]] (Rusia, 1923-1987) *[[Max Euwe]] (Izelvroioù, 1901-1981) *[[Deborah Evans-Quek]] (Kembre, *1961) *[[Larry Evans]] (SUA, 1932-2010) *[[William Evans|William Davies Evans]] (Kembre, 1790-1872) *[[Alexander Evensohn]] (Ukraina, 1892-1919) *[[Mohamed Ezat]] (Egipt, *1978) *[[Győző Exner]] (Hungaria, 1864-1945) </div> == F == <div style="column-count:2;"> *[[Gisella Facchini]] (Italia, *1954) *[[Samuel Factor]] (Polonia, SUA, 1883-1949) *[[Louisa Matilda Fagan]] (Italia, Bro-Saoz, 1850-1931) *[[Hugo Fähndrich]] (Hungaria, Aostria, 1851-1930) *[[Hans Fahrni]] (Bohemia, Suis, 1874-1939) *[[William Fairhurst]] (Bro-Saoz, Skos, Zeland-Nevez, 1903-1982) *[[Sammi Fajarowicz]] (Alamagn, 1908-1940) *[[Ekateríni Fakhirídou]] (Gres, *1964) *[[Raphael Falk]] (Rusia, 1856-1913) *[[Ernst Falkbeer]] (Aostria-Hungaria, 1819-1885) *[[Roquelina Fandiño Reyes]] (Kuba, *1968) *[[Yara Faqeeh]] (Palestina, *1999) *[[Álvaro Faria]] (Portugal, *1954) *[[Ali Farahat]] (Egipt, *1975) *[[Stefan Fazekas]] (Hungaria, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1898-1967) *[[Adham Fawzy]] (Egipt, *2000) *[[Sergey Fedorchuk]] (Ukraina, *1981) *[[Alexei Fedorov]] (Belarus, *1972) *[[John Fedorowicz]] (SUA, *1958) *[[Vladimir Fedoseev]] (Rusia, *1995) *[[Movsas Feigins]] (Latvia, Arc'hantina, 1908-1950) *[[Rafał Feinmesser]] (Polonia, *a-raok 1906) *[[Florin Felecan]] (Roumania, SUA, *1980) *[[Rubén Felgaer]] (Arc'hantina, *1981) *[[Virgilio Fenoglio]] (Arc'hantina, 1902-1990) *[[António Fernandes]] (Portugal, *1962) *[[María Florencia Fernández]] (Arc'hantina, *1991) *[[Diogo Fernando]] (Portugal, *1980) *[[Arthur Feuerstein]] (SUA, *1935) *[[Alexandr Fier]] (Brazil, *1988) *[[Martha Fierro]] (Ecuador, *1977) *[[Rubens Filguth]] (Brazil, *1956) *[[Miroslav Filip]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, 1928-2009) *[[Jakub Filipek]] (Belgia, *1979) *[[Anton Filippov]] (Ouzbekistan, *1986) *[[Reuben Fine]] (SUA, 1914-1993) *[[Ben Finegold]] (SUA, *1969) *[[Gina Linn Finegold]] (SUA) *[[Julius Finn]] (Polonia, SUA, 1871-1931) *[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957) *[[Bobby Fischer]] (SUA, Island, 1943-2008) *[[Alex Fishbein]] (SUA, *1968) *[[Giuliana Fittante]] (Italia, *1951) *[[Alexander Flamberg]] (Polonia, 1880-1926) *[[Alfred Flatow (echedoù)|Alfred Flatow]] (Alamagn, Aostralia, *1937) *[[Glenn Flear]] (Bro-Saoz, *1959) *[[Ernst Flechsig]] (Alamagn, 1852-1890) *[[Bernhard Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1853-1931) *[[Max Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1845-goude 1882) *[[János Flesch]] (Hungaria, 1933-1983) *[[Salomon Flor]] (URSS, Ukraina, Tchekoslovakia, Rusia, 1908-1983) *[[Rodrigo Flores]] (Chile, 1913-2007) *[[Alberto Foguelman]] (Arc'hantina, *1923) *[[Sabina Foisor]] (SUA, *1989) *[[Jan Foltys]] (Tchekoslovakia, 1908-1952) *[[George Salto Fontein]] (Izelvroioù, 1890-1963) *[[Leó Forgács]] (Hungaria, 1881-1930) *[[Győző Forintos]] (Hungaria, *1935) *[[Greta Foulon]] (Belgia, *1946) *[[Albert Fox]] (SUA, 1881-1964) *[[Maurice Fox]] (Ukraina, Kanada, 1898-1988) *[[Alfons Franck]] (Belgia) *[[Zenon Franco]] (Paraguay, *1956) *[[Selim Franklin (echedoù)|Selim Franklin]] (Bro-Saoz, SUA, 1814-1884) *[[Janelle Mae Frayna]] (Filipinez, *1996) *[[Michael Freeman (echedoù)|Michael Freeman]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez, *1960) *[[Friedhelm Freise]] (Alamagn) *[[Laurent Fressinet]] (Bro-C'hall, *1981) *[[Sergey von Freymann]] (Rusia, URSS, Ouzbekistan, 1882-1946) *[[Joel Fridlizius]] (Sveden, 1869-1963) *[[Daniel Fridman]] (URSS, Latvia, Alamagn, *1976) *[[Frederic Friedel]] (Alamagn, *1945) *[[Gunnar Friedemann]] (Estonia, 1909-1943) *[[David Friedgood]] (Suafrika, Bro-Saoz, *1946) *[[Henryk Friedman]] (Polonia, 1903-1942) *[[Alexander Fritz]] (Alamagn, 1857-1932) *[[António Frois]] (Portugal, *1962) *[[Severin From]] (Danmark, 1828-1895) *[[Zirka Frómeta Castillo]] (Kuba, *1963) *[[Achilles Frydman]] (Polonia, 1905-1940) *[[Paulino Frydman]] (Polonia, Arc'hantina, 1905-1982) *[[Ľubomír Ftáčnik]] (Tchekoslovakia, Slovakia, *1957) *[[Andrija Fuderer]] (Yougoslavia, Vojvodina, Belgia, 1931-2011) *[[Semyon Furman]] (Rusia, 1920-1978) *[[Ivana Maria Furtado]] (India, *1999) *[[Géza Füster]] (Hungaria, Kanada, 1910-1990) *[[Roy Fyllingen]] (Norvegia, *1975) </div> == G == <div style="column-count:2;"> *[[Susanna Gaboyan]] (Armenia, *1996) *[[Vougar Gachimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014) *[[Merab Gagunashvili]] (Jorjia, *1985) *[[Luís Galego]] (Portugal, *1966) *[[Aleksandr Galkin (echedoù)|Aleksandr Galkin]] (Rusia, *1979) *[[Joseph Gallagher]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, Suis, *1964) *[[Alisa Galliamova]] (URSS, Rusia, *1972) *[[Lilit Galojan]] (Armenia, *1983) *[[Surya Shekhar Ganguly]] (India, *1983) *[[Nona Gaprindachvili]] (URSS, Jorjia, *1941) *[[Valeriane Gaprindashvili]] (Jorjia, *1982) *[[Carlos Garcia Palermo]] (Arc'hantina, Italia, *1953) *[[Raimundo García]] (Arc'hantina, *1936) *[[Timour Gareev]] (Ouzbekistan, *1988) *[[Eldar Gasanov]] (Ukraina, *1982) *[[Vugar Gashimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014) *[[Anna Gasik]] (Polonia, *1988) *[[Genric'h Gasparyan]] (Armenia, URSS, 1910-1995) *[[Einar Gausel]] (Norvegia, *1963) *[[Viktor Gavrikov]] (Lituania, Suis, *1957) *[[Vladas Gefenas]] (URSS, Lituania, *1955) *[[Steven Geirnaert]] (Belgia, *1984) *[[Tamaz Gelashvili]] (URSS, Jorjia, *1978) *[[Boris Gelfand]] (URSS, Belarus, Israel, *1968) *[[Efim Geller]] (URSS, Ukraina, 1925-1998) *[[Uzi Geller]] (Israel, *1931) *[[Lili Gelovani]] (Jorjia, URSS, 1911-1973) *[[Petar Genov]] (Bulgaria, *1970) *[[Ljubka Genova]] (Bulgaria, *1983) *[[Ružka Genova]] (Bulgaria, *1963) *[[Kiril Georgiev]] (Bulgaria, *1965) *[[Krum Georgiev]] (Bulgaria, *1958) *[[Antonina Georgieva]] (Bulgaria, *1948) *[[Ernő Gereben]] (Hungaria, Suis 1907-1988) *[[Regina Gerlecka]] (Polonia, 1913-1983) *[[Eugenio German]] (Brazil, 1930-2001) *[[Theodor Germann]] (Latvia, 1879-1935) *[[Alik Gershon]] (Israel, *1980) *[[Edward Gerstenfeld]] (Polonia, Ukraina 1915-1943) *[[Georgy Geshev]] (Bulgaria, 1903-1937) *[[Maria Gevorgyan]] (Armenia, *1994) *[[Ehsan Ghaem Maghami]] (Iran, *1982) *[[Tara Ghale]] (Nepal, *1995) *[[Tigran Gharamian]] (Bro-C'hall, *1984) *[[Ameet Ghasi]] (Bro-Saoz, *1987) *[[Vera Ghazarian]] (Armenia, URSS) *[[Florin Gheorghiu]] (Roumania, *1944) *[[Amédée Gibaud]] (Bro-C'hall, 1885-1957) *[[Johannes Giersing]] (Danmark, 1872-1954) *[[Ellen Gilbert]] (SUA 1837-1900) *[[Jessie Gilbert]] (Bro-Saoz, 1987-2006) *[[Karl Gilg]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1901-1981) *[[Aivars Gipslis]] (URSS, Latvia, 1937-2000) *[[Anish Giri]] (Izelvroioù, *1994) *[[Angelo Giusti]] (Italia, 1901-1986) *[[Alberto Giustolisi]] (Italia, 1928-1990) *[[Matteo Gladig]] (Italia, 1880-1915) *[[Oleg Gladyszev]] (Rusia, *1977) *[[Eduard Glass]] (Aostria, 1902 - goude 1980) *[[Evgeny Gleizerov]] (URSS, Rusia, *1963) *[[Igor Glek]] (URSS, Rusia, Alamagn, *1961) *[[Svetozar Gligorić]] (Yougoslavia, Serbia, 1923-2012) *[[Jozef Gobert]] (Belgia) *[[Fernand Gobet]] (Suis, *1962) *[[Rumjana Gočeva]] (Bulgaria, *1957) *[[Michele Godena]] (Italia, *1967) *[[Carl Goering]] (Alamagn, 1841-1879) *[[Alphonse Goetz]] (Bro-C'hall, 1865-1934) *[[Leonid Gofshtein]] (Israel, *1953) *[[Ksenia Gogiava]] (Jorjia, URSS, 1916-1973) *[[Jason Goh Koon-Jong]] (Singapour, *1989) *[[Veronika Goi]] (Italia, *1980) *[[Goh Weiming]] (Singapour, *1983) *[[Samuel Gold]] (Hungaria, Aostria, SUA, 1835-1920) *[[Alexander Goldin]] (URSS, Rusia, *1965) *[[Rusudan Goletiani]] (URSS, Jorjia, SUA, *1980) *[[Celso Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1879-1924) *[[Celso Golmayo Zúpide]] (Spagn, Kuba, 1820-1898) *[[Manuel Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1883-1973) *[[Vitali Golod]] (URSS, Ukraina, Israel *1971) *[[Harry Golombek]] (Bro-Saoz, 1911-1995) *[[Alexander Goloshchapov]] (URSS, Ukraina, *1978) *[[Alexander Ferdinand von der Goltz]] (Alamagn, 1819-1858) *[[Valentina Golubenko]] (Estonia, Kroatia, *1990) *[[Mikhail Golubev]] (URSS, Ukraina, *1970) *[[Javiera Gómez]] (Chile, *2002) *[[Ângela Gonçalves]] (Portugal) *[[Aleksei Goncharov]] (Rusia, 1879-1913) *[[Gong Qianyun]] (Sina, *1985) *[[Jayson Gonzales]] (Filipinez, *1969) *[[Soledad González de Huguet]] (Arc'hantina, 1934-2012) *[[José González García]] (Mec'hiko, *1973) *[[Juan Carlos González Zamora]] (Mec'hiko, *1968) *[[David S. Goodman]] (Bro-Saoz, SUA, *1958) *[[Johan Goormachtigh]] (Belgia, *1955) *[[Irina Gorchkova]] (Belgia, *1977) *[[Stephen J. Gordon]] (Bro-Saoz, *1986) *[[Danny Gormally]] (Bro-Saoz, *1976) *[[George H. D. Gossip]] (SUA, Bro-Saoz, 1841-1907) *[[Solomon Gotthilf]] (URSS, Rusia, 1903-1967) *[[Hermann von Gottschall]] (Alamagn, 1862-1933) *[[Mic'hail Gourevitch (echedoù)|Mic'hail Gourevitch]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959) *[[Tarek Goutali]] (Aljeria, *1983) *[[Boris Grachev]] (Rusia, *1986) *[[Aleksander Graf]] (URSS, Ouzbekistan, Alamagn, *1962) *[[Sonja Graf]] (Alamagn, Arc'hantina, SUA, 1908-1965) *[[Rita Gramignani]] (Italia, *1943) *[[Julio Granda]] (Perou, *1967) *[[Roberto Grau]] (Arc'hantina, 1900-1944) *[[Gioacchino Greco]] (Italia, 1600 - c. 1634) *[[Ewen McGowen Green]] (Zeland-Nevez, *1950) *[[Alon Greenfeld]] (SUA, Israel, *1964) *[[John Grefe]] (SUA, *1947) *[[Bernhard Gregory]] (Estonia, Alamagn, 1879-1939) *[[Gisela Kahn Gresser]] (SUA, 1906-2000) *[[Helgi Gretarsson]] (Island, *1977) *[[Richard Griffith (echedoù)|Richard Griffith]] (Bro-Saoz, 1872-1955) *[[Nikolay Grigoriev]] (URSS, Rusia, 1895-1935) *[[Avetik Grigoryan]] (Armenia, *1989) *[[Vincent Grimm]] (Aostria, Hungaria, 1800-1872) *[[Aleksandr Grichtchouk]] (URSS, Rusia, *1983) *[[Efstratios Grivas]] (Gres, *1966) *[[Henri Grob]] (Suis, 1904-1974) *[[Elina Groberman]] (Moldova, SUA, *1983) *[[Aristide Gromer]] (Bro-C'hall, *1909) *[[Adriaan de Groot]] (Izelvroioù, *1914) *[[Ernst Grünfeld]] (Aostria, 1893-1962) *[[Yehuda Gruenfeld]] (Polonia, Israel, *1956) *[[James Grundy (echedoù)|James Grundy]] (Bro-Saoz, SUA, 1855-1919) *[[Izaak Grynfeld]] (Polonia, Israel, *1920) *[[Gu Xiaobing]] (Sina, *1985) *[[Ion Gudju]] (Roumania, 1897-1988) *[[Richard Guerrero]] (Spagn, *1973) *[[Eduard Gufeld]] (URSS, Ukraina, SUA, 1936-2002) *[[Ilse Guggenberger]] (Kolombia, *1942) *[[Carlos Guimard]] (Arc'hantina, 1913-1998) *[[Cemil Gulbas]] (Belgia, *1980) *[[Boris Gulko]] (URSS, Rusia, SUA, *1947) *[[Gunnar Gundersen (echedoù)|Gunnar Gundersen]] (Bro-C'hall, Norvegia, Aostralia, 1882-1943) *[[Isidor Gunsberg]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1854-1930) *[[Abhijeet Gupta]] (India, *1989) *[[Dmitry Gurevich]] (URSS, Rusia, SUA, *1956) *[[Ilya Gurevich]] (URSS, Ukraina, SUA, *1972) *[[Mikhail Gurevich (echedoù)|Mikhail Gurevich]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959) *[[Bukhuti Gurgenidze]] (URSS, Jorjia, 1933-2008) *[[Nino Gurieli]] (Jorjia, URSS, *1961) *[[Jan Gustafsson]] (Alamagn, *1979) *[[Emanuel Guthi]] (Israel, *1930) *[[Lev Gutman]] (URSS, Latvia, Israel, Alamagn, *1945) *[[Fritz Gygli]] (Suis, 1896-1980) *[[Alfred William Gyles]] (Zeland-Nevez, 1888-1967) </div> == H == <div style="column-count:2;"> *[[Mohamed Haddouche]] (Aljeria, *1984) *[[Anna Hahn (echedoù)|Anna Hahn]] (Latvia, SUA, *1976) *[[Anna Hairapetian]] (Armenia, *1989) *[[Anna Hakobian]] (Armenia, URSS) *[[Vladimir Hakobyan]] (Armenia, *1971) *[[Vitalia Halberstadt]] (Ukraina, Bro-C'hall, 1903-1967) *[[Alexander Halprin]] (Rusia, Aostria, 1868-1921) *[[Manish Hamal]] (Nepal, *1986) *[[Tunc Hamarat]] (Turkia, Aostria, *1946) *[[Hicham Hamdouchi]] (Maroko, *1972) *[[Ahmed Ibrahim Hamed]] (Egipt, *1954) *[[Rani Hamid]] (Bangladesh, *1944) *[[Jon Ludvig Hammer]] (Norvegia, *1990) *[[Taqwa Hamouri]] (Palestina, *2006) *[[Carl Hamppe]] (Suis, Aostria, 1814-1876) *[[Milton Hanauer]] (SUA, 1908-1988) *[[Mclean Handjaba]] (Namibia, *1991) *[[James Hanham]] (SUA, 1840-1923) *[[Hermann von Hanneken (echedoù)|Hermann von Hanneken]] (Alamagn, 1810-1886) *[[Curt Hansen (echedoù)|Curt Hansen]] (Danmark, *1964) *[[Wilhelm Hanstein]] (Alamagn, 1811-1850) *[[Khosro Harandi]] (Iran, *1950) *[[Dronavalli Harika]] (India, *1991) *[[Pendyala Harikrishna]] (India, *1986) *[[Max Harmonist]] (Alamagn, 1864-1907) *[[Daniel Harrwitz]] (Alamagn, Bro-C'hall, 1823-1884) *[[William Hartston]] (Bro-Saoz, *1947) *[[Wolfgang Hasenfuss]] (Latvia, *1900) *[[Stewart Haslinger]] (Bro-Saoz, *1981) *[[Arnaud Hauchard]] (Bro-C'hall, *1971) *[[Toshi Haufiku]] (Namibia, *1989) *[[Cécile Haussernot]] (Bro-C'hall, *1998) *[[Stephane Hautot]] (Belgia, *1969) *[[Kornél Havasi]] (Hungaria, 1892-1945) *[[Mark Hebden]] (Bro-Saoz, *1958) *[[Jean Hebert]] (Kanada, *1957) *[[Hans-Joachim Hecht]] (Alamagn, *1939) *[[Jonny Hector]] (Sveden, *1964) *[[Fenny Heemskerk]] (Izelvroioù, 1919-2007) *[[Wolfgang Heidenfeld]] (Alamagn, Suafrika, Iwerzhon, 1911-1981) *[[Jakub Heilpern]] (Polonia, 1850-1910) *[[Herbert Heinicke]] (Brazil, Alamagn, 1905-1988) *[[Arved Heinrichsen]] (Lituania, 1879-1900) *[[Dan Heisman]] (SUA, *1950) *[[Grigory Helbach]] (Rusia, 1863-1930) *[[Karl Helling]] (Alamagn, 1904-1937) *[[Johan Hellsten]] (Sveden, *1975) *[[Hermann Helms]] (SUA, 1870-1963) *[[Ron Henley (echedoù)|Ron Henley]] (SUA, *1956) *[[Moriz Henneberger]] (Suis, 1878-1959) *[[Walter Henneberger]] (Suis, 1883-1969) *[[Luc Henris]] (Belgia, *1959) *[[Deen Hergott]] (Kanada, *1962) *[[Sigmund Herland]] (Roumania, 1865-1954) *[[Róża Herman]] (Polonia, 1902-1995) *[[Tania Regla Hernandez Alvarez]] (Kuba, Kostarika, *1963) *[[Yudania Hernández Estévez]] (Kuba, Spagn, *1963) *[[Gilberto Hernández Guerrero]] (Mec'hiko, *1970) *[[Sabina Hernandez Penna]] (Arc'hantina, *1973) *[[Carla Herrera]] (Arc'hantina, *?) *[[Laura Herrera]] (Arc'hantina, *1971) *[[Abdelrahman Hesham]], (Egipt, *1992) *[[Tiger Hillarp Persson]] (Sveden, *1970) *[[Wilhelm Hilse]] (Alamagn, 1878-1940) *[[Moshe Hirschbein]] (Polonia, 1894-1940) *[[Moses Hirschel]] (Alamagn, 1754 - c. 1823) *[[Philipp Hirschfeld]] (Alamagn, 1840-1896) *[[Jóhann Hjartarson]] (Island, *1963) *[[Gohar Hlghatian]] (Armenia, URSS, *1975) *[[Slaheddine Hmadi]] (Tunizia, *1950) *[[Anastasiia Hnatyshyn]] (Ukraina, *2010) *[[Hoang Thanh Trang]] (Viêt-Nam, Hungaria, *1980) *[[Albert Hodges]] (SUA, 1861-1944) *[[Julian Hodgson]] (Bro-Saoz, *1963) *[[Leopold Hoffer]] (Hungaria, Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1842-1913) *[[Karl Holländer]] (Alamagn, 1868-? ) *[[Edith Holloway]] (Bro-Saoz, 1868-1956) *[[Krystyna Hołuj-Radzikowska]] (Polonia, 1931-2006) *[[Walther von Holzhausen]] (Aostria, Alamagn, 1876-1935) *[[Baldur Hönlinger]] (Aostria, Alamagn, 1905-1990) *[[Bill Hook]] (SUA, British Virgin Islands, 1925–2010) *[[Vlastimil Hort]] (Tchekoslovakia, Alamagn, *1944) *[[Israel Horowitz]] (SUA, 1907-1973) *[[Bernhard Horwitz]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1807-1885) *[[Henry Hosmer]] (SUA, 1837-1892) *[[Enamul Hossain]] (Bangladesh, *1981) *[[Hou Yifan]] (Sina, *1994) *[[Asma Houli]] (Aljeria, *1976) *[[Jovanka Houska]] (Bro-Saoz, *1980) *[[Clarence Howell]] (SUA, 1881-1936) *[[David Howell (echedoù)|David Howell]] (Bro-Saoz, *1990) *[[Manuel Leon Hoyos]] (Mec'hiko, *1989) *[[Zbyněk Hráček]] (Republik Tchek, *1970) *[[Karel Hromádka]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1887-1956) *[[Vincenc Hrubý]] (Bohemia, Aostria, Italia, 1856-1917) *[[Hsu Li Yang]] (Singapour, *1972) *[[Huang Qian]] (Sina, *1986) *[[Robert Hübner]] (Alamagn, *1948) *[[Werner Hug]] (Suis, *1952) *[[Beryl Hughes]] (Kembre, 1931-2017) *[[Krunoslav Hulak]] (Kroatia, *1951) *[[Koneru Humpy]] (India, *1987) *[[Isabel Hund]] (Alamagn) *[[Harriet Hunt]] (Bro-Saoz, *1978) *[[Stuart James Hutchings]] (Kembre, *1960) *[[Alexander Huzman]] (URSS, Ukraina, Israel, *1962) </div> == I == <div style="column-count:2;"> *[[Hatim Ibrahim 1975]], (Egipt, *1975) *[[Ildar Ibragimov]] (Rusia, SUA, *1967) *[[Bella Igla]] (Rusia, Israel, *1985) *[[Juan Iliesco]] (Roumania, Arc'hantina, 1898-1968) *[[Rolando Illa]] (SUA, Kuba, Arc'hantina, 1880-1937) *[[Miguel Illescas Córdoba]] (Spagn, *1965) *[[Alexander Ilyin-Zhenevsky]] (Rusia, 1894-1941) *[[Ernesto Inarkiev]] (Kirgizstan, Rusia, *1985) *[[Viorel Iordachescu]] (Moldova, *1977) *[[Nana Ioseliani]] (Jorjia, *1962) *[[Valentin Iotov]] (Bulgaria, *1988) *[[Andrei Istrăţescu]] (Roumania, *1985) *[[Saidali Iuldachev]] (Ouzbekistan, *1968) *[[Vassily Ivanchuk]] (Ukraina, *1969) *[[Ivan Ivanišević]] (Serbia, *1977) *[[Alexander Ivanov (echedoù)|Alexander Ivanov]] (SUA, *1956) *[[Igor Ivanov (echedoù)|Igor Ivanov]] (Rusia, Kanada, SUA, 1947-2005) *[[Božidar Ivanović]] (Montenegro, *1949) *[[Borislav Ivkov]] (Serbia, *1933) *[[Stefan Izbinsky]] (Ukraina, 1884-1912) *[[Zviad Izoria]] (Georgia, *1984) </div> == J == <div style="column-count:2;"> *[[Jana Jacková]] (Republik Tchek, *1982) *[[Egil Jacobsen]] (Danmark, 1897-1923) *[[Ernst Jacobson]] (Sveden, ?-?) *[[Michel Jadoul]] (Belgia, *1957) *[[Carl Jaenisch]] (Finland, Rusia, 1813-1872) *[[Charles Jaffé]] (Rusia, SUA, 1883-1941) *[[Jerzy Jagielski]] (Polonia, Alamagn, 1897-1955) *[[Bina Jaiswal]] (Nepal, *1997) *[[Rupesh Jaiswal]] (Nepal, *1998) *[[Dmitry Jakovenko]] (Rusia, *1983) *[[Lora Jakovleva]] (URSS, Rusia, *1932) *[[Natia Janjgava]] (Jorjia, URSS, *1972) *[[Dragoljub Janošević]] (Serbia, *1923) *[[Chaim Janowski]] (Polonia, Alamagn, Japan, c. 1868 - 1935) *[[Dawid Janowski]] (Polonia, Bro-C'hall, 1868-1927) *[[Vlastimil Jansa]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, *1942) *[[Nicolai Jasnogrodsky]] (Ukraina, Bro-Saoz, SUA, 1859-1914) *[[Carlos Jauregui]] (Chile, Kanada, *1932) *[[Lela Javakhishvili]] (Jorjia, *1984) *[[Florian Jenni]] (Suis, *1980) *[[Stephen Jessel]] (Iwerzhon, *1986) *[[Eleazar Jiménez]] (Kuba, *1928) *[[Baadur Jobava]] (Jorjia, *1983) *[[Leif Erlend Johannessen]] (Norvegia, *1980) *[[Svein Johannessen]] (Norvegia, 1937-2007) *[[Ingi Randver Jóhannsson]] (Island, 1936-2010) *[[Darryl Johansen]] (Aostralia, *1959) *[[Walter John]] (Polonia, Alamagn, 1879-1940) *[[Hans Johner]] (Suis, 1889-1975) *[[Paul Johner]] (Suis, 1887-1938) *[[Jean-François Jolly]] (Breizh, *1986) *[[Gawain Jones]] (Bro-Saoz, *1987) *[[Iolo Ceredig Jones]] (Kembre, 1947-2021) *[[Richard Stuart Jones]] (Kembre, *1983) *[[T. Llew Jones]] (Kembre, 1915-2009) *[[Kirsten Jorrit]] (Namibia, *1979) *[[Sindira Joshi]] (Nepal, *1983) *[[Ju Wenjun]] (Sina, *1991) *[[Carlos Eleodoro Juárez]] (Arc'hantina, 1938-2024) *[[Max Judd]] (Polonia, SUA, 1851-1906) *[[Klaus Junge]] (Chile, Alamagn, 1924-1945) *[[Otto Junge]] (Chile, Alamagn, 1887-1978) *[[Miervaldis Jursevskis]] (Latvia, Kanada, *1921) </div> == K == <div style="column-count:2;"> *[[Mejdi Kaabi]] (Tunizia, 1961-2019) *[[Joyce Kabengano]] (Ouganda, *1990) *[[Ketino Kachiani]] (Jorjia, URSS, Alamagn, *1971) *[[Bernhard Kagan]] (Polonia, Alamagn, 1866-1932) *[[Shimon Kagan]] (Israel, *1942) *[[Victor Kahn]] (Rusia, Bro-C'hall, 1889-1971) *[[Gregory Kaidanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, SUA, *1959) *[[Osmo Kaila]] (Finland, 1916-1991) *[[Eliso Kakabadze]] (Jorjia, URSS, 1929-1998) *[[Tsitsino Kakhabrishvili]] (Jorjia, *1946) *[[Svetlana Kalandarishvili]] (Jorjia, URSS, *1937) *[[Lusik Kalashian]] (Armenia, URSS) *[[Charles Kalme]] (Latvia, Alamagn, SUA, 1939-2003) *[[Sigitas Kalvaitis]] (Lituania, *1987) *[[Gata Kamski]] (URSS, Tatarstan, Rusia, SUA, *1974) *[[Ilya Kan]] (URSS, Rusia, 1909-1978) *[[Marcus Kann]] (Aostria, 1820-1886) *[[Tarun Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2004) *[[Trisha Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2005) *[[Albert Kapengut]] (Belarus, *1945) *[[Julio Kaplan]] (Arc'hantina, Puerto Rico, SUA, *1950) *[[Darja Kapš]] (Slovenia, *1981) *[[Nikola Karaklajić]] (Yougoslavia, 1926-2008) *[[Silva Karapetian]] (Armenia, URSS) *[[Mona May Karff]] (Moldova, Rusia, Palestina, SUA, 1914-1998) *[[Aída Karguer]] (Arc'hantina, 1931-1976) *[[Sergei Kariakin (Estonia)|Sergei Kariakin]] (URSS, Estonia, *1964) *[[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]] (Ukraina, Rusia, *1990) *[[Ilir Karkanaqe]] (Albania, 1956-2012) *[[Anastasiya Karlovich]] (Ukraina, *1982) *[[Punya Man Karmacharya]] (Nepal, *1960) *[[Jalghoum Karmel]] (Palestina, *1994) *[[Anatoliy Karpov]] (URSS, Rusia, *1951) *[[Allison Karuaera]] (Namibia, *?) *[[Isaac Kashdan]] (SUA, 1905-1985) *[[Rustam Kasimdzhanov]] (URSS,Ouzbekistan, *1979) *[[Tsiala Kasoshvili]] (Jorjia, URSS, *1963) *[[Garry Kasparov]] (URSS, Azerbaijan, Rusia, *1963) *[[Genrikh Kasparyan]] (URSS, Armenia, 1910-1995) *[[Robert Katende]] (Ouganda, *1982) *[[Miroslav Katětov]] (Tchekoslovakia, 1918-1995) *[[Fani Kats]] (URSS, Rusia, 1895-1964) *[[Arthur Kaufmann]] (Roumania, Aostria, 1872-1940) *[[Lubomir Kavalek]] (Tchekoslovakia, SUA, *1943) *[[Madan Krishna Kayastha]] (Nepal, *1991) *[[Bechir Kchouk]] (Tunizia, *1924) *[[Raymond Keene]] (Bro-Saoz, *1948) *[[Hermann Keidanski]] (Polonia, Alamagn, 1865-1938) *[[Dieter Keller]] (Suis, *1936) *[[Edith Keller-Herrmann]] (Alamagn, *1921) *[[Rudolf Keller]] (Alamagn, 1917-1993) *[[Brian Kelly (echedoù)|Brian Kelly]] (Iwerzhon, *1978) *[[Emil Kemény]] (Hungaria, SUA, 1860-1925) *[[Edvīns Ķeņģis]] (Latvia, *1959) *[[Hugh Alexander Kennedy]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, 1809-1878) *[[Eamon Keogh]] (Iwerzhon, *1944) *[[Paul Keres]] (URSS, Estonia, 1916-1975) *[[Tim Kett]] (Kembre, *1962) *[[Alexander Kevitz]] (SUA, 1902-1981) *[[Rohini Khadilkar]] (India, *1963) *[[Erna Khalafian]] (Armenia, URSS) *[[Mona Khaled]] (Egipt, *1994) *[[Monalisha Khamboo]] (Nepal, *1992) *[[Mir Sultan Khan]] (India, Pakistan, 1905-1966) *[[Anahit Kharatyan]] (Armenia, *1987) *[[Andrei Kharlov]] (Rusia, 1968-2014) *[[Murtas Kazhgaleyev]] (Kazakstan, *1973) *[[Abram Khavin]] (Ukraina, 1914-1974) *[[Denis Khismatullin]] (Rusia, *1984) *[[Tamar Khmiadashvili]] (Jorjia, *1944) *[[Goodwill Khoa]] (Namibia, *1989) *[[Ratmir Kholmov]] (Rusia, Belarus, Lituania, 1925-2006) *[[Bella Khotenashvili]] (Jorjia, URSS, *1977) *[[Miranda Khorava]] (Jorjia, URSS, 1985) *[[Natalia Khoudgarian]] (Rusia, Kanada, *1975) *[[Sopiko Khukhashvili]] (Jorjia, URSS, *1975) *[[Nino Khurtsidze]] (Jorjia, URSS, *1975) *[[Inga Khurtsilava]] (Jorjia, URSS, *1975) *[[Feliks Kibbermann]] (Estonia, a-raok 1914) *[[Georg Kieninger]] (Alamagn, 1902-1975) *[[Lionel Kieseritzky]] (Estonia, Bro-C'hall, 1806-1853) *[[R.K. Kieseritzky]] (Estonia, Rusia, c. 1870 - goude 1922) *[[Grace Kigeni]] (Ouganda, *1983) *[[Daniel J. King|Daniel King]] (Bro-Saoz, *1963) *[[Olof Kinnmark]] (Sveden, 1897-1970) *[[Ove Kinnmark]] (Sveden, *1944) *[[Georg Klaus]] (Alamagn, 1912-1974) *[[Jan Kleczyński, Jr.]] (Polonia, 1875-1939) *[[Jan Kleczyński, Sr.]] (Polonia, 1837-1895) *[[Ernest Klein (echedoù)|Ernst Klein]] (Aostria, Bro-Saoz, 1910-1990) *[[Paul Klein (echedoù)|Paul Klein]] (Alamagn, Ecuador, *1930) *[[Josef Kling]] (Alamagn, 1811-1876) *[[Jānis Klovāns]] (Latvia, 1935-2010) *[[Gyula Kluger]] (Hungaria, 1914-1994) *[[Hans Kmoch]] (Aostria, Izelvroioù, SUA, 1894-1973) *[[Rainer Knaak]] (Alamagn, *1953) *[[Viktor Knorre]] (Rusia, 1840-1919) *[[Mikhail Kobalia]] (Rusia, *1978) *[[Alexander Koblencs]] (Latvia, 1916-1993) *[[Berthold Koch]] (Alamagn, 1899-1988) *[[Alexander Kochyev]] (Rusia, *1956) *[[Maja Koen]] (Bulgaria, *1993) *[[Artur Kogan]] (Ukraina, Israel, *1974) *[[Boris Kogan]] (Rusia, SUA, 1940-1993) *[[Anton Kohler]] (Alamagn, *a-raok 1914) *[[Stanisław Kohn]] (Polonia, 1895-1940) *[[Friedrich Köhnlein]] (Alamagn, 1879-1916) *[[Dmitry Kokarev (echedoù)|Dmitry Kokarev]] (Rusia, *1982) *[[Atanas Kolev]] (Bulgaria, *1967) *[[Ignác Kolisch]] (Slovakia, Aostria-Hungaria, 1837-1899) *[[Jakub Kolski]] (Polonia, 1899-1941) *[[George Koltanowski]] (Belgia, SUA, 1903-2000) *[[Henrijeta Konarkowska-Sokolov]] (Polonia, Serbia, *1938) *[[Humpy Koneru]] (India, *1987) *[[Imre König]] (Hungaria, Yougoslavia, Bro-Saoz, SUA, 1899-1992) *[[Jerzy Konikowski]] (Polonia, Alamagn, *1947) *[[F. H. Königs]] (Belgia, 1849-1941 pe 1942) *[[Alexander Konstantinopolsky]] (Ukraina, 1910-1990) *[[Danny Kopec]] (SUA, *1954) *[[Inna Koren]] (Azerbaidjan, URSS, SUA, *1964) *[[Viktor Kortchnoy]] (URSS, Rusia, Suis, *1931) *[[Akshayraj Kore]] (India 1988) *[[Anton Korobov]] (Ukraina, *1985) *[[Imre Korody]] (Hungaria, 1905-1969) *[[Alexey Korotylev]] (Rusia, *1977) *[[J. Kornreich]] (Belgia) *[[Yona Kosashvili]] (URSS, Jorjia, Israel, *1970) *[[Gary Koshnitsky]] (Moldova, Aostralia, 1907-1999) *[[Nadejda Kosintseva]] (Rusia, *1985) *[[Tatiana Kosintseva]] (Rusia, *1986) *[[Aleksandra Kostenyouk]] (Rusia, *1984) *[[Boris Kostić]] (Aostria-Hungaria, Yugoslavia, 1887-1963) *[[Silvia Kot]] (Arc'hantina, *1950) *[[Jan Kotrč]] (Tchekoslovakia, 1862-1943) *[[Vasilios Kotronias]] (Gres, *1964) *[[Pavel Kotsur]] (Kazakstan, *1974) *[[Aleksandr Kotov]] (URSS, Rusia, 1913-1981) *[[Čeněk Kottnauer]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1910-1996) *[[Bachar Kouatly]] (Siria, Liban, Bro-C'hall, *1958) *[[Aleksander Koukouch]] (Belgia) *[[Youriy Kouzoubov]] (Ukraina, *1990) *[[Vlatko Kovačević]] (Kroatia, *1942) *[[Alexander Kovchan]] (Ukraina, *1983) *[[Boris Koyalovich]] (Rusia, 1867-1941) *[[Valentina Kozlovskaya]] (Rusia, *1938) *[[Zdenko Kozul]] (Kroatia, *1966) *[[Jesse Kraai]] (SUA, *1972) *[[Yair Kraidman]] (Israel, *1932) *[[Adolf Kraemer]] (Alamagn, 1898-1972) *[[Adolf Kramer]] (Alamagn, 1871-1934) *[[Haije Kramer]] (Izelvroioù, 1917-2004) *[[Vladimir Kramnik]] (URSS, Rusia, *1975) *[[Michał Krasenkow]] (URSS, Rusia, Polonia, *1963) *[[Beloslava Krasteva]] (Bulgaria, *2004) *[[Orla Hermann Krause]] (Danmark, 1867-1935) *[[Martyn Kravtsiv]] (Ukraina, *1990) *[[Boris Kreiman]] (Rusia, SUA, *1976) *[[Josef Krejcik]] (Aostria, 1885-1957) *[[Leon Kremer]] (Polonia, 1901-1941) *[[Mira Kremer]] (Alamagn, 1905-1987) *[[Martin Kreuzer]] (Alamagn, *1962) *[[Berta Krezberg]] (URSS, Rusia, 1911-1992) *[[Ljuba Kristol]] (URSS, Rusia, Israel, *1944) *[[Stanislav Kriventsov]] (URSS, Rusia, SUA, *1973) *[[Nikolai Krogius]] (Rusia, *1930) *[[Paul Krüger (echedoù)|Paul Krüger]] (Alamagn, 1871-1939) *[[Velichka Krumova]] (Bulgaria, *1942) *[[Irina Krush]] (Ukraina, SUA, *1983) *[[Yuriy Kryvoruchko (echedoù)|Yuriy Kryvoruchko]] (Ukraina, *1986) *[[Arvid Kubbel]] (Rusia, 1889-1938) *[[Leonid Kubbel]] (Rusia, 1891-1942) *[[Sergey Kudrin]] (Rusia, SUA, *1959) *[[Adam Kuligowski]] (Polonia, *1955) *[[Kaido Külaots]] (Estonia, *1976) *[[Abhijit Kunte]] (India, *1977) *[[Abraham Kupchik]] (Belarus, SUA, 1892-1970) *[[Viktor Kupreichik]] (Belarus, *1949) *[[Bojan Kurajica]] (Bosnia and Herzegovina, *1947) *[[Igor Kurnosov]] (Rusia, 1985-2013) *[[Alla Kushnir]] (Rusia, Israel, 1941-2013) *[[Gennady Kuzmin]] (Rusia, *1946) *[[Aloyzas Kveinys]] (URSS, Lituania, * 1962) *[[Jan Kvicala]] (Tchekoslovakia, 1868-1939) </div> == L == <div style="column-count:2;"> *[[Martín Labollita]] (Arc'hantina, *1980) *[[Khelil Lagha]] (Tunizia) *[[Genrieta Lagvilava]] (Jorjia, Belarus, URSS, *1969) *[[Kateryna Lahno]] (Ukraina, *1989) *[[Bogdan Lalić]] (Yougoslavia, Kroatia, Bro-Saoz, *1964) *[[Erwin L'Ami]] (Izelvroioù, *1985) *[[Bikas Man Lama]] (Nepal, *1970) *[[Surbir Lama]] (Nepal, *1977) *[[Paul Adrian Lamford]] (Kembre, *1953) *[[Frank Lamprecht]] (Alamagn, *1968) *[[E. Lancel]] (Belgia) *[[Konstantin Landa]] (Rusia, *1972) *[[Salo Landau]] (Polonia, Izelvroioù, 1903-1944) *[[Gary Lane]] (Bro-Saoz, Aostralia, *1964) *[[Lisa Lane]] (SUA, 1933-2024) *[[Max Lange]] (Alamagn, 1832-1899) *[[Salomon Langleben]] (Polonia, 1862-1939) *[[Mario Lanzani]] (Italia, *1963) *[[Bent Larsen]] (Danmark, 1935-2010) *[[Ernst Larsson]] (Sveden, 1897-1963) *[[Baron Tassilo von Heydebrand und der Lasa]] (Prusia/Alamagn, 1818-1899) *[[Berthold Lasker]] (Alamagn, 1860-1928) *[[Edward Lasker]] (Polonia, Alamagn, SUA, 1885-1981) *[[Emanuel Lasker]] (Alamagn, Rusia, SUA, 1868-1941) *[[Khadidja Latreche]] (Aljeria, *1990) *[[Sabrina Latreche]] (Aljeria, *1993) *[[Milda Lauberte]] (Latvia, *1918) *[[Bruno Laurent]] (Belgia, *1975) *[[Leho Laurine]] (Estonia, Sveden, 1904-1998) *[[Joel Lautier]] (Kanada, Bro-C'hall, *1973) *[[Nora Laya Cabrera]] (Kuba, SUA *1950) *[[Darwin Laylo]] (Filipinez, *1980) *[[Fred Lazard]] (Bro-C'hall, 1883-1948) *[[Gustave Lazard]] (Bro-C'hall, 1876-1949) *[[Milunka Lazarević]] (Serbia, *1932) *[[Viktor Laznicka]] (Republik Tchek, *1988) *[[Kim Le Quang]] (Belgia, *1971) *[[Lê Quang Liêm]] (Viêt-Nam, *1991) *[[Dora Leal]] (Portugal, *1984) *[[Sergey Lebedev (echedoù)|Sergey Lebedev]] (Rusia, 1868-1942) *[[Julia Lebel-Arias]] (Arc'hantina, Bro-c'hall, Monako, *1946) *[[Helmuth Leicher]] (Namibia, *?) *[[Peter Lee (echedoù)|Peter Lee]] (Bro-Saoz, *1943) *[[Peter Leepin]] (Suis, 1920-1995) *[[Legall de Kermeur]] (Breizh, Bro-C'hall, 1702-1792) *[[Damien Le Goff]] (Breizh, *1987) *[[Anatoly Lein]] (Rusia, SUA, *1931) *[[Catarina Leite]] (Portugal, *1983) *[[Péter Lékó]] (Hungaria, *1979) *[[Robert Lemaire]] (Belgia) *[[Tatiana Lemačko]] (URSS, Bulgaria, Suis, 1948-2020) *[[Alex Lenderman]] (SUA, *1989) *[[James A. Leonard]] (SUA, 1841-1862) *[[Giovanni Leonardo]] (Italia, 1542-1587) *[[Ignatius Leong]] (Sina, Singapour, *1972) *[[Paul Saladin Leonhardt]] (Polonia, Alamagn, 1877-1934) *[[Konstantin Lerner]] (Ukraina, 1950-2011) *[[Alexandre Lesiege]] (Kanada, *1975) *[[Norman Lessing]] (SUA, 1911-2001) *[[René Letelier]] (Chile, 1915-2006) *[[Grigory Levenfish]] (Polonia, Rusia, 1889-1961) *[[Aleksandr Levin]] (Rusia, 1871-1929) *[[Jacob Levin (echedoù)|Jacob Levin]] (SUA, 1904-?) *[[Naum Levin]] (Ukraina, Aostralia, *1933) *[[Irina Levitina]] (Rusia, SUA, *1954) *[[Stepan Levitsky]] (Rusia, 1876-1924) *[[David Levy (echedoù)|David Levy]] (Bro-Skos, *1945) *[[Jerzy Lewi]] (Polonia, Sveden, 1949-1972) *[[Moritz Lewitt]] (Alamagn, 1863-1936) *[[David H. Li]] (Sina, SUA, *1972) *[[Li Chao (echedoù)|Li Chao]] (Sina, *1989) *[[Andor Lilienthal]] (URSS, Rusia, Hungaria, 1911-2010) *[[Luciano Lilloni]] (Italia, 1929-2000) *[[Li Ruofan]] (Singapour, *1978) *[[Li Shilong]] (Sina, *1977) *[[Li Shongjian]] (Sina, *1939) *[[Li Wenliang (echedoù)|Li Wenliang]] (Sina, *1967) *[[Li Zunian]] (Sina, *1958) *[[Liang Chong]] (Sina, *1980) *[[Liang Jinrong]] (Sina, *1960) *[[Vladimir Liberzon]] (Rusia, Israel, *1937) *[[Theodor Lichtenhein]] (Alamagn, SUA, 1829-1874) *[[Espen Lie]] (Norvegia, *1984) *[[Kjetil Aleksander Lie]] (Norvegia, *1980) *[[Andor Lilienthal]] (Hungaria, Rusia, 1911-2010) *[[Darcy Lima]] (Brazil, *1962) *[[Paul Limbos]] (Belgia, *1914) *[[Oleiny Linares Nápoles]] (Kuba, *1983) *[[Lin Ta]] (Sina, *1963) *[[Lin Weiguo]] (Sina, *1970) *[[Paul Lipke]] (Alamagn, 1870-1955) *[[Isaac Lipnitsky]] (Ukraina, 1923-1959) *[[Samuel Lipschütz]] (Hungaria, SUA, 1863-1905) *[[Georgy Lisitsin]] (Rusia, 1909-1972) *[[Paul List]] (Ukraina, Alamagn, Bro-Saoz, 1887-1954) *[[Marta Litinskaya-Shul]] (Ukraina, *1949) *[[John Littlewood (echedoù)|John Littlewood]] (Bro-Saoz, *1931) *[[Lisandra Llaudy Pupo]] (Kuba, *1988) *[[Liu Shilan]] (Sina, *1962) *[[Liu Wenzhe]] (Sina, *1940) *[[Ljubomir Ljubojević]] (Yougoslavia, Serbia, *1950) *[[Eric Lobron]] (SUA, Alamagn, *1960) *[[Louise Loeffler]] (Belgia) *[[Josef Lokvenc]] (Aostria, 1899-1974) *[[Giambattista Lolli]] (Italia, 1698-1769) *[[Rudolf Loman]] (Izelvroioù, 1861-1932) *[[William Lombardy]] (SUA, *1937) *[[Maia Lomineishvili]] (Jorjia, 1977) *[[Gabriela López]] (Arc'hantina, *1975) *[[Ruy López de Segura]] (Spagn, c. 1530 - c. 1580) *[[Martín Lorenzini]] (Arc'hantina, *1975) *[[Edward Löwe]] (Bro-Saoz, 1794-1880) *[[Otto Löwenborg]] (Sveden, 1888-1969) *[[Johann Löwenthal]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1810-1876) *[[Leopold Löwy, Jr]] (Aostria, 1871-goude 1909) *[[Leopold Löwy, Sr]] (Aostria, 1840-goude 1904) *[[Moishe Lowtzky]] (Ukraina, Polonia, 1881-1940) *[[Sam Loyd]] (SUA, 1841 - 1911) *[[Smbat Lputian]] (URSS, Armenia, *1958) *[[Luis Ramirez Lucena]] (Spagn, c. 1465 - c. 1530) *[[Markas Luckis]] (Lituania, Arc'hantina, 1905-1973) *[[Carolina Luján]] (Arc'hantina, *1985) *[[Andrey Lukin]] (URSS, Rusia, *1948) *[[Stig Lundholm]] (Sveden, *1917) *[[Erik Lundin]] (Sveden, 1904-1988) *[[Francisco Lupi]] (Portugal, a-raok 1910-1954) *[[Constantin Lupulescu]] (Roumania, *1984) *[[Thomas Luther]] (Alamagn, *1969) *[[Christopher Lutz]] (Alamagn, *1971) *[[Galina Lyapunova]] (Armenia, URSS) </div> == M == <div style="column-count:2;"> *[[Alexander MacDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835) *[[Gottlieb Machate]] (Alamagn, 1904-1974) *[[Aleksandras Machtas]] (Lituania, Israel, 1892-1973) *[[Bartłomiej Macieja]] (Polonia, *1977) *[[George Henry MacKenzie]] (Bro-Skos, SUA, 1837-1891) *[[Nicholas MacLeod]] (Kanada, 1870-1965) *[[Karl MacPhillips]] (Iwerzhon, *1988) *[[Carlos Maderna]] (Arc'hantina, 1910-1976) *[[Ildikó Mádl]] (Hungaria, *1969) *[[Anne-Marie Maeckelbergh]] (Belgia, *1965) *[[Thibaut Maenhout]] (Belgia, *1989) *[[Wim Maes]] (Belgia, *1972) *[[Elmar Magerramov]] (Azerbaijan, *1958) *[[Elisa Maggiolo]] (Arc'hantina, *1980) *[[Nino Maisuradze]] (Jorjia, Bro-C'hall, *1982) *[[Joanna Majdan]] (Polonia, *1988) *[[Kazimierz Makarczyk]] (Polonia, 1901-1972) *[[Sirush Makints]] (Armenia, URSS] *[[Vladimir Makogonov]] (Azerbaijan, 1904-1993) *[[Gyula Makovetz]] (Hungaria, 1860-1903) *[[Georgios Makropoulos]] (Gres, 1953-2026) *[[Marina Makropoulou]] (Roumania, Gres, *1960) *[[Sandra Malajovich]] (Arc'hantina, *1968) *[[Vadim Malakhatko]] (Ukraina, Belgia, *1977) *[[Vladimir Malakhov (echedoù)|Vladimir Malakhov]] (Rusia, *1980) *[[Guillermo Malbrán]] (Arc'hantina, 1967-2025) *[[Vidmantas Mališauskas]] (Lituania, *1963) *[[Vladimir Malaniuk]] (Rusia, Ukraina, *1957) *[[Boris Maliutin]] (Rusia, 1883-1920) *[[Nidjat Mamedov]] (Azerbaidjan, *1985) *[[Chakhriyar Mamedyarov]] (Azerbaidjan, *1985) *[[Rauf Mammadov]] (Azerbaidjan, *1988) *[[Maria Manakova]] (Serbia, *1974) *[[Federico Manca]] (Italia, *1969) *[[Meri Mangrian]] (Armenia, URSS) *[[Rima Manukian]] (Armenia, URSS) *[[Karmen Mar]] (Slovenia, *1987) *[[Napoleon Marache]] (Bro-C'hall, SUA, 1818-1875) *[[Max Marchand]] (Izelvroioù, 1888-1957) *[[Georg Marco]] (Roumania, Aostria, 1863-1923) *[[Andy Marechal]] (Belgia, *1978) *[[Sandro Mareco]] (Arc'hantina, *1987) *[[Dimitar Marholev]] (Bulgaria, *1971) *[[Alisa Marić]] (Serbia, *1970) *[[Mirjana Marić]] (Serbia, *1970) *[[Mihail Marin]] (Roumania, *1965) *[[Beatriz Marinello]] (Chile, *1964) *[[Denis Marion]] (Belgia, 1906-2000) *[[Sergio Mariotti]] (Italia, *1946) *[[Nefelina Marjanian]] (Armenia, URSS) *[[Ján Markoš]] (Slovakia, *1985) *[[Tomasz Markowski (echedoù)|Tomasz Markowski]] (Polonia, *1975) *[[Robert Markuš]] (Serbia, *1984) *[[Géza Maróczy]] (Hungaria, 1870-1951) *[[Davide Marotti]] (Italia, 1881-1940) *[[Dražen Marović]] (Kroatia, *1938) *[[Yaniet Marrero López]] (Kuba, *1983) *[[Frank Marshall]] (SUA, 1877-1944) *[[Ayelén Martínez]] (Arc'hantina, *1993) *[[Dion Martinez]] (Kuba, SUA, 1837-1928) *[[Giovanni Martinolich]] (Italia, 1884-1910) *[[Rico Mascarinas]] (Filipinez, *1954) *[[Houshang Mashian]] (Iran, Israel, *1938) *[[James Mason (echedoù)|James Mason]] (Iwerzhon, SUA, Bro-Saoz, 1849-1905) *[[Dimitrios Mastrovasilis]] (Gres, *1983) *[[Aleksandar Matanović]] (Serbia, *1930) *[[Hermanis Matisons]] (Latvia, 1894-1932) *[[Ana Matnadze]] (Jorjia, *1983) *[[Milan Matulović]] (Serbia, *1935) *[[Svetlana Matveeva]] (Rusia, *1969) *[[Marc'Andria Maurizzi]] (Korsika, *2007) *[[Carl Mayet]] (Alamagn, 1810-1868) *[[Isaak Mazel]] (Belarus, Rusia, 1911-1943) *[[Athial Mbaha]] (Namibia, *1976) *[[Neil McDonald (echedoù)|Neil McDonald]] (Bro-Saoz, *1967) *[[Alexander McDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835) *[[Colin McNab]] (Bro-Skos, *1961) *[[Luke McShane]] (Bro-Saoz, *1984) *[[Henrique Mecking]] (Brazil, *1952) *[[Antonio Medina]] (Spagn, 1919-2003) *[[Edmar Mednis]] (Latvia, SUA, 1937-2002) *[[Susanto Megaranto]] (Indonezia, *1987) *[[Dritan Mehmeti]] (Albania, *1978) *[[Armenuhi Mehrabian]] (Armenia, URSS) *[[Philipp Meitner]] (Aostria, 1838-1910) *[[Ketevan Melashvili]] (Jorjia, URSS *1960) *[[Nino Melashvili]] (Jorjia, URSS *1961) *[[Salome Melia]] (Jorjia, *1987) *[[Marieta Melik-Pashaian]] (Armenia, URSS) *[[Olga Menčíková|Olga Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1907-1944) *[[Vyera Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1906-1944) *[[Julius Mendheim]] (Alamagn, 1788-1836) *[[Lishen Mentile]] (Namibia, *1996) *[[Tamila Meskhi]] (Jorjia, URSS *1963) *[[Jonathan Mestel]] (Bro-Saoz, *1957) *[[Roberto Messa]] (Italia, *1957) *[[Johannes Metger]] (Alamagn, 1850-1926) *[[Richard Meulders]] (Belgia, *1955) *[[Anahí Meza]] (Arc'hantina, *1985) *[[Voldemars Mežgailis]] (Latvia, *1912) *[[Amina Mezioud]] (Aljeria, *1988) *[[Paul Michel (echedoù)|Paul Michel]] (Alamagn, Arc'hantina, 1905-1977) *[[Walter Michel]] (Suis, 1888-goude 1935) *[[Christian Michel Yunis]] (Chile, Palestina, 1968*) *[[Carlo Micheli]] (Italia, *1946) *[[Reginald Price Michell]] (Bro-Saoz, 1873-1938) *[[Bart Michiels]] (Belgia, *1986) *[[Snezana Micic]] (Yougoslavia, Belgia, *1966) *[[E. E. Middleton]] (Breizh-Veur) *[[Jacques Mieses]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1865-1954) *[[Samuel Mieses]] (Alamagn, 1841-1884) *[[Vladas Mikėnas]] (URSS, Estonia, Lituania, 1910-1992) *[[Adrian Mikhalchishin]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1954) *[[Victor Mikhalevski]] (Belarus, Israel, *1972) *[[Igor Miladinović]] (Serbia, *1974) *[[Tony Miles]] (Bro-Saoz, 1955-2001) *[[Zdravko Milev]] (Bulgaria, 1929-1984) *[[Borislav Milic]] (Yougoslavia, 1925-1986) *[[Ioana Miller]] (Iwerzhon, 1995) *[[Sophie Milliet]] (Bro-C'hall, *1983) *[[Stuart Milner-Barry]] (Bro-Saoz, 1906-1995) *[[Vadim Milov]] (Rusia, Israel, Suis, *1972) *[[Artashes Minasian]] (Armenia, *1987) *[[Johannes Minckwitz]] (Alamagn, 1843-1901) *[[Nikolay Minev]] (Bulgaria, SUA, *1931) *[[Dragoljub Minić]] (Montenegro, 1936-2005) *[[Yerisbel Miranda Llanes]] (Kuba, *1987) *[[Evgeniy Mirochnitchenko]] (Ukraina, *1978) *[[Margarita Mirza-Avagian]] (Armenia, URSS) *[[Azer Mirzoev]] (Azerbaidjan, *1978) *[[Vesna Mišanović]] (Bosnia, *1964) *[[Kamil Mitoń]] (Polonia, *1984) *[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]] (Armenia, URSS, *1982) *[[Anahit H. Mkrtchyan]] (Armenia, *2009) *[[Mariam Mkrtchyan]] (Armenia, *2004) *[[Stasch Mlotkowski]] (SUA, 1881-1943) *[[Ayah Moaataz]] (Egipt, *1997) *[[Abram Model]] (Latvia, Rusia, 1896-1976) *[[Charles Moehle]] (SUA, 1859-1898) *[[Jorgen Moeller]] (Danmark, 1873-1944) *[[Jan Moeyersons]] (Belgia) *[[Chahin Mohandesi]] (Iran, *1962) *[[Ariah Mohiliver]] (Polonia, Israel, *1904) *[[Stefan Mohr]] (Alamagn, *1967) *[[Alexander Moiseenko]] (Ukraina, *1980) *[[Baldur Möller]] (Island, *a-raok 1921) *[[Augustus Mongredien]] (Bro-Saoz, 1807-1888) *[[Léon Monosson]] (Belarus, Bro-C'hall, 1892-1943) *[[Julius du Mont]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1881-1956) *[[Mario Monticelli]] (Italia, 1902-1995) *[[María Teresa Mora]] (Kuba, 1902-1980) *[[Elshan Moradi]] (Iran, *1985) *[[Luciana Morales Mendoza]] (Perou, *1987) *[[Kalikst Morawski]] (Polonia, 1859 - c. 1939) *[[Bruno Moritz]] (Alamagn, Ecuador, 1900- ?) *[[Iván Morovic]] (Chile, *1963) *[[Alexander Moroz (echedoù)|Alexander Moroz]] (Ukraina, 1961-2009) *[[Aleksandr Morozevitch]] (URSS, Rusia, *1977) *[[Paul Charles Morphy]] (SUA, 1837-1884) *[[John Morrison (echedoù)|John Morrison]] (Kanada, 1889-1975) *[[Niaz Morshed]] (Bangladesh, *1966) *[[Laone Phoebe Moshoboro]] (Botswana, *2009) *[[Paul Motwani]] (Bro-Skos, *1962) *[[Alexander Motylev]] (Rusia, *1979) *[[Alaaeddine Moussa]] (Liban, Palestina, 1968) *[[Anna Mouzytchouk]] (Ukraina, Slovenia, *1990) *[[Sergei Movsesian]] (Armenia, Slovakia, *1978) *[[Paul Mross]] (Polonia, Alamagn, *1910) *[[Martin Mrva]] (Slovakia, *1971) *[[André Muffang]] (Bro-C'hall, 1897-1989) *[[Hans Müller]] (Aostria, 1896-1971) *[[Leonhard Müller (c'hoarier echedoù)|Leonhard Müller]] (Namibia, *1979) *[[Karsten Müller]] (Alamagn, *1970) *[[César Muñoz]] (Ecuador, *1929) *[[Piotr Murdzia]] (Polonia, *1975) *[[Jacob Murey]] (Rusia, Israel, *1941) *[[Augusto de Muro]] (Arc'hantina, ? -1959) *[[Phiona Mutesi]] (Ouganda, *1996) *[[Anna Muzychuk]] (Ukraina, Slovenia, *1990) *[[Lhamsuren Myagmarsuren]] (Mongolia, *1938) *[[Hugh Myers]] (SUA, 1930-2008) </div> == N == <div style="column-count:2;"> *[[Ashot Nadanian]] (Armenia, *1972) *[[Arkadij Naiditsch]] (Latvia, Alamagn, *1985) *[[Oskar Naegeli]] (Suis, 1885-1959) *[[Géza Nagy]] (Hungaria, 1892-1953) *[[Miguel Najdorf]] (Polonia, Arc'hantina, 1910-1997) *[[Peninah Nakabo]] (Ouganda, *1992) *[[Hikaru Nakamura]] (Japan, SUA, *1987) *[[Christine Namaganda]] (Ouganda, *1986) *[[Otto Nakapunda]] (Namibia, *1975) *[[Laxmi Prasad Nakarmi]] (Nepal, *?) *[[Gloria Nansubuga]] (Ouganda, *2001) *[[William Napier]] (Bro-Saoz, SUA, 1881-1952) *[[Mario Napolitano]] (Italia, 1910-1995) *[[Renato Naranja]] (Filipinez, *1940) *[[Srinath Narayanan]] (India, *1994) *[[Daniel Naroditsky]] (SUA, 1995-2025) *[[Lina Nassr]], (Aljeria, *2003) *[[Rui de Carvalho Nascimento]] (Portugal, 1914-2012) *[[Wajd Natsheh]] (Palestina, *2001) *[[David Navara]] (Republik Tchek, *1985) *[[Heskiel Ndahangwapo]] (Namibia, *2000) *[[Vera Nebolsina]] (Rusia, *1989) *[[Ozren Nedeljković]] (Serbia, 1903-1984) *[[Gastón Needleman]] (Arc'hantina, *1990) *[[Iris Neels]] (Belgia, *1980) *[[Parimarjan Negi]] (India, *1993) *[[Iivo Nei]] (Estonia, *1931) *[[Oleg Neikirch]] (Jorjia, Bulgaria, 1914-1985) *[[Kateřina Němcová]] (Republik Tchek, *1990) *[[Ivan Nemet]] (Yougoslavia, Serbia, Suis, 1943-2007) *[[Vladimir Nenarokov]] (Rusia, 1880-1953) *[[Andzhelika Nenova]] (Bulgaria, *2010) *[[Badrilal Nepali]] (Nepal, *1964) *[[Jolly Nepando]] (Namibia, *1993) *[[Ian Nepomniachtchi]] (Rusia, *1990) *[[Vincenzo Nestler]] (Italia, 1912-1988) *[[Augustin Neumann]] (Aostria, 1879-1906) *[[Gustav Neumann]] (Alamagn, 1838-1881) *[[Vladislav Nevednichy]] (Roumania, *1969) *[[Valeriy Neverov]] (Ukraina, *1962) *[[Rashid Nezhmetdinov]] (Rusia, 1912-1974) *[[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]] (Viêt Nam, *1990) *[[Ni Hua]] (Sina, *1983) *[[Arno Nickel]] (Alamagn, *1952) *[[Bryon Nickoloff]] (Kanada, 1956-2004) *[[Bjørn Nielsen]] (Danmark, 1907-1949) *[[Peter Heine Nielsen]] (Danmark, *1973) *[[Torkil Nielsen]] (Faroe Islands, *1964) *[[Walter Niephaus]] (Alamagn, 1923-1992) *[[Friso Nijboer]] (Izelvroioù, *1965) *[[Yuri Nikolaevsky]] (Ukraina, *1937) *[[Ioannis Nikolaidis]] (Gres, *1971) *[[Predrag Nikolić]] (Bosnia-ha-Herzegovina, *1960) *[[Adriana Nikolova]] (Bulgaria, *1988) *[[Allan Nilsson]] (Sveden, 1899-1949) *[[Aaron Nimzowitsch]] (Latvia, Danmark, 1886-1935) *[[Ning Chunhong]] (Sina, *1968) *[[Bhupendra Niraula]] (Nepal, *1981) *[[Dieter Nisipeanu]] (Roumania, *1976) *[[Max Baron Nitzborn]] (Namibia, *1971) *[[Kamel Njili]] (Tunizia, *1982) *[[Ngangane Ndjoze]] (Namibia, *?) *[[Josef Noa]] (Hungaria, 1856-1903) *[[Jesus Nogueiras]] (Kuba, *1959) *[[Aileen Noonan]] (Iwerzhon, *1950) *[[Federico Norcia]] (Italia, 1904-1985) *[[Holger Norman-Hansen]] (Danmark, 1899-1984) *[[David Norwood]] (Bro-Saoz, *1968) *[[Daniël Noteboom]] (Izelvroioù, 1910-1932) *[[Igor Novikov (echedoù)|Igor Novikov]] (Ukraina, SUA, *1962) *[[Nikolay Novotelnov]] (Rusia, 1911-2006) *[[Heinz Nowarra]] (Alamagn, 1897-1945 ?) *[[Haruna Nsubuga]] (Ouganda, *1991) *[[John Nunn]] (Bro-Saoz, *1955) *[[Friedrich Nürnberg]] (Alamagn, 1909 -1984) *[[Gertrud Nüsken]] (Alamagn, 1917 -1972) *[[Tomi Nyback]] (Finland, *1985) *[[Gustaf Nyholm]] (Sveden, 1880-1957) *[[Illya Nyzhnyk]] (Ukraina, *1996) </div> == O == <div style="column-count:2;"> *[[Rex Oberholzer]] (Namibia, *1970) *[[Kevin O'Connell (echedoù)|Kevin O'Connell]] (Bro-Saoz, Iwerzhon, *1949) *[[Handszar Odeev]] (Turkmenistan, *1972) *[[Leif Øgaard]] (Norvegia, *1952) *[[Alice O'Gorman]] (Iwerzhon, *2000) *[[John O'Hanlon (echedoù)|John O'Hanlon]] (Iwerzhon, 1876-1960) *[[Tõnu Õim]] (Estonia, *1941) *[[Kaarle Ojanen]] (Finland, *1918) *[[Alberic O'Kelly de Galway]] (Belgia, 1911-1980) *[[Friðrik Ólafsson]] (Island, *1935) *[[Helgi Ólafsson]] (Island, *1956) *[[Mikhailo Oleksienko]] (Ukraina, *1986) *[[Lembit Oll]] (URSS, Estonia, 1966-1999) *[[Adolf Georg Olland]] (Izelvroioù, 1867-1933) *[[Anton Olson]] (Sveden, 1881-goude 1928) *[[Umida Omonova]] (Ouzbekistan, *2006) *[[Gülümser Öney]] (Bulgaria, Turkia, *1956) *[[Aleksandr Onistchouk]] (Ukraina, SUA *1975) *[[Abdelaziz Onkoud]] (Maroko, *1972) *[[Karel Opočensky]] (Tchekoslovakia, 1892-1975) *[[Wilhelm Orbach]] (Alamagn, 1894-1944) *[[Lisandra Teresa Ordaz Valdés]] (Kuba, *1988) *[[Menachem Oren]] (Polonia, Israel, 1901-1962) *[[Lexy Ortega]] (Kuba, Italia, *1960) *[[Dorren O'Siochrú]] (Iwerzhon, *1950) *[[Gerard Oskam]] (Izelvroioù, 1880-1952) *[[Berge Ostenstad]] (Norvegia, *1964) *[[Mahfoud Oussedik]] (Aljeria, *1992) *[[John Owen (echedoù)|John Owen]] (Bro-Saoz, 1827-1901) *[[Karlis Ozols]] (Latvia, Aostralia, 1912-2001) </div> == P == <div style="column-count:2;"> *[[Ludek Pachman]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1924-2003) *[[Nikola Padevsky]] (Bulgaria, *1933) *[[Elisabeth Pähtz]] (Alamagn, *1985) *[[Nazí Paikidze]] (Rusia, Jorjia, SUA, *1993) *[[Adamantia Paizis]] (Italia, *1972) *[[Mladen Palac]] (Kroatia, *1971) *[[Sam Palatnik]] (Ukraina, SUA, *1950) *[[Luis Palau (echedoù)|Luis Palau]] (Arc'hantina, 1897-1971 ) *[[Victor Palciauskas]] (Lituania, SUA, *1941) *[[Richard Palliser]] (Bro-Saoz, *1981) *[[Rudolf Palme]] (Aostria, 1910-2005) *[[Ryan Palmer (echedoù)|Ryan Palmer]] (Jamaica, *1974) *[[Fiorentino Palmiotto]] (Italia, *1929) *[[Davor Palo]] (Danmark, *1985) *[[Eero Paloheimo]] (Finland, *1936) *[[Fiammetta Panella]] (Italia, *1988) *[[Óscar Panno]] (Arc'hantina, *1935) *[[Vasily Panov]] (Rusia, 1906-1973) *[[Enrico Paoli]] (Italia, 1908-2005) *[[Mark Paragua]] (Filipinez, *1984) *[[Shadi Paridar]] (Iran, *1986) *[[Mircea Parligras]] (Roumania, *1980) *[[Bruno Parma]] (Slovenia, *1941) *[[Frank Parr]] (Bro-Saoz, 1918-2003) *[[Llambi Pasko]] (Albania, *1991) *[[Dante Pasqua]] (Italia, 1898-1974) *[[Louis Paulsen]] (Alamagn, 1833-1891) *[[Wilfried Paulsen]] (Alamagn, 1828-1901) *[[Duško Pavasovič]] (Kroatia, Slovenia, *1975) *[[Max Pavey]] (SUA, 1918-1957) *[[Eugène Pécher]] (Belgia, *1841 pe 1842 - 1905) *[[Simonne Peeters]] (Belgia) *[[Vera Pejčeva]] (Bulgaria, *1969) *[[Jiří Pelikán (echedoù)|Jiří Pelikán]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1906-1985) *[[Yannick Pelletier]] (Suis, *1976) *[[Roman Pelts]] (Ukraina, Kanada, *1937) *[[Peng Xiaomin]] (Sina, *1973) *[[Peng Zhaoqin]] (Sina, Izelvroioù, *1968) *[[Jonathan Penrose]] (Bro-Saoz, *1933) *[[Thierry Penson]] (Belgia, *1955) *[[Corina Peptan]] (Roumania, *1978) *[[Fernando Peralta (c'hoarier echedoù)|Fernando Peralta]] (Arc'hantina, *1979) *[[Carlos Pereira dos Santos]] (Portugal, *1972) *[[Ruben Pereira]] (Portugal, *1991) *[[Eneida Pérez]] (Republik Dominikan, Alamagn *1964) *[[Amelia Pérez de Navas]] (Arc'hantina, *?) *[[Federico Pérez Ponsa]] (Arc'hantina, *1993) *[[Julius Perlis]] (Polonia, Aostria, 1880-1913) *[[Barbara Pernici]] (Italia, *1956) *[[Frederic Perrin]] (Bro-Saoz, SUA, 1815-1889) *[[Raaphi Persitz]] (Bro-Saoz, Israel, Suis, *1934) *[[Nick Pert]] (Bro-Saoz, *1981) *[[John Peters (echedoù)|John Peters]] (SUA, *1951) *[[Jusefs Petkevich]] (Latvia, *1940) *[[Arshak Petrosian]] (Armenia, *1953) *[[Davit G. Petrosian]] (Armenia, *1984) *[[Tigran Petrosian]] (Armenia, Jorjia, URSS, 1929-1984) *[[Aleksandr Petrov]] (Rusia, 1794-1867) *[[Marlen Petrova]] (Bulgaria, *1961) *[[Vladimirs Petrovs]] (Latvia, 1907-1943) *[[Gergana Peycheva]] (Bulgaria, *2003) *[[Gerhard Pfeiffer]] (Alamagn, 1923-2000) *[[Phạm Minh Hoàng]] (Viêt Nam, Breizh, *1978) *[[François Philidor]] (Bro-C'hall, 1726-1795) *[[Evgeniy Piankov]] (URSS, Ukraina, *1941) *[[Luis Piazzini]] (Arc'hantina, 1905-1980) *[[Tom Piceu]] (Belgia, *1978) *[[Jeroen Piket]] (Izelvroioù, *1969) *[[Harry Nelson Pillsbury]] (SUA, 1872-1906) *[[Herman Pilnik]] (Alamagn, Arc'hantina, 1914-1981) *[[Karol Piltz]] (Polonia, 1903-1939) *[[Sulennis Piña Vega]] (Kuba, *1981) *[[Albert Pinkus]] (SUA, 1903-1984) *[[József Pintér]] (Hungaria, *1953) *[[Ariana Pintor]] (Portugal, *1988) *[[Vasja Pirc]] (Slovenia, 1907-1980) *[[Rudolf Pitschak]] (Tchekoslovakia, SUA, *1902) *[[Karl Pitschel]] (Aostria, 1829-1883) *[[Aaron Pixton]] (SUA, *1986) *[[Ján Plachetka]] (Slovakia, *1945) *[[Albin Planinc]] (Yougoslavia, Slovenia, 1944-2008) *[[James Plaskett]] (Bro-Saoz, Spagn, *1960) *[[Kazimierz Plater]] (Polonia, 1915-2004) *[[Igor Platonov]] (Ukraina, 1934-1995) *[[Joseph Platz]] (Alamagn, SUA, 1905-1981) *[[Isaías Pleci]] (Arc'hantina, 1907-1979) *[[David Podhorzer]] (Aostria, *a-raok 1916) *[[Natalia Pogonina]] (Rusia, *1985) *[[Henryk Pogorieły]] (Polonia, 1908-1943) *[[Ernest Pogosyants]] (Ukraina, 1935-1990) *[[Iosif Pogrebyssky]] (Ukraina, 1906-1971) *[[Amos Pokorný]] (Tchekoslovakia, 1890-1949) *[[Rudolph Pokorny]] (Bohemia, Mec'hiko, SUA, 1880-goude 1920) *[[Richard Polaczek]] (Belgia, *1965) *[[Giulio Polerio]] (Italia, 1548-1612) *[[Judit Polgar]] (Hungaria, *1976) *[[Zsuzsa Polgar]] (Hungaria, SUA, *1969) *[[Zsofia Polgar]] (Hungaria, Israel, *1974) *[[Elisabeta Polihroniade]] (Roumania, 1935-2016) *[[David Polland]] (SUA, *1915) *[[William Pollock (echedoù)|William Pollock]] (Rouantelezh-Unanet, 1859-1896) *[[Lev Polugaevski]] (URSS, Belarus, Rusia, 1934-1995) *[[Arturo Pomar]] (Spagn, *1931) *[[Rouslan Ponomariov]] (Ukraina, 1983) *[[Domenico Ponziani]] (Italia, 1719-1796) *[[Stepan Popel]] (Polonia, Bro-C'hall, SUA, 1909-1987) *[[Ignatz von Popiel]] (Aostria-Hungaria, Polonia, 1863-1941) *[[Petar Popović (echedoù)|Petar Popović]] (Yugoslavia, Serbia, *1959) *[[Artur Poplawski]] (Polonia, Suis, 1860-1918) *[[Yosef Porath]] (Alamagn, Israel, 1909-1996) *[[Moritz Porges]] (Bohemia/Aostria-Hungaria, 1857-1909) *[[Giorgio Porreca]] (Italia, 1927-1988) *[[Lajos Portisch]] (Hungaria, *1937) *[[Domenico Postpischl]] (Italia, 1905-1980) *[[Ehrhardt Post]] (Alamagn, 1881-1947) *[[Evgeny Postny]] (Israel, *1981) *[[Peter Potemkine]] (Rusia, Bro-C'hall, 1886-1926) *[[Vladimir Potkin]] (Rusia, *1982) *[[Ludovit Potuček]] (Slovakia, *a-raok 1921) *[[Christian Poulsen (echedoù)|Christian Poulsen]] (Danmark, 1912-1981) *[[AtoSUA Pourkashiyan]] (Iran, *1988) *[[Lynda Annette Powell]] (Kembre, *?) *[[Gopal Prajapati]] (Nepal, *?) *[[Borki Predojević]] (Bosnia, *1987) *[[Edith Charlotte Price]] (Bro-Saoz, 1872-1952) *[[Roberto Primavera]] (Italia, *1981) *[[Lodewijk Prins]] (Izelvroioù, *1913) *[[Ladislav Prokeš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1884-1966) *[[Svetlana Prudnikova]] (Rusia, *1967) *[[Dawid Przepiórka]] (Polonia, 1880-1942) *[[Lev Psakhis]] (Rusia, Israel, *1958) *[[Lenka Ptacnikova]] (Tchekoslovakia, Island, *1976) *[[Stojan Puc]] (Slovenia, 1921-2004) *[[Viktors Pupols]] (Latvia, SUA, *1935) *[[Cecil Purdy]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1906-1979) *[[John Purdy (echedoù)|John Purdy]] (Aostralia, *1935) *[[Benoît Purenne]] (Breizh, *1997) </div> == Q == <div style="column-count:2;"> *[[Llambi Qendro]] (Albania, *1963) *[[Qi Jingxuan]] (Sina, *1947) *[[Qin Kanying]] (Sina, *1974) *[[Oscar Quiñones (echedoù)|Oscar Quiñones]] (Perou, *1941) *[[Miguel Quinteros]] (Arc'hantina, *1947) </div> == R == <div style="column-count:2;"> *[[Braslav Rabar]] (Yougoslavia, Kroatia, 1919-1973) *[[Abram Rabinovitch]] (URSS, Lituania, Rusia, 1878-1943) *[[Ilya Rabinovich]] (Rusia, 1891-1942) *[[Viktoria Radeva]] (Bulgaria, *2001) *[[Elitsa Raeva]] (Bulgaria, *1987) *[[Teimour Radjabov]] (Azerbaidjan, *1987) *[[Ivan Radoulov]] (Bulgaria, *1939) *[[Markus Ragger]] (Aostria, *1988) *[[Viacheslav Ragozin]] (URSS, Rusia, 1908-1962) *[[Ziaur Rahman (echedoù)|Ziaur Rahman]] (Bangladesh, *1974) *[[Maurice Raizman]] (Moldova/Rusia, Bro-C'hall 1905-1974) *[[Rabin Rajbhandari]] (Nepal, *1989) *[[Iweta Rajlich]] (Polonia, *1981) *[[Vasik Rajlich]] (SUA, *1971) *[[Lorenc Rama]] (Albania, *1964) *[[Ramachandran Ramesh]] (India, *1976) *[[Alejandro Ramírez (echedoù)|Alejandro Ramírez]] (Costa Rica, *1988) *[[Vivian Ramón Pita]] (Kuba,*1963) *[[Maaja Ranniku]] (URSS, Estonia, 1941-2004) *[[Richárd Rapport]] (Hungaria, *1996) *[[Nukhim Rashkovsky]] (URSS, Rusia, *1946) *[[Ilmar Raud]] (Estonia, Arc'hantina, 1913-1941) *[[Vsevolod Rauzer]] (URSS, Ukraina, 1908-1941) *[[Khaled Abdel Razik]] (Egipt, *1975) *[[Yuri Razuvayev]] (URSS, Rusia, 1945-2012) *[[Damián Reca]] (Arc'hantina, 1894-1937) *[[Hans Ree]] (Izelvroioù, *1944) *[[Pitso Refilwe]] (Botswana, *2005) *[[Brian Reilly]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1901-1991) *[[Dimitri Reinderman]] (Izelvroioù, *1972) *[[Fred Reinfeld]] (SUA, 1910-1964) *[[Heinrich Reinhardt]] (Alamagn, Arc'hantina, 1903-1990) *[[Salome Reischer]] (Aostria, Palestina, SUA, 1899-1980) *[[Teodor Regedziński]] (Polonia, 1894-1954) *[[Arturo Reggio]] (Italia, 1863-1917) *[[Josef Rejfir]] (Tchekoslovakia, 1909-1962) *[[Ludwig Rellstab (echedoù)|Ludwig Rellstab]] (Alamagn, 1904-1983) *[[Georges Renaud]] (Bro-C'hall, 1893-1975) *[[Samuel Reshevsky]] (Polonia, SUA, 1911-1992) *[[Pál Réthy]] (Hungaria, 1905-1962) *[[Richárd Réti]] (Aostria-Hungaria, Tchekoslovakia, 1889-1929) *[[Ramón Rey Ardid]] (Spagn, 1903-1988) *[[Alexander Riazantsev]] (Rusia, *1985) *[[Zoltán Ribli]] (Hungaria, *1951) *[[Pablo Ricardi]] (Arc'hantina, *1962) *[[Isaac Rice]] (SUA, 1850-1915) *[[Jane Richmond]] (Kembre, *1961) *[[Hannes Richter]] (Namibia, *?) *[[Kurt Richter]] (Alamagn, 1900-1969) *[[Recardo Ricky Innes]] (Namibia, *?) *[[Antonio Rico]] (Spagn, 1908-1988) *[[Alessandra Riegler]] (Italia, *1961) *[[Fritz Riemann]] (Alamagn, 1859-1932) *[[Friedl Rinder]] (Alamagn, 1905-2001) *[[Horst Rittner]] (Alamagn, *1930) *[[Nikolai Riumin]] (Rusia, 1908-1942) *[[Adele Rivero]] (SUA, 1908-1992) *[[Jules Arnous de Rivière]] (Breizh, Bro-C'hall, 1830-1905) *[[Aimen Rizouk]] (Aljeria, *1979) *[[Marina Rizzo]] (Arc'hantina, *1965) *[[Karl Robatsch]] (Aostria, 1928-2000) *[[Walter Robinow]] (Alamagn, 1867-1938) *[[Ray Robson]] (SUA, *1994) *[[Sérgio Rocha]] (Portugal, *1972) *[[Ludwig Rödl]] (Alamagn, 1907-1970) *[[Maxim Rodshtein]] (Israel, *1989) *[[Hans Roepstorff]] (Alamagn, 1910-1945) *[[Ian Rogers (echedoù)|Ian Rogers]] (Aostralia, *1960) *[[Gustav Rogmann]] (Alamagn, 1909-1947) *[[Kenneth Rogoff]] (SUA, *1953) *[[Dorian Rogozenko]] (Roumania, *1973) *[[Ivan Vladimir Rohaček]] (Slovakia, 1909-1977) *[[Michael Rohde (echedoù)|Michael Rohde]] (SUA, *1959) *[[Michael Roiz]] (Rusia, Israel *1983) *[[Oleg Romanichin]] (URSS, Ukraina, *1952) *[[Alexander Romanovsky (echedoù)|Alexander Romanovsky]] (Lituania, Rusia, 1880-1943) *[[Piotr Romanovski]] (URSS, Rusia, 1892-1964) *[[Max Romih]] (Kroatia, Italia, 1893-1979) *[[Chris de Ronde]] (Izelvroioù, *[[Niccolo Ronchetti]] (Italia, *1989) *[[Catharina Roodzant]] (Izelvroioù, 1896-1999) *[[Marcel Roofthoofd]] (Belgia, *1952) *[[Nancy Roos]] (SUA, 1905-1957) *[[Alexey Root]] (SUA, *1965) *[[Salme Rootare]] (Estonia, 1913-1987) *[[Vidrik Rootare]] (Estonia, c. 1900 - 1985) *[[Jan Rooze]] (Belgia, *1947) *[[Jakob Rosanes]] (Ukraina/Aostria-Hungaria, Alamagn, 1842-1922) *[[Bernardo Roselli]] (Uruguay, *1965) *[[Leon Rosen]] (Polonia, SUA, 1869-1942) *[[Andreas Rosendahl]] (Danmark, 1864-1909) *[[Karl Wilhelm Rosenkrantz]] (Latvia, Rusia, 1876-goude 1928) *[[Jacob Rosenthal]] (SUA, 1881-1954) *[[Samuel Rosenthal]] (Polonia, Bro-C'hall 1837-1902) *[[Laura Ross (echedoù)|Laura Ross]] (SUA, *1988) *[[Stefano Rosselli del Turco]] (Italia, 1877-1947) *[[Héctor Rossetto]] (Arc'hantina, 1922-2009) *[[Nikolaz Rossolimo]] (Ukraina, Bro-C'hall, SUA, 1910-1975) *[[Gersz Rotlewi]] (Polonia, 1889-1920) *[[Lyoudmila Roudenko]] (URSS, Ukraina, Rusia, 1904-1986) *[[Eugène Rousseau]] (Bro-C'hall, SUA, c. 1810 - c. 1870) *[[Jonathan Rowson]] (Bro-Skos, *1977) *[[Solomon Rozental]] (URSS, Lituania, Belarus, 1890-1955) *[[Eduardas Rozentalis]] (URSS, Lituania, *1963) *[[Vesna Rožič]] (Slovenia, 1987–2013) *[[Ruan Lufei]] (Sina, *1987) *[[Serge Rubanraut]] (Sina, Aostralia, 1948-2008) *[[Karl Ruben]] (Danmark, *1903) *[[Jorge Rubinetti]] (Arc'hantina, 1945-2016) *[[Akiba Rubinstein]] (Polonia, Alamagn, Belgia, 1882-1961) *[[Emanuel Rubinstein]] (Polonia, 1897-?) *[[José Rubinstein]] (Arc'hantina, *1940) *[[Simon Rubinstein]] (Aostria, Suafrika, *c. 1910) *[[Solomon Rubinstein]] (Polonia, SUA, 1868-1931) *[[Sergei Rublevsky]] (Rusia, *1974) *[[Olga Rubtsova]] (Rusia, 1909-1994) *[[Iosif Rudakovsky]] (Ukraina, 1914-1947) *[[Mary Rudge]] (Bro-Saoz, 1842-1919) *[[Nikoly Rudnev]] (Ukraina, Ouzbekistan, 1895-1944) *[[Anna Rudolf]] (Hungaria, *1987) *[[Alexander Rueb]] (Izelvroioù, 1882-1959) *[[Andrey Rychagov]] (Rusia, *1979) *[[Mikhail Rytshagov]] (Estonia, *1967) </div> == S == <div style="column-count:2;"> *[[Peter Alexandrovich Saburov]] (Rusia, 1835-1918) *[[Peter Petrovich Saburov]] (Rusia, Suis, 1880-1932) *[[Antonio Sacconi]] (Italia, 1895-1968) *[[Matthew Sadler]] (Bro-Saoz, *1974) *[[Darmen Sadvakasov]] (Kazakstan, *1979) *[[Danial Saiboulatov]] (Belgia, *1970) *[[Yousof Safvat]] (Iran, bet ganet e?) *[[Pierre Charles Fournier de Saint Amant]] (Bro-C'hall, 1800-1872) *[[Jaroslav Šajtar]] (Tchekoslovakia, 1921-2003) *[[Konstantin Sakaiev]] (URSS, Tatarstan, Rusia, *1974) *[[Yuri Sakharov]] (URSS, Ukraina, 1922-1981) *[[Ihab Salem]] (Palestina, *1973) *[[Ada María Salgado]] (Kuba, *?) *[[Nurgjul Salimova]] (Bulgaria, *2003) *[[Valery Salov]] (URSS, Rusia, *1964) *[[Mic'hail Saltaev]] (URSS, Ouzbekistan, *1962) *[[Alessandro Salvio]] (Italia, c. 1570 - c. 1640) *[[Carlo Salvioli]] (Italia, 1848-1930) *[[Gersz Salwe]] (Polonia, 1862-1920) *[[Friedrich Sämisch]] (Alamagn, 1896-1975) *[[Sergiu Samarian]] (Roumania, Alamagn, 1923-1991) *[[Grigory Sanakoev]] (Rusia, *1935) *[[Luis Augusto Sánchez]] (Kolombia, 1917-1981) *[[Raúl Sanguineti]] (Arc'hantina, 1933-2000) *[[Anthony Santasiere]] (SUA, 1904-1977) *[[Maria Vincenza Santurbano]] (Italia, *1968) *[[Emmanuel Sapira]] (Roumania, Belgia, 1900-1943) *[[Tânia Saraiva]] (Portugal, *1976) *[[Gediminas Sarakauskas]] (Lituania, *1977) *[[Zivilė Sarakauskienė]] (Lituania, *1978) *[[Ortvin Sarapu]] (Estonia, Zeland-Nevez, 1924-1999) *[[Jonathan Sarfati]] (Aostralia, Zeland-Nevez, *1964) *[[Shushanna Sargsyan]] (Armenia, *1992) *[[Gabriel Sarkisyan]] (Armenia, *1983) *[[Ivan Šarić (echedoù)|Ivan Šarić]] (Kroatia, *1990) *[[Spartaco Sarno]] (Italia, *1964) *[[Zoltan Sarosy]] (Hungaria, Kanada, *1906) *[[María Belen Sarquis]] (Arc'hantina, *1988) *[[Jacob Sarratt]] (Bro-Saoz, 1772-1819) *[[Gaëtan Sarthou]] (Breizh, *1973) *[[Walaa Sarwat]], (Egipt, *1960) *[[Jeff Sarwer]] (Kanada, *1978) *[[Krishnan Sasikiran]] (India, *1981) *[[Harold Saunders (echedoù)|Harold Saunders]] (Bro-Saoz, 1875-1950) *[[Stanislav Savchenko]] (Ukraina, *1967) *[[Diane Savereide]], (SUA, *1954) *[[Vladimir Savon]] (Ukraina, 1940-2005) *[[Stefka Savova]] (Bulgaria, *1958) *[[Eman Sawan]] (Palestina, *2007) *[[Gyula Sax]] (Hungaria, *1951) *[[Hans Jürgen Schäfer]] (Namibia, *?) *[[Emil Schallopp]] (Alamagn, 1843-1919) *[[Morris Schapiro]] (Lituania, SUA, 1903-1996) *[[Willem Schelfhout]] (Izelvroioù, 1874-1951) *[[Theodor von Scheve]] (Alamagn, 1851-1922) *[[Emanuel Schiffers]] (Rusia, 1850-1904) *[[Willi Schlage]] (Alamagn, 1888-1940) *[[Carl Schlechter]] (Aostria, 1874-1918) *[[Roland Schmaltz]] (Alamagn, *1974) *[[Carl Friedrich Schmid]] (Latvia, 1840-1897) *[[Lothar Schmid]] (Alamagn, *1928) *[[Paul Felix Schmidt]] (Estonia, Alamagn, SUA, 1916-1984) *[[Wlodzimierz Schmidt]] (Polonia, *1943) *[[Ludwig Schmitt]] (Alamagn, *a-raok 1910) *[[Wilhelm Schönmann]] (Alamagn, 1889-1970) *[[Georg Schories]] (Alamagn, 1874-1934) *[[Karl Schorn]] (Alamagn, 1803-1850) *[[Arnold Schottländer]] (Alamagn, 1854-1909) *[[František Schubert]] (Tchekoslovakia, 1894-1940) *[[Robert Schuermans]] (Belgia, *1950) *[[John William Schulten]] (SUA, 1821-1875) *[[Jan Schulz]] (Tchekoslovakia, 1899-1953) *[[Helmut Schumacher]] (Belgia, *1931) *[[Aaron Schwartzman]] (Arc'hantina, *1908) *[[Gabriel Schwartzman]] (Roumania, SUA, *1976) *[[Leon Schwartzmann]] (Polonia, Bro-C'hall, 1887-1942) *[[Paulette Schwartzmann]] (Bro-C'hall, Arc'hantina, 1894-1953) *[[Adolf Schwarz]] (Hungaria, Aostria, 1836-1910) *[[Jacques Schwarz]] (Aostria, 1856-1921) *[[Samuel Schweber]] (Arc'hantina, *1936) *[[Kamel Seba]] (Aljeria, *1975) *[[Marie Sebag]] (Bro-C'hall, *1986) *[[Elena Sedina]] (Italia, *1968) *[[Mohammed Seder]] (Palestina, *2009) *[[Randa Seder]] (Palestina, *2014) *[[Yasser Seirawan]] (Siria, SUA, *1960) *[[Adolf Seitz]] (Alamagn, Arc'hantina 1898-1970) *[[Alexey Selezniev]] (Rusia, Bro-C'hall, 1888-1967) *[[Lidia Semenova]] (Ukraina, *1951) *[[Pietro Seni]] (Italia, 1841-1909) *[[Olav Sepp]] (Estonia, *1969) *[[Edward Guthlac Sergeant]] (Bro-Saoz, 1881-1961) *[[Philip Walsingham Sergeant]] (Bro-Saoz, 1872-1952) *[[Aleksandr Sergeyev (echedoù)|Aleksandr Sergeyev]] (Rusia, 1897-1970) *[[Drazen Sermek]] (Slovenia, *1969) *[[Gregory Serper]] (Ouzbekistan, SUA, *1969) *[[Eglantina Shabanaj]] (Albania, *1979) *[[Alexander Shabalov]] (Latvia, SUA, *1967) *[[Greg Shahade]] (SUA, *1978) *[[Jennifer Shahade]] (SUA, *1980) *[[Leonid Shamkovich]] (Rusia, Israel, SUA, 1923-2005) *[[Gauri Shankar]] (India, *1992) *[[Samuel Shankland]] (SUA, *1991) *[[Andrey Shariyazdanov]] (Rusia, *1976) *[[Bijay Sharma]] (Nepal, *?) *[[Elizabeth Shaughnessy]] (Iwerzhon, SUA, *1937) *[[Wajdy Shebetah]] (Palestina, *1978) *[[Shen Yang]] (Sina, *1989) *[[James Sherwin]] (SUA, Bro-Saoz, *1933) *[[Vesmina Shikova]] (Bulgaria, *1951) *[[Leonora Shllaku]] (Albania, *?) *[[Rauha Shipindo]] (Namibia, *1990) *[[Sergei Shipov]] (Rusia, *1966) *[[Kamran Shirazi]] (Iran, SUA, Bro-C'hall, *1952) *[[Rubén Shocron]] (Arc'hantina, Sua, 1921-2013) *[[Samy Shoker]] (Bro-C'hall, Egipt, *1987) *[[Nigel Short]] (Bro-Saoz, *1965) *[[Philip Short]] (Iwerzhon, *1960) *[[Ahmed Shoubaita]] (Palestina, *1983) *[[Jackson Showalter]] (SUA, 1860-1935) *[[Bilam Lal Shrestha]] (Nepal, *1964) *[[Keshav Shrestha]] (Nepal, *1972) *[[Yury Shulman]] (Belarus, SUA, *1975) *[[Ilya Shumov]] (Rusia, 1819-1881) *[[Laert Shytaj]] (Albania, Italia, *1986) *[[Félix Sicre]] (Kuba, 1817-1871) *[[Bruno Edgar Siegheim]] (Alamagn, Suafrika, 1875-1952) *[[Guðmundur Sigurjónsson]] (Island, *1947) *[[Teodor Siliqi]] (Albania, 1931-2011) *[[Jeremy Silman]] (SUA, *1954) *[[Fernando Silva]] (Portugal, *1950) *[[Vladimir Simagin]] (Rusia, 1919-1968) *[[Albert Simonson]] (SUA, 1914-1965) *[[Amon Simutowe]] (Zambia, *1982) *[[Leone Singer]] (Italia, 1893-1975) *[[Sonia Sirletti]] (Italia, *1971) *[[Marcel Sisniega Campbell]] (Mec'hiko, *1959) *[[Stanislaus Sittenfeld]] (Polonia, Bro-C'hall, 1865-1902) *[[Sanan Sjugirov]] (Rusia, *1993) *[[Karel Skalička]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1896-1979) *[[Almira Skripchenko]] (Moldova, Bro-C'hall, *1976) *[[Bogdan Śliwa]] (Polonia, 1922-2003) *[[Sam Sloan]] (United States, *1944) *[[Roman Slobodjan]] (Alamagn, *1975) *[[Jorn Sloth]] (Danmark, *1944) *[[Jan Smeets]] (Izelvroioù, *1985) *[[Jan Smejkal]] (Tchekoslovakia, *1946) *[[David Smerdon]] (Aostralia, *1984) *[[Shlomo Smiltiner]] (Israel, *1915) *[[Ilya Smirin]] (Belarus, Israel, *1968) *[[Pavel Smirnov]] (Rusia, *1982) *[[Stephen Francis Smith]] (Kanada, Bro-Saoz, 1861-1928) *[[Lynda Smith]] (Kembre, *1968) *[[Olivia Smith]] (Kembre, *1987) *[[Vasily Osipovich Smyslov]] (URSS, Rusia, 1881-1943) *[[Vasily Smyslov]] (URSS, Rusia, 1921-2010) *[[Wesley So]] (Filipinez, SUA, *1993) *[[Bartosz Soćko]] (Polonia, *1978) *[[Monika SockoMonika Soćko]] (Polonia, *1978) *[[Faridah Basta Sohair]] (Egipt, *1987) *[[Andrei Sokolov]] (Rusia, Bro-C'hall, *1963) *[[Ivan Sokolov (echedoù)|Ivan Sokolov]] (Bosnia, Izelvroioù, *1968) *[[Alexey Sokolsky]] (Ukraina, Belarus, 1908-1969) *[[Dragan Solak]] (Serbia, 1980) *[[Alexander Solovtsov]] (Rusia, 1847-1923) *[[Andrew Soltis]] (SUA, *1947) *[[Julien Song]] (Bro-C'hall, *1993) *[[Edith Soppe]] (Arc'hantina, 1961-2005) *[[Guillermo Soppe]] (Arc'hantina, *1960) *[[Ariel Sorin]] (Arc'hantina, *1967) *[[Genna Sosonko]] (Rusia, Izelvroioù, *1943) *[[Victor Soultanbeieff]] (Rusia, Belgia, 1895-1972) *[[Vladimir Sournin]] (Rusia, SUA, 1875-1942) *[[Zbyszka Southall]] (Kembre, 1923-1979) *[[João de Souza Mendes]] (Brazil, 1892-1969) *[[Hugo Spangenberg]] (Arc'hantina, *1975) *[[Vasil Spasov]] (Bulgaria, *1971) *[[Boris Spassky]] (URSS, Rusia, Bro-C'hall, *1937) *[[Jon Speelman]] (Bro-Saoz, *1956) *[[Abraham Speijer]] (Izelvroioù, 1873-1956) *[[Rudolf Spielmann]] (Aostria, Sveden, 1883-1942) *[[Kevin Spraggett]] (Kanada, *1954) *[[Luigi Sprega]] (Italia, 1829-1887) *[[Martina Sproten]] (Belgia, *1970) *[[Ana Srebrnič]] (Slovenia, *1984) *[[Arthur Ssegwanyi]] (Ouganda, *1988) *[[Gideon Ståhlberg]] (Sveden, 1908-1967) *[[Cherubino Staldi]] (Italia, 1911-1988) *[[Wilhelm von Stamm]] (Latvia, ?-1905) *[[Phillip Stamma]] (Siria, Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1705-1755) *[[Nikolaus Stanec]] (Aostria, *1968) *[[Charles Stanley]] (Bro-Saoz, SUA, 1819-1901) *[[Nava Starr]] (URSS, Latvia, Kanada, *1949) *[[Howard Staunton]] (Bro-Saoz, 1810-1874) *[[Michael Stean]] (Bro-Saoz, *1953) *[[Antoaneta Stefanova]] (Bulgaria, *1979) *[[Hannes Stefansson]] (Island, *1972) *[[Elias Stein (echedoù)|Elias Stein]] (Alsace, Izelvroioù, 1748-1812) *[[Leonid Stein]] (URSS, Ukraina, 1934-1973) *[[Endre Steiner]] (Hungaria, 1901-1944) *[[Lajos Steiner]] (Hungaria, Aostralia 1903-1975) *[[Herman Steiner]] (Slovakia/Hungaria, SUA, 1905-1955) *[[Wilhelm Steinitz]] (Bohemia, Aostria, Bro-Saoz, SUA, 1836-1900) *[[Daniel Stellwagen]] (Izelvroioù, *1987) *[[Åke Stenborg]] (Sveden, 1926-2010) *[[Károly Sterk]] (Hungaria, 1881-1946) *[[Adolf Stern (echedoù)|Adolf Stern]] (Alamagn, 1849-1907) *[[Agnes Stevenson]] (Bro-Saoz, a-raok 1901-1935) *[[Lara Stock]] (Kroatia, *1992) *[[Marianne Stoffels]] (Belgia) *[[Mark Stolberg]] (URSS, Rusia, 1922-1943) *[[Gösta Stoltz]] (Sveden, 1904-1963) *[[Leon Stolzenberg]] (Polonia, SUA, 1895-1974) *[[Zurab Sturua]] (URSS, Jorjia, *1964) *[[Mihai Suba]] (Roumania, *1947) *[[Mladen Šubarić]] (Kroatia, *1920) *[[Rajan Subedi]] (Nepal, *1989) *[[Hugo Süchting]] (Alamagn, 1874-1916) *[[Olga Suc'hareva]] (Rusia, *1984) *[[Alexey Suetin]] (URSS, Rusia, 1926-2001) *[[Berthold Suhle]] (Polonia, Alamagn, 1837-1904) *[[Franciszek Sulik]] (Polonia, Arc'hantina, Aostralia, 1908-2000) *[[David John Sully]] (Kembre, *1977) *[[Šarūnas Šulskis]] (Lituania, *1972) *[[Aaron Summerscale]] (Bro-Saoz, *1969) *[[Anne Sunnucks]] (Bro-Saoz, *1927) *[[Jaime Sunye Neto]] (Brazil, *1957) *[[Emil Sutovsky]] (Azerbaidjan, Israel, *1977) *[[Duncan Suttles]] (Kanada, *1945) *[[Evgeny Sveshnikov]] (Latvia, *1950) *[[Dmitry Svetushkin]] (Moldova, *1980) *[[Piotr Svidler]] (URSS, Rusia, *1976) *[[Celeste Swartz]] (Namibia, *1990) *[[Stephne Swartz]] (Namibia, *?) *[[Rudolf Swiderski]] (Alamagn, 1878-1909) *[[Mariama Sy]] (Senegal, *1990) *[[Eugenio Szabados]] (Hungaria, Italia, 1898-1974) *[[László Szabó]] (Hungaria, 1917-1998) *[[Gedali Szapiro]] (Polonia, Israel, *1929) *[[Salomon Szapiro]] (Polonia, 1882-1944) *[[Rudolph Sze]] (Sina, SUA, c. 1890 - 1938) *[[József Szén]] (Hungaria, 1805-1857) *[[József Szily]] (Hungaria, 1913-1976) *[[Jorge Szmetan]] (Arc'hantina, 1950-2015) *[[Aleksander Sznapik]] (Polonia, *1951) *[[Abram Szpiro]] (Alamagn, Polonia, 1912-1943) </div> == T == <div style="column-count:2;"> *[[Alejandra Tadei]] (Arc'hantina, *?) *[[Mark Taimanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, *1926) *[[Elena Tairova]] (Belarus, 1991-2010) *[[Sándor Takács]] (Hungaria, 1893-1932) *[[Mikhail Tal]] (URSS, Latvia, 1936-1992) *[[Attallah Tamra]] (Palestina, *1960) *[[Tan Chengxuan]] (Sina, *1963) *[[Hiong Liong Tan]] (Indonezia, Izelvroioù, *1938) *[[Lian Ann Tan]] (Singapour, *1947) *[[Tan Zhongyi]] (Sina, *1991) *[[Nabin Tandukar]] (Nepal, *1960) *[[László Tapasztó]] (Hungaria, Venezuela, SUA, *1930) *[[James Tarjan]] (SUA, *1952) *[[Siegbert Tarrasch]] (Alamagn, 1862-1934) *[[Savielly Tartakower]] (Aostria/Polonia, Bro-C'hall, 1887-1956) *[[Stefano Tatai]] (Italia, *1938) *[[Jean Taubenhaus]] (Polonia, Bro-C'hall, 1850-1919) *[[Lev Taussig]] (Tchechoslovakia, 1880-?) *[[Povilas Tautvaišas]] (Lituania, SUA, 1916-1980) *[[Ivan Tcheparinov]] (Bulgaria, *1986) *[[Maia Tchibourdanidze]] (URSS, Jorjia, *1961) *[[Mic'hail Tchigorin]] (Rusia, 1850-1908) *[[Jan Willem te Kolsté]] (Izelvroioù, 1874-1936) *[[Richard Teichmann]] (Alamagn, 1868-1925) *[[Marcelo Tempone]] (Arc'hantina, *1962) *[[Oscar Tenner]] (Alamagn, SUA, 1880-1948) *[[Sofio Tereladze]] (Jorjia, URSS, *1972) *[[Kevin Terrieux]] (Breizh, *1985) *[[Rudolf Teschner]] (Alamagn, 1922-2006) *[[VItalia Teterev]] (Belarus, *1983) *[[Praveen Thipsay]] (India, *1959) *[[Murugan Thiruchelvam]] (Bro-Saoz, *1988) *[[George Alan Thomas]] (Turkia, Bro-Saoz, 1881-1972) *[[James Thompson (echedoù)|James Thompson]] (Bro-Saoz, SUA, 1804-1870) *[[Theophilus Thompson]] (SUA, *1855) *[[Tian Tian (echedoù)|Tian Tian]] (Sina, *1983) *[[Viktor Tietz]] (Tchekoslovakia, 1859-1937) *[[Hans Tikkanen]] (Sveden, *1985) *[[Jan Timman]] (Izelvroioù, *1951) *[[Gert Jan Timmerman]] (Izelvroioù, *1956) *[[Artyom Timofeiev]] (Rusia, *1985) *[[Hugo Tirard]] (Bro-C'hall, *1977) *[[Jonathan Tisdall]] (SUA, Iwerzhon, Norvegia, *1958) *[[Sergei Tiviakov]] (Rusia, Izelvroioù, *1973) *[[Nicola Tjaronda]] (Namibia, *1998) *[[Kamutuua Tjatindi]] (Namibia, *1986) *[[Vladislav Tkachiev]] (Rusia, Kazakstan, Bro-C'hall *1973) *[[Miodrag Todorcevic]] (Serbia, Bro-C'hall, *1940) *[[Paunka Todorova]] (Bulgaria, *1930) *[[Manana Togonidze]] (Jorjia, URSS,*1937) *[[Alexander Tolush]] (Rusia, 1910-1969) *[[Evgeni Tomachevsky]] (Rusia, *1987) *[[Vasilije Tomović]] (Montenegro, 1906-?) *[[Tong Yuanming]] (Sina, *1972) *[[Alice Tonini]] (Italia, ?) *[[José Tonoli]] (Belgia, 1931-2006) *[[Veselin Topalov]] (Bulgaria, *1975) *[[Zehra Topel]] (Bulgaria, Turkia, *1987) *[[Eugenio Torre]] (Filipinez, *1951) *[[Carlos Torre]] (México, 1902-1978) *[[Vittorio Torre]] (Italia, {{XIXvet kantved}}-1921) *[[Yury Toshev]] (Bulgaria, 1907-1974) *[[Bela Toth]] (Hungaria, Italia, *1943) *[[Hayat Toubal]] (Aljeria, *1985) *[[Wissam Toubal]] (Aljeria, *1984) *[[Izaak Towbin]] (Ukraina, Polonia, 1899-1941) *[[Karel Traxler]] (Tchekoslovakia, 1866-1936) *[[Dora Trepat de Navarro]] (Arc'hantina, 1910-1971) *[[Herbert William Trenchard]] (Bro-Saoz, 1857-1934) *[[John Trevelyan]] (Kembre, 1948) *[[František Treybal]] (Tchekoslovakia, 1882-1942) *[[Karel Treybal]] (Tchekoslovakia, 1885-1941) *[[George Treysman]] (SUA, 1881-1959) *[[Petar Trifunović]] (Kroatia, Serbia, 1910-1980) *[[Georgi Tringov]] (Bulgaria, 1937-2000) *[[Nicolas Tripoteau]] (Breizh, *1983) *[[Aleksei Troitzky]] (URSS, Rusia, 1866-1942) *[[Evelina Trojanska]] (Bulgaria, 1929-2000) *[[Paul Truong]] (Viêt Nam, SUA, *1965) *[[Anatol Tschepurnoff]] (Finland, 1871-1942) *[[Mark Tseitlin]] (Rusia, Israel, *1943) *[[Mikhail Tseitlin]] (Belarus, Rusia, *1947) *[[VItalia Tseshkovsky]] (Rusia, 1944-2011) *[[Alexander Tsvetkov]] (Bulgaria, *1914) *[[Leon Tuhan-Baranowski]] (Polonia, Alamagn, 1907-1954) *[[Vladimir Tukmakov]] (Ukraina, *1946) *[[Myroslav Turiansky]] (Ukraina, SUA, 1912-1998) *[[Alan Turing]] (Bro-Saoz, 1912-1954) *[[Johannes Türn]] (Estonia, 1899-1993) *[[Abe Turner]] (SUA, 1924-1962) *[[Maxim Turov]] (Rusia, *1979) *[[Izador Turover]] (Belgia, SUA, 1892-1978) *[[T H TylorTheodore Tylor]] (Bro-Saoz, 1900-1968) *[[Dimitri Tyomkin]] (Kanada, *1977) *[[Alexandru Tyroler]] (Roumania, 1891-1990) </div> == U == <div style="column-count:2;"> *[[Uatiavi Jossy Uapingene]] (Namibia, *1994) *[[Louis Uedemann]] (SUA, 1854-1912) *[[Shinsaku Uesugi]] (Japan, *1991) *[[Wolfgang Uhlmann]] (Alamagn, *1935) *[[Tüdeviin Üitümen]] (Mongolia, *1939) *[[Maximilian Ujtelky]] (Hungaria/Slovakia, 1915-1979) *[[Mikhail Ulibin]] (Rusia, *1971) *[[Mikhail Umansky]] (Rusia, *1952) *[[Wolfgang Unzicker]] (Alamagn, 1925-2006) *[[Anicetas Uogelė]] (URSS, Lituania, *1933) *[[Anna Ushenina]] (Ukraina, *1985) </div> == V == <div style="column-count:2;"> *[[Maxime Vachier-Lagrave]] (Bro-C'hall, *1990) *[[Rafael Vaganian]] (URSS, Armenia, *1951) *[[Samuil Vainshtein]] (URSS, Rusia, 1894-1942) *[[Anatoly Vaisser]] (Kazakstan, Bro-C'hall, *1949) *[[Paul Vaitonis]] (Lituania, Kanada, 1911-1983) *[[Árpád Vajda]] (Hungaria, 1896-1967) *[[Maritza Valdes]] (Portugal, *1966) *[[Francisco Vallejo Pons]] (Spagn, *1982) *[[Magdalena Valombola]] (Namibia, *1993) *[[Michael Valvo]] (SUA, 1942-2004) *[[Eddy Van Beers]] (Belgia, *1973) *[[Johannes van den Bosch]] (Izelvroioù, 1906–1994) *[[Arnold van den Hoek]] (Izelvroioù, 1921–1945) *[[Paul van der Sterren]] (Izelvroioù, *1956) *[[Geert Van der Stricht]] (Belgia, *1972) *[[John van der Wiel]] (Izelvroioù, *1959) *[[Arnold van Foreest]] (Izelvroioù, 1863–1954) *[[Dirk van Foreest]] (Izelvroioù, 1862–1956) *[[Elena Van Hoecke]] (Belgia, *1987) *[[Norman van Lennep]] (Izelvroioù, 1872–1897) *[[Herman Claudius van Riemsdijk]] (Izelvroioù, Brazil, *1948) *[[Theo van Scheltinga]] (Izelvroioù, 1914–1994) *[[Carl Van Schoor]] (Belgia) *[[Louis van Vliet]] (Izelvroioù, 1870-1932) *[[Loek van Wely]] (Izelvroioù, *1972) *[[Thibaut Vandenbussche]] (Belgia, *1987) *[[Caroline Vanderbeken]] (Belgia) *[[Serge Vanderwaeren]] (Belgia, *1964) *[[Chantal Vandevoort]] (Belgia, *1967) *[[Pascal Vandevoort]] (Belgia, *1971) *[[Albert Vandezande]] (Belgia, *1935) *[[Martine Vanhecke]] (Belgia) *[[Frits Van Seters]](Izelvroioù, 1913-1976) *[[Cyril Vansittart]] (Bro-Saoz, Italia, 1852-1887) *[[Marlena Vardanian]] (Armenia, URSS) *[[Zoltán Varga (echedoù)|Zoltán Varga]] (Hungaria, *1970) *[[Egon Varnusz]] (Hungaria, *1933) *[[Ada Vaschetti]] (Arc'hantina, 1948-1989) *[[Evgeni Vasiukov]] (Rusia, *1933) *[[Petar Velikov]] (Bulgaria, *1951) *[[Dragoljub Velimirović]] (Serbia, 1942-2014) *[[Maria Velcheva]] (Bulgaria, *1987) *[[Gavriil Veresov]] (Rusia, 1912-1979) *[[Beniamino Vergani]] (Italia, 1863-1927) *[[Roeland Verstraeten]] (Belgia) *[[Giovanni Vescovi]] (Brazil, *1978) *[[Boris Verlinsky]] (Ukraina, Rusia, 1888-1950) *[[Youri Vetemaa]] (Estonia, Belgia, 1956-2003) *[[Iva Videnova]] (Bulgaria, *1987) *[[Milan Vidmar]] (Yougoslavia, Slovenia, 1885-1962) *[[Milan Vidmar, Jr.]] (Yougoslavia, Slovenia, 1909-1980) *[[Fátima Vieira]] (Portugal, *1969) *[[Subbaraman Vijayalakshmi]] (India, *1979) *[[Benito Villegas]] (Arc'hantina, 1877-1952) *[[Sandra Villegas]] (Arc'hantina, *1972) *[[Yakov Vilner]] (URSS, Ukraina, 1899 - c. 1930) *[[William Samuel Viner]] (Aostralia, 1881-1933) *[[Heidi Vints]] (Belgia, *1987) *[[Yge Visser]] (Izelvroioù, *1963) *[[Isakas Vistaneckis]] (URSS, Lituania, Israel, 1910-2000) *[[Nikita Vitiougov]] (Rusia, *1987) *[[Alvis Vitolinš]] (Latvia, 1946-1997) *[[Evgeny Vladimirov]] (Kazakstan, *1957) *[[Erwin Voellmy]] (Suis, 1886-1951) *[[Margarita Vojska]] (Bulgaria, *1963) *[[Sergey Volkov (echedoù)|Sergey Volkov]] (Rusia, *1974) *[[Andrei Volokitin]] (Ukraina, *1986) *[[Larisa Volpert]] (Rusia, *1926) *[[Andrey Vovk (echedoù)|Andrey Vovk]] (Ukraina, *1991) *[[Yuri Vovk]] (Ukraina, *1988) *[[Zvonko Vranesic]] (Kroatia, Kanada, *1938) *[[Albana Vuji]] (Albania, *1969) *[[Milan Vukcevich]] (Serbia, SUA, 1937-2003) *[[Milan Vukić]] (Serbia, Bosnia, *1942) *[[Vladimir Vuković]] (Kroatia, 1898-1975) *[[Konstantin Vygodchikov]] (Belarus, Rusia, 1892-1941) *[[Alexey Vyzmanavin]] (Rusia, 1960-2000) </div> == W == <div style="column-count:2;"> *[[Robert Wade (echedoù)|Robert Wade]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, 1921-2008) *[[Shahenda Wafa]] (Egipt, *1998) *[[Shrook Wafa]] (Egipt, *1997) *[[Kareim Wageih]], (Egipt, *1992) *[[Alexander Wagner]] (Polonia, 1868-1942) *[[Heinrich Wagner]] (Alamagn, 1888-1959) *[[Victor Wahltuch]] (Bro-Saoz, 1875-1953) *[[Josh Waitzkin]] (United States, *1976) *[[Carl August Walbrodt]] (Izelvroioù, Alamagn, 1871-1902) *[[George Walker (echedoù)|George Walker]] (Bro-Saoz, 1803-1879) *[[Max Walter]] (Slovakia, 1896-1940) *[[Harold Wanyama]] (Ouganda, *1981) *[[Wang Hao (echedoù)|Wang Hao]] (Sina, *1989) *[[Wang Lei (echedoù)|Wang Lei]] (Sina, *1975) *[[Wang Pin]] (Sina, *1974) *[[Wang Puchen]] (Sina, Zeland-Nevez, *1990) *[[Wang Rui (echedoù)|Wang Rui]] (Sina, *1978) *[[Wang Yu (echedoù)|Wang Yu]] (Sina, *1982) *[[Wang Yue]] (Sina, *1987) *[[Fabrice Wantiez]] (Belgia, *1971) *[[Chris Ward (echedoù)|Chris Ward]] (Bro-Saoz, *1968) *[[Preston Ware]] (SUA, 1821-1891) *[[Cathy Warwick]] (Bro-Saoz, *1968) *[[Miyoko Watai]] (Japan, *1945) *[[John L. Watson]] (SUA, *1951) *[[William Watson (echedoù)|William Watson]] (Bro-Saoz, *1962) *[[William Wayte]] (Bro-Saoz, 1829-1898) *[[Simon Webb (echedoù)|Simon Webb]] (Bro-Saoz, 1949-2005) *[[Tom Wedberg]] (Sveden, *1953) *[[Ronald Weemaes]] (Belgia, *1955) *[[Henri Weenink]] (Izelvroioù, 1892-1931) *[[Otto Wegemund]] (Alamagn, 1870-1928) *[[Wolfgang Weil]] (Aostria, 1912-1945) *[[Max Weiss]] (Hungaria, Aostria, 1857-1927) *[[Peter Wells (echedoù)|Peter Wells]] (Bro-Saoz, *1965) *[[Carl Wemmers]] (Alamagn, 1845-1882) *[[Wen Yang (echedoù)|Wen Yang]] (Sina, *1988) *[[Jan Werle]] (Izelvroioù, *1984) *[[Guy West]] (Aostralia, *1958) *[[Heikki Westerinen]] (Finland, *1944) *[[Bernardo Wexler]] (Roumania, Arc'hantina, 1925-1988) *[[Kasimir de Weydlich]] (Polonia, 1859-1913) *[[Norman Tweed Whitaker]] (SUA, 1890-1975) *[[Michael Wiedenkeller]] (Sveden, *1963) *[[Arthur Wijnans]] (Indonezia, Izelvroioù, 1920-1945) *[[Robert Willaert]] (Belgia) *[[Arthur Howard Williams]] (Kembre, *1950) *[[Elijah Williams (echedoù)|Elijah Williams]] (Bro-Saoz, 1810-1854) *[[Leighton Williams]] (Kembre, *1977) *[[Henri Winants]] (Belgia, *1929) *[[Luc Winants]] (Belgia, *1963) *[[Szymon Winawer]] (Polonia, 1838-1920) *[[Karl Gottlieb von Windisch]] (Slovakia, Hungaria, Aostria, 1725-1793) *[[Peter Winston]] (SUA, *1958) *[[William Winter (echedoù)|William Winter]] (Bro-Saoz, 1898-1955) *[[Victor Winz]] (Alamagn, Israel, Arc'hantina, *1906) *[[John Wisker]] (Bro-Saoz, 1846-1884) *[[Alexander Wittek]] (Kroatia, Aostria, 1852-1894) *[[Aleksandar Wohl]] (Aostralia, *1963) *[[Antoni Wojciechowski]] (Polonia, 1905-1938) *[[Radosław Wojtaszek]] (Polonia, *1987) *[[Aleksandr Wojtkiewicz]] (URSS, Latvia, Polonia, SUA, 1963-2006) *[[Heinrich Wolf]] (Aostria, 1875-1943) *[[Siegfried Reginald Wolf]] (Aostria, Israel, 1867-1951) *[[Paula Wolf-Kalmar]] (Aostria, 1881-1931) *[[Balduin Wolff]] (Alamagn, 1819-1907) *[[Patrick Wolff]] (SUA, *1968) *[[Wong Meng Kong]] (Singapour, *1963) *[[Baruch Harold Wood]] (Bro-Saoz, 1909-1989) *[[Wu Mingqian]] (Sina, *1961) *[[Wu Shaobin]] (Sina, Singapour, *1969) *[[Wu Wenjin]] (Sina, *1976) *[[Marmaduke Wyvill]] (Bro-Saoz, 1814-1896) </div> == X == <div style="column-count:2;"> *[[Xie Jun]] (Sina, *1970) *[[Xu Jun]] (Sina, *1962) *[[Xu Yuanyuan]] (Sina, *1981) *[[Xu Yuhua]] (Sina, *1976) </div> == Y == <div style="column-count:2;"> *[[Myroslava Yakivchik]] (Ukraina, *1984) *[[Dmitriy Yakovenko]] (Rusia, *1983) *[[Yuri Yakovich]] (URSS, Rusia, *1962) *[[Daniel Yanofsky]] (Polonia, Kanada, 1925-2000) *[[Frederick Yates]] (Bro-Saoz, 1884-1932) *[[Ye Jiangchuan]] (Sina, *1960) *[[Ye Rongguang]] (Sina, *1963) *[[Olavo Yépez]] (Ecuador, *1937) *[[Trotzky Yepez]] (Ecuador, 1940-2010) *[[Alex Yermolinsky]] (SUA, *1958) *[[Betul Cemre Yildiz]] (Turkia, *1989) *[[Yin Hao (echedoù)|Yin Hao]] (Sina, *1979) *[[Svetla Yordanova]] (Bulgaria, *1976) *[[Saidali Youldatchev]] (Ouzbekistan, *1968) *[[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]] (SUA, *2002) *[[Yu Shaoteng]] (Sina, *1979) *[[Leonid Yudasin]] (Rusia, Israel, *1959) *[[Mikhail Yudovich]] (Rusia, 1911-1987) *[[Peter Yurdansky]] (Rusia, 1891-1937) *[[Artur Yusupov]] (Rusia, Alamagn, *1960) </div> == Z == <div style="column-count:2;"> *[[Józef Żabiński]] (Polonia, 1860-1928) *[[Aron Zabłudowski]] (Polonia, 1909-1941) *[[Aldo Zadrima]] (Albania, *1948) *[[Vladimir Zagorovsky]] (Rusia, 1925-1994) *[[Sergey Zagrebelny]] (Ouzbekistan, *1965) *[[Amir Zaibi]] (Tunizia, *1988) *[[Alexander Zaitsev]] (Rusia, 1935-1971) *[[Igor Zaitsev]] (Rusia, *1938) *[[Salomėja Zaksaitė]] (Lituania, *1985) *[[Lazar Zalkind]] (Ukraina, 1886-1945) *[[Oswaldo Zambrana]] (Bolivia, *1981) *[[Abram Zamikhovsky]] (Ukraina, 1908-1978) *[[Fermo Zannoni]] (Italia, 1862-1896) *[[Alonso Zapata]] (Kolombia, *1958) *[[Varvara Zargarian]] (Jorjia, URSS, 1895-?) *[[Pablo Zarnicki]] (Arc'hantina, *1972) *[[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]] (Ukraina, SUA, *1978) *[[Tatiana Zatulovskaya]] (Azerbaidjan, Rusia, Israel, *1935) *[[Beata Zawadzka]] (Polonia, *1986) *[[Jolanta Zawadzka]] (Polonia, *1987) *[[Sven Zeidler]] (Kembre, *1965) *[[Elmārs Zemgalis]] (Latvia, SUA, *1923) *[[Zhang Jilin]] (Sina, *1986) *[[Zhang Pengxiang]] (Sina, *1980) *[[Zhang Weida]] (Sina, *1949) *[[Zhang Xiaowen (echedoù)|Zhang Xiaowen]] (Sina, *1989) *[[Zhang Zhong]] (Sina, Singapour, *1978) *[[Zhao Jun (echedoù)|Zhao Jun]] (Sina, *1986) *[[Zhao Lan]] (Sina, *1963) *[[Zhao Xue]] (Sina, *1985) *[[Zhao Zong-Yuan]] (Sina, Aostralia, *1986) *[[Peng Zhaoqin]] (Sina, *1968) *[[Viktor Zheliandinov]] (Ukraina, *1935) *[[Zhou Jianchao]] (Sina, *1988) *[[Zhou Weiqi]] (Sina, *1986) *[[Zhu Chen]] (Sina, Katar, *1976) *[[Natalia Zhukova]] (Ukraina, *1979) *[[Noureddine Ziane]] (Maroko, *1975) *[[Alvise Zichichi]] (Italia, 1938-2003) *[[Yaacov Zilberman]] (Israel, *1954) *[[Otto Zimmermann]] (Suis, 1892-1979) *[[Adolf Zinkl]] (Bohemia, Aostria, 1871-1944) *[[Emil Zinner]] (Tchekoslovakia, 1909-1942) *[[František Zíta]] (Tchekoslovakia, 1909-1977) *[[Eugene Znosko-Borovsky]] (Rusia, Bro-C'hall, 1884-1954) *[[Leo Zobel]] (Slovakia, 1895-1962) *[[Alexander Zubarev]] (Ukraina, *1979) *[[Nikolai Zubarev]] (Rusia, 1894-1951) *[[Bernard Zuckerman]] (SUA, *1943) *[[Marisa Zuriel]] (Arc'hantina, *1982) *[[Johannes Zukertort]] (Polonia, Alamagn, Bro-Saoz, 1842-1888) *[[Vadim Zvjaginsev]] (Rusia, *1976) *[[Kira Zvorykina]] (Ukraina, Rusia, Belarus, Bulgaria, 1919-2014) *[[Adolf Zytogorski]] (Polonia, Bro-Saoz, 1807-1882) </div> ==Tud arall== Setu amañ ul listennad tud a zo brudet e domanioù all, met a zo bet o c'hoari echedoù ingal pe o deus disklêriet bout dedennet gant ar c'hoari, pe o deus savet oberennoù arzel m'emañ ar c'hoari echedoù unan eus an elfennoù pennañ. <div style="column-count:3;"> *[[Ben Affleck]] *[[Claude Akins]] *[[Alan Alda]] *[[Alfonso X Kastilha]] (ar Fur) *[[Sholem Aleichem]] *[[Woody Allen]] *[[Atahualpa]] *[[George Airy]] *[[Martin Amis]] *[[Konrad von Ammenhausen]] *[[LaVar Arrington]] *[[Isaac Asimov]] *[[Szymon Askenazy]] *[[August II (Braunschweig-Wolfenbüttel)]] *[[Lew Ayres]] *[[Lauren Bacall]] *[[Newell Banks]] (SUA)<ref>Kampion ar Bed ar c'hoari damez amerikan, 1887-1977.</ref> *[[John Barrymore]] *[[Lionel Barrymore]] *[[Menachem Begin]] *[[Clare Benedict]] *[[Móric Beňovský]] *[[Polly Bergen]] *[[Ingmar Bergman]] *[[Humphrey Bogart]] *[[Bono]] *[[Charles Boyer]] *[[Marlon Brando]] *[[Franz Brentano]] *[[Mel Brooks]] *[[Zbigniew Brzezinski]] *[[Henry Thomas Buckle]]<ref>Istorour saoz.</ref> *[[Tony Buzan]] *[[John Cage]] *[[Nicolas Cage]] *[[Gerolamo Cardano]] *[[Roberto Carnevale]] *[[Ludovico Carracci]] *[[Lewis Carroll]] *[[Fidel Castro]] *[[Miguel de Cervantes]] *[[Jacobus de Cessolis]] *[[Wilt Chamberlain]] *[[Charlie Chaplin]] *[[Aldo Clementi]] *[[Joseph Conrad]] *[[Aleister Crowley]]<ref>Kevrinour.</ref> *[[Bobby Darin]] *[[Henry Darrow]] *[[Steve Davis]] *[[Olivia de Havilland]] *[[Eugène Delacroix]] *[[Dustin Diamond]] *[[Marlene Dietrich]] *[[Anurag Dikshit]] *[[Gustave Doré]] *[[Tony Dow]] *[[Marcel Duchamp]] *[[Albert Einstein]] *[[Arpad Elo]] *[[Paul Erdős]] *[[Erik Estrada]] *[[Leonhard Euler]] *[[Abraham ibn Ezra]] *[[Douglas Fairbanks]] *[[Morgan Fairchild]] *[[Peter Falk]] *[[Richard Farleigh]] *[[Jose Ferrer]] *[[Richard Feynman]] *[[Heidi Fleiss]] *[[Henry Fonda]] *[[Hans Frank]] *[[Benjamin Franklin]] *[[Stephen Fry]] *[[Zsa Zsa Gabor]] *[[Jeremy Gaige]] *[[Ava Gardner]] *[[Carl Friedrich Gauss]] *[[Johann Wolfgang Goethe]] *[[Witold Gombrowicz]] *[[Richard K. Guy]] *[[GZA]]<ref>Dañser ''hip hop'' stadunanat.</ref> *[[Yehuda Halevi]] *[[Woody Harrelson]] *[[Dominik Hašek]] *[[Sefer Hasidim]] *[[Katharine Hepburn]] *[[David Hume]] *[[Carl Icahn]] *[[Inosant III]] *[[Karl Veur]] *[[Karl XII]] *[[Karol Irzykowski]] *[[Moses Isserles]] *[[Kate Jackson]] *[[Thomas Jefferson]] *[[Yann-Baol II]] *[[Mór Jókai]] *[[Franz Kafka]] *[[Carmen Kass]] *[[Wolfgang von Kempelen]] *[[Omar Khayyám]] *[[Ephraim Kishon]]<ref>Flemmganer, ''Kishon chesster'' echedoù computer.</ref> *[[Knut II Danmark]]<ref>Roue Bro-Saoz, Danmark ha Norvegia.</ref> *[[Alfred Kreymborg]] *[[Stanley Kubrick]] *[[Edmund Landau]] *[[Yosef Lapid]] *[[Adrien-Marie Legendre]] *[[Gottfried Wilhelm Leibniz]] *[[Stanisław Lem]] *[[Vladimir Lenin|Vladimir Ilyich Lenin]] *[[Leon XIII]] *[[Lennox Lewis]] *[[Myrna Loy]] *[[Samuel Loyd]] *[[Madonna (kanerez)|Madonna]] *[[Maimonides]] (Rambam) *[[Steve Martin]] *[[Karl Marx]] *[[Jerry Mathers]] *[[Henri Matisse]] *[[Jean-Louis-Ernest Meissonier]] *[[Dmitri Mendeleev]] *[[Moses Mendelssohn]] *[[Adam Mickiewicz]] *[[Abraham de Moivre]] *[[Patrick Moore]] *[[Vladimir Nabokov]] *[[Napoleon Iañ]] *[[John von Neumann]] *[[Victor Niederhoffer]] *[[Jose Ortega y Gasset]] *[[Grigori Perelman]] *[[Gregor Piatigorsky]] *[[Józef Piłsudski]] *[[Grigori Alexandrovich Potemkin]] *[[Sergei Prokofiev]] *[[Alexander Pushkin]] *[[Anthony Quinn]] *[[Rashi]] *[[Basil Rathbone]] *[[Man Ray]] *[[Rembrandt]] *[[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Kardinal Richelieu]] *[[Keanu Reeves]] *[[Julia Roberts]] *[[Mike Romanoff]] *[[Albert Salomon von Rothschild]] *[[Jean-Jacques Rousseau]] *[[Bertrand Russell]] *[[Rza]] *[[Saladin]] *[[Jonathan Sarfati]]<ref>Skiantour ha skrivagner aostralian.</ref> *[[Arnold Schwarzenegger]] *[[George C. Scott]]<ref>Aktour stadunanat.</ref> *[[Nathan Sharansky]] *[[Will Smith]] *[[Raymond Smullyan]] *[[Juan Maria Solare]]<ref>Sonaozour ha pianoour arc'hantinat.</ref> *[[George Soros]] *[[Howard Stern]] *[[Sting]] *[[Teresa de Avila]]<ref>Santez vaeronez ar c'hoarierion echedoù.</ref> *[[Peter Thiel]] *[[Josip Broz Tito]] *[[Leo Tolstoy]] *[[Roland Topor]] *[[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]] *[[Marco Girolamo Vida]] *[[Jacques Villon]] *[[Billy Wilder]] *[[George Washington]] *[[John Wayne]] *[[Boaz Weinstein]] *[[H. G. Wells]] *[[Guy Williams (aktour)Guy Williams]] *[[Charles Wreford-Brown]] *[[Wu-Tang Clan]] *[[Stefan Zweig]] </div> == Mammenn == * Nicolas Giffard hag Alain Biénabe. ''Le Guide des échecs - Traité complet''. Pariz : Robert Laffont (dastumad ''Bouquins''), 2007 {{ISBN|978-2-221-05913-5}} == Notennoù == {{Daveoù|bannoù=3}} [[Rummad:Echedoù]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù]] 8hgupv57c3ombtjrc1venncwld2um5k 0 132108 2203140 2130330 2026-10-30T06:56:19Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2203140 wikitext text/x-wiki [[Restr:Ethnographic Iberia 200 BCE.PNG|thumb|250px|[[Pobloù rakroman]] e [[Ledenez Iberia]].]] [[Restr:Iberia_300BC-es.svg|thumb|250px| Ar yezhoù e [[Ledenez Iberia]] e [[300]] kent JK<ref>[https://web.archive.org/web/20110226102727/http://www.arkeotavira.com/Mapas/Iberia/Populi.htm Povos Pré-Romanos da Penónsula Ibérica]</ref>.]] [[Restr:Prehispanic languages.gif|thumb|250px|Ar pobloù e [[Ledenez Iberia]] a-raok donedigezh ar [[Romaned]].<br /> C1: '''Galaicos''' / C2b: [[Brácaros]] / C3: [[Cántabros]] / C4: [[Astures]] / C5: [[Vacceos]] / C6: [[Turmogos]] / C7: [[Autrigones]]-[[Caristios]] / C8: [[Várdulos]] / C9: [[Berones]] / C10: [[Pelendones]] / C11: [[Belos]] / C12: [[Lusones]] / C13: [[Titos]] / C14: [[Olcades]] / C15: [[Arévacos]] / C16: [[Carpetanos]] / C17: [[Vetones]] / C18-C19: [[Célticos]] / C20: [[Conios]] / L1: [[Lusitanos]] / I1: [[Ceretanos]] / I2: [[Ilergetes]] / I3: [[Lacetanos]] / I4: [[Indigetes]] / I5: [[Layetanos]] / I6: [[Ilercavones]] / I7: [[Sedetanos]] / I8: [[Edetanos]] / I9: [[Contestanos]] / I10: [[Oretanos]] / I11: [[Bastetanos]] / I12: [[Turdetanos]] / G21: [[Galos (pueblo)|Galos]] / G1: [[Antigua Grecia|Griegos]] / P1: [[Fenicios]]/[[Cartagineses]] / B1: [[Bereberes]].]] '''Kallaiked''', pe '''Gallaeked'''<ref>''Atlas ar bed keltiek'', M. Bodlore-Penlaez, E. Chartier-Le Floc'h, D. Kervella, Coop Breizh, 2014, p. 33</ref>, diwar an anv latin ''Gallaeci'' pe ''Callaeci'', eus ar ger henc'hresianek Καλλαϊκοί, a oa ur bodad pobloù kelt pe keltekaet e gwalarn [[Ledenez Iberia]] ([[Galiza]] hag Asturiez), dre ma oa kelt o sevenadur pe o yezh, - met kenemglev entre ar glaskerien n'eus ket - e gwalarn [[ledenez Iberia]], a-raok an [[Impalaeriezh roman]]. Ar gerioù ''gallaecus/gallaeco'' ivez, adal diwezh an impalaeriezh, betek ar Grennamzer, a veze graet ouzh tud Gallaecia ha [[Galicia]], gerioù deuet da vout ''galego'' hiriv. == Levrlennadur == * Coutinhas, José Manuel - ''Aproximação à identidade etno-cultural dos Callaeci Bracari'', [[Porto (Portugal)|Porto]], [[2006]]. * Guerra, Amílcar - ''Nomes pré-romanos de povos e lugares do Ocidente Peninsular'', [[Lisboa]], [[1998]]. * [[Venceslas Kruta|Kruta, Venceslas]] - ''Les Celtes. Histoire et Dictionnaire'', Pariz, [[2000]]. * Queiroga, Francisco -'' War and Castros'', [[Oxford]], [[1992]]. * Silva, Armando Coelho Ferreira da - ''A Cultura Castreja no Noroeste de Portugal'', [[Paços de Ferreira]], [[1986]]. * Tranoy, Alain - ''La Galice Romaine'', Pariz, [[1981]]. ==Notennoù== {{Daveoù}} {{Kelted kozh}} [[Rummad:Istor Galiza]] [[Rummad:Pobloù kelt Iberia]] sann5co05xtcoe83n31b7z1wzm2la4x 0 135131 2203141 2189849 2026-10-30T07:21:25Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6) 2203141 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all}} {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- ! {{Infobox/Titl|'''Katalonia'''<br>'''Catalunya''' {{ca}}<br>'''Catalonha''' {{oc}}<br>'''Cataluña''' {{es}}|abcdef|talbenn map|000}} |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan="2" | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140" | [[Skeudenn:Flag_of_Catalonia.svg|130px|Banniel Katalonia]] | align="center" width="140" | [[Skeudenn:Coat of Arms of Catalonia.svg|70px|Ardamezioù Katalonia]] |- | align="center" width="140px" | ([[Banniel Katalonia]]) | align="center" width="140px" | ([[Ardamezioù Katalonia]]) |} {| |- | bgcolor="#c6c6c6" align="center" colspan="2" | [[Skeudenn:E.U-Catalonia.png|300px|Lec'hiadur Katalonia]] |- | '''[[Kan broadel]]''' | ''Els Segadors'' |- | '''[[Yezh ofisiel|Yezhoù ofisiel]]''' | [[katalaneg]], [[okitaneg]], [[spagnoleg]] |- | '''[[Kêr-benn]]''' | [[Barcelona]] |- | '''Gouarnamant''' |- | '''Doare'''||Gouarnamant emren <br />en ur monarkiezh bonreizhek |- | '''Statud emrenerezh'''|| 9 a viz Gouere 1932<br />18 a viz Gwengolo 1979<br />9 a viz Eost 2006 (e pleustr) |- | '''Framm'''|| Generalitat Katalonia |- | '''Prezidant'''|| [[Pere Aragonès]] |- | '''Kambr'''<br>Prezidant|| [[Parlamant|Parlamant Katalonia]]<br /> [[Laura Borràs]] |- | '''Stummañ'''||988 <br />([[Kontelezhioù katalan]])<br />1137 <br />(Unvaniezh gant [[Rouantelezh Aragon|Aragon]])<br />1283 <br />([[Bonreizhioù katalan]])<br />1469 <br />(Unvaniezh gant [[Rouantelezh Kastilha|Kastilha]])<br />1716 <br />(Dekredoù Nueva Planta) |- |'''Gorread'''<br>-Hollad<br>-Dour | <br> 32114&nbsp;km²<br> |- |'''Poblañs'''<br> -Stankter | 7504008 <small> ([[2015]]) </small><br>234&nbsp;km² |- |'''PDB'''|| 204.189.000.000 € (2015) |- |} |} '''Katalonia''' ([[katalaneg]] : ''Catalunya'', [[okitaneg]] : ''Catalonha'', [[spagnoleg]] : ''Cataluña'') zo unan eus ar 17 [[kumuniezh emren]] bet krouet e [[Spagn]] e [[1979]], hag adwelet he Statud Emrenrezh e [[2006]] m'eo lakaet da ''vroadelezh'', daoust ma oa bet votet e penn-kentañ he lakaat da ''vroad'', ar pezh a zo bet nac'het gant justis [[Spagn]]. E [[biz (roud-avel)|biz]] [[Ledenez iberek]] emañ. Stekiñ a ra ouzh [[Frañs]] hag [[Andorra]] en norzh, ouzh [[Kumuniezh Emren Aragon|Aragon]] er c'hornôg ha [[Kumuniezh Valencia]] er su. Peder [[Proviñs|froviñs]] he deus Kumuniezh Emren Katalonia: [[Proviñs Barcelona|Barcelona]], [[Proviñs Girona|Girona]], [[Proviñs Lleida|Lleida]] ha [[Proviñs Tarragona|Tarragona]]. He c'hêr vrasañ eo he c'hêrbenn, [[Barcelona]], a zo ivez eil kêr vrasañ [[Spagn]] ha seizhvet kêr vrasañ [[Unvaniezh Europa]]. Ar brasañ eus tiriad kozh [[Priñselezh Katalonia]] az a d'ober ar Generalitat, nemet ar [[Roussillon]] a oa bet roet da [[Frañs]] gant [[Spagn]] e 1659 (emañ e departamant [[Pireneoù-ar-Reter]] bremañ). E fin an {{VIIIvet kantved}}, kontelezhioù marzhoù Gothia hag ar re spagnol a voe savet evel stadoù gladdalc'hel gant ar rouantelezh frank. Un difenn e oa al lec'h a-enep tagadennoù ar vuzulmaned. Kontelezhioù reter ar marzhioù-se a oa bet unvanet dindan sujidigezh ur gwaz d'ar Franked, graet kont Barcelona anezhañ. E [[988]] ne anavezas ket ken beli rouaned ar Franked warno. Diwezhatoc'h eo e teuio war-wel an anv Katalonia. Unanet e voe gant [[Rouantelezh Aragon]] e [[1137]] dre zimeziñ. Adalek [[1469]] e voe renet an daou rouantelezh gant ar memes familh met derc'hel a rejont o ensavadurioù. Goude ur brezel etre [[Spagn]] ha [[Frañs]] (etre 1635–1659) ma teuas Katalonia da vezañ ur Republik dindan beli [[Frañs]] e kollas ar Roussillon e [[1659]]. E-pas brezel hêrezh Spagn (1701–1714) e tibabas Katalonia bezañ a-enep [[Felipe V|Fulub V]] a zeuas da vezañ Roue Spagn. Embann a reas adalek [[1716]] dekredoù a-enep an ensavadurioù katalan hag a-enep implij ar c'hatalaneg gant ar Stad hag ar gevredigezh. Brezelioù [[Napoleon]] a rivinas ar vro met ar c'hantved war-lerc'h a voe hini un adsavidigezh war an ekonomiezh hag ar sevenadur. E-pad an XXvet kantved e voe liammet ar stourm evit un demokratelezh hag ar [[Eil Republik spagnol|Republik Spagn]] ouzh ar stourm evit an emrenerezh, gant ar Generalitat e [[1931]], a voe distrujet gant [[Francisco Franco]] e [[1936]]. Berzet e voe ar c'hatalaneg adarre dindan e veli ha freuzet ensavadurioù ar vro. Gant distro an demokratelezh e Spagn e voe adsavet ar Generalitat hag un eil prantad a adsevel ekonomiezh ha sevenadur a zeuas. Adalek ar bloavezhioù 2000 avat, gant selloù disheñvel war ensavadurioù ar vro ha statud Katalonia e Spagn etre gouarnamant Madrid hag ar Gatalaniz e teuas war wel ul lusk evit an dizalc'hidigezh. An dizalc'herien, e penn a vro, o doa aozet e [[2017]] un referendom berzet gant [[Madrid]] diwar-benn an dizalc'hidigezh, a voe disklêriet e miz Here daoust ma n'o doa ket kemeret perzh ar re a-enep ha ma oa bet flastret gant polis Spagn. Abaoe miz Here emañ ensavadurioù Katalonia dindan beli [[Madrid]]. ==Etimologiezh== Implij ar ger ''Katalonia'', e katalaneg : '''''Catalunya''''', skrivet ''Cathalonia'' pe ''Cathalaunia'' e latin ar Grennamzer, a zeu eus an XIvet kantved evit ober anv eus ar strollad kontelezhioù a oa evit un darn ul lodenn eus Mark ar Gothed ha evit un darn all ul lodenn eus Mark Hispania, dindan beli kont Barcelona. N'eus ket kalz a roudoù evit liammañ an anv-se ouzh anvioù all ha diwar neuze ez eus deuet meur a deorienn evit displegañ anezhañ. Unan anezho a lak ''Catalunya'' da zont diwar ''Gothia Launia'' (da lavaret eo ''Bro-C'hothed'') kar orinoù ar gonted katalan a oa gant Mark ar Gothed. Skrivagnerien eus [[Impalaeriezh roman ar Reter]] o doa lakaet Alaned da gendeuziñ gant ar Gothed, ar pezh en dije roet ''Goth-Alania''. Martezeadennoù all a zo, met n'int ket degemeret kement : * ''Catalunya'' a vije ''bro ar c'hestell'', diwar ar romaneg ''castlà'' pe ''castlan'', a dalveze mestr ar c'hastell. [[Kastilha]] he dija ar memes gwriziennoù evit hec'h anv neuze. * Un orin keltiek a vije, diwar anv ur pobl kelt eus kreiz Hispania, met tachenn Katalonia a oa aloubed gant Ibered kentoc'h. * Lakaet e oa bet an orin gant anv ur meuriad iberian eus al lec'h, ''Lacetani'' en dije gouzañvet ur vetatezenn evit ober ''Catelani''. * Miguel Vidal en doa lakaet war wel kudennoù ar martezeadennoù-mañ, da skouer bezañs ar soniad /t/ en dije emdroet da /d/ gant ar c'hemmadurioù bet c'hoarvezet e romaneg. Evitañ e teu an anv diwar an arabeg ''qattāl'' (قتالو, liester. ''qattālūn'' قتالون) a dalvez ''muntrer'', un anv-kunujenn bet roet gant an Arabed da vrezelourien eus an norzh a zeue d'ober lazhadegoù en Al-Andalus. Adperc'hennet e vije bet an anv gant ar Gristened neuze. Anv ar vro a zeuje diwar al liester padal e teu anv ar yezh (''català'') diwar an unander. Distagañ a reer ''Catalunya'' ''[kətəˈluɲə]'' e [[katalaneg]] kreiz a zo ar standard. An anv e [[kastilhaneg]] a zo ''Cataluña'', distaget ''[kataˈluɲa]'', hag an anv [[okitaneg|okitanek]] (a zo ofisiel en [[Aran]]) a zo ''Catalonha'', distaget ''[kataˈluɲɔ]''. ==Politikerezh== [[Restr:Parliament of Catalunya edited.JPG|thumb|[[Parlament Katalonia]], lec'hiet e [[Ciutadella park]], Barcelona]] ===Gouarnamant ha lezenn=== Statud emrenerezh Katalonia a lak ar vro da vezañ aozet dindan framm [[Generalitat de Catalunya|Generalitat Katalonia]], a zo ennañ [[Parlamant Katalonia]], [[Prezidentelezh Katalonia]] ha [[Gournamant Katalonia]]. ====Lezenniñ==== Parlamant Katalonia (e katalaneg : ''Parlament de Catalunya'') a zo karget d'ober lezennoù ha da reprezantiñ keodedourien Katalonia en o fezh. Dilennet e vez bep a bevar bloaz dre ar vot hollek. Galloudoù en deus d'ober lezennoù war an deskadurezh, ar yec'hed, ar sevenadur, aozadur diabarzh an ensavadurioù, hag aozadur ar vro. Kontrolliñ a ra Prezidant ha gouarnamant ar vro hag ar mare d'ober dilennadegoù. En e garg emañ budget ar Generalitat ivez. Dalc'het e oa bet an dilennadegoù diwezhañ e miz Kerzu [[2017]], dindan ar mellad 155 eus Bonreizh Spagn en doa freuzet ensavadurioù katalan. [[Roger Torrent]] eo Prezidant ar Parlamant abaoe miz Genver 2018. ====Prezidantelezh==== [[Restr:Casa generalitat web.jpg|thumb|kleiz|''[[Palau de la Generalitat de Catalunya]]'', Barcelona, sez Gouarnamant ha Prezidantelezh Katalonia]] Den e karg uhelañ ar vro eo Prezidant Generalitat Katalonia (e katalaneg : ''president de la Generalitat de Catalunya''), a zo kiriek eus obererezhioù ar gouarnamant. Abaoe ma oa bet adlakaet ar Generalitat e plas e oa bet Prezidant [[Josep Tarradellas]] (1977–1980), a oa bet Prezidant en harlu dindan Franco, [[Jordi Pujol]] (1980–2003), [[Pasqual Marragal]] (2003–2006), [[José Montilla]] (2006–2010), [[Artur Mas]] (2010–2016) ha [[Carles Puigdemont]] (abaoe 2016). Emañ Puigdemont en harlu abaoe ma oa bet lakaet e plas mellad 155 ar Vonreizh hag emañ Madrid e penn ar vro dre vez-kentañ ministrez [[Soraya Sáenz de Santamaría]]. ====Gouarnamant==== [[Restr:Foto oficial del nou Govern Puigdemont.jpg|thumb|[[Gouarnamant Katalonia (2016-2017)|Gouarnamant Katalonia e 2016–2017]]. [[Carles Puigdemont]], Prezident diskaret ar Generalitat e kreiz ar rank izelañ, [[Oriol Junqueras]], bez-prezidant diskaret, en e du dehoù]] Ar c'huzul ober (e katalaneg : ''Consell Executiu'') pe gouarnamant (''Govern'') a zo e karg gouarnamant ar Generalitat. Ennañ emañ Prezidant ar Generalitat, e Vez-Prezidant hag ar Vinistred. Emañ e seiz e [[Palau de la Generalitat]] e Barcelona. ===Polis ha Justis=== He folis dezhi he deus Katalonia, ar [[Mossos d'Esquadra]], ez ofisiel (''Mossos d'Esquadra-Policia de la Generalitat de Catalunya''), diazezet war ur c'horf polis eus an XVIIIvet kantved. Krouet en-dro e 1980 dindan renerezh ar Generalitat eo bet astennet o niver evit erlec'hiañ ar [[Guardia Civil]] hag ar Polis Broadel adalek ar bloavezhioù 1990. Ober a reont war-dro pep tra nemet an traoù a vez graet war o zro gant ar Guardia Civil hag ar Polis Broadel, da lavaret eo ar porzhioù-mor, an aerborzhioù, an aodoù, an harzoù etrevroadel, kontroll an armoù hag ar stourm a-enep ar sponterezh. Dindan beli sistem justis Spagn emañ justis Katalonia, a zo [[Lez-varn Uhel Katalonia]] he c'horf uhelañ. Ar memes justis torfedel a zo e Spagn a-bezh met disheñvelioù a zo gant ar justis keodedel abaoe 2002. ===Aozadur melestriñ=== [[Restr:CatMCVPtoponims.svg|thumb|320px|Rannoù melestriñ Katalonia]] Aozet eo Katalonia e proviñsoù, rannet e ''cormarca'' hag e kummunioù. Diazezet eo an aozadur-se war Statud emrenerezh 2006. ====Proviñsoù==== Rannet eo Katalonia e peder froviñs renet gant bodad-kannad ar proviñs (e katalaneg : ''Diputació Provincial''). Sed aze ar peder proviñs hag o foblañs : * [[Proviñs Barcelona]] : 5 507 813 a dud. * [[Proviñs Girona]] : 752 026 a dud. * [[Proviñs Lleida]] : 439 253 a dud. * [[Proviñs Tarragona]] : 805 789 a dud. ====Kumunioù==== 948 kumun (''municipis'') a zo e Katalonia bremañ, pep hini renet gant ur c'huzul (''ajuntamant'') dilennet gant annezidi ar c'humunioù. Er c'huzul ez eus un niver bennak a izili (''regidors'') hervez niver a boblañs ar gumun, a zilenn ar maer (''alcalde'' pe ''batlle''). E tiez-kêr e vez dalc'het an emvodoù (''ajuntamant'', ''casa de la ciutat'' pe ''casa de la vila''). <gallery caption="Kêrioù pennañ Katalonia" class="center" widths="185" heights="150"> File:Eixample aire cropped.jpg|[[Barcelona]] diwar an oabl. File:E5320-Vista-de-Tarragona.jpg|[[Tarragona]] File:Lleida - La Seu Vella (des de Cappont).jpg|[[Lleida]] File:Girona des de l aire edited.jpg|[[Girona]] </gallery> [[Restr:Seu Vella gotisch-romanische Kathedrale 1286-1431 Festung 1707 Turó de la Seu Vella Lleida Lérida Spanien Ost Foto 2017 Wolfgang Pehlemann DSC06840.jpg|thumb|center|1000px|View from east of La Seu Vella, old cathedral and bishop's buildings (1286) and fortress (1707) on Turó de la Seu Vella in Lleida (Photo 2017)]] ====Comarcas==== Tolpad kumunioù eo ar c'hComarques bet aozet evit merañ servijoù asambles. Gwriziennoù aozadur a-vremañ a zo gant dekredoù ar Generalitat e 1936, a-raok ma oa bet freuzet gant Franco. Adaozet e oa bet mod-se gant ar Generalitat e 1987 o lakaat tri c'hComarques nevez ouzhpenn ([[Alta Ribagorça]], [[Pla d'Urgell]] ha [[Pla de l'Estany]]) ar bloaz war-lerc'h. Unan nevez a oa bet krouet e 2015 c'hoazh ([[Moianès]]) ar pezh a gresk o niver betek 41 neuze. Pep hini a zo renet gant kuzul ar c'hComarca. Comarca [[Aran]] a zo gwelet evel un ''tiriad unvan'' gant ur statud ispisial hag ur gouarnamant emren anvet [[Conselh Generau d'Aran]]. ====Verguerias==== Ur rannadur melestriñ nevez eo ar verguerias evit labour ar gouarnamant hag aesaat al labour etre ar c'humunioù evit kemer plas un tamm d'ar c'hCormarcas. ==Poblañs== E 2016 e oa, ez ofisiel, 7 448 332 a dud a zo o chom e Katalonia, 15% anezho (da lavaret eo 1 104 782 a dud) o deus ur vroadelezh all eget hini Spagn. Tolpad kêr Barcelona a zo 5 217 864 a annezidi war 2 268&nbsp;km². E 1900 e oa 1 966 382 a dud o chom er vro ha 5 122 567 e 1970<ref>http://www.idescat.cat/pub/?id=aec&n=245&lang=es=Confirmar</ref>, diwar ar c'hresk poblañs a oa bet e Spagn a-bezh er bloavezhioù 1960 ha 1970 ha diwar dont embroidi eus rannvroioù all e Spagn o klask bevañ er rannvro binvidikañ Spagn, dreist-holl eus [[Andalucía]], [[Murcia]] ha [[Extremadura]]. Adalek ar bloavezhioù 1990 ez eus deuet embroidi eus stadoù all, dreist-holl diwar Afrika, met ivez eus Azia ha Europa ar reter, staliet kentoc'h e tolpadoù kêr. ===Relijionoù=== Ez-istorel eo kristen ar Gatalaniz, katolik zoken, met abaoe ar bloavezhioù 1980 e weler un tech da ziskar ar gristenelezh ha da gresk an nann-relijiel (agnostisism pe diouzeelegezh). Hervez ur studiadenn bet graet gant gouarnamant Katalonia, 56.5% eus ar Gatalaniz en em wel c'hoazh evel kristen, en o zouez 52.4% a gatoliked, 2.5% a brotestanted hag evañjelisted, 1.2% a reizhkredourien ha 0.4% a Destoù Jehovah. 18.2% eus ar boblañs en en em wel evel tud dizoue, 12% evel agnostik, 7.3% evel muzulmaned, 1.3% evel boudisted ha an 2.3% eus relijionoù all<ref>https://web.archive.org/web/20170926184822/http://governacio.gencat.cat/web/.content/afers_religiosos/documents/Mapa_2014/Barometre2014_resultats.pdf</ref>. ===Yezhoù=== [[File:Paisos catalans.svg|thumb|Tachennoù [[Katalaneg|katalanek]] en Europa]] Teir yezh a zo anavezet evel yezhoù ar vro gant ar Generalitat : ar [[Katalaneg|c'hatalaneg]] (''català'') a zo yezh ar vro, ar [[Kastilhaneg|c'hastilhaneg]] (''castillan'') a zo yezh Spagn hag an [[Okitaneg|okitaneg aranek]] a zo yezh [[Aran]]. Hervez sontadeg yezhel gouarnamant Katalonia, graet e 2013, eo ar [[Kastilhaneg|c'hastilhaneg]] ar yezh muiañ komzet e Katalonia, gant 46,53% o lavaret eo o yezh dezho, heuliet gant ar [[Katalaneg|c'hatalaneg]], gant 37,26% o lavaret eo o yezh. War ar pemdez e lavar 11,95% eus an dud e implijont an div yezh kement ha kement padal ez eus 45,92% a lavar e implijont kastilhaneg kentoc'h ha 35,54% a implij kentoc'h ar c'hatalaneg. Un diforc'h bras a zo etre takad Barcelona-Tarragona ma vez klevet kastilhaneg kentoc'h hag an takadoù war ar maez a zo katalaneg o yezh bennañ. Ouzhpenn ar yezhoù-se e vez komzet diwar an embroadur yezhoù all, eus Norzh-Afrika dreist-holl met ivez [[ourdoueg]] pe [[roumaneg]]. Abaoe [[1979]] ha Statud an emrenerezh eo [[Okitaneg|okitaneg Aran]] ofisiel e traoñienn [[Aran]], an dachenn nemeti er bed ma vez ofisiel ur rannyezh eus ar yezh-se. Adalek 2006 eo ofisiel ivez e Katalonia a-bezh, asambles gant katalaneg ha kastilhaneg. 22,4% eus a dud en Aran a gomz araneg. Anavezet eo ivez yezh sinoù Katalonia. Katalaneg eo yezh ar vro, anavezet evel-se abaoe statud emrenerezh 1979, un doare anavezet gant Bonreizh Spagn da reiñ pouez d'ar yezh. Dinan beli Franco ne oa ket bet anavezet, berzet e oa zoken er skolioù hag en holl implijoù ofisiel. Berzet e oa ivez disklêriañ ar vugale dindan un anv katalanek<ref>Joan Miralles i Montserrat; Josep Massot i Muntaner (2001). Entorn de la histáoria de la llengua. L'Abadia de Montserrat. p. 72. ISBN 978-84-8415-309-2.</ref>. Er bloavezhioù 1940 e oa difennet ivez an embann e katalanek, ar pezh a oa bet tremenet e-bioù dre moullañ levrioù gant un deiziad faos. Lamet e voe ar berzh-se e 1946 pa oa bet posupl da embann e katalaneg adarre. Implij ar c'hatalaneg az eas war ziskar goude ar bloavezhioù 1950 gant fiñv tud eus ar maezioù e rannvroioù all eus Spagn o doa degaset implij muioc'h a gastilhaneg, kreñvaet goude pa oa deuet embroidi eus diavaez eus Spagn. Gant ar gevredigezh e voe komañset da glask mont a-enep al lusk-se ha kresket e voe an obererezhioù sevenadurel adalek ar bloavezhioù 1960, da skouer gant kentelioù yezh ar gevredigezh [[Òmnium Cultural]]. Goude marv Franco ha distro an demokratelezh e voe kaset ur politikerezh yezh gant ar gouarnamant emren gant ar pal kreskiñ implij ar c'hatalaneg er gevredigezh. Anvet e voe ar politikerezh-se ''normalizadur yezh'' (''normalització lingüística'' e katalaneg) gant harp ar brasañ eus poblañs Katalonia adalek 1983 ha nebeut-tre a enebiezh. Harpet eo ivez gant an darn vrasañ eus ar strolladoù politikel er vro. An enebiezh a zeu eus strolladoù zo a lavar e klask al lezennoù-se digalonekaat an dud da gaozeal kastilhaneg<ref>Belen Parra (5 a viz Even 2008). "[http://medios.mugak.eu/noticias/noticia/150764 Diario El Mundo, Spanish Only]". Medios.mugak.eu. Lennet d'an 25 a viz Ebrel 2010</ref> Kadarnaet eo bet ali ar gouarnamant katalan ha doareoù ar politikerezh-se gant [[Unvaniezh Europa]]<ref>Spongenberg, Helena (4 a viz Gouere 2006). "[https://euobserver.com/political/22007 Catalan, Basque and Galician get EU language boost]". EUobserver. Lennet d'an 11 a viz Here 2017.</ref> en doa disklêriet eo doujus seurt politikerezh<ref>ABCDESEVILA. "[http://sevilla.abc.es/hemeroteca/s Buscador online de noticias]". abcdesevilla.es.</ref> hag e rankje bezañ ur skouer evit lec'hioù all en Europa<ref>"[https://web.archive.org/web/20090325180133/http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/publ/pdf/language/highreport_en.pdf High Level Group on Multilingualism – Final Report: from the Commission of the European Communities in which Catalan immersion is taken as an example which "should be disseminated throughout the Union]" (p. 18)" (PDF). Diellaouet diwar ar (PDF) orin d'an 25 a viz Meurzh 2009. Lennet d'an 25 a viz Ebrel 2010.</ref>. Gant ar c'hatalaneg e ra kentoc'h ar gouarnamant hag an aozadurioù publik a zo dindan e veli. Katalanek eo ar skolioù, gant div eurvezh kastilhaneg bep sizhun. Rediet eo an embregerezhioù da ziskouez an titouroù e katalaneg da nebeutañ, hep bezañ rediet da ziskouez titouroù e kastilhaneg peotramant en okitaneg, met n'eus harz ebet da lakaat yezhoù all ouzhpenn ar c'hatalaneg. Adalek 1997 e oa bet lakaet e plas kastizoù a-enep d'an embregerezhioù ne zoujjent ket d'al lezenn. Al lezenn a warez gwirioù an holl geodedourien da implijout katalaneg pe kastilhaneg e pep degouezh, gant an ensavadurioù publik pe er vuhez prevez, hep gouzañv drougziforc'hañ. Implijet e vez katalaneg evit kelaouiñ ar geodedourien, met ar gwir o deus da c'houlenn e vije kaset traoù e kastilhaneg diouzh o menn. Er Parlamant e vez dalc'het an eskemmoù e katalaneg tost bewezh ha ar [[TV3 (Katalonia)|Servij publik skinwel katalan]] a skign e abadennoù e katalaneg peurgetket. Abaoe un dek vloaz bennak ez eus deuet muioc'h a enebiezh ouzh al lezennoù diwar-benn implij ar c'hatalaneg. E [[2010]] da skouer e oa bet graet harz-labour gant 75% eus ar sinemaioù a-enep ul lezenn da rediañ dezho da skignañ an hanter eus ar filmoù e katalaneg. Komite Gwirioù an Dud Bodad ar Broadoù Unanet en doa kemeret un diviz a-enep seurt lezennoù e [[Kebek]] e [[1993]] oc'h embann "''A State may choose one or more official languages but it may not exclude outside the spheres of public life, the freedom to express oneself in a certain language''"<ref>"Ur Stad a c'hell dibab ur yezh pe ziv evel yezh(où) ofisiel met n'hall ket skarzhañ er-maez eus ar vuhez foran ar frankiz da gaozeal en ur yezh."</ref>. Gouarnamant ar [[Stadoù-Unanet]] o deus goulennataet en o Rentañ-kont war Gwirioù an Dud<ref>https://www.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2009/eur/136059.htm</ref> al lezennoù diwar-benn ar yezh en ur rentañ-kont diaesterioù kastilhanegerien zo e Katalonia. Lakaet ez eus bet war-wel ivez diaesterioù katalanegerien zo evit komz o yezh e Katalonia pe e broioù katalanek, dreist-holl abalamour da ensavadurioù ar Stad.<ref>https://www.plataforma-llengua.cat/que-fem/noticies/2252/la-plataforma-per-la-llengua-denuncia-en-un-informe-40-casos-greus-de-discriminacio-linguistica-a-les-administracions-publiques-ocorreguts-els-darrers-anys</ref> Emañ a-du gant politikerezh yezh ar gouarnamant an darn vrasañ eus keodedourien Katalonia, ha pa vijen kastilhanegerien zoken.<ref>Joan Albert Argenter, ed. (1991). [https://books.google.fr/books?id=HFGjJKrayXQC&pg=PA24&redir_esc=y&hl=fr#v=onepage&q&f=falsea Debat sobre la normalització lingüística]: Ple de l'Institut d'Estudis Catalans (18 d'abril de 1990). Institut d'Estudis Catalans. p. 24. ISBN 978-84-7283-168-1.</ref>. Taeroc'h eo deuet an enebiezh goude ma oa erru er vuhez politikel [[Ciudadanos (strollad politikel)|Keodedourien]], ur strollad krouet e [[2006]] evit stourm a-enep ar vroadelouriezh e Katalonia, da heul burutelladennoù intellektualed zo, evel [[Albert Boadella]]. Stourm a ra a-enep ar politikerezh yezh ha klask a ra lakaat muioc'h a gastilhaneg er skolioù. Emañ e penn an tu a-enep goude ar bloavezhioù diwezhañ ha savet en deus a-du gant divizoù gouarnamant Spagn en deus freuzet a-drugarez d'ar mellad 155 ken-ofisielegezh an araneg ha goulennet da dud ar vugale e peseurt yezh e fell dezho e vije ar skol a-benn an distro-skol 2018. Un enebour all eo [[Partido Popular (Spagn)|Strollad ar Bobl]], dreist-holl a live Spagn. Forc'hellekoc'h eo e soñjoù e Katalonia, er Parlamant e tifenn sav-boent ar gouarnamant ha klask a ra sevel skolioù divyezhek par met er c'hêrioù e vez gwelet dilennidi o tifenn implij ar c'hatalaneg hag al lezennoù yezh, a-enep soñjoù o c'heneiled. ==Istor== ===Un tremen d'an diktatourelezh d'ur Stad demokrateloc'h : spioù bras Katalonia=== Pa voe marvet [[Francisco Franco|Franco]] e 1975 e savas un darn mat eus kevredigezh Katalonia a-enep an diktatouriezh, asambles gant kevredigezh Spagn a-bezh. Komañs a reas neuze ur marc'hata etre an nerzhioù demokrat ha nerzhioù ar frankouriezh evit demokratekaat ar Stad. Adsavet e voe ar Generalitat e 1977 ha distreiñ a reas he Frezidant kozh [[Josep Tarradellas]] en he fenn. Kadarnaet e voe distro emrenerezh Katalonia gant [[Bonreizh Spagn 1978]] a voe votet kalz eviti gant ar Gatalaned (hag ar Spagnoled all) ha [[Statud Emrenerezh Katalonia 1979]]. [[Jordi Pujol]] a voe dilennet da Brezidant ar Generalitat en dilennadegoù kentañ a chom a reas e post betek [[2003]], e penn ur c'hevredad anvet [[Convergència i Unió]] (CiU), eus an tu-kreiz dehouour ha broadelour katalan. Dioren a reas emsavadurioù ar vro, ar polis ([[Mossos d'Esquadra]] krouet e 1983), ar skinwel ([[Televisió de Catalunya]] ha chadenn TV3 e 1983 ivez). Dont a reas da gumuniezh emren dinamikañ e-keñver an ekonomiezh e [[Spagn]] er bloavezhioù 1980 ha 1990 betek hiziv. [[Barcelona]] a voe kadarneet he ferzh a gêrbenn sevenadurel, ekonomiezh e mor Kreizdourarel, e Katalonia hag e Spagn, o tegas ur bern touristed hag o tegemer ar C'hoarioù Olimpek e 1992. E 2003 ez eas ar maout e dilennadegoù ar Parlamant gant ar strollad [[Strollad Sokialourien Katalonia|PSC]] asambles gant [[Esquerra Republicana de Catalunya|ERC]] hag [[Iniciativa per Catalunya Verds|ICV]] ha dont a reas [[Pasqual Maragall]] da Brezidant ar Generalitat. Divizet a reas ar gouarnamant labourat war ur Statud Emrenerezh nevez ha kreñvaat emrenerezh ar vro. Adoptet e voa ar [[Statud emrenerezh Katalonia (2006)|Statud nevez]] gant ur referendom goude ma oa bet votet er Parlamant katalan ha kemmet gant [[Cortes Spagn]]. Evelato, ha daoust d'ar c'hemmoù-se o doa disteraet kalz ar Statud e-keñver lakaat war-raok eo Katalonia ur vroad ha plas ar c'hatalaneg e emsavadurioù ar Generalitat, e oa diwanet e Spagn ur sañtimant enep-katalan kreñv, maget dreist-holl gant kabaliñ ar [[Partido Popular]] a-enep ar Statud en e bezh, betek goulenn boykotiñ ar produioù katalan. ===Sav an dizalc'hidigiezh e Katalonia, un tabut diabarzh ha diavaez=== Kaset e voe ar Statud dirak al [[Lez-Varn Bonreizh Spagn|Lez-Varn Bonreizh]] gant mirourien Spagn (renet gant [[Mariano Rajoy]] az eas da [[Prezidant Kuzul Spagn|Gentañ Ministr]] war-lerc'h evit klask nullañ anezhañ. E [[2010]] e voe nullet melladoù a-bouez er Statud, dreist-holl ar pezh a denne d'ar vroad (en ur dennañ talvoudegezh ar mellad 1 a-fet gwir hag en ur reiñ un talvoudegezh aroueziek nemetken), da statud ar yezh, d'an aozadur tiriadel, da sistem ar justis (a vije bet dizalc'h eus Spagn) hag an doare da arc'hantaouiñ ar Generalitat. Diwan a reas neuze ul lusk e kevredigezh Katalonia war an emdermeniñ gant manifestadoù bras dindan ar ger stur ''Som una nació. Nosaltres decidim'' (''Ur vroad omp, deomp-ni da zivizet'') a vodas ur milion a dud. Lañset e voe neuze ul luskad war-zu an dizalc'hidigezh, dreist-holl abaoe 2012 ma voe aozet e vanifestadeg veur gentañ gant an [[Assemblea Nacional Catalana]] a vod tud ha maered intereset gant an dizalc'hidigezh. E kêrioù zo, dreist-holl war ar maez, e voe aozet votadegoù diwar-benn ar sujed-se abaoe 2009, gant arguzennoù troet eus tu an ekonomiezh. Cheñch a reas tamm ha tamm ar brezegennoù war-zu an demokratelezh pa voe nac'het kaozeal ha marc'hata gant penn-gounarnamant [[Spagn]], [[Mariano Rajoy]]. Koñvoket e voe gant [[Artur Mas]], Prezidant ar Generalitat, dilennadegoù e [[2012]] e-lec'h ma voe soutenet hent an dizalc'hidigezh evit ar wezh gentañ gant strollad Mas [[Convergència i Unió]] (kreiz-dehou) asambles gant [[Esquerra Republicana de Catalunya]] (tu-kleiz) ha [[Candidatura d'Unitat Popular]] (tu-kleiz pell). Gounezet e voe an dilennadegoù gant ar strolladoù dizalc'hour. Artur Mas a chomas Prezidant, harpet gant ERC war ar goulennoù e-keñver rielezh Katalonia. D'ar memes ampoent e voe aozet manifestadegoù ramzel gant an [[Assemblea Nacional Catalana|ANC]] hag [[Òmnium Cultural]] (ouzhpenn 1 milion a dud peurvuiañ) bep bloaz. E deroù 2013 e voe savet un emglev etre ar strolladoù rielour da aozañ ur referendom emdermeniñ a-benn 2014. Nac'het e voe gant gouarnamant Spagn reiñ e aotre da aozañ seurt votadeg war patrom an emglev savet etre gouarnamant [[Bro-Skos]] ha gouarnamant ar [[Rouantelezh-Unanet]]. A-du e oa ar strolladoù politikel dizalc'hour reprezantet e Parlamant Katalonia da lakaat an dud da vouezhiañ war ar goulennoù se : "''Ha fellout a ra deoc'h e vefe Katalonia ur Stad'' ha ''Ha fellout a ra deoc'h e vefe ur Stad dizalc'h ?''". Nullet e voe ar referendom gant al Lez-Varn Bonreizh ha neuze e voe treuzfurmet en ur votadeg hep levezon war divizoù gouarnamant Katalonia, aozet gant tud a youl mat. Mont a reas ar votadeg war-raok daoust ma voe nullet ur wezh all gant al Lez-varn. 42% eus ar voterien a zeuas da vouezhiañ, gant un trec'h krenn (ouzhpenn 80%) evit an dizalc'hidigezh. Evelato e voe sellet an disoc'hoù-mañ gant ar re a-enep ar referendom evel prouenn ne oa ket a-du voterien Katalonia gant ar votadeg ha int a-enep an dizalc'hidigezh. Diouzhtu goude ar votadeg e voe tamallet gouarnamant Katalonia, en o zouez e Brezidant Artur Mas, gant justis Spagn evit bezañ disentet d'un urzh Lez-varn ha postet arc'hant evit un dra difennet. Dizemglevioù war ar 'procès' a vountas ar CUP da derriñ e liammoù gant ar strolladoù dizalc'hour all e 2015. Abalamour da se e voe aozet dilennadegoù e fin 2015 evit Parlamant Katalonia. Mont a reas ar CDC (a gemeras plas ar CiU) hag ERC asambles en ul listenn [[Junts pel Sí]] oc'h embann e vije disklêriet an dizalc'hidigezh ma vije trec'h ganto en dilennadegoù. Asambles gant ar CUP e voe tizhet ar majorelezh e sezoù er Parlamant, daoust ma ne voe nemet 48% eus ar mouezhioù. E miz Gwengolo e voe votet gant ar Parlamant ur mellad-stur evit kas hent an dizalc'hidigezh war-raok. Respont a reas penn gouarnamant Spagn, [[Mariano Rajoy]], e implijje an holl c'halloudoù roet dezhañ evit difenn "rielezh pobl Spagn ha interestoù hollek Spagn", da lavaret e c'hellje kas an arme ma vije bet ezhomm. E miz Genver 2016 e voe dilennet [[Carles Puigdemont]] da Brezidant ar Generalitat, goude ma voe nac'het gant ar CUP votiñ evit Artur Mas. Pa zeuas da Brezidant e nac'has Puigdemont ober e le a fealiezh evit ar Roue hag evit Bonreizh Spagn : Prezidant ar Generalitat kentañ a voe oc'h ober kement-mañ. ===2017 : referendom, disklêriadenn a zizalc'hidigezh ha mellad 155=== D'an 23 a viz Kerzu 2016 e voe embannet e vije aozet ur [[Referendom war dizalc'hiezh Katalonia (2017)|referendom]] evit dizalc'hiezh Katalonia. E-kerzh ar bloavezh 2017 e voe votet meur a lezennoù evit krouiñ ur stern lezennel evit ar referendom ha krouiñ ar Republik katalan. Ar goulenn a vije "''Ha fellet a ra deoc'h e vefe eus Katalonia ur Stad dizalc'h e stumm ur Republik ?''". Ne voe ket goulennet un dregantad minimom a gemer perzh ha divizet e oa bet e vije trec'h gant unan eus an daou du gant 50% eus ar mouezhioù. Votet e voe al lezennoù-se hep bezañs ar strolladoù politikel nann-dizalc'hour a oa a-enep krenn e vije goulennet o soñj gant ar Gatalaniz : hervezo hag hervez gouarnamant Spagn ez a a-enep al lezenn kement referendom ne c'houlenn ket gant pobl Spagn a-bezh e ali war dizalc'hidigezh Katalonia. D'ar 1añ a viz Here 2017 e voe aozet, goude ma oa bec'h etre ar stad spagnol, a lavare e oa graet e-maez al lezenn, hag ar Generalitat. D'ar 27 a viz Here 2017 e voe embannet savidigezh ar [[Republik Katalan]]. D'an 28 a viz Gwengolo 2020 e voe torrret diouzh e garg [[Quim Torra]], prezidant gouarnamant emren Katalonia, goude barnadenn [[Lez Uhelañ Spagn]] a gadarna ur gondaonidigezh kent gant ul lez-varn izeloc'h. ==Sevenadur== Ur sevenadur pinvidik he deus Katalonia war pep tachenn. ===Arouezioù ar vro=== [[Restr:Senyera (Pl. Octavià, S. Cugat del Vallès) 01.jpg|thumb|[[Senyera|Banniel Katalonia]]]] Meur a arouez a zo evit ar Gatalaniz : *Banniel Katalonia, anvet [[Senyera]], diazezet war skoed [[Kontet Barcelona]] hag hini [[Rouantelezh Aragon]]. Peder bandenn ruz war ur foñs aour a zo d'ober anezhañ. Ur simbol ofisiel eus ar Generalitat eo abaoe [[1932]] met reprezantiñ a ra ivez al lodenn [[Frañs|gall]] eus Katalonia (sellet ouzh [[Katalonia Norzh]] hag ar [[Brozioù katalan]] dre vras. *[[Devezh broadel Katalonia]], pe ''la Diada'' a zo d'an 11 a viz Gwengolo. E koun seziz Barcelona e [[1714]] a oa bet kollet gant ar Gatalaniz e brezel hêrezh Spagn eo. *[[Els Segadors]] zo kanaouenn vroadel Katalonia, skrivet gant [[Emili Guanyavents]] e [[1899]] diwar ur ganaouenn hengounel. Lakaet e voe da ganaouenn vroadel dre ul lezenn eus [[1993]]<ref>"[https://web.archive.org/web/20110609014232/http://noticias.juridicas.com/base_datos/CCAA/ca-l1-1993.html Lezenn 1/1993 Kanouenn vroadel Katalonia]". Noticias.juridicas.com. Bet gwelet d'ar 25 a viz Ebrel 2010.</ref>. Diazezet eo war darvoudoù [[Brezel ar Falc'herien]] er XVI^vet kantved. *[[Diada de Sant Jordi]], d'an 23 a viz Ebrel, a zo lidet war an ton bras gant ar Gatalaniz. Eskemmet e vez levrioù ha rozennoù er c'houbladoù pe familhoù. ===Gouelioù=== [[File:4 de 9 amb folre i pilar.jpg|thumb|Castell 4 de 9 amb folre i pilar by Colla Vella de Valls]] Da vare ar gouelioù e vez aozet [[Castells]] gant ar Gatalaniz, da lavaret eo e reont tourioù gant an dud, pep hini keñveriet gant tourioù graet gant ur skipailh all. Anavezet eo an hengoun gant an [[Unesco]] abaoe 2010. Dibunet e vez ivez ar straedoù gant [[Gigantes y cabezudos]], ramzed, ha [[Correfocs]], diaouled, dreist-holl e-pad ''La [[Patum de Berga]]'' a vez aozet bep bloaz e [[Berga]] hag a zo anavezet ivez gant an Unesco abaoe [[2005]]. Doareoù hengounel all a zo ivez da geñver [[Nedeleg]] e Katalonia. Tudenn [[Tió de Nadal]] a vez meneget alies, ur sichenn o deus ar vugale da skeiñ gantañ gant bizhier evit ma "kac'hje profoù", un tamm evel ur [[piñata]], en ur ganañ kanaouennoù Nedeleg. Kraou Nedeleg a vez aozet ivez, e-touez an tudennoù ur [[Caganer]], un dudenn kizellet en ur kac'hat. Gouelioù hag hengoun Spagn a c'heller gwelet ivez abalamour ma oa deuet forzhig a dud eus diavaez Katalonia da chom er vro er bloavezhioù 1950–1960. E 2010 e voe berzet ar stourmoù-tirvi diwar ur sinadeg he doa rastellet 180 000 sinadurioù. Ar stourmoù diwezhañ a voe dalc'het e [[2011]] met nullet e voe an diviz gant [[Lez-varn Bonreizh Spagn]] e [[2016]]<ref>''[http://www.lavanguardia.com/politica/20161005/41795044539/tribunal-constitucional-prohibicion-toros-catalunya.html El TC aplaza el anuncio de la anulación de la prohibición de los toros en Catalunya]'' embannet e ''La Vangardia''. 2016. Bet gwelet d'ar 25 a viz Ebrel 2018.</ref>. ===Lennegezh=== Implij lennegel ar c'hatalaneg a grogas kerkent hag an XI^vet kantved gant an destenn relijiel [[Homilies d'Organyà]]. Ur mare aour eus implij ar c'hatalaneg dre skrid a zo bet etre an XIII^vet hag ar XV^vet kantved pa voe skrivet kronikoù Rouantelezh Aragon a-raok ma kilas an implij er mare a voe lesanvet ''Decadència'' gant ar romantelourien, gant abegoù disheñvel (fin paeroniezh an noblañsed war ar skrivagnerien katalanek, implij ar c'hastilhaneg pa voe anv eus sevenadur...). Adalek an XIX^vet kantved e tiwanas ur ''Renaixença'' sevenadurel ha politikel harpet gant skrivagnerien ha barzhed evel [[Jacint Verdaguer]], [[Narcís Oller]], [[Joan Maragall]] hag [[Àngel Guimerà]]. Ur rummad all, diwanet adalek 1914, lesanvet [[Noucentisme]] az eas war-raok gant al lennegezh evit kinnig traoù nevez, en o zouez : [[Eugeni d'Ors]], [[Joan Salvat-Papasseit]], [[Josep Carner]], [[Carles Riba]] ha [[J.V. Foix]]. Da c'houde e teuas mare diktatouriezh [[Primo de Riviera]], [[Brezel Spagn]] ha diktatouriezh Franco. Daoust d'an enkadennoù-se ha da bolitikerezh drougziforc'hañ a-enep ar yezh e talc'hjed da skrivañ e katalaneg, met dreist-holl en harlu. Eus ar mare-se e teu [[Salvador Espriu]], [[Josep Pla]], [[Josep Maria de Sagarra]] (a zo gwelet evel tad distro ar proz e katalaneg), [[Mercè Rodoreda]], Joan Oliver Sallarès lesanvet "[[Pere Quart]]", [[Pere Calders]], [[Gabriel Ferrater]], [[Manuel de Pedrolo]], [[Agustí Bartra]] pe [[Miquel Martí i Pol]]. Skrivagnerien eus an diavaez a zeuas ivez da stourm gant ar Gatalaniz er [[Brezel Spagn|Brezel diabarzh]] e-mesk ar [[Bagadoù etrevroadel (Brezel Spagn)|Badagoù etrevroadel]] hag o doa war-lerc'h rentet kont eus ar pezh o doa bevet, da skouer ar skrivagner saoz [[George Orwell]] en doa skrivet [[Homage to Catalonia]]. Pa zistroas an demokratelezh e Spagn e tiwanas adarre ar vuhez lennegel er vro, sikouret gant ar Generalitat nevez-adsavet, a embannas lezennoù evit sikour ha gwareziñ ar skrivañ hag an embann katalanek. Er rummad skrivagnerien deuet er mare-se e c'heller lenn [[Joan Brossa]], [[Agustí Bartra]], [[Manuel de Pedrolo]], [[Pere Calders]] or [[Quim Monzó]]. Ul lennegezh eus Katalonia e kastilhaneg a zo ivez abaoe distro an demokratelezh, reprezantet gant [[Ana María Matute]], [[Jaime Gil de Biedma]], [[Manuel Vázquez Montalbán]] ha [[Juan Goytisolo]] e-touez tud all. ===Sonerezh ha dañs=== Unan eus dañsoù pobl Katalonia eo ar [[sardana]], dañset e kelc'h war binvioù-sonerezh evel an [[tamborí]], an [[tible]] hag an [[tenora]] (eus familh an oboell), an [[Trompilh|drompilh]] an trombó (ur seurt trombon), ar ''fiscorn'' hag ar ''c'hContrabaix'' (ur gourvioloñs gant teir c'hordenn), sonet gant ur c'h[[cobla]]. Meur a zoare all da zañsal a zo hengounel er vro. Degaset e voe an opera diwar Italia kerkent hag adalek an XVIII^vet kantved ha buan e voe skrivet hag aozet operaioù er vro, da skouer gant [[Domènec Terradellas]], [[Carles Baguer]], [[Ramon Carles]], [[Isaac Albéniz]] and [[Enric Granados]]. [[Gran Teatre del Liceu]] a zo unan eus al lec'hioù pennañ e Spagn evit selaou opera ha ti unan eus skolioù sonerezh anavezetañ eo. Meur a arzourien tremenet er skol-se a oa deuet da vezañ brudet-tre war-lerc'h : [[Victoria de los Ángeles]], [[Montserrat Caballé]], [[Giacomo Aragall]] and [[Josep Carreras]]. ==Douaroniezh== ===Hin=== [[File:Mapa climàtic de Catalunya.png|thumb|Hinoù Katalonia of Catalonia<br />En orãnjez, [[hin greizdouarel|hin kreizdouarel]] an aod<br />E melen, hin kreidouarel an diabarzh<br />E roz, hin kreizdouarel levezonet gant ar c'hevandir<br>E glas, hin kreizdouarel levezonet gant ar menez<br />E mouk, hin ar menezioù]] Lies eo hin ar vro. An dachenn tro-dro Tarragona, Barcelona ha Girona o dez un [[Hin greizdouarel|hin kreizdouarel]] gant hañvoù tomm, padal e proviñs Lleida hag en diabarzh proviñs Barcelona ne vezont ket ken tomm. Er Pirineoù e kaver un hin kevandirel pe menezel zoken, nemet en traoñiennoù e-kichen ar mor o dez un hin morel. Tomm ha sec'h e vez an hañvoù en takad kreizdouarel e hin, gant avel-vor. Betek 26-31° a geidenn a c'heller santout. Klouar e vez ar goañvoù, betek yen zoken a-wezhioù. Erc'h a ra alies e Pireneoù hag a-wezhioù ivez en traoñ, war aod zoken. Glav a ra alies en nevez-amzer hag en diskar-amzer, nemet e Pireneoù ma vez barr-amzer en hañv. En diabarzh e vez tommoc'h ha sec'hoc'h an amzer. Betek 35° a c'hell kreskiñ an dommder, 40° devezhioù zo. Yenoc'h e vez an nozioù eget war an aod, diskenn a ra betek 14-17°. Latar a vez alies en traoñiennoù pe e plaenennoù ha prantadoù yen-tre a c'hoarvez ingal, dreist-holl a-hed an Ebro. ===Torosennadur=== [[Restr:Canigou et Puig Sec, by nico66.jpg|thumb|kleiz|Puig Sec e [[Pireneoù]] ]] Liesseurt eo gweledvaioù Katalonia, dreist-holl pa weler pegen bihan eo ar vro. Levezonet eo gant [[Mor Kreizdouarel]], gant 580&nbsp;km a aodoù, ha gant ar Menezioù Pirineoù en norzh. Tri zakad az a d'ober Katalonia : *Ar Pireneoù : ar menezioù a ra al liamm etre [[Ledenez iberek]] hag [[Europa]], en hanternoz ar vro. *Menezioù an aod : un heuliad rozoù ha traoñiennoù a heuilh an aod. *An draoñienn greiz : a zo traoñienn an Ebro. An hanter eus hed ar Pireneoù a zo e Katalonia (200&nbsp;km). Pica d'Estats (3143 m) a zo menez uhelañ Katalonia. An draoñienn greiz a zo douaroù etre 200 ha 600 m. Gant an dour a zeu eus ar menezioù e c'hounezer aes an douar eno, dreist-holl gant sikour kanolioù-dourañ. ===Anevaled ha plant=== War un tiriad bihan e tiskouez Katalonia gweledvaoù Europa. Liesseurt eo an ekologiezh er vro gant gweledvaoù, takadoù ha spesadoù pinvidik. E-touez anevaled ar vro e kaver spesadoù a-orin eus ar vro met ar brasañ n'int ket, met emdroet int evit bezañ adaptet ouzh an hin kreizdouarel. E-touez ar vronneged ez eus [[Pemoc'h gouez|moc'h gouez]], [[lern]] ha chamois. Degaset ez eus bet [[arzhed]] en-dro n'eus ket pell zo. Er morioù e kaver [[balum]]ed ha daofined e-mesk spesadoù all. ==Ekonomiezh== [[Restr:Camps de Presseguers a Aitona, Segrià.jpg|thumb|kleiz|Parkoù avaloù-pech en [[Aitona]]]] [[Restr:Polígon Industrial Aquiberia - panoramio.jpg|thumb|kleiz|Tachenn greantel [[Castellbisbal]]]] Diazezet eo ekonomiezh ar vro war ar [[Greanterezh]] dreist-holl. E [[2014]] e oa PDB Katalonia da 200 milion a euroioù (an hini uhelañ e Spagn), da lavaret eo 27 000 € dre annezad, a-dreñv rannvro [[Madrid]] (31 000 €) ha [[Navarra]] (28 000 €). Kresk PDB ar vro a oa 3.4% e [[2017]]<ref>https://web.archive.org/web/20201025102225/http://catalonia.com/newsletter_news/news/2018/Catalan-economy-grows-2017.jsp</ref>, daoust da nec'hamant ar metoù ekonomikel e-keñver ar referendom war an dizalc'hidigezh<ref>https://www.reuters.com/article/us-spain-politicas-catalonia-economy/spain-2018-economic-growth-forecast-at-risk-due-to-catalonia-deputy-pm-idUSKBN1CI1LQ</ref>. 1.4% a oa kresk ar PDB e [[2014]]<ref>http://www.ine.es/prensa/np901.pdf</ref>. Gant an enkadenn bolitikel etre Spagn ha Katalonia ez eus un toullad embregerezhioù o doa dilojet eus Katalonia d'ur gumuniezh emren all etre 2014 ha 2017, ar pezh a zo bet aesaet gant gouarnamant Spagn en doa e miz Here 2017 lammet dalc'hioù zo a vire outo da votiñ evit mont kuit. Gant an enkadenn ekonomikel a zo bet adalek 2008 e oa bet kresket dlee Katalonia betek bezañ 38% eus dlee hollek kumuniezhioù emren Spagn, goude ur c'hil 2% eus he fPDB e 2009. Notennoù an ajañsoù war an dlee a zo BBB- (arc'hantaouiñ izel, gant Fitch Ratings) ha BB (Nann-arc'hantaouiñ gant Standard & Poor's). Rannet eo an ekonomiezh evel-se : *Rann kentañ : 3%, gant 33% eus an douaroù d'ar gounid douar. *Eil rann : 37% (E Spagn, 29%). *Trede rann : 60% (E Spagn, 67%). Kreñv eo an douristelezh e [[Barcelona]], e traezhennoù Costa Brava e [[Girona]], Costa del Maresme ha Costa del Garraf eus [[Malgrat de Mar]] betek [[Vilanova i la Geltrú]]. Tachennoù skiañ a zo e Pireneoù, nepell eus [[Lleida]]. Degas a ra an douristelezh kudennoù sokial er vro, da skouer gan enkadenn al lojañ e Barcelona, ar pezh en deus lakaet gouarnamant ar vro da lakaat e plas un taos war an douristelezh, evit implijout arc'hant war ar bruderezh ha war kempenn ar savadurioù touristel ha dieubiñ arc'hant e lec'hioù all. Ur bern bankoù a zo e Katalonia ivez, 10 (diwar 46 eus Spagn) o vezañ lec'hiet er vro. Ur marc'had lodennoù a zo e Barcelona, an eil e Spagn goude hini Madrid. ===Transportoù=== ====Aerborzhioù==== Perc'hennet eo aerborzhioù Katalonia gant [[Aena]], a zo perc'hennet gant gouarnamant [[Spagn]], war-bouez daou e [[Lleida]] a zo perc'hennet gant [[Aeroports de Catalunya]] diwar gouarnamant Katalonia. ====Porzhioù-mor==== Abaoe ar Grennamzer emañ Katalonia e-kreiz an eskemmoù-mor ha porzh Barcelona a zo c'hoazh unan pouezus-kenañ er bed evit ar c'henwerzh, ar greanterezh hag an douristelezh. Perc'hennet eo gant gouarnamant Spagn. ====Hentoù==== [[Restr:Autopista C-16.jpg|thumb|[[Autovía C-16|Autovia C-16]] (''Eix del Llobregat'')]] 12 000 kilometr a hentoù a zo er vro. An hentoù-tizh pennañ a zo an '''AP-7''' (''Autopista de la Mediterrània''), an '''A-7''' (''Autovia de la Mediterrània'') a dreuz a vro eus harzoù [[Frañs]] betek [[Valencia]], [[Murcia]] hag [[Andalucia]]. Diwar [[Barcelona]] e komañs an hentoù peurvuiañ. An '''AP-2''' (''Autopista del Nord-est'' hag an '''A-2''' (''Autovia del Nord-est'') a ra al liamm ouzh diabarzh [[Spagn]] ha [[Madrid]]. Hentoù publik Katalonia a zo meret gant ar Generalitat (aroueziet int gant ur '''C''' neuze) peotramant int meret gant ar [[Spagn|Stad]] (hag int aroueziet gant '''A'''). ====Hentoù-houarn==== [[Restr:RN103007TarJPVL.JPG|thumb|kleiz|[[AVE]] e [[Camp de Tarragona]] ]] Ar c'hentañ hent-houarn bet savet e Katalonia a voe savet kostez [[Barcelona]] e [[1848]]. An hini kentañ e [[Ledenez iberek]] e oa ivez. Diwar an topografiezh e teu pep linenn eus [[Barcelona]], he deus ivez ur [[metro]] ha servijoù treuzdougen en diabarzh. Linenn bennañ an aod reter az a d'ober ur liamm gant rouedad an [[SNCF]] (rouedad linennoù-houarn [[Frañs]]) e [[Portbou]]. Div embregerezh publik a zo e Katalonia : [[Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya|FGC]], meret gant ar Generalitat evit servij ar vro ha [[Renfe Operadora]] a zo meret gant Spagn evit al linennoù pell ha fonnus (servijoù [[AVE]] hag ''Avant''). Al linennoù-tizh a ra ul liamm etre Barcelona ha Madrid e-bioù [[Lleida]] ha [[Tarragona]] dindan div eurvezh hanter. Ul liamm a zo ivez gant linennoù-tizh [[Frañs|gall]] e-bioù [[Girona]] ha [[Figueres]] hag en deus lakaet Spagn, Frañs ha Katalonia da doullañ un tunnel e [[Pireneoù]]. ==Daveeoù== {{Daveoù}} ==Gwelet ivez== *[[Broioù Katalanek]] {{Rannoù melestradurel Spagn}} [[Rummad:Katalonia]] ivw3o2xwai46y6ui6l6zwzhmxli2hk8 0 141166 2203156 2186349 2026-10-30T11:13:29Z Yun 80 2203156 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner | anv = Yann ar Gall | skeudenn = | ment = | alc'hwez = | anv mat = Jean-Marie Le Gall | anv pluenn = | obererezh = Barzh, skrivagner | deiziad ganet = d'ar 4 a viz Ebrel 1885 | lec'h ganet = e [[Sizun]], {{Bro-Leon}} | deiziad marv = d'an 3 a viz C'hwevrer 1975 | lec'h marv = e [[Boc'harzh]], {{Bro-Leon}} | yezh = Brezhoneg | luskad = | rumm = | enorioù = | oberennoù pennañ = ''Seiz vloaz e bro ar Vorianed'' | traoù ouzhpenn = | sinadur = | ment sinadur = | lec'hienn = }} '''Yann ar Gall''', ''Jean-Marie Le Gall'' er marilhoù-kêr hag '''Ab Sulio''' diouzh e [[anv-barzh]], ganet d'ar [[4 a viz Ebrel]] [[1885]] e [[Sizun]] ha marvet d'an [[3 a viz C'hwevrer]] [[1975]] e [[Boc'harzh]], a oa ur milour a vor, ur [[barzh]] degemeret e [[Goursez Breizh]] hag ur skrivagner brezhonek. Kenlabourat a reas gant ar [[Bleun-Brug]], gant [[Taldir]] ha gant [[Youenn Olier]]. Sekretour-meur ar ''[[Mouvement pour l'Organisation de la Bretagne]]'' (MOB) e voe. == Buhez == Mab e oa da Yann-Vari ar Gall, labourer-douar ha da Vari-Janed Hamon, stammerez. Kuitaat a reas e gêr c'henidik, Sizun, gant an diegezh a-bezh evit mont da chom e [[Brest]]. Pa voe 18 vloaz en em c'houestlas e rejimantoù-mor an [[trevadennoù]], e-lec'h ma servijas e-pad 25 bloaz. Perzh a gemeras e emgannoù tramor hag e [[Emgann Verdun]] e 1916, e-lec'h ma voe gloazet, hag eno e c'hounezas mont da isofiser a vor. Dimeziñ a reas e miz C'hwevrer 1918 gant Frañseza ar Pastezeur ha kaset e voe da labourat en [[arsanailh Brest]]. Kregiñ a reas da sevel ha da embann skridoù brezhonek e diwezh e engouestladur milourel (ur romant a-dammoù e 1927), met goude 1928 e embannas kalz pennadoù ha kalz romantoù bihan a-dammoù. Darn eus e vuhez e broioù estren a gontas en ur seurt emvuhezskrid, ''[[Seiz vloaz e bro ar Vorianed]],'' ma laka an dikedenn "romant" warnañ<ref>"Romant" a lenner war ar bajenn ziwezhañ hag ouzhpennet un frazenn amsteriek.</ref>. Degemeret e voe da varzh da geñver [[Goursez Breizh er Faoued (1931)|bodad ar Goursez er Faoued e 1931]] hag e tibabas ''Ab Sulio'' da anv-barzh, anezhañ ul lesanv bet implijet gantañ en a-raok. == Obererezh sevenadurel == Kemer a reas perzh e obererezhioù ar Bleun-Brug hag e roas pennadoù da embann en e gelaouennoù, ''Feiz ha Breiz'', ''Kroaz Breiz'' ha ''Bleun-Brug''. Sevel a reas ivez pennadoù ha romantoù-kazetenn evit ''Kroaz ar Vretoned'', ''Le Courrier du Finistère'' hag ''An Oaled'', hemañ diwezhañ renet gant an drouiz Taldir. Pleustrañ a reas mojennoù keltiek ha kristen ingal. Eus 1945 betek 1948 e oa bet kenlabourer pennañ Youenn Olier evit ar gelaouenn vroadelour vreton ''[[Avel an Trec'h]]''. Goude-se e voe sekretour meur ar MOB. == Embannadennoù == ===Barzhonegoù=== *[[1909]] : ''[[Klenved ar Vro]]'' ; [[Ar Vro (kelaouenn)|''Ar Vro'']], Eost, p. 180. *[[1926]] : ''[[Eur pardavez hanv e Breiz vihan]]'' ; ''[[Feiz ha Breiz]]'', Kerzu 1926, p. 471. *[[1939]] : ''[[Kroaz-Skluz]]'' ; ''[[An Oaled]]'' niv. 67, p. 9. ===Komz plaen=== * ''O vont d'an Tonkin'' ; ''Kroaz ar Vretoned'', niv. 261, 1918. * ''Eul lizer kaer gant Ab Sulio'' ; ''Kroaz ar Vretoned'' niv. 352, [[1919]], pp. 1d-2a. * ''XVIIvet gouel ar Bleun-Brug'' ; [[Breiz (sizhunieg)|''Breiz'']] niv. 21, [[1927]]. *''Eus an eil penn eus ar bed d'egile'' ; ''[[Le Courrier du Finistère]]'', 1927 ; romant-kazetenn dre 21 tamm. *''[[Seiz vloaz e bro ar Vorianed]]'' ; [[Brest]], Moulerez 17 straed d'Algesiras, [[1929]], 194 p. ; romant dindan neuz un emvuhezskrid<ref>[https://diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/4f7cec386f9d7e7665edad2473214285.pdf ''Seiz vloaz e bro ar Vorianed''</ref>. *''Torfed ar miliner'' ; ''Le Courrier du Finistère'', 1929 ; romant-kazetenn. *''Gouel an trodrouc'h'' ; ''[[An Oaled]]'' niv. 31, [[1930]], pp. 9-13 ; un arroud eus ''Seiz vloaz e bro ar Vorianed''. *''Gradlon-Meur'', roue Kerne, 1929 ; ''Le Courrier du Finistère'', [[1931]] ; romant-kazetenn dre 13 tamm. *''Eured ar prins Rigwalen'' ; ''Le Courrier du Finistère'', 1931 ; romant-kazetenn dre 4 zamm. *''Gwenola, gwerelaouenn Kêr Iz'' ; ''Le Courrier du Finistère'', 1931 ; romant-kazetenn dre 8 tamm. *''Hemolc'haden ar paotr Yann'' ; ''An Oaled'' niv. 38, 1931, pp. 279-280. *''Al laer war ar sivi'', [[1931]] ; ''An Oaled'' niv. 40, [[1932]], pp. 422-426. *''Tro-minic'hi Sant Goueznou'' ; ''An Oaled'' niv. 39, 1932, pp. 327-331. *''Suterez Yann Goatro'' ; ''Le Courrier du Finitère'', 1932 ; romant-kazetenn dre 8 tamm. *''Lunedou Santez Anna'', 1932 ; ''Le Courrier du Finistère'', 1932 ; romant-kazetenn dre 12 tamm. *''Karantez ha glac'har'', 1932 ; ''Le Courrier du Finistère'', 1932-[[1933]] ; romant-kazetenn dre 16 tamm. *''Lez-varn sant Per'' ; ''Le Courrier du Finistère'', 1933 ; romant-kazetenn dre 6 tamm. *''Bleiz Milin-ar-C'hoad'' ; ''Le Courrier du Finistère'', 1933 ; romant-kazetenn dre 6 tamm. *''En eur vont d'an Tonkin'' ; ''An Oaled'' niv. 47, [[1934]], pp. 9-13. *''Meleganez Sant Anton'' ; ''An Oaled'' niv. 48, 1934, pp. 111-112. *''Eur Gorsedd digor arog ar Gristeniez war men ruz ar Goulou'' ; ''An Oaled'' niv. 49, 1934, pp. 245-246. *''Yan Droch hag e wreg'', 1933 ; ''Le Courrier du Finistère'', 1934 ; moullet dre 16 tamm. *''Hekleo eus foar Vikaël Brest'' ; ''An Oaled'' niv. 51, [[1935]], pp. 11-15. *''Ar c'hi Konjuret'' ; ''An Oaled'' niv. 52 , 1935, pp. 121-134. *''Mous ar Gernigell'', 1934 ; ''Le Courrier du Finistère'', 1935 ; romant-kazetenn dre 21 tamm. *''Lizig, ar plac'hig dianket'' ; ''Le Courrier du Finistère'', 1935-[[1936]] ; romant-kazetenn dre 32 damm. *''Perig, mab ar galeour'' ; ''Le Courrier du Finistère'', [[1937]]-[[1938]] ; romant-kazetenn dre 31 tamm. *''Maner ar Bleiz'', 1937 ; ''Le Courrier du Finistère'', 1938-[[1939]] ; romant-kazetenn dre 13 tamm. *''An daou vreur-mager'', [[1939]] ; ''Le Courrier du Finistère'', 1939 ; romant-kazetenn dre 23 zamm. *''Teñzor an dintin goz'' ; titl hollek evit meur a bennad e ''[[Kroaz Breiz]]'', [[1948]]-[[1950]]. *''Buhez Sant Sulio'', 1949 ; ''[[Bleun Brug]]'' niv. 53, [[1952]], pp. 10-12. ===Oberennoù all=== * [[1926]] : ''Roll evit hor gwir vro''. E-barzh [[War Zao]].'' * Diembann : ''An archer Kalonbiltos'' == Medalennoù == * Kroaz ar Brezel * Medalenn ar Soudarded * Medalenn Verdun * Medalen ar Gevridi * Medalenn Anjouan == Levrlennadur == * Lukian Raoul, ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek'', Embannadurioù Al Liamm, 1992. Pennad : Le Gall, Jean-Marie (an eil, pajenn 227). ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} {{Wikimammenn|Oberour:Yann ar Gall}} {{DEFAULTSORT:Gall, Yann ar}} [[Rummad:Barzhed vrezhonek]] [[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]] [[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek ar Courrier du Finistère]] [[Rummad:Milourien c'hall]] [[Rummad:Emsaverien Breizh]] [[Rummad:Rezistanted Breizh]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1885]] [[Rummad:Marvioù 1975]] [[Rummad:Izili ar Goursez]] [[Rummad:Soudarded Bro-C'hall]] 6k2jnv77wlf3ep4z2pbt0rv7qa3pvbr 0 152197 2203133 2202382 2026-10-30T01:10:09Z Surajr7 89979 2203133 wikitext text/x-wiki [[File:Paul Gauguin 1891.png|thumb|Paul Gauguin, 1891, tenner poltred dianav]] Setu amañ ur roll diglok eus oberennoù al liver gall [[Paul Gauguin]]. Paul Gauguin ([[1848]]–[[1903]]) a oa ul [[livouriezh|livour]] [[Goudetrivliadelouriezh|goudetrivliadelour]], ur [[Kizellañ|c'hizellour]], un [[engravour]], ur [[kroc'hanerezh|c'hroc'hanour]] hag ur [[skrivagner]]. Levezonet en deus an [[arz]] modern en {{XXvet kantved}} hag e zoare da zispakañ ster stag an dodennoù el livadennoù, dindan levezon ar [[bevennouriezh|vevennouriezh]], en deus digoret an hent d’ar [[kentidigouriezh|gentidigouriezh]]. Kalz levezon en deus bet ivez e implij eus an engravadurioù [[prenn]] hag eus ar [[prennengraverezh]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305070101/http://rubens.anu.edu.au/htdocs/surveys/prints/bysubject/display00087.html Engravadurioù gant Paul Gauguin].</ref>{{,}}<ref>[http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/woodcut+and+wood+engraving Engravadur war goad].</ref>. ==Kronologiezh== *1873–1884 : yaouankiz en e familh e Pariz *1884 : buhez en e familh e Rouen *1884 : buhez en e familh e [[Kopenhagen]] *1885 : Dieppe, Pariz *1886–1887 : prantad e [[Pont-Aven]] *1887 : chomadenn e [[Martinik]] *1888 : Pont-Aven *1888 : chomadenn gant [[Vincent van Gogh|Van Gogh]] en [[Arle]] *1889 :Pont Aven *1891–1893 : chomadenn e [[Tahiti]] *1894 : Pont Aven *1895–1901 : Tahiti *1901–1903 : chomadenn e Hiva Oa, [[Inizi Markiz]] ==Roll== * ''An titloù e galleg pe e brezhoneg ne oant ket bet atav roet gant Gauguin. An titloù e [[tahitieg]] zo skrivet war al livadennoù. Klikañ war ar skeudenn da gaout muioc'h a ditouroù.'' * ''Er bann WIN emañ an niverenn e meneger Wildenstein (W.) pe an niverenn meneger hervez [[Gabriele Mandel Sugana]] (S.)'' ===1873–1885 (Pariz, Rouen, Kopenhagen)=== {|class="wikitable sortable" !Bloaz!!W. & S.!!class=unsortable|Titl!!Mirdi!!class=unsortable|Skeudenn |- |1873 |W. 4/5 |''Chemin dans la forêt'', ou 'Sous-bois'' ''Gwenodenn er goadeg'', pe ''Dangoad'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Chemin dans la fôret.jpg|100px]] |- |1873 |W. 5/4 |''Travaux des champs dans la plaine'', ou ''Le lac dans la plaine'' ''Labour er parkoù er gompezenn', pe ''Al lenn er gompezenn' |[[Mirdi Fitzwilliam]], Cambridge |[[File:PaulGauguin-1873-Landscape.jpg|100px]] |- |1874-78 |W. 3 |''Nature morte au livre ouvert'' ''Habaskaenn he levr digor'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Wildenstein 2002, 42.png|100px]] |- |1874 |W. 6/8 |''Maisons au bord de l'eau'' ''Tier war vord an dour'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Gauguin 1874 Maisons au bord de l'eau.jpg|100px]] |- |1874 (''c''.) |W. 7 |''Maisons au bord de l'eau - II'' ''Tier war vord an dour - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Wildenstein 2002, 9.png|100px]] |- |1874 |W. 8/7 |''Clairière - II'' ''Frankizenn - II''  |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1874 Clairière II.jpg|100px]] |- |1875 |W. 11/13 |''Paysage avec peupliers'' ''Gweledva gant gwez-pupli'' |[[Mirdi arz Indianapolis]] |[[File:Gauguin 1875 Paysage avec peupliers.jpg|100px]] |- |1875 |W. 12/14 |'' Sous-bois Viroflay'', ou ''Paysage de Viroflay'' ''Dangoad e Viroflay'', pe ''Gweledva e Viroflay'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Landscape from Viroflay by Paul Gauguin, 1875 - Ny Carlsberg Glyptotek - Copenhagen - DSC09397.JPG|100px]] |- |1875 |W. 13/12 |'' La Seine, Pont d'Iéna'', ou ''Temps de neige'' ''Ar [[Saena]], Pont Iéna'', pe ''Amzer erc'hek'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:PaulGauguin-1875-Seine River Seen From Iéna Bridge.jpg|100px]] |- |1875 |W. 14/20 S. 4 |''Pont roulant au bord de la Seine'', ou'' La Seine à Paris entre le pont d'Iéna et le pont de Grenelle'' ''Pont-ruilh war lez ar Saena'', pe ''Ar Saena e Pariz etre pont Iena ha pont Grenelle'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Die Seine in Paris zwischen der Pont d'Ilena und der Pont de Grenelle -1875.jpg|100px]] |- |1875 |W. 15/18 |''La Seine au Pont de Grenelle'' ''Ar Saena e-kichen Pont Grenelle'' |[[Wallraf-Richartz Museum]], Köln |[[File:La Seine au Pont de Grenelle - Paul Gauguin - Wallraf-Richartz-Museum & Fondation Corboud-8631 (without frame).jpg|100px]] |- |1875 |W. 96/22 |''Mette Gauguin dormant sur un canapé'' ''Mette Gauguin kousket war ur gourvezvank'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1875 Mette Gauguin dormant sur un canapé.jpg|100px]] |- |1876 (''c.'') |W. 2/26 |''Poires et raisins'' ''Per ha rezin'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1876 Poires et raisins.jpg|100px]] |- |1876 |W. 9/36 |''Fleurs dans un vase bleu et partition'' ''Bokedoù en ul lestr glas ha pajenn sonerezh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1876 Fleurs dans un vase bleu.jpg|100px]] |- |1876 |W. 17 |''Paysage marin'' ''Morlivadenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Wildenstein 2002, 28.png|100px]] |- |1876 |W. 19/35 <br />S. 5 |''Marguerites et pivoines dans un vase bleu'' ''Bokedoù Marc’harid ha pivoena en ul lestr glas'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Marguerites et pivoines dans un vase bleu.jpg|100px]] |- |1876 |W. 19bis/41 |''Jacinthes et pommes sur un journal'' ''Pour-bran hag avaloù war ur gazetenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1876 Jacinthe et pommes sur un journal.jpg|100px]] |- |1876 |W. 20/34 |''Bouquet de pivoines sur une partition'', ou ''Vase de fleurs sur une page de musique'' ''Boked pivoena war ur bajenn sonerezh'', pe ''Lestrad bokedoù war ur bajenn sonerezh'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin - Bouquet of Peonies on a Musical Score (14991888045).jpg|100px]] |- |1876 |W. 21/32 |''Nature morte aux huîtres'' ''Habaskaenn hec'h istr'' |[[Virginia Museum of Fine Arts]]’’, Richmond |[[File:Gauguin 1876 Nature morte aux huîtres.jpg|100px]] |- |1877 |W. 1/38 |''Ferme près d'un étang'', ou ''Paysage d'automne'' ''Atant tost d'ur stank'', pe ''Dremmvro en diskarmazer'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Paysage d'automne.jpg|100px]] |- |1877 |W. 22/43 |''Portrait de Claude-Antoine-Charles Favre'' ''Poltred Claude-Antoine-Charles Favre'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Portrait de Claude-Antoine-Charles Favre.jpg|100px]] |- |1877 |W. 23/44 |''Ingeborg Thaulow'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1877 Ingeborg Thaulow.jpg|100px]] |- |1875–1877 (''c.'') |W. 25 |''Autoportrait'' ''Emboltred'' |[[Fogg Museum]], Cambridge, MA |[[File:Paul Gauguin 200.jpg|100px]] |- |1878 |W. 26 |''Mette Gauguin'' |[[Foundation E.G. Bührle|Stiftung Sammlung E. G. Bührle]], Zurich |[[File:Paul Gauguin, 1880, The Embroiderer (La Brodeuse), oil on canvas, 116 x 81 cm, Foundation E.G. Bührle.jpg|100px]] |- |1878 (''c.'') |W. 28/27 |''Nature morte aux poissons'' ''Habaskaenn he fesked'' |[[Mirdi arzoù Gothenburg]] |[[File:Paul Gauguin 118.jpg|100px]] |- |1879 |W. 31/52 |''Les Pommiers de l'Hermitage - III'', ou ''Les Pommiers en fleur - I'' ''An avalennoù en Hermitage - III'', pe ''An avalennoù e bleuñv - I'' |[[Philadelphia Museum of Art]] |[[File:Gauguin 1879 Les Pommiers de l'Hermitage III.jpg|100px]] |- |1879 |W. 33/51 |''Les Pommiers de l'Hermitage - II'' ''An avalennoù en Hermitage - II'' |[[Aargauer Kunsthaus]], Bro-Suis |[[File:Gauguin 1879 Les Pommiers de l'Hermitage II.jpg|100px]] |- |1879 |W. 34/48 |'' Les Meules'', ou ''Environs de Pontoise'' ''Ar c'houstelloù'', pe ''Trowardroioù Pontoise'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1879 Les Meules.jpg|100px]] |- |1879 |W. 35/53 |''Chemin de village (La sente du Père Dupin)'' ''Hentig en ur gêriadenn (Gwenodenn an tad Dupin'' |Dastumad prevez |[[File:CHEMIN DE VILLAGE (LA SENTE DU PÈRE DUPIN).PNG|100px]] |- |1879 |W. 36/55 |''Les Maraîchers de Vaugirard'' ''Legumajerien Vaugirard'' |[[Smith College Museum of Art]], Northampton, MA |[[File:Paul Gauguin 064.jpg|100px]] |- |1879 |W. 37/57 |''Jardin sous la neige'' ''Liorzh dindan an erc’h'' |[[Museum of Fine Arts (Budapest)|Szépművészeti Múzeum]], Budapest |[[File:Paul Gauguin 059.jpg|100px]] |- |1879 |W. 38/58 |''Jardin sous la neige - II'', ou ''La neige a Vaugirard I- '' ''Liorzh dindan an erc’h - II'', pe ''An erc’h e Vaugirard - I'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Gauguin Jardin sous la neige II.jpg|100px]] |- |1879 |W. 38bis/54 |''Bord de rivière'', ou ''Rive'' ''Lez ur stêr'', pe ''Glann'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1879 Rive.jpg|100px]] |- |1880 |W. 29 |''Portrait d'Isidore Gauguin'' ''Poltred Isidore Gauguin'' |[[Mirdi arzoù Dallas]] |[[File:Paul Gauguin - Portrait of a Man - 1985.R.29 - Dallas Museum of Art.jpg|100px]] |- |1880 |W. 30/69 |''L'Église de Vaugirard'', ou ''Église de Vaugirard vue de la rue Carcel'' ''Iliz Vaugirard'', pe ''Iliz Vaugirard gwelet eus straed Carcel'' |[[Mirdi Groninger]], [[Izelvroioù]] |[[File:Paul Gauguin, L'Eglise de Vaugirard, 1879.jpg|100px]] |- |1880 |W. 39 |''Étude de nu (Suzanne cousant)'' ''Studiadenn evit un noazhenn (Suzanne o wriat)'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Paul Gauguin 001.jpg|100px]] |- |1878 (''c.'') |W. 40 |''Au poulailler'' ''War-dro ar gludeg'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]] |[[File:Paul Gauguin - Dans le poulailler.jpg|100px]] |- |1880 |W. 44/58 |''Les Maisons de Vaugirard'' ''Tier Vaugirard'' |[[Mirdi Israel]], Jeruzalem |[[File:Paul Gauguin - Houses at Vaugirard - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1880 |W. 46/63 |''Mandoline sur une chaise'' ''Mandolinenn war ur gador'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Mandoline sur une Chaise.jpg|100px]] |- |1880 |W. 47/60 |''Nature morte à la Cruche d'Argile et Tasse en Fer'' ''Habaskaenn he ficher pri hag ha zas houarn'' |[[Skol-uhel arzoù Chicago]] |[[File:Gauguin - Nature Morte à la Cruche d'Argile et Tasse en Fer.jpg|100px]] |- |1880 |W. 48/61 |''Fleurs et tapis (pensées)'' ''Bokedoù ha pallenn (bokedoù an Dreinded)'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1880 Fleurs et tapis.jpg|100px]] |- |1880 |W. 49/62 |''Pour faire un bouquet'' ''Penaos aozañ ur boked'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1880 Pour faire un bouquet.jpg|100px]] |- |1881 |W. 50/76 |''L'Intérieur, rue Carcel'' ou ''Intérieur du peintre, Paris, rue Carcel'' ''Er gêr, straed Carcel'', pe ''Ti al livour, Pariz, straed Carcel'' |[[National Gallery of Norway]] |[[File:Paul Gauguin, Interieur du peintre Paris, rue Carcel (1881) - 01.jpg|100px]] |- |1881 |W. 51/77 |''Intérieur avec Aline'' ''Er gêr gant Aline'' |[[Millennium Gallery]], Sheffield, UK |[[File:Gauguin 1881 Intérieur avec Aline.jpg|100px]] |- |1881 |W. 52 & 54/75 |''La Petite rêve'', ou ''Garçon endormi'' ''An hini vihan o hunvreal'', pe ''Paotr o kousket'' |[[Ordrupgaard]], near Kopenhagen |[[File:PaulGauguin-1881-The Little One is Dreaming.jpg|100px]] |- |1881 |W. 55/74 |''La Petite s'amuse, ou La Mare aux canards'' ''An hini vihan o c’hoari'', pe ''Poull an houidi'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1881 La Petite s'amuse.jpg|100px]] |- |1881 (''c.'') |W. 63 |''Vase de Fleurs'' ''Lestrad bokedoù'' |[[Musée des Beaux-Arts de Rennes]] |[[File:Paul Gauguin 015.jpg|100px]] |- |1881 |W. 67 |''La famille du peintre au jardin, rue Carcel'' ''Tiegezh al livour el liorzh, straed Carcel'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Paul Gauguin 060.jpg|100px]] |- |1882 |W. 65/59 |''Nature morte aux oranges'' ''Habaskaenn hec'h orañjez'' |Mirdi arzoù-kaer Roazhon |[[File:Paul Gauguin 199.jpg|100px]] |- |1882 |W. 66 (pastel) |''Le sculpteur Aubé et son fils'' ''Ar c’hizellour Aubé hag e vab'' |[[Mirdi ar Petit Palais]] |[[File:Paul Gauguin 103.jpg|100px]] |- |1882 |W. 71/86 |''Les carrières du Chou, près de Pontoise - II'' ''Mengleuzioù ar Chou e-kichen Pontoise - II'' |[[National Gallery of Canada]], Ottawa |[[File:Paul Gauguin - Les carrières du Chou, près de Pontoise - II (1882).jpg|100px]] |- |1882 |W. 73/90 |''La Péniche bleue'', ou ''Le Chaland et la barque'' ''Ar gobar c'hlas'', pe ''Ar skaf hag ar vagig'' |[[Mirdi arz Lowe]], Miami |[[File:Le Chaland et la barque - Gauguin.jpg|100px]] |- |1882 |W. 77/96 |'' Fleurs et livres'' ''Bokedoù ha levrioù'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1882 Fleurs et livres.jpg|100px]] |- |1882 |W. 78/95 |''Fleurs et livre japonais sur une table'' ''Bokedoù ha levr japanek war un daol'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Gauguin Fleurs et livre japonais.jpg|100px]] |- |1883 (''c.'') |W. 41/109 |''Portrait de femme (Ingeborg Thaulow)'' ''Poltred ur vaouez (Ingeborg Thaulow)'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Portrait de femme.jpg|100px]] |- |1883 |W. 75/97 |''La neige, Rue Carcel'' ''An erc’h, straed Carcel'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Paul Gauguin 108.jpg|100px]] |- |1883 |W. 82/111 |''Aline Gauguin et l'un de ses frères'' ''Aline Gauguin hag ur breur dezhi'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Aline Gauguin et l'un de ses frères.jpg|100px]] |- |1883 |W. 84/99 |''Osny, la rue de Pontoise en hiver'', ou ''Entrée de village par la route de Pontoise'' ''Osny, straed Pontoise er goañv'', pe ''Penn ar gêriadenn dre hent Pontoise'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Osny, la rue de Pontoise en hiver .jpg|100px]] |- |1883 |W. 85/103 |''La Ferme de la Groue à Osny'' ''Atant La Groue en Osny'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 La Ferme de la Groue à Osny.jpg|100px]] |- |1883 |W. 86/101 |'' La Ferme de Busagny à Osny'' ''Atant Busagny en Osny'' |[[Rhode Island School of Design Museum]], Providence |[[File:Paul Gauguin - Busagny Farm, Osny - 1999.3 - Rhode Island School of Design Museum.jpg|100px]] |- |1883 |W. 87/102 |''L'Entrée d'Osny par temps d'orage'', ou ''Osny, Chemin montant'' ''Penn Osny en amzer arnevek'', pe ''Osny, hent war-bouez krec'h'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Paul Gauguin 005.jpg|100px]] |- |1883 |W. 88/105 |''Chemin aux peupliers, Osny'' ''Hent o gwez-pupli, Osny'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Paul Gauguin 094.jpg|100px]] |- |1883 |W. 89/100 |''Le Ruisseau, Osny'' ''Ar wazh dour, Osny'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Le Ruisseau, Osny.jpg|100px]] |- |1883 |W. 90/107 |''Tomates et pot d'étain sur une table'', ou ''Nature morte aux tomates'' ''Tomatez ha picher staen war un daol'', pe ''Habaskaenn he zomatez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Tomates et pot d'étain sur une table.jpg|100px]] |- |1883 |W. 91/108 |'' Dahlias et mandoline'' ou ''Mandoline et cache-pot'' ''Daliaoù ha mandolinenn'', pe ''Mandolinenn ha kuzh-pod'' |Dastumad prevez |[[File:Paul gauguin dahlias et mandoline.jpg|100px]] |- |1884 |W. 81/151 S. 12 |''Clovis endormi'' ''Clovis o kousket'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Clovis endormi.jpg|100px]] |- |1884 |W. 94/153 S. 13 |''Portrait d'homme'' ''Poltred ur gwaz'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Portrait d'homme.jpg|100px]] |- |1884 |W. 95/154 |''Mette Gauguin en robe de soir'' ''Mette Gauguin en he sae-abardaez'' |[[National Gallery, Oslo]] |[[File:Paul Gauguin 101.jpg|100px]] |- |1884 |W. 97/152 |''Mlle S. Manthey, Portrait de Sophie Margrethe Manthey'' ''An dimezell S. Manthey, poltred Sophie Margrethe Manthey'' |[[Mirdi Kröller-Müller]], Otterlo, Izelvroioù |[[File:Gauguin 1884 Mlle S. Manthey.jpg|100px]] |- |1884 |W. 98 |''Jeune fille au chapeau, Mlle S. Manthey'' ''Plac'h yaouank he zog, an dimezell S. Manthey'' |[[Worcester Art Museum]], Massachusetts |[[File:Gauguin - Mademoiselle Manthey, 1884.jpg|100px]] |- |1884 |W. 88/160 |''La Neige à Copenhague'' ''Erc’h e Kopenhagen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 La Neige à Copenhague.jpg|100px]] |- |1884 |W. 100/116 |''Les toits bleus, Rouen'' ''An toennoù glas, Rouen'' |Sammlung Oskar Reinhart am Römerholz, Winterthur |[[File:Paul Gauguin 012.jpg|100px]] |- |1884 | |''Un Coin de jardin à Rouen'', ou ''Vue d'un jardin, Rouen'' ''Ur c’hornad liorzh e Rouen'', pe ''Gwel war ul liorzh, Rouen'' |[[Portland Museum of Art]], Oregon |[[File:Paul Gauguin 082.jpg|100px]] |- |1884 |W. 102/130 |''Notre-Dame-des-Anges, Rouen'' ''Itron-Varia-an-Aelez, Rouen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Notre-Dame-des-Anges, Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 103/124 |''Rouen, L'Eglise Saint-Ouen'' ''Rouen, iliz Saint-Ouen'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin - Rouen, L'Eglise Saint-Ouen (1884).jpg|100px]] |- |1884 |W. 104/137 |''Jeune femme couchée dans l'herbe'' ou ''Fillette couchée dans une prairie'' ''Maouez yaouank en he gourvez er geot'', pe ''Plac'hig en he gourvez en ur bradenn'' |Marlborough Fine Art Ltd., London |[[File:Paul Gauguin 086.jpg|100px]] |- |1884 |W. 106/131 |''Les trois vaches'' ''An teir buoc’h'' |[[Kunstmuseum Winterthur]], Bro-Suis |[[File:Gauguin 1884 Les Trois vaches.jpg|100px]] |- |1884 |W. 107/138 |''Vache dans un pré, Rouen'' ou ''Paysage de Normandie'' ''Buoc’h en ur prad, Rouen'', pe ''Dremmvro e Normandi'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Vache dans un pré, Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 110/135 S. 16 |'' Chemin creux dans une pente boisée'', ou ''Sous-bois'' ''Hent-kev en un diribin koadek'', pe ''Dangoad'' |[[Mirdi an arzoù kaer, Boston]] |[[File:Paul Gauguin - Sous-Bois.jpg|100px]] |- |1884 |W. 111/122 |''Une Rue à Rouen'', ou ''Personage sur la route'' ''Ur straed e Rouen'', pe ""Un den war an hent'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]], Madrid |[[File:Paul Gauguin - Rue à Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 111(bis)/128 |''Le Chemin creux'' ''An hent don'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Le Chemin creux.jpg|100px]] |- |1884 |W. 114/133 |''Prairie entourée d'arbres'', ou 'L'Orée du bois'' ''Prad kelc’hiet gant gwez''n pe ''Lez ar c'hoad'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin 017.jpg|100px]] |- |1884 |W. 115/126 |''À flanc de coteau'' ''A-grap ar savenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 À flanc de coteau.jpg|100px]] |- |1884 |W. 117/127 |''La Route montante'' ''Ar c'hrav'' |[[Foundation E.G. Bührle]], Zurich |[[File:Gauguin 1884 La Route montante.jpg|100px]] |- |1884 |W. 118/123 |''Vue générale de Rouen'' ''Gwel hollek war Rouen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Vue générale de Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 119 |''Paysage de France, projet d'éventail'' ''Gweledva e Bro-C'hall, raktres evit un aveler'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:French Landscape, Fan Project by Paul Gauguin, 1885.JPG|100px]] |- |1884 |W. 120/143 |''Les Falaises de La Bouille'', ou ''Les Voiliers'' ''Tornaodoù La Bouille'', pe ''Ar bigi-dre-lien'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Les Falaises de La Bouille.jpg|100px]] |- |1884 |W. 121/106 |''Entrée du village d'Osny'' ''Penn kêriadenn Osny'' |[[Museum of Fine Arts, Boston]] |[[File:Paul Gauguin 048.jpg|100px]] |- |1884 |W. 122/142 |''La Seine à Rouen'', ou ''Le Port de Rouen'' ''Ar Saena e Rouen'', pe ''Porzh Rouen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 La Seine à Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 124/117 |''La Fumure des terres'', ou ''La Rentrée du foin'' ''O teilañ an douaroù'', pe ''Mare ar foenn'' |[[Wallraf–Richartz Museum]], Köln |[[File:Gauguin 1884 La Fumure des terres.jpg|100px]] |- |1884 |W. 125/121 | ''Le Bassin'', ou ''Le Bassin carré'' ''An oglenn'', pe ''An oglenn garrez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Le Bassin.jpg|100px]] |- |1884 |W. 126/114 | ''La Rue du Nord à Rouen'', ou ''Rue de village'' ''Straed an Norzh e Rouen'', pe ''Straed en ur gêriadenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 La Rue du Nord à Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 127/115 |''Rue Jouvenet à Rouen'' ''Straed Jouvenet e Rouen'' |Currently in [[Museo Thyssen-Bornemisza]], Madrid |[[File:Rue Jouvenet à Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 131/145 S. 18 |'' Le Vase de pivoines - I'', ou 'Les Pivoines - I'' ''Al lestrad pivoena - II'', pe ''Ar pivoena'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin - Les Pivoines I (1884).jpg|100px]] |- |1884 |W. 133/134 |''Pommes, cruche et verre irisé'' ''Avaloù, picher ha gwerenn ganevedennek'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Pommes, cruche et verre irisé.jpg|100px]] |- |1884 |W. 134/150 |''Capucines et dahlias dans une corbeille'', ou ''Corbeille de fleurs'' ''Kabusin ha daliaoù en ur baner'', pr ''Panerad bokedoù'' |[[National Gallery (Norway)]], Oslo |[[File:Gauguin 1884 Capucines et dahlias dans une corbeille.jpg|100px]] |- |1885 |W. 136/205 |''Portrait du peintre Granchi-Taylor'' ''Poltred al livour Granchi-Taylor'' |Kunstmuseum Basel |[[File:Paul Gauguin Portrait du peintre Granchi-Taylor.jpg|100px]] |- |1885 |W. 137/206 |''Portrait de Philibert Favre'' ''Poltred Philibert Favre'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Portrait de Philibert Favre.jpg|100px]] |- |1885 |W. 138/165 |''Gauguin devant son chevalet'' ''Gauguin dirak e varc'h-livañ'' |[[Kimbell Art Museum]], Fort Worth, Texas |[[File:Self-Portrait by Paul Gauguin, 1885.jpg|100px]] |- |1885 |W. 140/162 |''Jardin sous la neige, projet d'éventail'' ''Liorzh dindan an erc’h, raktres evit un aveler'' |[[Mirdi Fitzwilliam]], Cambridge, UK |[[File:Gauguin Fan Design Garden Under Snow.jpg|100px]] |- |1885 |W. 141/174 |''Le Moulin de la Reine dans le parc Østervold'', ou 'Parc de l'Est à Copenhague avec le Moulin de la Reine'' ''Milin ar Rouanez e liorzh Østervold'', pe ''Liorzh ar Reter e Kopenhagen gant Milin ar Rouanez'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Paul Gauguin - The Queen's Mill.JPG|100px]] |- |1885 |W. 142/173 |''Le Parc d'Østervold à Copenhague'' ''Liorzh Østervold e Kopenhagen'' |[[Kelvingrove Art Gallery and Museum]], Glasgow |[[File:Gauguin 1885 Le Parc d'Østervold à Copenhague.jpg|100px]] |- |1885 |W. 143/167 |''La Fin de l'hiver à Copenhague'', ou ''Paysage d'hiver à Copenhague'' ''Diwezh ar goañv e Kopenhagen'', pe ''Gweledva er goañv e Kopenhagen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 La Fin de l'hiver à Copenhague.jpg|100px]] |- |1884 |W. 144/175 |''Conversation'' ''Kaoz'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Conversation.jpg|100px]] |- |1884 |W. 148/161 |''Patineurs dans le parc de Frederiksberg'' ''Ruzikerien e liorzh Frederiksberg'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Skaters in Frederiksberg Park (1884 painting).jpg|100px]] |- |1885 |W. 147 |''Paysage de France d'après Cézanne, projet d'éventail'' ''Maeziad e Bro-C’hall diwar skouer Cézanne, raktres evit un aveler'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:French Landscape after Cézanne by Paul Gauguin, 1885, gouache .JPG|100px]] |- |1885 |W. 149/163 |''Route bordée d'arbres à Rouen - II'', ou ''Route de Rouen'' ''Hent hedet gant gwez e Rouen - II'', pe ''Hent Rouen'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Gauguin 1885 Route bordée d'arbres à Rouen II.jpg|100px]] |} ===1885–1886 (Dieppe, Pariz)=== {|class="wikitable sortable" !Bloaz!!WIN!!class=unsortable|Titl!!Mirdi!!class=unsortable|Skeudenn |- |1885 |W. 150/198 |''Chemin dans la hêtraie'', ou ''La Lisière de la forêt - I'' ''Hent er faoueg'', pe ''Lez ar goadeg - I'' |[[Aargauer Kunsthaus]], Suis |[[File:Gauguin 1885 Chemin dans la hêtraie.jpg|100px]] |- |1885 |W. 151/197 |''La Lisière de la forêt - II'' ''Lez ar goadeg - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 La Lisière de la forêt II.jpg|100px]] |- |1885 |W. 152/199 S. 21 |''La Lisière de la forêt - III'', ou ''L'Âne au bord du chemin'' ''Lez ar goadeg - III'' pe ''An azen war vord an hent'' |[[Mirdi Kröller-Müller]], Otterlo, Izelvroioù |[[File:Gauguin La lisière de la forêt III.jpeg|100px]] |- |1885 |W.153/196 |''Jeune garçon au bord de l'eau'', ou ''Le Ruisseau - I'' ''Paotrig e-tal ar wazh'', pe ''Ar wazh - I'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Jeune garçon au bord de l'eau.jpg|100px]] |- |1885 |W. 155/195 |''La Sente du père Jean'' ''Gwenojenn an tad Jean'' |[[Mohamed Mahmoud Khalil Museum]], Giza, Egipt |[[File:Gauguin 1885 La Sente du père Jean.jpg|100px]] |- |1885 |W. 156/200 |''Les Saules'' ''An haleg'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Les Saules.jpg|100px]] |- |1885 |W. 157/190 |'' Vache et cheval dans un pré'' ''Buoc’h ha marc’h en ur prad'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Vache et cheval dans un pré.jpg|100px]] |- |1885 |W. 158/192 |''Vaches à l'abreuvoir'' ''Buoc'hed ouzh an dourlec'h'' |[[Galleria d'Arte Moderna, Milan]] |[[File:Gauguin - Kühe an der Tränke - 1985.jpg|100px]] |- |1885 |W. 159/203 |L'Abreuvoir - II'' ''An dourlec’h - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 L'Abreuvoir II.jpg|100px]] |- |1885 |W. 160/191 |''Vaches près de Dieppe'', ou ''Vaches au repos'' ''Bouoc'hed e-tal Dieppe'', pe ''Buoc'hed o tiskuizhañ'' |[[Museum Boijmans Van Beuningen]], Rotterdam |[[File:Gauguin Vaches au repos.jpg|100px]] |- |1885 |W. 161/184 |Les Oies dans le pré'', ou ''Ferme en Normandie'' ''Ar gwazi er prad'', pe ''Atant e Normandi'' |[[Portland Museum of Art]], Maine |[[File:Gauguin 1885 Les Oies dans le pré.jpg|100px]] |- |1885 |W. 162/189 |''Étable près de Dieppe - II'', ou ''Chaumière en Normandie - I'' ''Kraou e-kichen Dieppe - II'', pe ''Ti-soul e Normandi - I'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Étable près de Dieppe II.jpg|100px]] |- |1885 |W. 163/188 |''Étable près de Dieppe I'', ou ''Chaumière en Normandie II'' ''Kraou e-kichen Dieppe - I'', pe ''Ti-soul e Normandi - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Étable près de Dieppe I.jpg|100px]] |- |1885 |W. 164/214 S. 23 |''À Sèvres'' ''E Sèvres'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1886 À Sèvres.jpg|100px]] |- |1885 |W. 165/183 |''La Maison blanche'', ou ''Le Château de l’Anglaise'' ''An ti gwenn'', pe ''Kastell ar Saozez'' |Dastumad prevez |[[File:PAUL GAUGUIN 1848 - 1903 LA MAISON BLANCHE.jpg|100px]] |- |1885 |W. 166/178 |''La Plage à Dieppe'' ''An aod e Dieppe'' |Dastumad prevez |[[File:PaulGauguin-1885-Coast at Dieppe.jpg|100px]] |- |1885 |W. 167/179 |''Baigneuses à Dieppe'' ''Kouronkerezed e Dieppe'' |The National Museum of Western Art |[[File:Gauguin Women Bathing.jpg|100px]] |- |1885 |W. 168/212 |''Goélette et trois-mâts à quai'', ou ''Bateaux au port'' ''~Goueledenn ha teirgwern ouzh ar c’hae'', pe ''Listri er porzh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1886 Goélette et trois-mâts à quai.jpg|100px]] |- |1885 |W. 169/180 |''Le Port de Dieppe'' ''Porzh Dieppe'' |[[Manchester Art Gallery]], UK |[[File:Gauguin 1885 Le Port de Dieppe.jpg|100px]] |- |1885 |W. 171/204 |''Au Bord du ruisseau, automne'' ''War vord ar wazh, diskar-amzer'' |Dastumad prevez |[[File:L'Autunno.jpg|100px]] |- |1885 |W. 172/186 |''Les Arbres dénudés'' ''Ar gwez dizeil'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Les Arbres dénudés.jpg|100px]] |- |1885 |W. 173/169 |''Nature morte à la mandoline'' ''Habaskaenn he mandolinenn'' |[[Mirdi Orsay, Pariz]] |[[File:Paul Gauguin 122.jpg|100px]] |- |1885 |W. 174/171 |''Nature morte avec carafon et figurine'', ou ''Nature morte à la figurine de céramique'' ''Habaskaenn he c'harafennig hag he delwennig'', pe ''Habaskaenn he delwennig kroc'han'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Nature morte avec carafon et figurine.jpg|100px]] |- |1885 |W. 175/201 |''Dahlias dans un vase en cuivre'' ''Daliaoù en ul lestr kouevr'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Dahlias dans un vase en cuivre.jpg|100px]] |- |1885 |W. 176/164 |''Nature morte dans un intérieur'' ''Habaskaenn en un annez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Stilleben mit Interieur.jpg|100px]] |- |1885 |W. 177/168 |''Lilas'' ''Lireu'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]] |[[File:Paul Gauguin - Lilas (1885).jpg|100px]] |- |1885 |W. 178/170 S. 25 |''Deux vases de fleurs et un éventail'' ''Daou lestrad bokedoù hag un aveler'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Deux vases de fleurs et un éventail.jpg|100px]] |- |1885 |W. 181/202 |''Œnothères dans un vase'' ''Louzoù-an-ezen en ul lestr'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Œnothères dans en vase.jpg|100px]] |- |1885 |W. 191/194 S. 34 |''L'Abreuvoir - I'' ''An dourlec'h - I'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin - L'Abreuvoir I (1885).jpg|100px]] |- |1886 |W. 182/148 |''Panier de fleurs'' ''Panerad bokedoù'' |[[Philadelphia Museum of Art]] |[[File:Gauguin Panier de fleurs.jpg|100px]] |- |1886 |W. 183/216 |''Nature morte à la tête de cheval'' ''Habaskaenn he fenn marc’h'' |[[Bridgestone Museum of Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin - Still Life with Horse's Head - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1886 |W. 184 S. 28 |''La femme au chignon'' ''Maouez he zorkad-blev'' |[[Bridgestone Museum of Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin 055.jpg|100px]] |- |1886 |W. 186/207 S. 30 |''La fille du patron'' ''Merc’h ar mestr'' |Musée du Prieuré, Saint-Germain-en-Laye |[[File:Paul Gauguin 047.jpg|100px]] |- |1886 |W. 187/208 S. 31 |''Clovis (Le Liseur)'' ''Clovis (Al lenner)'' |[[Portland Museum of Art]], Maine |[[File:Gauguin portrait of the artists son.jpg|100px]] |- |1886 |W. 188/210 S. 32 |''Neige en banlieue'', ou ''Banlieue parisienne'' ''Erc'h er bannlev'', pe ''Bannlev Pariz'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Neige en banlieue.jpg|100px]] |- |1886 |W. 193/211 |''Le Feu au bord de l'eau'' ''An tantad war vord an dour'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]], Madrid |[[File:Paul Gauguin - Le feu au bord de la rivière.jpg|100px]] |- |} ===1886-1891 (Breizh, Martinik, Provañs)=== {|class="wikitable sortable" !Bloaz!!WIN!!class=unsortable|Titl!!Mirdi!!class=unsortable|Skeudenn |- |1886 |W. 194/231 S.43 |''Ferme en Bretagne - II'' ''Atant e Breizh - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Ferme en Bretagne (II).jpg|100px]] |- |1886 |W. 195/227 S. 44 |''La Montagne Sainte-Marguerite vue des environs du presbytère'' ''Menez Santez-Marc’harid gwelet a-gichen ar presbital'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin La Montagne Sainte-Marguerite vue des environs du presbytère.jpg|100px]] |- |1886 |W. 196/224 S. 45 |''Les Lavandières à Pont-Aven'' ''Argannerezed e Pont-Aven'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Paul Gauguin 046.jpg|100px]] |- |1886 |W. 197/222 S. 40 |''Pont-Avennoise et enfant dans un sous-bois'', ou ''L'Allée dans la forêt'' ''Pontavenadez Mamm ha bugel en un dangoad'', pe ''An alez er goadeg'' |[[Pola Museum of Art]], Kanagawa, Japan |[[File:Gauguin L'Allée dans la forêt.jpg|100px]] |- |1886 |W. 198/223 S. 42 |''La baignade devant le port de Pont-Aven'' ''O kouronkañ dirakar porzh Pont-Aven'' |[[Dixon Gallery and Gardens]], Memphis, Tennessee |[[File:Gauguin La baignade devant le port de Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1886 |W. 199/225 S. 46 |''Le Champ Lollichon et l'église de Pont-Aven'' ''Park Lollichon hag iliz Pont-Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Le Champ Lollichon et l'église de Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1886 |W. 200/226 S. 47 |''Un Coin du champ Lollichon'', ou ''Le Champ Derout-Lollichon - II'' ''Ur c'horn e park Lollichon'', pe ''Ar park Derout-Lollichon - II'' |[[Los Angeles County Museum of Art]] |[[File:The Field of Derout-Lollichon LACMA M.86.276.jpg|100px]] |- |1886 |W. 201/237 S. 54 |''Bretonnes causant'', ou ''La Danse des quatre Bretonnes'' ''Breizhadezed o toullañ kaoz'', pe ''Koroll ar peder Breizhadez'' |[[Neue Pinakothek]], Munich, Germany ||[[File:Paul Gauguin 036.jpg|100px]] |- |1886 |W. 203/233 S. 48 |''La bergère bretonne'' ''Ar vesaerez vreton'' |Laing Art Gallery and Museum, Newcastle upon Tyne |[[File:Paul Gauguin 019.jpg|100px]] |- |1886 |W. 205/235 S. 50 |''Rochers au bord de la mer'' ''Reier war-vord ar mor'' |[[Gothenburg Museum of Art]], Sweden |[[File:Paul Gauguin 053.jpg|100px]] |- |1886 |W. 206/234 S. 51 |''Vaches au bord de la mer'' ''Buoc'hed war-vord ar mor'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1886 Vaches au bord de la mer.jpg|100px]] |- |1886 |W. 206 bis/236 S. 52 |''Les Rochers dans la mer'', ou ''Rochers et mer'' ''Ar reier er mor'', pe ''Reier ha mor'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1886 Les Rochers dans la mer.jpg|100px]] |- |1886 |W. 207/238 S. 39 |''Nature morte au profil de Laval'' ''Habaskaenn he letu Laval'' |[[Mirdi arz Indianapolis]] |[[File:Paul Gauguin 117.jpg|100px]] |- |1886 |W. 209/239 S. 37 |''Pots et Bouquets'' ''Pod ha bokedoù'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Bouquets et céramique sur une commode.jpg|100px]] |- |1886 |W. 211 S. 36 |''Le Bol Blanc'' ''Ar volenn wenn'' |[[Kunsthaus Zürich]] |[[File:Gauguin - Stilleben mit weißer Schale - 1886.jpg|100px]] |- |1886 |W. 272/221 S. 103 |''Jeunes Bretons au bain (La baignade au moulin du Bois d’Amour, Pont-Aven)'' ''Bretoned yaouank o kouronkañ (Ar gouronkadenn e-kichen milin ar Bois d’Amour, Pont-Aven)'' |[[Hiroshima Museum of Art]] |[[File:Paul Gauguin 008.jpg|100px]] |- |1887 |W. 215/241 |''La baignade'', ou ''Deux Baigneuses'' ''Ar gouronkadenn'', pe ''Div gouronkerez'' |[[Museo Nacional de Bellas Artes]], Buenos Aires |[[File:MNBA Gauguin 7963.JPG|100px]] |- |1887 |W. 217/242 S. 57 |''Bord de mer - I (La rade de Saint-Pierre vue de l'Anse Turin)'' ''War vord ar mor - I (Lenn-vor Saint-Pierre gwelet eus an Anse Turin'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Paul Gauguin 088.jpg|100px]] |- |1887 (''c.'') |W. 533/257 S. 355 |''Nature morte d'après Delacroix'' ''Habaskaenn diwar skouer Delacroix'' |[[Strasbourg Museum of Modern and Contemporary Art]] |[[File:Nature morte de P. Gauguin (MAMC, Strasbourg) (29036905531).jpg|100px]] |- |1887 |W. 218/253 S. 58 |''Bord de mer - II'' ''War vord ar mor - II'' |Dastumad prevez, Pariz |[[File:Paul Gauguin 089.jpg|100px]] |- |1887 |W. 219 S. 6 |''Village en Martinique (Femmes et chèvre dans le village)'' ''Kêriadenn e Martinik (Maouezed ha gavr er gêriadenn)'' |[[Mirdi Israel]], Jeruzalem |[[File:Paul Gauguin - Village in Martinique (Femmes et Chevre dans le village) - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1887 |W. 221/249 S. 64 |''Près des cases'', ou ''Autour des huttes'' ''Tost d'ar foukennoù'', pe ''War-dro ar c’hobanoù'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Autour des huttes.jpg|100px]] |- |1887 |W. 222/252 S. 65 |''Au bord de la rivière'' ''War glann ar stêr'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Paul Gauguin 130.jpg|100px]] |- |1887 |W. 224/250 S. 67 |''La Cueillette des Fruits'', ou ''Aux Mangos'' ''O frouesha'', pe ''O vangeza'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Paul Gauguin 087.jpg|100px]] |- |1887 |W. /245 |''Allées et venues, Martinique'' ''Monedone, Martinik'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]], Madrid |[[File:Paul Gauguin 077.jpg|100px]] |- |1887 |W. 226/246 S. 59 |''Cours d'eau sous les arbres, Martinique'' ''Dourredenn dindan ar gwez, Martinik'' |[[Neue Pinakothek]], Munich |[[File:Paul Gauguin 080.jpg|100px]] |- |1887 |W. 227/251 S. 68 |''Conversation (Tropiques)'', ou ''Négresses Causant'' ''Kaozeadenn (Trovanoù)'', pe ''Morianezed o kaozeal'' |Dastumad prevez, Dallas, Texas |[[File:Gauguin Conversation Tropiques.jpg|100px]] |- |1887 |W. 230/244 S. 71 |''Scène martiniquaise au manguier'' ou ''Huttes sous les arbres'' ''Arvest e Martinik dindan ar mangezenned'', pe ''Foukennoù dindan ar gwez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin huttes-arbres.jpg|100px]] |- |1888 |W. 231/243 S. 72 |''Palmiers, Martinique'' ''Gwez-palmez, Martinik'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Palmiers Martinique.jpg|100px]] |- |1888 |W. 232/248 S. 61 |''Végétation tropicale, Martinique'' ''Struzh trovanel, Martinik'' |[[National Gallery of Scotland]], Dunedin |[[File:Paul Gauguin 131.jpg|100px]] |- |1888 |W. 234/255 S. 60 |''La petite laveuse'' ''Ar gannerezig'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin La petite laveuse.jpg|100px]] |- |1888 |W. 238/256 S. 56 |''Nature morte aux mangos et à la fleur d'hibiscus'' ''Habaskaenn he mangezennoù hag he boked hibiskuz'' |[[Museum of Fine Arts, Houston]], Texas |[[File:Paul Gauguin - Nature morte aux mangos et à la fleur d'hibiscus (1887).jpg|100px]] |- |1888 |W. 239/309 |''Autoportrait avec portrait de Berna, perd'', ou 'Les Misérables''' ''Emboltred gant poltred Bernard'', pe ''Ar reuzeudien'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Paul Gauguin 112.jpg|100px]] |- |1888 |W. 240/305 S. 130 |''Portrait de Madeleine Bernard'' ''Poltred Madeleine Bernard'' |[[Museum of Grenoble]], France |[[File:Paul Gauguin 098.jpg|100px]] |- |1888 |W. 241/306 S. 128 |''Le Capitaine Jacob'' ''Ar c'habiten Jacob'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Le Capitaine Jacob.jpg|100px]] |- |1888 |W. 242/292 S. 129 |''Jeune femme devant une fenêtre'', ou ''La Fiancée'' ''Maouez yaouank dirak ur prenestr'', pe ''An danvez-gwreg'' |Dastumad prevez |[[File:Girl in Front of Open Window.jpg|100px]] |- |1888 |W. 244/293 S. 85 |''Portrait d'une Pont-avennoise, peut-être Marie Louarn'' ''Poltred Bontavenadez, Marie Louarn marteze'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Portrait d'une Pont-avennoise.jpg|100px]] |- |1888 |W. 245/308 S. 88 |''La Vision après le sermon'' ''Ar weledigezh goude ar sarmon'' |[[National Gallery of Scotland]], Dunedin |[[File:La vision après le sermon (Paul Gauguin).jpg|100px]] |- |1888 |W. 246(311)/319 S. 88(134) |''Les arbres bleus (Vous y passerez, la belle)'' ''Ar gwez glas (Tremen dre eno a reot, koantenn)'' |[[Ordrupgaard]], Kopenhagen |[[File:Gaugain Les arbres bleus.jpg|100px]] |- |1888 |W. 248/264 S. 75 |''Pont-Aven sous la neige'', ou ''Effet de neige'' ''Pont-Aven dindan an erc’h'', pe ''Gwered erc'h'' |[[Konstmuseum Gothenburg]] |[[File:Paul Gauguin 022.jpg|100px]] |- |1888 |W. 249/279 |''Printemps à Lézaven'', ou 'Les Premières Fleurs'' ''Nevezamzer e Lezaven'', pe ''Ar bokedoù kentañ'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Die ersten Blumen - 1888.jpg|100px]] |- |1888 |W. 250/280 S. 76 |''Conversation dans les prés, Pont-Aven'' ''Kaoz er pradeier. Pont-Aven'' |[[Royal Museums of Fine Arts of Belgium]] |[[File:Paul Gauguin 201.jpg|100px]] |- |1888 |W. 251/296 S. 89 |''La Ronde des petites Bretonnes'' ''Korollar Vreizhadezed vihan'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin 032.jpg|100px]] |- |1888 |W. 252/271 S. 90 |''Bretonnes et veau'', ou ''Bretonnes au Tournant d'une Route'' ''Breizhadezed ha leue'', pe ''Breizhadezed e pleg un hent |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Gauguin Bretonnes au Tournant d'une Route.jpg|100px]] |- |1888 |W. 253/313 S. 91 |''L'Automne à Pont-Aven'', ou ''L'Aven à travers Pont-Aven'' ''An diskar-amzer e Pont-Aven'', pe ''An Aven a-dreuz Pont-Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 L'Automne à Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 254/267 S. 92 |''Bretonne à la cruche'' ''Bretonez he ficher'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Bretonne à la cruche.jpg|100px]] |- |1888 |W. 255/302 S. 79 |''Le gardien de porcs, Bretagne'' ''Ar mesaer moc’h, Breizh'' |[[Los Angeles County Museum of Art]] |[[File:Paul Gauguin 018 (The Swineherd).jpg|100px]] |- |1888 |W. 256/265 S. 78 |''L'Hiver à Pont-Aven, petit Breton et ramasseuse'', ou ''Petit berger Breton'' ''Ar goañv e Pont-Aven, Bretonig ha dastumerez'', pe ''Maesaer brezhon bihan'' |[[National Museum of Western Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin 021.jpg|100px]] |- |1888 |W. 258/273 |''Petit Breton arrangeant son sabot'' ou ''Paysage à Pont-Aven, Bretagne'' ''Breton bihan oc’h aozañ e votez-koad e Pont-Aven, Breizh'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Paul Gauguin 076.jpg|100px]] |- |1888 |W. 260/269 S. 82 |''Sur l'Aven en amont de Pont-Aven'', ou 'La Prairie au bord de l'Aven'' ''War lez an Aven en argrec'h da Bont-Aven'', pe ''Ar prad war vord an Aven'' |[[Mirdi Pouchkin]], Moskov |[[File:A Meadow on the Banks of the Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 261/268 S. 81 |''L'Aven en contrebas de la Montagne Sainte-Marguerite'' ''An Aven ouzh traoñ Menez Santez-Marc'harid'' |[[Bridgestone Museum of Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin 013.jpg|100px]] |- |1888 |W. 262/275 S. 94 |''Pêcheurs bretons'' ''Pesketaerien vrezhon'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Pêcheurs bretons.jpg|100px]] |- |1888 |W. 263/285 S. 95<ref>Er c'hin da W. 240/305, ''Portrait de Madeleine Bernard'', 1888.</ref> |''La Rivière blanche'', ou ''Paysage de Bretagne''<ref>Anv kozh.</ref> ''Ar stêr wenn'', pe ''Gweledva e Breizh'' |[[Museum of Grenoble]] |[[File:Gauguin-Rivière-blanche-Grenoble.jpg|100px]] |- |1888 |W. 264/300 S. 96 |''Pêcheur et baigneurs sur l'Aven'' ''Pesketaerien ha kouronkerien war vord an Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Pêcheur et baigneurs sur l'Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 265/282 S. 97 |''Course de chiens dans la prairie'' ''Chas o redek er prad'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]] |[[File:Paul Gauguin - Chiens course dans un pré.jpg|100px]] |- |1888 |W. 266/276 S. 98 |''Crique en face du port de Pont-Aven'' ''Oufig a-dal da borzh Pont-Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Crique en face du port de Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 267/277 |''Saule près de Pont-Aven'' ''Halegenn e-kichen an Aven'' |Dastumad prevez | |- |1888 |W. 268/278 |''Chemin en bas de Pont-Aven'' ''Gwenodenn e traoñ Pont-Aven'' |[[Ordrupgaard]], Denmark |[[File:Gauguin Chemin en bas de Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 269/287 S. 101 |''La fenaison en Bretagne'' ''Ar foennadeg e Breizh'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin La fenaison en Bretagne.jpg|100px]] |- |1888 |W. 271 S. 102 |''Le Champ Derout-Lollichon - III'' ''Park Derout-Lollichon - III'' ||[[Barber Institute of Fine Arts]], Birmingham University, UK |[[File:Attributed to Gauguin - A Landscape at Pont Aven, 1888.jpg|100px]] |- |1888 |W. 273/298 S. 104 |''Les jeunes lutteurs'', ou ''Enfants luttant - I'' ''Ar c'hourenerien yaouank'', pe ''Bugale o c'houren - I'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Jeunes Lutteurs.jpg|100px]] |- |1888 |W. 274/299 S. 105 |''Enfants luttant - II'' ''Bugale o c’houren - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Enfants luttant II.jpg|100px]] |- |1888 |W. 275/297 S. 106 |''Jeunes baigneurs bretons'' ''Bretoned yaouank o kouronkañ'' |[[Kunsthalle, Hamburg]] |[[File:Paul Gauguin 009.jpg|100px]] |- |1888 |W. 276/283 S. 83 |''Les dindons à Pont-Aven'' ''Ar yer-Indez e Pont-Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Truthähne - 1888.jpg|100px]] |- |1888 |W. 277/274 S. 107 |''Jeux d'oies'', ou ''Paysage aux canards'' ''C’hoarioù gwazi'', pe ''Dremmvro e houidi'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Jeux d'oies.jpg|100px]] |- |1888 |W. 278/307 S. 108 |''Bretonne et oie au bord de l'eau'' ''Bretonez ha gwaz e-kichen an dour'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Bretonne et oie au bord de l'eau.jpg|100px]] |- |1888 |W. 279/284 S. 109 |''Vache couchée au pied d'un arbre'', ou ''Vache accroupie'' ''Buoc’h en he gourvez e-harz ur wezenn'', pe ''Buoc'h puchet'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Vache couchée au pied d'un arbre.jpg|100px]] |- |1888 |W. 280/286 S. 111 |'' Le Sabotier'' ''Ar botaouer'' |[[Musée des Beaux Arts de Pont-Aven]] |[[File:Gauguin 1888 Le Sabotier.jpg|100px]] |- |1888 |W. 282/310 S. 113 |''Marine avec vache'', ou ''Au-dessus du gouffre'' ''Morlivadenn gant ur vuoc’h'', pe ''A-us an islonk'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Paul Gauguin 132.jpg|100px]] |- |1888 |W. 284/289 S. 116 |''La crique'', ou ''Rochers sur la côte bretonne'' ''An ouf'', pe ''Reier war aod Breizh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Rochers sur la côte bretonne.jpg|100px]] |- |1888 |W. 285/288 S. 117 |''Rochers sur la côte'' ''Reier war an aod'' |[[Musée des Beaux Arts de Pont-Aven]] |[[File:Gauguin 1888 Rochers sur la côte.jpg|100px]] |- |1888 |W. 286/303 S. 118 |''La Vague'' ''Ar wagenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 La Vague.jpg|100px]] |- |1888 |W. 287/260 S. 119 |''Nature morte à l'estampe japonaise'' ''Habaskaenn he stampenn eus Japan '' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Nature morte à l'estampe japonaise.jpg|100px]] |- |1888 |W. 288/312 S. 120 |''Nature morte aux fruits (dédicacée à Laval)'' ''Habaskaenn he frouezh (dediet da Laval)'' |[[Mirdi Pouchkin]], Moskov |[[File:Paul Gauguin 119.jpg|100px]] |- |1888 |W. 290/301 S. 122 |''La Fête Gloanec'' ''Gouel Gloaneg'' |[[Musée des Beaux-Arts d'Orléans]] |[[File:Gauguin - Fête Gloanec (1888).jpg|100px]] |- |1888 |W. 291/261 S. 123 |''Pommes et bol'', ou ''Nature morte à l'ami Jacob'' ''Avaloù ha bolenn'', pe ''Habaskaenn evit ar c'heneil Jacob'' |Dastumad prevez, Bro-Suis |[[File:Paul Gauguin 114.jpg|100px]] |- |1888 |W. 292/262 S. 124 |''Bouquet de fleurs devant une fenêtre ouverte sur la mer'' ''Bokedoù bleuñv dirak ur prenestr a sko war ar mor'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin 1888 Bouquet de fleurs devant la mer.jpg|100px]] |- |1888 |W. 293/311 S. 127 |''Nature morte aux trois petits chiens'' ''Habaskaenn he zri c’holen ki'' |[[Mirdi arz modern (New York)|Mirdi arz modern]], New York |[[File:Paul Gauguin - Still Life with Three Puppies.jpg|100px]] |- |1888 |W. 294/321 S. 126 |''Le Petit chat'', ou ''Le Petit chat aux trois pommes'' ''Ar c’hazhig'', pe ''Kazhig e dri aval'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Le Petit chat.jpg|100px]] |- |1888 |W. 296/326 S. 133 |''Van Gogh peignant des tournesols'' ''Van Gogh o livañ bokedoù tro-heol'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Paul Gauguin - Vincent van Gogh painting sunflowers - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1888 (''c.'') |W. 297 S. 132 |''Autoportrait'' ''Emboltred'' |[[Mirdi Pouchkin]], Moskov |[[File:Self-portrait by Paul Gauguin, c. 1890, Pushkin Museum.JPG|100px]] |- |1888 |W. 298/327 S. 146 |''Madame Roulin'' ''An itron Roulin'' |[[Saint Louis Art Museum]], Missouri |[[File:Paul Gauguin - Madame Roulin.jpg|100px]] |- |1888 |W. 300/329 S. 144 |''Arlésiennes (Mistral)'' ''Arleadezed (Mistral)'' |[[Skol-uhel arzoù Chicago]] |[[File:Paul Gauguin 002.jpg|100px]] |- |1888 |W. 301/320 S. 143 |''La femme aux cochons, en pleine chaleur'', ou ''Dans le foin'' ''Maouez he moc’h, e barr ar wrez'', pe ''Er foenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Dans le foin.jpg|100px]] |- |1888 |W. 302/322 S. 140 |''Les laveuses à Arles - I (La Roubine du Roi)'' ''Ar gannerezed en Arle - I (La Roubine du Roi)'' |[[Mirdi arz modern (New York)|Mirdi arz modern]], New York City |[[File:Washerwomen at the Roubine du Roi Arles 1888 Paul Gauguin.jpg|100px]] |- |1888 |W. 303/325 S. 141 |''Les laveuses à Arles - II'' ''Ar gannerezed en Arle - II'' |[[Bilbao Fine Arts Museum]], Spagn |[[File:Washerwomen in Arles.jpg|100px]] |- |1888 |W. 304/317 S. 142 |''Vendanges à Arles'', ou ''Misères humaines'' ''Mendemoù en Arle'', pe ''Reuidigezh mab-den'' |[[Ordrupgaard]], Kopenhagen |[[File:Gauguin Misères humaines.jpg|100px]] |- |1888 |W. 305/318 S. 145 |''Café de Nuit, Arles'' ''Tavarn diouzh an noz, Arles'' |[[Mirdi Pouchkin]], Moskov |[[File:Gauguin - Cafe at Arles (1888).jpg|100px]] |- |1888 |W. 306/316 S. 137 |''L'Allée des Alyscamps, Arles'' ''Alez an Alyscamps, Arles'' |Seiji Togo Memorial Yasuda Kasai Museum of Art, Tokyo |[[File:Lane at Alchamps, Arles 1888 Paul Gauguin.jpg|100px]] |- |1888 |W. 307/314 S. 138 |''Les Alyscamps'', ou ''Les Trois grâces au temple de Venus'' ''An Alyscamps'', pe ''An teir fulenn en azeuldi Gwener'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Paul Gauguin 085.jpg|100px]] |- |1888 |W. 308/315 S. 139 |''Ferme à Arles'' ''Atant en Arles'' |[[Mirdi arz Indianapolis]] |[[File:Paul Gauguin, Ferme à Arles (1888).jpg|100px]] |- |1888 |W. 309/323 S. 136 |''Le Mas d'Arles'' ''Mas Arle'' |[[Nationalmuseum]], Stockholm |[[File:Paul Gauguin 043.jpg|100px]] |- |1888 |W. 310/324 S. 135 |''Paysage d'Arles avec buissons'' ''Maezioù en Arles gant strouezh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Paysage d'Arles avec buissons.jpg|100px]] |- |1889 |W. 313 S. 148 |''L'atelier de Schuffenecker'' ''Stal-labour Schuffenecker'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Paul Gauguin - Schuffenecker's Studio - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1888 pe 1889 |W. 314/258 S. 155 |''Madame Alexandre Kohler'' ''An itron Alexandre Kohler'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin 100.jpg|100px]] |- |1889 |W. 315 S. 156 |''La Belle Angèle'' ''Angèle gaer'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin - La Belle Angèle (1889).jpg|100px]] |- |1889 |W. 316 S. 157 |''Jeune Bretonne'' ''Bretonez yaouank'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Jeune Bretonne.jpg|100px]] |- |1889 |W. 317 S. 200 |''Meyer de Haan'' |[[Mirdi arz modern (New York)|Mirdi arz modern]], New York |[[File:Gauguin Meyer de Haan.jpg|100px]] |- |1890 |W. 319 |''Mimi et son chat'' ''Mimi hag he c’hazh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Mimi et son chat.jpg|100px]] |- |1889 pe 1890 |W. 320 S. 198 |''Nirvana, portrait de Jacob Meyer de Haan'' ''Nirvana, poltred Jacob Meyer de Haan'' |[[Wadsworth Atheneum]], Hartford, Connecticut |[[File:Paul Gauguin 092.jpg|100px]] |- |1889 |W. 321 S. 195 |''Bonjour Monsieur Gauguin - I'', ou ''Bonjour Monsieur Gauguins'' (''sic'') ''Ho temata Ao. Gauguin - I'', pe ''Ho temata Ao. Gauguins'' (''sic'') |[[Hammer Museum]], Los Angeles |[[File:Gauguin Bonjour Monsieur Gauguins.jpg|100px]] |- |1889 |W. 322 S. 196 |''Bonjour Monsieur Gauguin - II'' ''Ho temata Ao. Gauguin - II'' |[[National Gallery in Prague]] |[[File:Paul Gauguin 066.jpg|100px]] |- |1889 |W. 323 S. 199 |''Autoportrait-charge'', ou ''Autoportrait au Nimbe'' ''Emboltred-karg'', pe ''Emboltred e rod-heol'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin - Self-Portrait with Halo and Snake.jpg|100px]] |- |1889 |W. 325 S. 153 |''Autoportrait à la mandoline'' ''Emboltred e vandolinenn'' |Dastumad prevez |[[File:PaulGauguin325.jpg|100px]] |- |1889 |W. 326 S. 149 |''Le Christ dans le Jardin des Olivers'' ''Ar C'hrist e Liorzh an Olivez'' |[[Norton Museum of Art]], West Palm Beach, Florida |[[File:Paul Gauguin - Christ and the Garden of Olives.jpg|100px]] |- |1889 |W. 327 S. 151 |''Le Christ jaune'' ''Ar C’hrist melen'' |[[Albright-Knox Art Gallery]], Buffalo, New York |[[File:Gauguin Il Cristo giallo.jpg|100px]] |- |1889 |W. 328 S. 150 |''Le Christ vert'', ou ''Calvaire Breton'' ''Ar C’hrist gwer'', pe ''Kalvar brezhek'' |[[Royal Museums of Fine Arts of Belgium]] |[[File:Paul Gauguin 028.jpg|100px]] |- |1889 |W. 329 S. 191 |''Jeanne d'Arc'', ou ''Jeune Bretonne au rouet'' ''Janed Ark'', pe ''Breizhadez yaouank he c'harr-nezañ'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Jeanne d'Arc Paul Gauguin.jpeg|100px]] |- |1889 |W. 330 S. 194 |''Femme Caraïbe'' ''Maouez karibat'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Femme Caraibe.jpg|100px]] |- |1890-91 |W. 324 S. 152 |''Portrait de l'artiste au Christ jaune'' ''Emboltred e Grist melen'') |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin portrait 1889.JPG|100px]] |- |1889 |W. 333 |''Eve bretonne - I'' ''Eva vreizhat - I'' |[[McNay Art Museum]], San Antonio, Texas |[[File:Gauguin Eve Bretonne.jpg|100px]] |- |1889 |W. 334 |''Eve bretonne - II'' ''Eva vreizhat - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Eve bretonne II.jpg|100px]] |- |1889 |W. 335 S. 159 |''La Vie et la Mort'', ou ''Femmes se baignant'' ''Ar Vuhez hag ar Marv'', pe ''Maouezed o kouronkañ'' |[[Mohamed Mahmoud Khalil Museum]], Giza, Egypt |[[File:Gauguin 1889 La Vie et la Mort.jpg|100px]] |- |1889 |W. 336 S. 158 |''Ondine - I'', ou ''Dans les vagues'' ''Indina -I'', pe ''Er gwag'' |[[Cleveland Museum of Art]], Ohio |[[File:Dans les Vagues, by Paul Gauguin, Cleveland Museum of Art, 1978.63.jpg|100px]] |- |1889 |W. 337 |''Ondine - II'' ''Ondina - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Ondine II.jpg|100px]] |- |1889 |W. 339 S. 160 |''Petit Breton nu'' ''Breizhad bihan en noazh'' |[[Wallraf-Richartz Museum]], Köln |[[File:Gauguin - Ein bretonischer Junge 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 340 S. 189 |''Bretonnes près de la mer'' ''Breizhadezed tost d’ar mor'' |[[National Museum of Western Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin 075.jpg|100px]] |- |1889 |W. 341 |''Petites Bretonnes devant la mer - II'' ''Breizhadezed vihan e-kichen ar mor -II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Petites Bretonnes devant la mer II.jpg|100px]] |- |1889 |W. 343 |''La Vachère'' ''Ar vugulez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 La Vachère.jpg|100px]] |- |1889 |W. 344 S. 161 |''La Gardeuse de vaches'' ''Ar vugulez'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Paul Gauguin - Seated Breton Girl.jpg|100px]] |- |1889 |W. 345 S. 190 |''Fillettes au Pouldu'' ''Merc’hedigoù er Pouldu'' |Dastumad prevez |[[File:ZweiMädelsAmMeer (cropped).JPG|100px]] |- |1889 |W. 346 |''Enfance de Bretagne'' ''Bugeliezh e Breizh'' |[[Fukushima Prefectural Museum of Art]], Japan |[[File:Gauguin 1889 Enfance de Bretagne.jpg|100px]] |- |1889 |W. 347 S. 166 |''Le saule'' ''An halegenn'' |[[Nelson-Atkins Museum of Art]], Kansas City, Missouri |[[File:Paul Gauguin - Le saule (1889).jpg|100px]] |- |1889 |W. 349 S. 180 |''Ramasseuses de varech - II'' ''Bezhinerezed - II'' |[[Museum Folkwang]], Essen |[[File:Paul Gauguin 129.jpg|100px]] |- |1889 |W. 350 S. 163 |''Les faneuses'' ''Ar foennerezed'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Breton Haymakers (Les Faneuses) 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 351 S. 164 |''Les meules jaunes'', ou ''La moisson blonde'' ''Ar gwrac'helloù melen'', pe ''An eostad melegan'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin Die goldene Ernte - 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 352 S. 162 |''Moisson en Bretagne'' ''Eost e Breizh'' |[[Courtauld Institute Galleries]], London |[[File:Paul Gauguin 050.jpg|100px]] |- |1889 |W. 353 S. 169 |''La barrière'' ''Ar gloued'' |[[Kunsthaus Zürich]] |[[File:Gauguin 1889 La Barrière.jpg|100px]] |- |1889 |W. 354 S. 172 |''Gardeuse de porcs'' ''Ar vaesaerez moc’h'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Gardeuse de porcs.jpg|100px]] |- |1889 |W. 356 S. 171 |''Les Champs au bord de la mer'' ''Ar parkerier e-kichen ar mor'' |[[Nationalmuseum]], Stockholm |[[File:Berthe Morisot No jardim.jpg|100px]] |- |1889 |W. 357 S. 167 |''Les Saules (Paysage Breton)'', ou ''Paysage de Bretagne avec des vaches'' ''An haleg (Dremmvro breizhek)'', pe ''Dremmvro breizhek gant buoc'hed'' |[[National Gallery (Norway)]], Oslo |[[File:Paul Gauguin - Bretagnelandskap med kuer - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1889 |W. 358 S. 170 |''La Couture'' ''O wriat'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 La Couture.jpg|100px]] |- |1889 |W. 359 S. 183 |''Sur la plage en Bretagne'' ''War an draezhenn e Breizh'' |[[National Gallery (Norway)]], Oslo |[[File:Gauguin Sur la plage en Bretagne.jpg|100px]] |- |1889 |W. 360 S. 177 |''Au-dessus de la mer'' ''A-us ar mor'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Au-dessus de la mer.jpg|100px]] |- |1889 |W. 361 S. 178 |''Le joueur de flageolet sur la falaise'' ''Ar soner fleütig war an tornaod'' |[[Mirdi arz Indianapolis]] |[[File:The Flageolet Player on the Cliff by Paul Gauguin.jpg|100px]] |- |1889 |W. 362 S. 184 |''La Plage au Pouldu'' ''Trezhenn ar Poulldu'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin1889 La Plage au Pouldu.JPG|100px]] |- |1889 |W. 363 S. 185 |''La côte de Bellangenay'' ''An aod e Bellangenay'' |Springfield Museum of Art, Ohio |[[File:Gauguin - Die Küste bei Bellangenay -1890.jpg|100px]] |- |1889 |W. 364 S. 179 |''La Maison isolée'' ''An ti digenvez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 La Maison isolée.jpg|100px]] |- |1889 |W. 365 S. 174 |''La vache rouge'' ''Ar vuoc’h ruz'' |[[Los Angeles County Museum of Art]] |[[File:Gauguin - Die rote Kuh - 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 367 S. 168 |''Petit Breton à l'oie'' ''Brezhon bihan e waz'' |Pierre Rosenberg, Pariz |[[File:Paul Gauguin 020.jpg|100px]] |- |1889 |W. 370/281 |''Vue sur Pont-Aven prise de Lezaven'' ''Gwel war Bont-Aven eus Lezaven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Vue sur Pont-Aven prise de Lezaven.jpg|100px]] |- |1889 |W. 371 S. 186 |''Vue de la Plage de Bellanenay'' ''Gwel war draezhenn Bellangenay'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Vue de la Plage de Bellanenay.jpg|100px]] |- |1889 |W. 375 S. 203 |''Nature morte au vase en forme de tête'' ''Habaskaenn he lestr e stumm ur penn'' |[[Tehran Museum of Contemporary Art]] |[[File:Paul Gauguin 121.jpg|100px]] |- |1889 |W. 376 S. 204 |''Nature morte Ripipoint'' ''Habaskaenn e giz ar boentouriezh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Nature morte Ripipoint.jpg|100px]] |- |1888 |W. 377/259 S. 201 |''Nature morte à l'éventail'' ''Habaskaenn hec'h aveler'' |[[Mirdi Orsay]] |[[File:Gauguin - Stilleben mit Fächer - 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 378 S. 210 |''Nature morte à la comtesse de Ninial'', ou ''Nature morte au petit chien'', ou ''Fruits sur une table'' ''Habaskaenn he c'hontez Ninial'', pe ''Habaskadenn he c'hi bihan'', pe ''Frouezh war un daol'' |Dastumad prevez<ref>Laeret e 1970 hag adkavet ; e dalc'h polis Italia.</ref> |[[File:Gauguin Nature morte à la comtesse de Ninial.jpg|100px]] |- |1889 |W. 379 S. 209 |''Le Jambon'' ''Ar vorzhed-hoc'h'' |[[Phillips Memorial Gallery]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin 035.jpg|100px]] |- |1889 |W. 380 S. 202 |'' Nature morte aux oignons'' ''Habaskaenn hec'h ognon'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Still Life with Onion and Japanese Woodcut by Paul Gauguin, 1889 - Ny Carlsberg Glyptotek - Copenhagen - DSC09468.JPG|100px]] |- |1889 |W. 381 S. 206 |''Nature morte aux pêches'' ''Habaskaenn he fechez'' |[[Fogg Art Museum]], Cambridge, Massachusetts |[[File:Paul Gauguin 196.jpg|100px]] |- |1889 |W. 381bis/215 S. 207 |''Fruits dans une coupe'' ''Frouezh en ur volenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Fruits dans une coupe.jpg|100px]] |- |1889 |W. 382 S. 208 |''Nature morte à la coupe'' ''Habaskaenn he c'hib'' |[[Virginia Museum of Fine Arts]], Richmond, Virginia |[[File:Gauguin 1889 Nature morte à la coupe.jpg|100px]] |- |1889 |W. 383 S. 192 |''L'Oie'' ''Ar waz'' |[[Musée des Beaux-Arts de Quimper]], France |[[File:Gauguin - L'Oie.jpg|100px]] |- |1888 pe 1889 |W. 384/291 S. 224 |''Autoportrait d"dié à Carrière'' ''Emboltred dediet da Garrière'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin, Self-Portrait Dedicated to Carrière, 1888 or 1889, NGA 66418.jpg|100px]] |- |1889 |W. 385 S. 225 |''La Mère de l'artiste'' ''Mamm an arzour'' |[[Staatsgalerie Stuttgart]] |[[File:Gauguin La mère de l'artiste.jpg|100px]] |- |1890 |W. 386 S. 221 |''Le peintre Slewinski'' ''Al livour Slewinski'' ||[[National Museum of Western Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin Le Peintre Slewinski.jpg|100px]] |- |1890 |W. 387 S. 223 |''Portrait de femme à la nature morte de Cézanne'' ''Poltred ur vaouez he habaskaenn diwar zorn Cézanne'' |[[Skol-uhel arzoù Chicago]] |[[File:Paul Gauguin 099.jpg|100px]] |- |1890 |W. 388 S. 222 |''Mr. Loulou'' ''An ao. Loulou'' |[[The Barnes Foundation]], Merion, Pennsylvania |[[File:Paul Gauguin Mr Loulou.jpg|100px]] |- |1890 |W. 389 S. 226 |''Ève exotique'' ''Eva a-vaez-bro'' |[[Pola Museum of Art]], Kanagawa, Japan |[[File:Gauguin 1890 Ève exotique.jpg|100px]] |- |1890 |W. 390 S. 227 |''Adam et Ève'', ou ''Le Paradis Perdu'' 'Adam hag Eva'', pe ''Ar baradoz kollet'' |[[Yale University Art Gallery]], New Haven, Connecticut |[[File:Gauguin Le Paradis perdu.jpg|100px]] |- |1889 pe 1890 |W. 392 |''Pêcheuses de Goémon'' ''Goumonaerezed'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Pêcheuses de Goémon.jpg|100px]] |- |1890 |W. 393 S. 235 |''Entrée de ferme'' ''Digor un atant'' |[[Staatliche Kunsthalle Karlsruhe]], Alamagn |[[File:Gauguin - Häuser in Le Pouldu - 1890.jpeg|100px]] |- |1890 |W. 394 S. 234 |''Le Toit bleu'', ou ''Ferme au Pouldu'' ''An doenn c'hlas'', pe ''Atant er Pouldu'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Le Toit bleu.jpg|100px]] |- |1890 |W. 395 S. 231 |''La Maison du Pan-du'' ''Ti ar Pan-du'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin La Maison du Pan-du.jpg|100px]] |- |1890 |W. 396 S. 230 |'' La moisson au bord de la mer : Le Pouldu'' ''An eost war vord ar mor : Ar Pouldu'' |[[National Gallery]], London |[[File:Gauguin Les Foins.jpg|100px]] |- |1890 |W. 397 S. 228 |''Les meules'', ou ''Le champ de pommes de terre'' ''Ar gwrac'helloù'', pe ''Ar parkad avaloù-douar'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Gaugun - Heuhaufen in der Bretagne -1890.jpg|100px]] |- |1890 |W. 398 S. 233 |''Champs au Pouldu'', ou ''Paysage au Pouldu'' ''Parkeier er Pouldu'', pe ''Gweledva er Pouldu'' |[[National Gallery of Art]], Washington D.C. |[[File:Gauguin - Landschaft bei Le Pouldu - 1890.jpg|100px]] |- |1890 |W. 399 S. 232 |''Paysage du Pouldu'' ''Maeziad er Pouldu'' |Musée des beaux-arts de La Chaux-de-Fonds, Bro-Suis |[[File:Gauguin 1890 Paysage du Pouldu.jpg|100px]] |- |1889 |W. 405 S. 215 |''Pommes, poire et céramique'' ''Avaloù, ur berenn hag ur c'hroc'han'' |[[Fogg Art Museum]], Cambridge, Massachusetts |[[File:Paul Gauguin 116.jpg|100px]] |- |1889 pe 1895 |W. 530 S. 354 |''Double portrait d'enfants'' ''Daou boltred bugale'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Gauguin - Bildnis zweier Kinder - 1890.jpg|100px]] |- |1890 |W. 401 S. 213 |''Oranges et citrons avec vue sur Pont-Aven'' ''Avaloù-orañjez ha sitroñs gant ur gwel war Bont-Aven'' |[[Museum Langmatt]], Baden, Bro-Suis |[[File:Gauguin Stillleben mit Fruchtschale und Zitronen.jpg|100px]] |- |1890 |W. 402 S. 214 |''Coupe de fruits et pichet devant la fenètre'' ''Kibad frouezh ha picher dirak ur prenestr'' |[[National Gallery]], Londrez |[[File:Gauguin 1890 Coupe de fruits et picher devant la fenètre.jpg|100px]] |- |1890 |W. 404 S. 211 |''Compotier sur une chaise de jardin'' ''Kibad war ur gador liorzh'' |[[Los Angeles County Museum of Art]] |[[File:Fruit Dish on a Garden Chair LACMA M.54.41.1.jpg|100px]] |- |1891 pe 1893 |W. 410 S. 238 |''Autoportrait à la palette'' ''Emboltred e livaoueg'' |Dastumad prevez |[[File:PaulGauguin410.jpg|100px]] |- |1890 pe 1891 |W. 412 S. 236 |''La Perte du pucelage'' ''Koll ar fleurenn'' |[[Chrysler Museum of Art]], Norfolk, Virginia |[[File:Paul Gauguin 136.jpg|100px]] |- |1891 |W. 413 S. 237 |''Olympia, copie d'après Manet'' ''Olympia, diwar skouer Manet'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin - Copy of Manet's Olympia.jpg|100px]] |- |1893 (''c.'') |W. 415 S. 239 |''Autoportrait à l'idole'' ''Emboltred e idolenn'' |[[McNay Art Museum]], San Antonio, Texas |[[File:Gauguin Autoportrait à l'idole.jpg|100px]] |} ==Levrlennadur== *{{en}} Daniel Wildenstein : ''Gauguin: A Savage in the Making – Catalogue Raisonné of the Paintings'' (2 levrenn) ; Wildenstein Institute and Skira/Seuil, 2002 {{ISBN|978-8884911377}} — [https://wpi.art/2019/01/07/gauguin-a-savage-in-the-making/ En-linenn]. *{{it}} Gabriele Mandel Sugana] : ''L'opera completa di Gauguin'' ; Rizzoli, 2002 {{ISBN|978-88-17-27361-9}} ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Rolloù livadurioù|Gauguin]] [[Rummad:Livadurioù Paul Gauguin|Livadurioù Paul Gauguin]] 2uzpp6zwx00a3qds9dqvr81i8ibp0zl 2203157 2203133 2026-10-30T11:51:03Z CommonsDelinker 424 Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Gauguin_-_Café_at_Arles_(Night_Café_at_Arles)_1888.jpg]] e-lec’h Gauguin_-_Cafe_at_Arles_(1888).jpg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: more common name of the painting 2203157 wikitext text/x-wiki [[File:Paul Gauguin 1891.png|thumb|Paul Gauguin, 1891, tenner poltred dianav]] Setu amañ ur roll diglok eus oberennoù al liver gall [[Paul Gauguin]]. Paul Gauguin ([[1848]]–[[1903]]) a oa ul [[livouriezh|livour]] [[Goudetrivliadelouriezh|goudetrivliadelour]], ur [[Kizellañ|c'hizellour]], un [[engravour]], ur [[kroc'hanerezh|c'hroc'hanour]] hag ur [[skrivagner]]. Levezonet en deus an [[arz]] modern en {{XXvet kantved}} hag e zoare da zispakañ ster stag an dodennoù el livadennoù, dindan levezon ar [[bevennouriezh|vevennouriezh]], en deus digoret an hent d’ar [[kentidigouriezh|gentidigouriezh]]. Kalz levezon en deus bet ivez e implij eus an engravadurioù [[prenn]] hag eus ar [[prennengraverezh]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305070101/http://rubens.anu.edu.au/htdocs/surveys/prints/bysubject/display00087.html Engravadurioù gant Paul Gauguin].</ref>{{,}}<ref>[http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/woodcut+and+wood+engraving Engravadur war goad].</ref>. ==Kronologiezh== *1873–1884 : yaouankiz en e familh e Pariz *1884 : buhez en e familh e Rouen *1884 : buhez en e familh e [[Kopenhagen]] *1885 : Dieppe, Pariz *1886–1887 : prantad e [[Pont-Aven]] *1887 : chomadenn e [[Martinik]] *1888 : Pont-Aven *1888 : chomadenn gant [[Vincent van Gogh|Van Gogh]] en [[Arle]] *1889 :Pont Aven *1891–1893 : chomadenn e [[Tahiti]] *1894 : Pont Aven *1895–1901 : Tahiti *1901–1903 : chomadenn e Hiva Oa, [[Inizi Markiz]] ==Roll== * ''An titloù e galleg pe e brezhoneg ne oant ket bet atav roet gant Gauguin. An titloù e [[tahitieg]] zo skrivet war al livadennoù. Klikañ war ar skeudenn da gaout muioc'h a ditouroù.'' * ''Er bann WIN emañ an niverenn e meneger Wildenstein (W.) pe an niverenn meneger hervez [[Gabriele Mandel Sugana]] (S.)'' ===1873–1885 (Pariz, Rouen, Kopenhagen)=== {|class="wikitable sortable" !Bloaz!!W. & S.!!class=unsortable|Titl!!Mirdi!!class=unsortable|Skeudenn |- |1873 |W. 4/5 |''Chemin dans la forêt'', ou 'Sous-bois'' ''Gwenodenn er goadeg'', pe ''Dangoad'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Chemin dans la fôret.jpg|100px]] |- |1873 |W. 5/4 |''Travaux des champs dans la plaine'', ou ''Le lac dans la plaine'' ''Labour er parkoù er gompezenn', pe ''Al lenn er gompezenn' |[[Mirdi Fitzwilliam]], Cambridge |[[File:PaulGauguin-1873-Landscape.jpg|100px]] |- |1874-78 |W. 3 |''Nature morte au livre ouvert'' ''Habaskaenn he levr digor'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Wildenstein 2002, 42.png|100px]] |- |1874 |W. 6/8 |''Maisons au bord de l'eau'' ''Tier war vord an dour'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Gauguin 1874 Maisons au bord de l'eau.jpg|100px]] |- |1874 (''c''.) |W. 7 |''Maisons au bord de l'eau - II'' ''Tier war vord an dour - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Wildenstein 2002, 9.png|100px]] |- |1874 |W. 8/7 |''Clairière - II'' ''Frankizenn - II''  |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1874 Clairière II.jpg|100px]] |- |1875 |W. 11/13 |''Paysage avec peupliers'' ''Gweledva gant gwez-pupli'' |[[Mirdi arz Indianapolis]] |[[File:Gauguin 1875 Paysage avec peupliers.jpg|100px]] |- |1875 |W. 12/14 |'' Sous-bois Viroflay'', ou ''Paysage de Viroflay'' ''Dangoad e Viroflay'', pe ''Gweledva e Viroflay'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Landscape from Viroflay by Paul Gauguin, 1875 - Ny Carlsberg Glyptotek - Copenhagen - DSC09397.JPG|100px]] |- |1875 |W. 13/12 |'' La Seine, Pont d'Iéna'', ou ''Temps de neige'' ''Ar [[Saena]], Pont Iéna'', pe ''Amzer erc'hek'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:PaulGauguin-1875-Seine River Seen From Iéna Bridge.jpg|100px]] |- |1875 |W. 14/20 S. 4 |''Pont roulant au bord de la Seine'', ou'' La Seine à Paris entre le pont d'Iéna et le pont de Grenelle'' ''Pont-ruilh war lez ar Saena'', pe ''Ar Saena e Pariz etre pont Iena ha pont Grenelle'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Die Seine in Paris zwischen der Pont d'Ilena und der Pont de Grenelle -1875.jpg|100px]] |- |1875 |W. 15/18 |''La Seine au Pont de Grenelle'' ''Ar Saena e-kichen Pont Grenelle'' |[[Wallraf-Richartz Museum]], Köln |[[File:La Seine au Pont de Grenelle - Paul Gauguin - Wallraf-Richartz-Museum & Fondation Corboud-8631 (without frame).jpg|100px]] |- |1875 |W. 96/22 |''Mette Gauguin dormant sur un canapé'' ''Mette Gauguin kousket war ur gourvezvank'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1875 Mette Gauguin dormant sur un canapé.jpg|100px]] |- |1876 (''c.'') |W. 2/26 |''Poires et raisins'' ''Per ha rezin'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1876 Poires et raisins.jpg|100px]] |- |1876 |W. 9/36 |''Fleurs dans un vase bleu et partition'' ''Bokedoù en ul lestr glas ha pajenn sonerezh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1876 Fleurs dans un vase bleu.jpg|100px]] |- |1876 |W. 17 |''Paysage marin'' ''Morlivadenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Wildenstein 2002, 28.png|100px]] |- |1876 |W. 19/35 <br />S. 5 |''Marguerites et pivoines dans un vase bleu'' ''Bokedoù Marc’harid ha pivoena en ul lestr glas'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Marguerites et pivoines dans un vase bleu.jpg|100px]] |- |1876 |W. 19bis/41 |''Jacinthes et pommes sur un journal'' ''Pour-bran hag avaloù war ur gazetenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1876 Jacinthe et pommes sur un journal.jpg|100px]] |- |1876 |W. 20/34 |''Bouquet de pivoines sur une partition'', ou ''Vase de fleurs sur une page de musique'' ''Boked pivoena war ur bajenn sonerezh'', pe ''Lestrad bokedoù war ur bajenn sonerezh'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin - Bouquet of Peonies on a Musical Score (14991888045).jpg|100px]] |- |1876 |W. 21/32 |''Nature morte aux huîtres'' ''Habaskaenn hec'h istr'' |[[Virginia Museum of Fine Arts]]’’, Richmond |[[File:Gauguin 1876 Nature morte aux huîtres.jpg|100px]] |- |1877 |W. 1/38 |''Ferme près d'un étang'', ou ''Paysage d'automne'' ''Atant tost d'ur stank'', pe ''Dremmvro en diskarmazer'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Paysage d'automne.jpg|100px]] |- |1877 |W. 22/43 |''Portrait de Claude-Antoine-Charles Favre'' ''Poltred Claude-Antoine-Charles Favre'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Portrait de Claude-Antoine-Charles Favre.jpg|100px]] |- |1877 |W. 23/44 |''Ingeborg Thaulow'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1877 Ingeborg Thaulow.jpg|100px]] |- |1875–1877 (''c.'') |W. 25 |''Autoportrait'' ''Emboltred'' |[[Fogg Museum]], Cambridge, MA |[[File:Paul Gauguin 200.jpg|100px]] |- |1878 |W. 26 |''Mette Gauguin'' |[[Foundation E.G. Bührle|Stiftung Sammlung E. G. Bührle]], Zurich |[[File:Paul Gauguin, 1880, The Embroiderer (La Brodeuse), oil on canvas, 116 x 81 cm, Foundation E.G. Bührle.jpg|100px]] |- |1878 (''c.'') |W. 28/27 |''Nature morte aux poissons'' ''Habaskaenn he fesked'' |[[Mirdi arzoù Gothenburg]] |[[File:Paul Gauguin 118.jpg|100px]] |- |1879 |W. 31/52 |''Les Pommiers de l'Hermitage - III'', ou ''Les Pommiers en fleur - I'' ''An avalennoù en Hermitage - III'', pe ''An avalennoù e bleuñv - I'' |[[Philadelphia Museum of Art]] |[[File:Gauguin 1879 Les Pommiers de l'Hermitage III.jpg|100px]] |- |1879 |W. 33/51 |''Les Pommiers de l'Hermitage - II'' ''An avalennoù en Hermitage - II'' |[[Aargauer Kunsthaus]], Bro-Suis |[[File:Gauguin 1879 Les Pommiers de l'Hermitage II.jpg|100px]] |- |1879 |W. 34/48 |'' Les Meules'', ou ''Environs de Pontoise'' ''Ar c'houstelloù'', pe ''Trowardroioù Pontoise'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1879 Les Meules.jpg|100px]] |- |1879 |W. 35/53 |''Chemin de village (La sente du Père Dupin)'' ''Hentig en ur gêriadenn (Gwenodenn an tad Dupin'' |Dastumad prevez |[[File:CHEMIN DE VILLAGE (LA SENTE DU PÈRE DUPIN).PNG|100px]] |- |1879 |W. 36/55 |''Les Maraîchers de Vaugirard'' ''Legumajerien Vaugirard'' |[[Smith College Museum of Art]], Northampton, MA |[[File:Paul Gauguin 064.jpg|100px]] |- |1879 |W. 37/57 |''Jardin sous la neige'' ''Liorzh dindan an erc’h'' |[[Museum of Fine Arts (Budapest)|Szépművészeti Múzeum]], Budapest |[[File:Paul Gauguin 059.jpg|100px]] |- |1879 |W. 38/58 |''Jardin sous la neige - II'', ou ''La neige a Vaugirard I- '' ''Liorzh dindan an erc’h - II'', pe ''An erc’h e Vaugirard - I'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Gauguin Jardin sous la neige II.jpg|100px]] |- |1879 |W. 38bis/54 |''Bord de rivière'', ou ''Rive'' ''Lez ur stêr'', pe ''Glann'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1879 Rive.jpg|100px]] |- |1880 |W. 29 |''Portrait d'Isidore Gauguin'' ''Poltred Isidore Gauguin'' |[[Mirdi arzoù Dallas]] |[[File:Paul Gauguin - Portrait of a Man - 1985.R.29 - Dallas Museum of Art.jpg|100px]] |- |1880 |W. 30/69 |''L'Église de Vaugirard'', ou ''Église de Vaugirard vue de la rue Carcel'' ''Iliz Vaugirard'', pe ''Iliz Vaugirard gwelet eus straed Carcel'' |[[Mirdi Groninger]], [[Izelvroioù]] |[[File:Paul Gauguin, L'Eglise de Vaugirard, 1879.jpg|100px]] |- |1880 |W. 39 |''Étude de nu (Suzanne cousant)'' ''Studiadenn evit un noazhenn (Suzanne o wriat)'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Paul Gauguin 001.jpg|100px]] |- |1878 (''c.'') |W. 40 |''Au poulailler'' ''War-dro ar gludeg'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]] |[[File:Paul Gauguin - Dans le poulailler.jpg|100px]] |- |1880 |W. 44/58 |''Les Maisons de Vaugirard'' ''Tier Vaugirard'' |[[Mirdi Israel]], Jeruzalem |[[File:Paul Gauguin - Houses at Vaugirard - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1880 |W. 46/63 |''Mandoline sur une chaise'' ''Mandolinenn war ur gador'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Mandoline sur une Chaise.jpg|100px]] |- |1880 |W. 47/60 |''Nature morte à la Cruche d'Argile et Tasse en Fer'' ''Habaskaenn he ficher pri hag ha zas houarn'' |[[Skol-uhel arzoù Chicago]] |[[File:Gauguin - Nature Morte à la Cruche d'Argile et Tasse en Fer.jpg|100px]] |- |1880 |W. 48/61 |''Fleurs et tapis (pensées)'' ''Bokedoù ha pallenn (bokedoù an Dreinded)'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1880 Fleurs et tapis.jpg|100px]] |- |1880 |W. 49/62 |''Pour faire un bouquet'' ''Penaos aozañ ur boked'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1880 Pour faire un bouquet.jpg|100px]] |- |1881 |W. 50/76 |''L'Intérieur, rue Carcel'' ou ''Intérieur du peintre, Paris, rue Carcel'' ''Er gêr, straed Carcel'', pe ''Ti al livour, Pariz, straed Carcel'' |[[National Gallery of Norway]] |[[File:Paul Gauguin, Interieur du peintre Paris, rue Carcel (1881) - 01.jpg|100px]] |- |1881 |W. 51/77 |''Intérieur avec Aline'' ''Er gêr gant Aline'' |[[Millennium Gallery]], Sheffield, UK |[[File:Gauguin 1881 Intérieur avec Aline.jpg|100px]] |- |1881 |W. 52 & 54/75 |''La Petite rêve'', ou ''Garçon endormi'' ''An hini vihan o hunvreal'', pe ''Paotr o kousket'' |[[Ordrupgaard]], near Kopenhagen |[[File:PaulGauguin-1881-The Little One is Dreaming.jpg|100px]] |- |1881 |W. 55/74 |''La Petite s'amuse, ou La Mare aux canards'' ''An hini vihan o c’hoari'', pe ''Poull an houidi'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1881 La Petite s'amuse.jpg|100px]] |- |1881 (''c.'') |W. 63 |''Vase de Fleurs'' ''Lestrad bokedoù'' |[[Musée des Beaux-Arts de Rennes]] |[[File:Paul Gauguin 015.jpg|100px]] |- |1881 |W. 67 |''La famille du peintre au jardin, rue Carcel'' ''Tiegezh al livour el liorzh, straed Carcel'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Paul Gauguin 060.jpg|100px]] |- |1882 |W. 65/59 |''Nature morte aux oranges'' ''Habaskaenn hec'h orañjez'' |Mirdi arzoù-kaer Roazhon |[[File:Paul Gauguin 199.jpg|100px]] |- |1882 |W. 66 (pastel) |''Le sculpteur Aubé et son fils'' ''Ar c’hizellour Aubé hag e vab'' |[[Mirdi ar Petit Palais]] |[[File:Paul Gauguin 103.jpg|100px]] |- |1882 |W. 71/86 |''Les carrières du Chou, près de Pontoise - II'' ''Mengleuzioù ar Chou e-kichen Pontoise - II'' |[[National Gallery of Canada]], Ottawa |[[File:Paul Gauguin - Les carrières du Chou, près de Pontoise - II (1882).jpg|100px]] |- |1882 |W. 73/90 |''La Péniche bleue'', ou ''Le Chaland et la barque'' ''Ar gobar c'hlas'', pe ''Ar skaf hag ar vagig'' |[[Mirdi arz Lowe]], Miami |[[File:Le Chaland et la barque - Gauguin.jpg|100px]] |- |1882 |W. 77/96 |'' Fleurs et livres'' ''Bokedoù ha levrioù'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1882 Fleurs et livres.jpg|100px]] |- |1882 |W. 78/95 |''Fleurs et livre japonais sur une table'' ''Bokedoù ha levr japanek war un daol'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Gauguin Fleurs et livre japonais.jpg|100px]] |- |1883 (''c.'') |W. 41/109 |''Portrait de femme (Ingeborg Thaulow)'' ''Poltred ur vaouez (Ingeborg Thaulow)'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Portrait de femme.jpg|100px]] |- |1883 |W. 75/97 |''La neige, Rue Carcel'' ''An erc’h, straed Carcel'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Paul Gauguin 108.jpg|100px]] |- |1883 |W. 82/111 |''Aline Gauguin et l'un de ses frères'' ''Aline Gauguin hag ur breur dezhi'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Aline Gauguin et l'un de ses frères.jpg|100px]] |- |1883 |W. 84/99 |''Osny, la rue de Pontoise en hiver'', ou ''Entrée de village par la route de Pontoise'' ''Osny, straed Pontoise er goañv'', pe ''Penn ar gêriadenn dre hent Pontoise'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Osny, la rue de Pontoise en hiver .jpg|100px]] |- |1883 |W. 85/103 |''La Ferme de la Groue à Osny'' ''Atant La Groue en Osny'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 La Ferme de la Groue à Osny.jpg|100px]] |- |1883 |W. 86/101 |'' La Ferme de Busagny à Osny'' ''Atant Busagny en Osny'' |[[Rhode Island School of Design Museum]], Providence |[[File:Paul Gauguin - Busagny Farm, Osny - 1999.3 - Rhode Island School of Design Museum.jpg|100px]] |- |1883 |W. 87/102 |''L'Entrée d'Osny par temps d'orage'', ou ''Osny, Chemin montant'' ''Penn Osny en amzer arnevek'', pe ''Osny, hent war-bouez krec'h'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Paul Gauguin 005.jpg|100px]] |- |1883 |W. 88/105 |''Chemin aux peupliers, Osny'' ''Hent o gwez-pupli, Osny'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Paul Gauguin 094.jpg|100px]] |- |1883 |W. 89/100 |''Le Ruisseau, Osny'' ''Ar wazh dour, Osny'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Le Ruisseau, Osny.jpg|100px]] |- |1883 |W. 90/107 |''Tomates et pot d'étain sur une table'', ou ''Nature morte aux tomates'' ''Tomatez ha picher staen war un daol'', pe ''Habaskaenn he zomatez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Tomates et pot d'étain sur une table.jpg|100px]] |- |1883 |W. 91/108 |'' Dahlias et mandoline'' ou ''Mandoline et cache-pot'' ''Daliaoù ha mandolinenn'', pe ''Mandolinenn ha kuzh-pod'' |Dastumad prevez |[[File:Paul gauguin dahlias et mandoline.jpg|100px]] |- |1884 |W. 81/151 S. 12 |''Clovis endormi'' ''Clovis o kousket'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Clovis endormi.jpg|100px]] |- |1884 |W. 94/153 S. 13 |''Portrait d'homme'' ''Poltred ur gwaz'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Portrait d'homme.jpg|100px]] |- |1884 |W. 95/154 |''Mette Gauguin en robe de soir'' ''Mette Gauguin en he sae-abardaez'' |[[National Gallery, Oslo]] |[[File:Paul Gauguin 101.jpg|100px]] |- |1884 |W. 97/152 |''Mlle S. Manthey, Portrait de Sophie Margrethe Manthey'' ''An dimezell S. Manthey, poltred Sophie Margrethe Manthey'' |[[Mirdi Kröller-Müller]], Otterlo, Izelvroioù |[[File:Gauguin 1884 Mlle S. Manthey.jpg|100px]] |- |1884 |W. 98 |''Jeune fille au chapeau, Mlle S. Manthey'' ''Plac'h yaouank he zog, an dimezell S. Manthey'' |[[Worcester Art Museum]], Massachusetts |[[File:Gauguin - Mademoiselle Manthey, 1884.jpg|100px]] |- |1884 |W. 88/160 |''La Neige à Copenhague'' ''Erc’h e Kopenhagen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 La Neige à Copenhague.jpg|100px]] |- |1884 |W. 100/116 |''Les toits bleus, Rouen'' ''An toennoù glas, Rouen'' |Sammlung Oskar Reinhart am Römerholz, Winterthur |[[File:Paul Gauguin 012.jpg|100px]] |- |1884 | |''Un Coin de jardin à Rouen'', ou ''Vue d'un jardin, Rouen'' ''Ur c’hornad liorzh e Rouen'', pe ''Gwel war ul liorzh, Rouen'' |[[Portland Museum of Art]], Oregon |[[File:Paul Gauguin 082.jpg|100px]] |- |1884 |W. 102/130 |''Notre-Dame-des-Anges, Rouen'' ''Itron-Varia-an-Aelez, Rouen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Notre-Dame-des-Anges, Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 103/124 |''Rouen, L'Eglise Saint-Ouen'' ''Rouen, iliz Saint-Ouen'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin - Rouen, L'Eglise Saint-Ouen (1884).jpg|100px]] |- |1884 |W. 104/137 |''Jeune femme couchée dans l'herbe'' ou ''Fillette couchée dans une prairie'' ''Maouez yaouank en he gourvez er geot'', pe ''Plac'hig en he gourvez en ur bradenn'' |Marlborough Fine Art Ltd., London |[[File:Paul Gauguin 086.jpg|100px]] |- |1884 |W. 106/131 |''Les trois vaches'' ''An teir buoc’h'' |[[Kunstmuseum Winterthur]], Bro-Suis |[[File:Gauguin 1884 Les Trois vaches.jpg|100px]] |- |1884 |W. 107/138 |''Vache dans un pré, Rouen'' ou ''Paysage de Normandie'' ''Buoc’h en ur prad, Rouen'', pe ''Dremmvro e Normandi'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Vache dans un pré, Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 110/135 S. 16 |'' Chemin creux dans une pente boisée'', ou ''Sous-bois'' ''Hent-kev en un diribin koadek'', pe ''Dangoad'' |[[Mirdi an arzoù kaer, Boston]] |[[File:Paul Gauguin - Sous-Bois.jpg|100px]] |- |1884 |W. 111/122 |''Une Rue à Rouen'', ou ''Personage sur la route'' ''Ur straed e Rouen'', pe ""Un den war an hent'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]], Madrid |[[File:Paul Gauguin - Rue à Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 111(bis)/128 |''Le Chemin creux'' ''An hent don'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Le Chemin creux.jpg|100px]] |- |1884 |W. 114/133 |''Prairie entourée d'arbres'', ou 'L'Orée du bois'' ''Prad kelc’hiet gant gwez''n pe ''Lez ar c'hoad'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin 017.jpg|100px]] |- |1884 |W. 115/126 |''À flanc de coteau'' ''A-grap ar savenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 À flanc de coteau.jpg|100px]] |- |1884 |W. 117/127 |''La Route montante'' ''Ar c'hrav'' |[[Foundation E.G. Bührle]], Zurich |[[File:Gauguin 1884 La Route montante.jpg|100px]] |- |1884 |W. 118/123 |''Vue générale de Rouen'' ''Gwel hollek war Rouen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Vue générale de Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 119 |''Paysage de France, projet d'éventail'' ''Gweledva e Bro-C'hall, raktres evit un aveler'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:French Landscape, Fan Project by Paul Gauguin, 1885.JPG|100px]] |- |1884 |W. 120/143 |''Les Falaises de La Bouille'', ou ''Les Voiliers'' ''Tornaodoù La Bouille'', pe ''Ar bigi-dre-lien'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Les Falaises de La Bouille.jpg|100px]] |- |1884 |W. 121/106 |''Entrée du village d'Osny'' ''Penn kêriadenn Osny'' |[[Museum of Fine Arts, Boston]] |[[File:Paul Gauguin 048.jpg|100px]] |- |1884 |W. 122/142 |''La Seine à Rouen'', ou ''Le Port de Rouen'' ''Ar Saena e Rouen'', pe ''Porzh Rouen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 La Seine à Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 124/117 |''La Fumure des terres'', ou ''La Rentrée du foin'' ''O teilañ an douaroù'', pe ''Mare ar foenn'' |[[Wallraf–Richartz Museum]], Köln |[[File:Gauguin 1884 La Fumure des terres.jpg|100px]] |- |1884 |W. 125/121 | ''Le Bassin'', ou ''Le Bassin carré'' ''An oglenn'', pe ''An oglenn garrez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Le Bassin.jpg|100px]] |- |1884 |W. 126/114 | ''La Rue du Nord à Rouen'', ou ''Rue de village'' ''Straed an Norzh e Rouen'', pe ''Straed en ur gêriadenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 La Rue du Nord à Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 127/115 |''Rue Jouvenet à Rouen'' ''Straed Jouvenet e Rouen'' |Currently in [[Museo Thyssen-Bornemisza]], Madrid |[[File:Rue Jouvenet à Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 131/145 S. 18 |'' Le Vase de pivoines - I'', ou 'Les Pivoines - I'' ''Al lestrad pivoena - II'', pe ''Ar pivoena'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin - Les Pivoines I (1884).jpg|100px]] |- |1884 |W. 133/134 |''Pommes, cruche et verre irisé'' ''Avaloù, picher ha gwerenn ganevedennek'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Pommes, cruche et verre irisé.jpg|100px]] |- |1884 |W. 134/150 |''Capucines et dahlias dans une corbeille'', ou ''Corbeille de fleurs'' ''Kabusin ha daliaoù en ur baner'', pr ''Panerad bokedoù'' |[[National Gallery (Norway)]], Oslo |[[File:Gauguin 1884 Capucines et dahlias dans une corbeille.jpg|100px]] |- |1885 |W. 136/205 |''Portrait du peintre Granchi-Taylor'' ''Poltred al livour Granchi-Taylor'' |Kunstmuseum Basel |[[File:Paul Gauguin Portrait du peintre Granchi-Taylor.jpg|100px]] |- |1885 |W. 137/206 |''Portrait de Philibert Favre'' ''Poltred Philibert Favre'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Portrait de Philibert Favre.jpg|100px]] |- |1885 |W. 138/165 |''Gauguin devant son chevalet'' ''Gauguin dirak e varc'h-livañ'' |[[Kimbell Art Museum]], Fort Worth, Texas |[[File:Self-Portrait by Paul Gauguin, 1885.jpg|100px]] |- |1885 |W. 140/162 |''Jardin sous la neige, projet d'éventail'' ''Liorzh dindan an erc’h, raktres evit un aveler'' |[[Mirdi Fitzwilliam]], Cambridge, UK |[[File:Gauguin Fan Design Garden Under Snow.jpg|100px]] |- |1885 |W. 141/174 |''Le Moulin de la Reine dans le parc Østervold'', ou 'Parc de l'Est à Copenhague avec le Moulin de la Reine'' ''Milin ar Rouanez e liorzh Østervold'', pe ''Liorzh ar Reter e Kopenhagen gant Milin ar Rouanez'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Paul Gauguin - The Queen's Mill.JPG|100px]] |- |1885 |W. 142/173 |''Le Parc d'Østervold à Copenhague'' ''Liorzh Østervold e Kopenhagen'' |[[Kelvingrove Art Gallery and Museum]], Glasgow |[[File:Gauguin 1885 Le Parc d'Østervold à Copenhague.jpg|100px]] |- |1885 |W. 143/167 |''La Fin de l'hiver à Copenhague'', ou ''Paysage d'hiver à Copenhague'' ''Diwezh ar goañv e Kopenhagen'', pe ''Gweledva er goañv e Kopenhagen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 La Fin de l'hiver à Copenhague.jpg|100px]] |- |1884 |W. 144/175 |''Conversation'' ''Kaoz'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Conversation.jpg|100px]] |- |1884 |W. 148/161 |''Patineurs dans le parc de Frederiksberg'' ''Ruzikerien e liorzh Frederiksberg'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Skaters in Frederiksberg Park (1884 painting).jpg|100px]] |- |1885 |W. 147 |''Paysage de France d'après Cézanne, projet d'éventail'' ''Maeziad e Bro-C’hall diwar skouer Cézanne, raktres evit un aveler'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:French Landscape after Cézanne by Paul Gauguin, 1885, gouache .JPG|100px]] |- |1885 |W. 149/163 |''Route bordée d'arbres à Rouen - II'', ou ''Route de Rouen'' ''Hent hedet gant gwez e Rouen - II'', pe ''Hent Rouen'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Gauguin 1885 Route bordée d'arbres à Rouen II.jpg|100px]] |} ===1885–1886 (Dieppe, Pariz)=== {|class="wikitable sortable" !Bloaz!!WIN!!class=unsortable|Titl!!Mirdi!!class=unsortable|Skeudenn |- |1885 |W. 150/198 |''Chemin dans la hêtraie'', ou ''La Lisière de la forêt - I'' ''Hent er faoueg'', pe ''Lez ar goadeg - I'' |[[Aargauer Kunsthaus]], Suis |[[File:Gauguin 1885 Chemin dans la hêtraie.jpg|100px]] |- |1885 |W. 151/197 |''La Lisière de la forêt - II'' ''Lez ar goadeg - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 La Lisière de la forêt II.jpg|100px]] |- |1885 |W. 152/199 S. 21 |''La Lisière de la forêt - III'', ou ''L'Âne au bord du chemin'' ''Lez ar goadeg - III'' pe ''An azen war vord an hent'' |[[Mirdi Kröller-Müller]], Otterlo, Izelvroioù |[[File:Gauguin La lisière de la forêt III.jpeg|100px]] |- |1885 |W.153/196 |''Jeune garçon au bord de l'eau'', ou ''Le Ruisseau - I'' ''Paotrig e-tal ar wazh'', pe ''Ar wazh - I'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Jeune garçon au bord de l'eau.jpg|100px]] |- |1885 |W. 155/195 |''La Sente du père Jean'' ''Gwenojenn an tad Jean'' |[[Mohamed Mahmoud Khalil Museum]], Giza, Egipt |[[File:Gauguin 1885 La Sente du père Jean.jpg|100px]] |- |1885 |W. 156/200 |''Les Saules'' ''An haleg'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Les Saules.jpg|100px]] |- |1885 |W. 157/190 |'' Vache et cheval dans un pré'' ''Buoc’h ha marc’h en ur prad'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Vache et cheval dans un pré.jpg|100px]] |- |1885 |W. 158/192 |''Vaches à l'abreuvoir'' ''Buoc'hed ouzh an dourlec'h'' |[[Galleria d'Arte Moderna, Milan]] |[[File:Gauguin - Kühe an der Tränke - 1985.jpg|100px]] |- |1885 |W. 159/203 |L'Abreuvoir - II'' ''An dourlec’h - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 L'Abreuvoir II.jpg|100px]] |- |1885 |W. 160/191 |''Vaches près de Dieppe'', ou ''Vaches au repos'' ''Bouoc'hed e-tal Dieppe'', pe ''Buoc'hed o tiskuizhañ'' |[[Museum Boijmans Van Beuningen]], Rotterdam |[[File:Gauguin Vaches au repos.jpg|100px]] |- |1885 |W. 161/184 |Les Oies dans le pré'', ou ''Ferme en Normandie'' ''Ar gwazi er prad'', pe ''Atant e Normandi'' |[[Portland Museum of Art]], Maine |[[File:Gauguin 1885 Les Oies dans le pré.jpg|100px]] |- |1885 |W. 162/189 |''Étable près de Dieppe - II'', ou ''Chaumière en Normandie - I'' ''Kraou e-kichen Dieppe - II'', pe ''Ti-soul e Normandi - I'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Étable près de Dieppe II.jpg|100px]] |- |1885 |W. 163/188 |''Étable près de Dieppe I'', ou ''Chaumière en Normandie II'' ''Kraou e-kichen Dieppe - I'', pe ''Ti-soul e Normandi - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Étable près de Dieppe I.jpg|100px]] |- |1885 |W. 164/214 S. 23 |''À Sèvres'' ''E Sèvres'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1886 À Sèvres.jpg|100px]] |- |1885 |W. 165/183 |''La Maison blanche'', ou ''Le Château de l’Anglaise'' ''An ti gwenn'', pe ''Kastell ar Saozez'' |Dastumad prevez |[[File:PAUL GAUGUIN 1848 - 1903 LA MAISON BLANCHE.jpg|100px]] |- |1885 |W. 166/178 |''La Plage à Dieppe'' ''An aod e Dieppe'' |Dastumad prevez |[[File:PaulGauguin-1885-Coast at Dieppe.jpg|100px]] |- |1885 |W. 167/179 |''Baigneuses à Dieppe'' ''Kouronkerezed e Dieppe'' |The National Museum of Western Art |[[File:Gauguin Women Bathing.jpg|100px]] |- |1885 |W. 168/212 |''Goélette et trois-mâts à quai'', ou ''Bateaux au port'' ''~Goueledenn ha teirgwern ouzh ar c’hae'', pe ''Listri er porzh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1886 Goélette et trois-mâts à quai.jpg|100px]] |- |1885 |W. 169/180 |''Le Port de Dieppe'' ''Porzh Dieppe'' |[[Manchester Art Gallery]], UK |[[File:Gauguin 1885 Le Port de Dieppe.jpg|100px]] |- |1885 |W. 171/204 |''Au Bord du ruisseau, automne'' ''War vord ar wazh, diskar-amzer'' |Dastumad prevez |[[File:L'Autunno.jpg|100px]] |- |1885 |W. 172/186 |''Les Arbres dénudés'' ''Ar gwez dizeil'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Les Arbres dénudés.jpg|100px]] |- |1885 |W. 173/169 |''Nature morte à la mandoline'' ''Habaskaenn he mandolinenn'' |[[Mirdi Orsay, Pariz]] |[[File:Paul Gauguin 122.jpg|100px]] |- |1885 |W. 174/171 |''Nature morte avec carafon et figurine'', ou ''Nature morte à la figurine de céramique'' ''Habaskaenn he c'harafennig hag he delwennig'', pe ''Habaskaenn he delwennig kroc'han'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Nature morte avec carafon et figurine.jpg|100px]] |- |1885 |W. 175/201 |''Dahlias dans un vase en cuivre'' ''Daliaoù en ul lestr kouevr'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Dahlias dans un vase en cuivre.jpg|100px]] |- |1885 |W. 176/164 |''Nature morte dans un intérieur'' ''Habaskaenn en un annez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Stilleben mit Interieur.jpg|100px]] |- |1885 |W. 177/168 |''Lilas'' ''Lireu'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]] |[[File:Paul Gauguin - Lilas (1885).jpg|100px]] |- |1885 |W. 178/170 S. 25 |''Deux vases de fleurs et un éventail'' ''Daou lestrad bokedoù hag un aveler'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Deux vases de fleurs et un éventail.jpg|100px]] |- |1885 |W. 181/202 |''Œnothères dans un vase'' ''Louzoù-an-ezen en ul lestr'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Œnothères dans en vase.jpg|100px]] |- |1885 |W. 191/194 S. 34 |''L'Abreuvoir - I'' ''An dourlec'h - I'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin - L'Abreuvoir I (1885).jpg|100px]] |- |1886 |W. 182/148 |''Panier de fleurs'' ''Panerad bokedoù'' |[[Philadelphia Museum of Art]] |[[File:Gauguin Panier de fleurs.jpg|100px]] |- |1886 |W. 183/216 |''Nature morte à la tête de cheval'' ''Habaskaenn he fenn marc’h'' |[[Bridgestone Museum of Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin - Still Life with Horse's Head - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1886 |W. 184 S. 28 |''La femme au chignon'' ''Maouez he zorkad-blev'' |[[Bridgestone Museum of Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin 055.jpg|100px]] |- |1886 |W. 186/207 S. 30 |''La fille du patron'' ''Merc’h ar mestr'' |Musée du Prieuré, Saint-Germain-en-Laye |[[File:Paul Gauguin 047.jpg|100px]] |- |1886 |W. 187/208 S. 31 |''Clovis (Le Liseur)'' ''Clovis (Al lenner)'' |[[Portland Museum of Art]], Maine |[[File:Gauguin portrait of the artists son.jpg|100px]] |- |1886 |W. 188/210 S. 32 |''Neige en banlieue'', ou ''Banlieue parisienne'' ''Erc'h er bannlev'', pe ''Bannlev Pariz'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Neige en banlieue.jpg|100px]] |- |1886 |W. 193/211 |''Le Feu au bord de l'eau'' ''An tantad war vord an dour'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]], Madrid |[[File:Paul Gauguin - Le feu au bord de la rivière.jpg|100px]] |- |} ===1886-1891 (Breizh, Martinik, Provañs)=== {|class="wikitable sortable" !Bloaz!!WIN!!class=unsortable|Titl!!Mirdi!!class=unsortable|Skeudenn |- |1886 |W. 194/231 S.43 |''Ferme en Bretagne - II'' ''Atant e Breizh - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Ferme en Bretagne (II).jpg|100px]] |- |1886 |W. 195/227 S. 44 |''La Montagne Sainte-Marguerite vue des environs du presbytère'' ''Menez Santez-Marc’harid gwelet a-gichen ar presbital'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin La Montagne Sainte-Marguerite vue des environs du presbytère.jpg|100px]] |- |1886 |W. 196/224 S. 45 |''Les Lavandières à Pont-Aven'' ''Argannerezed e Pont-Aven'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Paul Gauguin 046.jpg|100px]] |- |1886 |W. 197/222 S. 40 |''Pont-Avennoise et enfant dans un sous-bois'', ou ''L'Allée dans la forêt'' ''Pontavenadez Mamm ha bugel en un dangoad'', pe ''An alez er goadeg'' |[[Pola Museum of Art]], Kanagawa, Japan |[[File:Gauguin L'Allée dans la forêt.jpg|100px]] |- |1886 |W. 198/223 S. 42 |''La baignade devant le port de Pont-Aven'' ''O kouronkañ dirakar porzh Pont-Aven'' |[[Dixon Gallery and Gardens]], Memphis, Tennessee |[[File:Gauguin La baignade devant le port de Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1886 |W. 199/225 S. 46 |''Le Champ Lollichon et l'église de Pont-Aven'' ''Park Lollichon hag iliz Pont-Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Le Champ Lollichon et l'église de Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1886 |W. 200/226 S. 47 |''Un Coin du champ Lollichon'', ou ''Le Champ Derout-Lollichon - II'' ''Ur c'horn e park Lollichon'', pe ''Ar park Derout-Lollichon - II'' |[[Los Angeles County Museum of Art]] |[[File:The Field of Derout-Lollichon LACMA M.86.276.jpg|100px]] |- |1886 |W. 201/237 S. 54 |''Bretonnes causant'', ou ''La Danse des quatre Bretonnes'' ''Breizhadezed o toullañ kaoz'', pe ''Koroll ar peder Breizhadez'' |[[Neue Pinakothek]], Munich, Germany ||[[File:Paul Gauguin 036.jpg|100px]] |- |1886 |W. 203/233 S. 48 |''La bergère bretonne'' ''Ar vesaerez vreton'' |Laing Art Gallery and Museum, Newcastle upon Tyne |[[File:Paul Gauguin 019.jpg|100px]] |- |1886 |W. 205/235 S. 50 |''Rochers au bord de la mer'' ''Reier war-vord ar mor'' |[[Gothenburg Museum of Art]], Sweden |[[File:Paul Gauguin 053.jpg|100px]] |- |1886 |W. 206/234 S. 51 |''Vaches au bord de la mer'' ''Buoc'hed war-vord ar mor'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1886 Vaches au bord de la mer.jpg|100px]] |- |1886 |W. 206 bis/236 S. 52 |''Les Rochers dans la mer'', ou ''Rochers et mer'' ''Ar reier er mor'', pe ''Reier ha mor'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1886 Les Rochers dans la mer.jpg|100px]] |- |1886 |W. 207/238 S. 39 |''Nature morte au profil de Laval'' ''Habaskaenn he letu Laval'' |[[Mirdi arz Indianapolis]] |[[File:Paul Gauguin 117.jpg|100px]] |- |1886 |W. 209/239 S. 37 |''Pots et Bouquets'' ''Pod ha bokedoù'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Bouquets et céramique sur une commode.jpg|100px]] |- |1886 |W. 211 S. 36 |''Le Bol Blanc'' ''Ar volenn wenn'' |[[Kunsthaus Zürich]] |[[File:Gauguin - Stilleben mit weißer Schale - 1886.jpg|100px]] |- |1886 |W. 272/221 S. 103 |''Jeunes Bretons au bain (La baignade au moulin du Bois d’Amour, Pont-Aven)'' ''Bretoned yaouank o kouronkañ (Ar gouronkadenn e-kichen milin ar Bois d’Amour, Pont-Aven)'' |[[Hiroshima Museum of Art]] |[[File:Paul Gauguin 008.jpg|100px]] |- |1887 |W. 215/241 |''La baignade'', ou ''Deux Baigneuses'' ''Ar gouronkadenn'', pe ''Div gouronkerez'' |[[Museo Nacional de Bellas Artes]], Buenos Aires |[[File:MNBA Gauguin 7963.JPG|100px]] |- |1887 |W. 217/242 S. 57 |''Bord de mer - I (La rade de Saint-Pierre vue de l'Anse Turin)'' ''War vord ar mor - I (Lenn-vor Saint-Pierre gwelet eus an Anse Turin'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Paul Gauguin 088.jpg|100px]] |- |1887 (''c.'') |W. 533/257 S. 355 |''Nature morte d'après Delacroix'' ''Habaskaenn diwar skouer Delacroix'' |[[Strasbourg Museum of Modern and Contemporary Art]] |[[File:Nature morte de P. Gauguin (MAMC, Strasbourg) (29036905531).jpg|100px]] |- |1887 |W. 218/253 S. 58 |''Bord de mer - II'' ''War vord ar mor - II'' |Dastumad prevez, Pariz |[[File:Paul Gauguin 089.jpg|100px]] |- |1887 |W. 219 S. 6 |''Village en Martinique (Femmes et chèvre dans le village)'' ''Kêriadenn e Martinik (Maouezed ha gavr er gêriadenn)'' |[[Mirdi Israel]], Jeruzalem |[[File:Paul Gauguin - Village in Martinique (Femmes et Chevre dans le village) - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1887 |W. 221/249 S. 64 |''Près des cases'', ou ''Autour des huttes'' ''Tost d'ar foukennoù'', pe ''War-dro ar c’hobanoù'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Autour des huttes.jpg|100px]] |- |1887 |W. 222/252 S. 65 |''Au bord de la rivière'' ''War glann ar stêr'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Paul Gauguin 130.jpg|100px]] |- |1887 |W. 224/250 S. 67 |''La Cueillette des Fruits'', ou ''Aux Mangos'' ''O frouesha'', pe ''O vangeza'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Paul Gauguin 087.jpg|100px]] |- |1887 |W. /245 |''Allées et venues, Martinique'' ''Monedone, Martinik'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]], Madrid |[[File:Paul Gauguin 077.jpg|100px]] |- |1887 |W. 226/246 S. 59 |''Cours d'eau sous les arbres, Martinique'' ''Dourredenn dindan ar gwez, Martinik'' |[[Neue Pinakothek]], Munich |[[File:Paul Gauguin 080.jpg|100px]] |- |1887 |W. 227/251 S. 68 |''Conversation (Tropiques)'', ou ''Négresses Causant'' ''Kaozeadenn (Trovanoù)'', pe ''Morianezed o kaozeal'' |Dastumad prevez, Dallas, Texas |[[File:Gauguin Conversation Tropiques.jpg|100px]] |- |1887 |W. 230/244 S. 71 |''Scène martiniquaise au manguier'' ou ''Huttes sous les arbres'' ''Arvest e Martinik dindan ar mangezenned'', pe ''Foukennoù dindan ar gwez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin huttes-arbres.jpg|100px]] |- |1888 |W. 231/243 S. 72 |''Palmiers, Martinique'' ''Gwez-palmez, Martinik'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Palmiers Martinique.jpg|100px]] |- |1888 |W. 232/248 S. 61 |''Végétation tropicale, Martinique'' ''Struzh trovanel, Martinik'' |[[National Gallery of Scotland]], Dunedin |[[File:Paul Gauguin 131.jpg|100px]] |- |1888 |W. 234/255 S. 60 |''La petite laveuse'' ''Ar gannerezig'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin La petite laveuse.jpg|100px]] |- |1888 |W. 238/256 S. 56 |''Nature morte aux mangos et à la fleur d'hibiscus'' ''Habaskaenn he mangezennoù hag he boked hibiskuz'' |[[Museum of Fine Arts, Houston]], Texas |[[File:Paul Gauguin - Nature morte aux mangos et à la fleur d'hibiscus (1887).jpg|100px]] |- |1888 |W. 239/309 |''Autoportrait avec portrait de Berna, perd'', ou 'Les Misérables''' ''Emboltred gant poltred Bernard'', pe ''Ar reuzeudien'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Paul Gauguin 112.jpg|100px]] |- |1888 |W. 240/305 S. 130 |''Portrait de Madeleine Bernard'' ''Poltred Madeleine Bernard'' |[[Museum of Grenoble]], France |[[File:Paul Gauguin 098.jpg|100px]] |- |1888 |W. 241/306 S. 128 |''Le Capitaine Jacob'' ''Ar c'habiten Jacob'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Le Capitaine Jacob.jpg|100px]] |- |1888 |W. 242/292 S. 129 |''Jeune femme devant une fenêtre'', ou ''La Fiancée'' ''Maouez yaouank dirak ur prenestr'', pe ''An danvez-gwreg'' |Dastumad prevez |[[File:Girl in Front of Open Window.jpg|100px]] |- |1888 |W. 244/293 S. 85 |''Portrait d'une Pont-avennoise, peut-être Marie Louarn'' ''Poltred Bontavenadez, Marie Louarn marteze'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Portrait d'une Pont-avennoise.jpg|100px]] |- |1888 |W. 245/308 S. 88 |''La Vision après le sermon'' ''Ar weledigezh goude ar sarmon'' |[[National Gallery of Scotland]], Dunedin |[[File:La vision après le sermon (Paul Gauguin).jpg|100px]] |- |1888 |W. 246(311)/319 S. 88(134) |''Les arbres bleus (Vous y passerez, la belle)'' ''Ar gwez glas (Tremen dre eno a reot, koantenn)'' |[[Ordrupgaard]], Kopenhagen |[[File:Gaugain Les arbres bleus.jpg|100px]] |- |1888 |W. 248/264 S. 75 |''Pont-Aven sous la neige'', ou ''Effet de neige'' ''Pont-Aven dindan an erc’h'', pe ''Gwered erc'h'' |[[Konstmuseum Gothenburg]] |[[File:Paul Gauguin 022.jpg|100px]] |- |1888 |W. 249/279 |''Printemps à Lézaven'', ou 'Les Premières Fleurs'' ''Nevezamzer e Lezaven'', pe ''Ar bokedoù kentañ'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Die ersten Blumen - 1888.jpg|100px]] |- |1888 |W. 250/280 S. 76 |''Conversation dans les prés, Pont-Aven'' ''Kaoz er pradeier. Pont-Aven'' |[[Royal Museums of Fine Arts of Belgium]] |[[File:Paul Gauguin 201.jpg|100px]] |- |1888 |W. 251/296 S. 89 |''La Ronde des petites Bretonnes'' ''Korollar Vreizhadezed vihan'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin 032.jpg|100px]] |- |1888 |W. 252/271 S. 90 |''Bretonnes et veau'', ou ''Bretonnes au Tournant d'une Route'' ''Breizhadezed ha leue'', pe ''Breizhadezed e pleg un hent |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Gauguin Bretonnes au Tournant d'une Route.jpg|100px]] |- |1888 |W. 253/313 S. 91 |''L'Automne à Pont-Aven'', ou ''L'Aven à travers Pont-Aven'' ''An diskar-amzer e Pont-Aven'', pe ''An Aven a-dreuz Pont-Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 L'Automne à Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 254/267 S. 92 |''Bretonne à la cruche'' ''Bretonez he ficher'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Bretonne à la cruche.jpg|100px]] |- |1888 |W. 255/302 S. 79 |''Le gardien de porcs, Bretagne'' ''Ar mesaer moc’h, Breizh'' |[[Los Angeles County Museum of Art]] |[[File:Paul Gauguin 018 (The Swineherd).jpg|100px]] |- |1888 |W. 256/265 S. 78 |''L'Hiver à Pont-Aven, petit Breton et ramasseuse'', ou ''Petit berger Breton'' ''Ar goañv e Pont-Aven, Bretonig ha dastumerez'', pe ''Maesaer brezhon bihan'' |[[National Museum of Western Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin 021.jpg|100px]] |- |1888 |W. 258/273 |''Petit Breton arrangeant son sabot'' ou ''Paysage à Pont-Aven, Bretagne'' ''Breton bihan oc’h aozañ e votez-koad e Pont-Aven, Breizh'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Paul Gauguin 076.jpg|100px]] |- |1888 |W. 260/269 S. 82 |''Sur l'Aven en amont de Pont-Aven'', ou 'La Prairie au bord de l'Aven'' ''War lez an Aven en argrec'h da Bont-Aven'', pe ''Ar prad war vord an Aven'' |[[Mirdi Pouchkin]], Moskov |[[File:A Meadow on the Banks of the Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 261/268 S. 81 |''L'Aven en contrebas de la Montagne Sainte-Marguerite'' ''An Aven ouzh traoñ Menez Santez-Marc'harid'' |[[Bridgestone Museum of Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin 013.jpg|100px]] |- |1888 |W. 262/275 S. 94 |''Pêcheurs bretons'' ''Pesketaerien vrezhon'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Pêcheurs bretons.jpg|100px]] |- |1888 |W. 263/285 S. 95<ref>Er c'hin da W. 240/305, ''Portrait de Madeleine Bernard'', 1888.</ref> |''La Rivière blanche'', ou ''Paysage de Bretagne''<ref>Anv kozh.</ref> ''Ar stêr wenn'', pe ''Gweledva e Breizh'' |[[Museum of Grenoble]] |[[File:Gauguin-Rivière-blanche-Grenoble.jpg|100px]] |- |1888 |W. 264/300 S. 96 |''Pêcheur et baigneurs sur l'Aven'' ''Pesketaerien ha kouronkerien war vord an Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Pêcheur et baigneurs sur l'Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 265/282 S. 97 |''Course de chiens dans la prairie'' ''Chas o redek er prad'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]] |[[File:Paul Gauguin - Chiens course dans un pré.jpg|100px]] |- |1888 |W. 266/276 S. 98 |''Crique en face du port de Pont-Aven'' ''Oufig a-dal da borzh Pont-Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Crique en face du port de Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 267/277 |''Saule près de Pont-Aven'' ''Halegenn e-kichen an Aven'' |Dastumad prevez | |- |1888 |W. 268/278 |''Chemin en bas de Pont-Aven'' ''Gwenodenn e traoñ Pont-Aven'' |[[Ordrupgaard]], Denmark |[[File:Gauguin Chemin en bas de Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 269/287 S. 101 |''La fenaison en Bretagne'' ''Ar foennadeg e Breizh'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin La fenaison en Bretagne.jpg|100px]] |- |1888 |W. 271 S. 102 |''Le Champ Derout-Lollichon - III'' ''Park Derout-Lollichon - III'' ||[[Barber Institute of Fine Arts]], Birmingham University, UK |[[File:Attributed to Gauguin - A Landscape at Pont Aven, 1888.jpg|100px]] |- |1888 |W. 273/298 S. 104 |''Les jeunes lutteurs'', ou ''Enfants luttant - I'' ''Ar c'hourenerien yaouank'', pe ''Bugale o c'houren - I'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Jeunes Lutteurs.jpg|100px]] |- |1888 |W. 274/299 S. 105 |''Enfants luttant - II'' ''Bugale o c’houren - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Enfants luttant II.jpg|100px]] |- |1888 |W. 275/297 S. 106 |''Jeunes baigneurs bretons'' ''Bretoned yaouank o kouronkañ'' |[[Kunsthalle, Hamburg]] |[[File:Paul Gauguin 009.jpg|100px]] |- |1888 |W. 276/283 S. 83 |''Les dindons à Pont-Aven'' ''Ar yer-Indez e Pont-Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Truthähne - 1888.jpg|100px]] |- |1888 |W. 277/274 S. 107 |''Jeux d'oies'', ou ''Paysage aux canards'' ''C’hoarioù gwazi'', pe ''Dremmvro e houidi'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Jeux d'oies.jpg|100px]] |- |1888 |W. 278/307 S. 108 |''Bretonne et oie au bord de l'eau'' ''Bretonez ha gwaz e-kichen an dour'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Bretonne et oie au bord de l'eau.jpg|100px]] |- |1888 |W. 279/284 S. 109 |''Vache couchée au pied d'un arbre'', ou ''Vache accroupie'' ''Buoc’h en he gourvez e-harz ur wezenn'', pe ''Buoc'h puchet'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Vache couchée au pied d'un arbre.jpg|100px]] |- |1888 |W. 280/286 S. 111 |'' Le Sabotier'' ''Ar botaouer'' |[[Musée des Beaux Arts de Pont-Aven]] |[[File:Gauguin 1888 Le Sabotier.jpg|100px]] |- |1888 |W. 282/310 S. 113 |''Marine avec vache'', ou ''Au-dessus du gouffre'' ''Morlivadenn gant ur vuoc’h'', pe ''A-us an islonk'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Paul Gauguin 132.jpg|100px]] |- |1888 |W. 284/289 S. 116 |''La crique'', ou ''Rochers sur la côte bretonne'' ''An ouf'', pe ''Reier war aod Breizh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Rochers sur la côte bretonne.jpg|100px]] |- |1888 |W. 285/288 S. 117 |''Rochers sur la côte'' ''Reier war an aod'' |[[Musée des Beaux Arts de Pont-Aven]] |[[File:Gauguin 1888 Rochers sur la côte.jpg|100px]] |- |1888 |W. 286/303 S. 118 |''La Vague'' ''Ar wagenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 La Vague.jpg|100px]] |- |1888 |W. 287/260 S. 119 |''Nature morte à l'estampe japonaise'' ''Habaskaenn he stampenn eus Japan '' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Nature morte à l'estampe japonaise.jpg|100px]] |- |1888 |W. 288/312 S. 120 |''Nature morte aux fruits (dédicacée à Laval)'' ''Habaskaenn he frouezh (dediet da Laval)'' |[[Mirdi Pouchkin]], Moskov |[[File:Paul Gauguin 119.jpg|100px]] |- |1888 |W. 290/301 S. 122 |''La Fête Gloanec'' ''Gouel Gloaneg'' |[[Musée des Beaux-Arts d'Orléans]] |[[File:Gauguin - Fête Gloanec (1888).jpg|100px]] |- |1888 |W. 291/261 S. 123 |''Pommes et bol'', ou ''Nature morte à l'ami Jacob'' ''Avaloù ha bolenn'', pe ''Habaskaenn evit ar c'heneil Jacob'' |Dastumad prevez, Bro-Suis |[[File:Paul Gauguin 114.jpg|100px]] |- |1888 |W. 292/262 S. 124 |''Bouquet de fleurs devant une fenêtre ouverte sur la mer'' ''Bokedoù bleuñv dirak ur prenestr a sko war ar mor'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin 1888 Bouquet de fleurs devant la mer.jpg|100px]] |- |1888 |W. 293/311 S. 127 |''Nature morte aux trois petits chiens'' ''Habaskaenn he zri c’holen ki'' |[[Mirdi arz modern (New York)|Mirdi arz modern]], New York |[[File:Paul Gauguin - Still Life with Three Puppies.jpg|100px]] |- |1888 |W. 294/321 S. 126 |''Le Petit chat'', ou ''Le Petit chat aux trois pommes'' ''Ar c’hazhig'', pe ''Kazhig e dri aval'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Le Petit chat.jpg|100px]] |- |1888 |W. 296/326 S. 133 |''Van Gogh peignant des tournesols'' ''Van Gogh o livañ bokedoù tro-heol'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Paul Gauguin - Vincent van Gogh painting sunflowers - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1888 (''c.'') |W. 297 S. 132 |''Autoportrait'' ''Emboltred'' |[[Mirdi Pouchkin]], Moskov |[[File:Self-portrait by Paul Gauguin, c. 1890, Pushkin Museum.JPG|100px]] |- |1888 |W. 298/327 S. 146 |''Madame Roulin'' ''An itron Roulin'' |[[Saint Louis Art Museum]], Missouri |[[File:Paul Gauguin - Madame Roulin.jpg|100px]] |- |1888 |W. 300/329 S. 144 |''Arlésiennes (Mistral)'' ''Arleadezed (Mistral)'' |[[Skol-uhel arzoù Chicago]] |[[File:Paul Gauguin 002.jpg|100px]] |- |1888 |W. 301/320 S. 143 |''La femme aux cochons, en pleine chaleur'', ou ''Dans le foin'' ''Maouez he moc’h, e barr ar wrez'', pe ''Er foenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Dans le foin.jpg|100px]] |- |1888 |W. 302/322 S. 140 |''Les laveuses à Arles - I (La Roubine du Roi)'' ''Ar gannerezed en Arle - I (La Roubine du Roi)'' |[[Mirdi arz modern (New York)|Mirdi arz modern]], New York City |[[File:Washerwomen at the Roubine du Roi Arles 1888 Paul Gauguin.jpg|100px]] |- |1888 |W. 303/325 S. 141 |''Les laveuses à Arles - II'' ''Ar gannerezed en Arle - II'' |[[Bilbao Fine Arts Museum]], Spagn |[[File:Washerwomen in Arles.jpg|100px]] |- |1888 |W. 304/317 S. 142 |''Vendanges à Arles'', ou ''Misères humaines'' ''Mendemoù en Arle'', pe ''Reuidigezh mab-den'' |[[Ordrupgaard]], Kopenhagen |[[File:Gauguin Misères humaines.jpg|100px]] |- |1888 |W. 305/318 S. 145 |''Café de Nuit, Arles'' ''Tavarn diouzh an noz, Arles'' |[[Mirdi Pouchkin]], Moskov |[[File:Gauguin - Café at Arles (Night Café at Arles) 1888.jpg|100px]] |- |1888 |W. 306/316 S. 137 |''L'Allée des Alyscamps, Arles'' ''Alez an Alyscamps, Arles'' |Seiji Togo Memorial Yasuda Kasai Museum of Art, Tokyo |[[File:Lane at Alchamps, Arles 1888 Paul Gauguin.jpg|100px]] |- |1888 |W. 307/314 S. 138 |''Les Alyscamps'', ou ''Les Trois grâces au temple de Venus'' ''An Alyscamps'', pe ''An teir fulenn en azeuldi Gwener'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Paul Gauguin 085.jpg|100px]] |- |1888 |W. 308/315 S. 139 |''Ferme à Arles'' ''Atant en Arles'' |[[Mirdi arz Indianapolis]] |[[File:Paul Gauguin, Ferme à Arles (1888).jpg|100px]] |- |1888 |W. 309/323 S. 136 |''Le Mas d'Arles'' ''Mas Arle'' |[[Nationalmuseum]], Stockholm |[[File:Paul Gauguin 043.jpg|100px]] |- |1888 |W. 310/324 S. 135 |''Paysage d'Arles avec buissons'' ''Maezioù en Arles gant strouezh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Paysage d'Arles avec buissons.jpg|100px]] |- |1889 |W. 313 S. 148 |''L'atelier de Schuffenecker'' ''Stal-labour Schuffenecker'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Paul Gauguin - Schuffenecker's Studio - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1888 pe 1889 |W. 314/258 S. 155 |''Madame Alexandre Kohler'' ''An itron Alexandre Kohler'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin 100.jpg|100px]] |- |1889 |W. 315 S. 156 |''La Belle Angèle'' ''Angèle gaer'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin - La Belle Angèle (1889).jpg|100px]] |- |1889 |W. 316 S. 157 |''Jeune Bretonne'' ''Bretonez yaouank'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Jeune Bretonne.jpg|100px]] |- |1889 |W. 317 S. 200 |''Meyer de Haan'' |[[Mirdi arz modern (New York)|Mirdi arz modern]], New York |[[File:Gauguin Meyer de Haan.jpg|100px]] |- |1890 |W. 319 |''Mimi et son chat'' ''Mimi hag he c’hazh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Mimi et son chat.jpg|100px]] |- |1889 pe 1890 |W. 320 S. 198 |''Nirvana, portrait de Jacob Meyer de Haan'' ''Nirvana, poltred Jacob Meyer de Haan'' |[[Wadsworth Atheneum]], Hartford, Connecticut |[[File:Paul Gauguin 092.jpg|100px]] |- |1889 |W. 321 S. 195 |''Bonjour Monsieur Gauguin - I'', ou ''Bonjour Monsieur Gauguins'' (''sic'') ''Ho temata Ao. Gauguin - I'', pe ''Ho temata Ao. Gauguins'' (''sic'') |[[Hammer Museum]], Los Angeles |[[File:Gauguin Bonjour Monsieur Gauguins.jpg|100px]] |- |1889 |W. 322 S. 196 |''Bonjour Monsieur Gauguin - II'' ''Ho temata Ao. Gauguin - II'' |[[National Gallery in Prague]] |[[File:Paul Gauguin 066.jpg|100px]] |- |1889 |W. 323 S. 199 |''Autoportrait-charge'', ou ''Autoportrait au Nimbe'' ''Emboltred-karg'', pe ''Emboltred e rod-heol'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin - Self-Portrait with Halo and Snake.jpg|100px]] |- |1889 |W. 325 S. 153 |''Autoportrait à la mandoline'' ''Emboltred e vandolinenn'' |Dastumad prevez |[[File:PaulGauguin325.jpg|100px]] |- |1889 |W. 326 S. 149 |''Le Christ dans le Jardin des Olivers'' ''Ar C'hrist e Liorzh an Olivez'' |[[Norton Museum of Art]], West Palm Beach, Florida |[[File:Paul Gauguin - Christ and the Garden of Olives.jpg|100px]] |- |1889 |W. 327 S. 151 |''Le Christ jaune'' ''Ar C’hrist melen'' |[[Albright-Knox Art Gallery]], Buffalo, New York |[[File:Gauguin Il Cristo giallo.jpg|100px]] |- |1889 |W. 328 S. 150 |''Le Christ vert'', ou ''Calvaire Breton'' ''Ar C’hrist gwer'', pe ''Kalvar brezhek'' |[[Royal Museums of Fine Arts of Belgium]] |[[File:Paul Gauguin 028.jpg|100px]] |- |1889 |W. 329 S. 191 |''Jeanne d'Arc'', ou ''Jeune Bretonne au rouet'' ''Janed Ark'', pe ''Breizhadez yaouank he c'harr-nezañ'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Jeanne d'Arc Paul Gauguin.jpeg|100px]] |- |1889 |W. 330 S. 194 |''Femme Caraïbe'' ''Maouez karibat'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Femme Caraibe.jpg|100px]] |- |1890-91 |W. 324 S. 152 |''Portrait de l'artiste au Christ jaune'' ''Emboltred e Grist melen'') |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin portrait 1889.JPG|100px]] |- |1889 |W. 333 |''Eve bretonne - I'' ''Eva vreizhat - I'' |[[McNay Art Museum]], San Antonio, Texas |[[File:Gauguin Eve Bretonne.jpg|100px]] |- |1889 |W. 334 |''Eve bretonne - II'' ''Eva vreizhat - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Eve bretonne II.jpg|100px]] |- |1889 |W. 335 S. 159 |''La Vie et la Mort'', ou ''Femmes se baignant'' ''Ar Vuhez hag ar Marv'', pe ''Maouezed o kouronkañ'' |[[Mohamed Mahmoud Khalil Museum]], Giza, Egypt |[[File:Gauguin 1889 La Vie et la Mort.jpg|100px]] |- |1889 |W. 336 S. 158 |''Ondine - I'', ou ''Dans les vagues'' ''Indina -I'', pe ''Er gwag'' |[[Cleveland Museum of Art]], Ohio |[[File:Dans les Vagues, by Paul Gauguin, Cleveland Museum of Art, 1978.63.jpg|100px]] |- |1889 |W. 337 |''Ondine - II'' ''Ondina - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Ondine II.jpg|100px]] |- |1889 |W. 339 S. 160 |''Petit Breton nu'' ''Breizhad bihan en noazh'' |[[Wallraf-Richartz Museum]], Köln |[[File:Gauguin - Ein bretonischer Junge 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 340 S. 189 |''Bretonnes près de la mer'' ''Breizhadezed tost d’ar mor'' |[[National Museum of Western Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin 075.jpg|100px]] |- |1889 |W. 341 |''Petites Bretonnes devant la mer - II'' ''Breizhadezed vihan e-kichen ar mor -II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Petites Bretonnes devant la mer II.jpg|100px]] |- |1889 |W. 343 |''La Vachère'' ''Ar vugulez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 La Vachère.jpg|100px]] |- |1889 |W. 344 S. 161 |''La Gardeuse de vaches'' ''Ar vugulez'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Paul Gauguin - Seated Breton Girl.jpg|100px]] |- |1889 |W. 345 S. 190 |''Fillettes au Pouldu'' ''Merc’hedigoù er Pouldu'' |Dastumad prevez |[[File:ZweiMädelsAmMeer (cropped).JPG|100px]] |- |1889 |W. 346 |''Enfance de Bretagne'' ''Bugeliezh e Breizh'' |[[Fukushima Prefectural Museum of Art]], Japan |[[File:Gauguin 1889 Enfance de Bretagne.jpg|100px]] |- |1889 |W. 347 S. 166 |''Le saule'' ''An halegenn'' |[[Nelson-Atkins Museum of Art]], Kansas City, Missouri |[[File:Paul Gauguin - Le saule (1889).jpg|100px]] |- |1889 |W. 349 S. 180 |''Ramasseuses de varech - II'' ''Bezhinerezed - II'' |[[Museum Folkwang]], Essen |[[File:Paul Gauguin 129.jpg|100px]] |- |1889 |W. 350 S. 163 |''Les faneuses'' ''Ar foennerezed'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Breton Haymakers (Les Faneuses) 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 351 S. 164 |''Les meules jaunes'', ou ''La moisson blonde'' ''Ar gwrac'helloù melen'', pe ''An eostad melegan'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin Die goldene Ernte - 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 352 S. 162 |''Moisson en Bretagne'' ''Eost e Breizh'' |[[Courtauld Institute Galleries]], London |[[File:Paul Gauguin 050.jpg|100px]] |- |1889 |W. 353 S. 169 |''La barrière'' ''Ar gloued'' |[[Kunsthaus Zürich]] |[[File:Gauguin 1889 La Barrière.jpg|100px]] |- |1889 |W. 354 S. 172 |''Gardeuse de porcs'' ''Ar vaesaerez moc’h'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Gardeuse de porcs.jpg|100px]] |- |1889 |W. 356 S. 171 |''Les Champs au bord de la mer'' ''Ar parkerier e-kichen ar mor'' |[[Nationalmuseum]], Stockholm |[[File:Berthe Morisot No jardim.jpg|100px]] |- |1889 |W. 357 S. 167 |''Les Saules (Paysage Breton)'', ou ''Paysage de Bretagne avec des vaches'' ''An haleg (Dremmvro breizhek)'', pe ''Dremmvro breizhek gant buoc'hed'' |[[National Gallery (Norway)]], Oslo |[[File:Paul Gauguin - Bretagnelandskap med kuer - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1889 |W. 358 S. 170 |''La Couture'' ''O wriat'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 La Couture.jpg|100px]] |- |1889 |W. 359 S. 183 |''Sur la plage en Bretagne'' ''War an draezhenn e Breizh'' |[[National Gallery (Norway)]], Oslo |[[File:Gauguin Sur la plage en Bretagne.jpg|100px]] |- |1889 |W. 360 S. 177 |''Au-dessus de la mer'' ''A-us ar mor'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Au-dessus de la mer.jpg|100px]] |- |1889 |W. 361 S. 178 |''Le joueur de flageolet sur la falaise'' ''Ar soner fleütig war an tornaod'' |[[Mirdi arz Indianapolis]] |[[File:The Flageolet Player on the Cliff by Paul Gauguin.jpg|100px]] |- |1889 |W. 362 S. 184 |''La Plage au Pouldu'' ''Trezhenn ar Poulldu'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin1889 La Plage au Pouldu.JPG|100px]] |- |1889 |W. 363 S. 185 |''La côte de Bellangenay'' ''An aod e Bellangenay'' |Springfield Museum of Art, Ohio |[[File:Gauguin - Die Küste bei Bellangenay -1890.jpg|100px]] |- |1889 |W. 364 S. 179 |''La Maison isolée'' ''An ti digenvez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 La Maison isolée.jpg|100px]] |- |1889 |W. 365 S. 174 |''La vache rouge'' ''Ar vuoc’h ruz'' |[[Los Angeles County Museum of Art]] |[[File:Gauguin - Die rote Kuh - 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 367 S. 168 |''Petit Breton à l'oie'' ''Brezhon bihan e waz'' |Pierre Rosenberg, Pariz |[[File:Paul Gauguin 020.jpg|100px]] |- |1889 |W. 370/281 |''Vue sur Pont-Aven prise de Lezaven'' ''Gwel war Bont-Aven eus Lezaven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Vue sur Pont-Aven prise de Lezaven.jpg|100px]] |- |1889 |W. 371 S. 186 |''Vue de la Plage de Bellanenay'' ''Gwel war draezhenn Bellangenay'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Vue de la Plage de Bellanenay.jpg|100px]] |- |1889 |W. 375 S. 203 |''Nature morte au vase en forme de tête'' ''Habaskaenn he lestr e stumm ur penn'' |[[Tehran Museum of Contemporary Art]] |[[File:Paul Gauguin 121.jpg|100px]] |- |1889 |W. 376 S. 204 |''Nature morte Ripipoint'' ''Habaskaenn e giz ar boentouriezh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Nature morte Ripipoint.jpg|100px]] |- |1888 |W. 377/259 S. 201 |''Nature morte à l'éventail'' ''Habaskaenn hec'h aveler'' |[[Mirdi Orsay]] |[[File:Gauguin - Stilleben mit Fächer - 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 378 S. 210 |''Nature morte à la comtesse de Ninial'', ou ''Nature morte au petit chien'', ou ''Fruits sur une table'' ''Habaskaenn he c'hontez Ninial'', pe ''Habaskadenn he c'hi bihan'', pe ''Frouezh war un daol'' |Dastumad prevez<ref>Laeret e 1970 hag adkavet ; e dalc'h polis Italia.</ref> |[[File:Gauguin Nature morte à la comtesse de Ninial.jpg|100px]] |- |1889 |W. 379 S. 209 |''Le Jambon'' ''Ar vorzhed-hoc'h'' |[[Phillips Memorial Gallery]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin 035.jpg|100px]] |- |1889 |W. 380 S. 202 |'' Nature morte aux oignons'' ''Habaskaenn hec'h ognon'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Still Life with Onion and Japanese Woodcut by Paul Gauguin, 1889 - Ny Carlsberg Glyptotek - Copenhagen - DSC09468.JPG|100px]] |- |1889 |W. 381 S. 206 |''Nature morte aux pêches'' ''Habaskaenn he fechez'' |[[Fogg Art Museum]], Cambridge, Massachusetts |[[File:Paul Gauguin 196.jpg|100px]] |- |1889 |W. 381bis/215 S. 207 |''Fruits dans une coupe'' ''Frouezh en ur volenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Fruits dans une coupe.jpg|100px]] |- |1889 |W. 382 S. 208 |''Nature morte à la coupe'' ''Habaskaenn he c'hib'' |[[Virginia Museum of Fine Arts]], Richmond, Virginia |[[File:Gauguin 1889 Nature morte à la coupe.jpg|100px]] |- |1889 |W. 383 S. 192 |''L'Oie'' ''Ar waz'' |[[Musée des Beaux-Arts de Quimper]], France |[[File:Gauguin - L'Oie.jpg|100px]] |- |1888 pe 1889 |W. 384/291 S. 224 |''Autoportrait d"dié à Carrière'' ''Emboltred dediet da Garrière'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin, Self-Portrait Dedicated to Carrière, 1888 or 1889, NGA 66418.jpg|100px]] |- |1889 |W. 385 S. 225 |''La Mère de l'artiste'' ''Mamm an arzour'' |[[Staatsgalerie Stuttgart]] |[[File:Gauguin La mère de l'artiste.jpg|100px]] |- |1890 |W. 386 S. 221 |''Le peintre Slewinski'' ''Al livour Slewinski'' ||[[National Museum of Western Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin Le Peintre Slewinski.jpg|100px]] |- |1890 |W. 387 S. 223 |''Portrait de femme à la nature morte de Cézanne'' ''Poltred ur vaouez he habaskaenn diwar zorn Cézanne'' |[[Skol-uhel arzoù Chicago]] |[[File:Paul Gauguin 099.jpg|100px]] |- |1890 |W. 388 S. 222 |''Mr. Loulou'' ''An ao. Loulou'' |[[The Barnes Foundation]], Merion, Pennsylvania |[[File:Paul Gauguin Mr Loulou.jpg|100px]] |- |1890 |W. 389 S. 226 |''Ève exotique'' ''Eva a-vaez-bro'' |[[Pola Museum of Art]], Kanagawa, Japan |[[File:Gauguin 1890 Ève exotique.jpg|100px]] |- |1890 |W. 390 S. 227 |''Adam et Ève'', ou ''Le Paradis Perdu'' 'Adam hag Eva'', pe ''Ar baradoz kollet'' |[[Yale University Art Gallery]], New Haven, Connecticut |[[File:Gauguin Le Paradis perdu.jpg|100px]] |- |1889 pe 1890 |W. 392 |''Pêcheuses de Goémon'' ''Goumonaerezed'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Pêcheuses de Goémon.jpg|100px]] |- |1890 |W. 393 S. 235 |''Entrée de ferme'' ''Digor un atant'' |[[Staatliche Kunsthalle Karlsruhe]], Alamagn |[[File:Gauguin - Häuser in Le Pouldu - 1890.jpeg|100px]] |- |1890 |W. 394 S. 234 |''Le Toit bleu'', ou ''Ferme au Pouldu'' ''An doenn c'hlas'', pe ''Atant er Pouldu'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Le Toit bleu.jpg|100px]] |- |1890 |W. 395 S. 231 |''La Maison du Pan-du'' ''Ti ar Pan-du'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin La Maison du Pan-du.jpg|100px]] |- |1890 |W. 396 S. 230 |'' La moisson au bord de la mer : Le Pouldu'' ''An eost war vord ar mor : Ar Pouldu'' |[[National Gallery]], London |[[File:Gauguin Les Foins.jpg|100px]] |- |1890 |W. 397 S. 228 |''Les meules'', ou ''Le champ de pommes de terre'' ''Ar gwrac'helloù'', pe ''Ar parkad avaloù-douar'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Gaugun - Heuhaufen in der Bretagne -1890.jpg|100px]] |- |1890 |W. 398 S. 233 |''Champs au Pouldu'', ou ''Paysage au Pouldu'' ''Parkeier er Pouldu'', pe ''Gweledva er Pouldu'' |[[National Gallery of Art]], Washington D.C. |[[File:Gauguin - Landschaft bei Le Pouldu - 1890.jpg|100px]] |- |1890 |W. 399 S. 232 |''Paysage du Pouldu'' ''Maeziad er Pouldu'' |Musée des beaux-arts de La Chaux-de-Fonds, Bro-Suis |[[File:Gauguin 1890 Paysage du Pouldu.jpg|100px]] |- |1889 |W. 405 S. 215 |''Pommes, poire et céramique'' ''Avaloù, ur berenn hag ur c'hroc'han'' |[[Fogg Art Museum]], Cambridge, Massachusetts |[[File:Paul Gauguin 116.jpg|100px]] |- |1889 pe 1895 |W. 530 S. 354 |''Double portrait d'enfants'' ''Daou boltred bugale'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Gauguin - Bildnis zweier Kinder - 1890.jpg|100px]] |- |1890 |W. 401 S. 213 |''Oranges et citrons avec vue sur Pont-Aven'' ''Avaloù-orañjez ha sitroñs gant ur gwel war Bont-Aven'' |[[Museum Langmatt]], Baden, Bro-Suis |[[File:Gauguin Stillleben mit Fruchtschale und Zitronen.jpg|100px]] |- |1890 |W. 402 S. 214 |''Coupe de fruits et pichet devant la fenètre'' ''Kibad frouezh ha picher dirak ur prenestr'' |[[National Gallery]], Londrez |[[File:Gauguin 1890 Coupe de fruits et picher devant la fenètre.jpg|100px]] |- |1890 |W. 404 S. 211 |''Compotier sur une chaise de jardin'' ''Kibad war ur gador liorzh'' |[[Los Angeles County Museum of Art]] |[[File:Fruit Dish on a Garden Chair LACMA M.54.41.1.jpg|100px]] |- |1891 pe 1893 |W. 410 S. 238 |''Autoportrait à la palette'' ''Emboltred e livaoueg'' |Dastumad prevez |[[File:PaulGauguin410.jpg|100px]] |- |1890 pe 1891 |W. 412 S. 236 |''La Perte du pucelage'' ''Koll ar fleurenn'' |[[Chrysler Museum of Art]], Norfolk, Virginia |[[File:Paul Gauguin 136.jpg|100px]] |- |1891 |W. 413 S. 237 |''Olympia, copie d'après Manet'' ''Olympia, diwar skouer Manet'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin - Copy of Manet's Olympia.jpg|100px]] |- |1893 (''c.'') |W. 415 S. 239 |''Autoportrait à l'idole'' ''Emboltred e idolenn'' |[[McNay Art Museum]], San Antonio, Texas |[[File:Gauguin Autoportrait à l'idole.jpg|100px]] |} ==Levrlennadur== *{{en}} Daniel Wildenstein : ''Gauguin: A Savage in the Making – Catalogue Raisonné of the Paintings'' (2 levrenn) ; Wildenstein Institute and Skira/Seuil, 2002 {{ISBN|978-8884911377}} — [https://wpi.art/2019/01/07/gauguin-a-savage-in-the-making/ En-linenn]. *{{it}} Gabriele Mandel Sugana] : ''L'opera completa di Gauguin'' ; Rizzoli, 2002 {{ISBN|978-88-17-27361-9}} ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Rolloù livadurioù|Gauguin]] [[Rummad:Livadurioù Paul Gauguin|Livadurioù Paul Gauguin]] qbvi8bkh0qyt1ju81mkh25hyxxbuuk9 0 169275 2203154 2200228 2026-10-30T11:08:12Z Kestenn 14086 /* Implij */ 2203154 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|.38 S&W|.38 Super}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.38 Special|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:38_Special_Comparison.JPG|frameless|250x250px]] <br /><br />A gleiz da zehou : kartouchennoù [[.44 Magnum]] - [[.357 Magnum]] - '''.38 Special''' - [[7,62 × 25 mm Tokarev]] - [[.45 ACP]] - [[9 × 19 mm Parabellum]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" width="50%" |Kalibr |.357 / 9 mm |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |bourled, eeun |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |9,06 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |8,8 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |9,6 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |9,6 mm |- ! scope="row" |Ø strad |11 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,5 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |29,3 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |39 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |7,5 - 10,58 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |270 - 350 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |300 - 450 J |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |SP |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |B |} An '''.38 Special''', anvet ivez '''.38 S&W Special''', '''.38 Spl''' pe '''.38 Spc''' (anv metrek '''9 × 29 mm R'''), zo ur [[munision]] savet gant an embregerezh [[Smith & Wesson]]. Deveret eo eus an [[.38 Long Colt]]. Gwerzhet e oa bet evit ar wech kentañ e 1902 evit ar revolver [[Smith & Wesson Model 10|Smith & Wesson .38 Hand Ejector]]. Ar munision evit ar [[Revolver|revolverioù]] gwerzhet ar muiañ er bed eo abaoe fin an [[Eil Brezel-bed]]. == Deskrivadur == An .38 Special zo ur munision [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] 9 mm, a c'hall bezañ lakaet ur boled stumm ''[[Geriaoueg an armoù-tan#Wadcutter|wadcutter]]'' ennañ. Kalz [[Adkargañ (munisionoù)|adkargerien]] a labour gant ar munision-mañ abalamour eo lies an niver a elfennoù disheñvel a gaver war ar marc'had<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 233</ref>. Gellet a raer tennañ munisionoù .38 Special en armoù kambret e [[.357 Magnum]], a zo ur stumm deveret anezhañ. <gallery> Restr:38 Special - FMJ - SB - 1.jpg|Ur gartouchenn .38 Special ''Full Metal jacket'' Restr:38 Special - SP - SB - 1.jpg|Un .38 Special ''Jacketed Soft Point'' Restr:38 special wadcutter.jpg|Kartouchennoù .38 Special ''Wadcutter'' </gallery> == Implij == Tost an holl verkoù revolverioù a ginnig armoù kambret gant ar munision-mañ, a zo gwelet evel resis ha liezimplij : da skouer ar [[Smith & Wesson Model 10|Smith &amp; Wesson M&P (Model 10)]] graet etre 1905 ha 2005, ar Smith & Wesson Chiefs Special ([[Smith & Wesson Model 36|Model 36]]), ar [[Colt Detective Special]], ar [[Colt Police Positive|Colt Police Positive Special]], ar [[Colt Official Police]] pe ar [[Ruger SP101]]. Implijet eo bet kalz an .38 Special gant [[Arme ar Stadoù-Unanet|arme Stadoù-Unanet Amerika]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]] ha gant polisoù ar vro-se goude. Er [[sportoù tennañ]] e vez implijet kalz en amprouennoù "Pistolenn Sport". 19 milion a armoù kambret er c'halibr-mañ a zo bet gwerzhet abaoe 1902<ref>{{Fr}} CARANTA R., ''La .38 Special, reine de la précision depuis 1902'', ''Cibles,'' HS n°14, miz Here 2008</ref>. == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/tabivcal-fr-page57.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:38 Special}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] pjfyb57ylkm89ryl6mawtd0yzxvkefb 0 171805 2203104 2122351 2026-10-29T15:13:02Z Ch. Rogel 46 Ouzhp. BALB 2203104 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout}} '''Breuriezh''' zo ur ger deveret eus [[breur]], hemañ o tennañ&nbsp;d'ul liamm etre&nbsp;daou&nbsp;zen&nbsp;en&nbsp;ur&nbsp;familh (tiegezh), met ar meizad&nbsp;deveret&nbsp;a&nbsp;zo larkoc'h<ref>Geriadur An Here 2001 : ''Kevredad tud lik peurliesañ, a striv a-benn startaat al liammoù kenetrezo pe evit difenn ur [[kredenn|gredenn]].''</ref>.<br> Breurelezh eo ar [[santad]]où hag al liammoù etre breudeur kenwad. Abaoe [[peurunvan|adaoz reizhskrivadur ar brezhoneg e 1941]] eo bet ouzhpennet ''h'' da ''breuriez'' a voe implijet evit meur a aozadur. Hiziv e kaver gwelloc'h ober gant [[kevre]], [[kevredad]], [[kevredigezh]], [[kevarzhe]]... == Talvoudegezh diouzh ar relijion == Implijet e vez ar ger (pe e deveradenn ''kenvreuriez(h)'' a-gozh evit aozadurioù broudet gant relijiuzed ha tud lik evit aozañ prosesionoù, lidoù, oberioù kengred, obidoù. Sellit ouzh [[breuriezh (relijion)]] * Breuriez ar Maro Mat, krouet e [[Bourdel]] ha degaset an aozadur da Vreizh * [[Lizhiri Breuriez ar Feiz]], kelaouennig krouet gant an [[Jozeb-Mari Graveran|Aotrou 'n Eskob Graveran]] e 1844 * Breuriez ar Mammou kristen * [[Breuriez ar Brezoneg er Skoliou]], aozadur evit broudañ ar brezhoneg dre gentelioù ha [[kenstrivadeg]]où er skolioù kristen krouet war-dro 1930 * [[Kenvreuriez ar brezoneg]], krouet e 1894 e [[Kemper]] evit broudañ studi ar brezhoneg gant ar veleien hag ar c'hloer == Breuriezh e [[Plougastell-Daoulaz]] == Un doare framm sokial ha relijiel zo chomet bev e Plougastell. Rannet e oa ar barrez e 23 breuriezh, ur vuhez dezho gant lidoù a-ziforc'h. Sellit ouzh [[Breuriezh (Plougastell)]] == Aozadurioù evit broudañ soñjennoù er vuhez sokial == An dud dezho an hevelep micher a ra kenvreudeur anezho o-unan hag ar gevredigezh vicherel a savont etrezo a c'hell bezañ anvet ''breuriezh'' pe ''kenvreuriezh''. Aozadurioù kengred a c'hell bezañ gwelet evel breuriezhoù ivez. Skouer : [[Frañmasonerezh]] ===Breuriezh=== * [[Breuriez Breiz]], kevarzhe skrivagnerien vrezhonek krouet diwar atiz [[Teodor Kervarker]] er bloavezhioù 1840 * [[Breuriez Veur ar Brezoneg]], kevarzhe krouet e 1922 diwar atiz [[Frañsez Vallée]] hag [[Emil Ernod]] evit lakaat e pleustr Emgleo ar skrivagnerien e 1907 * [[Breuriezh Al Levrioù Brezhonek]] (BALB), un ti-skignañ levrioù brezhonek krouet e 1949 e [[Roazhon]] === Kenvreuriezh === * [[Kenvreuriez ar Viniaouerien]], savet e 1932 e Pariz * Kenvreuriez sonerion Pariz, ti-embann teskad ''Kanaouennoù-pobl'', aozet gant [[Alfred Bourgeois]] e 1959 == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{Wikeriadur|breuriezh}} fpv3g8dm1o7a47jz2zxhfqzned7wpmm 0 176643 2203109 2200955 2026-10-29T18:20:01Z Dakbzh 58931 /* Olimpiadoù ofisiel */ 2203109 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} An '''Olimpiadoù Echedoù''' a vez aozet bep daou vloaz gant ar [[FIDE]] abaoe 1927. == Olimpiadoù hollek (''Open'') == Kroget e voe gante e 1927 ez-ofisiel. Tournamantoù diofisiel a voe aozet e 1924 hag e 1926. === Olimpiadoù diofisiel === {| class="wikitable" !width=5%|Bloaz !!|Kevezadeg !!|Kêr !!|Aour !!|Argant !!|Arem |- bgcolor=lightgrey |1924|| 1{{añ}} Olimpiad diofisiel<br/> (hiniennel)||{{Bro-C'hall}}, [[Pariz]]|| {{Tchekoslovakia}} 31||{{Hungaria}} 30||{{Suis}} 29 |- bgcolor=lightgrey |1926||2{{vet}} Olimpiad diofisiel<br/>(Tournamant dre skipailh)||{{Hungaria}}, [[Budapest]]||{{Hungaria}} 9||[[Restr:Flag of Yugoslavia (1918–1941).svg|18px]] [[Yougoslavia|Rouantelezh ar Serbed, ar Groated hag ar Slovened]] 8||{{Roumania}} 5 |- |} === Olimpiadoù ofisiel === <gallery> Vera Menchik 1931 chess olympiad Prague.png|[[Vyera Mentchikova]] er 4{{vet}} Olimpiad e [[Praha]] e 1931. Sport Żydowski w przedwojennej Warszawie (wystawa plenerowa) 42.JPG|Skipailh Polonia er 6{{vet}} Olimpiad e [[Varsovia]]. Alberto Ismodes.jpg|Skipailh Perou en 8{{vet}} Olimpiad e [[Buenos Aires]] e 1939. Sahovska olimpiada Bled 2002 1.JPG|Ar c'hoarierien er 35{{vet}} Olimpiad e [[Bled]] e 2002. 1952 Chess Olympiad Finnish stamp.jpg|Timbr [[finland]]at, 10{{vet}} Olimpiad, [[Helsinki]], 1952. Soviet team 1954 Chess Olympiad.jpg|Skipailh [[URSS]] en 11{{vet}} Olimpiad en [[Amsterdam]]. Bundesarchiv Bild 183-76052-0335, Schacholympiade, Tal (UdSSR) gegen Fischer (USA).jpg|Ar bartienn etre [[Bobby Fischer]] ([[SUA]]) ha [[Mic'hail Tal]] ([[URSS]]) er 14{{vet}} Olimpiad e [[Leipzig]]. FRG ISL 34 1980 Malta.jpg|[[Republik Kevreadel Alamagn]] ouzh [[Island]] er 24{{vet}} Olimpiad e [[Valletta]]. Pinter Adorjan 1984 Thessaloniki.jpg|József Pintér hag András Adorján er 26{{vet}} Olimpiad e [[Thessaloniki]]. USA 1986 Dubai.jpg|Skipailh [[SUA]] er 27{{vet}} Olimpiad e [[Dubai]]. 1990 Chess Olympiad Yugoslav stamp.jpg|Timbr [[yougoslavia]]t, 29{{vet}} Olimpiad, [[Novi Sad]], 1990. Schacholympiade 1978 Stempel.jpg|Timbr ha golo ''Deiz kentañ'' bet embannet gant ar Post [[arc'hantina]]t evit an 23{{vet}} Olimpiad e [[Buenos Aires]]. </gallery> Ur pikol troc'h a voe etre 1939 ha 1950, abalamour d'an [[Eil brezel-bed]]. Kavet e vo ar bloaz, al lec'h, niver a skipailhoù o kemer perzh hag an tri skipailh kentañ gant o niver poentoù: {| class="wikitable" !|Bloaz||Nn||Bro ha kêr||Kentañ||Eil||Trede |- |1927||1{{añ}} Olimpiad||{{Rouantelezh-Unanet}}, [[Londrez]]||{{Hungaria}} 40||{{Danmark}} 38½||{{Bro-Saoz}} 36½ |- |1928||2{{vet}} Olimpiad||{{Izelvroioù}}, [[Den Haag]]||{{Hungaria}} 44||{{USA}} 39½|| {{POL}} 37 |- |1930||3{{vet}} Olimpiad||{{flagicon|Germany|Weimar}} [[Alamagn]], [[Hamburg]]||{{POL}} 48½ ||{{Hungaria}} 47||{{GER}} 44½ |- |1931||4{{vet}} Olimpiad||{{Tchekoslovakia}}, [[Praha]]||{{USA}} 48||{{POL}} 47|| {{Tchekoslovakia}} 46½ |- | 1933 || 5{{vet}} Olimpiad || {{Rouantelezh-Unanet}} [[Folkestone]]|| {{USA}} 39 || {{Tchekoslovakia}} 37½ || {{Sveden}} 34 |- | 1935 || 6{{vet}} Olimpiad || {{Polonia}} [[Varsovia]] || {{USA}} 54 || {{Sveden}} 52½ || {{POL}} 52 |- bgcolor=lightgrey | 1936 || 3{{vet}} Olimpiad diofisiel <br /> || [[Restr:Flag_of_Germany_(1935–1945).svg|18px]] Alamagn [[München]] || {{Hungaria}} 110½ || {{POL}} 108 || [[Restr:Flag_of_Germany_(1935–1945).svg|18px]] Alamagn 106½ |- | 1937 || 7{{vet}} Olimpiad || {{Sveden}} [[Stockholm]] || {{USA}} 54½ || {{Hungaria}} 48½ || {{POL}} 47 |- | 1939 || 8{{vet}} Olimpiad || {{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]] || [[Restr:Flag_of_Germany_(1935–1945).svg|18px]] Alamagn 36 || {{POL}} 35½ || {{Estonia}} 33½ |- | 1950 || 9{{vet}} Olimpiad || {{YUG}} [[Dubrovnik]] || {{YUG}} 45½ || {{ARG}} 43½ || {{Alamagn}} 40½ |- | 1952 || 10{{vet}} Olimpiad || {{Finland}} [[Helsinki]] || {{URSS}} 21 || {{ARG}} 19½ || {{YUG}} 19 |- | 1954 || 11{{vet}} Olimpiad || {{Izelvroioù}} [[Amsterdam]] || {{URSS}} 34 || {{ARG}} 27 || {{YUG}} 26½ |- | 1956 || 12{{vet}} Olimpiad || {{URSS}} [[Moskov]] || {{URSS}} 31 || {{YUG}} 26½ ||[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 26½ |- | 1958 || 13{{vet}} Olimpiad || {{Republik Kevreadel Alamagn}} [[München]] || {{URSS}} 34½ || {{YUG}} 29 || {{ARG}} 25½ |- | 1960 || 14{{vet}} Olimpiad || {{RDA}} [[Leipzig]] || {{URSS}} 34 || {{USA}} 29 || {{YUG}} 27 |- | 1962 || 15{{vet}} Olimpiad || {{Bulgaria}} [[Varna]] || {{URSS}} 31½ || {{YUG}} 28 || {{ARG}} 26 |- | 1964 || 16{{vet}} Olimpiad || {{Israel}} [[Tel Aviv]] || {{URSS}} 36½ || {{YUG}} 32 || {{Alamagn}} 30½ |- | 1966 || 17{{vet}} Olimpiad || {{Kuba}} [[La Habana]] || {{URSS}} 39½ || {{USA}} 34½ || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 33½ |- | 1968 || 18{{vet}} Olimpiad || {{Suis}} [[Lugano]] || {{URSS}} 39½ || {{YUG}} 31 || {{BUL}} 30 |- | 1970 || 19{{vet}} Olimpiad || {{Republik Kevreadel Alamagn}} [[Siegen]] || {{URSS}} 27½ ||[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 26½ || {{YUG}} 26 |- | 1972 || 20{{vet}} Olimpiad || {{YUG}} [[Skopje]] || {{URSS}} 42 || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 40½ || {{YUG}} 38 |- | 1974 || 21{{vet}} Olimpiad || {{Bro-C'hall}} [[Nisa]] || {{URSS}} 46 || {{YUG}} 37½ || {{USA}} 36½ |- | 1976 || 22{{vet}} Olimpiad<ref>URSS ha 40 bro arall a nac'has kas skipailhoù da Israel</ref>. || {{Israel}} [[Haifa]] || {{USA}} 37 || {{Izelvroioù}} 36½ || {{Bro-Saoz}} 35½ |- bgcolor=lightgrey | 1976 || Enep-Olimpiad || {{Libia}} [[Tripoli (Libia)|Trípoli]] || [[Restr:Flag_of_El_Salvador.svg|18px]] [[El Salvador]] 38½ || {{Tunizia}} 36 || {{Pakistan}} 34½ |- | 1978 || 23{{vet}} Olimpiad || {{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]] || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 37 || {{URSS}} 36 || {{USA}} 35 |- | 1980 || 24{{vet}} Olimpiad || {{Malta}} [[Valletta]] || {{URSS}} 39 || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 39 || {{USA}} 35 |- | 1982 || 25{{vet}} Olimpiad || {{Suis}} [[Luzern]] || {{URSS}} 42½ || {{Tchekoslovakia}} 36 || {{USA}} 35 |- | 1984 || 26{{vet}} Olimpiad || {{Gres}} [[Thessaloniki]] || {{URSS}} 41 || {{Bro-Saoz}} 37 || {{USA}} 35 |- | 1986 || 27{{vet}} Olimpiad || [[Restr:Flag_of_the_United_Arab_Emirates.svg|18px]] [[Emirelezhioù Arab Unanet]] [[Dubai]] || {{URSS}} 40 || {{Bro-Saoz}} 39 || {{USA}} 38 |- | 1988 || 28{{vet}} Olimpiad || {{Gres}} [[Thessaloniki]] || {{URSS}} 40½ || {{Bro-Saoz}} 34½ || {{Izelvroioù}} 34½ |- | 1990 || 29{{vet}} Olimpiad || {{Yougoslavia}} [[Novi Sad]] || {{URSS}} 39 || {{USA}} 35½ || {{Bro-Saoz}} 35½ |- | 1992 || 30{{vet}} Olimpiad || {{Filipinez}} [[Manila]] || {{Rusia}} 39 || {{Ouzbekistan}} 35 || {{Armenia}} 34½ |- | 1994 || 31{{añ}} Olimpiad || {{Rusia}} [[Moskov]] || {{Rusia}} 37½ || [[Restr:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina.svg|18px]] [[Bosnia-ha-Herzegovina]] 35 || {{RUS|name=Russia "B"}} 34½ |- | 1996 || 32{{vet}} Olimpiad || {{Armenia}} [[Yerevan]] || {{Rusia}} 38½ || {{Ukraina}} 35 || {{USA}} 34 |- | 1998 || 33{{vet}} Olimpiad || {{Rusia}} [[Elista]] || {{Rusia}} 35½ || {{USA}} 34½ || {{Ukraina}} 32½ |- | 2000 || 34{{vet}} Olimpiad || {{Turkia}} [[Istanbul]] || {{Rusia}} 38 || {{GER}} 37 || {{Ukraina}} 35½ |- | 2002 || 35{{vet}} Olimpiad || {{Slovenia}} [[Bled]]|| {{Rusia}} 38½ || {{HUN}} 37½ || {{Armenia}} 35 |- | 2004 || 36{{vet}} Olimpiad || {{Spagn}} [[Calvià]] || {{Ukraina}} 39½ || {{Rusia}} 36½ || {{Armenia}} 36½ |- | 2006 || 37{{vet}} Olimpiad || {{Italia}} [[Torino]] || {{Armenia}} 36 || {{CHN}} 34 || {{USA}} 33 |- | 2008 || 38{{vet}} Olimpiad || {{Alamagn}} [[Dresden]] || {{Armenia}} 19 || {{ISR}} 18 || {{USA}} 17 |- | 2010 || 39{{vet}} Olimpiad || {{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]] || {{Ukraina}} 19 || {{Rusia}} 18 || {{ISR}} 17 |- | 2012 || 40{{vet}} Olimpiad || {{Turkia}} [[Istanbul]] || {{Armenia}} 19 || {{Rusia}} 19 || {{UKR}} 18 |- | 2014 || 41{{añ}} Olimpiad || {{Norvegia}} [[Tromsø]]|| {{CHN}} 19 || {{Hungaria}} 17 || {{Ukraina}} 17 |- | 2016 || 42{{vet}} Olimpiad || {{Azerbaidjan}} [[Bakou]] || {{USA}} 20 ||{{Ukraina}} 20 || {{Rusia}} 18 |- | 2018 || 43{{vet}} Olimpiad || {{Jorjia}} [[Batoumi]] || {{CHN}} 18 || {{USA}} 18 || {{RUS}} 18 |- | 2022 || 44{{vet}} Olimpiad || {{India}} [[Chennai]] || {{Ouzbekistan}} 19 || {{Armenia}} 19 || {{India}} II 18 |- | 2024 || 45{{vet}} Olimpiad || {{Hungaria}} [[Budapest]] || {{IND}} 21 || {{USA}} 17 || {{Ouzbekistan}} 17 |- | 2026 || 46{{vet}} Olimpiad || {{Ouzbekistan}} [[Samarkand]] || {{Ouzbekistan}} 20 || {{IND}} 18 || {{Alamagn}} 18 |- |} == Olimpiadoù ar Maouezi == <gallery> Eerste ronde Internationaal Damesschaaktoernooi te Emmen, Bestanddeelnr 908-9173.jpg|Kentañ rondenn Olimpiad [[Emmen (Izelvroioù)|Emmen]] e 1957. Dom.REP.-GER 1980 Malta.JPG|Ar match etre [[Dominika (bro)|Dominika]] ha [[RDA]] en Olimpiad e [[Valletta]] e 1980. Frankreich-Japan 1980 Malta.JPG|Ar match etre [[Bro-C'hall]] ha [[Japan]] en Olimpiad e [[Valletta]] e 1980. An Yangfeng Wu Mingqian 1982 Luzern.jpg|[[An Yangfeng]] ha [[Wu Mingqian]] eus skipailh [[Sina]] en Olimpiad e [[Luzern]] e 1982. Deutschland China 1982 Luzern.jpg|Ar match etre [[Republik Kevreadel Alamagn]] ha [[Sina]] en Olimpiad e [[Luzern]] e 1982. Belgian team (30229888771).jpg|Skipailh [[Belgia]] en Olimpiad e [[Bakou]] e 2016. Schacholympiade Frauen-Nationalmannschaft Mannschaftsfoto.jpg|Skipailh [[Alamagn]] en Olimpiad e [[Chennai]] e 2022. Lara Janželj 2024 09 45 Chess Olympiad Budapest photo by Luka Rifelj (112 of 316).jpg|Ar c'hoarierez [[Slovenia|sloveniat]] [[Lara Janželj]] en Olimpiad e [[Budapest]] e 2024. </gallery> Kroget e voe gante e 1957. Kavet e vo ar bloaz, al lec'h, niver a skipailhoù o kemer perzh hag an tri skipailh kentañ gant o niver poentoù: {| class="wikitable" !|Bloaz || Kêr ha bro || Skipailhoù || Kentañ || Eil || Trede |- |1957|| [[Emmen (Izelvroioù)|Emmen]], {{Izelvroioù}}||21|| '''{{URSS}}''' 10½ || {{Roumania}} 10½ || {{RDA}} 10 |- |1963|| [[Split]], {{YUG}}||15|| '''{{URSS}}''' 25 || {{YUG}} 24½ || {{RDA}} 21 |- |1966|| [[Oberhausen]], [[Republik Kevreadel Alamagn]]||14|| '''{{URSS}}''' 22 || {{Roumania}} 20½ || {{RDA}} 17 |- |1969|| [[Lublin]], {{Polonia}}||15|| '''{{URSS}}''' 26 || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 20.5 || {{Tchekoslovakia}} 19 |- |1972|| [[Skopje]], {{YUG}}||23|| '''{{URSS}}''' 11½ || {{Roumania}} 8 ||[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 8 |- |1974|| [[Medellín (Kolombia)|Medellín]], {{COL}}||26|| '''{{URSS}}''' 13½ || {{Roumania}} 13½ || {{Bulgaria}} 13 |- |1976|| [[Haifa]], {{Israel}}||23|| '''{{Israel}}''' 17 || {{Bro-Saoz}} 11 || {{Spagn}} 11½ |- |1978|| [[Buenos Aires]],{{ARG}}||32|| '''{{URSS}}''' 16 || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 11 || {{RDA}} 11 |- |1980|| [[Valletta]], {{Malta}}||42|| '''{{URSS}}''' 32½ || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 32 || {{Polonia}} 26½ |- |1982|| [[Lucerne]], {{Suis}}||45|| '''{{URSS}}''' 33 || {{Roumania}} 30 ||[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 26 |- |1984|| [[Thessaloniki]], {{Gres}}||51|| '''{{URSS}}''' 32 || {{Bulgaria}} 27½ || {{Roumania}} 27 |- |1986|| [[Dubai]], {{EAU}}||49|| '''{{URSS}}''' 33½ ||[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 29 || {{Roumania}} 28 |- |1988|| [[Thessaloniki]], {{Gres}}||56|| '''[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]]''' [[Hungaria]] 33 || {{URSS}} 32.5 || {{YUG}} 28 |- |1990|| [[Novi Sad]], {{YUG}}||64|| '''[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]]''' [[Hungaria]] 35 || {{URSS}} 35 || {{CHN}} 29 |- |1992|| [[Manila]], {{FIL}}||62|| '''{{Jorjia}}''' 13½ || {{Ukraina}} 13 || {{CHN}} 12½ |- |1994|| [[Moskov]], {{RUS}}||81|| '''{{Jorjia}}''' 32 ||{{Bosnia ha Herzegovina}} 31 || {{CHN}} 27 |- |1996|| [[Yerevan]], {{Armenia}}||74|| '''{{Jorjia}}''' 30 || {{CHN}} 28½ || {{RUS}} 28½ |- |1998|| [[Elista]], {{RUS}}||72|| '''{{CHN}}''' 29 || {{RUS}} (A) 27 || {{Jorjia}} 27 |- |2000|| [[Istanbul]], {{Turkia}}||86|| '''{{CHN}}''' 32 || {{Jorjia}} 31 || {{RUS}} 28½ |- |2002|| [[Bled]], {{Slovenia}} ||91|| '''{{CHN}}''' 29½ || {{RUS}} 29 || {{Polonia}} 28 |- |2004|| [[Calvià]], {{Spagn}}||87|| '''{{CHN}}''' 31 || {{USA}} 28 || {{RUS}} 27½ |- |2006|| [[Torino]], {{Italia}}||103|| '''{{Ukraina}}''' 29½ || {{RUS}} 28 || {{CHN}} 27½ |- |2008|| [[Dresden]], {{Alamagn}}||114|| '''{{Jorjia}}'''18 || {{Ukraina}} 18 || {{USA}} 17 |- |2010|| [[Khanty-Mansiysk]], {{RUS}}|| 115 || '''{{RUS}}''' 22 || {{CHN}} 18 || {{Jorjia}} 16 |- |2012|| [[Istanbul]], {{Turkia}}|| 127 || '''{{RUS}}''' 19 || {{CHN}} 19 || {{Ukraina}} 18 |- |2014|| [[Tromsø]], {{Norvegia}}|| 136 || '''{{CHN}}''' 19 || {{Hungaria}} 17 || {{IND}} 17 |- |2016|| [[Bakou]], {{Azerbaidjan}}|| 140 || '''{{CHN}}''' 20 || {{Polonia}} 17 || {{Ukraina}} 17 |- |2018|| [[Batoumi]], {{Jorjia}}||151 ||'''{{CHN}}''' 18 || {{Ukraina}} 18 || {{Jorjia}} 17 |- |2022 || [[Chennai]], {{IND}}||162 || '''{{Ukraina}}''' 18 || {{Jorjia}} 18 || {{IND}} 17 |- |2024 || [[Budapest]], {{Hungaria}}||181 || '''{{IND}}''' 19 || {{KAZ}} 18 || {{USA}} 17 |- |2026 || {{Ouzbekistan}} [[Samarkand]] || ||'''{{CHN}}''' 20 || {{KAZ}} 18 || {{IND}} 17 |} ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Echedoù]] opa1bw5j3orrsf95c2pjxxe4xqj8tzl 0 176971 2203110 2181275 2026-10-29T18:22:43Z Dakbzh 58931 /* Olimpiadoù echedoù (Maouezi) */ 2203110 wikitext text/x-wiki '''Eman Sawan''', bet ganet e [[2007]], zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Palestina|palestinian]].<br/> E [[Jordania]] emañ o chom, repuet eo eno gant he familh<ref>{{en}}[https://en.chessbase.com/post/eman-sawan-interview-2025 Pennad-kaoz e Chess Base]</ref>.<br/> Mestrez FIDE ha Stummer Fide eo abaoe 2024, Woman Candidate Master e oa abaoe 2022<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11511729 FIDE]</ref>.<br/> [[Renk Elo]] e miz Here 2025: 1 922 ''Standard'', 1 941 ''Fonnapl'' ha 1 939 ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11511729 FIDE]</ref>; 2 065 e voe he Renk Elo uhelañ<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eman_Sawan/696363 He c'hoari e Chess Base]</ref>.<br/> == Kevezadegoù == === Kampionad arab === Trec'h e voe e 2022 er rummad "Merc'hed e-dan 14 vloaz" e [[Baghdad]] ([[Irak]])<ref>{{en}}[https://www.all4palestine.org/ModelDetails.aspx?gid=11&mid=119926&lang=en All for Palestine]</ref>. === Kampionad hiniennel arab === Trec'h e voe e rummad ar merc'hed dindan 16 vloaz e 2022 e [[Damask]] ([[Siria]])<ref>{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr686488.aspx?lan=1&turdet=YES Chess-Results Server Chess-results.com - Arab Individual Chess Championship U16 Girls]</ref>. === [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù echedoù (Maouezi)]] === C'hoari a reas e skipailh Palestina e 2024 e [[Budapest]] ([[Hungaria]]), 7/10 pe 8/9 (+ 7, = 2, - 0). Ar skipailh a erruas re ziwezhat evit gellet kemer perzh er rondenn gentañ <ref>{{de}}[https://www.wikiwand.com/de/articles/Mannschaftsaufstellungen_der_Schacholympiade_der_Frauen_2024 Mannschaftsaufstellungen der Schacholympiade der Frauen 2024]</ref>. === Kampionad arab (Maouezi) === Trec'h e voe e miz Kerzu 2024 en Tournamant ''Luc'hedenn'' e [[Charjah]] ([[Emirelezhioù Arab Unanet]])<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=392431 Arab Chess Championship 2024 (Woman) - Blitz December 2024 United Arab Emirates (FIDE)]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[https://www.middleeastmonitor.com/20241108-palestinian-wins-gold-in-arab-womens-blitz-chess-championship/ Palestinian wins gold in Arab Women's Blitz Chess Championship - Middle East Monitor]</ref>. === Tournamant ''Fonnapl'' [[Koweit (kêr)|Kêr Koweit]] (Maouezi) === C'hoari a reas: * e miz Genver 2025<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eman_Sawan/696363 Chess Base]</ref>, * e miz Du 2025 e tapas ar c'hwec'hvet plas, 5/9. == Daveoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11511729 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eman_Sawan/696363 He c'hoari e Chess Base] {{DEFAULTSORT:Sawan, Eman}} [[Rummad:C'hoarierien echedoù palestinian]] [[Rummad:Ganedigezhioù 2007]] 0yunfw64axauv8wm5kftfskhylobfi8 2203117 2203110 2026-10-29T19:11:42Z Dakbzh 58931 2203117 wikitext text/x-wiki '''Eman Sawan''', bet ganet e [[2007]], zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Palestina|palestinian]].<br>E [[Jordania]] emañ o chom, repuet eo eno gant he familh<ref>{{en}}[https://en.chessbase.com/post/eman-sawan-interview-2025 Pennad-kaoz e Chess Base]</ref>.<br>Mestrez FIDE ha Stummer FIDE eo abaoe 2024, Danvez-Mestrez (Woman Candidate Master - WCM) e oa abaoe 2022<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11511729 FIDE]</ref>.<br>[[Renk Elo]] e miz Here 2025: 1 922 ''Standard'', 1 941 ''Fonnapl'' ha 1 939 ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11511729 FIDE]</ref>; 2 065 e voe he (Renk Elo uhelañ<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eman_Sawan/696363 He c'hoari e Chess Base]</ref>. == Kevezadegoù == === Kampionad arab === Trec'h e voe e 2022 er rummad "Merc'hed e-dan 14 vloaz" e [[Baghdad]] ([[Irak]])<ref>{{en}}[https://www.all4palestine.org/ModelDetails.aspx?gid=11&mid=119926&lang=en All for Palestine]</ref>. === Kampionad hiniennel arab === Trec'h e voe e rummad ar merc'hed dindan 16 vloaz e 2022 e [[Damask]]([[Siria]])<ref>{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr686488.aspx?lan=1&turdet=YES Chess-Results Server Chess-results.com - Arab Individual Chess Championship U16 Girls]</ref>. === [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù echedoù (Maouezi)]] === C'hoari a reas e skipailh Palestina e 2024 e [[Budapest]] ([[Hungaria]]), 7/10 pe 8/9 (+ 7, = 2, - 0). Ar skipailh a erruas re ziwezhat evit gellet kemer perzh er rondenn gentañ<ref>{{de}}[https://www.wikiwand.com/de/articles/Mannschaftsaufstellungen_der_Schacholympiade_der_Frauen_2024 Mannschaftsaufstellungen der Schacholympiade der Frauen 2024]</ref>. === Kampionad arab (Maouezi) === Trec'h e voe e miz Kerzu 2024 en Tournamant ''Luc'hedenn'' e [[Charjah]] ([[Emirelezhioù Arab Unanet]])<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=392431 Arab Chess Championship 2024 (Woman) - Blitz December 2024 United Arab Emirates (FIDE)]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[https://www.middleeastmonitor.com/20241108-palestinian-wins-gold-in-arab-womens-blitz-chess-championship/ Palestinian wins gold in Arab Women's Blitz Chess Championship - Middle East Monitor]</ref>. === Tournamant ''Fonnapl'' [[Koweit (kêr)|Kêr Koweit]] (Maouezi) === C'hoari a reas: * e miz Genver 2025<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eman_Sawan/696363 Chess Base]</ref>, * e miz Du 2025 e tapas ar c'hwec'hvet plas, 5/9. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11511729 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eman_Sawan/696363 He c'hoari e Chess Base] {{DEFAULTSORT:Sawan, Eman}} [[Rummad:C'hoarierien echedoù palestinian]] [[Rummad:Ganedigezhioù 2007]] 2ss931z9kcsnsvvvioaf6etwnkhyxbn 0 181135 2203155 2200222 2026-10-30T11:09:07Z Kestenn 14086 2203155 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt Detective Special|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Colt Detective-JH01.jpg|frameless|280x280px]] <br><br> Ur revolver '''Colt Detective Special''', pevare rummad. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Doare |[[Revolver]] [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober / daou-ober (SA/DA)]] |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[.38 Special]]<br>Kinniget ivez e [[.32 Colt New Police]] (rummad kentañ) ha [[.357 Magnum]] (rummad DS-2) |- ! Produer |[[Colt's Manufacturing Company]] |- ! Mare produiñ |''Rummad kentañ :'' 1927-1946<br>''Eil rummad :'' 1947-1972<br>''Trede rummad :'' 1973-1986<br>''Pevare rummad :'' 1992-1996<br>''DS-2 :'' 1997-1998 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |0,595 kg |- ! Hirder |170 / 200 mm |- ! Hirder ar c'hanol |51 / 76 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |[[Karger (armoù-tan)|Taboulin]] 6 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Colt Detective Special''' zo ur [[revolver]] produet a-daoladoù etre 1927 ha 1998 gant an embregerezh stadunanat [[Colt's Manufacturing Company|Colt]]. Unan eus o revolverioù brudetañ eo. == Mont en-dro == Ur stumm bihanoc'h eus ar [[Colt Police Positive|Police Positive Special]] eo an Detective Special. Ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|blatinenn un-ober ha daou-ober]] hag un daboulin evit 6 kartouchenn [[.38 Special]] en deus an arm. Ur revolver berr-tre eo, dezhañ ur c'hanol 2" (51 mm, war ar stummoù kentañ) pe 3" (76 mm), peogwir e oa bet soñjet evit bezañ gwerzhet d'an ofiserien bolis gwisket e sivil : rankout a rae bezañ aes da guzhat pe da lakaat en ur c'hodell<ref name=":1" /><ref name=":2" />. === Adtsummoù === [[Restr:Fitzspecial.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur ''"Fitzspecial"'', doare Jay H. Fitzgerald ar revolver.]] Pemp rummad eus an arm zo bet : * Rummad kentañ (1927-1946) : kanol 2". Gwerzhet e .38 Special hag [[.32 Colt New Police]] ivez<ref>{{en}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 41</ref>. * Eil rummad : (1947-1972) : garenn-skarzhañ hiroc'h. Kinniget gant ur c'hanol 3" ivez. * Trede rummad (1973-1986) : framm berraet un tamm. * Pevare rummad (1992-1996) : kanol ponneroc'h, kemmoù war ar c'houch hag ar plakennoù-dornell peurgetket. * DS-2 (1997-1998) : kinniget e [[.357 Magnum]] ivez<ref name=":1" />. Er bloavezhioù 1930, Jay Henry Fitzgerald, un implijad e Colt, a broduas ur c'hant skouerenn bennak eus an Detective Special kemmet evit ma vefe aesoc'h da implijout prim : digor e oa pontig an arm evit gellout tennañ buanoc'h, ha troc'het e oa e gi evit ma ne grogfe ket en dilhad<ref name=":2" />. == Implij == Ouzhpenn ar polis eo bet implijet an Detective Special, er Stadoù-Unanet dreist-holl, gant kalz tud all hag a felle dezhe kaout un arm bihan d'en em zifenn, blenierien taksioù, perc'henned stalioù bihan, izili eus ar [[mafia]] hag all<ref name=":1">{{en}} Danielle Hollembaek, ''[https://www.rockislandauction.com/riac-blog/the-colt-detective-special Uncovering the Colt Detective Special]'', Rock Island Auction (lennet d'ar 17/09/2026)</ref>. An [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]] a brenas {{formatnum:5000}} skouerenn eus an arm e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Tost {{formatnum:3000}} anezhe a voe pourveziet d'an [[Office of Strategic Services|OSS]]<ref name=":2">{{en}}''[https://www.americanrifleman.org/content/this-old-gun-colt-detective-special/ This Old Gun: Colt Detective Special]'', American Rifleman, 18/11/2020 (lennet d'ar 17/09/2026)</ref>. == Er sevenadur == Deuet eo ar Colt Detective Special da vezañ priziet e bed ar sinema hag ar skinwel, ha gwelet eo bet e kantadoù a filmoù hag a stiradoù stadunanat abaoe ar bloabvezhioù 1930. Implijet e vez gant harozed hag harozezed ar stiradoù ''[[Charlie's Angels]]'', ''[[Mission: Impossible]]'' ha ''[[Nestor Burma]]'' da skouer<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Colt_Detective_Special Colt Detective Special]'', IMFDB (lennet d'ar 17/09/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Revolverioù]] [[Rummad:Armoù SUA]] knv7mjxvcljpca4cp5qo17i8pvlm8p0 0 181252 2203105 2203098 2026-10-29T15:13:30Z Dishual 612 /* Yaouankiz */ 2203105 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Jennifer Yu Heung-ying''' ([[sinaeg]]:余香凝), ganet d'ar [[5 a viz Gouhere]] [[1993]], zo un aktourez, kanerez ha top model eus [[Hong Kong]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160404110100/https://jamcastblog.com/jennifer-yu-%E4%BD%99%E9%A6%99%E5%87%9D/ Jennifer Yu 余香凝 - Jam Cast Management (HK) Ltd ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160404110100/https://jamcastblog.com/jennifer-yu-%E4%BD%99%E9%A6%99%E5%87%9D/ |date=2016-04-04 }}<!-- --></ref> == Yaouankiz == Jennifer Yu a zo ganet d'ar [[5 a viz Gouhere]] [[1993]] e [[Hong Kong]]. Ur c'hoar yaouankoc'h he deus, Zoe Yu, hag a zo un top model. Yu a zo bet skoliataet e skol Po Leung Kuk Dr. Jimmy Wong Chi-Ho (traoñienn Tin Sum) ha skolaj-lise Kalon sakr Mari. E 2024, e oa bet enoret gant priz ar [[Priz ar gwellañ aktourez e filmoù Hong Kong|gwellañ aktourez]] e-kerzh 42vet gouel filmoù Hong Kong evit he roll a Kay en ''[[In Broad Daylight (film, 2023)|In Broad Daylight]]''.<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Zabrina |title=Hong Kong Film Awards 2024: Tony Leung becomes Best Actor, Jennifer Yu picks up Best Actress award, 'A Guilty Conscience' wins Best Film, and more |url=https://www.tatlerasia.com/lifestyle/entertainment/hong-kong-film-awards-2024 |access-date= |website=Tatler Asia |language=en |archive-date=2024-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240415110545/https://www.tatlerasia.com/lifestyle/entertainment/hong-kong-film-awards-2024 |url-status=live }}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * [https://www.imdb.com/name/nm8485868/ Jennifer Yu] war [[Internet Movie Database|IMDb]] {{DEFAULTSORT:Yu, Jennifer}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1993]] [[Rummad:Aktourezed Hong Kong]] [[Rummad:Kanerezed Hong Kong]] j7x6ml8ghfgoc6c887ls1n9jc46s10l 0 181255 2203107 2201215 2026-10-29T17:43:44Z Llydawr 145 2203107 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Kai Carlo Cenat III''', ganet d'ar [[16 a viz Kerzu]] [[2001]], zo ur [[streamer]] [[stadunanat]], [[YouTuber]] ha [[den brudet war internet]] anavezet evit e filmigoù komedienn. E 2026 e oa unan eus ar streamerien heulietañ dre ar bed gant ouzhpenn 21 milion a heulierien. Ezel eo eus ar strollad [[AMP (strollad streamerien)|AMP]] ha krouer [[Streamer University]], ul lec'h gourdoniñ evit krouerien danvez war internet. {{DEFAULTSORT:Cenat, Kai}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2001]] [[Rummad:Afroamerikaned]] [[Rummad:YouTuberien]] [[Rummad:Katoliked SUA]] [[Rummad:Streamerien]] 4s7p2gzwrzgitscb4x3xi3fpk6hxb0w 0 181256 2203111 2201221 2026-10-29T18:25:46Z Llydawr 145 2203111 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Momčilo Gruban''' ([[serbeg]] : Момчило Грубан ''Momtchilo Grouban''), ganet d'an [[19 a viz Even]] [[1961]], anvet ivez '''Čkalja''' (serbeg : Чкаља ''Tchkalya''), zo ur [[Serbed Bosnia-ha-Herzegovina|Serb eus Bosnia]] hag a voe kondaonet gant [[Lez-varn Bosnia-ha-Herzegovina]] evit [[torfed a-enep an Denelezh|torfedoù a-enep an Denelezh]] bet sevenet e [[kamp-bac'h Omarska]] nepell diouzh [[Prijedor]], e [[Bosnia-ha-Herzegovina]], e-kerzh [[Brezel Bosnia]]. Gruban zo bet ganet e kêr Prijedor. E fin miz Mae [[1992]] e oa bet digoret nepell kamp-bac'h Omarska. Eno e oa prizoniet tud na oant ket Serbed hag a zeue eus an trowardroioù hag a oa bet kelc'hiet ha harzet e-kerzh naetadur etnek kreiz [[Bosanska Krajina]]. Ar brizonidi a veze dalc'het en ur stad truezus gant kalz a feulster a-fet korf hag a-fet spered. Ouzhpenn-se e oa berr ar boued, an dour hag al louzoù. Gruban a oa e penn unan eus ar skipailhoù gwarded ha renet en doa ur gwir reizhiad merzheriañ ; un den a bouez e oa bet e penn ar c'hamp. Serret e oa bet ar c'hamp e fin miz Eost 1992 goude ma oa bet klemmoù dre ar bed a-bezh da-heul kelaouadenn ur c'hazetenner saoz. {{DEFAULTSORT:Gruban, Momcilo}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1961]] [[Rummad:Torfedourien vrezel]] [[Rummad:Serbed Bosnia]] 69v1857w8dpitlf0qbemh3kjjjvrhji 0 181257 2203112 2201226 2026-10-29T18:28:41Z Llydawr 145 2203112 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all|Kolibri}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Pistolenn Kolibri|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:TK .25 Auto.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur bistolenn '''Kolibri''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Aostria-Hungaria}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision]]où |[[2,7 mm Kolibri]]<br>[[3 mm Kolibri]] |- ! Ijinourien |[[Franz Pfannl]]<br>Georg Grabner |- ! Mare produiñ |1910 - 1938 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''Stumm e 2,7 mm'' |- ! Mas (hep kartouchenn) |0,220 kg |- ! Hirder |65 mm |- ! Hirder ar c'hanol |30 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Tizh ar boledoù V₀ |200 m/s |- ! Endalc'h |Karger fiñv 6 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |D |- |} Ar c'h'''Kolibri''' eo ar [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek bihanañ bet produet a-viskoazh (65 mm hirder). Ijinet e voe e 1910 gant [[Franz Pfannl]], un horolajer aostrian deuet da vezañ armeurer, hag e gamarad Georg Grabner<ref>{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, p. 53</ref>. [[Restr:2mm kolibri.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur bistolenn Kolibri, stumm hep pontig.]] Ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]] he deus. 6 kartouchenn a c'haller lakaat en he c'harger sañset, met 5 a ya e-barzh da vat e gwirionez. Ur c'hentstumm eus an arm a oa un-tenn hepken, ha n'eus ket pontigoù war an holl bistolennoù Kolibri. Kambret e oa he stumm kentañ e [[2,7 mm Kolibri]], ur munision ijinet a-ratozh. Savet e oa bet, hervez, evit ma c'hallje e berc'henn en em zifenn gant un arm aes da guzhat, met abalamour da bouez dister he bannadell (0,2 gramm) ha d'he zizh izel-tre (200 m/s), ar boled en deus un energiezh 4 joul hepken<ref name=":1">{{en}} Kurt ALLEMEIER, ''[https://www.rockislandauction.com/riac-blog/the-diminuitive-kolibri-pistol The Kolibri Pistol]'', Rock Island Auction (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>, da lavaret eo div wech ar pezh a zo aotreet e Bro-C'hall, da skouer, evit ur gopienn arm doare ''[[airsoft]]'' a-vremañ<ref>{{Fr}} ''[https://www.powerairsoft.fr/quelle-puissance-est-autorisee-pour-une-replique-dairsoft/ Quelle puissance est autorisée pour une réplique d’airsoft ?]'', Air Soft Power (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. War-dro {{formatnum:1000}} skouerenn eus ar bistolenn Kolibri e 2,7 mm a voe produet betek deroù ar Brezel-bed Kentañ. Goude ar brezel e voe adproduet, e [[3 mm Kolibri]] ar wech-mañ, ha dindan an anv Erika e 4,25 mm. E 1938 e paouezas ar produiñ da vat<ref name=":1" />. == Er sevenadur == Ar bistolenn Kolibri a c'haller implijout er c'hoari video ''[[Battlefield 1]]''<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Kolibri_Pistol Kolibri Pistol]'', IMFDB (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Aostria-Hungaria]] [[Rummad:Armoù Aostria]] kwx9xjgrw76vg0xt8yuitnngz3qk4e9 0 181260 2203114 2201239 2026-10-29T18:34:40Z Llydawr 145 2203114 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning SA-22|006400|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Browning .22.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur garabinenn '''Browning SA-22''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Belgia}} |- ! Doare |[[Karabinenn]] damaotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[.22 Long Rifle]]<br>[[.22 Short]] |- ! Produer |[[FN Herstal]]<br>[[Miroku]] (adalek 1974) |- ! Mare produiñ |Abaoe 1914 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |2,4 kg |- ! Hirder |940 mm |- ! Hirder ar c'hanol |489 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger korzennek 10 kartouchenn (e .22 LR) / 15 kartouchenn (e .22 Short) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Browning SA-22''' eo ar c'hentañ [[karabinenn]] damaotomatek kambret e [[.22 Long Rifle]] bet lakaet war ar marc'had, e 1914. Ijinet e voe gant ar Stadunanad [[John Browning]], ha produet e vez dizehan dibaoe. Mont a ra ar Browning SA-22 en-dro gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]]. Pourveziet eo gant ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]]. He stummoù kentañ a oa kambret e [[.22 Long Rifle]] (karger 10 tenn) hag e [[.22 Short]] (karger 15 tenn). Adalek 1974 e voe fiziet ar produiñ en embregerezh japanat [[Miroku]], ha dilezet e voe ar c'halibr .22 Short<ref>{{en}} ''[https://www.browning.com/support/date-your-firearm/rifle/22-semi-auto-rifle.html 22 Semi-Auto Rifle]'', war lec'hienn Browning (lennet d'an 02/10/2026)</ref>. Ouzhpenn {{formatnum:500000}} skouerenn eus an SA-22 zo bet graet betek-henn<ref>{{fr}} Dave Campbell, ''[https://www.americanrifleman.org/content/a-look-back-at-the-browning-semi-automatic-22/ A Look Back at the Browning Semi-Automatic 22]'', American Rifleman, 18/07/2019 (lennet d'an 02/10/2026)</ref>. Ar [[Remington Model 24]], bet produet etre 1922 ha 1935, zo awenet gant an SA-22 a galz<ref>{{en}} Layne Simpson, ''[https://www.rifleshootermag.com/editorial/browning-sa-22-challenge-history-review/456919 Browning SA-22 Challenge Semiauto Rimfire: Its History and a Review]'', Rifle Shooter, 09/02/2022 (lennet d'an 02/10/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù Belgia]] gqhdi1tqmobtrqy0tivs38mq6vq8uir 0 181261 2203115 2201967 2026-10-29T18:43:40Z Llydawr 145 2203115 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |-bgcolor="#adafda" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.2em; color:#fff;" | Kumunioù Frañs |- ! {{Infobox/Titl|Landivy|bbd068|talbenn map|000}} |- | colspan="2"|[[Restr:Blason officiel Landivy.svg|60px|center]] ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"|[[Restr:Mairie Landivy.jpg|270px|center]] An ti-kêr |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Melestradurezh |- |'''[[Riez]]'''||{{Frañs}} |- |'''[[Rannvro]]'''||[[Broioù al Liger]] |- |'''Bro hengounel'''||[[Maine (proviñs)|Maine]] |- |'''[[Departamant]]'''||[[Mayenne (departamant)|Mayenne)]] |- |'''[[Arondisamant]]'''||[[Arondisamant Mayenne|Mayenne]] |- |'''[[Kanton]]'''||[[Kanton Gorron|Gorron]] |- |'''[[Etrekumuniezh]]'''||Bocage Mayennais |- |'''[[Kod INSEE]]'''||53125 |- |'''[[Kod post]]'''||53190 |- |'''[[Maer]]'''||Claude Hamel <br>([[2026]]-[[2032]]) |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Douaroniezh |- !colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.com/maps/place/53190+Landivy/@48.4810808,-1.0777123,12z/data=!4m6!3m5!1s0x48094205ee53d083:0xa0cc46770c22705c!8m2!3d48.481266!4d-1.035041!16s%2Fm%2F03qddjp?hl=fr&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDkyOC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 48° 28' 51.891" N – 01° 04' 39.764" K] ---- |- |'''Gorread'''||28,54 km² |- |'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ||<br>161,5 m<br>92 m<br>231 m |- |'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small><br>||{{formatnum:1094}} (2023) [[File:Decrease.svg|10px]] |- |'''Stankter'''||38 den/km² |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- |'''Internet'''||[https://www.landivy.fr/ landivy.fr] |} '''Landivy''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant gall|departamant]] [[Mayenne (departamant)|Mayenne]] e [[Bro-C'hall]]. Pennlec'h ur c'hanton e oa betek [[2015]], ar bloaz ma voe staget ouzh [[kanton Gorron]]<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028652532 |title=Décret n° 2014-209 du 21 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Mayenne • Legifrance|accessdate=02/10/2026}}</ref>. == Lec'hanvadurezh == Daoust d'an anv ''Landivy'' seniñ evel un anv-lec'h brezhonek, ne zeu ket eus ''Lann-'' (ul lec'h relijiel er [[Grennamzer]] uhel) + ''[[Divi]]'' ; biskoazh n'eus bet komzet brezhoneg e Mayenne. Testeniekaet eo ar stumm ''Landevico'' en {{XIvet kantved}}<ref>{{fr}} Dauzat, Albert & Rostaing, Charles. ''Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France''. Paris : Larousse, 1966 {{ISBN|978-2-85023-076-9}}</ref>, diwar an anvioù gallek kozh ''lande'' ("douar fraost", diwar ar [[galianeg]] *''landa'') ha ''vic'' ("kêriadenn", diwar al [[latin]] ''vicus'').<br> Iskis avat eo ar gerdarzh-se, pan eo anvioù-tud eil tamm holl anvioù-lec'h e ''lande'' er c'horn-bro-se ; an anv-den «&nbsp;Divi&nbsp;» eo ''divy'' marteze{{Daveoù a vank}}, peogwir emañ Landivy war harzoù Breizh. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery mode="packed" heights="150px">}} Landivy (53) Stèle gauloise.JPG|Maen-sonn eus amzer ar C'halianed ChateauDeMausson001.jpg|Kastell Mausson FrancePaysDeLaLoireLandivyEglise.jpg|Iliz katolik ''Saint-Martin'' Chapelle du Pont-Aubray.jpg|Chapel ''Notre-Dame de Pont-au-Bray'' </gallery> == Istor == ===[[Henamzer]] === Ur maen-sonn eus amzer ar C'halianed zo bet kavet e Landivy ; e-tal an ti-kêr emañ bremañ. === [[Renad Kozh]] === An [[deog-holen]], a zegase war-dro 6% eus pinvidigezh ar rouantelezh c'hall, a redie an dud da brenañ kalz [[holen]]. E Landivy e ranked paeañ 59 lur evit 50 [[kilogramm|kg]] holen, pa oa 2 lur ar priz e dugelezh Breizh – met uhel ivez e oa ar priz evit treuziñ an harzoù ; floderien neuze a dreizhe an Airon davit holen e Breizh, a adwerzhent e Landivy marc'hadmatoc'h eget ar priz ofisiel met gant ur gounid bras bepred<ref>{{fr}} Salbert, Jacques. ''La Mayenne des origines à nos jours ''. Saint-Simon-de-Pellouaille : Nouvelles Éditions Bordessoules, 1991, p. 272 {{ISBN|978-2-903504-17-5}}</ref>. === {{XXvet kantved}} === Tri [[hent-houarn]] strizh a gase eus Landivy da [[Laval (Mayenne)|Laval]] ha [[Mayenne (kêr)|Mayenne]] en departamant, ha da [[Saint-Hilaire-du-Harcouët]] e Manche. E [[1938]] ha [[1939]] e voe serret al linennoù-se, [[karr-boutin|kirri-boutin]] o erlerc'hiañ outo. <gallery mode="packed" heights="220px">LEGRIX-MAUDUIT -LANDIVY - La gare du Tramway.JPG|Porzh-houarn Landivy, kent 1914</gallery> ;[[Brezel-bed kentañ]] Da {{formatnum:1844}} den e save poblañs Landivy e [[1911]] ; 94 gwaz a gollas o buhez er brezel, eleze 4,5% eus ar boblañs<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=27773 |title=MemorialGenWeb|accessdate=02/10/2026}}</ref>. Unan anezho, ar serjant François Auguste Romain Vannier ([[1890]]-[[1914]]), bet lazhet d'ar 24 a viz Eost 1914 e Charency-Vezin e [[Meurthe-et-Moselle]], a gelenne er skol a zoug e anv bremañ<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https://www.landivy.fr/histoire_de_landivy_703.htm |title=Histoire de Landivy|accessdate=02/10/2026}}</ref>. ;[[Eil Brezel-bed]] A-c'houde [[Skrapadeg ar Vélodrome d'Hiver|skrapadeg ar ''Vel' d'Hiv'']] e miz Gouere [[1942]] e voe savet e Landivy meur a rouedad [[Rezistañs]] evit saveteiñ bugale [[Yuzevien|yuzev]], a lakaed da emzivaded en abeg d'ar brezel hag a veze fiziet e kouerien o mage, o desave, o skoliatae hag o gwareze ; war-dro 70 bugel a voe saveteet en doare-se<ref>{{fr}} ''Les Juifs en Mayenne et l'antisémitisme, 1939-1945''. Laval : Archives départementales de la Mayenne, 1997, pp. 16-17 {{ISBN|978-2-86053-027-9}}</ref>{{,}}<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/landivy-53190/deux-familles-mayennaises-ont-recu-la-medaille-des-justes-3860237 |title=Ouest-France, 22/11/2015|accessdate=02/10/2026}}</ref> D'an 3 a viz Eost [[1944]] e voe dieubet Landivy gant 358th Infantry Regiment an [[Arme ar Stadoù-Unanet|U. S. Army]]<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.90thdivisionassoc.org/90thDivisionFolders/358thhistorybook/358thhistory.htm#four |title=Battle History – Third Batalion 358th Infantry|accessdate)02/10/2026}}</ref>. <gallery mode="packed" heights="150px"> Victimes de la guerre de 39-44.jpg|Plakenn war Monumant ar Re Varv Landivy mémorial de guerre.jpg|Kounlec'h an Dieubidigezh Mémorial a Landivy.jpg|Plakenn en enor d'ar soudarded stadunanat </gallery> == Douaroniezh == Emañ Landivy war harzoù an departamant Mayenne, stok ouzh an departamantoù [[Il-ha-Gwilen]] e Breizh ha [[Manche]] e [[Normandi (rannvro)|Normandi]]. ;Kumunioù amezek {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Landivy''|gwalarn=[[Les Loges-Marchis]] (Manche)<br>[[Louvigneg-an-Dezerzh]] (Breizh)|norzh=[[Savigny-le-Vieux]] (Manche)|biz=Savigny-le-Vieux<br>[[Buais-Les-Monts]] (Manche)|kornôg=Louvigneg-an-Dezerzh|reter=[[Fougerolles-du-Plessis]]|gevred=[[La Dorée]]|su=[[Saint-Mars-sur-la-Futaie]]|mervent=[[Bazeleg-an-Dezerzh]] (Breizh)<br>[[Pontmain]]|enklozadur=}} Div stêr a red dre ar gumun : an Airon (41,8 km he hirder ; un adstêr d'ar [[Sélune]] eo) hag he adstêr Cambre (15,2 km). == Melestradurezh == {{DilennadDeroù|Titl=Roll maered ar gumun}} {{Dilennad|Deroù=1790|Penn=|Anv=Jean Baptiste Maximilien Voillaume|Strollad=|Karg=Person}} {{Dilennad|Deroù=1793|Penn=|Anv=R. Clouard|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1793|Penn=|Anv=Hossard|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1798|Penn=Hamon|Anv=|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1800|Penn=1813|Anv=Étienne-Pierre Barabé|Strollad=|Karg=Noter}} {{Dilennad|Deroù=1816|Penn=1830|Anv=Jean-Baptiste Dugué-Latouche|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1830|Penn=1831|Anv=Joseph Hossard|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1831|Penn=1836|Anv=César-Marie-Pierre Brochard|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1836|Penn=1840|Anv=Louis-René-Alexandre Hamon-Landelle|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1840|Penn=1848|Anv=Jean-François Ledauphin-Dubourg[|Strollad=|Karg=Alvokad, barner}} {{Dilennad|Deroù=1848|Penn=1855|Anv=Hyacinthe Hossard|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1855|Penn=|Anv=Joseph Hossard|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1870|Penn=1878|Anv=Ernest Le Dauphin|Strollad=Tu dehou|Karg=Perc'henn douar}} {{Dilennad|Deroù=1878|Penn=1888|Anv=François Hamon<ref name="MK">Marvet e-kerzh e gefridi.</ref>|Strollad=|Karg=Grefier}} {{Dilennad|Deroù=1888|Penn=|Anv=Le Dauphin|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1904|Penn=|Anv=Nourry|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1915|Penn=06/10/1922|Anv=Firmin Boulanger<ref name="MK" />|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=11/1922|Penn=24/12/1922|Anv=Eugène Hallé<ref name="MK" />|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=02/1923|Penn=|Anv=Henri Guilloux|Strollad=<abbr title="Républicains de gauche">RG</abbr>|Karg=Barner a beoc'h}} {{Dilennad|Deroù=1944|Penn=1947|Anv=Henri Maudet|Strollad=Dizalc'h|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1947|Penn=1995|Anv=Maurice Loisel|Strollad=Dizalc'h|Karg=Mezeg}} {{Dilennad|Deroù=1995|Penn=01/2018|Anv=Jean-Pierre Dupuis|Strollad=<abbr title="Divers droite">DVD</abbr>|Karg=Mezeg-loened}} {{Dilennad|Deroù=01/2018|Penn=03/2026|Anv=Marcel Ronceray|Strollad=Dizalc'h|Karg=Kelenner}} {{Dilennad|Deroù=03/2026|Penn=(2032)|Anv=Claude Hamel|Strollad=|Karg=Sterner er velestradurezh foran}} {{DilennadFedoù}} {{DilennadPenn}} == Emdroadur ar boblañs 1793-2023 == <div style="text-align:center;"> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:900 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:2200 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:00 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:93 bar:1800 text:1800 bar:1806 text:06 bar:1821 text:21 bar:1831 text:31 bar:1836 text:36 bar:1841 text:41 bar:1846 text:46 bar:1851 text:51 bar:1856 text:56 bar:1861 text:61 bar:1866 text:66 bar:1872 text:72 bar:1876 text:76 bar:1881 text:81 bar:1886 text:86 bar:1891 text:91 bar:1896 text:96 bar:1901 text:1901 bar:1906 text:06 bar:1911 text:11 bar:1921 text:21 bar:1926 text:26 bar:1931 text:31 bar:1936 text:36 bar:1946 text:46 bar:1954 text:54 bar:1962 text:62 bar:1968 text:68 bar:1975 text:75 bar:1982 text:82 bar:1990 text:90 bar:1999 text:99 bar:2006 text:2006 bar:2011 text:11 bar:2016 text:16 bar:2021 text:21 bar:2023 text:23 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 1631 bar:1800 from:0 till: 1872 bar:1806 from:0 till: 1854 bar:1821 from:0 till: 1820 bar:1831 from:0 till: 1911 bar:1836 from:0 till: 2013 bar:1841 from:0 till: 1950 bar:1846 from:0 till: 2001 bar:1851 from:0 till: 2085 bar:1856 from:0 till: 2104 bar:1861 from:0 till: 2107 bar:1866 from:0 till: 2087 bar:1872 from:0 till: 2020 bar:1876 from:0 till: 2005 bar:1881 from:0 till: 1946 bar:1886 from:0 till: 1982 bar:1891 from:0 till: 1961 bar:1896 from:0 till: 1931 bar:1901 from:0 till: 1915 bar:1906 from:0 till: 1896 bar:1911 from:0 till: 1844 bar:1921 from:0 till: 1715 bar:1926 from:0 till: 1746 bar:1931 from:0 till: 1703 bar:1936 from:0 till: 1665 bar:1946 from:0 till: 1680 bar:1954 from:0 till: 1593 bar:1962 from:0 till: 1565 bar:1968 from:0 till: 1525 bar:1975 from:0 till: 1473 bar:1982 from:0 till: 1456 bar:1990 from:0 till: 1391 bar:1999 from:0 till: 1286 bar:2006 from:0 till: 1212 bar:2011 from:0 till: 1153 bar:2016 from:0 till: 1147 bar:2021 from:0 till: 1148 bar:2023 from:0 till: 1094 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> • Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]] </div> == Notennoù == {{Commonscat|Landivy}} {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Mayenne]] nr023zr2k14f37av4b87fqn8nsr1i1a 0 181262 2203130 2201317 2026-10-29T21:10:18Z Llydawr 145 2203130 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Bruzunadur''' a vez graet eus un argerzh hag a lak ar golo, [[Grenailh plom|grenailh]], pe lodennoù all eus un [[arm enepden]], [[bombezenn]], [[bombezenn barilh]], [[minenn douar]], [[ardivink-Tarzh Primaozet]], [[kanolierezh]], [[kanol-mortez]], [[kanol tank]], [[kanol emgefreek]], [[obuz]], [[rokedenn]], [[misil]], [[Greunadenn (arm)|greunadenn]], hag all, da vezañ strewet pe bruzunet pa [[Tarzhadenn|darzh]] an [[danvez-tarzh]]. ==Skeudennoù== <gallery> Restr:PSM V58 D506 Effects of maximite explosive fragmentation.png|Un obuzenn gozh, gant an tammoù a veze krouet pa darzhe. E 1900. Restr:Shrapnel2.JPG|Bruzunadur un obuzenn kanolierezh e-kerzh [[Brezel ar Pleg-mor]] Restr:Alte Granatsplitter - alte Fibulafraktur Roe ap und seitlich.jpg|Bruzunadurioù ur c'hreunadenn e gwiadoù blot ur c'har. Restr:Ricochet Operation Roaring Lion Israel.jpg|Bruzunadurioù e-kerzh an [[Brezel Iran (2026)|Oberiadur Leon krozus]] hag a zo kouezhet en Israel. Bruzunadurioù ur golo houarn eus ur penn danvez-tarzh eus un [[Arrow 3]]. </gallery> == Pennadoù kar == * [[Bannouriezh#Bannouriezh dibenn|Bannouriezh dibenn]] * [[Shrapnel]] {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Bombezennoù]] [[Rummad:Greunadennoù]] [[Rummad:Danvez-tarzh]] [[Rummad:Hoplologiezh]] tnxcjoymyusmm1zswmmqs5qxo0fotw6 0 181480 2203106 2203103 2026-10-29T15:24:45Z Dakbzh 58931 + Resisadenn ha daveenn. 2203106 wikitext text/x-wiki '''Randa Seder''', bet ganet e 2014, zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Palestina|palestinian]] a-orin eus [[Hebron]].<br>Danvez-Mestrez (''Woman Candidate Master''-WCM) eo abaoe dibenn miz Here 2026.<br>[[Renk Elo]] e dibenn miz Here 2026 : {{formatnum:1865}} ''Standard'', {{formatnum:1787}} ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1584}} ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11512474 He fichenn FIDE]</ref>.  ====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiad ar Maouezi]]==== * P'edo eizh vloaz e c'hoarias e skipailh Palestina e [[Chennai]] ([[India]]) e 2022, trec'h e voe war [[Fahima Ali Mohamed]]<ref>{{en}}[https://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/8-year-old-girl-from-palestine-the-darling-of-olympiad/ ''8 year old girl from palestine the darling of Chess Olympiad'', The Times of India, d'an 30 a viz Gouhere 2022articleshow/93241001.cms ]</ref>. * Merket he deus 5,5/9 en [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiad ar Maouezi]] 2026 e [[Samarkand]] ([[Ouzbekistan]])<ref>{{fr}}[https://www.sadanews.ps/fr ''La Palestine récolte trois nouveaux titres internationaux et clôt sa participation avec des résultats remarquables en Ouzbékistan'' - Sada News]</ref>. Trec'h e voe war [[Ndeye Fatma Diop]]<ref>{{en}}[https://www.chess.com/games/view/18805107 Ar bartienn e Chess Com]</ref>.  ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} ==Liamm diavaez== *{{en}}[https://www.chess.com/players/randa-seder He fichenn e Chess Com] {{DEFAULTSORT:Seder, Randa}} [[Rummad:C'hoarierien echedoù palestinian]] [[Rummad:Ganedigezhioù 2014]] 2wj67ph88s6hh5dedt9oou1d6x1c3k8 2203108 2203106 2026-10-29T17:50:18Z Dakbzh 58931 + Olimpiad Budapest - 2024. 2203108 wikitext text/x-wiki '''Randa Seder''', bet ganet e 2014, zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Palestina|palestinian]] a-orin eus [[Hebron]].<br>Danvez-Mestrez (''Woman Candidate Master''-WCM) eo abaoe dibenn miz Here 2026.<br>[[Renk Elo]] e dibenn miz Here 2026 : {{formatnum:1865}} ''Standard'', {{formatnum:1787}} ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1584}} ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11512474 He fichenn FIDE]</ref>.  ====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiad ar Maouezi]]==== * P'edo eizh vloaz e c'hoarias e skipailh Palestina e [[Chennai]] ([[India]]) e 2022, trec'h e voe war [[Fahima Ali Mohamed]]<ref>{{en}}[https://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/8-year-old-girl-from-palestine-the-darling-of-olympiad/ ''8 year old girl from palestine the darling of Chess Olympiad'', The Times of India, d'an 30 a viz Gouhere 2022articleshow/93241001.cms ]</ref>. * Merket he deus 2,5/9 ouzh an deirvet tablezenn e 2024 e [[Budapest]] ([[Hungaria]]). * Merket he deus 5,5/9 en Olimpiad e 2026 e [[Samarkand]] ([[Ouzbekistan]])<ref>{{fr}}[https://www.sadanews.ps/fr ''La Palestine récolte trois nouveaux titres internationaux et clôt sa participation avec des résultats remarquables en Ouzbékistan'' - Sada News]</ref>. Trec'h e voe war [[Ndeye Fatma Diop]]<ref>{{en}}[https://www.chess.com/games/view/18805107 Ar bartienn e Chess Com]</ref>.  ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} ==Liamm diavaez== *{{en}}[https://www.chess.com/players/randa-seder He fichenn e Chess Com] {{DEFAULTSORT:Seder, Randa}} [[Rummad:C'hoarierien echedoù palestinian]] [[Rummad:Ganedigezhioù 2014]] mlaipgnytje80otgau2biby1bktci5i 2203113 2203108 2026-10-29T18:34:12Z Dakbzh 58931 + Resisadenn ha kempennig. 2203113 wikitext text/x-wiki '''Randa Seder''', bet ganet e 2014, zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Palestina|palestinian]] a-orin eus [[Hebron]].<br>Danvez-Mestrez (''Woman Candidate Master''-WCM) eo abaoe dibenn miz Here 2026.<br>[[Renk Elo]] e dibenn miz Here 2026 : {{formatnum:1865}} ''Standard'', {{formatnum:1787}} ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1584}} ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11512474 He fichenn FIDE]</ref>.  ====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiad ar Maouezi]]==== * P'edo eizh vloaz e c'hoarias e skipailh Palestina e [[Chennai]] ([[India]]) e 2022, 5,5/9 (+ 5, = 1, - 3), trec'h e voe war [[Fahima Ali Mohamed]] en eil rondenn<ref>{{en}}[https://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/8-year-old-girl-from-palestine-the-darling-of-olympiad/ ''8 year old girl from palestine the darling of Chess Olympiad'', The Times of India, d'an 30 a viz Gouhere 2022articleshow/93241001.cms]</ref>. * Merket he deus 2,5/9 ouzh an deirvet tablezenn e 2024 e [[Budapest]] ([[Hungaria]]). * Merket he deus 5,5/9 en Olimpiad e 2026 e [[Samarkand]] ([[Ouzbekistan]])<ref>{{fr}}[https://www.sadanews.ps/fr ''La Palestine récolte trois nouveaux titres internationaux et clôt sa participation avec des résultats remarquables en Ouzbékistan'' - Sada News]</ref>. Trec'h e voe war [[Ndeye Fatma Diop]]<ref>{{en}}[https://www.chess.com/games/view/18805107 Ar bartienn e Chess Com]</ref>.  ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} ==Liamm diavaez== *{{en}}[https://www.chess.com/players/randa-seder He fichenn e Chess Com] {{DEFAULTSORT:Seder, Randa}} [[Rummad:C'hoarierien echedoù palestinian]] [[Rummad:Ganedigezhioù 2014]] bgyauju0qi6vjxv4c9jgvrivqtoh2o3 2203118 2203113 2026-10-29T20:00:32Z Dakbzh 58931 2203118 wikitext text/x-wiki '''Randa Seder''', bet ganet e 2014, zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Palestina|palestinian]] a-orin eus [[Hebron]].<br>Danvez-Mestrez (''Woman Candidate Master''- WCM) eo abaoe dibenn miz Here 2026.<br>[[Renk Elo]] e dibenn miz Here 2026 : {{formatnum:1865}} ''Standard'', {{formatnum:1787}} ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1584}} ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11512474 He fichenn FIDE]</ref>.  ====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiad ar Maouezi]]==== * P'edo eizh vloaz e c'hoarias e skipailh Palestina e [[Chennai]] ([[India]]) e 2022, 5,5/9 (+ 5, = 1, - 3), trec'h e voe war [[Fahima Ali Mohamed]] en eil rondenn<ref>{{en}}[https://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/8-year-old-girl-from-palestine-the-darling-of-olympiad/ ''8 year old girl from palestine the darling of Chess Olympiad'', The Times of India, d'an 30 a viz Gouhere 2022articleshow/93241001.cms]</ref>. * Merket he deus 2,5/9 ouzh an deirvet tablezenn e 2024 e [[Budapest]] ([[Hungaria]]). * Merket he deus 5,5/9 en Olimpiad e 2026 e [[Samarkand]] ([[Ouzbekistan]])<ref>{{fr}}[https://www.sadanews.ps/fr ''La Palestine récolte trois nouveaux titres internationaux et clôt sa participation avec des résultats remarquables en Ouzbékistan'' - Sada News]</ref>. Trec'h e voe war [[Ndeye Fatma Diop]]<ref>{{en}}[https://www.chess.com/games/view/18805107 Ar bartienn e Chess Com]</ref>.  ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} ==Liamm diavaez== *{{en}}[https://www.chess.com/players/randa-seder He fichenn e Chess Com] {{DEFAULTSORT:Seder, Randa}} [[Rummad:C'hoarierien echedoù palestinian]] [[Rummad:Ganedigezhioù 2014]] r5uj9ra3m5fesw8w9afzzxz0dq2pbj5 0 181481 2203119 2026-10-29T20:07:08Z Dakbzh 58931 Pajenn krouet gant : "'''Laone Phoebe Moshoboro''', bet ganet e 2009, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[botswanat]].Danvez-Mestrez (WCM) eo abaoe 2017<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11314699 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:1765}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2026, {{formatnum:1564}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1737}} he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11314699 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:1842}} eo bet he..." 2203119 wikitext text/x-wiki '''Laone Phoebe Moshoboro''', bet ganet e 2009, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[botswanat]].Danvez-Mestrez (WCM) eo abaoe 2017<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11314699 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:1765}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2026, {{formatnum:1564}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1737}} he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11314699 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:1842}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, e miz Gouhere 2025 eo bet tizhet<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/moshoboro_laone-phoebe/636759 He c’hoari e Chess Base]</ref>.  ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====[[Kampionad botswanat an echedoù|Kampionad botswanat (Maouezi)]]==== Trec'h e voe e 2025<ref>{{en}}[https://s1.chess-results.com/tnr1172262.aspx?lan=2&art=1&flag=30&SNode=SO Ladies Championship 2025Chess Results]</ref>.   ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}}  ==Liamm diavaez== *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Moshoboro_Arona He fartiennoù e 365 Chess]   {{DEFAULTSORT:Moshoboro, Laone Phoebe}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 2009]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù botswanat]] jc5gawpz4216x3509um82ia28kqemgj 2203120 2203119 2026-10-29T20:07:40Z Dakbzh 58931 2203120 wikitext text/x-wiki '''Laone Phoebe Moshoboro''', bet ganet e 2009, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Botswana|botswanat]].Danvez-Mestrez (WCM) eo abaoe 2017<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11314699 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:1765}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2026, {{formatnum:1564}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1737}} he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11314699 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:1842}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, e miz Gouhere 2025 eo bet tizhet<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/moshoboro_laone-phoebe/636759 He c’hoari e Chess Base]</ref>.  ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====[[Kampionad botswanat an echedoù|Kampionad botswanat (Maouezi)]]==== Trec'h e voe e 2025<ref>{{en}}[https://s1.chess-results.com/tnr1172262.aspx?lan=2&art=1&flag=30&SNode=SO Ladies Championship 2025Chess Results]</ref>.   ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}}  ==Liamm diavaez== *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Moshoboro_Arona He fartiennoù e 365 Chess]   {{DEFAULTSORT:Moshoboro, Laone Phoebe}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 2009]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù botswanat]] 69ro5l2mydje2lctrsj1pkbc9z5txah 2203122 2203120 2026-10-29T20:16:48Z Dakbzh 58931 2203122 wikitext text/x-wiki '''Laone Phoebe Moshoboro''', bet ganet e 2009, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Botswana|botswanat]].<br>Danvez-Mestrez (WCM) eo abaoe 2017<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11314699 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:1765}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2026, {{formatnum:1564}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1737}} he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11314699 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:1842}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, e miz Gouhere 2025 eo bet tizhet<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/moshoboro_laone-phoebe/636759 He c’hoari e Chess Base]</ref>.  ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====[[Kampionad botswanat an echedoù|Kampionad botswanat (Maouezi)]]==== Trec'h e voe e 2025<ref>{{en}}[https://s1.chess-results.com/tnr1172262.aspx?lan=2&art=1&flag=30&SNode=SO Ladies Championship 2025Chess Results]</ref>.   ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}}  ==Liamm diavaez== *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Moshoboro_Arona He fartiennoù e 365 Chess]   {{DEFAULTSORT:Moshoboro, Laone Phoebe}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 2009]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù botswanat]] trk4p2ks1g17khxb19glm341pm6qrie 0 181482 2203137 2026-10-30T05:09:00Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2203137 wikitext text/x-wiki '''Boikhuto Mudongo''', bet ganet e 1979, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Botswana|botswanat]]. Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 2011<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11300230 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:1771}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2026, {{formatnum:1831}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1892}} he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11300230 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:2050}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, e miz Genver 2001 eo bet tizhet<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/mudongo_boikhutso/177982 He c'hoari e Chess Base]</ref>.  ==Kevezadegoù== ====Kevezadegoù hiniennel==== ====[[Kampionad botswanat an echedoù|Kampionad botswanat (Maouezi)]]==== Trec'h e voe e 2012 <ref>{{en}}[https://s1.chess-results.com/tnr1172262.aspx?lan=2&art=1&flag=30&SNode=SO Ladies Championship 2012 Chess Results]</ref>, e 2013 <ref>{{en}}[https://minetravel.co.bw/general-news/metropolitan-chess-championship-comes-to-an-end/#.V-_61Nzi68U Metropolitan chess championship comes to an end - Mine Travel, d' an 10 aviz Ebrel 2013]</ref> hag e 2017<ref>{{en}}[https://s3.chess-results.com/tnr277444.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES&SNode=SO Ladies Championship 2017 - Chess Results]</ref>. ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}}  ==Liammoù diavaez== *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Boikhutso_MudongoHe fartiennoù e 365 Chess] *{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=55423 He fartiennoù e Chess Games]   {{DEFAULTSORT:Mudongo, Boikhuto}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1979]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù botswanat]] kmfghh4p9ppi9h32r7v20v58qjjcuwj 0 181483 2203147 2026-10-30T10:08:36Z Dishual 612 Lañsig 2203147 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Sir Patrick Stewart''', ganet d'an 13 a viz Gouhere 1940 hag aet da Anaon d'an 28 a viz Here 2026, a oa un aktour [[Bro-Saoz|saoz]]. Bet aktour e-kerzh 60 vloaz kement war al leurenn hag er skinwel pe ssinema, enoret eo bet alies pe lakaet e anv evit prizioù, evel daou [[Laurence Olivier Awards]] hag ur [[Grammy Awards|Grammy Award]], e anv evit un [[Tony Awards|Tony Award]], tri [[Golden Globe Award|Golden Globes]], pevar [[Emmy Awards]], ha tri [[Actor Awards|Screen Actors Guild Awards]]. Bet e oa anvet da [[Knight Bachelor|varc'heg]] gant ar rouanez [[Elesbed II]] evit e labour e 2010. {{DEFAULTSORT:Stewart, Patrick}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1940]] [[Rummad:Marvioù 2026]] citojw4r3ate5sux8g5vcxlls40sug2 2203148 2203147 2026-10-30T10:10:22Z Dishual 612 2203148 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Sir Patrick Stewart''', ganet d'an 13 a viz Gouhere 1940 hag aet da Anaon d'an 28 a viz Here 2026, a oa un aktour [[Bro-Saoz|saoz]]. Bet aktour e-kerzh 60 vloaz kement war al leurenn hag er skinwel pe ssinema, enoret eo bet alies pe lakaet e anv evit prizioù, evel daou [[Laurence Olivier Awards]] hag ur [[Grammy Awards|Grammy Award]], e anv evit un [[Tony Awards|Tony Award]], tri [[Golden Globe Award|Golden Globes]], pevar [[Emmy Awards]], ha tri [[Actor Awards|Screen Actors Guild Awards]]. Bet e oa anvet da [[Knight Bachelor|varc'heg]] gant ar rouanez [[Elesbed II]] evit e labour e 2010. {{DEFAULTSORT:Stewart, Patrick}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1940]] [[Rummad:Marvioù 2026]] [[Rummad:Aktourien Bro-Saoz]] [[Rummad:Aktourien c'hoariva]] [[Rummad:Aktourien skinwel]] [[Rummad:Izili Strollad al Labour (RU)]] t7lhycibjcd1fkhjkupdsujz3eai5vq 2203149 2203148 2026-10-30T10:20:12Z Kestenn 14086 2203149 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Sir Patrick Stewart''', ganet d'an 13 a viz Gouhere 1940 hag aet da Anaon d'an 28 a viz Here 2026, a oa un aktour [[Bro-Saoz|saoz]]. Bet aktour e-kerzh 60 vloaz kement war al leurenn, er skinwel hag er sinema, enoret eo bet alies pe lakaet e anv evit prizioù, evel daou [[Laurence Olivier Awards]] hag ur [[Grammy Awards|Grammy Award]], e anv evit un [[Tony Awards|Tony Award]], tri [[Golden Globe Award|Golden Globes]], pevar [[Emmy Awards]], ha tri [[Actor Awards|Screen Actors Guild Awards]]. Bet e oa anvet da [[Knight Bachelor|varc'heg]] gant ar rouanez [[Elesbed II]] evit e labour e 2010. {{DEFAULTSORT:Stewart, Patrick}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1940]] [[Rummad:Marvioù 2026]] [[Rummad:Aktourien Bro-Saoz]] [[Rummad:Aktourien c'hoariva]] [[Rummad:Aktourien skinwel]] [[Rummad:Izili Strollad al Labour (RU)]] a4kz7t14j42end680obymc7sz56169s 2203151 2203149 2026-10-30T10:33:07Z Ar choler 52661 2203151 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Sir Patrick Stewart''', ganet d'an 13 a viz Gouhere 1940 hag aet da Anaon d'an 28 a viz Here 2026, a oa un aktour [[Bro-Saoz|saoz]]. Bet aktour e-pad 60 vloaz kement war al leurenn, er skinwel hag er sinema, enoret gant daou [[Laurence Olivier Awards]] hag ur [[Grammy Awards|Grammy Award]], ha diuzet un [[Tony Awards|Tony Award]], tri [[Golden Globe Award|Golden Globes]], pevar [[Emmy Awards]], ha tri [[Actor Awards|Screen Actors Guild Awards]]. E 2010 e oa bet [[Knight Bachelor|marc'heget]] gant ar rouanez [[Elesbed II|Elizabeth II]] evit e labour. {{DEFAULTSORT:Stewart, Patrick}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1940]] [[Rummad:Marvioù 2026]] [[Rummad:Aktourien Bro-Saoz]] [[Rummad:Aktourien c'hoariva]] [[Rummad:Aktourien skinwel]] [[Rummad:Izili Strollad al Labour (RU)]] 0ki09a7uu8ootw5edi0z1otvij8f0ed