Piemonte

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Piemonte</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22532</id>
    <revision>
      <id>2203162</id>
      <parentid>2191680</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T13:26:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2203162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3722" sha1="9eak1pvrtn5uw7h92c5ee6vxo67b72t" xml:space="preserve">'''Piemonte''' (''Piemonte'' en [[italianeg]] ; ''Piemont'' e [[piemonteg]], [[okitaneg]] hag [[arpitaneg]] ; ''Piémont'' e [[galleg]]) zo anv ur [[Rannvroioù Italia|rannvro]] en [[Italia]]. Ur rouantelezh e oa gwechall.

==Douaroniezh==
*Gorread : 25 386 70 km²&lt;ref name=&quot;TI&quot;&gt;{{it}} {{Cite web|url=https://www.tuttitalia.it/piemonte/ |title=''Regione Piemonte''|accessdate=05/06/2021}}&lt;/ref&gt;
*Poblañs : 4 273 210 a annezidi ([[01/01/2021]])
*Stankter : 168,32 ann./km²

== Rannvroioù Piemont ==
[[Restr:Piedmont Provinces.png|621px|center]]
&lt;div align=center style=&quot;overflow: auto&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+Annezidi ha tiriadoù proviñsoù Piemonte ha meurgêr Torino (01/01/2021)&lt;ref name=&quot;TI&quot; /&gt;
|-
!Skoed
!Berr.
!Proviñs pe meurgêr
!Kartenn
!Kumunioù (niver)
!Gorread (km²)
!Poblañs (ann.)
!Stankter(ann./km²)
!lec'hienn ofisiel
|-
|&lt;!-- [[File:Provincia di Alessandria-Stemma.png|90px]] -- COPYRIGHT --&gt;
|AL
|[[Proviñs Alessandria]]
|[[File:Alessandria map.png|160px]]
|187
|3 558,78
|411 922
|115,75
|[http://www.provincia.alessandria.gov.it/ Alessandria]
|-
|[[File:Provincia di Asti-Stemma.svg|90px]]
|AT
|[[Proviñs Asti]]
|[[File:Asti mappa.png|160px]]
|118
|1 510,17
|209 648
|138,82
|[https://www.provincia.asti.gov.it/ Asti]
|-
|[[File:Provincia di Biella-Stemma.svg|90px]]
|BI
|[[Proviñs Biella]]
|[[File:Biella mappa.png|160px]]
|74
|913,27
|171 838
|913,27
|[http://www.provincia.biella.it/ Biella]
|-
|&lt;!-- [[File:Provincia di Cuneo-Stemma.png|90px]] -- COPYRIGHT --&gt;
|CN
|[[Proviñs Cuneo]]
|[[File:Cuneo map.png|160px]]
|247
|6 894,83
|582 353
|84,46
|[https://web.archive.org/web/20211206134803/https://www.provincia.cuneo.gov.it/ Cuneo]
|-
|[[File:Provincia di Novara-Stemma.svg|90px]]
|NO 
|[[Proviñs Novara]]
|[[File:Novara map.png|160px]]
|87
|1 340,25
|362 199
|270,25
|[https://www.provincia.novara.it/ Novara]
|-
|[[File:Città metropolitana di Torino - Stemma.svg|90px]]
|TO 
|[[Meurgêr Torino]]
|[[File:Torino mappa.png|160px]]
|312
|6 826,91
|2 212 996
|324,16
|[https://web.archive.org/web/20210227133232/http://www.cittametropolitana.torino.it/ Torino Metropoli]
|-
|&lt;!-- [[File:Provincia del Verbano-Cusio-Ossola-Stemma.png|90px]] -- COPYRIGHT --&gt;
|VB 
|[[Proviñs Verbano-Cusio-Ossola]]&lt;ref&gt;{{it}} {{Cite web|url=http://arianna.consiglioregionale.piemonte.it/iterlegcoordweb/dettaglioLegge.do?urnLegge=urn:nir:regione.piemonte:legge:2015;8@2021-6-20 |title=''Consiglio Regionale del Piemonte''|accessdate=05/06/2021}}&lt;/ref&gt;
|[[File:Verbano-Cusio-Ossola map.png|160px]]
|74
|2 260,89
|155 065
|68,59
|[http://www.provincia.verbano-cusio-ossola.it/ VCO]
|-
|[[File:Provincia di Vercelli-Stemma.svg|90px]]
|VC
|[[Proviñs Vercelli]]
|[[File:Vercelli map.png|160px]]
|82
|2 081,60
|167 189
|80,32
|[https://www.provincia.vercelli.it/ Vercelli]
|}
&lt;/div&gt;

==Istor==
* [[Priñselezh Piemonte]]
* [[Rouantelezh Piemonte]]
* [[Republik Piemonte]]

== Skeudennoù ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Chiappera1.jpg|[[Acceglio]]
Acqui Terme – the cathedral.jpg|[[Acqui Terme]]
Asti Cathedral.jpg|Asti
Biella-Teatro Sociale-2-bis.jpg|Biella
Duomocasalemonferrato.JPG|[[Casale Monferrato]]
Isola Orta Isola San Giulio.jpg|[[Lenn Orta]] hag Enez San Giulio.
Macugnaga.JPG|[[Macugnaga]]
Mole_Torino.jpg|[[Turin]]
Reggia di Venaria Reale - Belvedere e Padiglione Garove.jpg|Reggia di [[Venaria Reale]]
Turin monte cappuccini.jpg|Torino
Aerial image of Verbania (view from the south).jpg|[[Pallanza]] ([[Verbania]])
Sacra di San Michele 2.jpg|[[Sacra di San Michele]]
LagodiCeresole.jpg|Lenn [[Ceresole Reale]]
Langhe.jpg|[[Langhe]]
&lt;/gallery&gt;

==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{Rannvroioù Italia}}
[[Rummad:Rannvroioù Italia]]
[[Rummad:Piemonte]]</text>
      <sha1>9eak1pvrtn5uw7h92c5ee6vxo67b72t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Central Intelligence Agency</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24111</id>
    <revision>
      <id>2203203</id>
      <parentid>2194004</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:55:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2203203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3031" sha1="nyofpjndxwkylp6ya3x3wxxs07qvl01" xml:space="preserve">{{Databox}}
[[Skeudenn:Seal of the Central Intelligence Agency.svg|thumb|130px|Logo ar CIA]]
Ar '''Central Intelligence Agency''' (berraet en '''CIA''') zo ur [[Servij titouriñ|servij titouriñ en estrenrvo]] trevour eus [[gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika]] ha kefridiet da harpañ ar [[surentez vroadel]] dre dastum hag analizañ titouroù eus ar bed-holl hag ivez da seveniñ [[Oberiadur guzh|oberiadurioù kuzh]]. Pennlec'h an ajañs a zo er [[George Bush Center for Intelligence]] e [[Langley (Virginia)|Langley]], e [[Virginia]], lesanvet ivez &quot;'''Langley'''&quot;. Un ezel diazez eo ar CIA e [[kumuniezh titouriñ ar stadoù-Unanet]]. E penn an aozadur abaoe 2004 e vez [[Director of National Intelligence|rener broadel an titouriñ]], hag a rank degas kuzulioù ha titouroù d'ar [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|prezidant]] ha d'ar [[KAbined (SUA)|c'habined]], met sikour a ra ivez dre degas titouroù da aozadurioù lies evel an [[nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet]] ha betek kevredidi estren.

E penn ar CIA e kaver ur [[Director of the Central Intelligence Agency|rener]] ha rannet eo an aozadur e meur a zirektorelezh, evel direktorelezh an analizañ ha [[Directorate of Operations (CIA)|direktorelezh an oberiadurioù]]. An difoc'h bras a vez gant ar [[Federal Bureau of Investigation]] (FBI), eo ar CIA n'en deus ket galloudoù na kefridioù polis ha mennet eo dreist-holl gant an titouriñ en estrenvro, evit an tiriad broadel n'eus nemet an [[National Resources Division]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How does the FBI differ from the Central Intelligence Agency? |url=https://www.fbi.gov/about/faqs/how-does-the-fbi-differ-from-the-central-intelligence-agency |access-date=February 22, 2023 |website=Federal Bureau of Investigation |language=en-us |archive-date=February 22, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230222034540/https://www.fbi.gov/about/faqs/how-does-the-fbi-differ-from-the-central-intelligence-agency |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ar CIA a rank liammañ an holl oberiadurioù [[Titour denel (titouriñ)|titouriñ denel]] (HUMINT). Ar CIA en deus sikouret broioù da sevel ajañsoù titouriñ, ha sikour a ra kalz aozadurioù estren. Levezon politikel a zo gant ar CIA dre kas da benn oberiadurioù gant [[Damsoudard|unvezioù damsoudardel]], evel re ar [[Special Activities Center|servij ispisial]]. Harpañ a ra ivez strolladoù politikel ha gouarnamantoù estren, dre kenstrollañ, krouiñ steuñvioù, [[Doareoù goulennata kreñvaet|gourdoniñ hag harpañ jahinerezioù]], hag harp teknikel. Kemeret en deus perzh e meur a [[Emelladur ar Stadoù-Unanet er cheñchamantoù renad|cheñchamant renad]] ha savet steuñvioù evit lazhañ pennoù gouarnamant en estrenvro hag ivez [[sponterezh|tagadennoù sponterezh]] war trevourien.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:PD CIA}}
*[https://www.cia.gov/index.html Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:Spierezh]]
[[Rummad:Polisoù kuzh]]
[[Rummad:Servijoù titouriñ]]</text>
      <sha1>nyofpjndxwkylp6ya3x3wxxs07qvl01</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>KGB</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24113</id>
    <revision>
      <id>2203204</id>
      <parentid>2196918</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:56:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2203204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="430" sha1="bewjh1n02xlw52zxot69azbdqroyqwc" xml:space="preserve">[[Restr:KGB_Symbol.png|thumb|upright|Logo ar C'hGB : ar c'hleze hag ar skoed]]

'''KGB (КГБ)''', berradenn eus ar ger [[ruseg|rusianek]] Комит́ет Госуд́арственной Безоп́асности (''Komitet Gosoudarstvennoy Bezopasnosti'') a dalvez ''Poellgor evit Surentez ar Stad''.

Anv ar framm pennañ en [[URSS]] kefridiet eus ar spiañ e oa.

[[Rummad:Unaniezh Soviedel]]
[[Rummad:Servijoù titouriñ]]</text>
      <sha1>bewjh1n02xlw52zxot69azbdqroyqwc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bran</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48533</id>
    <revision>
      <id>2203201</id>
      <parentid>2153897</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:40:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>gwelet ivez</comment>
      <origin>2203201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1642" sha1="julllqc9au36af1in3yx8we6w2zzd79" xml:space="preserve">{{Disheñvelout}}
'''Bran''' zo ur ger [[brezhonek]], [[kerneveurek]] ha [[kembraek]] (skrivet '''Brân''' e kembraeg)
* anv un [[evn]]. Gwelit [[bran (evn)]]
* a gaver en anvioù-tud, er mojennoù hag en istor.

== En henvojennoù ==
* ''Bran'' pe [[Bendigeidfran]] (''Bran benniget''), ur [[ramz]] ha roue [[Enez Vreizh]], [[breur]] d'ar briñsez [[Branwen]], er [[Mabinogi]],
* [[Branwen]], pe [[Branwen, merch Llŷr‎]], e c'hoar, er [[Mabinogi]],
* [[Bran fab Febail]], en [[Immram Brain]]
* [[Brân Galed]], en henlennegezh vrezhonek

== En istor ==
* [[Bran Ardchenn]], roue [[Laighin]]
* [[Bran Becc mac Murchado]], roue Laighin
* [[Brandan]], pe [[Brendan]], [[manac'h]] ha [[sant]]
* [[Branwalader]], manac'h ha sant
* [[Bran Hen]], roue [[brezhon]]

== En oberennoù faltazi ==
* Brandon Stark, lesanvet Bran, unan eus tudennoù ''[[A Song of Ice and Fire]]''

== Lec'hanvadurezh ==
* [[Castell Dinas Bran]], ur c'hastell e [[Llangollen]], e [[Kembre]]

Ur ger damheñvel, ha n'eo ket keltiek avat, a gaver e lec'hanvadurezh broioù zo: 
* [[Bran (Braşov)]], ur gêr e [[Roumania]], e [[kontelezh Braşov]], m'emañ [[kastell Bran]], kastell [[Vlad III|Drakula]] 
* [[Bran (Charente-Maritime)]], ur gumun e [[Bro-C'hall]].

== Titouroù all ==
* '''Bran''' zo ur ger [[saoznek]], a orin [[galianek]] (''*branno-'')&lt;ref&gt;G. Dottin, 1920: ''La langue gauloise'', Slatkine, 1985, ISBN 2-05-100208, p. 236.&lt;/ref&gt; dre ar [[galleg]] ''bran'' (''bren'' en {{XIIvet}} kantved), hag a dalv [[brenn]] e brezhoneg.

== Gwelet ivez ==
* [[Kastell Bran (disheñvelout)]]
==Notennoù==
{{daveoù}}
{{Wikeriadur|bran}}
[[Rummad:Anvioù keltiek]]</text>
      <sha1>julllqc9au36af1in3yx8we6w2zzd79</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Uibhist a Deas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51362</id>
    <revision>
      <id>2203189</id>
      <parentid>2158509</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T18:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2203189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2429" sha1="lkh0cdht1sdatxaq34ol88cv9c2s8dz" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Our Lady of the Isles.jpg|thumb|200px|Delwenn Itron Varia an Inizi]]
'''Uibhist a Deas''' (distaget {{IPA|[ˈɯ.ɪʃtʲ ə tʲes̪]}}), ''South Uist'' e [[saozneg]], zo unan eus an [[Inizi Gall]] e kornôg [[Bro-Skos]]. Hervez niveradeg 2001 e oa 1,818 a dud o chom enni.

Ur mirva naturel eo, ha meur a lec'h a dalvoudegezh hendraouriezhel zo. Kavet e oa bet aze momiennoù ragistorel. 90% eus an dud a zo katoliked. Bev eo ar [[gouezeleg Bro-Skos|gouezeleg]]. ''&quot;Deasaich&quot;'' (Kreisteiziz) a vez graet eus an dud e gouezeleg. 

== Douaroniezh ==

== Armerzh ==
A-bouez eo an douristelezh evit an enezenn. Gweladenniñ a reer 
* ar [[Kildonan Museum]] gant ar [[Clanranald Stone]] eus ar {{XVIvet kantved}};
*dismantroù an ti ma oa ganet [[Flora MacDonald]].

== Hendraouriezh ==
[[Skeudenn:South Uist.jpg|thumb|Sellout trema Nicolson's Leap. En a-dreñv emañ [[Beinn Mhór]], en dorn kleiz, hag [[Hecla (South Uist)|Hecla]] en dorn dehoù.]]

== Bannañ bombez ==
E gwalarn an enez, e 1957-58, da vare ar [[Brezel Yen]], e voe savet ardivinkoù da vannañ bombez-dre-ganol, pe resisoc'h ar [[Corporal missile]], un arm nukleel pellgaset, savet gant Breizh-Veur ha [[SUA]]. 

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20081216005847/http://www.southuist.com/ southuist.com - Photo galleries, accommodation, news and events]
* [http://www.iochdar.co.uk Iochdar.co.uk, a website about outdoor recreation in South Uist]
* [http://www.storasuibhist.com StorasUibhist.com, the official website of the community-owned South Uist Estate]
* [http://www.fotw.net/flags/gb-heb.html Flags of the world - Hebrides]
* [http://www.biggarden.co.uk An Gàrradh Mòr, Historic walled garden at Cille Bhrìghde]
* [http://www.astronautix.com/sites/souhuist.htm Rocket launches at South Uist]
* [http://www.guardian.co.uk/military/story/0,11816,1036617,00.html Corporal missile inaccuracy revealed, The Guardian Sept 6 2003]
* [http://www.askernishgolfclub.com Askernish Golf Club]
* [https://web.archive.org/web/20080907000125/http://www.cne-siar.gov.uk/school/daliburgh/home.htm Daliburgh School]
* [http://maps.google.com/maps?q=&amp;t=k&amp;om=0&amp;ll=57.342724,-7.359778&amp;spn=0.004921,0.014634 Google Maps:Rocket launch site]
* [https://web.archive.org/web/20080509100442/http://www.uistonline.com/index.htm Uist Online]
* [http://www.ampaipear.org.uk Am Paipear Community Newspaper]

{{Inizi Gall}}

[[Rummad:Inizi Gall pellañ]]</text>
      <sha1>lkh0cdht1sdatxaq34ol88cv9c2s8dz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bernd Freytag von Loringhoven</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63597</id>
    <revision>
      <id>2203193</id>
      <parentid>2203136</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fulup</username>
        <id>75</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Traoùigoù stil ha vioù-koukoug</comment>
      <origin>2203193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4161" sha1="2g485e1hzlgdomzl2ihpc7l3mswt1kk" xml:space="preserve">[[File:Bundesarchiv Bild 183-J28838, Guderian überreicht die Goldene Nahkampfspange.jpg|thumb|Freytag von Loringhoven (1945)]]

Ar baron '''Bernd Freytag von Loringhoven''' ([[6 a viz C'hwevrer]] [[1914]] e [[Kuressaare]] - [[27 a viz C'hwevrer]] [[2007]] e [[München]]) a oa un ofiser penn-bras en arme alaman da vare an [[Eil Brezel-bed]]. Unan eus an dud diwezhañ o kuitaat ar [[Führerbunker]] e [[Berlin]] e voe.

==E vuhez==
E familh, a orin eus [[Westfalen]], a zivroas d'ar [[broioù balt]] er {{XVvet}} kantved. Pa voe tapet madoù ar familh gant ar Volcheviked e [[1919]] ez eas d'en em staliañ e [[Pommern]]. Degemeret e voe en arme, hag a-drugarez d'ur c'henderv dezhañ, ar baron Wessel Freytag von Loringhoven, a oa kabiten, e voe lakaet da ofiser. 
Eil-a-gamp ur jeneral e oa pa voe aloubet [[Polonia]] e [[1939]], hag ezel eus penn-bras ur jeneral all e oa pa voe aloubet [[Rusia]] e [[1941]]. Ur vedalenn a dapas kaout pa oa e penn un unvez houarnwisket, ha lakaet da eil-a-gamp [[Hans Krebs]], ha neuze e chomas hep bezañ kaset da [[Stalingrad]].
E genderv, Wessel Freytag von Loringhoven eus e anv, eo a roas an tarzher hag an danvez-tarzh a voe implijet evit [[irienn an 20 a viz Gouhere 1944 a-enep Adolf Hitler|irienn an 20 a viz Gouere 1944]] a-enep da Hitler. Daoust da se ne voe ket tapet ar baron e-barzh an irienn.

E [[1945]] e oa major, hag eil-a-gamp chef penn-bras an arme. Er [[Führerbunker]] e oa e-karg eus dastum titouroù, prientiñ steuñvoù ha rentaoù-kont a veze implijet e-pad an emvodoù pemdeziek gant Hitler. E-pad ar pennad-se e skrivas un deizlevr. 
D'an [[29 a viz Ebrel]] [[1945]] ec'h asantas Hitler ma kuitafe ar Führerbunker. En un atersadenn embannet er gazetenn saoznek ''[[Observer]]'' e [[2005]] e kontas ar baron : 
''Pa oa Hitler o hetiñ chañs vat din, e welis luc'hed ar c'hoant en e zaoulagad.''

Prizoniet e voe gant soudarded vreizhveuriat, ha daou vloaz hanter e chomas en toull-bac'h. Goude-se e labouras war dachenn an embann. Pa voe adsavet arme Alamagn ec'h adstagas gant ar vicher, hag ec'h echuas evel letanant-jeneral. Meur a garg en doe ivez en [[Aozadur Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]].
Alies e voe aterset ar baron Freytag von Loringhoven e fin e vuhez. Asambles gant ar c'hazetenner gall François d’Alançon e savjont al levr : ''Dans le bunker de Hitler : 23 juillet 1944 - 29 avril 1945'' (embannet e 2005), diazezet war e atersadennoù ha war e zeizlevr.

==Levrlennadur==
Bernd Freytag von Loringhoven ha François d' Alançon :
*''Dans le bunker de Hitler : 23 juillet 1944 - 29 avril 1945'' ; Librairie Académique Perrin 2005
*''In the Bunker With Hitler: The Last Witness Speaks'' ; Weidenfeld &amp; Nicolson, 13 a viz Ebrel 2006) 
*''Mit Hitler im Bunker – Aufzeichnungen aus dem Führerhauptquartier Juli 1944 – April 1945''. Berlin, wjs-Verlag, miz Ebrel 2006

==Liammoù diavaez==
*[https://web.archive.org/web/20070314103358/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article1495045.ece ''Baron Bernd Freytag von Loringhoven''] ; The Times; (10 a viz Meurzh 2007)
*[http://www.nytimes.com/2007/04/01/world/europe/01loringhoven.html?ex=1333080000&amp;en=084cb07cdae3fa7c&amp;ei=5088&amp;partner=rssnyt&amp;emc=rss ''Baron Freytag von Loringhoven, Aide to Hitler, Dies at 93''] ; Douglas Martin ; New York Times; (1añ a viz Ebrel 2007)
*[http://www.faz.net/s/RubFC06D389EE76479E9E76425072B196C3/Doc~E06A7561271A74E2DB75053BF4A54F7BD~ATpl~Ecommon~Scontent.html Der Vorletzte aus Hitlers Bunker war lec'hienn Frankfurter Allgemeine Zeitung]
* [https://web.archive.org/web/20060523215818/http://xtramsn.co.nz/news/0,,11965-4312539,00.html News:Hitler Relied on &quot;Enemy&quot; News]
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4486379.stm BBC News - Eyewitness: Hitler's last days (26 a viz Ebrel 2005)]
* [https://portal.d-nb.de/opac.htm?query=atr%3D108111679+OR+nid%3D108111679&amp;method=simpleSearch Dielloù diwar-benn Bernd Freytag von Loringhoven war lec'hienn Deutsche Nationalbibliothek]

{{Annezidi diwezhañ ar Führerbunker}}

{{DEFAULTSORT:Freytag von Loringhoven, Bernt}}
[[Rummad:Trede Reich]]
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1914]]
[[Rummad:Marvioù 2007]]</text>
      <sha1>2g485e1hzlgdomzl2ihpc7l3mswt1kk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203199</id>
      <parentid>2203193</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:09:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <origin>2203199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4315" sha1="hktpyixw0adxqkthux25huhkt864awy" xml:space="preserve">[[File:Bundesarchiv Bild 183-J28838, Guderian überreicht die Goldene Nahkampfspange.jpg|thumb|Freytag von Loringhoven en tu kleiz da [[Heinz Guderian]] (1945)]]
[[File:Grab Bernd Freytag von Loringhoven.jpg|thumb|Bez Bernd Freytag von Loringhoven e München]]

Ar baron '''Bernd Freytag von Loringhoven''' ([[6 a viz C'hwevrer]] [[1914]] e [[Kuressaare]] ([[Estonia]]) - [[27 a viz C'hwevrer]] [[2007]] e [[München]]) a oa un ofiser e sturvod an arme alaman da vare an [[Eil Brezel-bed]]. Unan eus an dud diwezhañ o kuitaat ar [[Führerbunker]] e [[Berlin]] e voe.

==Buhez==
E familh, a orin eus [[Westfalen]], a zivroas d'ar [[broioù balt]] er {{XVvet kantved}}. Pa voe tapet madoù ar familh gant ar [[Bolchevik|Volcheviked]] e [[1919]] ez eas d'en em staliañ e [[Pomerania]]. Degemeret e voe en arme, hag a-drugarez d'ur c'henderv dezhañ, ar baron Wessel Freytag von Loringhoven, a oa kabiten, e voe lakaet da ofiser. 
Eil-a-gamp ur jeneral e oa pa voe aloubet [[Polonia]] e [[1939]], hag ezel eus penn-bras ur jeneral all e oa pa voe aloubet [[Rusia]] e [[1941]]. Ur vedalenn a voe deroet dezhañ pa oa e penn un unvez hobregonet, ha lakaet da eil-a-gamp [[Hans Krebs]], ha neuze e chomas hep bezañ kaset da [[Stalingrad]].
E genderv Wessel Freytag von Loringhoven a roas an tarzher hag an danvez-tarzh a voe implijet evit [[irienn an 20 a viz Gouhere 1944 a-enep Adolf Hitler|irienn an 20 a viz Gouere 1944]] a-enep [[Hitler]]. Daoust da se ne voe ket tapet ar baron e-barzh an irienn.

E [[1945]] e oa major, hag eil-a-gamp penngomandant an arme. Er [[Führerbunker]] e oa e-karg eus dastum titouroù, prientiñ steuñvoù ha rentaoù-kont a veze implijet e-pad an emvodoù pemdeziek gant Hitler. E-pad ar pennad-se e skrivas un deizlevr.&lt;br&gt;
D'an [[29 a viz Ebrel]] 1945 ec'h asantas Hitler ma kuitafe ar Führerbunker. En un atersadenn embannet er gazetenn saoznek ''[[Observer]]'' e [[2005]] e kontas ar baron : 
''Pa oa Hitler o hetiñ chañs vat din, e welis luc'hed ar c'hoant en e zaoulagad.''

Prizoniet e voe gant soudarded vreizhveuriat, ha daou vloaz hanter e chomas en toull-bac'h. Goude-se e labouras war dachenn an embann. Pa voe adsavet arme Alamagn ec'h adstagas gant ar vicher, hag ec'h echuas evel letanant-jeneral. Meur a garg en doe ivez en [[Aozadur Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]].&lt;br&gt;
Alies e voe aterset ar baron Freytag von Loringhoven e fin e vuhez. Asambles gant ar c'hazetenner gall François d’Alançon e savjont al levr : ''Dans le bunker de Hitler : 23 juillet 1944 - 29 avril 1945'' (embannet e 2005), diazezet war e atersadennoù ha war e zeizlevr.

==Levrlennadur==
Bernd Freytag von Loringhoven ha François d' Alançon :
*''Dans le bunker de Hitler : 23 juillet 1944 - 29 avril 1945'' ; Librairie Académique Perrin 2005
*''In the Bunker With Hitler: The Last Witness Speaks'' ; Weidenfeld &amp; Nicolson, 13 a viz Ebrel 2006) 
*''Mit Hitler im Bunker – Aufzeichnungen aus dem Führerhauptquartier Juli 1944 – April 1945''. Berlin, wjs-Verlag, miz Ebrel 2006

==Liammoù diavaez==
*[https://web.archive.org/web/20070314103358/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article1495045.ece ''Baron Bernd Freytag von Loringhoven''] ; The Times; (10 a viz Meurzh 2007)
*[http://www.nytimes.com/2007/04/01/world/europe/01loringhoven.html?ex=1333080000&amp;en=084cb07cdae3fa7c&amp;ei=5088&amp;partner=rssnyt&amp;emc=rss ''Baron Freytag von Loringhoven, Aide to Hitler, Dies at 93''] ; Douglas Martin ; New York Times; (1añ a viz Ebrel 2007)
*[http://www.faz.net/s/RubFC06D389EE76479E9E76425072B196C3/Doc~E06A7561271A74E2DB75053BF4A54F7BD~ATpl~Ecommon~Scontent.html Der Vorletzte aus Hitlers Bunker war lec'hienn Frankfurter Allgemeine Zeitung]
* [https://web.archive.org/web/20060523215818/http://xtramsn.co.nz/news/0,,11965-4312539,00.html News:Hitler Relied on &quot;Enemy&quot; News]
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4486379.stm BBC News - Eyewitness: Hitler's last days (26 a viz Ebrel 2005)]
* [https://portal.d-nb.de/opac.htm?query=atr%3D108111679+OR+nid%3D108111679&amp;method=simpleSearch Dielloù diwar-benn Bernd Freytag von Loringhoven war lec'hienn Deutsche Nationalbibliothek]

{{Annezidi diwezhañ ar Führerbunker}}

{{DEFAULTSORT:Freytag von Loringhoven, Bernt}}
[[Rummad:Trede Reich]]
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1914]]
[[Rummad:Marvioù 2007]]</text>
      <sha1>hktpyixw0adxqkthux25huhkt864awy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203205</id>
      <parentid>2203199</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:49:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2203205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4307" sha1="g1zktzrs0fy1jnfm1e06e8ec4tbv6gi" xml:space="preserve">[[File:Bundesarchiv Bild 183-J28838, Guderian überreicht die Goldene Nahkampfspange.jpg|thumb|Freytag von Loringhoven en tu kleiz da [[Heinz Guderian]] (1945)]]
[[File:Grab Bernd Freytag von Loringhoven.jpg|thumb|Bez Bernd Freytag von Loringhoven e München]]

Ar baron '''Bernd Freytag von Loringhoven''' ([[6 a viz C'hwevrer]] [[1914]] e [[Kuressaare]] ([[Estonia]]) - [[27 a viz C'hwevrer]] [[2007]] e [[München]]) a oa un ofiser e sturvod an arme alaman da vare an [[Eil Brezel-bed]]. Unan eus an dud diwezhañ o kuitaat ar [[Führerbunker]] e [[Berlin]] e voe.

==Buhez==
E hendadoù eus [[Westfalen]] a zivroas d'ar [[broioù balt]] er {{XVvet kantved}}. Pa voe tapet madoù ar familh gant ar [[Bolchevik|Volcheviked]] e [[1919]] ez eas d'en em staliañ e [[Pomerania]]. Degemeret e voe en arme, hag a-drugarez d'ur c'henderv dezhañ, ar baron Wessel Freytag von Loringhoven, a oa kabiten, e voe lakaet da ofiser. 
Eil-a-gamp ur jeneral e oa pa voe aloubet [[Polonia]] e [[1939]], hag ezel eus sturvod ur jeneral all e oa pa voe aloubet [[Rusia]] e [[1941]]. Ur vedalenn a voe deroet dezhañ pa oa e penn un unvez hobregonet, ha lakaet da eil-a-gamp [[Hans Krebs]], ha neuze e chomas hep bezañ kaset da [[Stalingrad]].
E genderv Wessel Freytag von Loringhoven a roas an tarzher hag an danvez-tarzh a voe implijet evit [[irienn an 20 a viz Gouhere 1944 a-enep Adolf Hitler|irienn an 20 a viz Gouere 1944]] a-enep [[Hitler]]. Daoust da se ne voe ket tapet ar baron e-barzh an irienn.

E [[1945]] e oa major, hag eil-a-gamp penngomandant an arme. Er [[Führerbunker]] e oa e-karg eus dastum titouroù, prientiñ steuñvoù ha rentaoù-kont a veze implijet e-pad an emvodoù pemdeziek gant Hitler. E-pad ar pennad-se e skrivas un deizlevr.&lt;br&gt;
D'an [[29 a viz Ebrel]] 1945 ec'h asantas Hitler ma kuitafe ar Führerbunker. En un atersadenn embannet er gazetenn saoznek ''[[Observer]]'' e [[2005]] e kontas ar baron : 
''Pa oa Hitler o hetiñ chañs vat din, e welis luc'hed ar c'hoant en e zaoulagad.''

Prizoniet e voe gant soudarded vreizhveuriat, ha daou vloaz hanter e chomas en toull-bac'h. Goude-se e labouras war dachenn an embann. Pa voe adsavet arme Alamagn ec'h adstagas gant ar vicher, hag ec'h echuas evel letanant-jeneral. Meur a garg en doe ivez en [[Aozadur Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]].&lt;br&gt;
Alies e voe aterset ar baron Freytag von Loringhoven e fin e vuhez. Asambles gant ar c'hazetenner gall François d’Alançon e savjont al levr : ''Dans le bunker de Hitler : 23 juillet 1944 - 29 avril 1945'' (embannet e 2005), diazezet war e atersadennoù ha war e zeizlevr.

==Levrlennadur==
Bernd Freytag von Loringhoven ha François d' Alançon :
*''Dans le bunker de Hitler : 23 juillet 1944 - 29 avril 1945'' ; Librairie Académique Perrin 2005
*''In the Bunker With Hitler: The Last Witness Speaks'' ; Weidenfeld &amp; Nicolson, 13 a viz Ebrel 2006) 
*''Mit Hitler im Bunker – Aufzeichnungen aus dem Führerhauptquartier Juli 1944 – April 1945''. Berlin, wjs-Verlag, miz Ebrel 2006

==Liammoù diavaez==
*[https://web.archive.org/web/20070314103358/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article1495045.ece ''Baron Bernd Freytag von Loringhoven''] ; The Times; (10 a viz Meurzh 2007)
*[http://www.nytimes.com/2007/04/01/world/europe/01loringhoven.html?ex=1333080000&amp;en=084cb07cdae3fa7c&amp;ei=5088&amp;partner=rssnyt&amp;emc=rss ''Baron Freytag von Loringhoven, Aide to Hitler, Dies at 93''] ; Douglas Martin ; New York Times; (1añ a viz Ebrel 2007)
*[http://www.faz.net/s/RubFC06D389EE76479E9E76425072B196C3/Doc~E06A7561271A74E2DB75053BF4A54F7BD~ATpl~Ecommon~Scontent.html Der Vorletzte aus Hitlers Bunker war lec'hienn Frankfurter Allgemeine Zeitung]
* [https://web.archive.org/web/20060523215818/http://xtramsn.co.nz/news/0,,11965-4312539,00.html News:Hitler Relied on &quot;Enemy&quot; News]
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4486379.stm BBC News - Eyewitness: Hitler's last days (26 a viz Ebrel 2005)]
* [https://portal.d-nb.de/opac.htm?query=atr%3D108111679+OR+nid%3D108111679&amp;method=simpleSearch Dielloù diwar-benn Bernd Freytag von Loringhoven war lec'hienn Deutsche Nationalbibliothek]

{{Annezidi diwezhañ ar Führerbunker}}

{{DEFAULTSORT:Freytag von Loringhoven, Bernt}}
[[Rummad:Trede Reich]]
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1914]]
[[Rummad:Marvioù 2007]]</text>
      <sha1>g1zktzrs0fy1jnfm1e06e8ec4tbv6gi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mona Bras</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67456</id>
    <revision>
      <id>2203171</id>
      <parentid>2108818</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T14:33:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>astenn</comment>
      <origin>2203171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1324" sha1="d62stjccd1oy2h7fzth02svxyp9qr64" xml:space="preserve">'''Mona Bras''', a-wechoù skrivet '''Mona Braz''', a zo ur drouizez hag ur bolitikourez vreizhat ganet e [[Pabu]] e 1956. 

[[Kuzul-kêr|Kuzulierez-kêr]] [[UDB]] eo bet e [[Gwengamp]], ha kuzulierez e [[Kuzul-rannvro Breizh]]. E 2010 e oa e penn al listenn ''Europe Écologie-UDB'' en [[Aodoù-an-Arvor]] evit an dilennadeg rannvroel. E 2015 he doa dilezet listenn UDB evit mont gant listenn [[Jean-Yves Le Drian]]. En holl eo bet kuzulierez rannvroel eus 2004 betek 2021.

Ezelez eo bet eus [[Goursez Breizh]] e-pad meur a vloavezhioù, a-raok bezañ diskarzhet gant ar &quot;drouiz meur&quot; [[Pêr-Vari Kerloc'h]] e 2023.&lt;ref&gt;[https://www.letelegramme.fr/bretagne/femmes-et-pouvoir-ca-barde-chez-les-druides-bretons-6594158.php? Femmes et pouvoir : ça barde chez les druides bretons], pennad-skrid gant Hervé Chambonnière, Le Télgramme, 31 a viz Mae 2024.&lt;/ref&gt; 

== Levrioù ==
Skrivet he deus al levrioù da heul :
* ''Les secrets d'une druidesse : une sagesse pour notre quotidien à tous'', embannadurioù Robert Laffont, 2023
*  ''Initiation au druidisme : une sagesse ancestrale qui donne du sens à la vie'', embannadurioù Marabout, 2024.

== Daveoù ==
{{daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Bras, Mona}}
[[Rummad:Politikourezed Breizh]]
[[Rummad:Drouized]]
[[Rummad:Unvaniezh Demokratel Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1956]]</text>
      <sha1>d62stjccd1oy2h7fzth02svxyp9qr64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rannvro Moravia-Silezia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81840</id>
    <revision>
      <id>2203170</id>
      <parentid>2064439</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T14:28:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2203170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1168" sha1="24zzvuybyjqt2vt3wcnoulu1otqkdo1" xml:space="preserve">[[Restr:Flag of Moravian-Silesian Region.svg|thumb|right|200px|Banniel Rannvro Moravia-Silezia]]
[[Restr:Moravian-Silesian Region CoA CZ.svg|thumb|right|200px|Skoed-Ardamez Rannvro Moravia-Silezia]]
[[Restr:Moravskoslezsky kraj.svg|thumb|right|200px|Lec'hiadur Rannvro Moravia-Silezia er Republik Tchek]]
[[Restr:Moravia-Silesia districts.png|thumb|right|200px|Dsitrigoù Rannvro Moravia-Silezia]]

'''Rannvro Moravia-Silezia''' ([[tchekeg]] : Moravskoslezský kraj) a zo ur rann velestradurel ([[kraj]]) er [[Republik Tchek]] lec'hiet e biz [[Moravia]] hag e [[Silezia]]. Stok eo ouzh harzoù [[Polonia]] en norzh hag ouzh re [[Slovakia]] er reter. 5 445 km² eo gorread ar Rannvro, hag e [[2006]] e oa 1 251 883 annezad enni (stankter : 229,9 annezad/km²). [[Ostrava]] eo ar gêr-benn.

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20150415022552/http://www.kr-moravskoslezsky.cz/ Lec'hienn ofisiel]
* [http://www.czech.cz/index.php?section=1&amp;menu=5&amp;action=text&amp;id=148 Stadegoù diwar-benn ar Rannvro]

{{Commons|Category:Moravian-Silesian Region}}
{{Rannvroioù ar Republik Tchek}}

{{DEFAULTSORT:Moravia-Silezia}}
[[Rummad:Rannvroioù ar Republik Tchek]]</text>
      <sha1>24zzvuybyjqt2vt3wcnoulu1otqkdo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Normaneg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86721</id>
    <revision>
      <id>2203158</id>
      <parentid>2092955</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T12:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2203158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5933" sha1="jafen9aqtggdya8ah9svdcn9dxtjgt2" xml:space="preserve">[[Restr:Bar Cherbourg langue normande.jpg|thumb|Ostaleri ''Le Rô d'la Mé'', e [[Cherbourg]]]]

An '''normaneg''' (a zo ''normaund'', pe ''normand, nouormand'' e normaneg) zo ur [[Yezhoù oil|yezh]] komzet e [[Normandi]], hag en [[Inizi angl-ha-norman]] . &lt;br /&gt;
Meur a rannyezh zo : hini [[Jerzenez]], [[Gwernenez]], broioù [[Caux]], [[Perche]] ...

== Skrivagnerien ==
[[Restr:Eiou qu'i va lés trachi 1924.jpg|thumb|''Eiou qu'i va lés trachi'' gant [[Charles Lemaître]]]]

* [[Wace]]
* [[David Ferrand]] (1590? - [[1660]])
* [[Pierre Genty]] ([[1770]] - [[1821]])
* [[Matthew Le Geyt]] ([[1777]]-[[1849]])
* [[George Métivier]] ([[1790]]-[[1881]])
:''[[Rimes guernesiaises]]'' (1831), ''[[Fantaisies guernesiaises]]'' (1866), ''Poësies guernesiaises et françaises'' (1883); ''[[Dictionnaire franco-normand]]'' (1870)
* [[Jean Sullivan]] ([[1813]]-[[1899]])
* [[Philippe Langlois]] (1817-1884)
* [[Tam Lenfestey]] ([[1818]]-[[1885]]}
:''[[Le Chant des Fontaines]]'' (1875)
* [[Robert Pipon Marett]] ([[1820]]-[[1884]])
* [[Denys Corbet]] ([[1826]]-[[1910]])
:''[[Les Feuilles de la Forêt]]'' (1871), ''[[Le Jour de l'An]]'' (1874-1877), ''[[Les Chants du draïn rimeux]]'' (1884)
* [[Jean Dorey]] (1831 – 1872)
* [[Augustus Asplet Le Gros]] ([[1840]] - [[1877]])
* [[Alfred Rossel]] ([[1841]]-[[1926]])
* [[Philippe Le Sueur Mourant]] ([[1848]]–[[1918]])
skrivet gantañ ''[[Bram Bilo]]'' ha ''[[Piteur Pain]]''
* [[Thomas Alfred Grut]] ([[1852]]-[[1933]])
:''[[Des lures guernesiaises]]'' (1927)
* [[Charles Lemaître]] ([[1854]]-[[1928]])
:''[[Les Joyeux Bocains]]'' (1917), ''[[Hélas qu'c'est drôle]]'' (1924), ''[[Eiou qui va lés trachi]]'' (1912), ''[[Bonnes gens de Normandie]]''
* [[Charles Vérel]] (1857-1917)
* [[Octave Maillot]] ([[1861]]-[[1949]])


* [[Thomas Henry Mahy|T. H. Mahy]] ([[1862]]-[[1936]])
: ''[[Dires et Pensées du Courtil Poussin]]'' (1922)
* [[Louis Beuve]] ([[1869]]-[[1949]])
* [[François Enault]] ([[1869]]-[[1918]])
:''[[Les Propos de Jean Frinnot]]'' (1930)
* ''Caouain'', [[George William de Carteret|G. W. de Carteret]] [[1869]] - [[1940]])
* [[Henri Ermice]] ([[1870]]-[[1958]])
* [[Joseph Mague]] ([[1875]]-[[1940]])
* [[Louis Gouget]] ([[1877]]-[[1915]])
:''[[Au Val d'Orne]]'' (1922)
* [[Edward Le Brocq]] ([[1877]]-[[1964]])
* [[Charles Birette]] ([[1878]]-[[1941]])
* [[Maurice Le Sieutre]] ([[1879]]-[[1975]])
* [[Charles Le Boulanger]] ([[1880]]-[[1929]])
* ''Elie'' [[Edwin John Luce|E. J. Luce]] [[1881]]-[[1918]])
* [[Alfred Noël]] ([[1883]]-[[1918]])
* [[Gaston Lerévérend]] ([[1885]]-[[1962]])
:''[[L'hus entrebâyei]]'' (1919), ''[[Mei-j'vo-l'dis]]'', ha ''[[L'hus bâyi]]'' (1955)
* [[Pierre Guéroult]] ([[1890]]-[[1962]])
:''[[Vûles gens, vûs métyis]]'' (1948), ''Théâtre normand'' (1972), ''Poésies et chansons'' (1974), ''Contes et récits'' (1978 et 1980)
* ''George d'la Forge'' ([[George F. Le Feuvre]]) ([[1891]] - [[1984]])
: « [[Jèrri Jadis]] » (1973) ha « [[Histouaithes et Gens d'Jèrri]] » (1976)
* [[Gabriel Benoist]] ([[1891]] - [[1964]])
:''[[Thanase Pequeu]]''
* [[Jean-Baptiste Pasturel]] ([[1895]]-[[1962]])
:''Histouères de tchu nous'' (1968)
* [[Jean Tolvast]] (Auguste Toullec [[1898]]-[[1945]])
:''Chroniques normandes'' (1934 et 1941)
* [[Marceau Rieul]] (Marcel Sorieul [[1900]]-[[1977]])
:''[[Arseine Toupétit]]''
* [[Jehan Le Povremoyne]] (Ernest Coquin [[1903]]-[[1970]])
* Gires Ganne ([[Fernand Lechanteur]] [[1910]]-[[1971]])
:''[[La Normandie traditionnelle]]'', ''[[Es Set vents du Cotentin]]'' (1972), 
* [[Frank Le Maistre]] ([[1910]]-[[2002]])
:''[[Dictionnaire Jersiais-Français]]'' (1966)
* [[Christian Lambert]] ([[1912]]-[[2000]], [[Livarot (kumun)|Livarot]])
:''[[Radotages de Maît' Jules]]''
* [[Arthur de la Mare]] ([[1914]] - [[1994]])
* [[Côtis-Capel]] (Albert Lohier [[1915]]-[[1986]])
:''[[Rocâles]]'' (1951), ''[[A Gravage]]'' (1965), ''[[Raz Bannes]]'' (1971), ''[[Graund Câté]]'' (1980), ''[[Les Côtis]]'' (1985), ''[[Ganache]]'' (1987)
* [[René Saint-Clair]] ([[1923]])
* [[André Louis]] ([[1922]]-[[1999]])
:''[[Zabeth]]'' ([[1969]])
* [[Aundré J. Desnouettes]] ([[André Dupont]])
:''[[L'Épopée cotentine]]''
* [[Aundré Smilly]] ([[Hippolyte Gancel]] ([[1920]])
:''[[Flleurs et plleurs dé men villâche]]''
* [[Marcel Dalarun]] (1922)
* [[Alphonse Allain]]

== Liammoù diavaez ==
=== Jèrriais ===
* [http://www.societe-jersiaise.org/geraint/jerriais.html Les Pages Jèrriaises]
* [http://www.societe-jersiaise.org/langsec/palm.html Dictionnaithes dêchèrgeabl'yes pouor Palm]
* [http://www.societe-jersiaise.org/langsec/spellchecker.html Corrigeux d'êcrithie pouor Word]
* [http://www.societe-jersiaise.org/langsec/vocab.txt Vocabulaithe Jèrriais-Angliais]
* Livres:
** [http://www.societe-jersiaise.org/langsec/pubs.html Publyicâtions entouor lé Jèrriais]

=== Dgèrnésiais ===
* [https://web.archive.org/web/20051109092910/http://user.itl.net/%7Epanther/guern_fr.htm https://web.archive.org/web/20051109092910/http://user.itl.net/%7Epanther/guern_fr.htm]
* Livres:
** [http://www.amazon.fr/exec/obidos/ASIN/0850334624/qid%3D1144564519/403-4193065-2938806 Dictiounnaire Angllais-Guernésiais] siez Amazon (s'gonde main)
** [https://web.archive.org/web/20070612004640/http://www.societe.org.gg/publications.htm Livres siez La Société Guernesiaise] - ''Guernesiais: A Grammatical Survey'' étc.

=== Grand' Tèrre ===
* [https://web.archive.org/web/20220923000354/https://www.magene.com/ Magène] - viyiz léçons et dictionnaithe
* [http://membres.lycos.fr/bulot/cauchois/ Cauchais]
* [https://web.archive.org/web/20180921005934/http://magene.pagesperso-orange.fr/patois.html La langue normande]

==Levrlennadur==
* ''Essai de grammaire de la langue normande'', UPN, 1995, ISBN 2-9509074-0-7
* ''V'n-ous d'aveu mei?'', UPN, 1984
* [[Jorj Abherve-Gwegen]], ''Bro-Normandi : he yezh dezhi ivez ?'', [[Al Liamm]] niv. 195, 1979

[[Rummad:Normandi]]
[[Rummad:Yezhoù oil]]</text>
      <sha1>jafen9aqtggdya8ah9svdcn9dxtjgt2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Notitia Dignitatum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90428</id>
    <revision>
      <id>2203159</id>
      <parentid>2129172</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T12:20:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2203159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11182" sha1="5t3jf29z00hfeh3bndc7hy2s24hpgmf" xml:space="preserve">[[Restr:Notitia Dignitatum - Dux Britanniarum.jpg|thumb|304px|Ar follenn ''Dux Britannarium''&lt;br&gt;diwar-benn [[Breizh-Veur]]]]
An '''Notitia Dignitatum''' zo un dastumad eus ar c'hargoù ofisiel en [[Impalaeriezh roman]], en he div lodenn, en arme koulz hag er gevredigezh, savet gant un den dizanv er {{Vvet kantved}}. Hennezh eo ar skrid a zo diazez an anaoudegezh eus an arme roman war-dro dibenn an Impalaeriezh.

Unan eus an nebeudig dielloù a chom diwar-lerc'h ar [[gouarnamant]] roman eo. Deskrivañ a ra penaos e oa aozet melestradurezh an impalaeriezhioù roman, hini ar C'hornôg evel hini ar Reter, ha reiñ a ra ur roll eus miliadoù ag ofisoù, eus lez an impalaer betek live ar proviñsoù. Peurliesañ e soñjer e klot gant ar pezh a oa er bloavezhioù [[420]] evit [[Impalaeriezh roman ar C'hornôg]], hag er bloavezhioù 400 evit [[Impalaeriezh roman ar Reter]]. Koulskoude ne c'haller reiñ deiziad asur ebet, rak meur a gudenn a sav ha mankoù zo.

Un nebeud eilennoù eus ar {{XVvet}} hag eus ar {{XVIvet}} kantvedoù zo, ouzhpenn un eilenn skeudennaouet a voe graet e [[1542]]. Kement eilenn anavezet eus an diell-mañ, a voe savet e diwezh an Impalaeriezh roman en un doare eeun pe zieeun, a zeu eus ''Codex Spirensis'' levraoueg kuzul-chalonied Iliz-veur [[Speyer]] e 1542 ; kollet e voe ar skrid orin-se kent [[1672]] ha n'eo ket bet adkavet.&lt;br&gt;
Ennañ e kaved un dastummad dielloù prizius, an ''Notitia'' o vezañ an hini diwezhañ ha brasañ anezhe gant 164 fajenn, a oa unan en o zouez eus an {{IXvet}} kantved.&lt;br&gt;
An ardamezioù a skeudennaou dornskrid an ''Notitiae'' a vefe eilennoù eus re ''Codex Spirensis'' kollet. An eilenn bouezusañ anezhañ a voe savet evit [[Pietro Donato]] e [[1436]], ha skeudennaouet gant [[Peronet Lamy]]. 

Evit pep hanterenn eus an impalaeriezh e tibun an ''Notitia'' an holl 'uhelgargoù' (da lâret eo ofisoù), alies gant al lec'h m'edont ha zoken o ''officium'' resis (an implijidi war-bouez ar re izelañ).&lt;br&gt; Listenniñ a ra :
* kargidi eus al lez, en o zouez an uhelgargidi uhelañ evel ar brefeded praetorian ; 
* vikelioù ha gouarnerien ar proviñsoù, rannet dre brefetioù praetorian hag eskoptioù ;
* kommandanted an arme ''([[Magister militum|magistri militum]], comites rei militaris, duces)'', gant o zitloù klok hag al lec'h m'edo o rejimantoù. 

== Taolenn ==
Bet savet etre [[395]] ha [[455]], gouez da [[Léon Fleuriot]].
[[Restr:Bodl Canon.Misc.378 roll159B frame28.jpg|thumb|500px|Pajenn eus un eilenn eus an ''Notitia Dignitatum'' savet er [[Krennamzer|Grennamzer]], hag a ziskouez skoedoù ar ''Magister Militum Praesentalis II'', ur renabl roman eus ar c'hargoù ofisiel en arme hag er velestradurezh.]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Latin
!Brezhoneg
|-
|XXIII Uicarius Britanniarum
|XXIII Mererelezh Breizh
|-
|3. Maxima Caesarensis
|3. ---
|-
|4. Ualentia
|4. Valensia
|-
|5. Britannia prima
|5. Breizh Gentañ
|-
|6. Britannia secunda
|6. Eil Breizh
|-
|7. Flauia Caesarensis
|7. Flavia ---
|- bgcolor=&quot;#aaa&quot;
|
|
|-
|XXVIII Comes litoris Saxonici per Britanniam
|XXVIII Kont an aochoù saoz evit Breizh (-Veur)
|-
|12. Sub dispositione uiri spectabilis comitis litoris Saxonici par Britanniam :
|12.
|-
|13. Praepositus numeri Fortensium, Othonae (''Bradwell'')
|13.
|-
|14. Praepositus militum Tungrecanorum, Dubris (''Dover'')
|14.
|-
|15. Praepositus numeri Turnacensium, Lemannis (''Lympne'')
|15.
|-
|16. Praepositus equitum Dalmatorum Branodunensium, Branoduno (''Brancaster'')
|16. P--- askell marc'hegerezh Dalmated, Branodensium
|-
|17. Praepositus equitum stablesorium Gariannonensium, Gariannonor (''Burgh Castle'')
|17. P. --- askell marc'hegerezh ---, Gatiannonum
|-
|18. Tribunus cohortis primae Baetasiorum, Regulbio (''Reculver'')
|18. Tribun kentañ strollad B---, Regulbium (Reculver)
|-
|19. Praefectus legionis secundae Augustae, Rutupis (''Richborough'')
|19. Prefed an eil lejion an impalaer Rutupis (''Richborough'')
|-
|20. Praepositus numeri Abulcorum, Anderidos (''Pevensey'')
|20. P. ---
|-
|21. Praepositus numeri exploratorum, Portum Adurni (''Portschester'')
|21. Prefed bagad ergerzhourien, Portus Adurni ''(Portchester)''
|- bgcolor=&quot;#aaa&quot;
|
|
|-
|XL. Dux Britanniarum
|XL. Dux Breizh (veur)
|-
|17. Sub dispositione uiri spectabilis ducis Britanniarum :
|
|-
|18. Praefectus legionis sextae (''York'')
|18. Prefed ar c'hwec'hvet lejion (''York'')
|-
|19. Praefectus equitum Dalmatorum (''Praesidio ?'')
|19. Prefed marc'hegerezh Dalmated (''Praesidio ?'')
|-
|20. Praefectus equitum Crispianorum, Dano (''Doncaster ?; Jarrow ?'')
|20. Prefed askell marc'hegerezh kazel Kt---, Danum (''Doncaster ?; Jarrow ?'')
|-
|21. Praefectus equitum catafractoriorum, Morbio (?)
|21. Prefed askell marc'hegerezh K---, Morbium ?
|-
|22. Praefectus numeri barcariorum Tigrisiensium, Arbeia (''South Shields'')
|
|-
|23. Praefectus numeri Neruiorium Dictensium, Dicti (''Wearmouth ?'')
|23. Prefed bagad Nervianed eus Dictium (''Wearmouth ?'')
|-
|24. Praefectus numeri uigilum, Concangios (''Chester-le-Street'')
|24. Prefed bagad evezhierien, Concangium (''Chester-le-Street'')
|-
|25. Praefectus numeri exploratorum, Lauatres (''Bowes'')
|25. Prefed bagad ergerzhourien, Lavatres (''Bowes'')
|-
|26. Praefectus numeri directorum, Uerteris (''Brough'')
|26. Prefed bagad renerezh, Verteris (''Brough'')
|-
|27. Praefectus numeri defensorum, Braboniaco (''Kirkby Thore'')
|27. Prefed bagad difennerien, Bravoniacum (''Kirkby Thore'')
|-
|28. Praefectus numeri Solensium, Maglone (''Old Carlisle ?'')
|
|-
|29. Praefectus numeri Pacensium. Magis (''Burrow Walls ?'')
|
|-
|30. Praefectus numeri Longouicanorum, Longouicio (''Lanchester'')
|
|-
|31. Praefectus numeri superuenientium Petueriensium, Deruentione (''Malton'')
|
|- bgcolor=&quot;#aaa&quot;
|
|
|-
|32. Item per lineam ualli :
|32. Item evit linenn ar Mur :
|-
|33. Tribunus cohortis quartae Lingonorum, Segeduno (''Wallsend'')
|33. Tribun pedervet strolladenn Lingoned, Segedunum (''Wallsend'')
|-
|34. Praefectus cohortis primae Cornouiorum, Ponte Aeli (''Newcastel'')
|34. Prefed strolladenn gentañ Kornovied, Pons Aelius (''Kastell Nevez an Din'')
|-
|35. Praefectus alae primae Asturum, Cilurno (''Chesters'')
|35. Prefed askell marc'hegerezh gentañ Asturianed, Cilurnum (''Chesters'')
|-
|36. Tribunus alae primae Frixagorum, Uindobale (''Rudchester'')
|36. Tribun askell marc'hegerezh gentañ Frisoned, Vindobala (''Rudchester'')
|-
|37. Praefectus alae Sabinianae, Hunno (Onnum : ''Halton Chesters'')
|37. Prefed askell marc'hegerezh Sabinianed, Onnum (''Halton Chesters'')
|-
|38. Praefectus alae secundae Asturum, Cilurno (''Chesters'')
|38. Prefed eil askell marc'hegerezh Asturianed, Cilurnum (Chesters)
|-
|39. Tribunus cohortis primae Batavorum, Procolitia (''Carrawburgh'')
|39. Tribun kentañ strolladenn Bataved, Brocolitia (''Carrawburg'')
|-
|40. Tribunus cohortis primae Tungrorum, Borcouicio (Vercovicium : ''Housesteads'')
|40. Tribun kentañ strolladenn Tungred, Vorcovicium (''Housesteads'')
|-
|41. Tribunus cohortis quartae Gallorum, Uindolanda (''Chesterholm'')
|41. Tribun pedervet strolladenn Galianed, Vindolanda (''Chesterholm'')
|-
|42. Tribunus cohortis primae Asturum, Aesica (''Great Chesters'')
|42. Tribun kentañ strolladenn Asturianed, Aesica (''Great Chesters'')
|-
|43. Tribunus cohortis secunda Dalmatarum, Magnis (''Carvoran'')
|43. Tribun eil strolladenn Dalmated, Magnis (''Carvoran'')
|-
|44. Tribunus cohortis primae Aeliae Dacorum, Amboglanna (Camboglanna : ''Castlesteads'')
|44. Tribun kentañ strolladenn Daked, Camboglanna (''Castlesteads'')
|-
|45. Praefectus alae Petrianae, Petrianis (''Stanwix'')
|45. Prefed askell marc'hegerezh ---
|-
|46. ... ?
|46. ... ?
|-
|47. Praefectus numeri Maurorum Aurelianorum, Aballava (''Burgh-by-Sands'')
|47. Prefed bagad Maored Aorelianed, Aballava (''Burgh-by-Sands'')
|-
|48. Tribunus cohortis secundae Lingonum, Congauta (''Drumburgh'')
|48. Tribun eil strolladenn Lingoned, Congavata (''Drumburgh'')
|-
|49. Tribunus cohortis primae Hispanorum, Axeloduno (''***'')
|49. Tribun kentañ strolladenn Spagoled, Uxeldodunum (''***'')
|-
|50. Tribunus cohortis secundae Thracum, Gabrosenti (''Moresby'')
|50. Tribun eil strolladenn Traked, Gabrosentum (''Moresby'')
|-
|51. Tribunus cohortis primae Aeliae classicae, Tunnocelo (?)
|51. Tribun kentañ strolladenn ''Aeliae classica'', Tunnocelum (?)
|-
|52. Tribunus cohortis primae Morinorum, Glanniventa (''Ravenglass'')
|52. Tribun kentañ strolladenn Morined, Glanniventa ''(Ravenglass)''
|-
|53. Tribunus cohortis tertiae Neruiorum, Alione (''Maryport'')
|53. Tribun trivet strolladenn Nervianed, Alona ''(Maryport)''
|-
|54. Cunueus Sarmatorum, Bremetenraco (''Ribchester'')
|54. korneliad-emgann Sarmared, Bremetennacum (''Ribchester'')
|-
|55. Praefectus alae primae Herculea, Olenaco (''Eslack'')
|55. Prefed kazel gentañ Herkuled, Olenacum ''(Eslak)''
|-
|56. Tribunus cohortis sextae Neruiorum, Uirosido (''Brough by Bainbrige'' ?)
|56. Tribun c'hwec'hvet strolladenn Nervianed, Virosidum ''(Brough by Bainbridge ?)''
|}

== Levrlennadur ==
* ''Westermann Großer Atlas zur Weltgeschichte'' gant kalz kartennoù resis
* [[Pauly-Wissowa]] (levr hollouiziegezh alamanek diwar-benn an Henamzer klasel) a bourchas pennadoù ha levrlennadur diwar-ben hogos holl c'herioù pe anvioù a vefe dedennet unan bennak gantañ
* ''Notitia dignitatum: accedunt [[Notitia urbis Constantinopolitanae]] et [[Laterculus|Laterculi]] provinciarum'', edidit [[Otto Seeck]], Berolini: Weidmann, 1876.
* A.H.M. Jones, ''The Later Roman Empire, 284-602. A Social, Economic and Administrative Survey'', The Johns Hopkins University Press, 1986, ISBN 0-8018-3285-3
* A.L.F. Rivet &amp; C. Smithː ''The Place-Names of Roman Britain''. B.T. Batsford Ltd. London. 1979-1982.
* Léon Fleuriot : ''Les origines de la Bretagne''. Payot. 1982
== Gwelet ivez ==
* [[Magister militum]]
== Liammoù diavaez ==
{{commons|Notitia dignitatum}}
{{Wikimammenn|la|Notitia dignitatum|Notitia dignitatum}}

* [[Bayerische Staatsbibliothek]]: [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb00005863/images/index.html?id=00005863&amp;fip=86.132.15.248&amp;no=5&amp;seite=1 ''Notitia Dignitatum Clm 10291''] − Eilenn glok luc'heilet ha lakaet enlinenn eus dornskrid 1542 gant e skeudennoù nevesaet. 
* Testennoù latin liammet, troidigezhioù ha displegadennoù (en o mesk kartennoù ha kenglotennoù) a gaver el [https://web.archive.org/web/20131030091805/http://members.ozemail.com.au/%7Eigmaier/notitia.htm Cnd lec'hienn-mañ]
* [http://www.fordham.edu/halsall/source/notitiadignitatum.html ''Medieval Sourcebook''], troidigezh saoznek gant William Fairley
* [http://www.fh-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost05/Notitia/not_intr.html ''Notitia Dignitatum''], gant skeudennoù, eus ar bibliotheca Augustana
* [https://web.archive.org/web/20140401234923/http://www.pvv.ntnu.no/~halsteis/notitia.htm ''Notitia Dignitatum'', Otto Seeck, ed. 1876]
* [http://www.notitiadignitatum.org Dr Ingo Maier diwar-benn ''Notitia Dignitatum'']
* [http://www.intratext.com/IXT/LAT0212/_INDEX.HTM ''Notitia Dignitatum'' en IntraText]

[[Rummad:Impalaeriezh roman]]
[[Rummad:Arme Henroma]]
[[Rummad:Lennegezh latin]]</text>
      <sha1>5t3jf29z00hfeh3bndc7hy2s24hpgmf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ataulf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113981</id>
    <revision>
      <id>2203188</id>
      <parentid>2197134</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T17:42:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>424</id>
      </contributor>
      <comment>Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Ataúlfo_by_Raimundo_Madrazo.jpg]] e-lec’h Ataúlfo.jpg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]:</comment>
      <origin>2203188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5441" sha1="5ge0mo9td8y3my2m65irblo1cxw1rgn" xml:space="preserve">[[File:Ataúlfo by Raimundo Madrazo.jpg|thumb|Ataulf, poltredet gant [[Raimundo de Madrazo y Garreta]] ([[1888]])&lt;br&gt;[[Mirdi ar Prado]] (Madrid, Spagn)]]
[[File:Ataúlfo 01.jpg|thumb|Delwenn d'ar roue Ataulf e Madrid]]
'''Ataulf''', '''Ataúlfo''' e [[spagnoleg]], ''Athal [[Wolf]]'' (&quot;bleiz nobl&quot;) e [[goteg]], ganet e [[372]], a oa [[Rouaned ar Vizigoted|roue ar Wizigoted]] adal [[410]] betek [[415]]. &lt;br&gt;Dimeziñ a reas gant [[Galla Placidia]], c'hoar d'an [[Impalaeriezh roman|impalaer roman]] [[Honorius]] ha kas a reas e bobl da greisteiz [[Galia]] (''Septimania'') ha da [[Hispania]].

==E vuhez==
Eus an dierniezh [[Balting]] e oa. Anvet e voe da roue hervez an doare [[german]], war bez e genderv ha breur-kaer [[Alarig Iañ]]. Hervez an istorour [[Goted|got]] [[Jordanes]] e oa un den eus ar re speredekañ hag eus ar re gaerañ.

E gentañ pried a oa ur briñsez ha n'ouzomp ket hec'h anv, nemet e oa c'hoar da Alarig hag he doe c'hwech bugel, ken dianav all o anvioù. Hervez ''Laterculus regum Visigothorum'' e renas 6 vloaz&lt;ref&gt;{{la}} [https://daten.digitale-sammlungen.de/0000/bsb00000825/images/index.html?fip=193.174.98.30&amp;id=00000825&amp;seite=469 ''Laterculus regum Visigothorum'']&lt;/ref&gt;.

War-dro [[408]] pe [[409]] edo Alaric e [[Toskana]] ma savas ur c'hamp hirbad, hag aozañ a reas e arme da vont da gemer [[Roma]]. Dont a reas Ataulf gant e varc'hegerien, a oa o tont a-hed an [[Danav]], ma tifennent al [[limes]] diouzh an [[Huned]]. Kont ar varc'hegerien e oa e didl en arme Alarig.

E dibenn 410, goude arigrap Roma e miz Eost, en em gavas ar Wizigoted e kreisteiz ledenez [[Italia]] ; Alarig en devoa c'hoant da vont da [[Africa]] (ar proviñs roman) o tremen dre [[Sikilia]]. Hogen mervel a reas ha beziet e voe e-tal [[Cosenza]]. Hag ar C'hoted neuze da zibab ur roue nevez, hag Ataulf ar marc'heg an hini a voe dilennet d'o c'has dre [[Galia|C'halia]]. Alarig, a-raok mervel, en divije fiziet ennañ Aelia [[Galla Placidia]], merc'h an impalaer [[Theodosius Iañ]] ([[379]]-[[395]]), hanterc'hoar da [[Honorius]], prizoniadez gant ar Wizigoted abaoe an arigrap war Roma e 410.

Eus 410 betek [[412]] n'ouzer ket gwall dra anezhañ, nemet pa voe kurunennet e felle dezhañ peurzistruj an impalaeriezh roman ha sevel impalaeriezh ar C'hoted.

Da gentañ e klaskas moarvat, evel Alarig, tremen eus Italia da Africa met ne deuas ket a-benn ha se zo kaoz e tivizas kas e bobl da C'halia.

En 412 e kemeras darempred gant an impalaer Honorius hag e sinas ur feur-emglev : Roma a ouestle reiñ pourvezioù (''annona'') ha douaroù e Galia, hag Ataulf a bromete daskoriñ e c'hoar Gala Placidia, skrapet gantañ. Ha setu penaos e voe kroget da sevel ur Stad padus gant ar Wizigoted, hag Ataulf eo an hini a ziazezas ar Stad-se. Met ne sevenas ket an emglev rak mirout a reas ar briñsez.

E diskar-amzer ar bloaz [[413]] e klaskas aloubiñ tolead [[Marselha]]. C'hwitout a reas war e daol, ha mont etrezek [[Narbona]], [[Toloza]] ha [[Bourdel]], broioù a veze graet ''[[Galia Narbonense]]'' hag ''[[Aquitania]]'' anezho, hag eno e reas e annez ur pennad. Ac'hano avat ne c'hallent ket diraez ar mor, rak ar Romaned eo a zalc'he an aodoù.
 
E Genver [[414]], en un doare dic'hortoz, e timezas Ataulf gant Galla Placidia (hervez ar c'hiz roman) e Narbona, petra bennak ma skriv an istorour Jordanes e oant bet dimezet e [[411]] er ''foro Livii'' ([[Forli]]). Marteze e ra dave Jordanes da vloaz an darempred etre hi hag ar roue got, rak istorourien zo a lavar e voe muioc'h a garantez eget a bolitikerezh en dimeziñ-se. {{Daveoù a vank}}

=== Ar Wizigoted en Hispania ===
Er bloaz [[415]] e treuzas Ataulf ar [[Pireneoù]], hag e lez d'e heul, hag ober a reas e annez e [[Barcino]], ur gêr eus [[Hispania Tarraconense]]. Eno e voe ganet e vab kentañ, a voe anvet Teodosius, arouez d'e vennad da unaniñ ar sevenadur got hag an hini roman ; siwazh dezhañ e varvas ar mab-se un toullad mizioù goude.

Hervez an istorour [[Hidacio]] e ranked gwelout er marv-se sevenadur un diougan gant [[Daniel (profed)|Daniel]], a lavare ''merc'h ar Roue eus ar C'hreisteiz a zimezo d'ar roue eus an hanternoz, ha bugel ebet anezhi ne vevo.''

Kontrol d'ar pezh edo ar roue o c'hortoz, ne voe ket gwelloc'h ar bed gant e bobl en Hispania : stanket e oa ar porzhioù gant al lestraz roman en Tarraconense ma oa diaes kavout boued. Tud eus e lez a alias ar roue da dreizhañ ar [[Mor Kreizdouar]] adal [[Gibraltar]] da aloubiñ hanternoz Afrika, hervez mennad Alarig.

{| align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;2&quot; border=&quot;2&quot;
|-
| width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; | En e raok :&lt;br&gt;'''[[Alarig Iañ]]'''
| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; | '''Atawulf''' &lt;br /&gt; '''[[Rouaned ar Vizigoted|roue ar Wizigoted]]'''&lt;br /&gt; [[410]]-[[415]]
| width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; | War e lerc'h :&lt;br&gt;'''[[Sigerig]]''' 
|}

==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20120716203833/http://www.roman-emperors.org/westemp5.htm ''De Imperatoribus Romanis'': Hugh Elton, ''Western Roman Emperors of the First Quarter of the Fifth Century'']
*{{en}} [https://gutenberg.org/files/25717/25717-h/25717-h.htm#chap31.1 Edward Gibbon, ''History of the Decline and Fall of the Roman Empire,'' chapter 31]
&lt;!-- Kavet marv 12 MEU 21 -- *{{fr}} [http://www.occitania.fr/hist/origin/septw/detail/dr.htm Septimane Wisigothique: &quot;D'où venaient les Wisigoths?&quot;] --&gt;

==Notennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Rouaned ar Wizigoted]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 372]]
[[Rummad:Marvioù 415]]</text>
      <sha1>5ge0mo9td8y3my2m65irblo1cxw1rgn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sándor Petőfi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120474</id>
    <revision>
      <id>2203187</id>
      <parentid>1978121</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T17:28:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2203187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3944" sha1="og4yikhtlrtap28e2ko99hs1f2pk8rx" xml:space="preserve">[[Restr:Orlai-petofi1.jpg|thumb|Petőfi, livet gant [[Soma Orlai Petrich]] er bloavezhioù 1840]]
'''Sándor Petőfi''' (pe '''Petőfi Sándor''' hervez ar boaz hungarek, distaget [{{IPA|ˈpɛtøːfi ˈʃaːndor}}]) ([[1añ a viz Genver]] [[1823]] - [[31 a viz Gouere]] [[1849]]) a oa ur barzh [[hungarek]] hag a seller outañ evel [[barzh]] broadel [[Hungaria]]. Unan eus pennoù bras [[Dispac'h Hungaria e 1848]] e voe. Gantañ e voe skrivet ''[[Nemzeti dal]] '', ur varzhoneg hag a lakaas an Dispac'h da darzhañ, diouzh a lavarer.

== E vuhez ==
Ganet e voe da zeiz kentañ ar bloavezh 1823 e [[Kiskőrös]], e [[Rouantelezh Hungaria]] hag a oa ul lodenn eus [[Impalaeriezh Aostria]] da neuze. Mab e oa d’un tavarnour-kiger a orin slav ha d’e wreg, ur Slovakez anezhi. E dud a gasas anezhañ da skolioù mat met koll he madoù a reas ar familh ha rankout a reas ar mab kuitaat al lise da 16 vloaz. Mont a reas d’ober labourioù bihan e c’hoarivaoù ha da gelenn, kent mont da soudard e [[Sopron]], etre 1839 ha 1841. Goude e voe komedian ha studier e [[Pápa]], ur gêr eus kornôg Hungaria. Ar varzhoneg kentañ a voe embannet gantañ, e miz Mae 1842, a oa sinet ''Petrovics'', anv e dad. Met buan, e fin ar bloaz 1842, en em lakaas da sinañ ''Petőfi'', stumm hungarek an anv-se, hag a dalvez « mab Pêr ». Daoust da orin e dud e tiskouezas, adal e skridoù kentañ, ur vrogarouriezh entanet evit Hungaria. Ul labour kazetenner a gavas e [[Pest]] hag embann a reas un dastumad barzhonegoù kentañ e 1844. Dimeziñ a reas e miz Gwengolo 1847. Goude e levr kentañ e teuas da vezañ ur barzh hag a blije d’ar vrogarourien hag a zisplije d’ar virourien.

E Pest e taremprede tud yaouank all, lenneien ha studierien, hag en em gave kenetrezo alies da gas an hungareg war-raok evel yezh lennegel, e-lec’h an alamaneg. Ar [[c'hoariva]] a-vicher kentañ en hungareg (Pesti Magyar Színház) a voe digoret da neuze, e 1837. Bez’ e voe Petőfi e-touez pennoù an Dispac’h a darzhas e miz Meurzh 1848. Kemer a reas perzh er skrid anvet ''12 Pont'' (12 poent, goulennoù graet ouzh an [[Tiegezh Habsburg]]) ha sevel a reas ur varzhoneg anvet ''[[Nemzeti dal]]'' hag a seller outi evel uhelboent e oberenn.

[[Restr:Nemzetidal.jpg|thumb|E varzhoneg ''Nemzeti dal'']]
Lennet e voe e varzhoneg gantañ dirak ar bobl emsavet e Pest, d’ar [[15 a viz Meurzh]] [[1848]], da c'helver an dud da stourm evit dizalc’hiezh Hungaria. Goude-se e kemeras perzh en emgannoù. Mont a reas Petőfi diwar wel en emgann [[Sighișoara|Segesvár]] ([[Sighișoara]] bremañ), un emgann a-enep ar Rusianed deuet da sikour an [[Tiegezh Habsburg|Habsbourged]]. Eno, d’an 31 a viz Gouere 1849, e stourme e-kichen ar jeneral [[Józef Bem]], un dispac’her polonat divroet. Moarvat e voe lazhet e-pad an emgann, evel m’en doa diouganet e-unan en unan eus e varzhonegoù. Abaoe e seller outañ evel un [[haroz broadel|haroz]] hag ur barzh broadel&lt;ref&gt;Illyés, Gyula. Jean Rousselot (trad.). ''Vie de Petőfi'' (e galleg). Gallimard, Pariz, 1962&lt;/ref&gt;.

Troet e voe lod eus e varzhonegoù en [[alamaneg]] hag e [[tchekeg]], hag eñ bev c’hoazh, ha meulet e voe e oberenn gant [[Nietzsche]] ha gant [[Victor Hugo]]. Goude e varv e teuas da vezañ, dre Europa a-bezh, un arouez eus ar stourm evit frankiz Hungaria&lt;ref&gt;Didier, Béatrice (ed.). ''Dictionnaire universel des littératures'', Presses Universitaires de France, Pariz, 1994, levrenn 3, pp. 2796-2797&lt;/ref&gt;.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

== Liammoù diavaez ==
{{Commons| Category:Sándor Petőfi}}
* {{hu}} [https://web.archive.org/web/20130511113725/http://mek.oszk.hu/01000/01006/html/ Oberennoù Sándor Petőfi]
* {{fr}} [http://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Pet%C3%B6fi/176012 Buhez Petőfi – holloueziadur Larousse]

{{DEFAULTSORT:Petofi, Sandor}}
[[Rummad:Skrivagnerien hungarek]]
[[Rummad:Skrivagnerien Hungaria]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1823]]
[[Rummad:Marvioù 1849]]</text>
      <sha1>og4yikhtlrtap28e2ko99hs1f2pk8rx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>NKVD</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122363</id>
    <revision>
      <id>2203212</id>
      <parentid>2072099</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:11:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2203212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2718" sha1="c2py0rnl2jmp82l2fvppxuxg6byom6a" xml:space="preserve">{{databox}}
An '''NKVD''' – en [[ruseg]]: '''НКВД''', berradur '''Народный комиссариат внутренних дел''', pe '''''N'''aródniy '''k'''omissariat '''v'''nútrennikh '''d'''el'', &lt;q&gt;&amp;nbsp;Komiseriezh ar bobl evit an aferioù diabarzh&amp;nbsp;&lt;/q&gt;, a oa ur rann eus [[gouarnamant]] an [[URSS]] lamm-ouzh-lamm d'ur ministrerezh, hini ar [[polis]] [[politikerezh|politikel]] hag a rae war-dro an aferioù diabarzh.

Krouet eo bet d'ar [[15 a viz Du]] [[1923]] diwar ar [[Gepeou]] ; e [[1934]] e voe lonket an [[OGPU]] gantañ, ha kannad kreizh ar ministrerezh Stad d'an URSS e voe neuze ''[[de facto]]'' betek an [[19 a viz Meurzh]] [[1946]].

Talañ ouzh an torfedoù ha diwall ouzh an urzh boutin e oa kefridioù pennañ an NKVD. Anavezet ez eo dreist-holl dre e obererezhioù mougañ e-pad mare ren [[Jozef_Stalin|Jozeb Stalin]].

En NKVD e oa strollet nerzhioù reoliek polis foran an URSS, gant polis an hentoù, ar bomperien, gwarded an harzoù hag an dielloù. Anavezet mat ez eo evit e oberererezh tro-dro d'ar [[goulag]] hag evit bezañ bet e-karg bodad-ren diazez ar surentez-stad ([[GUGB]]), hendad ar [[KGB]].

An NKVD zo kablus da vezañ pennkaoz da lazhadegoù ramzel e-maez pep [[justis]], da vezañ graet war-dro sistem labour-ret ar c'hampoù-bac'h ''(goulag)'', hag ivez da vezañ pennkaoz forbannerezh pobladoù a-bezh ha hini ar [[Koulak|Goulaked]] war-du tiriadoù goullo ar vro.

Karget e oa an NKVD ivez gant diwall an harzoù soviedel ha gant ar spiañ, betek lazhadegoù politikel en estrenvro, levezoniñ ar gouarnamantoù estren ha reiñ harp da selloù Stalin e-touez ar strolladoù [[Komunouriezh|komunour]] er broioù er-maez eus an URSS.

== An Eil Brezel-bed ==
=== Kommissarbefehl ===
[[Restr:12-10-13-dokument-kongreszhalle-nuernberg-by-RalfR-129.jpg|thumb|Ul lod eus an urzh [[Kommissarbefehl]] kinniget evel diell e-pad [[prosez Nürnberg]]]]
An [[oberiadur-brezel Barbarossa]], tagadenn an [[URSS]] gant Alamagn an [[Trede Reich]], a yeas muioc'h-mui war-zu ur brezel distruj tud e-serr ur brezel etre daou stad. Plas ar [[Komiser politikel|gomiserien politikel]] ha tud an NKVD a voe lakaet sklaer en degouezh-se dre un urzh anvet [[Kommissarbefehl]] hag a gondaone anezho d'ar marv trumm ur wech prizoniet gant an Alamanted. Unan eus rebechoù [[Prosez Nürnberg]] e voe.
[[Restr:Mercedes black crow.jpg|thumb|Adsevel eus ur c'hamion Mercedes [[erer du|Kamion erer du]] (chornyi voron) a veze implijet evit dezougen prizonidi an NKVD]]

== Pennadoù kar ==
* [[Lazhadeg Katyn]]
* [[Kolyma]]

[[Rummad:Torfedoù komunour]]
[[Rummad:Stalinouriezh]]
[[Rummad:Polis politikel]]
[[Rummad:Unaniezh Soviedel]]
[[Rummad:NKVD]]
[[Rummad:Servijoù titouriñ]]</text>
      <sha1>c2py0rnl2jmp82l2fvppxuxg6byom6a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Confederate States Army</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124866</id>
    <revision>
      <id>2203224</id>
      <parentid>2202611</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:43:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bandennoù-treset */</comment>
      <origin>2203224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9783" sha1="sety25du1zpe98bt7y15objswndvzja" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Battle flag of the Confederate States of America (1-1).svg|thumb|Banniel brezel [[Stadoù Kengevreet Amerika]]]]
'''Lu Stadoù Kengevreet Amerika''' ([[saozneg]] : '''Confederate States Army''', '''CSA''') anvet ivez '''Lu ar Su''' pe '''Lu Kengevreet''' a oa bet [[nerzhioù lu Stadoù Kengevreet Amerika]] savet d'an [[28 a viz C'hwevrer]] [[1861]] evit difenn [[Stadoù Kengevreet Amerika]] e-kerzh [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] (1861–1865), o stourm a-enep nerzhioù lu an Unvaniezh evit dizalc'hiezh Stadoù ar su ha difenn [[Sklavelezh er Stadoù-Unanet|ar sklavelezh]].&lt;ref&gt;D'an 8 a viz C'hwevrer 1861, dileuridi ar 7 Stad kentañ, an [[Deep South]], stadoù o tifenn ar sklavelezh hag a oa bet dija o embann o dizalc'hiezh diouzh unvanidigezh ar Stadoù-Unanet o devoa bet un emvode [[Montgomery (Alabama)|Montgomery]], [[kêr-benn]] [[Alabama]]. Ar re-se o devoa sinet [[Bonreizh da c'hortoz Stadoù Kengevreet Amerika]].&lt;/ref&gt; D'an 28 a viz C'hwevrer 1861, [[Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz]] en doa lakaet da sevel ul lu a youl-vat da c'hortoz ha roet o devoa ar galloud milourel hag ar gwir da vodañ an nerzhioù stad hag an emouestlidi da [[Prezidant Stadoù Kengevreet Amerika|prezidant ar C'hengevread]] nevez choazet, [[Jefferson Davis]] (1808-1889). Davis a oa bet diplomet eus an [[United States Military Academy]], en [[Hudson River]] e [[West Point, New York]]. Bet e oa bet koronal ur rejimant youlidi e-kerzh ar [[Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet]] (1846-1848). Bez e oa bet ivez ur [[Senedour stadunanat]] eus [[Mississippi]] ha servijet en doa evel [[Sekretour ar Brezel (Stadoù-Unanet Amerika)|Sekretour ar brezel]] dindan ar 14vet prezidant [[Franklin Pierce]]. D'ar 1añ a viz Meurzh 1861, en anv d'ar gouarnamant kengevreet, Davis a oa bet o kemer ar galloud war tachenn-vrezel [[Porzh Charleston]] e [[South Carolina]], lec'h ma oa bezenn Stad Su Carolina o lakaat seziz war [[Fort Sumter]] e porzh Charleston. E-tal dezho e oa nebeut soudarded eus an [[United States Army|U.S. Army]] renet gant ar major [[Robert Anderson (Ofiser an Unvaniezh)|Robert Anderson]] (1805-1871). E miz Meurzh 1861, ar C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz a oa bet o kaout ur vodadenn e kêr-benn da c'hortoz ar C'hengevread e Montgomery, Alabama. Divizet e voe brasaat an nerzhioù milourel da c'hortoz ha sevel ul lu padus ha reoliek anvet Lu Stadoù Kengevreet Amerika.
[[Restr:Holding the Line at All Hazards by William Gilbert Gaul.jpg|thumb|''Derc'hel al linenn betek penn'' (saozneg: &quot;Holding the Line at All Hazards&quot;) gant [[William Gilbert Gaul]]]]
== Istor lu Stadoù Kengevreet Amerika ==
D'an [[28 a viz C'hwevrer]] [[1861]], ar [[Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz|C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz]] a votas evit sevel ul lu emzifenn, savet gant tud a youl vat, ha dindan urzhioù [[Prezidant Stadoù Kengevreet Amerika]], an ez-koronal [[Jefferson Davis]].

Etre ar 6 hag an [[9 a viz Meurzh]] [[1861]], ar [[Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz|C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz]] a savas lezennoù milourel spisoc'h gant ar pal kaout ul lu dibad. Ne c'haller ket gouzout pet a dud o deus servijet e Lu Stadoù Kengevreet Amerika, abalamour ma oa diglok pe distrujet rolloù [[Stadoù Kengevreet Amerika]]. Dre-vras e vez lavaret e vije bet etre 750 000 hag 1 000 000 soudard. Er sifroù-se, ne vez ket kontet ar sklaved enrollet evit al labourioù e-maez ar stourm nag ar sklaved pe sklaved dieubet a emezelas el lu. Ne vez ket kontet kennebeut an niver a soudarded a servijas en [[Nerzhioù morlu Kengevreet]].
===Sklaverezh ha dreistbeliouriezh gwenn===
En e levr eus 1997 [[For Cause and Comrades: Why Men Fought in the Civil War|''For Cause and Comrades'']], hag a glask kompren a vroude soudarded ar brezel diabarzh stadunanat, e oa bet skrivet gant an istorour milourel eus [[skol-veur Princeton]],  [[James M. McPherson]] (ganet e 1936), a oa un diforc'h etre soudarded Kengevreet war ar sell o devoa a-zivout ar sklaverezh pa oant keñveriet gant soudarded an trevadennoù er brezel reveulzier Amerikan a oa bet en {{XVIIIvet kantved}}.&lt;ref name=JMMcPherson1997p106&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/details/forcausecomrades00mcph|url-access=registration|title=For Cause and Comrades: Why Men Fought in the Civil War|page=[https://archive.org/details/forcausecomrades00mcph/page/106 106]|quote=Confederate soldiers from slaveholding families expressed no feelings of embarrassment or inconsistency in fighting for their liberty while holding other people in slavery. Indeed, white supremacy and the right of property in slaves were at the core of the ideology for which Confederate soldiers fought.|last=McPherson|first=James M.|date=1997|publisher=Oxford University Press|oclc=34912692|location=New York|author-link=James M. McPherson|isbn=0-19-509-023-3}}&lt;/ref&gt; Embannet en doa e oa tabut e-touez ar rebeled eus an trevadennoù amerikan eus ar bloavezhioù [[1770]] a gave iskis da berc'henniñ sklaved eus un tu, hag eus an tu all da embann e oant o stourm evit frankiz ar re all, padal evit soudarded Kengevreet ne oa ket eus an tabut-se en un doare eeun. Ideologiezh ar C'hengevread a oa diazezet war dreistelezh ar re wenn ar pezh a nac'he un enebadur etre stourm evit ar frankiz ha derc'hel an dud du evel sklaved.
== Renkoù hag ardamezioù ==
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; width:100%;&quot;
|-
!colspan=11| '''Renkadur an ofiserien e lu Stadoù Kengevreet Amerika'''
|-
![[Jeneral]]
![[Koronal]]
![[Letanant Koronal]]
![[Major]]
![[Captain (Confederate Army)|Kabiten]]
![[Kentañ Letanant]]
![[Eil Letanant]]
|-
![[File:Confederate States of America General-collar.svg|100px]]
![[File:Confederate States of America Colonel.png|100px]]
![[File:Confederate States of America Lieutenant Colonel.png|75px]]
![[File:Confederate States of America Major.png|50px]]
![[File:Confederate States of America Captain.png|100px]]
![[File:Confederate States of America First Lieutenant.png|100px]]
![[File:Confederate States of America Second Lieutenant.png|100px]]
|}
&lt;Gallery&gt;
Confederate States of America General-Staff Officer.svg|General (kengevreet)
Confederate States of America Colonel-Infantry.svg|Koronal (Skouer an Troadegiezh)
Confederate States of America Lieutenant Colonel-Staff Officer.svg|Letanant Koronal (Skouer al lec'h penn d'al lu)
Confederate States of America Major-Medical.svg|Major (Skouer Korf ar medisinerezh)
Confederate States of America Captain-Marines.svg|Kabiten (Skouer ar bagad Marine)
Confederate States of America First Lieutenant-Artillery.svg|Kentañ Letanant (Skouer ar c'hanolierezh)
Confederate States of America Second Lieutenant-Cavalry.svg|Eil Letanant (Skouer ar marc'hegiezh)
&lt;/Gallery&gt;

{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; width:100%;&quot;
|-
!colspan=11| '''Enlisted rank structure'''
|-
![[Serjant Major]]
![[Quartermaster Sergeant]]
![[Serjant urzhier]]
![[Kentañ serjant]]
|-
![[File:Confederate States of America Sergeant Major-Infantry.jpg|80px]]
![[File:Confederate States of America Regimental Quartermaster Sergeant-Artillery.svg|80px]]
![[File:Confederate States of America Ordnance Sergeant-Artillery.jpg|80px]]
![[File:Confederate States of America First Sergeant.jpg|80px]]
|-
![[Serjant]]
![[Kaporal]]
![[Musician (rank)|Soner]]
![[Private (rank)|Soudard]]
|-
![[File:Confederate States of America Sergeant-Artillery.svg|80px]]
![[File:Confederate States of America Corporal-Cavalry.jpg|80px]]
!ardamez ebet
!ardamez ebet
|}

Lu Stadoù Kengevreet Amerika en doa un doare da choaz an ofiserien disheñvel eus al luioù all an holl ofiserien dindan ar renk a [[Jeneral brigadenn]] a oa choazet dre ur vot gant ar soudarded dindan o urzhioù.
== Soudarded zu ==
[[Restr:Black Confed-1.JPG|thumb|Marlboro, ur soudard du heulier d'e vestr]]
Soudarded du a oa bet e Lu Stadoù Kengevreet Amerika. Chomet e oa dianav ar fed-se betek n'eus ket pell 'zo, met studiadennoù a grog da vezañ savet evit kompren gwelloc'h piv, perak ha pet a dud du a oa bet o stourm evit ar Su.
== Lu Stadoù Kengevreet Amerika hiziv ==
[[Restr:Reenactment of Battle of Olustee 3.png|thumb|[[Adsevel istorel]], Lu Stadoù Kengevreet Amerika ouzh ar stourm]]
Lu Stadoù Kengevreet Amerika a vez implijet kalz er Stadoù-Unanet evit an [[adsevel istorel]]. E su ar Stadoù-Unanet ez eus ul liamm karantezus don etre annezidi zo eus an tiriad ha simboloù [[Stadoù Kengevreet Amerika]], anezho re Lu Stadoù Kengevreet Amerika.
[[Restr:Waite Rawls and color guard - Confederate Memorial Day - Arlington National Cemetery - 2014.jpg|thumb|[[Confederate Memorial Day]] e [[Bered vroadel Arlington|Bered Vroadel Arlington]] e 2014]]

== Er sevenadur ==
[[Restr:Sydney Adamson - The Rebel Charge.jpg|thumb|Sydney Adamson, ''Argad ar rebeled'']]
Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika a zo ur vammenn builh er sevenadur, er Stadoù-Unanet pe dre ar bed.
=== Filmoù ===
* ''[[The Battle of Bull Run]]'', [[Francis Ford]], [[18 a viz Meurzh]] [[1913]]
* [[Gods and Generals (film)|''Gods and Generals'']], [[Ronald F. Maxwell]], embanner Warner Bros. Pictures, 2003
=== Bannoù-treset ===
* [[Les Tuniques bleues|''Les Tuniques bleues :'']] gant [[Lambil]] ha [[Cauvin]] evit ar braz eus an albomoù, embannadurioù Dupuis, abaoe 1968
=== Sonerezh ===
* [[Dixie (kanaouenn)|''Dixie'']] (anvet ivez ''Dixie's Land'') a zo ur ganaouenn pobl a orin amerikan.
* [[When Johnny Come Marching Home|''When Johnny Come Marching Home'']], kanaouenn pobl amerikan savet e-pad ar brezel.
* [[The Night They Drove Old Dixie Down|''The Night They Drove Old Dixie Down'']], kanaouenn gant ar strollad [[The Band]]

[[Rummad:Istor SUA]]
[[Rummad:Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]]
[[Rummad:1861]]
[[Rummad:Lu Stadoù Kengevreet Amerika]]</text>
      <sha1>sety25du1zpe98bt7y15objswndvzja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mona</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132609</id>
    <revision>
      <id>2203166</id>
      <parentid>2203102</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T14:16:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tud */ drouizez</comment>
      <origin>2203166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2575" sha1="8ug9vzhufyhj37vb0u4ub3ryjuc576r" xml:space="preserve">{{disheñvelout anvioù-tud}}
Meur a dra e c'hall '''Mona''' bezañ, en o zouez un [[anv-bihan]] a gaver e meur a yezh. Setu an orinoù ha stêrioù a c'haller menegiñ :

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; ;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! Yezh
! Gerdarzh
! Ster
! Adstummoù
! Jener
|-
| [[arabeg]] 
| adstumm Mouna (مُنى)
| ''het''&lt;ref&gt;[http://www.behindthename.com/php/search.php?nmd=n&amp;terms=Mona Mona] Behind the Name, 18 a viz Kerzu 2011&lt;/ref&gt;
| Muna, Mouna
| benel
|-
| [[brezhoneg]] 
| berradur Marivona
|
|
| benel
|-
| [[gouezeleg]]/[[iwerzhoneg]]
| stumm saoznekaet Muadhnait {{daveoù a vank}}
| ''nobl''
| Monah, Monna, Monya
| benel
|-
| [[galleg]]
|
| ''karantez'' {{daveoù a vank}}
|
|
|-
| [[gresianeg]]
| Monos (μονος)
| ''digenvez, unan''
|
| benel
|-
| [[italianeg]] kozh
| berradur an titl [[Madonna]]
| ''ma itron''
|
| benel
|-
| [[Miwok]]
| 
| ''Dastumet diwar hadenn ur jenegrelenn''&lt;ref&gt;Jenegrel : ''Datura stramonium'' ([[Carl von Linné|L.]] 1753).&lt;/ref&gt;
|
| gourel ha benel
|-
| nepaleg 
|
| ''broñs''
| Muna
| benel
|-
| [[saozneg]] kozh
| 
| ''loar''
| 
| benel
|-
| [[perseg]]
| منا pe مونا
| un anv-gwan evit Doue, tennet eus ''Mana'' hag a dalv ''&quot;hag a bad da viken&quot;''
|
| benel
|-
| [[skoteg]]
| stumm gwregel Tormod, tennet eus an normaneg
| ''Northman, [[viking]]''&lt;ref&gt;[http://www.babynamespedia.com/meaning/Tormod Tormod - Meaning of the name] Babynamespedia.com, 18 a viz Kerzu 2011&lt;/ref&gt;
|
| benel
|-
| [[sañskriteg]]
|
| ''en e-unan, didrouz''
|
| benel
|-
| [[yezhoù germanek]]
|
| ''digenvez''
|
| benel
|}

==Tud==
{{Breizh}}
*[[Mona Bras]], politikourez ha drouizez
*[[Mona Bouzec-Cassagnou|Mona Bouzeg]], kelennerez vrezhoneg
*[[Mona Jaouen]], kanerez
*[[Mona Ozouf]], istorourez ha skrivagnerez c'hallek
{{Italia}}
* [[Mona Lisa]] (amañ eo Mona un titl kentoc'h eget un anv)
{{Liban}}
*[[Mona Fayad]] (ganet e 1950), kelennerez e skolioù-meur, politikerez ha skrivagnerez c'hallek

==Lennegezh==
*''Mona'', danevell gant [[Jakez Riou]]

== Douaroniezh ==
* [[Enez Mon]] e [[Kembre]], ''Mona'' en testennoù latin, hag ur gêriadennig eno : [[Mona (Enez Mon)|Mona]]
* [[Enez Mona]] er [[Republik Dominikan]]
* [[Inizi Mona]] e [[Mor Kara]] e [[Siberia]]
* [[Strizh-mor Mona]] etre enez [[Hispaniola]] ha [[Puerto Rico]]
* [[Beg Mona]], ur c'hourenez en [[Oran]] en [[Aljeria]]
* Mona, ur gêr en [[Utah]] e [[SUA]]
* Mona, ur bobl en [[Aod-an-Olifant]]

== Loened ==
* ar [[marmouz mona]]

== Daveoù ha mamennoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Anvioù-bihan brezhonek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan arabek]]</text>
      <sha1>8ug9vzhufyhj37vb0u4ub3ryjuc576r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Istor Portugal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133933</id>
    <revision>
      <id>2203202</id>
      <parentid>1968291</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T08:23:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kent Wang</username>
        <id>94335</id>
      </contributor>
      <comment>Templo Romano de Évora from the northwest 80.jpg</comment>
      <origin>2203202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18382" sha1="ignd249a7g2kcosczfll0ljx11xt1m1" xml:space="preserve">[[Restr:Torre de Belém1.JPG|thumb|[[Torre de Belém]], tour Belém, savet e 1510, zo un arouez eus istor Portugal]]
'''Istor [[Portugal]]''', evel bro, a sav d’ar Grennamzer Izelañ. Goude e kreskas he douaroù, da [[Mare an Ergerzhadegoù|vare an Ergerzhadegoù]], betek sevel un [[Impalaeriezh trevadennel Portugal|impalaeriezh vras]], ha dont da vezañ unan eus galloudoù bras ar bed etre ar [[XVvet kantved|{{XVvet}}]] hag ar {{XVIvet kantved}}. Kroget e oa an diskar goude [[emgann Alcácer Quibir]], pe emgann an Tri Roue, pa zeuas d’e heul dibenn an [[tiegezh Avis]] ha stagidigezh Portugal ouzh Spagn e-pad 60 vloaz. Gouzañv a reas adarre pa voe distrujet [[Lisbon]] gant ur [[kren-douar Lisbon|c'hren-douar]] e [[1755]], pa voe aloubet ar vro gant [[Brezelioù Napoleon|armeoù Napoleon]] e deroù an {{XIXvet kantved}} ha pa zeuas [[Brazil]] da vezañ dizalc’h e [[1822]]. Gant dispac’h [[1910]] e voe diskaret ar rouantelezh, met bec’h he devoe ar republik nevez da dalañ ouzh diaesterioù ar vro. E [[1926]] e voe un [[taol-stad]] ha mont a reas ar vro da vezañ un [[diktatouriezh]], betek [[1974]]. Er bloavezh-se e c’hoarvezas [[Dispac'h ar Jenoflez]], kaset war-raok gant soudarded eus an tu-kleiz, ha savet e voe ur republik [[Demokratelezh|demokratel]]. Da-heul e teuas an trevadennoù portugalat en Afrika da vezañ dizalc’h. E [[1986]] e oa aet Portugal e-barzh [[Kumuniezh Armerzhel Europa]], a zo aet bremañ d’ober [[Unaniezh Europa]].

== Ragistor ==
An aspadennoù koshañ eus tud o vevañ er perzh zo Portugal bremañ zo {{formatnum:500000}} vloaz kozh. ''[[Homo neanderthalensis]]'' a oa o vevañ eno etre {{formatnum:200000}} ha {{formatnum:28000}} bloaz zo, e rannvroioù [[Estremadura]] hag [[Alentejo]] hag en norzh d’an [[Douro]]. Adalek {{formatnum:40000}} bloaz kent J.K,, e voe kemeret e lec’h, tamm-ha-tamm, gant ''[[Homo sapiens]]''. Dont a reas al [[labour-douar]] da vare an [[Neolitik]], etre {{formatnum:4000}} ha {{formatnum:2000}} bloaz kent J.K, tra ma tiorroe ur sevenadur dibar e kornaoueg al [[ledenez iberek]], er pezh a zo Portugal ha [[Galiza]] bremañ. 
Abalamour da labour an houarn e tiorroe ivez liammoù dre vor, etre arvor Portugal, Breizh-Veur ha broioù ar [[Mor Kreizdouar]]. Henc’hresianed, Fenikianed ha Kartadiz a grouas kontoueroù war aod kreisteiz al ledenez iberek. Gant Fenikianed ivez e voe degaset gounidigezh ar gwini hag an olivez. Hervez istorourien zo e vije bet krouet [[Lisbon]] ganto war-dro an {{Xvet milved kt JK}}. War-dro {{formatnum:1200}} kent J.K. e erruas pobloù indezeuropat er vro hag en em veskañ a rejont gant ar pobloù a oa enni dija. Neuze e oa div bobl pennañ, al [[Lusitaned]] (Lusitani) hag ar [[Kallaiked|Gallaiked]] (Gallaeci). Bevañ a raent a vandennoù, e tiez ront savet e lec’hioù aes da zifenn, evel e krec’h ar menezioù.

== Henamzer roman ==
[[Restr:Templo Romano de Évora from the northwest 80.jpg|thumb|Templ roman [[Évora]], en [[Alentejo]]]]
Goude an [[Eil brezel punek]] (eus [[-218]] betek [[-201]]) e voe skarzhet [[Kartada]] eus al Ledenez iberek gant ar [[Romaned]]. Hag aloubet e voe gant ar Romaned. Bec’h o devoe al lejionoù roman, stourm a reas al Lusitaned outo, betek marv o fenn bras [[Viriathus]] e [[-139]]. Met tamm-ha-tamm en em stalias sevenadur Roma er vro hag a-benn [[-133]] e oa aloubet al ledenez iberek a-bezh. Gant trec’h ar sevenadur roman e voe dilezet ar c’hreñvlec’hioù kozh (''castros'') ha kroget da sevel kêrioù er plaenennoù. En amzer-hont e voe savet kêrioù [[Braga]] (Bracara Augusta), [[Chaves]] (Aquae Flavia) pe [[Beja]] (Pax Iulia), hag ur rouedad hentoù etrezo.

== Ar Wizigoted ==
E [[410]] ez eas [[Impalaeriezh Roman ar C'hornôg]] d’an traoñ pa erruas pobloù german evel ar [[Sueved]] pe ar [[Vandaled]] el [[Ledenez iberek]]. Pevar bloaz diwezhatoc’h e erruas ar [[Wizigoted]], dreist ar [[Pireneoù]]. Emgannoù a voe etre ar pobloù-se. Pa voe trec’h ar Wizigoted ez eas ar Sueved d’en em staliañ e kornaoueg al ledenez hag ar Vandaled a yeas da hanternoz Afrika e [[429]]. A-benn [[454]] e oa al ledenez a-bezh etre daouarn ar Wizigoted, war-bouez Rouantelezh ar Sueved, er gwalarn, hag bro ar Vasked en hanternoz. [[Rouantelezh ar Vizigoted|Rouantelezh ar Wizigoted]] en em astenne war ur vro vras, eus kreisteiz al ledenez betek Akitania, gant [[Toloza]] da gêr-benn. E [[507]], koulskoude, e voe aloubet un darn vras eus Akitania gant Franked [[Hlodwig Iañ]] ha diwar neuze ne chome gant ar Wizigoted nemet al ledenez iberek ha [[Septimania]] (dre vras Languedoc a vremañ).

E [[Toledo]] e voe diazezet o c’hêr-benn nevez gant ar Wizigoted, e [[554]], ha brezel a rejont ouzh ar Sueved adarre. Trec’het e voe ar Sueved ha staget e voe o bro ouzh Rouantelezh ar Wizigoted, e [[586]]. Met kreñvoc’h e voe levezon ar Wizigoted e-kreiz al ledenez eget en douaroù a zo e Portugal bremañ. Ar Wizigoted, hag a oa kristenien arian da gentañ, a droas ouzh iliz Roma da c’houde. Diwar neuze e oa ganto ur rouantelezh dalc’het gant ur roue harpet gant noblañsoù ha gant an Iliz Katolik. Adal ma voent katoliked e tilezjas ar Wizigoted o doareoù german evit kemer boazioù roman, hag en em lakaat da gomz romaneg e-lec’h o [[Goteg|yezh c’hotek]].

== Aloubadeg ar Vuzulmaned ==
[[Restr:Map Iberian Peninsula 750-pt.svg|thumb|Al ledenez iberek war-dro 750.]]
:''Pennad dre ar munud:[[Al-Andalus]]

Bresk e chome [[Rouantelezh ar Vizigoted|Rouantelezh ar Wizigoted]] ha pa voe aloubet al ledenez gant ar [[islam|vuzulmaned]] e kouezhas buan en he foull. E [[711]] e erruas un armead muzulmaned, gant [[Tariq ibn Ziyad]] en o fenn, galvet gant aotrouien wizigot a oa en em savet a-enep ar roue. Kemeret e voe [[Toledo]] ganto, aloubiñ a rejont kreisteiz al ledenez ha stagañ ar vro ouzh [[Kalifiezh Córdoba|kalifiezh]] an [[Omeyad]]ed. Tamm-ha-tamm e voe brasaet o domani, betek ac’hubiñ ar braz eus al ledenez, war-bouez rannvroioù meneziek an hanternoz.

E kreisteiz al ledenez avat ne voe ket aes sevel ensavadurioù stabil. Emgannoù a voe etre meuriadoù an alouberien. Roet e voe lamm d’an an [[Omeyad]]ed gant an [[Abbasided]] e [[750]]. E [[756]], [[Abd-al-Rahman Iañ]], unan eus an Omeyaded, a zeuas a-benn da adkemer ar galloud ha da sevel ur stad dizalc’h ha kreizennet a-walc’h en [[Al-Andalus]].

Ur stad brav ar stal ganti e oa [[Al-Andalus]]. E [[929]] e teuas da vout ur galifiezh, [[Kalifiezh Córdoba]], dindan ren [[Adb al-Rahman III]]. E kreisteiz al ledenez a-bezh e oa staliet muzulmaned hag a gomze arabeg. Stegn e chome an traoù er vro avat, etre Berbered hag Arabed, etre kristenien ha muzulmaned. A-benn ar fin e kouezhas ar galifiezh en he foull e [[1031]] ha rannet e voe etre meur a vro vihan, anvet [[taifa]]où.

== Ar [[Reconquista]] ha savidigezh [[Rouantelezh Portugal]] ==
[[Restr:PortugueseFlag1095.svg|thumb|Banniel Kontelezh Portucale]]
Goude diskar Kalifiezh Córdoba e krogas ar rouantelezhioù kristen eus hanternoz al ledenez da aloubiñ douaroù ar c’hreisteiz. [[Rouantelezh León]], hini [[Rouantelezh Kastilha|Kastilha]] ha hini [[Rouantelezh Aragon|Aragon]] a renas an emgannoù pennañ. E [[1212]] e c’hoarvezas [[emgann Las Navas de Tolosa]], etre an [[Almohaded]] en un tu ha rouantelezhioù Kastilha, Navarra hag Aragon en tu all. Da-heul e voe kemeret Córboda e 1236, [[Sevilla]] e [[1248]] ha [[Cádiz]] a-benn ar fin e [[1263]].

Diwar ar « Reconquista »-se e teuas [[Portugal]] war-wel ivez, adalek dibenn an {{XIvet kantved}}. Da neuze e oa bet aotrouien o klask sevel ur galloud emren er pezh a zo e hanternoz Portugal bremañ, douaroù hag a oa e dalc’h [[rouantelezh León]] pe [[rouantelezh Galiza]]. Evit lakaat un termen d’ar c’hoantoù emrenerezh-se, [[Alfonso VI León|Alfonso VI]], [[roue León]] ha Kastilha, a fizias douaroù kornaoueg e rouantelezh er c’hont [[Raimundo de Borgonha]]. Goude faezhidigezh Raimundo gant ar vuzulmaned e tivizas Alfonso VI rannañ an douaroù-se, lezel al lodenn hanternosañ anezho (Galiza) gant Raimundo, ha reiñ al lodenn greisteisañ d’e genderv, [[Henrique de Borgonha]], e 1096. Gant an douaroù er c’hreisteiz da [[Galiza|C'haliza]] e voe savet [[kontelezh Portucale]], da lavaret eo rannvro [[Porto]]. Dindan ren Henrique, e voe kresket ar gontelezh-se, diwar-goust ar vuzulmaned. Goude e varv, e voe kendalc’het ar Reconquista gant e vab [[Afonso Iañ]].

[[Restr:Reconquista - Sègle XIII.png|right|thumb|Rouantelezhioù al ledenez iberek en XIIIvet kantved.]]
E [[1139]] e voe anvet [[Afonso Iañ|Afonso]] da [[roue Portugal]], gant e soudarded, da-heul e drec’h en [[Emgann Ourique]] war an [[Almoravided]]. Anavezet e voe an titl-se gant [[Rouantelezh Kastilha]] pevar bloaz war-lerc’h, dre [[feur-emglev Zamora]] ([[1143]]). [[Afonso Iañ|Afonso I{{añ}}]] a gendalc’has da stourm a-enep an [[Almoravided]]. D’ar 14 a viz Here 1147 e voe kemeret kêr [[Lisbon]] gant e soudarded. Kêrioù all a voe kemeret ganto, evel [[Beja]] e 1162 pe [[Évora]] e 1165. E dibenn ren Afonso I{{añ}}, ne chome nemet [[Algarve]] etre daouarn ar vuzulmaned. Goude e varv, e [[1185]], e voe un tamm paouez gant ar Reconquista ; e [[1249]] e voe peuraloubet [[Algarve]]. Neuze e oa tizhet gant Portugal an harzoù a zo gantañ bremañ, ha chom a rejont stabil, dre vras, er c’hantvedoù war-lerc’h.

Dizalc’hted ar rouantelezh nevez a voe lakaet en arvar meur a wech gant rouantelezh Kastilha. Evel da skouer, e dibenn ar {{XIVvet kantved}}, pa varvas ar roue [[Fernando Iañ Portugal]], e 1383, hep mab ebet da zont war e lerc’h. Dre ma oa dimezet e verc’h [[Beatriz Portugal (1372–1410)|Beatriz]] gant roue Kastilha, [[Juan Iañ Kastilha|Juan I{{añ}}]], e klaskas hemañ lakaat e grabanoù war Portugal. Gant bourc’hizien ha noblañsoù e voe lakaet [[João Iañ Portugal|João Aviz]] war an tron, dindan an anv João I{{añ}}. Brezel a voe ha trec’het e voe arme Kastilha en [[emgann Aljubarrota]] e [[1385]]. Gant [[Feur-emglev Ayllón]], sinet e 1411, e voe graet peoc’h da vat etre an div rouantelezh.

== Ergerzhet ar bed ==
:''Pennad dre ar munud:[[Impalaeriezh trevadennel Portugal]]
[[Restr:A_partida_de_Vasco_da_Gama_para_a_Índia_em_1497.jpg|thumb|[[Vasco da Gama]] o loc’hañ war-zu [[Indez]] (1497).]]
Goude ar brezelioù-se, [[Portugal]] a gendalc’has da astenn e c’halloud pelloc’h, war-zu ar c’hreisteiz, e [[Norzhafrika]] da gentañ. Aloubet e voe [[Ceuta]] e 1415 ; tizhet e voe ar [[cap Bojador|C’hab Bojador]] (Boujdour) gant Portugaliz e [[1434]], ha kendalc’het e voe goude-se a-hed aodoù [[Afrika]], betek ma voe [[Bartolomeu Dias]], e [[1488]], o tremen hebiou beg su ar c’hevandir hag o tizhout [[Meurvor Indez]]. Nebeut amzer goude ma oa bet kavet douaroù Amerika gant ar Spagnoled, e voe kavet re v-[[Brazil]] gant Portugaliz, hag an hent da vont d’an Indez en ur c’hoari an dro da Afrika, dindan ren ar roue [[Manuel Iañ Portugal|Manuel I{{añ}}]]. Evel-se e voe kroget da sevel [[Impalaeriezh trevadennel Portugal]] ; gant an amiral [[Afonso de Albuquerque]] e voe aloubet [[Goa]], [[Malaka]] hag [[Ormuz]], hag e-pad an hanterenn gentañ eus ar {{XVIvet kantved}} e voe kroget da drevadenniñ [[Brazil]] dindan ren [[João III Portugal|João III]].

Oadvezh aour Portugal e voe ar mare-se. En [[Emgann Alcácer Quibir]] avat, en hanternoz Maroko, e voe lazhet ar roue yaouank [[Sebastião Iañ|Sebastião I{{añ}}]] hag ul lodenn eus noblañs Portugal, e 1578. Dont a reas [[Henrique Iañ Portugal|Henrique I{{añ}}]] war an tron, met mervel a reas daou vloaz goude, hep hêr ebet. Neuze e voe ur brezel hêrezh ma voe trec’h roue Spagn [[Felipe II]] ha dont a reas da vezañ roue Portugal ivez, gant an anv Filipe I{{añ}}, e 1581. Unanet e chomas an div gurunenn betek [[1640]]. Neuze e savas noblañs Portugal a-enep yev Spagn ha lakaet e voe João Bragança, ur priñs yaouank, war an tron, gant an anv [[João IV]].

== Adsevel ar rouantelezh ==
[[Restr:Portuguese Empire map.jpg|thumb|Impalaeriezh Portugal da vare ren João III.]]
[[Restr:Portugal XVIII.png|thumb|An impalaeriezh trevadennel en he brasañ, er XVIIvet kantved.]]
Goude adsevel ur rouantelezh distag e Portugal, e kendalc’has ar brezel a-enep Spagn, betek 1668, pa voe sinet [[Feur-emglev Lisbon (1668)|Feur-emglev Lisbon]] hag anavezet da vat dizalc’hted Portugal gant rouantelezh Spagn.

E dibenn ar {{XVIIvet kantved}} hag e deroù an {{XVIIIvet kantved}} e voe kroget da gorvoiñ danvezioù-kailh Brazil ha kavet eno mein prizius. Evel-se e teuas lez [[João V]] da vezañ unan eus ar re binvidikañ en Europa. Talvezout a rae ar pinvidigezhioù–se, alies, da baeañ ar varc’hadourezh prenet e broioù all, e Bro-Saoz dreist-holl. Diorren a reas ar c’henwerzh, gant an ezporzhiañ gwin. Meur a savadur a bouez a voe savet, evel levraoueg skol-veur Coimbra, ar ''Biblioteca Joanina'' pe [[Palez Queluz]]. Dindan ren ar roue [[José Iañ Portugal|José I{{añ}}]] e voe modernaet kalz ar vro, gant strivoù markiz Pombal, [[Sebastião José de Carvalho e Melo]], a voe ministr etre 1750 ha 1777. D’ar mare-se ivez e c’hoarvezas ur [[Kren-douar Lisbon e 1755|grenadenn-douar]] a reas kalz a zistruj e Lisbon hag en Algarve, d’ar [[1añ a viz Du]] [[1755]].

Abalamour ma ne felle ket dezho kemer perzh er [[Blokus kevandirel]] divizet gant Napoleon a-enep Breizh-Veur e voe aloubet Portugal gant an armeoù gall e 1807. Tec’hout da Vrazil a reas rouanez Portugal, [[Maria Iañ Portugal|Maria I{{añ}}]], gant he lez, d’en em staliañ e [[Rio de Janeiro]] betek 1821. Da neuze e tistroas [[João VI]] da Lisbon, goude [[Dispac’h liberal 1820]] ha degemer a reas ar [[bonreizh|vonreizh]] nevez. Er bloavezh war-lerc’h, e 1822, e voe anvet e vab [[Pedro Iañ Brazil|Pedro]] da impalaer Brazil, a voe dizalc’h diwar neuze, met ren a reas ivez war Portugal, gant an anv Pedro IV, goude marv e dad, e 1826. 
Er peurrest eus an {{XIXvet kantved}} e voe turmudus buhez politikel ar vro. Bec’h a voe etre ar frankizourien a-du gant ar vonreizh hag ar re a-du gant hollveli ar roue, e-pad ur mare anavezet evel [[Brezel-diabarzh Portugal]] (1828-1834), pe emsavadegoù all c’hoazh. Gant [[Dispac'h Gwengolo (Portugal)|Dispac'h Gwengolo]] [[1852]] e voe lakaet un termen d’an trubuilhoù-se, pa voe degaset kemmoù d’ar vonreizh hag adunanet ar « vonreizhourien » hag an « hollveliourien ». Gant ar stabilded politikel nevez e voe gwellaet ekonomiezh ar vro ivez. Labourioù bras a voe dindan gouarnamant [[Fontes Pereira de Melo]] ha diorroet e voe al labour-douar, an industriezh hag ar c’henwerzh.

E dibenn an {{XIXvet kantved}} e voe bec’h gant Breizh-Veur : ar youl kreskiñ o zrevadennoù a oa ken bras gant an eil ha gant egile. Rankout a reas Portugal lezel douaroù kreiz Afrika gant Impalaeriezh Breizh-Veur ha ne c’hallas ket unaniñ Angola gant Mozambik. Koll brud a reas ar rouantelezh ha muntret e voe ar roue [[Carlos Iañ Portugal|Carlos I{{añ}}]] d’ar [[1añ C'hwevrer|1{{añ}} a viz C'hwevrer]] [[1908]].

== Republik, diktatouriezh ha demokratelezh ==
Mab Carlos I{{añ}}, [[Manuel II Portugal|Manuel II]], ne renas nemet daou vloaz, hag embannet e voe ar Republik gant [[Dispac’h Portugal (1910)|Dispac’h ar 5 a viz Here 1910]]. Goude un nebeud bloavezhioù distabilded politikel e voe kemeret ar galloud gant an arme, e 1926. Anvet e voe [[António de Oliveira Salazar]] da vinistr an Arc’hant. Nebeut goude e voe lakaet an den-se e penn kuzul ar vinistred, e 1932. Gant hennezh e voe savet e 1933 an [[Estado Novo (Portugal)|Estado Novo]], ur renad aotrouniek, diazezet war ur gostezenn hepken, sindikadoù renet gant ar galloud politikel ha korfuniadoù, heñvel a-walc’h ar [[faskouriezh]]. E 1968 e voe kemeret lec’h Salazar gant [[Marcelo Caetano]].

E trevadennoù Afrika e krogas brezelioù evit dizalc’hted [[Angola]] (191), [[Ginea-Bissau]] (1963) ha [[Mozambik]] (1964). Goude ur pennad e voe kavet abeg er brezelioù-se gant ofiserien uhel hag a lavare ne c’hallfent ket bezañ gounezet gant Portugal. Unan eus an ofiserien-se, ar [[António de Spínola]], a embannas ul levr anvet &quot;''Portugal e o Futuro''&quot; (&quot;Portugal hag an amzer da zont&quot;), ma tisplege ne c’halle ket souten ar brezel en trevadennoù tramor. Skarzhet e voe ; neuze e savas ofiserien an arme, bodet er [[Movimento das Forças Armadas]], MFA a-enep ar gouarnamant ; ha kement-se a gasas da [[Dispac’h ar Jenoflez|Zispac’h ar Jenoflez]] d’ar [[25 a viz Ebrel]] [[1974]].

[[Restr:Mural2.jpg|thumb|left|&quot;Dispac'h ar Jenoflez&quot; 1974 (murlivadur)]]
E miz Mae 1974 e voe anvet ur gouarnamant da c’hortoz, ennañ tud evel ar sokialour [[Mário Soares]], ar c’homunour [[Alvaro Cunhal]] pe ar sokial-demokrat [[Francisco Sà Carneiro]]. Kerkent ha miz Gouere e voe anavet gwir an trevadennoù d’en em ren o-unan. D’an 10 a viz Kerzu 1974 e voe embannet dizalc’hiezh an hini gentañ anezho [[Ginea-Bissau]].

== Trede Republik ==
Da-heul [[Dispac’h ar Jenoflez]], un taol-stad renet gant an arme, hep ma vefe lazhet ebet den ebet, e 1974, e voe savet an &quot;Trede Republik&quot;. Dizalc’h e teuas an trevadennoù tramor da vezañ : d’an 10 a viz Kerzu 1974 e voe embannet dizalc’hiezh [[Ginea-Bissau]], d’ar 25 a viz Mezheven 1975 hini [[Mozambik]], d'ar 5 a viz Gouere 1975) hini ar [[Kab Glas|C'hab Glas]], d'an 12 a viz Gouere 1975 hini [[São Tomé ha Príncipe]], ha d'an 11 a viz Du 1975 hini [[Angola]]. Kantadoù a viliadoù a dud a zeuas en-dro eus ar broioù-se da Bortugal (“retornados” a reer anezho e portugaleg). Goude dibenn ar brezelioù tramor hag adsavidigezh an [[demokratelezh]] ez eas Portugal e-barzh [[Kumuniezh Europa]], war un dro gant [[Spagn]] e 1986. Mont a reas an [[Impalaeriezh trevadennel Portugal|Impalaeriezh trevadennel]] da get da vat, pa voe roet [[Macau]] da [[Republik Pobl Sina]] e 1999, ha pa voe embannet dizalc’hiezh [[Timor ar Reter]] e 2002.

Eus 1974 ha 2014 e voe 25 gouarnamant disheñvel e Portugal. Diaesterioù bras a voe gant ekonomiezh ar vro, meur a wech : goulenn sikour ar [[Font Moneizel Etrebroadel]] a reas Portugal e 1977-1978, e 1983 adarre, hag e 2011 digant an FME ha digant Unaniezh Europa.

{{Commons|Category:History of Portugal}}

[[Rummad:Istor Portugal| ]]
[[Rummad:Istor ar broioù|Portugal]]
[[Rummad:Istor Europa|Portugal]]</text>
      <sha1>ignd249a7g2kcosczfll0ljx11xt1m1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kig-yar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146084</id>
    <revision>
      <id>2203177</id>
      <parentid>2154663</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:25:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Keginañ kig-yar */ liamm diabarzh</comment>
      <origin>2203177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7177" sha1="gt80f71awve8bu06qskd45hs3fhocfu" xml:space="preserve">{{databox}}[[Restr:RotisserieChicken.jpg|thumb|Kig yar rostet en ur rosterez]]
[[Restr:Poulet de chair.jpg|thumb|Ar magañ yer]]
[[Restr:Chickens in market.jpg|thumb|Yer e gwerzh e marc'had [[Mazatlán]] e [[Bro-Vec'hiko]]]]
'''Kig-yar''' zo [[kig]] tennet eus ar [[yar (evn)|yer]], debret goude bezañ bet rostet, grilhet, poazhet er forn, bervet pe c'hoazh fritet. Ar c'hig ar muiañ debret er bed eo. [[Sevel loened askoridik|Askoridik]] eo ar sevel (pe magañ) yer peurliesañ.

== Al loened ==
Evned-porzh a vez graet eus al laboused savet evit o c'hig pe o vioù. Evit ar c'hig ez eus bet dibabet gouennoù hag a gresk buan. Par pe barez ne vern, yaouank peurliesañ evit kaout kig tanav, [[kabon]] (par spazhet) ha [[kabonell]] evit kaout kig tanavoc'h c'hoazh. Al loened niverusañ savet evit o c'hig int er bed.

Setu amañ an tammoù pennañ  :
* ar spilhennoù a bep tu d'ar bruched
* an [[istr-yar]]
* an eskell
* an divorzhed
* ar c'hourailhoù : an [[elaz]], an [[avu]] (d'ober [[fourmaj-kig]]), ar galon, al lounezhennoù, ar pavioù

Ar boaz zo e kalz broioù eus Azia d'ober kouignoù gant ar gwad ha da droc'hañ anezho e diñsoù evit lakaat er soubenn.

== Produadur ==
[[Restr:Poulets_d'élevage_intensif.jpg|thumb|Magañ yer askoridik e Bro-C'hall]]
'''Stadoù produer e 2018'''&lt;ref&gt;{{Liamm web|titl=FAOSTAT|url=http://www.fao.org/faostat/fr/#data/QL/|lec'hienn=http://www.fao.org/home/fr/|gwelet d'ar =16 a viz Here 2020}}&lt;/ref&gt; :

{| class=&quot;wikitable&quot;
!
!Stad !! Produadur ([[Tonenn (mas)|t]])
|-
|1
| {{SUA}} || align=&quot;right&quot; | 19.568.042
|-
|2
| {{BRA}} || align=&quot;right&quot; | 14.914.563
|-
|3
| {{CHN}} || align=&quot;right&quot; | 13.957.911
|-
|4
| {{RUS}} || align=&quot;right&quot; | 4.543.002
|-
|5
| {{IND}} || align=&quot;right&quot; | 3.590.525
|-
|6
| {{MEX}} || align=&quot;right&quot; | 3.338.372
|-
|7
| {{Indonezia}} || align=&quot;right&quot; | 2.544.105
|-
|8
| {{Japan}} || align=&quot;right&quot; | 2.250.347
|-
|9
| {{Iran}} || align=&quot;right&quot; | 2.187.068
|-
|10
| {{TUR}} || align=&quot;right&quot; | 2.156.671
|-
| colspan=&quot;5&quot; |''Mammenn : [http://www.fao.org/faostat/fr/#data/QL/ FAOSTAT]''
|}
Ar sevel yer zo marc'hadmatoc'h hag aesoc'h eget hini ar [[saout]] pe ar [[moc'h]], se zo kaoz e vez kavet kig-yar e kement a geginerezhioù er bed. 66 miliard a yer a vez savet ha diskaret bep bloaz er bed, hag en o zouez 7,4 miliard en [[Unaniezh Europa]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|langue=anglais|titl=FAOSTAT - Livestock Primary, producing animals/slaughtered|url=http://www.fao.org/faostat/en/#data/QL|site=|deiziad=|consulté le=}}&lt;/ref&gt;. Etre 19&lt;ref&gt;{{liamm web|url=http://globalpublicsquare.blogs.cnn.com/2011/08/03/how-many-chickens-on-earth/|titl=How many chickens on Earth?|lec'hienn=cnn.com, hervez ar Broadoù Unanet}}&lt;/ref&gt; ha 23 miliard a yer a zo er bed da bep koulz, 10 gwezh muioc'h eget forzh peseurt spesad laboused all&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211220234802/https://www.gurumed.org/2018/12/14/anthropocne-lre-de-lhumain-est-en-faite-celle-du-poulet/ Anthropocène : l’ère de l’humain est en fait celle du poulet]&lt;/ref&gt; ha 40 gwezh muioc'h eget an niver a [[filip]]ed&lt;ref name=&quot;PatteHomme&quot;&gt;{{Liamm web|aozer=Sophie Bécherel|titl=La patte de l’homme sur celle du poulet|url=https://www.franceinter.fr/sciences/la-patte-de-l-homme-sur-celle-du-poulet|lec'hienn=franceinter.fr|deiziad=13 a viz Kerzu 2018|gwelet d'an=13 a viz Kerzu 2018}}.&lt;/ref&gt;.

E Bro-C'hall ez eus 83 % eus ar yer a zo savet askoridik e savadurioù, ha 17% savet dindan an amzer met war gresk ez a o niver (16 % hervez kaier ar c'hargoù al [[Label Ruz]] hag 1 % e bio, sifroù 2016)&lt;ref&gt;[https://www.itavi.asso.fr/content/les-volailles-de-chair|« ITAVI - Volailles de chair : les chiffres clés français. »]&lt;/ref&gt;.

E [[keginerezh Breizh|Breizh]] eo bras ivez ar sevel askoridik hag ezporzhiet e vez kig-yar e kalz broioù. Brudet eo pennoù-yar [[Gentieg]] (Label Ruz), e [[Bro-Roazhon]].

== Mezhur ==
Ar c'hig-yar zo ennañ nebeutoc'h a [[kolesterol|golesterol]] ha [[druzoni]] peurvec'h eget ar c'hig ruz :
* 4 g a druzoni hag 31 g a broteinoù gant ar gwenn yar
* 8 g a druzoni ha 27 g a broteinoù gant ar vorzhed hep ar c'hroc'hen
* 14 g a druzoni ha 26 g a broteinoù gant ar vorzhed hag he c'hroc'hen
Pa vez 10 g a druzoni ha 27 g a broteinoù e 100 g biftek kig-bevin&lt;ref&gt;{{liamm web|url=http://nutritiondata.self.com/facts/poultry-products/703/2|titl=Nutrition Facts - 100g Chicken Breast|work=self.com}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{liamm web|url=http://nutritiondata.self.com/facts/beef-products/3820/2|titl=Nutrition Facts - 100g Lean Skirt Steak|work=self.com}}&lt;/ref&gt;.

Met er c'hig kabon e vez kalzig a zruzoni.

== Bevezadur ==
En Europa e tremenas ar beveziñ kig-yar en tu-hont da hini ar c'hig-bevin hag ar c'hig-moc'h e 1996 pa reas e reuz kleñved [[empennaoued spoueek ar bioù]] (ESB). E Bro-C'hall eo kresket beveziñ ar c'hig-yar tost da 40 % etre 2005 ha 2015&lt;ref&gt;ITAVI, 2016. Actualité des relations commerciales entre industriels de la volaille et grande distribution. Entretiens de l’Observatoire de la formation des prix et des marges. Disponible en ligne :
https://observatoire-prixmarges.franceagrimer.fr/Lists/Liste%20des%20etudes%20autres/Attachments/166/Magdelaine%20&amp;#x20;Entretiens%20OFPM%202016.pdf&lt;/ref&gt;, betek tizhout 18.8&amp;nbsp;kg bep bloaz ha dre annezad e 2017&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Liamm web|yezh=fr|titl=ITAVI - Volailles de chair : les chiffres clés français.|url=http://www.itavi.asso.fr/content/les-volailles-de-chair|site=|date=|gwelet d'ar=}}&lt;/ref&gt;. N'eus nemet ar beveziñ kig-se ha ne zigresk ket&lt;ref&gt;{{cite web|title=''La France agricole, &quot;Le poulet garde la santé&quot;''|url=http://www.lafranceagricole.fr/actualites/elevage/volailles-le-poulet-garde-la-sante-1,3,2761988295.html|}}&lt;/ref&gt;.

== Keginañ kig-yar ==
Meur a zoare zo da aozañ kig-yar :
* kig rostet, en ur plad er forn pe en ur rosterez, ha debret tomm gant legumaj pe yen en ur saladenn
* beriad grilhet
* meur a veuz en hilienn
* [[kig-yar fritet]]
* kig-yar giz Marengo
* [[hiliadenn]]

&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Chicken marination.jpg|[[hiliadenn]] kig-yar
RecipeoftheMonth Dec SJ (11301040564).jpg|Penn-yar rostet gant un hilienn legumaj
Chicken dish cooking tomatoes mushrooms spices.jpg|Kig-yar gant kebell-touseg, tomatez ha spisoù
Roasted chicken and potatoes.JPG|Ur penn-yar rostet er forn gant avaloù-douar
Chicken preparation in Malvani style.jpg|Kig-yar gant [[kari]] eus [[Maharashtra]] en [[India]] gant [[chapati]] (bara graet gant bleud riz)&lt;ref name=&quot;Sen2009&quot;&gt;{{cite book|author=Colleen Taylor Sen|title=Curry: A Global History|url=https://books.google.com/books?id=94tRvbuCqWcC|deiziad=15 November 2009|embanner=Reaktion Books|isbn=978-1-86189-704-6}}&lt;/ref&gt;
Chckenjf7320.JPG|Kig-yar Peking eus ar [[Filipinez]]
Chicken makhani.jpg|''Butter chicken'' eus [[India]]
Chicken Dinner.jpg|Ur meuz gant kig-yar, karotez ha riz
Alas de pollo con patatas pobres.jpg|Eskell yar gant avaloù-douar
Buffalo - Wings at Airport Anchor Bar.jpg|''Buffalo wings'', eskell yar fritet ha debret gant un hilienn bennak, ur meuz eus keginerezh ar Stadoù-Unanet
&lt;/gallery&gt;

== Pennadoù kar ==
* [[yar (evn)]]
* [[magerezh evned-porzh]]

== Daveoù ha notennoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Kig]]
11111111</text>
      <sha1>gt80f71awve8bu06qskd45hs3fhocfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kampionad botswanat an echedoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166678</id>
    <revision>
      <id>2203198</id>
      <parentid>2202994</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:32:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2203198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9667" sha1="68ea0broyipccjgsrom1nsk9wwi2vnq" xml:space="preserve">'''Kampionad botswanat an echedoù''' eo  kampionad broadel an [[echedoù]] e [[Botswana]]. Aozet e vez abaoe [[1978]]. Abaoe [[1982]] e vez aozet gant ''Botswana Chess Federation'' (Kevre botswanat an echedoù), bet krouet e 1982&lt;ref&gt;{{fr}}[https://ratings.fide.com/fide_directory.phtml?country=BOT&amp;list=806 FIDE, bet gwelet d'an 1 a viz Here 2016]&lt;/ref&gt;.
== Kampionad  ==
:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Bloaz !!Kampionad kemmesk !! Kampionad ar Maouezi
&lt;ref&gt;{{cite web |title=Campeonato Botswana |url=http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Africa/Botswana.htm |access-date=1 October 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 1978 || [[Alfred Basa|Alfred Eddie Basa]]
|-
| 1981 || [[Graham Blackburne]]
|-
| 1982 || [[Pete Hamely]]
|-
| 1986 || [[Gotile Madikwe]]
|-
| 1987 || [[Dabilani Buthali]]
|-
| 1988 || [[John Hutchison (chess player)|John Hutchison]]
|-
| 1989 || John Hutchison
|-
| 1990 || John Hutchison
|-
| 1991 || John Hutchison
|-
| 1992 || [[Gosekelwe Moseki]]
|- 
| 1993 || [[Nedjo Stevanovic]]
|- 
| 1994 || Nedjo Stevanovic
|- 
| 1995 || Nedjo Stevanovic
|- 
| 1996 || [[Ignatius Njobvu]]
|-
| 1997 || Nedjo Stevanovic
|- 
| 1998 || [[Ofentse Molale]]
|- 
| 1999 || Ofentse Molale
|-
| 2000 || Ignatius Njobvu
|-
| 2001 || John Hutchison
|-
| 2002 || Ofentse Molale
|-
| 2003 || Ignatius Njobvu
|-
| 2004 || [[Providence Oatlhotse]]
|-
| 2005 || [[Phemelo Khetho]]&lt;ref name=c05&gt;{{cite news |last= Boiktuswane |first=Kenneth |title=Khetho Defends National Chess Crown |url=http://www.thechessdrum.net/newsbriefs/2006//NB_Botswana3.html |date=15 March 2006 |newspaper=[[Mmegi]] |location=Gaborone |access-date=1 October 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2006 || Phemelo Khetho&lt;ref name=c05/&gt;
|-
| 2007 || Phemelo Khetho&lt;ref&gt;{{cite news |last= Boiktuswane |first=Kenneth |title=Khetho and Lopang retain Botswana chess titles |url=http://www.thechessdrum.net/newsbriefs/2007/NB_Botswana.html |date=12 April 2007 |newspaper=Mmegi |location=Gaborone |access-date=1 October 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2008 || [[Providence Oatlhotse]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=2008 Botswana National Championship |url=http://www.thechessdrum.net/blog/2008/01/28/2008-botswana-national-championship/#comment-4832 |website=The Chess Drum |date=27 March 2008 |access-date=1 October 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2009 || [[Providence Oatlhotse]]&lt;ref name=c2010&gt;{{cite news |title=Barileng Metropolitan chess champion |url=http://www.olddailynews.gov.bw/cgi-bin/news.cgi?d=20100407 |newspaper=[[Daily News Botswana]] |location=Gaborone |date=7 April 2010 |access-date=1 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220085447/http://www.olddailynews.gov.bw/cgi-bin/news.cgi?d=20100407 |archive-date=20 December 2016 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010 || [[Barileng Gaealafshwe]]&lt;ref name=c2010/&gt; || 4. [[Ontiretse Sabure]] &lt;ref&gt;[chess-results.com/tnr31637.aspx?lan=2&amp;art=4  Ladies Championship 2010]&lt;/ref&gt;
|-
| 2011 || [[Abel Dzilani]]&lt;ref&gt;{{cite news |last=Koothupile |first=Botlhale |title=Dzilani is the new metropolitan chess champion |url=http://www.sundaystandard.info/dzilani-new-metropolitan-chess-champion |newspaper=Sunday Standard |date=28 April 2011 |access-date=1 October 2016 |archive-date=20 December 2016 |archive- url=https://web.archive.org/web/20161220072709/http://www.sundaystandard.info/dzilani-new-metropolitan-chess-champion |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; || 5. [[Thapelo Francis]] &lt;ref&gt;[https://chess-results.com/tnr48441.aspx?lan=2&amp;art=1  Ladies Championship 2011]&lt;/ref&gt;
|-
| 2012 || [[Providence Oatlhotse]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=2012 Botswana Nat'l Championships |url=http://www.thechessdrum.net/blog/2012/04/05/2012-botswana-natl-championships/#comment-18426 |website=The Chess Drum |date=9 April 2012 |access-date=1 October 2016}}&lt;/ref&gt; || 6. [[Boikhuto Mudongo]]  &lt;ref&gt;[https://s2.chess-results.com/tnr70157.aspx?lan=2&amp;art=4&amp;SNode=SO  Ladies Championship 2012]&lt;/ref&gt;
|-
| 2013 || Ignatius Njobvu&lt;ref&gt;{{cite news |title=Metropolitan Chess Championship Comes To An End |url=https://minetravel.co.bw/general-news/2013/04/10/metropolitan-chess-championship-comes-to-an-end/#.V-_61Nzi68U |newspaper=Mining and Travel Review |date=10 April 2013 |access-date=1 October 2016}}&lt;/ref&gt; || 7. [[Boikhuto Mudongo]] &lt;ref&gt;[https://s3.chess-results.com/tnr96859.aspx?lan=26art=4&amp;SNode=SO  Ladies Championship 2013]&lt;/ref&gt;
|-
| 2014 || Phemelo Khetho&lt;ref&gt;{{cite news |last=Shabani |first=Thamani |title=Onkemetse, Phemelo are Metropolitan champs |url=http://www.dailynews.gov.bw/news-details.php?nid=10850 |newspaper=Daily News Botswana |location=Gaborone |date=23 April 2014 |access-date=1 October 2016}}&lt;/ref&gt; || 8.  [[Onkemetse Francis]] &lt;ref&gt;[https://s1.chess-results.com/tnr131693.aspx?lan=2&amp;art=4&amp;SNode=SO  Ladies Championship 2014]&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || [[Providence Oatlhotse]]&lt;ref&gt;{{cite news |last=Keetile |first=Portia |title=Oatlhotse Metropolitan champion |url=http://www.dailynews.gov.bw/news-details.php?nid=10850 |newspaper=Daily News Botswana |location=Gaborone |date=8 April 2015 |access-date=1 October 2016}}&lt;/ref&gt;  ||  9.  [[Tuduetso Sabure]] &lt;ref&gt;[https://s2.chess-results.com/tnr168008.aspx?lan=2&amp;art=4&amp;SNode=SO  Ladies Championship 2015]&lt;/ref&gt;
|-
| 2016 || Barileng Gaealafshwe&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kolantsho |first=Calistus |title=Gaealafshwe upsets Oatlhotse to take crown |url=http://www.mmegi.bw/index.php?aid=58863&amp;dir=2016/march/30 |newspaper=Mmegi |date=30 March 2016 |access-date=1 October 2016 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220093355/http://www.mmegi.bw/index.php?aid=58863&amp;dir=2016%2Fmarch%2F30 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  || 10.  [[Onkemeste Francis]] &lt;ref&gt;[https://s3.chess-results.com/tnr213425.aspx?lan=2&amp;rt=4&amp;SNode=SO  Ladies Championship 2016]&lt;/ref&gt;
|-
| 2017 || Barileng Gaealafshwe&lt;ref&gt;{{cite news |last=Sejabosigo |first=Jeremiah |title=Gaealafshwe retains metropolitan trophy |url=http://www.dailynews.gov.bw/news-details.php?nid=35858 |newspaper=Daily News Botswana |location=Gaborone |date=2 May 2017 |access-date=7 May 2021}}&lt;/ref&gt;  || 11.  [[Boikhuto Mudongo]] &lt;ref&gt;[https://s3.chess-results.com/tnr277444.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;turdet=YES&amp;SNode=SO  Ladies Championship 2017]&lt;/ref&gt;
|-
| 2018 || [[Providence Oatlhotse]]&lt;ref&gt;{{cite news |last=Sejabosigo |first=Jeremiah |title=Chess team in Zambia |url=http://www.dailynews.gov.bw/news-details.php?nid=42464 |newspaper=Daily News Botswana |location=Gaborone |date=10 May 2018 |access-date=7 May 2021}}&lt;/ref&gt; || 12.  [[Kgalalelo Botlhole]]  &lt;ref&gt;[https://s1.chess-results.com/tnr343096.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;SNode=SO  Ladies Championship 2018]&lt;/ref&gt;
|-
| 2019 || Phemelo Khetho&lt;ref&gt;{{cite news |last=Masanako |first=Neo |title=Ladies chess team shines in Madagascar |url=http://www.themidweeksun.co.bw/11814-ladies-chess-team-shines-in-madagascar/ |newspaper=The Midweek Sun |date=7 May 2019 |access-date=7 May 2021}}&lt;/ref&gt;  || 13.  [[Pitso Refilwe]]&lt;ref&gt;[https://s3.chess-results.com/tnr453020.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;turdet=YES&amp;SNode=SO  Ladies Championship 2019]&lt;/ref&gt;
|-
| 2020 || [[Thuso Mosutha]]&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Chipepo |first=Cosmos |date=12 August 2020 |title=Mosutha sanitizes all opposition to be crowned Botswana Chess King - Africa Chess Media |work=Africa Chess Media |url=https://africachessmedia.com/mosutha-sanitizes-all-opposition-to-be-crowned-botswana-chess-king/ |access-date=1 August 2023}}&lt;/ref&gt;  ||  14.  [[Besa Masaiti]] &lt;ref&gt;[https://s2.chess-results.com/tnr530676.aspx?lan=2&amp;art=4&amp;SNode=SO  Ladies Championship 2020]&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || Ne voe ket c'hoariet abalamour d'ar [[pandemiezh|bandemiezh]].||Ne voe ket c'hoariet abalamour d'ar [[pandemiezh|bandemiezh]].
|-
| 2022 || [[Moakofi Notha]]&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Kolantsho |first=Calistus |date=10 April 2023 |title=Metropolitan National Chess elimination produces upsets |newspaper=Mmegi |url=https://www.mmegi.bw/sports/metropolitan-national-chess-elimination-produces-upsets/news |access-date=4 August 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title = 2022 Metropolitan National Chess Championship Finals Open Section Gaborone, Botswana |url = https://chess-results.com/tnr631022.aspx?lan=1&amp;art=1 |website = Chess-Tournament-Results-Server |date = 2 May 2023 |access-date = 4 August 2023}}&lt;/ref&gt;  || 15.  [[Pitso Refilwe]]&lt;ref&gt;[https://s2.chess-results.com/tnr631021.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;flag=30&amp;SNode=SO  Ladies Championship 2022]&lt;/ref&gt;
|-
| 2023 || [[Gomolemo Rongwane]]&lt;ref&gt;{{cite web|title = 2023 Metropolitan National Chess Championship Finals Open Section |url = https://chess-results.com/tnr755883.aspx?lan=1&amp;art=1 |website = Chess-Tournament-Results-Server |date = 1 May 2023 |access-date = 4 August 2023}}&lt;/ref&gt;  ||  16.  [[Natalie Banda]] &lt;ref&gt;[https://s3.chess-results.com/tnr755892.aspx?lan=2&amp;art=4&amp;SNode=SO  Ladies Championship 2023]&lt;/ref&gt;
|-
| 2024 || [[Providence Oatlhotse]] &lt;ref&gt;[https://s3.chess-results.com/tnr920053.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;SNode=SO  2024 Metropolitan National Chess Championship Finals Open]&lt;/ref&gt; || 17.   [[Natalie Banda]] &lt;ref&gt;[https://s2.chess-results.com/tnr920069.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;flag=30&amp;SNode=SO  Ladies Championship 2024]&lt;/ref&gt;
|-
| 2025 || [[Providence Oatlhotse]] &lt;ref&gt;[https://s3.chess-results.com/tnr1172257.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;flag=30&amp;SNode=SO  2025 Metropolitan National Chess Championship Final Open]&lt;/ref&gt; ||18. [[Laone Phoebe Moshoboro]] &lt;ref&gt;[https://s1.chess-results.com/tnr1172262.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;flag=30&amp;SNode=SO Ladies Championship 2025]&lt;/ref&gt;
|-
| 2026 || [[Providence Oatlhotse]]&lt;ref&gt;[https://s1.chess-results.com/tnr1451412.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;SNode=S0 2026 Metropolitan National Chess Championship Final Open]&lt;/ref&gt; || 19. [[Pitso Refilwe]]
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Botswana]]</text>
      <sha1>68ea0broyipccjgsrom1nsk9wwi2vnq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kevread ar Broioù Unanet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>167137</id>
    <revision>
      <id>2203175</id>
      <parentid>2192998</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T14:47:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>nevesaat</comment>
      <origin>2203175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2054" sha1="960xv305lf2jp3mj95w5m827dzsu0xd" xml:space="preserve">[[Restr:Logo Pays Unis.jpg|thumb]]'''Kevread ar Broioù Unanet''' pe '''Broioù Unanet''' (e galleg ''&quot;Fédération des Pays Unis&quot;'') zo ur c'hevread hag a vod strolladoù politikel [[rannvroelour]] ha [[broadelour]] eus broioù zo e [[Frañs]]. Krouet e voe e miz Genver 2022 ha difenn a ra ar gevreadelezh, an dengarouriezh hag ar vroadelouriezh demokratel evit pobloù ar C'hwec'hkorn. Nac'hañ a ra an [[tu dehoù pellañ (politikerezh)|tu dehoù pellañ]] hag an [[tu kleiz pellañ (politikerezh)|tu kleiz pellañ]].

Savet e voe gant [[Mathieu Guihard]], prezidant [[Strollad Breizh]], Alain Guarino, prezidant [[Provènço Nacioun]], ar strollad [[Bastir Occitània|Bastir Occitanie]], Thomas Riboulet, prezidant [[Parti Lorrain]], ha Jean Tellechea, sekretour [[EAJ-PNB]]. Izili all zo deuet e-barzh an aozadur abaoe : [[Partit de la Nacion Occitana]], [[Alternative Alsacienne - 's Linke Elsàss]] ha [[Força Catalana]].

Kemeret en deus perzh e [[dilennadegoù kannaded 2022 e Frañs]] gant kalz tud war ar renk. Evit [[dilennadegoù Parlamant Europa e 2024]] e oant gant listenn ekologour ha rannvroelour [[Ecologie au Centre]]. War ar renk e voent evit [[dilennadegoù kannaded 2024 e Frañs|dilennadegoù kannaded 2024]], goude an divodañ divizet gant penn ar Stad [[Emmanuel Macron]].

E 2025 o deus savet ur gevredigezh evit harpañ ar C'hevread. E 2026 o deus aozet Devezh kentañ ar Gevreadelezh e [[Golbey]], e departamant [[Vosges (departamant)|Vosges]] e Loren.&lt;ref&gt;[https://www.vosgesmatin.fr/politique/2026/10/18/a-golbey-les-partis-regionaux-pronent-une-france-fonctionnant-sur-le-modele-de-l-allemagne-et-de-la-suisse? ''À Golbey, les partis régionaux prônent une France fonctionnant sur le modèle de l’Allemagne et de la Suisse''] pennad-skrid gant Vosges Matin, 18 a viz Here 2026.&lt;/ref&gt;

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20230927184217/https://paysunis.org/ Lec'hienn ar Broioù Unanet]

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Strolladoù politikel Frañs]]
[[Rummad:Strolladoù politikel broadelour]]</text>
      <sha1>960xv305lf2jp3mj95w5m827dzsu0xd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Remington</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169025</id>
    <revision>
      <id>2203221</id>
      <parentid>2200874</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:49:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Munisionoù */</comment>
      <origin>2203221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8061" sha1="p3sjww32rerfp80l6lmmeavoteka5ih" xml:space="preserve">[[Restr:Remington logo.png|Logo an embregerezh|dehou|230x230px]]'''Remington Arms''' a oa un embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] en deus produet [[Arm-tan|armoù-tan]] ha [[Munision|munisionoù]] bihan o c'halibr e-pad ouzhpenn daou gantved. Unan eus ar broduerien armoù brudetañ eo er bed. Freuz-stal en deus graet e 2018, met kenderc'hel a ra munisionoù ar merk da vezañ produet ha gwerzhet gant '''Remington Ammunition''' hag e armoù-tan gant '''RemArms LLC'''.

== Istor ==
=== Orin ===
[[Restr:Eliphalet Remington c1845 dPk8c HD.png|kleiz|thumb|Dagerskeudenn [[Eliphalet Remington II]], war-dro 1845.]]
E 1816 e voe goveliet e ganol kentañ gant [[Eliphalet Remington II]] (28 a viz Here 1793, [[Suffield (Connecticut)|Suffield]], [[Connecticut]] - 12 a viz Eost 1861, [[Ilion (New York)|Ilion]], [[New York (Stad)|Stad New York]]) e govell e dad, e [[Utica (New York)|Utica]] (Stad New York). Tamm-ha-tamm e tapas brud vat an armoù produet en ur mod artizanel gantañ ha dilojañ a reas an den e 1828 da Ilion, e atalieroù brasoc'h.

=== Adalek kreiz an XIX{{Vet}} kantved, eus an artizanelezh d'an industriezh ===
E 1845 e voe urzhiet evit ar wech kentañ 5.000 skouerenn deus ar fuzuilh [[Remington Model 1841|M1841]] gant [[Arme ar Stadoù-Unanet|arme Stadoù-Unanet Amerika]]. Kreskiñ a reas an embregerezh ha mont a reas tri mab Eliphalet Remington II da labourat asambles gantañ e 1856. Adanvet e voe an embregerezh '''''E. Remington &amp; Sons'''''.

E 1861 e varvas Eliphalet Remington II. E dri mab a chomas mistri war ar stal. Er memes bloaz e krogas [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] hag e kreskas ar goulenn war an armoù-tan. Pourveziet e voe armeoù an Norzh gant ar revolver [[Remington Model 1858|M1858 New Model Army]]. Goude fin ar brezel e 1865 e klaskas E. Remington &amp; Sons brasaat o c'hatalog armoù evit ar [[Chaseal|chaseourien]] hag an [[Sportoù tennañ|dennerien sport]]. E 1871 e voe digoret ur rann eus an embregerezh evit produiñ munisionoù bihan o c'halibr, '''''Remington Ammunition Works''''' hec'h anv. Rann an armoù a deuas-hi da vezañ '''''Remington Arms''''' e 1888. Ar fuzuilhoù [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] produet gant an embregerezh adalek 1864 a reas berzh er bed a-bezh.

=== An XX{{Vet}} kantved, an embregerezh e barr e vrud ===
[[Restr:RemingtonMd11.JPG|thumb|Ur fuzuilh Remington Model 11]]
Ar fuzuilh damaotomatek kentañ er bed, ar [[Browning Auto-5]], a voe ijinet e 1902 gant [[John Browning]] ha produet gant Remington dindan aotre adalek 1906. {{formatnum:850000}} skouerenn anezhi a voe gwerzhet e 42 vloaz dindan an anv Model 11.

Ma oa neptu [[Stadoù-Unanet Amerika]] e deroù ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e kreskas o industriezh a-benn respont d'ar goulenn divent war an armoù hag ar munisionoù a savas. Diouzhtu adalek 1914 e voe digoret uzinoù nevez gant Remington e [[Denver]] ([[Colorado]]), [[Independence (Missouri)|Independence]] ([[Missouri (stad)|Missouri]]) ha [[Lowell (Massachusetts)|Lowell]] ([[Massachusetts]]) a-benn pourveziañ armeoù [[Bro-C'hall]], ar [[Rouantelezh-Unanet]], hag hini Stadoù-Unanet Amerika pa gemeras perzh ar vro en emgannoù adalek 1917. Produiñ a rae Remington munisionoù ha [[Pistolenn|pistolennoù]] evel ar [[Colt M1911]] gant aotre an embregerezh [[Colt's Manufacturing Company|Colt]]. En [[Eil Brezel-bed]] e voe lakaet ivez Remington da bourveziañ armeoù ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]]. Hervez lec'hienn an embregerezh e reas Remington war-dro an hanter eus ar munisionoù bihan o c'halibr implijet gant Stadoù-Unanet Amerika hag ar broioù unanet gante e-pad an daou vrezel-bed&lt;ref&gt;{{En}} ''About us'', war [https://www.remarms.com/about-us lec'hienn RemArms.com], lennet d'an 10/12/2023&lt;/ref&gt;.

Goude ar brezel e reas berzh Remington gant ar garabinenn [[Remington 700]], brudet-mat e bed ar chase hag ar sportoù tennañ. Ar fuzuilh M24, deveret eus ar garabinenn-mañ, a voe implijet evel [[fuzuilh-resisted]] diazez arme Stadoù-Unanet Amerika etre 1988 ha 2010. E 1970 e voe savet un uzin munisionoù nevez e [[Lonoke (Arkansas)|Lonoke]] ([[Arkansas]]).

Deus ar c'hartouchennoù [[.222 Remington]] ijinet gant an embregerezh e 1950 e voe deveret ar c'halibr [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] implijet evel munision standart armeoù [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] abaoe 1980.

=== XXI{{Añ}} kantved, diskar hag adc'hanedigezh ===
Adalek ar bloavezhioù 2010 e tigreskas an niver a armoù gwerzhet gant an embregerezh. E 2018 e embannas e rae freuz-stal&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://www.lemonde.fr/ameriques/article/2018/03/26/remington-le-plus-ancien-armurier-americain-s-est-declare-en-faillite_5276353_3222.html Remington, le plus ancien armurier américain, s'est déclaré en faillite]'', e ''Le Monde'', 26/03/2018 (lennet d'an 09/10/2024)&lt;/ref&gt;. ''Remington Ammunition'', ar rann a brodue munisionoù, a voe adprenet e 2020 gant [[Vista Outdoor]]. Perzh eo bremañ ivez eus ar strollad merkoù munisionoù ''The Kinetic Group'' stag ouzh Vista Outdoor. Un embregerezh all, ''RemArms LLC.'', a zo bet savet evit kenderc'hel da broduiñ ha da werzhañ armoù ar merk. Oberiant eo an daou embregerezh hiziv an deiz.
[[Restr:|thumb|]]

== Armoù ==
=== Armoù-dorn ===
* revolver [[Model 1858 New Model Army]]
* pistolenn [[Colt M1911]] (produet dindan aotre)

=== Karabinennoù ha fuzuilhoù ===
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[Remington Model 1841|Model 1841 Mississippi]]
* [[Remington Rolling Block|Rolling Block]]
* [[Springfield M1903]]
* [[Browning Auto-5|M11]] (1905)
|
* [[Remington Model 8]] (1905)
* [[Remington Model 30]] (1921)
* [[Remington 700]] ha fuzuilh-resisted [[Remington 700|M24]] deveret anezhi (1962)
|
[[Restr:140711-F-ZY202-007 - JBER Airmen train with sniper weapon system (Image 31 of 39).jpg|thumb|Ur soudard stadunanat o pleustriñ gant ur fuzuilh-resisted Remington M24.]]
|
|}

=== Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp ===
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Restr:Remington Model 12a.jpg|thumb|Ur fuzuilh-pomp Remington Model 12A.]]
|
* [[Remington Model 12]] (1909)
* [[Remington Model 14]] (1913)
* [[Remington 870]] (1951)
|
|}

=== Munisionoù ===
Ar munisionoù da heul zo bet ijinet, pe produet evit ar wech kentañ a yoc'h, gant Remington. 
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[.17 Remington]]
* [[.22 Remington Jet]]
* [[.22-250 Remington]]
* [[.222 Remington]]
* [[.222 Remington Magnum]]
*  [[.223 Remington]]
|
* [[.25-06 Remington]]
* [[.260 Remington]]
* [[.280 Remington]]
* [[.32 Remington]]
* [[.35 Remington]]
* [[.350 Remington Magnum]]
|
* [[.357 Remington Maximum]]
* [[.416 Remington Magnum]]
* [[.44 Magnum]]
* [[6 mm Remington]]
* [[7 mm-08 Remington]]
* [[7 mm Remington Magnum]]
|
[[Restr:44 Remington Magnum - 3.jpg|thumb|Ur gartouchenn .44 Magnum, unan eus ar munisionoù implijetañ bet ijinet gant an embregerezh.]]
|
|}

== Darvoudoù stag ouzh ar merk ==
* E 1873 e voe ijinet ar [[skriverez]] kentañ gant [[Christopher Sholes]] ha [[Carlos Glidden]]. En uzinoù Remington e voe produet.
* An dorfedourez [[Bonnie Parker]] a implije ur fuzuilh [[Remington Model 11]] troc'het he c'hanol.
* Ur fuzuilh [[Remington 760 Gamemaster]] a voe implijet da zrouglazhañ [[Martin Luther King, Jr.|Martin Luther King]] e 1968 e [[Memphis (Tennessee)|Memphis]].

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.remington.com/ Lec'hienn ''Remington Ammunition''] (rann ar munisionoù)
* {{En}} [https://www.remarms.com/ Lec'hienn ''RemArmsLLC.''] (rann an armoù-tan)
* {{En}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=TXh9q4TnCNw One at at time]'', un teulfilm produet e 1969 gant ''Remington Arms'' da ziskouez penaos e veze produet o armoù

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} ''Remington Saga'', e ''La Gazette des Armes'', niv. 488, miz Gouere/Eost 2016, pp. 16-25

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù munisionoù]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1816]]</text>
      <sha1>p3sjww32rerfp80l6lmmeavoteka5ih</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boued paket buan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169129</id>
    <revision>
      <id>2203180</id>
      <parentid>2191323</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:36:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>astenn</comment>
      <origin>2203180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="755" sha1="o8z3sqr8794hwxajudn37dzegldpapd" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Mall_culture_jakarta45.jpg|thumb|Servijerezed e-barzh ur ti-debriñ boued paket buhan e [[Jakarta]].]]
Ar '''boued paket buan''' pe '''boued war ar prim''' (''fast food'' e [[saozneg]]) a zo ur doare tinellerezh. Lakaat an arval da c'hounit amzer eo ar pal, hag evit ur priz izeloc'h eget er pretioù klasel peurliesañ. 

Servijet e vez [[sandwich]]où evel [[hamburger]]où ha [[hot-dog]]où da skouer, [[fritez]] hag un evaj. [[Pizza]]où, fritez-salzig, tacos, [[kig-yar fritet]], [[kebab]], [[toazennoù]] pe [[sushi]] a vez kinniget ivez alies.

Ar widenn pretioù &quot;boued buan&quot; brudetañ eo [[McDonald's]] moarvat, hag an hini vrasañ peogwir emañ en ouzhpenn da 100 bro dre ar bed.

[[Rummad:Boued]]
[[Rummad:Boued paket buan]]</text>
      <sha1>o8z3sqr8794hwxajudn37dzegldpapd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Winchester Repeating Arms Company</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169298</id>
    <revision>
      <id>2203220</id>
      <parentid>2200930</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:48:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Munisionoù ijinet gant an embregerezh */</comment>
      <origin>2203220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7473" sha1="cx4paeklzsqauu7qhywk4d1tvkamvz6" xml:space="preserve">[[Restr:Winchester-logo.svg|dehou]]
Ar '''Winchester Repeating Arms Company''' a oa ur produer [[Arm-tan|armoù-tan]] tennata ha [[Munision|munisionoù]] a bouez e fin an XIX{{Vet}} ha deroù an XX{{Vet}} kantved. Krouet e oa bet e 1866 gant [[Oliver Winchester]] ha diazezet e oa e [[New Haven (Connecticut)|New Haven]] ([[Connecticut]]). E adreizhadur barnerezhel e voe lakaet an embregerezh e 1931 ha prenet e voe gant ar Western Cartridge Company, a zeuas da vezañ goude an [[Olin Corporation]]. Armoù-tan ha munisionoù a vez produet dindan an anv Winchester c'hoazh.

== Istor ==
[[Restr:Oliver_Winchester.jpg|dehou|thumb|Oliver Winchester]][[Horace Smith]] ha [[Daniel B. Wesson]], daou [[Armerezh|armeurer]] stadunanat, a savas e 1855 ar [[Volcanic Repeating Arms Company]] da werzhañ o frodu nevez, ar bistolenn [[Volcanic (pistolenn)|Volcanic]]. Ur produer rochedoù, [[Oliver Winchester]], a brenas ar braz eus lodennoù an embregerezh. Ne reas ket berzh produioù Volcanic hag e 1857 e voe adprenet e zle gant Oliver Winchester, a adaozas anezhañ dindan an anv [[New Heaven Arms Company|New Haven Arms Company]]. Smith ha Wesson a savas diwezhatoc'h [[Smith &amp; Wesson]], un embregerezh armoù brudet all.

Berzh a reas an New Haven Arms Company gant ar [[Henry (fuzuilh)|fuzuilh Henry]], ur [[Arm-tennata|fuzuilh-dennata]] hep [[Geriaoueg an armoù-tan#Taboulin|taboulin]] ebet, dezhi ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]], enni ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] 16 kartouchenn.

E 1866 e savas dizemglev etre [[Benjamin Tyler Henry|Benjamin T. Henry]], krouer ar fuzuilh Henry, hag Oliver Winchester. Hemañ a adaozas an embregerezh hag adanvet e voe '''Winchester Repeating Arms Company'''&lt;ref&gt;{{En}} BOORMAN, Dean K., ''History of Winchester Firearms.'' Guilford, CT: Lyons Books, 2001, p. 19&lt;/ref&gt;. E 1880 e varvas Oliver Winchester, evel e vab hag heulier William Wirt un nebeud mizioù war e lerc'h.

Kenlabourat a reas an embregerezh gant an ijinour armoù brudet [[John Browning|John M. Browning]] etre 1883 ha 1898. Frouezhus e voe ar c'henlabour-se ha berzh a reas Winchester d'ar mare-se, ken niverus ha modern e oa an ijinadennoù degaset gant Browning.

=== Brezel-bed Kentañ hag Enkadenn Veur ===
[[Restr:Winchester_Repeating_Arms_Company_advertisement,_1898.jpg|dehou|thumb|Bruderezh evit an embregerezh en ur gelaouenn, 1898.]]
E-pad ar [[Brezel Bed Kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e produe Winchester fuzuilhoù [[Pattern 1914 Enfield|Enfield Pattern 1914]] kambret e [[.303 British]] evit ar [[Rouantelezh-Unanet]] ha fuzuilhoù [[M1917 Enfield|Enfield M1917]] kambret e [[.30-06 Springfield]] evit an [[Arme ar Stadoù-Unanet|U.S. Army]]. Er memes mare ec'h ijinas John Browning ar [[BAR M1918|Browning Automatic Rifle (BAR)]] hag e voe krouet gant ijinourien Winchester asambles gantañ ar c'halibr munisionoù [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]] (12,7 × 99&amp;nbsp;mm) da vont ennañ.

Kalz arc'hant a oa bet amprestet gant an embregerezh Winchester e-pad ar brezel evit brasaat he froduerezh. Goude ar brezel he doe poan o restaoler an arc'hant-se abalamour da zigresk ar goulenn war an armoù hag ar munisionoù goude 1919. Armoù nevez a voe ijinet, evel ar [[Winchester Model 52|Model 52]] priziet adalek 1920 gant an [[Sportoù tennañ|dennerien sport]], met ne zeuas ket an embregerezh a-benn da vont dreist an [[Enkadenn Veur]]. Freuzstal a reas hag adprenet e voe gant ar familh Olin er bloavezhioù 1930. Ar garabinenn [[Winchester Model 70|Model 70]], produet adalek 1936 a reas berzh ; ouzhpenn daou vilion anezhi zo bet graet betek hiziv&lt;ref&gt;{{En}} Tom BECKSTRAND, ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/winchester-model-70-evolution/391985 The Evolution of the Winchester Model 70]'', Guns &amp; Ammo, 21/04/2021 (lennet d'an 03/05/2026)&lt;/ref&gt;.

=== Eil Brezel-bed hag amzer-vremañ ===
E-pad an [[Eil Brezel Bed|Eil Brezel-bed]] e voe produet armoù-tan hiniennel e uzinoù Winchester, evel an [[M1 Garand]] hag an [[M1 (karabinenn)|M1 Carbine]]. Goude ar brezel e produas ivez fuzuilhoù [[M14 (fuzuilh)|M14]]. Hiziv an deiz e vez implijet c'hoazh ar merk Winchester gant an Olin Company a brodu munisionoù dindan e anv. Daou embregerezh o deus ul lisañs evit produiñ armoù-tan dindan an anv Winchester : an [[FN Herstal]] ([[Belgia]]) ha Browning (SUA).[[Restr:Winchester_Repeating_Arms_Co._ad_1900.jpg|dehou|thumb|Bruderezh evit ar fuzuilhoù Winchester, war-dro 1900.]]
== Produioù ==

=== Fuzuilhoù ha karabinennoù brudetañ ===
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* Winchester Model 1866
* [[Winchester Model 1873]]
* Winchester Model 1876
* Winchester Model 1885
* [[Winchester Model 1886]]
* [[Winchester Model 1892]]
|
* [[Winchester Model 1894]]
* Winchester Model 1895
* [[Lee Navy M1895]]
* [[Winchester Model 1897]]
* [[Winchester Model 1903]]
* [[Winchester Model 1912]]
|
* [[Winchester Model 52]]
* [[Winchester Model 54]]
* [[Winchester Model 70]]
* [[Winchester Model 1200|Winchester Model 1200/1300]]
* [[Winchester Wildcat]]
|}

[[Restr:Women_of_the_Auxiliary_Territorial_Service_unload_rifles.jpg|dehou|thumb|Maouezed an Auxiliary Territorial Service (Rouantelezh-Unanet) o tougen armoù-skoaz Winchester da vare an Eil Brezel-bed.]]

=== Munisionoù ijinet gant an embregerezh ===
An embregerezh a ijinas [[Kalibr (armoù-tan)|kalibroù munisionoù]] e-touez ar re vrudetañ, dreist-holl a-drugarez d'e labour gant John Browning. Ar braz anezhe a vez produet c'hoazh. Daou anezhe a zo chomet evel munisionoù standart armeoù [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] (an .308 en e stumm milourel hag an .50 BMG).
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[.22 Winchester Automatic]]
* [[.22 Winchester Rimfire]] (1890)
* [[.22 WMR]] (.22 Magnum)
* [[.220 Swift]]
* [[.243 Winchester]]
* [[.270 Winchester]]
* [[.284 Winchester]]
|
* [[.30 Carbine]]
* [[.30-30 Winchester]] (.30 WCF)
* [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]]
* [[.300 Winchester Magnum]]
* [[.300 Winchester Short Magnum]]
* [[.350 Legend]]
* [[.351 Winchester Self-Loading]]
|
* [[.44 Henry]]
* [[.44-40 Winchester]]
* [[.45 Winchester Magnum]]
* [[.458 Winchester Magnum]]
* [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]]
* [[6 mm Lee Navy]]
|}

== Tro-dro da Winchester ==
* Er western ''[[Winchester '73 (film)|Winchester '73]]'' (1950) e kemer perzh an aktour [[James Stewart]] en ur genstrivadeg evit gounit ur garabinenn Winchester M1873 ispisial : hervez ar vojenn e veze produet ur garabinenn dreistordinal diwar vil gant Winchester, uheloc'h he c'halite evit ar re all.
* Dastumadeg armoù, munisionoù ha dafar an embregerezh a zo er mirdi [[Cody Firearms Museum]] e [[Cody (Wyoming)|Cody]] ([[Wyoming]])&lt;ref&gt;{{En}} NICHOLSON Ben, ''[http://www.bennicholson.com/guns/Cody-Firearms-Museum.html 18. Cody Firearms Museum]'' (lennet d'an 08/08/2024)&lt;/ref&gt;.
* Ur garabinenn Winchester Model 1873 produet e 1882 zo bet kavet e 2014 harp ouzh ur [[Jenevreg-boutin|wezenn-jenevreg]] e [[Great Basin National Park]] ([[Nevada]], SUA). Eno e vije bet laosket ouzhpenn 100 vloaz zo. Lesanvet eo bet ''[[Winchester ankounac'haet|The Forgotten Winchester]]'' gant an arkeologourien.

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.winchesterguns.com/ Lec'hienn an embregerezh]

== Daveennoù ==
&lt;references /&gt;{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù munisionoù]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1866]]</text>
      <sha1>cx4paeklzsqauu7qhywk4d1tvkamvz6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.22 Winchester Magnum Rimfire</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169356</id>
    <revision>
      <id>2203214</id>
      <parentid>2200346</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kestenn en deus kaset ar bajenn [[.22 WMR]] da [[.22 Winchester Magnum Rimfire]]</comment>
      <origin>2200346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3553" sha1="t2lza2yns7e73uaiu7p2jv2fqr8jcqq" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|.22 WMR|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:22_short_22_long_rifle_22_magnum_22_hornet.JPG|frameless|313x313px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A gleiz da zehou : kartouchennoù [[.22 Short]], [[.22 Long Rifle]], '''.22 Winchester Magnum Rimfire''' ha [[.22 Hornet]]   
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doare
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Kalibr
|[[.22 (rummad kalibroù)|.22 / 5,7 mm]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare douilhez
|bourled, eeun
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare skeiñ
|war an dro
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare implij
|Abaoe 1959
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|5,804 mm
|-
! Ø trogleuziñ
|5,6 mm
|-
! Ø kolier
|6,18 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|6,23 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø strad
|7,62 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,27 mm
|-
! Hirder an douilhez
|26,7 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|34 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|2,3 - 2,6 g
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|560 - 600 m/s
|-
! Energiezh ar vannadell
|360 - 440 J
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.22 WMR''' , '''.22 Winchester Magnum Rimfire''' ,'''.22 Magnum''' pe '''.22 Mag''' zo ur [[munision]] armoù-tan hiniennel ijinet e 1959 gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]. Galloudusoc'h eo evit an [[.22 Long Rifle]]. E voled a c'hall bezañ gwisket pe lakaet drajez plom ennañ. Ar munision nemetañ eo en deus graet berzh e-touez ar re skoet war o zro savet en XX{{Vet}} kantved&lt;ref&gt;{{En}} BARNES Frank C., ''Cartridges of the World (10th ed.)'', Krause Publications, 2003&lt;/ref&gt;. An arm kentañ kambret e .22 WMR e oa ar [[Winchester Model 61]] (1960). Evel an holl [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchennoù]] skoet war o zro eo difennet e Frañs evit chaseal al loened karnek ([[Karv|kirvi]], [[Yourc'h|yourc'hed]], [[Hoc'h-gouez|moc'h-gouez]] da skouer) abalamour d'he nerzh re izel.

== Un nebeud armoù kambret e .22 WMR ==

=== Fuzuilhoù ha karabinennoù ===
En o zouez ez eus [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] daouhanter a ginnig ur c'hanol all kambret e [[kalibr 12]].

* Marlin Model 57M Levermatic 
* Savage Model 24 
* Winchester Model 61, 275 ha 255 
* [[CZ 457]] 
* [[Chiappa Double Badger]]
* Springfield Armory M6 Scout
* Chiappa M6 Survival Gun
* [[Ruger 10/22]]
* Remington Model 597 
* Savage arms A22 Magnum

=== Revolverioù ===
Ar merkoù-mañ o deus produet [[Revolver|revolverioù]] kambret e .22 WMR :
* [[Smith &amp; Wesson]]
* [[Colt's Manufacturing Company|Colt]]
* [[Taurus Armas|Taurus]]
* North American Arms
* Heritage Arms
* [[Sturm, Ruger &amp; Co.]]

=== Pistolennoù damaotomatek ===
* Kel-Tec, Grendel hag AMT o deus produet [[Pistolenn|pistolennoù]] e .22 WMR.

== Gwelet ivez ==
* [[.22 (rummad kalibroù)|Kalibr .22 (rummad)]]

== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-v/22-win-mag-rf-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:22 WMR}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]</text>
      <sha1>t2lza2yns7e73uaiu7p2jv2fqr8jcqq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203216</id>
      <parentid>2203214</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2203216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3498" sha1="42vztjg94knsdk09x6ktkqo0ucft6iz" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|.22 Winchester Rimfire}}
{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|.22 WMR|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:22_short_22_long_rifle_22_magnum_22_hornet.JPG|frameless|313x313px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;A gleiz da zehou : kartouchennoù [[.22 Short]], [[.22 Long Rifle]], '''.22 Winchester Magnum Rimfire''' ha [[.22 Hornet]]   
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doare
|-
! Kalibr
|[[.22 (rummad kalibroù)|.22 / 5,7 mm]]
|-
! Doare douilhez
|bourled, eeun
|-
! Doare skeiñ
|war an dro
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Mare implij
|Abaoe 1959
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|5,804 mm
|-
! Ø trogleuziñ
|5,6 mm
|-
! Ø kolier
|6,18 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|6,23 mm
|-
! Ø strad
|7,62 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,27 mm
|-
! Hirder an douilhez
|26,7 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|34 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|2,3 - 2,6 g
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|560 - 600 m/s
|-
! Energiezh ar vannadell
|360 - 440 J
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.22 WMR''' , '''.22 Winchester Magnum Rimfire''' ,'''.22 Magnum''' pe '''.22 Mag''' zo ur [[munision]] armoù-tan hiniennel ijinet e 1959 gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]. Galloudusoc'h eo evit an [[.22 Long Rifle]]. E voled a c'hall bezañ gwisket pe lakaet drajez plom ennañ. Ar munision nemetañ eo en deus graet berzh e-touez ar re skoet war o zro savet en XX{{Vet}} kantved&lt;ref&gt;{{En}} BARNES Frank C., ''Cartridges of the World (10th ed.)'', Krause Publications, 2003&lt;/ref&gt;. An arm kentañ kambret e .22 WMR e oa ar [[Winchester Model 61]] (1960). Evel an holl [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchennoù]] skoet war o zro eo difennet e Frañs evit chaseal al loened karnek ([[Karv|kirvi]], [[Yourc'h|yourc'hed]], [[Hoc'h-gouez|moc'h-gouez]] da skouer) abalamour d'he nerzh re izel.

== Un nebeud armoù kambret e .22 WMR ==

=== Fuzuilhoù ha karabinennoù ===
En o zouez ez eus [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] daouhanter a ginnig ur c'hanol all kambret e [[kalibr 12]].

* Marlin Model 57M Levermatic 
* Savage Model 24 
* Winchester Model 61, 275 ha 255 
* [[CZ 457]] 
* [[Chiappa Double Badger]]
* Springfield Armory M6 Scout
* Chiappa M6 Survival Gun
* [[Ruger 10/22]]
* Remington Model 597 
* Savage arms A22 Magnum

=== Revolverioù ===
Ar merkoù-mañ o deus produet [[Revolver|revolverioù]] kambret e .22 WMR :
* [[Smith &amp; Wesson]]
* [[Colt's Manufacturing Company|Colt]]
* [[Taurus Armas|Taurus]]
* North American Arms
* Heritage Arms
* [[Sturm, Ruger &amp; Co.]]

=== Pistolennoù damaotomatek ===
* Kel-Tec, Grendel hag AMT o deus produet [[Pistolenn|pistolennoù]] e .22 WMR.

== Gwelet ivez ==
* [[.22 (rummad kalibroù)|Kalibr .22 (rummad)]]

== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-v/22-win-mag-rf-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:22 WMR}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]</text>
      <sha1>42vztjg94knsdk09x6ktkqo0ucft6iz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Colt's Manufacturing Company</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170125</id>
    <revision>
      <id>2203174</id>
      <parentid>2200265</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T14:39:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Armoù */</comment>
      <origin>2203174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9545" sha1="0mdun4mxrbq3pjzutsfgjeohvj8wrhw" xml:space="preserve">[[Restr:Colt logo.png|dehou|frameless]]
Ar '''Colt's Manufacturing Company''' (pe '''CMC''', gwechall '''''Colt's Patent Firearms Manufacturing Company''''') zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel stadunanat diazezet e [[Hartford (Connecticut)|Hartford]] ([[Connecticut]]). Savet e oa bet gant [[Samuel Colt]] e 1855 goude freuz-stal e embregerezh kent, ar ''Patent Arms Manufacturing of Paterson'' ([[New Jersey]]). Brudet eo bet evit e [[Revolver|revolverioù]] adalek an XIX{{Vet}} kantved, met produet en deus armoù modern implijet gant armeoù [[Stadoù-Unanet Amerika]] hag [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] en XX{{Vet}} kantved ivez.

== Istor ==

=== XIX{{Vet}} kantved ===
[[Restr:&quot;Peacemaker&quot; Colt Single-Action Army Revolver, serial no. 4519 MET 59.143.4 169744 jan2015.jpg|kleiz|thumb|Ur revolver Colt Single Action Army]]
Da 22 vloaz, e 1836, e vreouas [[Samuel Colt]] ur revolver anvet [[Colt Paterson]]. Digeriñ a reas e uzin kentañ, ar '''Patent Arms Manufacturing of Paterson''', en New Jersey&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.colt.com/timeline ''The Colt Story''] war lec'hienn an embregerezh (lennet d'ar 24/05/2025)&lt;/ref&gt;. Mont a reas en-dro betek e freuz-stal e 1842. E 1847, da geñver ar [[brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet]], an arme stadunanat a urzhias {{formatnum:1000}} skouerenn eus ar [[Colt Walker]], ur revolver [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|un-ober]] ijinet asambles gant [[Samuel Hamilton Walker]].

Ar revolver ijinet goude gant Colt, an [[Colt Dragoon|Dragoon]], a voe urzhiet miliadoù a skouerennoù anezhañ gant an arme stadunanat. Samuel Colt a savas neuze ar Colt's Patent Firearms Manufacturing Company hag a zigoras un uzin e Hartford. E-pad [[brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] e pourvezias armeoù an [[Unvaniezh (Brezel diabarzh stadunanat)|Unaniezh]] gant {{formatnum:127157}} revolver [[Colt Army Model 1860|Colt 1860 Army]], ha revolverioù [[Colt Navy Model 1861|Colt 1861 Navy]].

E 1862 e varvas trumm Samuel Colt, hag e 1864 e voe distrujet uzin Hartford gant un tan-gwall. Daoust da se e chomas bev an embregerezh a-drugarez da gresk ar goulenn war an armoù-tan degaset gant [[Trec'h war ar C'hornôg|astenn ar vro war-zu kornôg ar c'hevandir]]. Ar [[Colt Single Action Army]] (1872) a voe dibabet gant an arme. Lesanvet e voe ar ''peacemaker'' (peoc'haer) ha dont a reas da vezañ arm arouezius ar mare-se eus istor ar Stadoù-Unanet. Ar [[Colt M1877|Colt 1877]] a voe ar revolver daou-ober kentañ produet a-yoc'h e kard diwezhañ an XIX{{Vet}} kantved&lt;ref&gt;'''{{En}}''' ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2022/10/23/tfb-armorers-bench-commentary-colt-1877-revolvers/ TFB Armorer's Bench: Commentary on The Colt 1877 Revolvers]'', The Firearm Blog, 23/10/2022 (lennet d'ar 01/07/2025)&lt;/ref&gt;.

=== XX{{Vet}} kantved ===
Gant [[John Browning|John Moses Browning]] e kenlabouras an embregerezh. Produiñ a reas ar [[Pistolenn|bistolenn]] [[Colt M1911]], ar [[fuzuilh-vindrailher]] [[BAR M1918|Browning BAR M1918]] hag ar [[M1917 (revolverioù)|revolver M1917]] implijet adalek ar [[Brezel-bed Kentañ]]. E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e oa {{formatnum:15000}} implijad er stal, evit produiñ da skouer ar [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]] [[Thompson M1|Thompson]] dindan aotre.
[[Restr:M16 (Armalite Colt AR-15) at Athens War Museum on November 22, 2022.jpg|thumb|Ur fuzuilh-arsailh Colt M16 e Mirdi ar Brezel ([[Aten]])]]
E dibenn ar bloavezhioù 1950 e prenas Colt breved an [[AR-15]] digant an an embregerezh [[ArmaLite]]. Dont a reas da vezañ [[fuzuilh-arsailh]] nesañ arme ar Stadoù-Unanet er bloavezhioù 1960 ha kantadoù a viliadoù anezhi a voe produet gant Colt dindan an anv [[M16 (fuzuilh)|M16]].

E dibenn ar bloavezhioù 1960 e voe savet gant an embregerezh ar [[Colt Shields]], ur revolver hag a denne tammoù [[Kleiz (karregad)|kleiz]], evit pourveziñ ar vleinerien kirri-nij-linenn betek-gouzout e vije bet klasket adtuañ o c'harbed gant torfedourien. Adalek ar bloavezhioù 1980 e voe kollet tachenn tamm-ha-tamm gant Colt. Arme ar Stadoù-Unanet a zibabas ar [[Beretta 92]] da gemer plas ar Colt M1911 e 1985. Gouarnamant ar vro a sinas ur gevrat gant an [[FN Herstal]] evit produiñ ar fuzuilh M16. E 1992 e tisklêrias Colt bezañ dindan gouarn al lezenn stadunanat war ar freuz-stal. Prenet e voe an embregerezh evit 26 milion dollar gant ar strollad Zilkha &amp; Co e 1994.
=== XXI{{Añ}} kantved ===
Goude bezañ bet gwerzhet, rannet ha bodet adarre e kendalc'has Colt da vont war vihanaat e deroù ar c'hantved. Koll a reas marc'had produerezh ar garabinenn [[M16 (fuzuilh)|M4]]. Lakaet e voe an embregerezh dindan gouarn al lezenn war ar freuz-stal ur wech ouzhpenn e 2015&lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.lemonde.fr/entreprises/article/2015/06/16/le-fabricant-d-armes-colt-a-nouveau-menace-par-la-faillite_4655136_1656994.html ''Le fabricant d'armes Colt à nouveau en faillite''] war Le Monde, 16/06/2015 (lennet d'ar 04/06/2025)&lt;/ref&gt;. Prenet eo bet e 2021 gant an holding tchek Česká zbrojovka Group, a zo bet adanvet [[Colt CZ Group]] e miz Ebrel 2022&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.coltczgroup.com/en/media-press-releases/czg-ceska-zbrojovka-group-has-changed-its-name-to-colt-cz-group-se ''Ceska Zbrojovka Group has changed its name to Colt CZ Group SE''] war bajenn ar strollad, 12/04/2022 (lennet d'ar 03/06/2025)&lt;/ref&gt;. Hervez ez eus bet produet war-dro 30 milion a armoù gant an embregerezh Colt abaoe 1836.

== Produioù ==
=== Armoù ===
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Revolverioù'''
[[Restr:Flickr - ~Steve Z~ - Colt Target Python (1).jpg|thumb|Ur revolver Colt Python Target]]
|
* [[Colt Paterson]] (1836)
* [[Colt Walker]] (1846)
* [[Colt Dragoon]] (1848)
* [[Colt 1851 Navy]]
* [[Colt Army Model 1860]]
* [[Colt 1861 Navy]]
* [[Colt Single Action Army]] (1872)
|
* [[Colt M1877|Colt 1877]]
* [[Colt M1892]]
* [[Colt New Service]] (1898)
* [[Colt Police Positive]] (1907)
* [[Colt Official Police]] (1907)
* [[M1917 (revolverioù)|M1917]]
* [[Colt Detective Special]] (1927)
|
* [[Colt Cobra]] (1950)
* [[Colt Python]] (1955)
* [[Colt Trooper]] (1953)
* [[Colt King Cobra]] (1986)
* [[Colt Anaconda]] (1990)
|
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Pistolennoù'''
* [[Colt M1900]]
* [[Colt M1902]]
* [[Colt M1903 Pocket Hammerless]]
* [[Colt M1908 Vest Pocket]]
* [[Colt M1911]]
|
* [[Colt Woodsman]] (1915)
* [[Colt Ace]] (1931)
* [[Colt Commander]] (1949)
* [[Colt Huntsman]] (1955)
* [[Colt Double Eagle]] (1989)
|[[Restr:Colt M1911 (6971799429) noBG.jpg|thumb|Ur bistolenn damaotomatek Colt M1911|200x200px]]
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Armoù-skoaz'''
* mindrailherez [[Colt-Browning M1895]]
* fuzuilh-arsailh [[M16 (fuzuilh)|Colt M16]] hag hec'h adstummoù, en o zouez ar garabinenn [[Colt M4|M4]]
* pistolenn-vindrailher [[Thompson M1|Thompson]] produet dindan aotre
* [[Colt 635 SMG]], ur stumm eus an M16 kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]].
|[[Restr:NMAH-2004-26289-10.jpg|thumb|Ur fuzuilh-arsailh M16A1 eus arme ar Stadoù-Unanet]]
|}

=== Munisionoù ijinet gant pe evit Colt ===
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[6,35 mm Browning|.25 ACP]]
* [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]]
* [[.38 Long Colt|.32 Long Colt]]
* [[.380 ACP]]
|
* [[9 × 23 mm Winchester]]
* [[.38 ACP]]
* [[.38 Short Colt]]
* [[.38 Long Colt]]
|
* [[.38 Super]]
* [[.41 Short Colt]]
* [[.41 Long Colt]]
* [[.45 Colt|.44 Colt]]
|
* [[.45 ACP]]
* [[.45 Colt]]
|}

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.colt.com Lec'hienn ar Colt's Manufacturing Company LLC]
* {{En}} ''[https://www.coltforum.com/ Colt Forum]'', ur forum arbennikaet war produioù an embregerezh

== Levrlennadur ==
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* {{Fr}} Yves Louis Cadiou, ''Les COLT. Revolvers à percussion et conversions. Volume 1'', Éditions du Portail, 1993, 144 p., ISBN  ‎  978-2865510184
* {{Fr}} Yves Louis Cadiou, ''Les COLT. Revolvers à cartouches métalliques. Volume 2'', Éditions du Portail, 1994, 222 p., ISBN  ‎ 978-2865510207
* {{Fr}} Yves Louis Cadiou, ''Les COLT. Les Pistolets automatiques Colt. Volume 3'', Éditions du Portail, 1996, 252 p., ISBN‎ 978-2865510306
* {{Fr}} Yves Louis Cadiou, ''Les COLT. Fusils, carabines et mitrailleuses. Volume 4'', Éditions du Portail, 2000, 183 p., ISBN  ‎ 978-2865510429
* {{fr}} Gérard Henrotin, ''Les Pistolets Colt - 100 Ans De Production'', H&amp;L, 2006, 122 p., ISBN 978-2930244020
|
* {{en}} Herbert G. Houze, ''Colt Factory Engravers of the Nineteeth Century'',‎ Andrew Mowbray Publishers, Inc., 2012, 192 p., ISBN 978-1931464543
* {{en}} R. L. Wilson, ''Colt. An American Legend'', Abbeville Press Inc., 1988, 368 p., ISBN 978-0896599536
* {{en}} Colt Collectors Association Inc., ''Colt and its collectors'', katalog an diskouezadeg &quot;Colt: the legacy of a legend&quot;, [[Buffalo Bill Center of the West|Buffalo Bill Historical Center]], Cody, Wyoming, 400 p., ISBN 978-0965294294
* {{en}} James Tarr, ''Standard Catalog of Colt Firearms'', Gun Digest, 2013, 288 p., ISBN 978-1440237478
* {{en}} R. L. Wilson, ''The Book of Colt Firearms'', Blue Books, 1993, ISBN 978-0962594373
* {{en}} Ellsworth S. Grant, ''The Colt Armory. A History of Colt's Manufacturing Company, Inc.'', Mowbray Andrew,  1995, 232 p., ISBN 978-0917218699
|}

== Daveennoù ==
{{daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1855]]
[[Rummad:Armoù implijet er westernoù]]</text>
      <sha1>0mdun4mxrbq3pjzutsfgjeohvj8wrhw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Porched:Armoù-tan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170211</id>
    <revision>
      <id>2203163</id>
      <parentid>2202968</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T14:09:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) */</comment>
      <origin>2203163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38641" sha1="87hjf9xw48ns5qcg6szttxnh993du6k" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[RK 95 TP]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Patrom 73 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 73]] • [[Patrom 99 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 99]] • [[Ultimax 100]] • [[Vz. 52 (fuzuilh-vindrailher)|vz. 52]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Patrom 73 (mindrailherez)|Patrom 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Patrom 100 (pistolenn-vindrailher)|Patrom 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer &amp; Sohn :''' [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[Patrom 64 (pistolenn)|Patrom 64]] • [[Patrom 70 (pistolenn)|Patrom 70]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 64]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Gasser M1870]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&amp;R Magnum]] • [[.32 Long Colt]] • [[.32 Remington]] • • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.357-.45 GWM]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.475 Wildey Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[9 mm Winchester Magnum]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.320 Revolver]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] • [[11,3 × 36 mm R]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Portugal}} : [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]] • [[8 × 60 mm R Guedes]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]

=== Dre rummad kalibroù ===
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] •  ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Junker &amp; Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch &amp; Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz &amp; Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[John Rigby &amp; Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • [[Royal Arsenal|Arsanailh Woolwich]] {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Dafar all ====
[[Schmidt &amp; Bender]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward Mounier Boxer|Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Alfred von Kropatschek]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |

=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemm tennoù]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Skol armerezh Léon Mignon]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>87hjf9xw48ns5qcg6szttxnh993du6k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203167</id>
      <parentid>2203163</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T14:23:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Revolverioù */</comment>
      <origin>2203167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38665" sha1="0srm6nhldmc7pjxo25602fz2fklb7x0" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[RK 95 TP]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Patrom 73 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 73]] • [[Patrom 99 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 99]] • [[Ultimax 100]] • [[Vz. 52 (fuzuilh-vindrailher)|vz. 52]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Patrom 73 (mindrailherez)|Patrom 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Patrom 100 (pistolenn-vindrailher)|Patrom 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer &amp; Sohn :''' [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[Patrom 64 (pistolenn)|Patrom 64]] • [[Patrom 70 (pistolenn)|Patrom 70]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Police]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 64]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Gasser M1870]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&amp;R Magnum]] • [[.32 Long Colt]] • [[.32 Remington]] • • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.357-.45 GWM]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.475 Wildey Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[9 mm Winchester Magnum]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.320 Revolver]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] • [[11,3 × 36 mm R]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Portugal}} : [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]] • [[8 × 60 mm R Guedes]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]

=== Dre rummad kalibroù ===
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] •  ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Junker &amp; Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch &amp; Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz &amp; Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[John Rigby &amp; Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • [[Royal Arsenal|Arsanailh Woolwich]] {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Dafar all ====
[[Schmidt &amp; Bender]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward Mounier Boxer|Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Alfred von Kropatschek]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |

=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemm tennoù]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Skol armerezh Léon Mignon]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>0srm6nhldmc7pjxo25602fz2fklb7x0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ortodoksiezh e Breizh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176386</id>
    <revision>
      <id>2203195</id>
      <parentid>2159941</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:25:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>mision roumanat Loudieg</comment>
      <origin>2203195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5690" sha1="4bn7npat6l1yhkda6xjm3jjiyttm0kh" xml:space="preserve">[[Restr:Église orthodoxe Saint-Basile de Nantes.jpg|thumb|300px|Iliz Sant-Bazil-Kesare-ha-Sant-Aleksei-Ugena boulouard ar Beaujoire e [[Naoned]]. Eus Breizh eo an doenn, eus koadeier [[Siberia]] e teu an hanochennoù koad.]]
An [[ortodoksiezh]] a zo ur [[relijion]] bihanniver e [[Breizh]], daoust ma gont kalz Ilizoù disheñvel. Degaset e voe er vro gant enbroidi eus &quot;[[Kristeniezh ar Reter|ar Reter]]&quot;, reter Europa hag ar Sav-Heol.

== Istor an ortodoksiezh e Breizh ==
Goude ar [[Skism Kornôg-Reter]] e [[1054]], ha dreist-holl goude krouidigezh [[Patriarkiezh latin Jeruzalem]] e [[1099]], e yeas Iliz ar C'hôrnog hag Iliz ar Reter pep hini d'he zu. Chom a reas Breizh da vezañ ur vro katolik, zoken pa zeuas war-wel ar [[protestantiezh|brotestantiezh]] adalek ar {{XVIvet kantved}}. 

Se zo kaoz ne vo kroget da sevel ilizoù ha chapelioù ortodoks en Europa ar C'hôrnog nemet adalek an {{XIXvet kantved}}, pa voe damantusoc'h ar gevredigezh ouzh an Ilizoù kristen all. Adalek an {{XXvet kantved}} e voe kumuniezhoù reizhkredenn gant enbroidi o tont eus broioù kumunour ar Reter (ar [[Rusianed wenn]], Roumaniz, Serbed, Ukrainiz, Jorjianed, Armeniz...) met ivez Gresianed, ha kristenien ar [[Reter-Kreiz]].

Krouet e voe ar barrez ortodoks kentañ e Naoned e 1927 gant ur [[hieromanac'h]], an tad Pierre (Verdène), bet beleg katolik ha distroet ouzh Iliz mariavit Polonia. Ur gumuniezh a [[Rusianed wenn]] en doa en em staliet er vro goude an [[Dispac'h rusian]], brasaet gant degouezh Gresianed eus [[Azia-Vihanañ]] o doa tec'het kuit [[Brezel dizalc'hiñ Turkia]]. Dedennus eo teurel kont amañ e oa divoas ar grouidigezh-mañ peogwir ne oa ket graet an traoù dre atiz &quot;metropoliezh&quot; (pe penneskopti) Pariz, met gant tud Naoned dre o fenn o-unan.&lt;ref&gt;[http://www.persee.fr/doc/noroi_0029-182x_1997_num_174_1_6800 ''Les églises orthodoxes dans la France de l'ouest''] gant Jean-Claude Roberti, emb. Norois, 1997, volume 174, tome 1, passage 369-371&lt;/ref&gt;. Marilhet e voe statudoù « kevredigezh-azeuliñ ortodoks al Lizer-Izelañ » hag embannet er Gazetenn Ofisiel d'an 11 a viz Even 1932. Feurmet e voe ul lec'h straed Galileo evit ober ur chapel&lt;ref name=&quot;La Croix&quot;&gt;[http://www.la-croix.com/Archives/2006-02-20/La-paroisse-orthodoxe-de-Nantes-a-son-eglise-_NP_-2006-02-20-256937 La paroisse orthodoxe de Nantes a son église] - [[La Croix]], 20 février 2006.&lt;/ref&gt;. A-benn ar fin e voe savet un iliz etre 2004 ha 2005 boulouard ar Beaujoire, e [[karter Naoned Erzh]]. Ar 56 tonenn a hanochennoù koad, plankennoù, dorioù ha prenestroù a voe degaset eus Rusia. Servijout a ra an iliz evit an holl gumuniezhoù ortodoks eus ar Rannvro hiziv.

== Al lec'hioù azeuliñ e Breizh ==
E Naoned e voe savet e 2005 [[Iliz Sant-Bazil-Kesare-ha-Sant-Aleksei-Ugena]] boulouard ar Beaujoire, [[karter Naoned Erzh]]. Dediet eo da [[Bazil (sant)|sant Bazil]] hag [[Aleksei Ugena]]. Ilizoù ortodoks all a zo e Naoned, annezet en ur chapel peurvuiañ.

E Roazhon emañ Chapel Sant Frañsez Zavier, staget ouzh moger kôrnog [[Iliz Hollsent Roazhon|Iliz an Hollsent]], a vez prestet evit an azeulerezh reizhkredenn ha goudoriñ a ra parrez Sant [[Yann Kronstadt]] ha Sant [[Nektarios Aegina]]. Heuliañ a ra ar barrez-mañ al [[lid bizantat]] hag e-barzh [[Patriarchiezh eukumenek Kergustentin]] emañ&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=fr-FR |titl=Parrez ortodoks Roazhon |url=https://renortho.fr/ |lec'hienn=Lec'hienn Parrez ortodoks Roazhon renortho |consulté le=2025-07-14}}&lt;/ref&gt;. Nepell alese emañ iliz katolik ortodoks Itron-Varia-Andon-Vevaus ha Sant-Padrig, straed ar serjant Guihard, nepell diouzh liorzh an Thabor. Darempredet e vez gant Jorjianed ha parrezianiz all. Ur chapel Santez Anna a zo ivez war hent An Oriant abaoe 2014 evit [[Iliz ortodoks Roumania|Roumaniz]].

E Kemper, ur chapel neogotek savet e 1875 e [[Kerfeunteun|trev Kuzon]] a zo bet prestet d'an azeulerezh ortodoks gresian.

E Loudieg emañ ar Mision Ortodoks Roumanat Sant-Hieromerzer{{fn|1}}-[[Charalampos]], krouet e 2018 evit kumuniezh Roumaniz Kreiz-Breizh hag a gont miliadoù a dud&lt;ref&gt;[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/loudeac-22600/span-classamorcereligion-spanlouverture-dune-mission-orthodoxe-3380691.php Religion. L’ouverture d’une mission orthodoxe ] pennad-skrid gant Thierry Le Corre, Le Télégramme, 25 a viz Kerzu 2018.&lt;/ref&gt;. Oferennoù a vez lidet e roumaneg meur a wech bep sizhun e chapel Itron-Varia-ar-Vertuzioù, prestet gant ar gumun&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/loudeac-22600/a-loudeac-le-pope-emil-celebre-la-messe-de-noel-en-roumain-4c803aa4-7897-11ed-b741-d6dcab5d7371 À Loudéac, le Pope Emil célèbre la messe de Noël en roumain ] , pennad-skrid gant Pauline Bourdet, Ouest-France, 24 a viz Kerzu 2022.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.letelegramme.fr/morbihan/pontivy-56300/pere-emil-le-pope-qui-roule-sa-bosse-pour-la-communaute-roumaine-de-centre-bretagne-video-7147193.php?utm_content=link&amp;utm_term=letelegramme.pontivy&amp;utm_campaign=facebook&amp;utm_source=nonli&amp;utm_medium=Social Père Emil : le pope qui roule sa bosse pour la communauté roumaine de Centre-Bretagne [Vidéo] ], pennad-skrid gant Alan Le Cunff, Le Télégramme, 30 a viz Here 2026.&lt;/ref&gt;.

== Aozadurioù ==
Ul lodenn vras ​​eus an ilizoù kanonek a zo o eskobelezhoù ezel eus &quot;Bodadeg Eskibien reizhkredour Frañs&quot; (AEOF).

== Levlennadur ==
* Samuel Le Corre, ''Annuaire de l'Église orthodoxe en France'', Villebazy, manati Cantauque, abaoe 2010 (embannadur diwezhañ e  2024) {{ISSN|2108-4459}}.

==Notennoù==
*{{fnb|1}} : En ortodoksiezh eo un hieromerzer un den a iliz hag a varv e merzer.

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Ortodoksiezh]]
[[Rummad:Relijionoù e Breizh]]</text>
      <sha1>4bn7npat6l1yhkda6xjm3jjiyttm0kh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.38 S&amp;W</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178582</id>
    <revision>
      <id>2203164</id>
      <parentid>2190308</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T14:11:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2203164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3070" sha1="tstd8il34ezaobblaiezhmelo5cnkzs" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|.38 Special|.38 Super}}
{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|.38 S&amp;W|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:.38 Smith &amp; Wesson.jpg|frameless|250x250px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur voestad kartouchennoù [[.38 S&amp;W]] modern
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doare
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare korf an douilhez
|bourled, eeun
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer orin
|[[Smith &amp; Wesson]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 1877
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø bannadell
|9,2 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø trogleuziñ
|8,9 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø kolier
|9,79 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø korf an douilhez
|9,82 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø strad
|11,2 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tevder ar strad
|1,4 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder an douilhez
|19,7 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar gartouchenn
|31,5 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! scope=&quot;row&quot; |Pouez ar vannadell
|10 - 13 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boled V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|190 - 234 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Energiezh ar vannadell
|239 - 279 J
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|SP
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
An '''.38 S&amp;W''', anvet ivez '''.38 S&amp;W Short''', '''.38 Colt New Police''' pe '''.38/200''' (anv metrek : '''9 × 20 mm R'''), zo ur [[munision]] [[Arm-dorn|armoù-dorn]] savet gant an embregerezh stadunanat [[Smith &amp; Wesson]] e 1877. Gwerzhet e voe evit ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 2]] da gentañ&lt;ref&gt;{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 238&lt;/ref&gt;. Implijet e voe er revolver [[Enfield No. 2]], unan eus armoù-dorn standart ar [[British Army]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]], dindan ur stumm dezhañ ur boled 200 greunenn ijinet gant [[Webley &amp; Scott]] hag anvet .38/200&lt;ref&gt;{{en}} CAMPBELL Dave, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-38-smith-wesson-history-and-performance/ The .38 Smith &amp; Wesson: History And Performance]'', American Rifleman, 24/03/2022 (lennet d'ar 05/01/2026)&lt;/ref&gt;.

Produet e vez c'hoazh gant an embregerezh [[Magtech]]&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://magtechammunition.com/products/ammunition/32-sw-85gr-lrn/ 32 S&amp;W 85GR LRN]'' war lec'hienn Magtech (lennet d'ar 05/01/2026)&lt;/ref&gt;, met ral eo an armoù modern kambret e .38 S&amp;W.

== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/38s-w-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:38 S&amp;W}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]</text>
      <sha1>tstd8il34ezaobblaiezhmelo5cnkzs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Implijer:Arko/poull-traezh</title>
    <ns>2</ns>
    <id>181240</id>
    <revision>
      <id>2203176</id>
      <parentid>2203090</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <origin>2203176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1196" sha1="45kbapq8a6xsmat4arssj0ax4xzyfti" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Kig-yar fritet''' a zo ur meuz graet gant [[kig-yar]] goloet gant [[paladur]] ha fritet en eoul, en ur baelon, dindan wask pe dre aer (''air fryer'').

Dont a ra ar meuz eus Bro-Skos, ha degaset da Su ar Stadoù-Unanet gant an divroidi skosat en XIX{{vet}} kantved.

Gallout a ra bezañ debret gant hili Kentucky&lt;ref&gt;{{liamm web | langue = en | url = https://www.saveur.com/article/Recipes/Kentucky-Dip/ | titl = Kentucky dip | lec'hienn = saveur.com | gwelet d'an = 12-3-2025}}.&lt;/ref&gt;, suraval, dous-trenk, revezer, pe hili pimentet evel evit an ''hot chicken''. Hervez an hengoun amerikan e vez servijet gant [[yod avaloù-douar]], makaroni gant keuz, [[kaolslaw]], [[maiz]] pe ''[[biscuit (baraennig)|biscuits]]'' (baraennigoù debret e Norzhamerika). 

Kavet e vez aozadoù kig-yar fritet en [[Afrika ar C'hornaoueg]] hag e [[Korea]] ivez.

Gwidennoù pretioù &quot;[[boued paket buan|boued buan]]&quot; zo a zo arbenikaet e kig-yar fritet : 
* [[Kentucky Fried Chicken|KFC/PFK]],
* [[Popeyes Louisiana Kitchen|Popeyes Chicken &amp; Biscuits]],
* Dixie Lee,
* Pepe Chicken.

== Daveoù ==
{{daveoù}}

{{Porched|Boued ha Keginerezh}}
[[Rummad:Keginerezh SUA]]
[[Rummad:Keginerezh Bro-Skos]]</text>
      <sha1>45kbapq8a6xsmat4arssj0ax4xzyfti</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203179</id>
      <parentid>2203176</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:26:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>Riñset ar bajenn</comment>
      <origin>2203179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arm enepden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181264</id>
    <revision>
      <id>2203168</id>
      <parentid>2201303</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T14:25:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2203168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1151" sha1="24g699hu6eupopq97ld34aqd96nggsc" xml:space="preserve">{{databox}}
Un '''arm enepden''' a vez graet eus un [[arm]] krouet evit lazhañ [[troadegiezh|troadeien]] ha tud all ha n'int ket gwarezet gant un hobregon. Disheñvel eo neuze diouzh an armoù a vez implijet evit tagañ savadurioù pe karbedoù, pe evit lazhañ [[jiboez]]. Diorroadur ar [kreñvlec'hioù|c'hreñvlec'hioù]] difenn hag ar [[Karbed stourm|c'harbedoù stourm]] o deus rediet da sevel armoù arbennikaet evit labezañ pe distruj anezho. Dre-se int bet disheñvelaet an armoù savet a-ratozh evit tagañ tud nemetken. Ur [[Minenn douar|vinenn]] enepden da skouer a darzh hag a [[Bruzunadur (armamant)|vruzun]] a-dammoùigoù troc'hus hag a labez ar c'hroc'hen met didalvoud int a-enep [[Hobregon (mekanikerezh)|hobregonoù]], tra ma'z eo savet ar [[minennoù eneptank]] gant kalz muioc'h a [[danvez-tarzh|zanvez-tarzh]] ha gant ur galloud tarzh kreñv a-walc'h evit labezañ [[karbed stourm hobregonet|karbedoù stourm hobregonet]], pe a implij un darzhadenn hag a c'hall tremen dreist an hobregonoù. An armoù a vez rummataet evel [[NRBC]] a zo armoù enepden met a-live distruj ramzel.
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù enepden]]</text>
      <sha1>24g699hu6eupopq97ld34aqd96nggsc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203190</id>
      <parentid>2203168</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:08:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2203190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1167" sha1="a1fhnkxw7288fa9ez5tyhc1zicy5usa" xml:space="preserve">{{databox}}
Un '''arm enepden''' a vez graet eus un [[arm]] krouet evit lazhañ [[troadegiezh|troadeien]] ha tud all ha n'int ket gwarezet gant un hobregon. Disheñvel eo neuze diouzh an armoù a vez implijet evit tagañ savadurioù pe karbedoù, pe evit lazhañ [[jiboez]]. Diorroadur ar [kreñvlec'hioù|c'hreñvlec'hioù]] difenn hag ar [[Karbed stourm|c'harbedoù stourm]] o deus rediet da sevel armoù arbennikaet evit labezañ pe distruj anezho. Dre-se int bet disheñvelaet an armoù savet a-ratozh evit tagañ tud nemetken. Ur [[Minenn douar|vinenn]] enepden da skouer a darzh hag a [[Bruzunadur (armamant)|vruzun]] a-dammoùigoù troc'hus hag a labez ar c'hroc'hen met didalvoud int a-enep [[Hobregon (mekanikerezh)|hobregonoù]], tra ma'z eo savet ar [[minenn eneptank|minennoù eneptank]] gant kalz muioc'h a [[danvez-tarzh|zanvez-tarzh]] ha gant ur galloud tarzh kreñv a-walc'h evit labezañ [[karbed stourm hobregonet|karbedoù stourm hobregonet]], pe a implij un darzhadenn hag a c'hall tremen dreist an hobregonoù. An armoù a vez rummataet evel [[NRBC]] a zo armoù enepden met a-live distruj ramzel.
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù enepden]]</text>
      <sha1>a1fhnkxw7288fa9ez5tyhc1zicy5usa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.50 Beowulf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181267</id>
    <revision>
      <id>2203169</id>
      <parentid>2201356</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T14:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2203169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2170" sha1="5o3ahvvxaqmdrnz07vehi936ujmah6q" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|.50 Beowulf|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Beowulf Cartridges.JPG|frameless|250x250px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Kartouchennoù '''.50 Beowulf''' (a-zehou) e-keñver ur gartouchenn [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 mm NATO]] (a-gleiz).
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doare
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun, strad strishaet
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Mare krouidigezh
|2001
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|12,7 mm
|-
! Ø kolier
|13,3 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|13,6 mm
|-
! Hirder an douilhez
|42 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|54 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Pouez ha perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|400 greunenn (25,92 g)
|-
! Tizh ar boled V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|550 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:2275}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:3900}}  J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LP Magnum
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|?
|}
An '''.50 Beowulf''' zo ur gartouchenn evit an armoù-skoaz, deveret eus an [[.50 Action Express]] e 2001 gant an embregerezh stadunanat [[Alexander Arms]]. Ijinet eo bet evit bezañ tennet e fuzuilhoù doare [[AR-15]], hag evit degas ur galloud-herzel uhel a-dost, er chase a-enep loened bras, pe er bed milourel, pa c'hall sañset terriñ keflusker ur c'harbed nebeut-hobregonet&lt;ref&gt;{{En}} Patrick Sweeney, ''[https://www.rifleshootermag.com/editorial/the-big-bad-wulf/83482 The Big Bad &quot;Wulf&quot;]'', Rifle Shooter, 08/01/2018 (lennet d'an 03/10/2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://leeprecision.com/fifty-beowulf .50 Beowulf]'', Lee Precision (lennet d'an 03/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:50 Beowulf}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]</text>
      <sha1>5o3ahvvxaqmdrnz07vehi936ujmah6q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cóir Connacht ar chath Laighean</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181271</id>
    <revision>
      <id>2203207</id>
      <parentid>2201404</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T09:57:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2203207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1281" sha1="97h3c9bthbv0vv3l480cb0yyf9mowx8" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Cóir Connacht ar chath Laighean''}}
'''Cóir Connacht ar chath Laighean''' (&quot;Arc'hadur Conn war damani Leinster&quot;) zo ur [[barzhoneg|varzhoneg]] [[iwerzhonek]] eus ar {{XIVvet kantved}}, 196 gwerzenn enni &lt;ref&gt;{{citation | first = P |last = Harbison | date = 1976 | title = Native Irish arms and armour in medieval Gaelic literature, 1170-1600 | work = [[The Irish Sword]] | issue = 12 | pages = 173-99}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation | first = Katherine | last = Simms | date = 1990 | title = Images of Warfare in Bardic Poetry | work = Celtica | issue = 21}}&lt;/ref&gt;.

Ur galv eo da Aedh Ó Conchobair, roue Connacht (marvet e 1309), ha soñjal a reer ez eo &quot;ar [[Barzhoniezh barzhek Iwerzhon|varzhoneg varzhek]] koshañ a zo c'hoazh enni un heuliad &quot;armañ an haroz&quot; gant daveoù d'an doare armoù norman nevez.

Ar memes doare barzhoniezh eo hag ''[[An sluagh sidhe so i nEamhuin?]]'', savet tost da bevar c'hant vloaz diwezhatoc'h.

==Levrlennadur==
*{{ga}} {{Cite web|url=https://bardic.celt.dias.ie/poem/503|title=Ar varzhoneg • Bardic Poetry Database|accessdate=04/10/2026}}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Coir Connacht ar chath Laighean}}
[[Rummad:Lennegezh Iwerzhon]]
[[Rummad:Barzhonegoù iwerzhonek]]
[[Rummad:Lennegezh ar Grennamzer]]</text>
      <sha1>97h3c9bthbv0vv3l480cb0yyf9mowx8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fonds celtique et basque</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181408</id>
    <revision>
      <id>2203181</id>
      <parentid>2202983</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:46:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dornskridoù iwerzhonek */ liamm, John O'Donovan, ouzhpennet, Brehon laws, dave</comment>
      <origin>2203181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4821" sha1="rdaln7er63dr1hg1rx51mjkim4iz856" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Fonds celtique et basque''}}
En '''dalc'had keltiek hag euskarek''' ([[galleg]] : ''fonds celtique et basque'') e [[Levraoueg vroadel Bro-C'hall]] e kaver un dastumad dornskridoù e [[brezhoneg]], en [[iwerzhoneg]] hag en [[euskareg]]&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://numerikoak.bilketa.eus/par-type-de-document/manuscrits/les-manuscrits-basques-de-la-bnf|title=Les manuscrits basques de la BnF (fonds celtique et basque)''|accessdate=23/10/2026}}&lt;/ref&gt;. En holl, 105 dornskrid a zo enni&lt;ref&gt;{{fr}} Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5380433x/f13.item p. 3.]&lt;/ref&gt;.

== Dornskridoù iwerzhonek ==
Oberennoù en iwerzhoneg eo dornskridoù kentañ an dastumad&lt;ref&gt;{{fr}} {{Cite journal|author=Pierre-Yves Lambert|title=Un poème irlandais du manuscrit de Paris|journal=Etudes Celtiques|volume=levrenn 15 (2)|date=1977|pages=533|url=https://www.persee.fr/doc/ecelt_0373-1928_1977_num_15_2_1596}}&lt;/ref&gt;. En dastumad e kaver testennoù eus al lezennoù Iwerzhon kozh, anavezet e saozneg evel ''Brehon Laws'' (iwerzhoneg : ''Dlíthe na mBreithiúna''), aozet gant [[Seán Ó Donnabháin|John O'Donovan]] hag [[Eoghan Ó Comhraí|Eugene O'Curry]]. Dibabet e oant gant Kuzul Lezennoù Kozh Iwerzhon (''Brehon Law Commission)'' da dreiñ an destennoù. Reiñ a reas ar Gomision da Levraoueg vroadel Bro C'hall un embannadur bevenet eus lod ar Brehon laws&lt;ref&gt;H. Omont, ''Manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale : présentation de la collection'', BnF Archives et manuscrits&lt;/ref&gt;. 

== Dornskridoù brezhonek ==
=== Dastumad Jean-Marie de Penguern ===
Dastumad [[Yann-Vari Penwern|Jean-Marie de Penguern]] zo ul lodenn eus an dalc'had, nav dornskrid enni. An darn vrasañ anezho a oa bet skrivet gant Penguern e-unan, daoust ma oa bet skrivet lod gant [[René Kerambrun]], e genlabourer. Dastumet en deus kanaouennoù, gwerzioù, sonioù ha troioù-lavar. Lakaet e voe e Levraoueg vroadel Bro C'hall e [[1878]] gant an doktor Eugène Halléguen ([[1813]]-[[1879]])  eus [[Kastellin]], a vije ar perc'henn bev nemetañ, met kenperc'hennet e oa ivez gant [[Fañch an Uhel]] hag Hippolyte Raison du Cleuziou ([[1819]]-[[1886]])&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{fr}} [[Henri Gaidoz]], [[Paul Sébillot]], ''La collection des manuscrits breton'', e [[Revue celtique]], levrenn V, 1881-1882, F. Vieweg, Paris, [https://archive.org/details/revueceltique05pari/page/308/mode/2up p. 309].&lt;/ref&gt;.

Dastumet e voe an testennoù adalek [[1840]] betek [[1852]], e ''distrigoù'' [[Lannuon]] ha [[Montroulez]], e-keit m'edo J. M. de Penguern o chom eno evel barner a beoc'h. Lod eus ar c'hanaouennoù zo heñvel ouzh ar re a zo bet dastumet gant F. an Uhel e [[Gwerziou Breiz-Izel]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Madame de Saint-Prix (anvet Émilie Barbe Guitton a-raok an dimeziñ) a oa titourerez pennañ an dornskrid anvet ''Chants populaires Bretons, recueillis par M&lt;sup&gt;me&lt;/sup&gt; de Saint-Prix, de Morlaix, partie dans les Côtes-du-Nord, à Callac et aux environs, partie à Morlaix''&lt;ref&gt;{{fr}} Herve Bihan, Yvon Le Rol (2008). « [https://books.openedition.org/crbc/1092?lang=fr La collection dans la collection : la collection de Madame de Saint-Prix dans celle de Penguern] ». ''Jean-Marie de Penguern, collecteur et collectionneur breton (1807-1856)'', Ti embann CRBC &lt;/ref&gt;.

=== Misterioù ===
E [[1864]], 31 [[Misterioù ar Grennamzer|mister ar Grennamzer]] ha [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] all a voe roet da zepartamant an dornskridoù e Levraoueg vroadel Bro-C'hall&lt;ref&gt;{{fr}} {{Cite web|author=Olivier Jacquot|date=4 ebrel 2023|title=Les dons faits à la Bibliothèque impériale pendant l’année 1865|url=https://bnf.hypotheses.org/21187|website=Carnet de recherche de la Bibliothèque nationale de France|accessdate=24/10/2026|publisher=Levraoueg vroadel Bro C'hall}}&lt;/ref&gt;.

== Dornskridoù euskarek ==
En dastumad dornskridoù euskarek e kaver teir oberenn gant Silvain Pouvreau († ~[[1675]]) ha dornskridoù roet gant an euskareger [[Bro-Saoz|saoz]] Edward Spencer Dodgson ([[1857]]-[[1922]]), an tudour gall Georges Hérelle ([[1848]]-[[1935]]), hag ar yezhioniour iwerzhonat Antoine Thomson d'Abbadie (1810-1897). Kaieroù roet gant Georges Hérelle a ginnig hag a zastum pezhioù-c’hoari anvet ''Pastorales''&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Antoine Thomson d’Abbadie a lezas e levraoueg da Akademiezh ar Skiantoù, hag a roas anezhi da Levraoueg vroadel Bro-C’hall, enni testennoù prosezioù ha gwerzennoù savet evit al ''Lore jokoak'' euskarek (&quot;c'hoarioù-bleuñv&quot;), eleze kenstrivadegoù [[barzhoniezh]] hengounel en [[Euskadi]] (en euskareg), e [[Katalonia]] (e [[katalaneg]]) hag en [[Okitania]] (en okitaneg)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

== Daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Dielloù]]</text>
      <sha1>rdaln7er63dr1hg1rx51mjkim4iz856</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203182</id>
      <parentid>2203181</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:46:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dornskridoù iwerzhonek */</comment>
      <origin>2203182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4878" sha1="dv7sn3gk5h7zvsq7gxz762uaeccl5hs" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Fonds celtique et basque''}}
En '''dalc'had keltiek hag euskarek''' ([[galleg]] : ''fonds celtique et basque'') e [[Levraoueg vroadel Bro-C'hall]] e kaver un dastumad dornskridoù e [[brezhoneg]], en [[iwerzhoneg]] hag en [[euskareg]]&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://numerikoak.bilketa.eus/par-type-de-document/manuscrits/les-manuscrits-basques-de-la-bnf|title=Les manuscrits basques de la BnF (fonds celtique et basque)''|accessdate=23/10/2026}}&lt;/ref&gt;. En holl, 105 dornskrid a zo enni&lt;ref&gt;{{fr}} Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5380433x/f13.item p. 3.]&lt;/ref&gt;.

== Dornskridoù iwerzhonek ==
Oberennoù en iwerzhoneg eo dornskridoù kentañ an dastumad&lt;ref&gt;{{fr}} {{Cite journal|author=Pierre-Yves Lambert|title=Un poème irlandais du manuscrit de Paris|journal=Etudes Celtiques|volume=levrenn 15 (2)|date=1977|pages=533|url=https://www.persee.fr/doc/ecelt_0373-1928_1977_num_15_2_1596}}&lt;/ref&gt;. En dastumad e kaver testennoù eus al lezennoù Iwerzhon kozh, anavezet e saozneg evel ''Brehon Laws'' (iwerzhoneg : ''Dlíthe na mBreithiúna''), aozet gant [[Seán Ó Donnabháin|John O'Donovan]] hag [[Eoghan Ó Comhraí|Eugene O'Curry]]. Dibabet e oant gant Kuzul Lezennoù Kozh Iwerzhon (''Brehon Law Commission)'' da dreiñ an destennoù. Reiñ a reas ar Gomision da Levraoueg vroadel Bro C'hall un embannadur bevenet eus lod ar Brehon laws&lt;ref&gt;H. Omont, ''[https://archivesetmanuscrits.bnf.fr/ark:/12148/cc99908s Manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale : présentation de la collection]'', BnF Archives et manuscrits&lt;/ref&gt;.

== Dornskridoù brezhonek ==
=== Dastumad Jean-Marie de Penguern ===
Dastumad [[Yann-Vari Penwern|Jean-Marie de Penguern]] zo ul lodenn eus an dalc'had, nav dornskrid enni. An darn vrasañ anezho a oa bet skrivet gant Penguern e-unan, daoust ma oa bet skrivet lod gant [[René Kerambrun]], e genlabourer. Dastumet en deus kanaouennoù, gwerzioù, sonioù ha troioù-lavar. Lakaet e voe e Levraoueg vroadel Bro C'hall e [[1878]] gant an doktor Eugène Halléguen ([[1813]]-[[1879]])  eus [[Kastellin]], a vije ar perc'henn bev nemetañ, met kenperc'hennet e oa ivez gant [[Fañch an Uhel]] hag Hippolyte Raison du Cleuziou ([[1819]]-[[1886]])&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{fr}} [[Henri Gaidoz]], [[Paul Sébillot]], ''La collection des manuscrits breton'', e [[Revue celtique]], levrenn V, 1881-1882, F. Vieweg, Paris, [https://archive.org/details/revueceltique05pari/page/308/mode/2up p. 309].&lt;/ref&gt;.

Dastumet e voe an testennoù adalek [[1840]] betek [[1852]], e ''distrigoù'' [[Lannuon]] ha [[Montroulez]], e-keit m'edo J. M. de Penguern o chom eno evel barner a beoc'h. Lod eus ar c'hanaouennoù zo heñvel ouzh ar re a zo bet dastumet gant F. an Uhel e [[Gwerziou Breiz-Izel]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Madame de Saint-Prix (anvet Émilie Barbe Guitton a-raok an dimeziñ) a oa titourerez pennañ an dornskrid anvet ''Chants populaires Bretons, recueillis par M&lt;sup&gt;me&lt;/sup&gt; de Saint-Prix, de Morlaix, partie dans les Côtes-du-Nord, à Callac et aux environs, partie à Morlaix''&lt;ref&gt;{{fr}} Herve Bihan, Yvon Le Rol (2008). « [https://books.openedition.org/crbc/1092?lang=fr La collection dans la collection : la collection de Madame de Saint-Prix dans celle de Penguern] ». ''Jean-Marie de Penguern, collecteur et collectionneur breton (1807-1856)'', Ti embann CRBC &lt;/ref&gt;.

=== Misterioù ===
E [[1864]], 31 [[Misterioù ar Grennamzer|mister ar Grennamzer]] ha [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] all a voe roet da zepartamant an dornskridoù e Levraoueg vroadel Bro-C'hall&lt;ref&gt;{{fr}} {{Cite web|author=Olivier Jacquot|date=4 ebrel 2023|title=Les dons faits à la Bibliothèque impériale pendant l’année 1865|url=https://bnf.hypotheses.org/21187|website=Carnet de recherche de la Bibliothèque nationale de France|accessdate=24/10/2026|publisher=Levraoueg vroadel Bro C'hall}}&lt;/ref&gt;.

== Dornskridoù euskarek ==
En dastumad dornskridoù euskarek e kaver teir oberenn gant Silvain Pouvreau († ~[[1675]]) ha dornskridoù roet gant an euskareger [[Bro-Saoz|saoz]] Edward Spencer Dodgson ([[1857]]-[[1922]]), an tudour gall Georges Hérelle ([[1848]]-[[1935]]), hag ar yezhioniour iwerzhonat Antoine Thomson d'Abbadie (1810-1897). Kaieroù roet gant Georges Hérelle a ginnig hag a zastum pezhioù-c’hoari anvet ''Pastorales''&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Antoine Thomson d’Abbadie a lezas e levraoueg da Akademiezh ar Skiantoù, hag a roas anezhi da Levraoueg vroadel Bro-C’hall, enni testennoù prosezioù ha gwerzennoù savet evit al ''Lore jokoak'' euskarek (&quot;c'hoarioù-bleuñv&quot;), eleze kenstrivadegoù [[barzhoniezh]] hengounel en [[Euskadi]] (en euskareg), e [[Katalonia]] (e [[katalaneg]]) hag en [[Okitania]] (en okitaneg)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

== Daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Dielloù]]</text>
      <sha1>dv7sn3gk5h7zvsq7gxz762uaeccl5hs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203183</id>
      <parentid>2203182</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dornskridoù brezhonek */ ouzhpennet, Luzel, deizad</comment>
      <origin>2203183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5029" sha1="h9u4m1a265viua75bngwupxxddal333" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Fonds celtique et basque''}}
En '''dalc'had keltiek hag euskarek''' ([[galleg]] : ''fonds celtique et basque'') e [[Levraoueg vroadel Bro-C'hall]] e kaver un dastumad dornskridoù e [[brezhoneg]], en [[iwerzhoneg]] hag en [[euskareg]]&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://numerikoak.bilketa.eus/par-type-de-document/manuscrits/les-manuscrits-basques-de-la-bnf|title=Les manuscrits basques de la BnF (fonds celtique et basque)''|accessdate=23/10/2026}}&lt;/ref&gt;. En holl, 105 dornskrid a zo enni&lt;ref&gt;{{fr}} Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5380433x/f13.item p. 3.]&lt;/ref&gt;.

== Dornskridoù iwerzhonek ==
Oberennoù en iwerzhoneg eo dornskridoù kentañ an dastumad&lt;ref&gt;{{fr}} {{Cite journal|author=Pierre-Yves Lambert|title=Un poème irlandais du manuscrit de Paris|journal=Etudes Celtiques|volume=levrenn 15 (2)|date=1977|pages=533|url=https://www.persee.fr/doc/ecelt_0373-1928_1977_num_15_2_1596}}&lt;/ref&gt;. En dastumad e kaver testennoù eus al lezennoù Iwerzhon kozh, anavezet e saozneg evel ''Brehon Laws'' (iwerzhoneg : ''Dlíthe na mBreithiúna''), aozet gant [[Seán Ó Donnabháin|John O'Donovan]] hag [[Eoghan Ó Comhraí|Eugene O'Curry]]. Dibabet e oant gant Kuzul Lezennoù Kozh Iwerzhon (''Brehon Law Commission)'' da dreiñ an destennoù. Reiñ a reas ar Gomision da Levraoueg vroadel Bro C'hall un embannadur bevenet eus lod ar Brehon laws&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;H. Omont, ''[https://archivesetmanuscrits.bnf.fr/ark:/12148/cc99908s Manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale : présentation de la collection]'', BnF Archives et manuscrits&lt;/ref&gt;.

== Dornskridoù brezhonek ==
=== Dastumad Jean-Marie de Penguern ===
Dastumad [[Yann-Vari Penwern|Jean-Marie de Penguern]] zo ul lodenn eus an dalc'had, nav dornskrid enni. An darn vrasañ anezho a oa bet skrivet gant Penguern e-unan, daoust ma oa bet skrivet lod gant [[René Kerambrun]], e genlabourer. Dastumet en deus kanaouennoù, gwerzioù, sonioù ha troioù-lavar. Lakaet e voe e Levraoueg vroadel Bro C'hall e [[1878]] gant an doktor Eugène Halléguen ([[1813]]-[[1879]])  eus [[Kastellin]], a vije ar perc'henn bev nemetañ, met kenperc'hennet e oa ivez gant [[Fañch an Uhel]] hag Hippolyte Raison du Cleuziou ([[1819]]-[[1886]])&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{fr}} [[Henri Gaidoz]], [[Paul Sébillot]], ''La collection des manuscrits breton'', e [[Revue celtique]], levrenn V, 1881-1882, F. Vieweg, Paris, [https://archive.org/details/revueceltique05pari/page/308/mode/2up p. 309].&lt;/ref&gt;.

Dastumet e voe an testennoù adalek [[1840]] betek [[1852]], e ''distrigoù'' [[Lannuon]] ha [[Montroulez]], e-keit m'edo J. M. de Penguern o chom eno evel barner a beoc'h. Lod eus ar c'hanaouennoù zo heñvel ouzh ar re a zo bet dastumet gant F. an Uhel e [[Gwerziou Breiz-Izel]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Madame de Saint-Prix (anvet Émilie Barbe Guitton a-raok an dimeziñ) a oa titourerez pennañ an dornskrid anvet ''Chants populaires Bretons, recueillis par M&lt;sup&gt;me&lt;/sup&gt; de Saint-Prix, de Morlaix, partie dans les Côtes-du-Nord, à Callac et aux environs, partie à Morlaix''&lt;ref&gt;{{fr}} Herve Bihan, Yvon Le Rol (2008). « [https://books.openedition.org/crbc/1092?lang=fr La collection dans la collection : la collection de Madame de Saint-Prix dans celle de Penguern] ». ''Jean-Marie de Penguern, collecteur et collectionneur breton (1807-1856)'', Ti embann CRBC &lt;/ref&gt;.

=== Misterioù ===
E [[1864]], 31 [[Misterioù ar Grennamzer|mister ar Grennamzer]] ha [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] all a voe roet da zepartamant an dornskridoù e Levraoueg vroadel Bro-C'hall&lt;ref&gt;{{fr}} {{Cite web|author=Olivier Jacquot|date=4 ebrel 2023|title=Les dons faits à la Bibliothèque impériale pendant l’année 1865|url=https://bnf.hypotheses.org/21187|website=Carnet de recherche de la Bibliothèque nationale de France|accessdate=24/10/2026|publisher=Levraoueg vroadel Bro C'hall}}&lt;/ref&gt;. An dastumad mister brezhonek bodet gant an Luzel a zo 53 levrenn e-barzh deut d'al Levraoueg Vroadel (bnF) e 1864 ha 1865 &lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

== Dornskridoù euskarek ==
En dastumad dornskridoù euskarek e kaver teir oberenn gant Silvain Pouvreau († ~[[1675]]) ha dornskridoù roet gant an euskareger [[Bro-Saoz|saoz]] Edward Spencer Dodgson ([[1857]]-[[1922]]), an tudour gall Georges Hérelle ([[1848]]-[[1935]]), hag ar yezhioniour iwerzhonat Antoine Thomson d'Abbadie (1810-1897). Kaieroù roet gant Georges Hérelle a ginnig hag a zastum pezhioù-c’hoari anvet ''Pastorales''&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Antoine Thomson d’Abbadie a lezas e levraoueg da Akademiezh ar Skiantoù, hag a roas anezhi da Levraoueg vroadel Bro-C’hall, enni testennoù prosezioù ha gwerzennoù savet evit al ''Lore jokoak'' euskarek (&quot;c'hoarioù-bleuñv&quot;), eleze kenstrivadegoù [[barzhoniezh]] hengounel en [[Euskadi]] (en euskareg), e [[Katalonia]] (e [[katalaneg]]) hag en [[Okitania]] (en okitaneg)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

== Daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Dielloù]]</text>
      <sha1>h9u4m1a265viua75bngwupxxddal333</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203184</id>
      <parentid>2203183</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T15:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <origin>2203184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5036" sha1="06hvh20wkffcvj1arbfopyqbjchmb4e" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Fonds celtique et basque''}}
En '''dalc'had keltiek hag euskarek''' ([[galleg]] : ''fonds celtique et basque'') e [[Levraoueg vroadel Bro-C'hall]] e kaver un dastumad dornskridoù e [[brezhoneg]], en [[iwerzhoneg]] hag en [[euskareg]]&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{fr}} {{cite web|url=https://numerikoak.bilketa.eus/par-type-de-document/manuscrits/les-manuscrits-basques-de-la-bnf|title=Les manuscrits basques de la BnF (fonds celtique et basque)''|accessdate=23/10/2026}}&lt;/ref&gt;. En holl, 105 dornskrid a zo enni&lt;ref&gt;{{fr}} Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5380433x/f13.item p. 3.]&lt;/ref&gt;.

== Dornskridoù iwerzhonek ==
Oberennoù en iwerzhoneg eo dornskridoù kentañ an dastumad&lt;ref&gt;{{fr}} {{Cite journal|author=Pierre-Yves Lambert|title=Un poème irlandais du manuscrit de Paris|journal=Etudes Celtiques|volume=levrenn 15 (2)|date=1977|pages=533|url=https://www.persee.fr/doc/ecelt_0373-1928_1977_num_15_2_1596}}&lt;/ref&gt;. En dastumad e kaver testennoù eus al lezennoù Iwerzhon kozh, anavezet e saozneg evel ''Brehon Laws'' (iwerzhoneg : ''Dlíthe na mBreithiúna''), aozet gant [[Seán Ó Donnabháin|John O'Donovan]] hag [[Eoghan Ó Comhraí|Eugene O'Curry]]. Dibabet e oant gant Kuzul Lezennoù Kozh Iwerzhon (''Brehon Law Commission)'' da dreiñ an destennoù. Reiñ a reas ar Gomision da Levraoueg vroadel Bro C'hall un embannadur bevenet eus lod ar Brehon laws&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{fr}} H. Omont, ''[https://archivesetmanuscrits.bnf.fr/ark:/12148/cc99908s Manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale : présentation de la collection]'', BnF Archives et manuscrits&lt;/ref&gt;.

== Dornskridoù brezhonek ==
=== Dastumad Jean-Marie de Penguern ===
Dastumad [[Yann-Vari Penwern|Jean-Marie de Penguern]] zo ul lodenn eus an dalc'had, nav dornskrid enni. An darn vrasañ anezho a oa bet skrivet gant Penguern e-unan, daoust ma oa bet skrivet lod gant [[René Kerambrun]], e genlabourer. Dastumet en deus kanaouennoù, gwerzioù, sonioù ha troioù-lavar. Lakaet e voe e Levraoueg vroadel Bro C'hall e [[1878]] gant an doktor Eugène Halléguen ([[1813]]-[[1879]])  eus [[Kastellin]], a vije ar perc'henn bev nemetañ, met kenperc'hennet e oa ivez gant [[Fañch an Uhel]] hag Hippolyte Raison du Cleuziou ([[1819]]-[[1886]])&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{fr}} [[Henri Gaidoz]], [[Paul Sébillot]], ''La collection des manuscrits breton'', e [[Revue celtique]], levrenn V, 1881-1882, F. Vieweg, Paris, [https://archive.org/details/revueceltique05pari/page/308/mode/2up p. 309].&lt;/ref&gt;.

Dastumet e voe an testennoù adalek [[1840]] betek [[1852]], e ''distrigoù'' [[Lannuon]] ha [[Montroulez]], e-keit m'edo J. M. de Penguern o chom eno evel barner a beoc'h. Lod eus ar c'hanaouennoù zo heñvel ouzh ar re a zo bet dastumet gant F. an Uhel e [[Gwerziou Breiz-Izel]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Madame de Saint-Prix (anvet Émilie Barbe Guitton a-raok an dimeziñ) a oa titourerez pennañ an dornskrid anvet ''Chants populaires Bretons, recueillis par M&lt;sup&gt;me&lt;/sup&gt; de Saint-Prix, de Morlaix, partie dans les Côtes-du-Nord, à Callac et aux environs, partie à Morlaix''&lt;ref&gt;{{fr}} Herve Bihan, Yvon Le Rol (2008). « [https://books.openedition.org/crbc/1092?lang=fr La collection dans la collection : la collection de Madame de Saint-Prix dans celle de Penguern] ». ''Jean-Marie de Penguern, collecteur et collectionneur breton (1807-1856)'', Ti embann CRBC &lt;/ref&gt;.

=== Misterioù ===
E [[1864]], 31 [[Misterioù ar Grennamzer|mister ar Grennamzer]] ha [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] all a voe roet da zepartamant an dornskridoù e Levraoueg vroadel Bro-C'hall&lt;ref&gt;{{fr}} {{Cite web|author=Olivier Jacquot|date=4 ebrel 2023|title=Les dons faits à la Bibliothèque impériale pendant l’année 1865|url=https://bnf.hypotheses.org/21187|website=Carnet de recherche de la Bibliothèque nationale de France|accessdate=24/10/2026|publisher=Levraoueg vroadel Bro C'hall}}&lt;/ref&gt;. An dastumad mister brezhonek bodet gant an Luzel a zo 53 levrenn e-barzh deut d'al Levraoueg Vroadel (bnF) e 1864 ha 1865 &lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

== Dornskridoù euskarek ==
En dastumad dornskridoù euskarek e kaver teir oberenn gant Silvain Pouvreau († ~[[1675]]) ha dornskridoù roet gant an euskareger [[Bro-Saoz|saoz]] Edward Spencer Dodgson ([[1857]]-[[1922]]), an tudour gall Georges Hérelle ([[1848]]-[[1935]]), hag ar yezhioniour iwerzhonat Antoine Thomson d'Abbadie (1810-1897). Kaieroù roet gant Georges Hérelle a ginnig hag a zastum pezhioù-c’hoari anvet ''Pastorales''&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Antoine Thomson d’Abbadie a lezas e levraoueg da Akademiezh ar Skiantoù, hag a roas anezhi da Levraoueg vroadel Bro-C’hall, enni testennoù prosezioù ha gwerzennoù savet evit al ''Lore jokoak'' euskarek (&quot;c'hoarioù-bleuñv&quot;), eleze kenstrivadegoù [[barzhoniezh]] hengounel en [[Euskadi]] (en euskareg), e [[Katalonia]] (e [[katalaneg]]) hag en [[Okitania]] (en okitaneg)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

== Daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Dielloù]]</text>
      <sha1>06hvh20wkffcvj1arbfopyqbjchmb4e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Randa Seder</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181480</id>
    <revision>
      <id>2203197</id>
      <parentid>2203118</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T20:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2203197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1668" sha1="7eh83o0x84ls3sp1muh8ppr8e4gu4es" xml:space="preserve">'''Randa Seder''', bet ganet e 2014, zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Palestina|palestinian]] a-orin eus [[Hebron]].&lt;br&gt;Danvez-Mestrez (''Woman Candidate Master''- WCM) eo abaoe dibenn miz Here 2026.&lt;br&gt;[[Renk Elo]] e dibenn miz Here 2026 : {{formatnum:1865}} ''Standard'', {{formatnum:1787}} ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1584}} ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11512474 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;. 
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù dre skipailh===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiad ar Maouezi]]====
* P'edo eizh vloaz e c'hoarias e skipailh Palestina e [[Chennai]] ([[India]]) e 2022, 5,5/9 (+ 5, = 1, - 3), trec'h e voe war [[Fahima Ali Mohamed]] en eil rondenn&lt;ref&gt;{{en}}[https://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/8-year-old-girl-from-palestine-the-darling-of-olympiad/ ''8 year old girl from palestine the darling of Chess Olympiad'', The Times of India, d'an 30 a viz Gouhere 2022articleshow/93241001.cms]&lt;/ref&gt;.
* Merket he deus 2,5/9 ouzh an deirvet tablezenn e 2024 e [[Budapest]] ([[Hungaria]]).
* Merket he deus 5,5/9 en Olimpiad e 2026 e [[Samarkand]] ([[Ouzbekistan]])&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.sadanews.ps/fr ''La Palestine récolte trois nouveaux titres internationaux et clôt sa participation avec des résultats remarquables en Ouzbékistan'' - Sada News]&lt;/ref&gt;. Trec'h e voe war [[Ndeye Fatma Diop]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chess.com/games/view/18805107 Ar bartienn e Chess Com]&lt;/ref&gt;. 
==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}
==Liamm diavaez==
*{{en}}[https://www.chess.com/players/randa-seder He fichenn e Chess Com]
{{DEFAULTSORT:Seder, Randa}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù palestinian]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 2014]]</text>
      <sha1>7eh83o0x84ls3sp1muh8ppr8e4gu4es</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boikhuto Mudongo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181482</id>
    <revision>
      <id>2203161</id>
      <parentid>2203137</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T12:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2203161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1646" sha1="chpn8xaronof4xzfcmkhoglthsd9egf" xml:space="preserve">'''Boikhuto Mudongo''',  bet ganet e 1979, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Botswana|botswanat]]. Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 2011&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11300230 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;{{formatnum:1771}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2026, {{formatnum:1831}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1892}} he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11300230 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;{{formatnum:2050}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, e miz Genver 2001 eo bet tizhet&lt;ref&gt;{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/mudongo_boikhutso/177982 He c'hoari e Chess Base]&lt;/ref&gt;. 
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad botswanat an echedoù|Kampionad botswanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe e 2012 &lt;ref&gt;{{en}}[https://s1.chess-results.com/tnr1172262.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;flag=30&amp;SNode=SO Ladies Championship 2012 Chess Results]&lt;/ref&gt;, e 2013
&lt;ref&gt;{{en}}[https://minetravel.co.bw/general-news/metropolitan-chess-championship-comes-to-an-end/#.V-_61Nzi68U Metropolitan chess championship comes to an end - Mine Travel, d' an 10 aviz Ebrel 2013]&lt;/ref&gt; hag e 2017&lt;ref&gt;{{en}}[https://s3.chess-results.com/tnr277444.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;turdet=YES&amp;SNode=SO Ladies Championship 2017 - Chess Results]&lt;/ref&gt;.
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
==Liammoù diavaez==
*{{en}}[https://www.365chess.com/players/Boikhutso_MudongoHe fartiennoù e 365 Chess] 
*{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=55423 He fartiennoù e Chess Games]  
{{DEFAULTSORT:Mudongo, Boikhuto}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1979]] 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù botswanat]]</text>
      <sha1>chpn8xaronof4xzfcmkhoglthsd9egf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Natalie Banda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181484</id>
    <revision>
      <id>2203160</id>
      <timestamp>2026-10-30T12:57:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2203160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1109" sha1="qaqx32bnihktfh0oflxo056r0sun61i" xml:space="preserve">''' Natalie Katlo Banda''',  bet ganet e 2007, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Botswana|botswanat]].&lt;br&gt;Mestrez FIDE (WFM) ha Tredeog Broadel eo abaoe 2025,  Danvez-Mestrez (WCM) e oa abaoe 2017&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11315075 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;{{formatnum:1731}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2026, {{formatnum:1730}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1815}} he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11315075 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;. 
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad botswanat an echedoù|Kampionad botswanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe e 2023, 7,5/9&lt;ref&gt;{{en}}[https://s3.chess-results.com/tnr755892.aspx?lan=2&amp;art=4&amp;SNode=SO Ladies Championship 2023 - Chess Results]&lt;/ref&gt; hag e 2024, 7/9
&lt;ref&gt;{{en}}[https://s2.chess-results.com/tnr920069.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;flag=30&amp;SNode=SO Ladies Championship 2024 - Chess Results]&lt;/ref&gt;.  
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
==Liamm diavaez==
{{DEFAULTSORT:Banda, Natalie Katlo}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 2007]] 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù botswanat]]</text>
      <sha1>qaqx32bnihktfh0oflxo056r0sun61i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.38 Colt New Police</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181485</id>
    <redirect title=".38 S&amp;W" />
    <revision>
      <id>2203165</id>
      <timestamp>2026-10-30T14:14:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[.38 S&amp;W]]</comment>
      <origin>2203165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="t0o23luo0dqb3d80wevirrjwi5bbuv8" xml:space="preserve">#ADKAS [[.38 S&amp;W]]
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]</text>
      <sha1>t0o23luo0dqb3d80wevirrjwi5bbuv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Colt Police Positive</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181486</id>
    <revision>
      <id>2203172</id>
      <timestamp>2026-10-30T14:37:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{| class=&quot;infobox&quot;  {{Infobox/Titl|Colt Police Positive|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Colt.png|frameless|280x280px]] &lt;br&gt;&lt;br&gt; Ur revolver '''Colt Police Positive''', kambret e [[.32 S&amp;W Long]], gant ur c'hanol 6&quot;.    |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig |- ! Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Doare |[[Revolver]] Platinenn (arm-tan...&quot;</comment>
      <origin>2203172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4399" sha1="57gt0ljoylso3d13sisywufbmg02v2z" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Colt Police Positive|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Colt.png|frameless|280x280px]] &lt;br&gt;&lt;br&gt; Ur revolver '''Colt Police Positive''', kambret e [[.32 S&amp;W Long]], gant ur c'hanol 6&quot;.
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Doare
|[[Revolver]] [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober / daou-ober (SA/DA)]]
|-  
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[.22 Long Rifle]]&lt;br&gt;[[.22 Winchester Rimfire]]&lt;br&gt;[[.32 Short Colt]]&lt;br&gt;[[.32 Long Colt]]&lt;br&gt;[[.32 Colt New Police]]&lt;br&gt;[[.38 Colt New Police]]&lt;br&gt;[[.32-20 Winchester]]&lt;br&gt;[[.38 Special]]
|-
! Produer
|[[Colt's Manufacturing Company]]
|-
! Mare produiñ
|1907-1947
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn, stumm 4&quot;)
|0,709 kg
|-
! Hirder (stumm 4&quot;)
|229 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|2,5&quot; (63,5 mm)&lt;br&gt;4&quot; (102 mm)&lt;br&gt;5&quot; (125 mm)&lt;br&gt;6&quot; (153 mm)
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)|Taboulin]] 6 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Colt Police Positive''' zo ur [[revolver]] bet produet etre 1907 ha 1947 gant an embregerezh stadunanat [[Colt's Manufacturing Company|Colt]]. Poblek e voe e Norzhamerika e hanterenn gentañ an XX{{vet}} kantved.

== Deskrivadur ==
Savet eo ar revolver tro-dro d'ur framm bihan, gant un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] c'hwec'h tenn hag ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|blatinenn un-ober ha daou-ober]]. Ur stumm gwellaet eus ar [[Colt New Police]] (1896-1907) eo, gant ur sistem surentez evit ampech ar morzhol da vont en-dro ma veze skoet ouzh an arm dre wallzarvoud. Dre se e c'halle e implijerien kambriñ an holl gartouchennoù en daboulin, hep aon ne c'hoarvezfe ur gwallzarvoud, alese an anv &quot;Positive&quot;&lt;ref&gt;{{en}} Brad Miller, ''[https://www.americanrifleman.org/content/a-slightly-confusing-history-of-colt-s-police-positive-revolver/ A (Slightly Confusing) History of Colt's Police Positive Revolver]'', American Rifleman, 13/08/2026 (lennet d'an 30/10/2026)&lt;/ref&gt;.

Daou stumm nes eus an arm a voe gwerzhet gant Colt : ar Police Postive diazez, kambret e [[.22 Long Rifle]], [[.22 Winchester Rimfire]], [[.32 Short Colt]], [[.32 Long Colt]], [[.32 Colt New Police]] pe [[.38 Colt New Police]] ; hag ar Police Positive Special, hiroc'h e daboulin evit gellet kambriñ kartouchennoù [[.32-20 Winchester]] ha [[.38 Special]] ken hiroc'h all&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} Paul Scarlata, ''[https://www.shootingtimes.com/editorial/handgun_reviews_st_coltpolice_201002/99477 Colt's Police Positive Special]'', Shooting Times, 03/01/2011 (lennet d'an 30/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Implij ==
Hervez Colt, e 1916, e oa bet dibabet an arm gant meur a nerzh polis er Stadoù-Unanet, en o zouez reoù [[St. Louis (Missouri)|St. Louis]], Kansas City, [[Cincinnati]], Columbus ha [[Chicago]]. Polis [[Ontario|proviñs Ontario]] (Kanada) ha polisoù all e Suamerika a reas gant an arm betek ar bloavezhioù 1980 zoken&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Etre dibenn ar bloavezhioù 1920 betek 1945, [[Polis Hong Kong]] a brenas {{formatnum:15000}} skouerenn eus ar Police Positive, kambret e .32 S&amp;W Long da gentañ, hag e .38 S&amp;W adalek ar bloavezhioù 1930, pa oa genglotus gant ar munisionoù .38/200 implijet en nerzhioù breizveuriat&lt;ref&gt;{{fr}} Éric ALVES, ''[https://www.secondeguerre.net/armement/armes-dinfanterie/revolver-colt-police-positive-et-copie-chinoise/ Revolver Colt police positive et copie chinoise]'', Seconde Guerre.net (lennet d'an 30/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Er sevenadur ==
[[John Dillinger]] ([[Johnny Depp]]) a laer ur Police Positive pa dec'h kuit diouzh toull-bac'h Crown Point, er film ''[[Public Ennemies]]'' (2009). Er film ''[[Home Alone 2: Lost in New York]]'' (1992), Harry ([[Joe Pesci]]) a ra gant an arm ivez&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Colt_Police_Positive Colt Police Positive]'', IMFDB (lennet d'an 30/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Revolverioù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>57gt0ljoylso3d13sisywufbmg02v2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Colt Police Positive Special</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181487</id>
    <redirect title="Colt Police Positive" />
    <revision>
      <id>2203173</id>
      <timestamp>2026-10-30T14:37:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[Colt Police Positive]]</comment>
      <origin>2203173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="53q45a3wt9zk76rltxkpvoeei1kcmsi" xml:space="preserve">#ADKAS [[Colt Police Positive]]</text>
      <sha1>53q45a3wt9zk76rltxkpvoeei1kcmsi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kig-yar fritet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181488</id>
    <revision>
      <id>2203178</id>
      <timestamp>2026-10-30T15:25:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>boulc'hañ</comment>
      <origin>2203178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1196" sha1="45kbapq8a6xsmat4arssj0ax4xzyfti" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Kig-yar fritet''' a zo ur meuz graet gant [[kig-yar]] goloet gant [[paladur]] ha fritet en eoul, en ur baelon, dindan wask pe dre aer (''air fryer'').

Dont a ra ar meuz eus Bro-Skos, ha degaset da Su ar Stadoù-Unanet gant an divroidi skosat en XIX{{vet}} kantved.

Gallout a ra bezañ debret gant hili Kentucky&lt;ref&gt;{{liamm web | langue = en | url = https://www.saveur.com/article/Recipes/Kentucky-Dip/ | titl = Kentucky dip | lec'hienn = saveur.com | gwelet d'an = 12-3-2025}}.&lt;/ref&gt;, suraval, dous-trenk, revezer, pe hili pimentet evel evit an ''hot chicken''. Hervez an hengoun amerikan e vez servijet gant [[yod avaloù-douar]], makaroni gant keuz, [[kaolslaw]], [[maiz]] pe ''[[biscuit (baraennig)|biscuits]]'' (baraennigoù debret e Norzhamerika). 

Kavet e vez aozadoù kig-yar fritet en [[Afrika ar C'hornaoueg]] hag e [[Korea]] ivez.

Gwidennoù pretioù &quot;[[boued paket buan|boued buan]]&quot; zo a zo arbenikaet e kig-yar fritet : 
* [[Kentucky Fried Chicken|KFC/PFK]],
* [[Popeyes Louisiana Kitchen|Popeyes Chicken &amp; Biscuits]],
* Dixie Lee,
* Pepe Chicken.

== Daveoù ==
{{daveoù}}

{{Porched|Boued ha Keginerezh}}
[[Rummad:Keginerezh SUA]]
[[Rummad:Keginerezh Bro-Skos]]</text>
      <sha1>45kbapq8a6xsmat4arssj0ax4xzyfti</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biscuit (baraennig)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181489</id>
    <revision>
      <id>2203185</id>
      <timestamp>2026-10-30T15:59:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>Boulc'hañ</comment>
      <origin>2203185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="847" sha1="3z8hwd1otbishw3sgn32zdeih95z4vw" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Biscuit'' (baraennig)}}
{{databox}}
'''''Biscuit''''' (distaget bɪskɨt) a vez graet e saozneg eus un varaennig gant kreun alaouret hag un diabarzh bouedek. Kavet e vez er Stadoù-Unanet hag e Kanada, hag heñvel a-walc'h eo ouzh ar ''scone'' breizhveurat hag ar ''bannock'' eus an inizi [[Shetland]]. Evit fardañ anezho e vez implijet goell kimiek pe [[bikarbonat natriom]] e lec'h [[goell]].

Er Stadoù-Unanet e vezont debret gant [[kig-yar fritet]] hag an holl veuzioù poazhet er [[regezer]]. Debret e vezont ivez e koan [[Thanksgiving]] doare [[Su ar Stadoù-Unanet|&quot;ar Su&quot;]].&lt;ref&gt;[https://www.thespruceeats.com/southern-thanksgiving-dinner-recipes-4173849 Dishes for a Classic Southern Thanksgiving Dinner] The Spruce Eats, 13 a viz Kerzu 2022.&lt;/ref&gt;

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Bara]]
[[Rummad:Keginerezh SUA]]</text>
      <sha1>3z8hwd1otbishw3sgn32zdeih95z4vw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203186</id>
      <parentid>2203185</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T17:14:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <origin>2203186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="978" sha1="e22ze0cke7e4gcu6h2mv4mh2bg19x18" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Biscuit'' (baraennig)}}
{{databox}}
'''''Biscuit''''' (distaget {{LFE|/ˈbɪs.kɪt/}}) a vez graet e [[saozneg]] eus un varaennig gant kreun alaouret hag un diabarzh bouedek. Kavet e vez e [[Stadoù-Unanet Amerika]] hag e [[Kanada]], hag heñvel a-walc'h eo ouzh ar ''scone'' [[breizhveuriat]] hag ar ''bannock'' eus an inizi [[Shetland]]. Evit fardañ anezho e vez implijet [[goell]] kimiek pe [[bikarbonat natriom]] ([[Natriom|Na]][[Hidrogen|H]][[Karbon|C]][[Oksigen|O]]&lt;sub&gt;&lt;small&gt;3&lt;/small&gt;&lt;/sub&gt;) e-lec'h goell.

Er Stadoù-Unanet e vezont debret gant [[kig-yar fritet]] hag an holl veuzioù poazhet er [[regezer]]. Debret e vezont ivez e koan [[Thanksgiving]] doare [[Su ar Stadoù-Unanet|&quot;ar Su&quot;]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.thespruceeats.com/southern-thanksgiving-dinner-recipes-4173849 ''Dishes for a Classic Southern Thanksgiving Dinner''] The Spruce Eats, 13 a viz Kerzu 2022.&lt;/ref&gt;.

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Bara]]
[[Rummad:Keginerezh SUA]]</text>
      <sha1>e22ze0cke7e4gcu6h2mv4mh2bg19x18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Minenn eneptank</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181490</id>
    <revision>
      <id>2203191</id>
      <timestamp>2026-10-30T19:36:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} Ur '''vinenn eneptank'' a vez graet eus un doare [[minenn douar]] savet evit labezañ pe distrukañ karbedoù, evel [[tank]]où ha [[karbed stourm hobregonet|karbedoù stourm hobregonet]].  Pa vezont keñveriet gant ar [[Minenn enepden|minennoù enepden]], ar minennoù eneptank o deus kalz muioc'h a [[danvez-tarzh|zanvez-tarzh]] ha gant ur galloud tarzh kreñv. An [[mechenn (pirotekniezh)|enaouer]] a zo savet evit bezañ tarzhañ pa vez ur c'harbed o treme...&quot;</comment>
      <origin>2203191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="978" sha1="1zlglonvdgwnzuqfrb18960oj3b85lj" xml:space="preserve">{{databox}}
Ur '''vinenn eneptank'' a vez graet eus un doare [[minenn douar]] savet evit labezañ pe distrukañ karbedoù, evel [[tank]]où ha [[karbed stourm hobregonet|karbedoù stourm hobregonet]].

Pa vezont keñveriet gant ar [[Minenn enepden|minennoù enepden]], ar minennoù eneptank o deus kalz muioc'h a [[danvez-tarzh|zanvez-tarzh]] ha gant ur galloud tarzh kreñv. An [[mechenn (pirotekniezh)|enaouer]] a zo savet evit bezañ tarzhañ pa vez ur c'harbed o trement warnañ, pe raloc'h, [[Pellurzhier|eus a bell]] pe dre bezañ diguzhet gant ar minenn.
===Kentañ Brezel-bed===
Ar c'hentañ minennoù eneptank a oa bet primaozet e-kerzh ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]] evit talañ ouzh ar [[Tankoù ponner Breizh-Veur ar C'hentañ Brezel-bed|c'hentañ tankoù]] degaset war an tachennoù emgann gant [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon|Breizh-Veur]] e fin ar brezel.
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù enepdafar]]
[[Rummad:Armoù eneptank]]</text>
      <sha1>1zlglonvdgwnzuqfrb18960oj3b85lj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203192</id>
      <parentid>2203191</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T19:36:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2203192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="979" sha1="m21ssh1iw0f14pwe1jpmlfkpw6kggk2" xml:space="preserve">{{databox}}
Ur '''vinenn eneptank''' a vez graet eus un doare [[minenn douar]] savet evit labezañ pe distrukañ karbedoù, evel [[tank]]où ha [[karbed stourm hobregonet|karbedoù stourm hobregonet]].

Pa vezont keñveriet gant ar [[Minenn enepden|minennoù enepden]], ar minennoù eneptank o deus kalz muioc'h a [[danvez-tarzh|zanvez-tarzh]] ha gant ur galloud tarzh kreñv. An [[mechenn (pirotekniezh)|enaouer]] a zo savet evit bezañ tarzhañ pa vez ur c'harbed o trement warnañ, pe raloc'h, [[Pellurzhier|eus a bell]] pe dre bezañ diguzhet gant ar minenn.
===Kentañ Brezel-bed===
Ar c'hentañ minennoù eneptank a oa bet primaozet e-kerzh ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]] evit talañ ouzh ar [[Tankoù ponner Breizh-Veur ar C'hentañ Brezel-bed|c'hentañ tankoù]] degaset war an tachennoù emgann gant [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon|Breizh-Veur]] e fin ar brezel.
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù enepdafar]]
[[Rummad:Armoù eneptank]]</text>
      <sha1>m21ssh1iw0f14pwe1jpmlfkpw6kggk2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203200</id>
      <parentid>2203192</parentid>
      <timestamp>2026-10-30T21:14:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2203200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="969" sha1="ss31yaj84g3gsq55vle8vjuoweamylk" xml:space="preserve">{{databox}}
Ur '''vinenn eneptank''' a vez graet eus un doare [[minenn douar]] savet evit labezañ pe distrujañ karbedoù, evel [[tank]]où ha [[karbed stourm hobregonet|karbedoù stourm hobregonet]].

Pa vezont keñveriet gant ar [[Minenn enepden|minennoù enepden]], ar minennoù eneptank o deus kalz muioc'h a [[danvez-tarzh|zanvez-tarzh]] ha gant ur galloud tarzh kreñv. An [[mechenn (pirotekniezh)|enaouer]] a zo savet evit tarzhañ pa vez ur c'harbed o tremen warno, pe raloc'h, [[Pellurzhier|eus a bell]] pe dre bezañ diguzhet gant ar minenn.
===Kentañ Brezel-bed===
Ar c'hentañ minennoù eneptank a oa bet primaozet e-kerzh ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]] evit talañ ouzh ar [[Tankoù ponner Breizh-Veur ar C'hentañ Brezel-bed|c'hentañ tankoù]] degaset war an tachennoù emgann gant [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon|Breizh-Veur]] e fin ar brezel.
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù enepdafar]]
[[Rummad:Armoù eneptank]]</text>
      <sha1>ss31yaj84g3gsq55vle8vjuoweamylk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeal:Bernd Freytag von Loringhoven</title>
    <ns>1</ns>
    <id>181491</id>
    <revision>
      <id>2203194</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:05:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fulup</username>
        <id>75</id>
      </contributor>
      <comment>/* Implij Penn-bras */ rann nevez</comment>
      <origin>2203194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="196" sha1="dnpaz8vitro8zcbvgzjeajweu5wdt9r" xml:space="preserve">== Implij Penn-bras ==
Ne gomprener ket re vat evit petra eo an droienn &quot;penn-bras&quot; implijet er pennad. [[Implijer:Fulup|Fulup]] ([[Kaozeadenn Implijer:Fulup|kaozeal]]) 30 Here 2026 da 20:05 (UTC)</text>
      <sha1>dnpaz8vitro8zcbvgzjeajweu5wdt9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tuduetso Sabure</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181492</id>
    <revision>
      <id>2203196</id>
      <timestamp>2026-10-30T20:28:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2203196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2728" sha1="cpkp6z8qmes1nu3o9uf87dbo8zmyaqh" xml:space="preserve">''' Tuduetso Sabure''', bet ganet e 1982, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Botswana|botswanat]]. Mestrez-Veur (WGM) eo abaoe 2005,  Stummer FIDE eo abaoe 2013&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11300248 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;{{formatnum:1728}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2026, {{formatnum:1899}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1924}} he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11300248 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;{{formatnum:2075}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=89050 He c'hoari e Chess Games]&lt;/ref&gt;. 
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad botswanat an echedoù|Kampionad botswanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe e 2012, 8/9 (+ 8, = 0, -1)&lt;ref&gt;{{en}}[https://s2.chess-results.com/tnr70157.aspx?lan=2&amp;art=4&amp;SNode=SO Ladies Championship 2023 - Chess Results]&lt;/ref&gt;,
e 2013&lt;ref&gt;{{en}}[https://s3.chess-results.com/tnr96859.aspx?lan=26art=4&amp;SNode=SO Ladies Championship 2013 - Chess Results]&lt;/ref&gt; hag e 2017, 7/9&lt;ref&gt;{{en}}[https://s3.chess-results.com/tnr277444.aspx?lan=2&amp;art=1&amp;turdet=YES&amp;SNode=SO Ladies Championship 2017 - Chess Results]&lt;/ref&gt;.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus peder  gwezh e skipailh Botswana. Ne c'hounezas medalenn ebet, nag he skipailh kennebeut. 
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|- 
|Gwengolo-Here 1998||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||3||5/12 (+ 5, = 0, - 7)||41,7||46/282||67/72 ||&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.olimpbase.org/1998w/1998bot.html 33rd Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|-
|Here-Du 2000||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||erlec'hierez 1||5/8 (+ 4, = 2, - 2)||62,5||17/338||81/86||&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.olimpbase.org/2000w/2000bot.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|- 
|Here 2004||36||{{Spagn}}, Calvià||2||6/12 (+ 5, = 2, - 5)||50||48/345||73/87||&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.olimpbase.org/2004w/2004bot.html 36th Chess Olympiad (women): Calvià 2004 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|- 
|Gwengolo 2010||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||1||5/9 (+ 4, = 1, - 4)||50||96/565||86/115||&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.olimpbase.org/2008w/2008bot.html 38th Chess Olympiad (women): Dresden 2008  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}  
==Liamm diavaez==
*{{en}}[https://www.365chess.com/players/Tuduetso_Sabure He fartiennoù e 365 Chess] 
{{DEFAULTSORT:Sabure, Tuduetso}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1982]] 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù botswanat]]</text>
      <sha1>cpkp6z8qmes1nu3o9uf87dbo8zmyaqh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pennrenerezh ar Surentez diavaez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181493</id>
    <revision>
      <id>2203206</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:56:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[Restr:Logo de la Direction Générale de la Sécurité Extérieure.svg|thumb|Logo a-vremañ an DGSE.]] '''Pennrenerezh ar Surentez diavaez''' (e galleg : ''Direction générale de la Sécurité extérieure'', berraet e ''DGSE'' alies), eo servij titouriñ diavaez [[Bro-C'hall]] abaoe 1982. Kemeret en doa plas ar [[Service de documentation extérieure et de contre-espionnage|SDECE]] e 1982.  Stag eo ouzh [[Ministrerezh an Armeoù (Bro-C'hall)|Ministrerezh an Armeoù]...&quot;</comment>
      <origin>2203206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5061" sha1="lv13kkiqx00vu01y9gqj3k2jfaoo27e" xml:space="preserve">[[Restr:Logo de la Direction Générale de la Sécurité Extérieure.svg|thumb|Logo a-vremañ an DGSE.]]
'''Pennrenerezh ar Surentez diavaez''' (e galleg : ''Direction générale de la Sécurité extérieure'', berraet e ''DGSE'' alies), eo servij titouriñ diavaez [[Bro-C'hall]] abaoe 1982. Kemeret en doa plas ar [[Service de documentation extérieure et de contre-espionnage|SDECE]] e 1982.

Stag eo ouzh [[Ministrerezh an Armeoù (Bro-C'hall)|Ministrerezh an Armeoù]]. Unan eus dek servij [[kumuniezh c'hall an titouriñ]] eo, asambles gant an [[DGSI]]. Kontrollet eo e oberoù gant [[Dileurierezh ar parlamant evit an titouriñ]], hag abaoe 2013 gant [[Ensellerezh ar servijoù]] titouriñ ivez.

Termenet eo kefridioù an DGSE gant ar melladoù D.3126-1 da D.3126-4O eus [[Kod an Difenn (Bro-C'hall)|Kod Difenn Bro-C'hall]]. O fal eo dastum titouroù, diwar aktoù spierezh pe arsellet, evit rakwelet pe anavezout ar gourdrouzoù a c'hallfe bezañ war ar Stad c'hall hag he sitoaianed, evel ar sponterezh pe an tagadennoù ''cyber''. Karget int da gehentiñ war ar gourdrouzoù-mañ da bennoù uhel ar vro a-benn heñchañ o divizoù, dre hanterouriezh « notennoù melen », lesanvet evel-se abalamour da liv o faper.

Hervez an DGSE, {{formatnum:7200}} ajant a laboure evit ar servij e 2026&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.dgse.gouv.fr/fr/nous-connaitre/qui-sommes-nous Qui sommes-nous ?]'', lec'hienn an DGSE (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;. 70% eus e implijidi a oa siviled&lt;ref&gt;{{Fr}} Jean-Christophe Notin, ''DGSE. La fabrique des agents secrets'', Taillandier, 2024, 336 p., ISBN 979-1021053496, p. 26&lt;/ref&gt;. Ar peurrest, soudarded anezho, zo bodet ent-ofisiel er [[44re Rejimant Troadegiezh (Bro-C'hall)|44{{re}} Rejimant Troadegiezh]]. Renet eo gant [[Nicolas Lerner]] abaoe an 9 a viz Genver 2024&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000048621922 Décret du 20 décembre 2023 portant nomination du directeur général de la sécurité extérieure - M. LERNER (Nicolas)]'', Legifrance (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

E 20{{Vet}} aroñdisamant Pariz emañ e sez (141, bali Mortier). A-benn 2031 e tilojo e savadurioù nevez e [[Kreñvlec'h nevez Vincennes]]&lt;ref&gt;{{Fr}} Audry Guettier, ''[https://www.lesechos.fr/pme-regions/ile-de-france/les-services-secrets-francais-sinstalleront-dans-le-fort-neuf-de-vincennes-en-2031-2131809 Les services secrets français s'installeront dans le Fort Neuf de Vincennes en 2031]'', Les Echos, 15/11/2024 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Oberiadurioù anavezet ==
* d'an 10 a viz Gouere 1985, ur skipailh eus an DGSE a lakaas da [[Gwalldaol ar Rainbow Warrior|Rainbow Warrior]], bag an aozadur [[Greenpeace]], da darzhañ e porzh [[Auckland]], en ur lazhañ al luc'hskeudennour izelvroat Fernando Pereira (oberiadur « Satanic »).
* dieubidigezh ostajed : ar c'hazetennerien [[Christian Chesnot]] ha [[Georges Malbrunot]] en Irak d'an 21 a viz Kerzu 2004&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.lemonde.fr/archives/article/2004/12/22/les-deux-ex-otages-francais-d-irak-sont-arrives-en-france_391673_1819218.html Les deux ex-otages français d'Irak sont arrivés en France]'', Le Monde, 22/12/2004 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt; ha [[Florence Aubenas]], en [[Irak]] ivez, d'an 12 a viz Even 2005.
* oberadurioù evit adkavout muntrerien pevar zourist gall e tagadenn Aleg (Maoritania) d'ar 24 a viz Kerzu 2007. An holl dagerien zo bet ehanet pe lazhet, evel Abdelmalek Droukdel, emir AQMI, e 2020, ha Yahia Djouadi e 2022&lt;ref&gt;{{Fr}} Jean-Christophe Notin, op. cit., pp. 209-211&lt;/ref&gt;.
* raid e [[Somalia]], d'an 12 a viz Genver 2013, evit dieubiñ ajant an DGSE [[Bac'hidigezh Denis Allex|Denis Allex]], ostaj abaoe tri bloaz. En aner, pa oa bet lazhet an ostaj, daou ajant all eus an DGSE, ouzhpenn da 17 stourmer islamour [[Harakat al-Chabab al-Moudjahidin|Al-Chabab]]&lt;ref&gt;{{fr}} ''[http://www.intelligenceonline.fr/renseignement-d-etat/2013/01/30/raid-de-la-dgse-en-somalie%C2%A0-ce-qui-s-est-passe,107942137-EVE Raid de la DGSE en Somalie : ce qui s'est passé]'', Intelligence Online, 30/01/2013 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.
* e 2017, an DGSE en deus kavet he doa klasket [[Rusia]] levezoniñ dilennadeg ar prezidant e Bro-C'hall, en ur gas war-wel war ar rouedadoù sokial [[Marine Le Pen]], kandidatez an tu-dehoù-pellañ&lt;ref&gt;{{en}} Emily Tamkin, ''[https://foreignpolicy.com/2017/02/08/french-intelligence-agency-braces-for-russian-bots-to-back-le-pen/ French Intelligence Agency Braces for Russian Bots to Back Le Pen]'', Foreign Policy, 08/02/2017 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Er sevenadur ==
* Ar strirad gall ''[[Le Bureau des légendes]]'' (2015-2020) a dremen e diabarzh an DGSE.

== Liamm diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.dgse.gouv.fr/fr Lec'hienn ofisiel an DGSE]

== Gwelet ivez ==
* [[Pennrenezh ar Surentez diabarzh]] (DGSI), servij titouriñ Bro-C'hall e diabarzh ar vro.

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} Jean-Christophe Notin, ''DGSE. La fabrique des agents secrets'', Taillandier, 2024, 336 p., ISBN 979-1021053496

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Servijoù titouriñ]]</text>
      <sha1>lv13kkiqx00vu01y9gqj3k2jfaoo27e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203209</id>
      <parentid>2203206</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:00:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2203209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5288" sha1="7sggixqhxy0v6sm8oxu2vyxhquv66ek" xml:space="preserve">[[Restr:Logo de la Direction Générale de la Sécurité Extérieure.svg|thumb|Logo a-vremañ an DGSE.]]
'''Pennrenerezh ar Surentez diavaez''' (e galleg : ''Direction générale de la Sécurité extérieure'', berraet e ''DGSE'' alies), eo servij titouriñ diavaez [[Bro-C'hall]] abaoe 1982. Kemeret en doa plas ar [[Service de documentation extérieure et de contre-espionnage|SDECE]] e 1982.

Stag eo ouzh [[Ministrerezh an Armeoù (Bro-C'hall)|Ministrerezh an Armeoù]]. Unan eus dek servij [[kumuniezh c'hall an titouriñ]] eo, asambles gant an [[DGSI]]. Kontrollet eo e oberoù gant [[Dileurierezh ar parlamant evit an titouriñ]], hag abaoe 2013 gant [[Ensellerezh ar servijoù]] titouriñ ivez.

Termenet eo kefridioù an DGSE gant ar melladoù D.3126-1 da D.3126-4O eus [[Kod an Difenn (Bro-C'hall)|Kod Difenn Bro-C'hall]]. O fal eo dastum titouroù, diwar aktoù spierezh pe arsellet, evit rakwelet pe anavezout ar gourdrouzoù a c'hallfe bezañ war ar Stad c'hall hag he sitoaianed, evel ar sponterezh pe an tagadennoù ''cyber''. Karget int da gehentiñ war ar gourdrouzoù-mañ da bennoù uhel ar vro a-benn heñchañ o divizoù, dre hanterouriezh « notennoù melen », lesanvet evel-se abalamour da liv o faper.

Hervez an DGSE, {{formatnum:7200}} ajant a laboure evit ar servij e 2026&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.dgse.gouv.fr/fr/nous-connaitre/qui-sommes-nous Qui sommes-nous ?]'', lec'hienn an DGSE (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;. 70% eus e implijidi a oa siviled&lt;ref&gt;{{Fr}} Jean-Christophe Notin, ''DGSE. La fabrique des agents secrets'', Taillandier, 2024, 336 p., ISBN 979-1021053496, p. 26&lt;/ref&gt;. Ar peurrest, soudarded anezho, zo bodet ent-ofisiel er [[44re Rejimant Troadegiezh (Bro-C'hall)|44{{re}} Rejimant Troadegiezh]]. Renet eo gant [[Nicolas Lerner]] abaoe an 9 a viz Genver 2024&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000048621922 Décret du 20 décembre 2023 portant nomination du directeur général de la sécurité extérieure - M. LERNER (Nicolas)]'', Legifrance (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

E 20{{Vet}} aroñdisamant Pariz emañ e sez (141, bali Mortier). A-benn 2031 e tilojo e savadurioù nevez e [[Kreñvlec'h nevez Vincennes]]&lt;ref&gt;{{Fr}} Audry Guettier, ''[https://www.lesechos.fr/pme-regions/ile-de-france/les-services-secrets-francais-sinstalleront-dans-le-fort-neuf-de-vincennes-en-2031-2131809 Les services secrets français s'installeront dans le Fort Neuf de Vincennes en 2031]'', Les Echos, 15/11/2024 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Oberiadurioù anavezet ==
* d'an 10 a viz Gouere 1985, ur skipailh eus an DGSE a lakaas da [[Gwalldaol ar Rainbow Warrior|Rainbow Warrior]], bag an aozadur [[Greenpeace]], da darzhañ e porzh [[Auckland]], en ur lazhañ al luc'hskeudennour izelvroat Fernando Pereira (oberiadur « Satanic »).
* dieubidigezh ostajed : ar c'hazetennerien [[Christian Chesnot]] ha [[Georges Malbrunot]] en Irak d'an 21 a viz Kerzu 2004&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.lemonde.fr/archives/article/2004/12/22/les-deux-ex-otages-francais-d-irak-sont-arrives-en-france_391673_1819218.html Les deux ex-otages français d'Irak sont arrivés en France]'', Le Monde, 22/12/2004 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt; ha [[Florence Aubenas]], en [[Irak]] ivez, d'an 12 a viz Even 2005.
* oberadurioù evit adkavout muntrerien pevar zourist gall e tagadenn Aleg (Maoritania) d'ar 24 a viz Kerzu 2007. An holl dagerien zo bet ehanet pe lazhet, evel Abdelmalek Droukdel, emir AQMI, e 2020, ha Yahia Djouadi e 2022&lt;ref&gt;{{Fr}} Jean-Christophe Notin, op. cit., pp. 209-211&lt;/ref&gt;.
* raid e [[Somalia]], d'an 12 a viz Genver 2013, evit dieubiñ ajant an DGSE [[Bac'hidigezh Denis Allex|Denis Allex]], ostaj abaoe tri bloaz. En aner, pa oa bet lazhet an ostaj, daou ajant all eus an DGSE, ouzhpenn da 17 stourmer islamour [[Harakat al-Chabab al-Moudjahidin|Al-Chabab]]&lt;ref&gt;{{fr}} ''[http://www.intelligenceonline.fr/renseignement-d-etat/2013/01/30/raid-de-la-dgse-en-somalie%C2%A0-ce-qui-s-est-passe,107942137-EVE Raid de la DGSE en Somalie : ce qui s'est passé]'', Intelligence Online, 30/01/2013 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.
* e 2017, an DGSE en deus kavet he doa klasket [[Rusia]] levezoniñ dilennadeg ar prezidant e Bro-C'hall, en ur gas war-wel war ar rouedadoù sokial [[Marine Le Pen]], kandidatez an tu-dehoù-pellañ&lt;ref&gt;{{en}} Emily Tamkin, ''[https://foreignpolicy.com/2017/02/08/french-intelligence-agency-braces-for-russian-bots-to-back-le-pen/ French Intelligence Agency Braces for Russian Bots to Back Le Pen]'', Foreign Policy, 08/02/2017 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Er sevenadur ==
* Ar strirad gall ''[[Le Bureau des légendes]]'' (2015-2020) a dremen e diabarzh an DGSE.

== Liamm diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.dgse.gouv.fr/fr Lec'hienn ofisiel an DGSE]

== Gwelet ivez ==
* [[Pennrenezh ar Surentez diabarzh]] (DGSI), servij titouriñ Bro-C'hall e diabarzh ar vro.

== Levrlennadur ==
* {{fr}} Roger Faligot, Jean Guisnel ha Rémi Kauffer, ''Histoire politique des services secrets français : De la Seconde Guerre mondiale à nos jours'', Pariz, La Découverte, 2013, 738 p., ISBN 978-2-7071-7771-1
* {{Fr}} Jean-Christophe Notin, ''DGSE. La fabrique des agents secrets'', Taillandier, 2024, 336 p., ISBN 979-1021053496

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
[[Rummad:Servijoù titouriñ]]</text>
      <sha1>7sggixqhxy0v6sm8oxu2vyxhquv66ek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203210</id>
      <parentid>2203209</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2203210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5289" sha1="6s816cinhb9c54c4z1okv4syabuapde" xml:space="preserve">[[Restr:Logo de la Direction Générale de la Sécurité Extérieure.svg|thumb|Logo a-vremañ an DGSE.]]
'''Pennrenerezh ar Surentez diavaez''' (e galleg : ''Direction générale de la Sécurité extérieure'', berraet e ''DGSE'' alies), eo servij titouriñ diavaez [[Bro-C'hall]] abaoe 1982. Kemeret en doa plas ar [[Service de documentation extérieure et de contre-espionnage|SDECE]] e 1982.

Stag eo ouzh [[Ministrerezh an Armeoù (Bro-C'hall)|Ministrerezh an Armeoù]]. Unan eus dek servij [[kumuniezh c'hall an titouriñ]] eo, asambles gant an [[DGSI]]. Kontrollet eo e oberoù gant [[Dileurierezh ar parlamant evit an titouriñ]], hag abaoe 2013 gant [[Ensellerezh ar servijoù]] titouriñ ivez. Renet eo gant [[Nicolas Lerner]] abaoe an 9 a viz Genver 2024&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000048621922 Décret du 20 décembre 2023 portant nomination du directeur général de la sécurité extérieure - M. LERNER (Nicolas)]'', Legifrance (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

Termenet eo kefridioù an DGSE gant ar melladoù D.3126-1 da D.3126-4O eus [[Kod an Difenn (Bro-C'hall)|Kod Difenn Bro-C'hall]]. O fal eo dastum titouroù, diwar aktoù spierezh pe arsellet, evit rakwelet pe anavezout ar gourdrouzoù a c'hallfe bezañ war ar Stad c'hall hag he sitoaianed, evel ar sponterezh pe an tagadennoù ''cyber''. Karget int da gehentiñ war ar gourdrouzoù-mañ da bennoù uhel ar vro a-benn heñchañ o divizoù, dre hanterouriezh « notennoù melen », lesanvet evel-se abalamour da liv o faper.

Hervez an DGSE, {{formatnum:7200}} ajant a laboure evit ar servij e 2026&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.dgse.gouv.fr/fr/nous-connaitre/qui-sommes-nous Qui sommes-nous ?]'', lec'hienn an DGSE (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;. 70% eus e implijidi a oa siviled&lt;ref&gt;{{Fr}} Jean-Christophe Notin, ''DGSE. La fabrique des agents secrets'', Taillandier, 2024, 336 p., ISBN 979-1021053496, p. 26&lt;/ref&gt;. Ar peurrest, soudarded anezho, zo bodet ent-ofisiel er [[44re Rejimant Troadegiezh (Bro-C'hall)|44{{re}} Rejimant Troadegiezh]]. 

E 20{{Vet}} aroñdisamant Pariz emañ e sez (141, bali Mortier). A-benn 2031 e tilojo e savadurioù nevez e [[Kreñvlec'h nevez Vincennes]]&lt;ref&gt;{{Fr}} Audry Guettier, ''[https://www.lesechos.fr/pme-regions/ile-de-france/les-services-secrets-francais-sinstalleront-dans-le-fort-neuf-de-vincennes-en-2031-2131809 Les services secrets français s'installeront dans le Fort Neuf de Vincennes en 2031]'', Les Echos, 15/11/2024 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Oberiadurioù anavezet ==
* d'an 10 a viz Gouere 1985, ur skipailh eus an DGSE a lakaas da [[Gwalldaol ar Rainbow Warrior|Rainbow Warrior]], bag an aozadur [[Greenpeace]], da darzhañ e porzh [[Auckland]], en ur lazhañ al luc'hskeudennour izelvroat Fernando Pereira (oberiadur « Satanic »).
* dieubidigezh ostajed : ar c'hazetennerien [[Christian Chesnot]] ha [[Georges Malbrunot]] en Irak d'an 21 a viz Kerzu 2004&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.lemonde.fr/archives/article/2004/12/22/les-deux-ex-otages-francais-d-irak-sont-arrives-en-france_391673_1819218.html Les deux ex-otages français d'Irak sont arrivés en France]'', Le Monde, 22/12/2004 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt; ha [[Florence Aubenas]], en [[Irak]] ivez, d'an 12 a viz Even 2005.
* oberadurioù evit adkavout muntrerien pevar zourist gall e tagadenn Aleg (Maoritania) d'ar 24 a viz Kerzu 2007. An holl dagerien zo bet ehanet pe lazhet, evel Abdelmalek Droukdel, emir AQMI, e 2020, ha Yahia Djouadi e 2022&lt;ref&gt;{{Fr}} Jean-Christophe Notin, op. cit., pp. 209-211&lt;/ref&gt;.
* raid e [[Somalia]], d'an 12 a viz Genver 2013, evit dieubiñ ajant an DGSE [[Bac'hidigezh Denis Allex|Denis Allex]], ostaj abaoe tri bloaz. En aner, pa oa bet lazhet an ostaj, daou ajant all eus an DGSE, ouzhpenn da 17 stourmer islamour [[Harakat al-Chabab al-Moudjahidin|Al-Chabab]]&lt;ref&gt;{{fr}} ''[http://www.intelligenceonline.fr/renseignement-d-etat/2013/01/30/raid-de-la-dgse-en-somalie%C2%A0-ce-qui-s-est-passe,107942137-EVE Raid de la DGSE en Somalie : ce qui s'est passé]'', Intelligence Online, 30/01/2013 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.
* e 2017, an DGSE en deus kavet he doa klasket [[Rusia]] levezoniñ dilennadeg ar prezidant e Bro-C'hall, en ur gas war-wel war ar rouedadoù sokial [[Marine Le Pen]], kandidatez an tu-dehoù-pellañ&lt;ref&gt;{{en}} Emily Tamkin, ''[https://foreignpolicy.com/2017/02/08/french-intelligence-agency-braces-for-russian-bots-to-back-le-pen/ French Intelligence Agency Braces for Russian Bots to Back Le Pen]'', Foreign Policy, 08/02/2017 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Er sevenadur ==
* Ar strirad gall ''[[Le Bureau des légendes]]'' (2015-2020) a dremen e diabarzh an DGSE.

== Liamm diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.dgse.gouv.fr/fr Lec'hienn ofisiel an DGSE]

== Gwelet ivez ==
* [[Pennrenezh ar Surentez diabarzh]] (DGSI), servij titouriñ Bro-C'hall e diabarzh ar vro.

== Levrlennadur ==
* {{fr}} Roger Faligot, Jean Guisnel ha Rémi Kauffer, ''Histoire politique des services secrets français : De la Seconde Guerre mondiale à nos jours'', Pariz, La Découverte, 2013, 738 p., ISBN 978-2-7071-7771-1
* {{Fr}} Jean-Christophe Notin, ''DGSE. La fabrique des agents secrets'', Taillandier, 2024, 336 p., ISBN 979-1021053496

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
[[Rummad:Servijoù titouriñ]]</text>
      <sha1>6s816cinhb9c54c4z1okv4syabuapde</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203213</id>
      <parentid>2203210</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T10:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2203213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5340" sha1="gih808z5ikhzbfu87ky5ojmttic6m53" xml:space="preserve">[[Restr:Logo de la Direction Générale de la Sécurité Extérieure.svg|thumb|Logo a-vremañ an DGSE.]]
'''Pennrenerezh ar Surentez diavaez''' (e galleg : ''Direction générale de la Sécurité extérieure'', berraet e ''DGSE'' alies), eo servij titouriñ diavaez [[Bro-C'hall]] abaoe 1982. Kemeret en doa plas ar [[Service de documentation extérieure et de contre-espionnage|SDECE]] e 1982.

Stag eo ouzh [[Ministrerezh an Armeoù (Bro-C'hall)|Ministrerezh an Armeoù]]. Unan eus dek servij [[kumuniezh c'hall an titouriñ]] eo, asambles gant an [[DGSI]]. Kontrollet eo e oberoù gant [[Dileurierezh ar parlamant evit an titouriñ]], hag abaoe 2013 gant [[Ensellerezh ar servijoù]] titouriñ ivez. Renet eo gant [[Nicolas Lerner]] abaoe an 9 a viz Genver 2024&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000048621922 Décret du 20 décembre 2023 portant nomination du directeur général de la sécurité extérieure - M. LERNER (Nicolas)]'', Legifrance (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

Termenet eo kefridioù an DGSE gant ar melladoù D.3126-1 da D.3126-4O eus [[Kod an Difenn (Bro-C'hall)|Kod Difenn Bro-C'hall]]. O fal eo dastum titouroù, diwar aktoù spierezh pe arsellet, evit rakwelet pe anavezout ar gourdrouzoù a c'hallfe bezañ war ar Stad c'hall hag he sitoaianed, evel ar sponterezh pe an tagadennoù ''cyber''. Karget int da gehentiñ war ar gourdrouzoù-mañ da bennoù uhel ar vro a-benn heñchañ o divizoù, dre hanterouriezh « notennoù melen », lesanvet evel-se abalamour da liv o faper.

Hervez an DGSE, {{formatnum:7200}} ajant a laboure evit ar servij e 2026&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.dgse.gouv.fr/fr/nous-connaitre/qui-sommes-nous Qui sommes-nous ?]'', lec'hienn an DGSE (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;. 70% eus e implijidi a oa siviled&lt;ref&gt;{{Fr}} Jean-Christophe Notin, ''DGSE. La fabrique des agents secrets'', Taillandier, 2024, 336 p., ISBN 979-1021053496, p. 26&lt;/ref&gt;. Ar peurrest, soudarded anezho, zo bodet ent-ofisiel er [[44re Rejimant Troadegiezh (Bro-C'hall)|44{{re}} Rejimant Troadegiezh]]. 

E 20{{Vet}} aroñdisamant Pariz emañ e sez (141, bali Mortier). A-benn 2031 e tilojo e savadurioù nevez e [[Kreñvlec'h nevez Vincennes]]&lt;ref&gt;{{Fr}} Audry Guettier, ''[https://www.lesechos.fr/pme-regions/ile-de-france/les-services-secrets-francais-sinstalleront-dans-le-fort-neuf-de-vincennes-en-2031-2131809 Les services secrets français s'installeront dans le Fort Neuf de Vincennes en 2031]'', Les Echos, 15/11/2024 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Oberiadurioù anavezet ==
* d'an 10 a viz Gouere 1985, ur skipailh eus an DGSE a lakaas da [[Gwalldaol ar Rainbow Warrior|Rainbow Warrior]], bag an aozadur [[Greenpeace]], da darzhañ e porzh [[Auckland]], en ur lazhañ al luc'hskeudennour izelvroat Fernando Pereira (oberiadur « Satanic »).
* dieubidigezh ostajed : ar c'hazetennerien [[Christian Chesnot]] ha [[Georges Malbrunot]] en Irak d'an 21 a viz Kerzu 2004&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.lemonde.fr/archives/article/2004/12/22/les-deux-ex-otages-francais-d-irak-sont-arrives-en-france_391673_1819218.html Les deux ex-otages français d'Irak sont arrivés en France]'', Le Monde, 22/12/2004 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt; ha [[Florence Aubenas]], en [[Irak]] ivez, d'an 12 a viz Even 2005.
* oberadurioù evit adkavout muntrerien pevar zourist gall e tagadenn Aleg (Maoritania) d'ar 24 a viz Kerzu 2007. An holl dagerien zo bet ehanet pe lazhet, evel Abdelmalek Droukdel, emir AQMI, e 2020, ha Yahia Djouadi e 2022&lt;ref&gt;{{Fr}} Jean-Christophe Notin, op. cit., pp. 209-211&lt;/ref&gt;.
* raid e [[Somalia]], d'an 12 a viz Genver 2013, evit dieubiñ ajant an DGSE [[Bac'hidigezh Denis Allex|Denis Allex]], ostaj abaoe tri bloaz. En aner, pa oa bet lazhet an ostaj, daou ajant all eus an DGSE, ouzhpenn da 17 stourmer islamour [[Harakat al-Chabab al-Moudjahidin|Al-Chabab]]&lt;ref&gt;{{fr}} ''[http://www.intelligenceonline.fr/renseignement-d-etat/2013/01/30/raid-de-la-dgse-en-somalie%C2%A0-ce-qui-s-est-passe,107942137-EVE Raid de la DGSE en Somalie : ce qui s'est passé]'', Intelligence Online, 30/01/2013 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.
* e 2017, an DGSE en deus kavet he doa klasket [[Rusia]] levezoniñ [[Dilennadeg prezidant ar Republik c'hall e 2017|dilennadeg ar prezidant e Bro-C'hall]], en ur gas war-wel war ar rouedadoù sokial [[Marine Le Pen]], kandidatez an tu-dehoù-pellañ&lt;ref&gt;{{en}} Emily Tamkin, ''[https://foreignpolicy.com/2017/02/08/french-intelligence-agency-braces-for-russian-bots-to-back-le-pen/ French Intelligence Agency Braces for Russian Bots to Back Le Pen]'', Foreign Policy, 08/02/2017 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Er sevenadur ==
* Ar strirad gall ''[[Le Bureau des légendes]]'' (2015-2020) a dremen e diabarzh an DGSE.

== Liamm diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.dgse.gouv.fr/fr Lec'hienn ofisiel an DGSE]

== Gwelet ivez ==
* [[Pennrenezh ar Surentez diabarzh]] (DGSI), servij titouriñ Bro-C'hall e diabarzh ar vro.

== Levrlennadur ==
* {{fr}} Roger Faligot, Jean Guisnel ha Rémi Kauffer, ''Histoire politique des services secrets français : De la Seconde Guerre mondiale à nos jours'', Pariz, La Découverte, 2013, 738 p., ISBN 978-2-7071-7771-1
* {{Fr}} Jean-Christophe Notin, ''DGSE. La fabrique des agents secrets'', Taillandier, 2024, 336 p., ISBN 979-1021053496

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
[[Rummad:Servijoù titouriñ]]</text>
      <sha1>gih808z5ikhzbfu87ky5ojmttic6m53</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>DGSE</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181494</id>
    <redirect title="Pennrenerezh ar Surentez diavaez" />
    <revision>
      <id>2203208</id>
      <timestamp>2026-10-31T09:58:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[Pennrenerezh ar Surentez diavaez]]</comment>
      <origin>2203208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="g2iipq7dvspfb55y6gkj4ynutmtn4km" xml:space="preserve">#ADKAS [[Pennrenerezh ar Surentez diavaez]]</text>
      <sha1>g2iipq7dvspfb55y6gkj4ynutmtn4km</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Servijoù titouriñ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>181495</id>
    <revision>
      <id>2203211</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[Rummad:Titouriñ]]&quot;</comment>
      <origin>2203211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="lislfm7ys6ihfj0yakc6d3vnnv3xjm7" xml:space="preserve">[[Rummad:Titouriñ]]</text>
      <sha1>lislfm7ys6ihfj0yakc6d3vnnv3xjm7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.22 WMR</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181496</id>
    <redirect title=".22 Winchester Magnum Rimfire" />
    <revision>
      <id>2203215</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Kestenn en deus kaset ar bajenn [[.22 WMR]] da [[.22 Winchester Magnum Rimfire]]</comment>
      <origin>2203215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="c5lkzc562wyvtno1ef2q6z13uek4o59" xml:space="preserve">#ADKAS [[.22 Winchester Magnum Rimfire]]</text>
      <sha1>c5lkzc562wyvtno1ef2q6z13uek4o59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.22 Winchester Rimfire</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181497</id>
    <revision>
      <id>2203217</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:44:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{Droukveskañ|.22 Winchester Magnum Rimfire}} {| class=&quot;infobox&quot;  {{Infobox/Titl|.22 Winchester Rimfire|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:.22 Special, with .22 Long Rifle for comparison..JPG|frameless|313x313px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;A gleiz da zehou : kartouchennoù [[.22 Long Rifle]] ha '''.22 Winchester Rimfire''' ha [[.22 Hornet]]       |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B...&quot;</comment>
      <origin>2203217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3513" sha1="gj49pr5e4getnr4fqnz3rlh3lpqep53" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|.22 Winchester Magnum Rimfire}}
{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|.22 Winchester Rimfire|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:.22 Special, with .22 Long Rifle for comparison..JPG|frameless|313x313px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;A gleiz da zehou : kartouchennoù [[.22 Long Rifle]] ha '''.22 Winchester Rimfire''' ha [[.22 Hornet]]   
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doare
|-
! Kalibr
|[[.22 (rummad kalibroù)|.22 / 5,7 mm]]
|-
! Doare douilhez
|bourled, eeun
|-
! Doare skeiñ
|war an dro
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 1890
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|5,80 mm
|-
! Ø kolier
|6,18 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|6,24 mm
|-
! Ø strad
|7,6 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,3 mm
|-
! Hirder an douilhez
|24,5 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|30 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|40-45 greunenn (2,6 - 2,9 g)
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|320 - 440 m/s
|-
! Energiezh ar vannadell
|142 - 280 J
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.22 Winchester Rimfire''' , anvet '''.22 WRF''' ha '''.22 Remington Special''' ivez, zo ur [[munision]] evit an armoù-tan hiniennel bet lakaet war ar marc'had adalek 1890 gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]].

Ur gartouchenn gant ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Bourled|bourled]] eo, skoet war he zro. Ur stumm hiraet eus an [[.22 Long Rifle]] bet ijinet pevar bloaz araozi eo, alese ur galloud uheloc'h, evit gellout chaseal loened bihan en ur mod efedusoc'h. Er c'hontrol d'an .22 LR koulskoude e vez savet boledoù plaen o beg, ha n'int ket [[Boled strishaet|strishaet]], war an .22 WRF. [[Remington]] a ginnigas ur stumm eus ar munision anvet .22 Remington Special, dezhañ ur boled ront&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2020/07/20/forgotten-22-wrf-winchester-rimfire/ The Rimfire Report: An Ode to the Oft Forgotten 22 WRF Cartridge]'', The Firearm Blog, 20/06/2020 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Implij ==

Ar garabinenn [[Winchester Model 1890]] e voe an hini gentañ kambret evit ar munision e 1890. Remington ha [[Stevens Arms|Stevens]] a ginnigas armoù evitañ, hag ar revolver [[Colt Police Positive]] (1907) a oa kinniget e .22 WRF ivez&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Hiziv an deiz e vez implijet e vez un tamm ar munision er Stadoù-Unanet dreist-holl, e-lec'h ma vez produet c'hoazh gant embregerezhioù evel [[CCI (munisionoù)|CCI]]&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.cci-ammunition.com/rimfire/cci/winchester-rimfire/6-69.html Winchester Rimfire, 22 WRF, 45 Grain, Jacketed Hollow Point, 1300 fps]'', war lec'hienn CCI (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt; ha Winchester.

== Gwelet ivez ==
* [[.22 (rummad kalibroù)|Kalibr .22 (rummad)]]

== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-v/22-win-rf-et-22-rem-spl-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:22 WRF}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]</text>
      <sha1>gj49pr5e4getnr4fqnz3rlh3lpqep53</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.22 WRF</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181498</id>
    <redirect title=".22 Winchester Rimfire" />
    <revision>
      <id>2203218</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[.22 Winchester Rimfire]]</comment>
      <origin>2203218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="dgzfpe0w9828ax757h87x1v41hys1gv" xml:space="preserve">#ADKAS [[.22 Winchester Rimfire]]
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]</text>
      <sha1>dgzfpe0w9828ax757h87x1v41hys1gv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>.22 Remington Special</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181499</id>
    <redirect title=".22 Winchester Rimfire" />
    <revision>
      <id>2203219</id>
      <timestamp>2026-10-31T10:46:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[.22 Winchester Rimfire]]</comment>
      <origin>2203219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="dgzfpe0w9828ax757h87x1v41hys1gv" xml:space="preserve">#ADKAS [[.22 Winchester Rimfire]]
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]</text>
      <sha1>dgzfpe0w9828ax757h87x1v41hys1gv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Les Tuniques bleues</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181500</id>
    <revision>
      <id>2203222</id>
      <timestamp>2026-10-31T11:36:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Lañs dister</comment>
      <origin>2203222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11249" sha1="ded7jz0swor69jj52hi9hqy6w909svi" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Les Tuniques bleues''}}
[[Restr:Charleroi - station Janson - Les Tuniques bleues - 01.jpg|thumb|Ar c'haporal Blutch (a-gleiz) hag ar serjant Chesterfield (a-zehoù) taolennet ouzh ur voger en arsavlec'h Janson, e metro [[Charleroi]]. ]]
'''''Les Tuniques bleues''''' zo un dastumad levrioù [[bannoù-treset]], embannet e galleg da gentañ, kontet enne troioù-kaer daou soudard faltazius eus arme an [[Unvaniezh (Brezel diabarzh stadunanat)|Norzh]], ar c'haporal Blutch hag ar serjant Chesterfield, e-pad [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] (1861-1865). Anv an oberenn a ra dave d'al lesanv roet d'ar soudarded stadunanat gant an Amerindianed, da vare an [[trec'h war ar C'hornôg]] hag ar [[Brezelioù amerindian|Brezelioù indian]] en XIX{{Vet}} kantved.

Krouet e voe e 1968 er gelaouenn ''Spirou'', gant an treser [[Louis Salvérius]] hag ar senarioour [[Raoul Cauvin]]. Goude marv Salvérius e 1972, [[Lambil]] a dresas an istorioù. 70 albom zo bet embannet e 2026.

== Sinopsis ==
Ar serjant Cornélius M. Chesterfield hag ar c'haporal Blutch a servij en 22{{vet}} Rejimant Marc'hegerezh renet gant ar c'habiten Stark, un ofiser hag a fell dezhañ en em gannañ kousto pe gousto. Pa ziskouez Chesterfield bezañ kalonek, ar c'haporal Blutch a glask ingal tec'hout dirak an dañjer, pa n'eo ket dizertiñ a-wechoù. Desavet en deus e gazeg Arabesque evit kouezhañ e deroù an argadennoù da skouer, en ur virout anezhañ da gemer perzh en emgannoù da vat.

Faltazius eo tudennoù ''Les Tuniques bleues'', met kemer a reont harp war darvoudoù istorel pe tud wir : [[toull-bac'h Andersonville]] (''La prison de Robertsonville'', n°6) ; an [[Union Army Balloon Corps]] (''Les Cavaliers du ciel'', n°8) ; [[kentañ emgann Bull Run]] (''Bull Run'', n°27) ; [[William Quantrill]] ('' Quantrill'', n°36), hag [[Ulysses S. Grant]] (''Qui veut la peau du général ?'', n°42), e-touez reoù all.

== Roll an albomoù ==
{| class=&quot;wikitable alternance sticky-header&quot;
|+ Roll albomoù ''Les Tuniques bleues''&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.dupuis.com/seriebd/les-tuniques-bleues/136 Les Tuniques Bleues]'', war lec'hienn Dupuis (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Niverenn
! scope=&quot;col&quot; | Titl
! scope=&quot;col&quot; | Bloaz embann
! scope=&quot;col&quot; | Senario
! scope=&quot;col&quot; | Tresadennoù
! scope=&quot;col&quot; | Livioù
|-
| 1 || ''[[Un chariot dans l'Ouest]]'' || 1972 || [[Raoul Cauvin]] || [[Louis Salvérius]] ||
|-
| 2 || ''[[Du Nord au Sud]]'' || 1972 || [[Raoul Cauvin]] || [[Louis Salvérius]] ||
|-
| 3 || ''[[Et pour quinze cents dollars en plus]]'' || 1973 || [[Raoul Cauvin]] || [[Louis Salvérius]]  ||
|-
| 4 || ''[[Outlaw (Les Tuniques bleues)|Outlaw]]'' || 1973 || [[Raoul Cauvin]] || [[Louis Salvérius]] (ha [[Willy Lambil]] evit ar 6 pajenn diwezhañ) ||
|-
| 5 || ''[[Les Déserteurs]]'' || 1974 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 6 || ''[[La Prison de Robertsonville]]'' || 1974 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 7 || ''[[Les Bleus de la marine (bande dessinée)|Les Bleus de la marine]]'' || 1975 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 8 || ''[[Les Cavaliers du ciel]]'' || 1976 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 9 || ''[[La Grande Patrouille]]'' || 1976 || [[Raoul Cauvin]] || [[Louis Salvérius]] ||
|-
| 10 || ''[[Des Bleus et des tuniques]]'' || 1976 || [[Raoul Cauvin]] || [[Louis Salvérius]] ||
|-
| 11 || ''[[Des Bleus en noir et blanc]]'' || 1976 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 12 || ''[[Les Bleus tournent cosaques]]'' || 1977 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 13 || ''[[Les Bleus dans la gadoue]]'' || 1978 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 14 || ''[[Le Blanc-bec]]'' || 1979 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 15 || ''[[Rumberley]]'' || 1979 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 16 || ''[[Bronco Benny]]'' || 1980 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 17 || ''[[El Padre]]'' || 1981 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 18 || ''[[Blue rétro]]'' || 1982 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 19 || ''[[Le David]]'' || 1982 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 20 || ''[[Black Face]]'' || 1983 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 21 || ''[[Les Cinq Salopards]]'' || 1984 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 22 || ''[[Des Bleus et des dentelles]]'' || 1985 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 23 || ''[[Les Cousins d'en face]]'' || 1985 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 24 || ''[[Baby blue]]'' || 1986 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 25 || ''[[Des Bleus et des bosses]]'' || 1986 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 26 || ''[[L'Or du Québec]]'' || 1987 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 27 || ''[[Bull Run (Les Tuniques bleues)|Bull Run]]'' || 1987 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 28 || ''[[Les Bleus de la balle]]'' || 1988 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 29 || ''[[En avant l'amnésique]]'' || 1989 || [[Raoul Cauvin]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 30 || ''[[La Rose de Bantry]]'' || 1989 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 31 || ''[[Drummer boy]]'' || 1990 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 32 || ''[[Les Bleus en folie]]'' || 1991 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 33 || ''[[Grumbler et fils]]'' || 1992 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 34 || ''[[Vertes Années|Vertes années]]'' || 1992 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 35 || ''[[Captain Nepel]]'' || 1993 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 36 || ''[[Quantrill (Les Tuniques bleues)|Quantrill]]'' || 1994 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 37 || ''[[Duel dans la Manche]]'' || 1995 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 38 || ''[[Les Planqués]]'' || 1996 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 39 || ''[[Puppet Blues]]'' || 1997 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 40 || ''[[Les Hommes de paille]]'' || 1998 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 41 || ''[[Les Bleus en cavale]]'' || 1998 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 42 || ''[[Qui veut la peau du général ?]]'' || 1999 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 43 || ''[[Des Bleus et du blues]]'' || 2000 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 44 || ''[[L'Oreille de Lincoln]]'' || 2001 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 45 || ''[[Émeutes à New York]]'' || 2002 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 46 || ''[[Requiem pour un Bleu]]'' || 2003 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 47 || ''[[Les Nancy Hart]]'' || 2004 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 48 || ''[[Arabesque (Les Tuniques bleues)|Arabesque]]'' || 2005 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 49 || ''[[Mariage à Fort Bow]]'' || 2005 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 50 || ''[[La Traque (Les Tuniques bleues)|La Traque]]'' || 2005 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 51 || ''[[Stark sous toutes les coutures]]'' || 2007 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 52 || ''[[Des Bleus dans le brouillard]]'' || 2008 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 53 || ''[[Sang bleu chez les Bleus]]'' || 2009 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 54 || ''[[Miss Walker]]'' || 2010 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 55 || ''[[Indien, mon frère]]'' || 2011 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 56 || ''[[Dent pour dent (Les Tuniques bleues)|Dent pour dent]]'' || 2012 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 57 || ''[[Colorado Story]]'' || 2013 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 58 || ''[[Les Bleus se mettent au vert]]'' || 2014 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 59 || ''[[Les Quatre Évangélistes (bande dessinée)|Les Quatre Évangélistes]]'' || 2015 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 60 || ''[[Carte blanche pour un bleu]]'' || 2016 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 61 || ''[[L'Étrange Soldat Franklin]]'' || 2017 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 62 || ''[[Sallie]]'' || 2018 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 63 || ''[[La Bataille du cratère]]'' || 2019 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 64 || ''[[Où est donc Arabesque ?]]'' || 2021 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]]|| [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 65 || ''[[L'Envoyé spécial]]'' || 2020 || [[Béka (aozer)|Béka]] ha [[José Luis Munuera|Munuera]] || [[José Luis Munuera|Munuera]] || Sedyas
|-
| 66 || ''[[Irish Melody]]'' || 2022 || [[Kris (scénariste)|Kris]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 67 || ''Du feu sur la glace'' || 2023 || [[Kris (scénariste)|Kris]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 68 || ''[[De l'or pour les Bleus]]'' || 2024 || [[Frédéric Neidhardt|Fred Neidhardt]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 69 || ''[[Lincoln dans la ligne de mire]]'' || 2025 || [[Frédéric Neidhardt|Fred Neidhardt]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 70 || ''[[Les Bleus sur la corde raide]]'' || 2026 || [[Frédéric Neidhardt|Fred Neidhardt]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|}

== Tro-dro d'an oberenn ==

* ar c'harr-nij [[Grumman E-2C Hawkeye]] FR2 eus ar [[Morlu gall]] zo lesanvet ''Arabesque'', abalamour dezhañ mont mat en-dro e-kerzh ar pleustradegoù, met chom boud a-wechoù a-raok kefridioù emgann, evel kazeg Blutch&lt;ref&gt;{{Fr}} Laurent Lagneau, ''[https://www.opex360.com/2026/06/14/la-marine-nationale-a-failli-perdre-lun-de-ses-trois-avions-de-guet-aerien-e-2c-hawkeye-lors-de-la-mission-clemenceau-25/ La Marine nationale a failli perdre l’un de ses trois avions de guet aérien E-2C Hawkeye lors de la mission Clemenceau 25]'', Opex 360, 14/06/2026 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==

* {{Fr}} ''[https://www.bedetheque.com/serie-178-BD-Tuniques-Bleues.html Les Tuniques bleues]'', war Bédéthèque

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Heuliadoù bannoù-treset]]
[[Rummad:Bannoù-treset Belgia]]
[[Rummad:Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]]</text>
      <sha1>ded7jz0swor69jj52hi9hqy6w909svi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2203223</id>
      <parentid>2203222</parentid>
      <timestamp>2026-10-31T11:39:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2203223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11380" sha1="5e1d2gh01yv3v71kloz3d23asft2z9p" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Les Tuniques bleues''}}
[[Restr:Charleroi - station Janson - Les Tuniques bleues - 01.jpg|thumb|Ar c'haporal Blutch (a-gleiz) hag ar serjant Chesterfield (a-zehoù) taolennet ouzh ur voger en arsavlec'h Janson, e metro [[Charleroi]]. ]]
'''''Les Tuniques bleues''''' (&quot;An Tonegoù glas&quot;) zo un dastumad levrioù [[bannoù-treset]], embannet e galleg da gentañ, kontet enne troioù-kaer daou soudard faltazius eus arme an [[Unvaniezh (Brezel diabarzh stadunanat)|Norzh]], ar c'haporal Blutch hag ar serjant Chesterfield, e-pad [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] (1861-1865). Anv an oberenn a ra dave d'al lesanv roet d'ar soudarded stadunanat gant an Amerindianed, da vare an [[trec'h war ar C'hornôg]] hag ar [[Brezelioù amerindian|Brezelioù indian]] en XIX{{Vet}} kantved.

Krouet e voe e 1968 er gelaouenn ''[[Spirou (kelaouenn)|Spirou]]'', gant an treser [[Louis Salvérius]] hag ar senarioour [[Raoul Cauvin]]. Goude marv Salvérius e 1972, [[Lambil]] a dresas an istorioù. 70 albom zo bet embannet e 2026.

N'eo ket bet troet e brezhoneg c'hoazh.

== Sinopsis ==
Ar serjant [[Cornélius M. Chesterfield]] hag ar [[Kaporal Blutch|c'haporal Blutch]] a servij en 22{{vet}} Rejimant Marc'hegerezh renet gant ar c'habiten Stark, un ofiser hag a fell dezhañ en em gannañ kousto pe gousto. Pa ziskouez Chesterfield bezañ kalonek, ar c'haporal Blutch a glask ingal tec'hout dirak an dañjer, pa n'eo ket dizertiñ a-wechoù. Desavet en deus e gazeg Arabesque evit kouezhañ e deroù an argadennoù da skouer, en ur virout anezhañ da gemer perzh en emgannoù da vat.

Faltazius eo tudennoù ''Les Tuniques bleues'', met kemer a reont harp war darvoudoù istorel pe tud wir : [[toull-bac'h Andersonville]] (''La prison de Robertsonville'', n°6) ; an [[Union Army Balloon Corps]] (''Les Cavaliers du ciel'', n°8) ; [[kentañ emgann Bull Run]] (''Bull Run'', n°27) ; [[William Quantrill]] ('' Quantrill'', n°36), hag [[Ulysses S. Grant]] (''Qui veut la peau du général ?'', n°42), e-touez reoù all.

== Roll an albomoù ==
{| class=&quot;wikitable alternance sticky-header&quot;
|+ Roll albomoù ''Les Tuniques bleues''&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.dupuis.com/seriebd/les-tuniques-bleues/136 Les Tuniques Bleues]'', war lec'hienn Dupuis (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Niverenn
! scope=&quot;col&quot; | Titl
! scope=&quot;col&quot; | Bloaz embann
! scope=&quot;col&quot; | Senario
! scope=&quot;col&quot; | Tresadennoù
! scope=&quot;col&quot; | Livioù
|-
| 1 || ''[[Un chariot dans l'Ouest]]'' || 1972 || [[Raoul Cauvin]] || [[Louis Salvérius]] ||
|-
| 2 || ''[[Du Nord au Sud]]'' || 1972 || [[Raoul Cauvin]] || [[Louis Salvérius]] ||
|-
| 3 || ''[[Et pour quinze cents dollars en plus]]'' || 1973 || [[Raoul Cauvin]] || [[Louis Salvérius]]  ||
|-
| 4 || ''[[Outlaw (Les Tuniques bleues)|Outlaw]]'' || 1973 || [[Raoul Cauvin]] || [[Louis Salvérius]] (ha [[Willy Lambil]] evit ar 6 pajenn diwezhañ, goude marv Salvérius) ||
|-
| 5 || ''[[Les Déserteurs]]'' || 1974 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 6 || ''[[La Prison de Robertsonville]]'' || 1974 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 7 || ''[[Les Bleus de la marine (bande dessinée)|Les Bleus de la marine]]'' || 1975 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 8 || ''[[Les Cavaliers du ciel]]'' || 1976 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 9 || ''[[La Grande Patrouille]]'' || 1976 || [[Raoul Cauvin]] || [[Louis Salvérius]] ||
|-
| 10 || ''[[Des Bleus et des tuniques]]'' || 1976 || [[Raoul Cauvin]] || [[Louis Salvérius]] ||
|-
| 11 || ''[[Des Bleus en noir et blanc]]'' || 1976 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 12 || ''[[Les Bleus tournent cosaques]]'' || 1977 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 13 || ''[[Les Bleus dans la gadoue]]'' || 1978 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 14 || ''[[Le Blanc-bec]]'' || 1979 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 15 || ''[[Rumberley]]'' || 1979 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 16 || ''[[Bronco Benny]]'' || 1980 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 17 || ''[[El Padre]]'' || 1981 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 18 || ''[[Blue rétro]]'' || 1982 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 19 || ''[[Le David]]'' || 1982 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 20 || ''[[Black Face]]'' || 1983 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 21 || ''[[Les Cinq Salopards]]'' || 1984 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 22 || ''[[Des Bleus et des dentelles]]'' || 1985 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 23 || ''[[Les Cousins d'en face]]'' || 1985 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 24 || ''[[Baby blue]]'' || 1986 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 25 || ''[[Des Bleus et des bosses]]'' || 1986 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 26 || ''[[L'Or du Québec]]'' || 1987 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 27 || ''[[Bull Run (Les Tuniques bleues)|Bull Run]]'' || 1987 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] ||
|-
| 28 || ''[[Les Bleus de la balle]]'' || 1988 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 29 || ''[[En avant l'amnésique]]'' || 1989 || [[Raoul Cauvin]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 30 || ''[[La Rose de Bantry]]'' || 1989 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 31 || ''[[Drummer boy]]'' || 1990 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 32 || ''[[Les Bleus en folie]]'' || 1991 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 33 || ''[[Grumbler et fils]]'' || 1992 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 34 || ''[[Vertes Années|Vertes années]]'' || 1992 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 35 || ''[[Captain Nepel]]'' || 1993 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 36 || ''[[Quantrill (Les Tuniques bleues)|Quantrill]]'' || 1994 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 37 || ''[[Duel dans la Manche]]'' || 1995 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 38 || ''[[Les Planqués]]'' || 1996 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 39 || ''[[Puppet Blues]]'' || 1997 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 40 || ''[[Les Hommes de paille]]'' || 1998 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 41 || ''[[Les Bleus en cavale]]'' || 1998 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 42 || ''[[Qui veut la peau du général ?]]'' || 1999 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 43 || ''[[Des Bleus et du blues]]'' || 2000 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 44 || ''[[L'Oreille de Lincoln]]'' || 2001 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 45 || ''[[Émeutes à New York]]'' || 2002 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 46 || ''[[Requiem pour un Bleu]]'' || 2003 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 47 || ''[[Les Nancy Hart]]'' || 2004 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 48 || ''[[Arabesque (Les Tuniques bleues)|Arabesque]]'' || 2005 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 49 || ''[[Mariage à Fort Bow]]'' || 2005 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 50 || ''[[La Traque (Les Tuniques bleues)|La Traque]]'' || 2005 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 51 || ''[[Stark sous toutes les coutures]]'' || 2007 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 52 || ''[[Des Bleus dans le brouillard]]'' || 2008 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 53 || ''[[Sang bleu chez les Bleus]]'' || 2009 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 54 || ''[[Miss Walker]]'' || 2010 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 55 || ''[[Indien, mon frère]]'' || 2011 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 56 || ''[[Dent pour dent (Les Tuniques bleues)|Dent pour dent]]'' || 2012 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 57 || ''[[Colorado Story]]'' || 2013 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 58 || ''[[Les Bleus se mettent au vert]]'' || 2014 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 59 || ''[[Les Quatre Évangélistes (bande dessinée)|Les Quatre Évangélistes]]'' || 2015 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 60 || ''[[Carte blanche pour un bleu]]'' || 2016 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 61 || ''[[L'Étrange Soldat Franklin]]'' || 2017 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 62 || ''[[Sallie]]'' || 2018 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 63 || ''[[La Bataille du cratère]]'' || 2019 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 64 || ''[[Où est donc Arabesque ?]]'' || 2021 || [[Raoul Cauvin]] || [[Willy Lambil]]|| [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 65 || ''[[L'Envoyé spécial]]'' || 2020 || [[Béka (aozer)|Béka]] ha [[José Luis Munuera|Munuera]] || [[José Luis Munuera|Munuera]] || Sedyas
|-
| 66 || ''[[Irish Melody]]'' || 2022 || [[Kris (scénariste)|Kris]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 67 || ''Du feu sur la glace'' || 2023 || [[Kris (scénariste)|Kris]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 68 || ''[[De l'or pour les Bleus]]'' || 2024 || [[Frédéric Neidhardt|Fred Neidhardt]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 69 || ''[[Lincoln dans la ligne de mire]]'' || 2025 || [[Frédéric Neidhardt|Fred Neidhardt]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|-
| 70 || ''[[Les Bleus sur la corde raide]]'' || 2026 || [[Frédéric Neidhardt|Fred Neidhardt]] || [[Willy Lambil]] || [[Studio Leonardo|Leonardo]]
|}

== Tro-dro d'an oberenn ==

* ar c'harr-nij [[Grumman E-2C Hawkeye]] FR2 eus ar [[Morlu gall]] zo lesanvet ''Arabesque'', abalamour dezhañ mont mat en-dro e-kerzh ar pleustradegoù, met chom boud a-wechoù a-raok kefridioù emgann, evel kazeg Blutch&lt;ref&gt;{{Fr}} Laurent Lagneau, ''[https://www.opex360.com/2026/06/14/la-marine-nationale-a-failli-perdre-lun-de-ses-trois-avions-de-guet-aerien-e-2c-hawkeye-lors-de-la-mission-clemenceau-25/ La Marine nationale a failli perdre l’un de ses trois avions de guet aérien E-2C Hawkeye lors de la mission Clemenceau 25]'', Opex 360, 14/06/2026 (lennet d'an 31/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==

* {{Fr}} ''[https://www.bedetheque.com/serie-178-BD-Tuniques-Bleues.html Les Tuniques bleues]'', war Bédéthèque

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Heuliadoù bannoù-treset]]
[[Rummad:Bannoù-treset Belgia]]
[[Rummad:Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]]</text>
      <sha1>5e1d2gh01yv3v71kloz3d23asft2z9p</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>