Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 5742 2203252 1984572 2026-10-31T15:51:13Z Arko 540 kempenn 2203252 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Samhain''', distaget [ˈsawənʲ], a dalvez [[du|Miz Du]] en [[iwerzhoneg]]. '''Samain''' a zo ar stumm en [[heniwerzhoneg]], ha ''Samhainn'' pe ''Samhuinn'' e [[gouezeleg Skos]]. Ar ger-se, pe unan tost-kar (''Saminios'' pe ''Samoni'' e galianeg), a oa implijet evit kentañ miz ar bloaz e [[deiziadur ar Gelted|deiziadur kozh ar Gelted]]. Implijet e veze ivez evit tri deiz kentañ ar miz pa veze lidet ur gouel evit derou ar [[goañv]]. Kavet e vez roudoù eus ar gouel-mañ e [[Gouel an Hollsent]], e [[Gouel an Anaon]] hag e [[Halloween]]. Implijet e vez ivez ar ger gant ar [[nevez-paganed]] en o rod ar bloaz. [[Rummad:Deiziadurioù]] [[Rummad:Iwerzhon]] 1pbipqbr7v7tmrng54po0atp1ina7w2 10 16979 2203286 2201173 2026-11-01T08:32:30Z Kestenn 14086 2203286 wikitext text/x-wiki {| border="0" align="center" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF" |colspan="13" align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Pegement a bennadoù zo bet savet er Wikipedia brezhonek d'ar c'hentañ deiz eus ar miz <span style="color:#008000;"><small>[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Patrom:Pegement_a_bennadoù_brezhonek_e_Wikipedia&action=submit (kemmañ)]</small><BR />(Renk ar wiki brezhonek da zeiz kentañ ar miz)</span> - <span style="color:#000080;">(Pennadoù bet ouzhpennet e-kerzh ar miz a-raok)</span> |- align="center" |Bloaz||width=50|Genver||width=50|C'hwevrer||width=50|Meurzh||width=50|Ebrel||width=50|Mae||width=50|Mezheven||width=50|Gouere||width=50|Eost||width=50|Gwengolo||width=50|Here||width=50|Du||width=50|Kerzu |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2005''' ||49<br> ||56<br><span style="color:#000080;">+7</span> ||91<br><span style="color:#000080;">+35</span> ||135<br><span style="color:#000080;">+44</span> ||227<br><span style="color:#000080;">+92</span> ||363<br><span style="color:#000080;">+136</span> ||468<br><span style="color:#000080;">+105</span> ||638<span style="color:#008000;">&nbsp;(84)</span><br><span style="color:#000080;">+170</span> ||768<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;">+130</span> ||1&nbsp;273<span style="color:#008000;">&nbsp;(70)</span><br><span style="color:#000080;">+505</span> ||1&nbsp;925<span style="color:#008000;">&nbsp;(63)</span><br><span style="color:#000080;">+652</span> ||2&nbsp;512<span style="color:#008000;">&nbsp;(58)</span><br><span style="color:#000080;">+587</span> |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2006''' ||3&nbsp;470<span style="color:#008000;">&nbsp;(57)</span><br><span style="color:#000080;">+958</span> ||4&nbsp;000<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+530</span> ||4&nbsp;662<span style="color:#008000;">&nbsp;(51)</span><br><span style="color:#000080;">+662</span> ||5&nbsp;652<span style="color:#008000;">&nbsp;(50)</span><br><span style="color:#000080;">+990</span> ||6&nbsp;332<span style="color:#008000;">&nbsp;(50)</span><br><span style="color:#000080;">+680</span> ||6&nbsp;579<span style="color:#008000;">&nbsp;(51)</span><br><span style="color:#000080;">+247</span> ||7&nbsp;208<span style="color:#008000;">&nbsp;(52)</span><br><span style="color:#000080;">+629</span> ||7&nbsp;769<span style="color:#008000;">&nbsp;(50)</span><br><span style="color:#000080;">+561</span> ||8&nbsp;373<span style="color:#008000;">&nbsp;(50)</span><br><span style="color:#000080;">+604</span> ||8&nbsp;944<span style="color:#008000;">&nbsp;(52)</span><br><span style="color:#000080;">+571</span> ||9&nbsp;891<span style="color:#008000;">&nbsp;(51)</span><br><span style="color:#000080;">+947</span> ||10&nbsp;785<span style="color:#008000;">&nbsp;(51)</span><br><span style="color:#000080;">+894</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2007''' ||11&nbsp;220<span style="color:#008000;">&nbsp;(53)</span><br><span style="color:#000080;">+435</span> ||12&nbsp;056<span style="color:#008000;">&nbsp;(54)</span><br><span style="color:#000080;">+836</span> ||12&nbsp;390<span style="color:#008000;">&nbsp;(54)</span><br><span style="color:#000080;">+334</span> ||13&nbsp;010<span style="color:#008000;">&nbsp;(53)</span><br><span style="color:#000080;">+620</span> ||13&nbsp;537<span style="color:#008000;">&nbsp;(54)</span><br><span style="color:#000080;">+527</span> ||14&nbsp;008<span style="color:#008000;">&nbsp;(54)</span><br><span style="color:#000080;">+471</span> ||14&nbsp;393<span style="color:#008000;">&nbsp;(56)</span><br><span style="color:#000080;">+385</span> ||14&nbsp;971<span style="color:#008000;">&nbsp;(56)</span><br><span style="color:#000080;">+578</span> ||15&nbsp;652<span style="color:#008000;">&nbsp;(56)</span><br><span style="color:#000080;">+681</span> ||16&nbsp;416<span style="color:#008000;">&nbsp;(54)</span><br><span style="color:#000080;">+764</span> ||16&nbsp;902<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+486</span> ||17&nbsp;304<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+402</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2008''' ||17&nbsp;735<span style="color:#008000;">&nbsp;(54)</span><br><span style="color:#000080;">+431</span> ||18&nbsp;421<span style="color:#008000;">&nbsp;(53)</span><br><span style="color:#000080;">+686</span> ||18&nbsp;874<span style="color:#008000;">&nbsp;(53)</span><br><span style="color:#000080;">+453</span> ||19&nbsp;196<span style="color:#008000;">&nbsp;(54)</span><br><span style="color:#000080;">+322</span> ||19&nbsp;549<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+353</span> ||19&nbsp;794<span style="color:#008000;">&nbsp;(56)</span><br><span style="color:#000080;">+245</span> ||20&nbsp;190<span style="color:#008000;">&nbsp;(56)</span><br><span style="color:#000080;">+396</span> ||20&nbsp;552<span style="color:#008000;">&nbsp;(56)</span><br><span style="color:#000080;">+362</span> ||20&nbsp;828<span style="color:#008000;">&nbsp;(56)</span><br><span style="color:#000080;">+276</span> ||21&nbsp;195<span style="color:#008000;">&nbsp;(56)</span><br><span style="color:#000080;">+367</span> ||21&nbsp;850<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+655</span> ||22&nbsp;338<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+488</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2009''' ||22&nbsp;888<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+550</span> ||23&nbsp;361<span style="color:#008000;">&nbsp;(56)</span><br><span style="color:#000080;">+473</span> ||23&nbsp;815<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+454</span> ||24&nbsp;337<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+522</span> ||24&nbsp;769<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+432</span> ||25&nbsp;280<span style="color:#008000;">&nbsp;(54)</span><br><span style="color:#000080;">+511</span> ||26&nbsp;653<span style="color:#008000;">&nbsp;(54)</span><br><span style="color:#000080;">+1373</span> ||27&nbsp;910<span style="color:#008000;">&nbsp;(52)</span><br><span style="color:#000080;">+1257</span> ||28&nbsp;937<span style="color:#008000;">&nbsp;(52)</span><br><span style="color:#000080;">+1027</span> ||29&nbsp;544<span style="color:#008000;">&nbsp;(52)</span><br><span style="color:#000080;">+607</span> ||30&nbsp;107<span style="color:#008000;">&nbsp;(52)</span><br><span style="color:#000080;">+563</span> ||30&nbsp;599<span style="color:#008000;">&nbsp;(52)</span><br><span style="color:#000080;">+492</span> |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2010''' ||31&nbsp;100<span style="color:#008000;">&nbsp;(52)</span><br><span style="color:#000080;">+501</span> ||31&nbsp;550<span style="color:#008000;">&nbsp;(52)</span><br><span style="color:#000080;">+450</span> ||31&nbsp;935<span style="color:#008000;">&nbsp;(52)</span><br><span style="color:#000080;">+385</span> ||32&nbsp;563<span style="color:#008000;">&nbsp;(52)</span><br><span style="color:#000080;">+628</span> ||33&nbsp;141<span style="color:#008000;">&nbsp;(54)</span><br><span style="color:#000080;">+578</span> ||33&nbsp;616<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+475</span> ||34&nbsp;267<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+651</span> ||34&nbsp;722<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+455</span> ||35&nbsp;017<span style="color:#008000;">&nbsp;(55)</span><br><span style="color:#000080;">+295</span> ||35&nbsp;389<span style="color:#008000;">&nbsp;(56)</span><br><span style="color:#000080;">+372</span> ||35&nbsp;746<span style="color:#008000;">&nbsp;(56)</span><br><span style="color:#000080;">+357</span> ||36&nbsp;051<span style="color:#008000;">&nbsp;(56)</span><br><span style="color:#000080;">+305</span> |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2011''' ||36&nbsp;313<span style="color:#008000;">&nbsp;(57)</span><br><span style="color:#000080;">+262</span> ||36&nbsp;686<span style="color:#008000;">&nbsp;(57)</span><br><span style="color:#000080;">+373</span> ||36&nbsp;872<span style="color:#008000;">&nbsp;(57)</span><br><span style="color:#000080;">+176</span> ||37&nbsp;072<span style="color:#008000;">&nbsp;(58)</span><br><span style="color:#000080;">+200</span> ||37&nbsp;301<span style="color:#008000;">&nbsp;(58)</span><br><span style="color:#000080;">+229</span> ||37&nbsp;645<span style="color:#008000;">&nbsp;(59)</span><br><span style="color:#000080;">+344</span> ||38&nbsp;109<span style="color:#008000;">&nbsp;(60)</span><br><span style="color:#000080;">+464</span> ||38&nbsp;543<span style="color:#008000;">&nbsp;(59)</span><br><span style="color:#000080;">+434</span> || || ||39&nbsp;804<span style="color:#008000;">&nbsp;(62)</span><br><span style="color:#000080;">+1261</span> ||40&nbsp;186<span style="color:#008000;">&nbsp;(62)</span><br><span style="color:#000080;">+382</span> |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2012''' ||40&nbsp;566<span style="color:#008000;">&nbsp;(62)</span><br><span style="color:#000080;">+380</span> ||40&nbsp;770<span style="color:#008000;">&nbsp;(62)</span><br><span style="color:#000080;">+204</span> ||41&nbsp;033<span style="color:#008000;">&nbsp;(62)</span><br><span style="color:#000080;">+263</span> || ||42&nbsp;014<span style="color:#008000;">&nbsp;(62)</span><br><span style="color:#000080;">+981</span> ||42&nbsp;412<span style="color:#008000;">&nbsp;(62)</span><br><span style="color:#000080;">+398</span> ||42&nbsp;894<span style="color:#008000;">&nbsp;(62)</span><br><span style="color:#000080;">+482</span> ||43&nbsp;305<span style="color:#008000;">&nbsp;(62)</span><br><span style="color:#000080;">+411</span> ||43&nbsp;561<span style="color:#008000;">&nbsp;(62)</span><br><span style="color:#000080;">+256</span> ||43&nbsp;783<span style="color:#008000;">&nbsp;(64)</span><br><span style="color:#000080;">+222</span> ||44&nbsp;189<span style="color:#008000;">&nbsp;(64)</span><br><span style="color:#000080;">+406</span> ||44&nbsp;499<span style="color:#008000;">&nbsp;(64)</span><br><span style="color:#000080;">+310</span> |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2013''' ||44&nbsp;717<span style="color:#008000;">&nbsp;(63)</span><br><span style="color:#000080;">+218</span> ||45&nbsp;056<span style="color:#008000;">&nbsp;(64)</span><br><span style="color:#000080;">+339</span> ||45&nbsp;231<span style="color:#008000;">&nbsp;(64)</span><br><span style="color:#000080;">+175</span> ||45&nbsp;397<span style="color:#008000;">&nbsp;(64)</span><br><span style="color:#000080;">+166</span> ||45&nbsp;559<span style="color:#008000;">&nbsp;(64)</span><br><span style="color:#000080;">+162</span> ||45&nbsp;732<span style="color:#008000;">&nbsp;(67)</span><br><span style="color:#000080;">+173</span> ||45&nbsp;977<span style="color:#008000;">&nbsp;(69)</span><br><span style="color:#000080;">+245</span> ||46&nbsp;191<span style="color:#008000;">&nbsp;(69)</span><br><span style="color:#000080;">+214</span> ||46&nbsp;415<span style="color:#008000;">&nbsp;(69)</span><br><span style="color:#000080;">+224</span> ||46&nbsp;648<span style="color:#008000;">&nbsp;(70)</span><br><span style="color:#000080;">+233</span> ||46&nbsp;945<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+297</span> ||47&nbsp;190<span style="color:#008000;">&nbsp;(70)</span><br><span style="color:#000080;">+245</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2014''' ||47&nbsp;410<span style="color:#008000;">&nbsp;(70)</span><br><span style="color:#000080;">+220</span> ||47&nbsp;605<span style="color:#008000;">&nbsp;(70)</span><br><span style="color:#000080;">+205</span> ||47&nbsp;887<span style="color:#008000;">&nbsp;(70)</span><br><span style="color:#000080;">+282</span> ||48&nbsp;269<span style="color:#008000;">&nbsp;(70)</span><br><span style="color:#000080;">+382</span> ||49&nbsp;083<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+814</span> ||49&nbsp;392<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+309</span> || ||50&nbsp;138<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+746</span> ||50&nbsp;513<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+375</span> ||50&nbsp;755<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+242</span> ||51&nbsp;204<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+449</span> ||51&nbsp;612<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+408</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2015''' ||52&nbsp;002<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+390</span> ||52&nbsp;473<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+471</span> ||53&nbsp;042<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+569</span> ||53&nbsp;478<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+436</span> ||53&nbsp;733<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+255</span> ||53&nbsp;990<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+257</span> ||54&nbsp;254<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+354</span> ||54&nbsp;388<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+134</span> ||54&nbsp;804<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+416</span> ||55&nbsp;414<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+610</span> ||55&nbsp;772<span style="color:#008000;">&nbsp;(71)</span><br><span style="color:#000080;">+358</span> ||56&nbsp;000<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+228</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2016''' ||56&nbsp;513<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+513</span> ||57&nbsp;034<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+521</span> ||57&nbsp;448<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+414</span> ||57&nbsp;895<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+447</span> ||58&nbsp;244<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+349</span> ||58&nbsp;562<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+318</span> ||58&nbsp;832<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+270</span> ||59&nbsp;245<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+413</span> ||59&nbsp;620<span style="color:#008000;">&nbsp;(72)</span><br><span style="color:#000080;">+375</span> ||59&nbsp;865<span style="color:#008000;">&nbsp;(73)</span><br><span style="color:#000080;">+245</span> ||60&nbsp;210<span style="color:#008000;">&nbsp;(73)</span><br><span style="color:#000080;">+345</span> ||60&nbsp;534<span style="color:#008000;">&nbsp;(73)</span><br><span style="color:#000080;">+324</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2017''' ||60&nbsp;759<span style="color:#008000;">&nbsp;(73)</span><br><span style="color:#000080;">+225</span> ||61&nbsp;064<span style="color:#008000;">&nbsp;(73)</span><br><span style="color:#000080;">+305</span> ||61&nbsp;378<span style="color:#008000;">&nbsp;(74)</span><br><span style="color:#000080;">+314</span> ||61&nbsp;792<span style="color:#008000;">&nbsp;(74)</span><br><span style="color:#000080;">+414</span> ||61&nbsp;972<span style="color:#008000;">&nbsp;(74)</span><br><span style="color:#000080;">+180</span> ||62&nbsp;152<span style="color:#008000;">&nbsp;(74)</span><br><span style="color:#000080;">+180</span> ||62&nbsp;378<span style="color:#008000;">&nbsp;(74)</span><br><span style="color:#000080;">+226</span> ||62&nbsp;602<span style="color:#008000;">&nbsp;(74)</span><br><span style="color:#000080;">+224</span> ||62&nbsp;959<span style="color:#008000;">&nbsp;(74)</span><br><span style="color:#000080;">+357</span> ||63&nbsp;082<span style="color:#008000;">&nbsp;(74)</span><br><span style="color:#000080;">+123</span> ||63&nbsp;230<span style="color:#008000;">&nbsp;(74)</span><br><span style="color:#000080;">+148</span> ||63&nbsp;398<span style="color:#008000;">&nbsp;(74)</span><br><span style="color:#000080;">+168</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2018''' ||63&nbsp;612<span style="color:#008000;">&nbsp;(75)</span><br><span style="color:#000080;">+214</span> ||63&nbsp;779<span style="color:#008000;">&nbsp;(76)</span><br><span style="color:#000080;">+167</span> ||63&nbsp;979<span style="color:#008000;">&nbsp;(76)</span><br><span style="color:#000080;">+200</span> ||64&nbsp;226<span style="color:#008000;">&nbsp;(77)</span><br><span style="color:#000080;">+247</span> ||64&nbsp;485<span style="color:#008000;">&nbsp;(76)</span><br><span style="color:#000080;">+259</span> ||64&nbsp;751<span style="color:#008000;">&nbsp;(76)</span><br><span style="color:#000080;">+266</span> ||64&nbsp;959<span style="color:#008000;">&nbsp;(76)</span><br><span style="color:#000080;">+208</span> ||65&nbsp;160<span style="color:#008000;">&nbsp;(76)</span><br><span style="color:#000080;">+201</span> ||65&nbsp;373<span style="color:#008000;">&nbsp;(76)</span><br><span style="color:#000080;">+213</span> ||65&nbsp;555<span style="color:#008000;">&nbsp;(77)</span><br><span style="color:#000080;">+182</span> ||65&nbsp;686<span style="color:#008000;">&nbsp;(77)</span><br><span style="color:#000080;">+131</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2019''' || ||66&nbsp;163<span style="color:#008000;">&nbsp;(77)</span><br><span style="color:#000080;">+477</span> ||66&nbsp;316<span style="color:#008000;">&nbsp;(77)</span><br><span style="color:#000080;">+163</span> ||66&nbsp;486<span style="color:#008000;">&nbsp;(78)</span><br><span style="color:#000080;">+170</span> ||66&nbsp;633<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;">+147</span> ||66&nbsp;748<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;">+115</span> ||66&nbsp;940<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;">+192</span> ||67&nbsp;031<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;">+91</span> ||67&nbsp;099<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;">+68</span> ||67&nbsp;189<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;">+90</span> ||67&nbsp;307<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;">+118</span> ||67&nbsp;419<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;">+112</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2020''' ||67&nbsp;526<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;">+107</span> ||67&nbsp;664<span style="color:#008000;">&nbsp;(80)</span><br><span style="color:#000080;">+138</span> ||67&nbsp;767<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#000080;">+103</span> ||67&nbsp;865<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#000080;">+98</span> ||68&nbsp;069<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#000080;">+204</span> ||68&nbsp;279<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#000080;">+210</span> ||68&nbsp;409<span style="color:#008000;">&nbsp;(82)</span><br><span style="color:#000080;">+130</span> ||68&nbsp;510<span style="color:#008000;">&nbsp;(82)</span><br><span style="color:#000080;">+101</span> ||68&nbsp;581<span style="color:#008000;">&nbsp;(82)</span><br><span style="color:#000080;">+71</span> ||68&nbsp;657<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#000080;">+76</span> ||68&nbsp;734<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#000080;">+77</span> ||68&nbsp;842<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#000080;">+108</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2021''' ||68&nbsp;981<span style="color:#008000;">&nbsp;(82)</span><br><span style="color:#000080;">+139</span> ||69&nbsp;126<span style="color:#008000;">&nbsp;(82)</span><br><span style="color:#000080;">+145</span> ||69&nbsp;276<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+150</span> ||69&nbsp;378<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+102</span> ||69&nbsp;463<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+85</span> ||69&nbsp;560<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+97</span> ||69&nbsp;662<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+102</span> ||69&nbsp;760<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+98</span> ||69&nbsp;916<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+156</span> ||70&nbsp;030<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+114</span> ||70&nbsp;215<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+185</span> ||70&nbsp;354<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+139</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2022''' ||70&nbsp;531<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+177</span> ||70&nbsp;677<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+146</span> ||70&nbsp;996<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+319</span> ||71&nbsp;195<span style="color:#008000;">&nbsp;(83)</span><br><span style="color:#000080;">+199</span> ||71&nbsp;425<span style="color:#008000;">&nbsp;(84)</span><br><span style="color:#000080;">+230</span> ||71&nbsp;629<span style="color:#008000;">&nbsp;(84)</span><br><span style="color:#000080;">+204</span> ||71&nbsp;929<span style="color:#008000;">&nbsp;(84)</span><br><span style="color:#000080;">+300</span> ||72&nbsp;313<span style="color:#008000;">&nbsp;(84)</span><br><span style="color:#000080;">+384</span> ||73&nbsp;044<span style="color:#008000;">&nbsp;(82)</span><br><span style="color:#000080;">+731</span> ||74&nbsp;371<span style="color:#008000;">&nbsp;(82)</span><br><span style="color:#000080;">+1327</span> ||75&nbsp;287<span style="color:#008000;">&nbsp;(82)</span><br><span style="color:#000080;">+916</span> ||76&nbsp;031<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#000080;">+744</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2023''' ||76&nbsp;793<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#000080;">+762</span> ||77&nbsp;534<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#000080;">+741</span> ||78&nbsp;385<span style="color:#008000;">&nbsp;(82)</span><br><span style="color:#000080;">+851</span> ||78&nbsp;893<span style="color:#008000;">&nbsp;(82)</span><br><span style="color:#000080;">+508</span> ||79&nbsp;484<span style="color:#008000;">&nbsp;(82)</span><br><span style="color:#000080;" >+591</span> || ||80&nbsp;974<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#000080;" >+1490</span> ||82&nbsp;679<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#00080;" >+1705</span> ||83&nbsp;253<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#00080;" >+574</span> || ||84&nbsp;255<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#008000;" >+1002</span> ||85&nbsp;189<span style="color:#008000;">&nbsp;(79) </span><br><span style="color:#008000;" >+934</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2024''' ||85&nbsp;521<span style="color:#008000;">&nbsp;(78) </span><br><span style="color:#000080;" >+332</span> ||85&nbsp;829<span style="color:#008000;">&nbsp;(78)</span><br><span style="color:#000080;">+308</span> ||86&nbsp;006<span style="color:#008000;">&nbsp;(78)</span><br><span style="color:#000080;" >+177</span> ||86&nbsp;147<span style="color:#008000;">&nbsp;(78)</span><br><span style="color:#000080;" >+141</span> ||86&nbsp;261<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;" >+114</span> ||86&nbsp;416<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;" >+155</span> ||86&nbsp;501<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;" >+85</span> ||86&nbsp;606<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;" >+105</span> ||86&nbsp;729<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;" >+123</span> ||86&nbsp;930<span style="color:#008000;">&nbsp;(79)</span><br><span style="color:#000080;" >+201</span> ||87&nbsp;079<span style="color:#008000;">&nbsp;(80)</span><br><span style="color:#000080;" >+149</span> ||87&nbsp;224<span style="color:#008000;">&nbsp;(81)</span><br><span style="color:#000080;" >+145</span> ||&nbsp; |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2025''' ||87&nbsp;366<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+142</span> ||87&nbsp;629<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+263</span> ||87&nbsp;820<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+191</span> ||88&nbsp;061<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+241</span> ||88&nbsp;306<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+245</span> ||88&nbsp;561<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+255</span> ||88&nbsp;765<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+204</span> ||88&nbsp;955<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+190</span> ||89&nbsp;149<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+194</span> ||89&nbsp;405<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+256</span> ||89&nbsp;659<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+254</span> ||89&nbsp;933<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+274</span> |- background-color:#CCCCCC" align="center" |align="left"|'''2026''' ||90&nbsp;211<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+278</span> ||90&nbsp;462<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+251</span> ||90&nbsp;688<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+226</span> ||90&nbsp;901<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+213</span> ||91&nbsp;068<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+167</span> ||91&nbsp;246<span style="color:#008000;">&nbsp;(81) </span><br><span style="color:#000080;" >+178</span> ||91&nbsp;409<span style="color:#008000;">&nbsp;(80) </span><br><span style="color:#000080;" >+163</span> ||91&nbsp;502<span style="color:#008000;">&nbsp;(80) </span><br><span style="color:#000080;" >+93</span> ||91&nbsp;602<span style="color:#008000;">&nbsp;(80) </span><br><span style="color:#000080;" >+100</span> ||91&nbsp;756<span style="color:#008000;">&nbsp;(80) </span><br><span style="color:#000080;" >+154</span> ||91&nbsp;911<span style="color:#008000;">&nbsp;(80) </span><br><span style="color:#000080;" >+155</span> |} <noinclude> [[Rummad:Patromoù]] </noinclude> 6to7suishn0bqd5whyrwfugs42ii1pg 0 21511 2203283 2188352 2026-11-01T00:36:37Z Katin pusku 94992 2203283 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Donald Rumsfeld Defenselink.jpg|thumb|Donald Rumsfeld (2001)]] '''Donald Henry Rumsfeld''' a oa bet ganet d'an [[9 Gouere]] [[1932]] e [[Chicago]], [[Illinois]], [[SUA]] - 2021. 21añ [[sekretour Difenn SUA]] e oa bet etre [[2001]] ha d'an [[8 Du]] [[2006]]. Etre [[1975]] ha [[1977]] e oa bet war ar post-se c'hoazh e gouarnamant [[Gerald Ford]]. An den yaouankañ bet war ar post eo bet. ==Liammoù diavaez== * {{en}} [https://web.archive.org/web/20040111124335/http://www.whitehouse.gov/government/rumsfeld-bio.html] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20061115085641/http://www.defenselink.mil/bios/secdef_bio.html] {{DEFAULTSORT:Rumsfeld, Donald}} [[Rummad:Politikourien Stadoù-Unanet Amerika]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1932]] exx5v9yfzec9ii0a3ky0hc9j5qhw46q 0 23990 2203272 2165474 2026-10-31T18:52:54Z Arko 540 liammoù 2203272 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Ogma-Lawrie-Highsmith.jpeg|right|250px|thumb]] '''Ogmios''' ({{lang-grc|Ὄγμιος}}) a oa unan eus doueed ar [[Kelted|Gelted kozh]]. Ar stumm galianek eo Ogmios. Hervez [[Kaezar]] e tenne d'an doue roman [[Meurzh]]. Hervez [[Lukian Samosata]] da [[Herakles]]. == Mojenn Iwerzhon == '''Ogma''' eo e anv en iwerzhoneg. Ne denn ket tamm d'an Ogmios galian avat. E anv a gaver er skritur [[ogham|ogamek]] a vije bet ijinet gantañ. Doue an dud desket eo, hini ar skrivañ hag ar c'homz kaer. Kampion an [[Tuatha Dé Danann]] eo. Anavezet eo evel ''Grianainech'' ("dremm heol") ha ''Milbél'' ("genoù-mel"). Lazhet e voe e-kerzh eil emgann ''Magh Tuiredh'' goude kemer kleze ''Balor''. == Daveoù == * Egger, Rudolf. (1962-63). ''Römische Antike und frühes Christentum: Ausgewählte Schriften von Rudolf Egger; Zur Vollendung seines 80. Lebensjahres'', ed. Artur Betz and Gotbert Moro. 2 vols. Klagenfurt: Verlag des Geschichtsvereines für Kärnten [[Rummad:Doueed Iwerzhon]] [[Rummad:Doueed kelt]] [[Rummad:Doueed c'halian]] 7wx6htffb1zgx7tqrvgq3hhtxzgiqlu 0 24936 2203244 2068913 2026-10-31T15:26:35Z Arko 540 liammoù 2203244 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} {{databox}} Ar '''Gelted''' zo anezho un tolpad pobloù eus ar [[Kentistor|C'hentistor]], bet o kantren e-kreiz [[Azia]] da gentañ, hag aet da aloubiñ an darn vuiañ eus [[Europa]] diwezhatoc'h. Anavezet eo o [[sevenadur]] diwar kavadennoù an hendraourien, pe an [[arkeologiezh]], hag un nebeud testennoù skrivet diwar o fenn. Savet eo bet ar skridoù-se gant tud ha ne oant ket Kelted peurvuiañ, nemet ar re savet e [[Bro-Iwerzhon]] e deroù ar [[Krennamzer|Grennamzer]], setu perak ez eo aet da get roudoù o [[stuzeghezh]]ioù hag o [[kredenn|c'hredennoù]] dindan pouez brasoc'h-brasañ ar [[kristeniezh|gristeniezh]]. N'eus ket kalz a destennoù e [[yezhoù keltiek]] a veze implijet en [[Henamzer]] pa ne grede ket ar Gelted kozh skrivañ ar pezh a gredent hag ar pezh a ouient evit abegoù relijiel marteze. Chomet eo ar yezhoù keltiek implijet hiziv ha meur a roud eus o [[bez]]ioù hag o [[savadur]]ioù (savadurioù-difenn, roudoù o [[atant]]où hag o [[templ|zemploù]]). == Orin an anvadur == [[Restr:Commentarii de Bello Gallico.jpg|right|thumb|Addisplegoù war Brezel Galia gant [[Kaezar]] (embannadur 1783)]] N'anavezer ket an anv a rae ar Gelted anezho o-unan ha degaset eo bet ar gerioù ''Keltoï'' ([[gresianeg]]) ha ''lingua celta'' ([[yezhoù keltiek|yezh keltiek]]) gant tud ar sevenadurioù all (Gresianed ha [[Henroma|Romaned)]]. ''Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam '''qui ipsorum lingua Celtae''', nostra '''Galli''' appellantur.''|[[Julius Kaezar]] en e levr ''[[De Bello Gallico]]''. Teir rann a ya d'ober Galia, ar v-Belged en unan anezhi, an [[Akwitania|Akwitaned]] en eil hag en trede rann ar re a ra anezho o-unan er yezh keltiek ar [[Galianed|C'halianed]]. Kinniget ez eus bet meur a c'herdarzh evit ar ger "kelt" : * ar wrizienn [[yezhoù indezeuropek|indezeuropek]] "*kel pe *kol «[[trevadennerezh|trevadenn(er)]]» * ar wrizienn indezeuropek *keleto «herr» pa veze kustum ar Gelted da zilec'hiañ buan war varc'h * ar wrizienn [[henvrezhoneg|henvrezhonek]] "*kaled" (kalet e brezhoneg hiziv) a gaver ivez e-barzh anv pobl ar "Caledonii" (en Henamzer e [[Bro-Skos]]). Marteze ne oa ket bet miret ar stumm ''kal'' gant ar [[Henc'hres|C'hresianed]] p'o doa ur ger re dost dezhañ (kala = [[kened]]). Lod o deus soñjet e oa keltoï da vezañ tostaet ouzh ar ger germanek "hahlen" (kuzh), met diaes eo kompren peseurt liamm a zo etre ar yezhoù germanek hag ar yezhoù keltiek, nemet o orin indezeuropek. Tostaet eo bet ar ''[[Keltoï|Geltoï]]'', ar ''[[Galated|C'halated]]'' (ur [[meuriad]] kelt aet da [[Azia-Vihanañ]]) hag ar ''C'halli'' (Galianed), met n'eo ket sur evit tud a gred e teu Galated ha Galli eus ar ger keltiek ha germanek a dalvez evit estrañjour pe [[aloubadeg|alouber]]. Evit ar yezhoù keltiek, sell ouzh pajenn ar [[yezhoù keltiek]]. == Istor ar Gelted == === Mammennoù kentistorel === {{Main|Oadvezh an Houarn en Europa}} [[Restr:Hallstatt culture.png|thumb|300px|Kartenn Sevenadur Hallstatt]] E [[roll an diskiblezhioù akademiek|diskiblezhioù akademiek]] a bep seurt e vez sellet ouzh ar Gelted evel un anadenn eus Oadvezh an Houarn e Kreiz Europa, dre ar sevenadurioù Hallstatt ha hini La Tène. Rouez eo ar c’havadelloù arkeologoel a-fet ar sevenadur Hallstatt ha hini La Tène el ledenez iberek, ha dre-se ne n’eus ket trawalc’h a brouennoù evit lavaret e oa bet ur senario sevenadurel heñvel ouzh hini Kreiz Europa. Ken diaes eo ober ul liamm etre orin al ledenez kelt ha sevenadur ar parkadoù jarligoù kañv kent. Dre-se e soñjer abaoe nebeut amzer e oa bet ur seulad kentistorel hag un argerzh sevenadur a oa bet an deroù anezhañ en Oadvezh an Arem [[Sevenadur kloc'hheñvel]].<ref name=Lorrio>[http://www.uwm.edu/Dept/celtic/ekeltoi/volumes/vol6/6_4/lorrio_zapatero_6_4.html] The Celts in Iberia:An Overview - Alberto J. Lorrio (Skol-veur Alicante) & Gonzalo Ruiz Zapatero ( [[Skol-Veur Complutense Madrid]]) - Journal of Interdisciplinary [[Celtic studies|Celtic Studies]], Volume 6: 167-254 The Celts in the Iberian Peninsula, February 1, 2005</ref> Sevenadur Oadvezh an Houarn [[Sevenadur Hallstatt|Hallstatt]] (war-dro 800 kent J.-K.) ha hini [[Sevenadur La Tène|La Tène]] (war-dro 500-50 kent) zo liammet peurliesañ ouzh ar C’hentistor hag ar Sevenadur keltiek.<ref>F. Fleming, ''Heroes of the Dawn: Celtic Myth'', 1996. p. 9 & 134.</ref>. Aet e oa ar Sevenadur La Tène war-raok hag e barr e bleuñv e oa bet e-pad Eil Oadvezh an Houarn (adalek 450 goude J.-K. betek aloubadenn ar Romaned er c’hantved kentañ goude J.-K.) e reter [[Frañs]], e [[Suis]], en [[Aostria]], e mervent [[Alamagn]], e [[Tchekia]], e [[Slovakia]] hag en [[Hungaria]]. Aet e oa war-raok er-maez eus ar sevenadur Hallstatt hep ma vije un torr er sevenadur, dindan levezon vras ar sevenadur gresian, ha goude gant sevenadur an Etrusked. Cheñchet e oa bet diazezadurioù kreizennoù zo er 4e kantved. Sevenadur La Tène ar C’hornôg a glot gant [[Galia|Galia Geltiek]] istorel. Ma talvez an dra-se e oa lakaet holl ar sevenadur La Tène war anv ur bobl gelt unvan ez eo diaes da briziañ; henoniourien o devez kendastumet meur a wech ne oa ket ar yezh, ar sevenadur danvezel hag ar [[strollad politikel|c’henezeladur politikel]] o ren keñver-ha-keñver dre ret. Stadañ a ra Frey an dra-se er [[5vet kantved]], “Ne oa ket heñvel al lidoù kañv er bed keltiek; strolladoù lec’hiet o doa o c’hredenn dezho o-unan ha dre-se o doa bet ivez eztaoladennoù arzel disheñvel”<ref>*[https://web.archive.org/web/20071203185235/http://www.ria.ie/publications/journals/journaldb/index.asp?select=fulltext&id=100427. Otto Hermann Frey, "Un doare nevez da dostaat ouzh an arz keltiek abred"]. Setting the Glauberg finds in context of shifting iconography, [[Royal Irish Academy]] (2004)</ref>. Neuze, tra ma klot sur a-walc’h ar sevenadur La Tène gant [[Galia]], e c’hall bezañ dleet an artefaktoù La Tène d’an darempredoù sevenadurel ha ne lavar ket e veze bepred bezant ar geltiegerien. [[Restr:Hallstatt LaTene.png|thumb|left|330px|Sevenadurioù Hallstatt & La Tene]] === Mammennoù istorel === Embann a reas [[Polybios]] un [[istor eus Roma]] war-dro [[150 kent J.K.]], m’en doa deskrivet Galia hag Italia hag ar brezelioù a oa etrezo ha Roma. Lavarout a reas [[Pausanias]] “en [[eil kantved kt JK]] e veve ar C’halianed, a veze anvet ar Gelted da gentañ, er ur vro er penn bellañ eus Europa war aod ur mor divent.” Deskrivañ a reas [[Posidonius]] Su Galia war-dro 100 kent J.-K. Kollet e oa bet e labour, koulskoude, daoust ma oa bet implijet diwezhatoc’h gant skrivagnerien evel [[Strabo]]. El levr diwezhañ, bet skrivet er [[1añ kantved|1añ kantved goude J.-K.]], e komzer eus Breizh-Veur ha Galia, koulz hag Hispania, Italia ha Galatia. Skrivañ a reas [[Julius Kaezar|Kaezar]] diwar-benn [[de Bello Gallico|Brezelioù Galia]] (Commentarii de Bello Gallico) e 58-51 kent J.-K. [[Diodorus Siculus]] a skrivas diwar-benn ar Gelted eus Galia ha Breizh-Veur en en unan al levrioù Istor bet skrivet gantañ. = Kelted ar c’hevandir = ==== Galia ==== [[Restr:Map Gallia Tribes Towns.png|thumb|200px|<div class="center">Galia war-dro 54 kent J.-K.</div>]] {{Main|Galia}} E deroù istor Europa e veve ar Gelted neuze en tiriad a anver Frañs hiziv hag a veze graet Galia anezhi d’ar mare-se gant ar Romaned. Tiriad ar pobloù a c’hoarveze, war a seblant, eus [[Izelvroioù|an Izelvroioù]], an Alpoù hag ar rannvro a anver Norzh Italia hiziv. Diskennidi ar pobloù-se a oa bet deskrivet gant Julius Kaezar en e levr [[de Bello Gallico|Brezelioù Galia]]. Reter Galia a oa kalon ar sevenadur kornôgel la Tène. En eil Oadvezh an Houarn e oa heñvel an aozadur sokial ouzh hini ar Romaned, gant kerioù bras. Adalek an [[IIIe kantved kt JK]] o doa ar C'halianed degemeret ar moneiz, koulz hag ar skridoù gant lizherennoù gresian a veze anavezet e Su Galia abaoe an eil kantved. Marc'hadourien c'hresian o doa diazezet Marsilha war-dro 600 kent J.-K., evit eskemmañ gant [[Traoñienn ar Ron]], met nebeut amzer goude 500 goude J.-K. e oa bet direizhet ar c’henwerzh ha lakaet da dreiñ dreist an Alpoù war-du traoñienn ar Po en Italia. En em gavout a reas ar Romaned e traoñienn ar Ron en eil kantved goude J.-K. ha kavet o doa ur C’halia ma veze komzet keltieg dreist-holl. Ezhomm he doa Roma da astenn ar c’hehentiñ gant he froviñsoù iberek ha trec'h e oa bet war ar bobl Saluvii goude bezañ brezelet ganto en Entremont e 124-123 kent J.-K. Tamm-ha-tamm e kontrollas ar Romaned an astenn, hag ar [[Proviñs roman|Broviñs roman]] a voe krouet a-hed a-hed aod kreizdouarel. Anavezet e oa ar peurrest evel Galia. E 58 kent J.-K. o doa divizet ar bobl Helveteii envroañ war-du ar c’hornôg met rediet e oant bet gant Julius Kaezar da vont war o giz. Neuze en doa brezelet gant meuriadoù a bep seurt e Galia ha war-dro 55 kent J.-K. e oa bet aloubet an darn-vrasañ eus Galia. E 52 kent J.-K. en em savas Verkingetorix a-enep aloubadenn ar Romaned met trec’h a oa bet warno pa oant bet o lakaat ar seziz war Alezia ha kodianet o doa gantañ. Da-heul Brezelioù Galia 58-51 kent J.-K. ez ae Keltia d’ober al lodenn vrasañ eus ar C’halia Roman. Diskouez a ra an lec’hanvioù dielfennet e vez graet gant ar c’heltieg e reter ar Garona hag e su ar Saena hag ar Marne. ==== Iberia ==== [[Restr:Iberia_300BC-en.svg|thumb|left|250px|Takadoù ar yezhoù pennañ en [[Ledenez iberek|Iberia]]. E glas emañ ar yezhoù keltiek, war-dro 300 kent J.-K.]] {{Main|Keltiberianed}} Betek dibenn an 19vet kantved e veze anavezet ar Gelted eus al ledenez iberek gant ar ouizien evel ur sevenadur danvezel a denn d’ar sevenadurioù [[Hallstatt]] ha [[Sevenadur La Tène|La Tène]]. Ne oa ket nemeur a bobloù kelt en Iberia, hervez ar pezh a ouzer diwar-benn Oadvezh an Houarn en 19vet kantved ha n'eus ket eus ur senario sevenadurel ken aes da sevel ha hini Kreiz Europa. Soñjal a reer e oa eus tri seurt Kelted en Iberia : Ar [[Keltiberianed|Geltiberianed]] er menezioù e-kreiz al Ledenez Iberek, ar [[Celtici]] er mervent, hag ar Gelted er gwalarn. Ar ouizien a vremañ, koulskoude, o deus prouet splann e oa eus ar Gelted en Iberia ha levezon vras o doa bet ar re-se enni, dreist-holl e rannvroioù ar c’hornôg hag an norzh. Rannet eo bet Ar Gelted en Iberia e daou strollad henoniel ha sevenadurel, ha pa ne vefe ket gwall splann an doare da vezañ rannet anezho evel-se : *ur strollad a veve a-hed aodoù [[Galiza]] hag a-hed aodoù atlantel Iberia. Bevañ a raent e Lusitania (e Portugal) hag er rannvro geltiek, a veze anvet Celticia gant [[Strabo]], a oa e mervent al ledenez iberek, en ur gontañ e-barzh an Algarve, ma veve ar pobloù [[Celtici]], [[Vettones]] ha [[Vacceani]] (eus gwalarn kreiz Spagn) hag ar pobloù [[Gallaecia]], [[Astures]] ha [[Cantabrian]] eus sevenadur ar C’hastelloù, e norzh hag e gwalarn Spagn ha Portugal. * Strollad ar Geltiberianed eus kreiz Spagn ha traoñienn uhelañ an Ebre. Eus an tiriadoù zo e Frañs hiziv an deiz e oa deuet ar bobl-se da annezañ Iberia, e-touez ar pobloù iberek a oa enni dija. Dre studiañ orin ar Geltiberianed e c’hallfec’h intent gwelloc’h an argerzh annezañ ar Gelted er peurrest eus al ledenez. N'eo ket an argerzh annezañ mervent al ledenez gant ar ar bobl [[Keltoi]], koulskoude, un dra aes da gompren. Studiadennoù zo bet graet nevez zo war ar pobloù [[Callaici]] ha [[Bracari]] e gwalarn Portugal ha doareoù nevez da gompren ar sevenadur keltiek (yezh, arz ha relijion) zo bremañ e gwalarn Iberia. === Alpoù ha traoñienn ar Po === E-pad pell amzer e ouiemp e oa bet un takad keltiek ([[Lepontic]], a oa anvet Keltia Cisalpina, e [[norzh Italia]]. Enskrivadurioù eus ar 6vet kantved kent J.-K., evit gwir, a oa bet kavet ennañ. Al lec'hiad [[Golasecca]], m’en em daol ar stêr [[Ticino]] eus al [[Lenn Maggiore]], a oa ul lec'h a-feson evit ober eskemmoù en diabell, ma oa ar C'holasccanied hanterourien etre an [[Etrusked]] hag ar sevenadur Halstaat eus Aostria. Kementadoù bras a holen a veze eskemmet etrezo. [[Restr:Hallstatt culture.png|thumb|left|300px|Saviad ar [[sevenadur Golasecca]] war-du su ar [[sevenadur Hallstatt]].]] E 391 kent J.-K. e oa tremenet ar Gelted, o doa o ziez-annez en tu all d’an Alpoù, dre an odeoù gant o holl nerzhioù hag aloubet o doa an tiriad etre an Appenninoù hag an Alpoù, hervez [[Diodorus Siculus]], traoñienn ar Po hag ar peurrest eus norzh Italia ([[Gallia Cisalpina]]), ma oa keltiegerien o chom. [[Milano]] a oa bet diazezet gant ar re-se. Diwezhatoc’h e oa bet trec’het al lu roman e-pad [[emgann Allia]] ha drastet e oa bet Roma gant ar [[Senoned]] e 390 kent J.-K. E-pad emgann Telamon e 225 kent J.-K. e oa chomet stanket un arme bras a Gelted etre daou nerzh lu Romaned ha trec’h a oant bet warnañ. Trec’h e oa bet ar Romaned war ar Samnited, ar Gelted hag an Etrusked, a oa kevredet an eil re gant ar re all, e-pad [[trede brezel ar Samnited]] hag adalek ar mare-se ne veze ket mui ar Gelted mestr war en Europa ar c’hevandir, met ne oa nemet e 192 kent J.-K. e krogas al luioù roman da aloubiñ rouantelezhioù diwezhañ dizalc’h ar Gelted en Italia. En em ziazezet e oa ar Gelted muioc'h er su d'ar Po evel ma c'haller gwelet war meur a gartenn. Dismantroù e Doccia, ur gêr e proviñs [[Emilia-Romagna]], a ginnig tiez e-ratre-vat savet gant ar Gelted adalek ar 4e kantved kent J.-K. === Ar Gelted er Balkanioù === [[Restr:Roman_period_tribes_in_Illyria_and_Lower_Pannonia.png|thumb|310px|right|Meuriadoù kelt e gevred Europa, Illyria ha Pannonia, war-dro ar Iañ kantved kent JK (e glas).]] En em ledañ a reas ar Gelted ivez war ribloù an [[Danav]] hag e adstêrioù. Ar [[Scordisci]], unan eus ar meuriadoù levezonus, o doa diazezet o c'hêr-benn e [[Singidunum]] ([[Beograd]] (Serbia) hiziv an deiz) en III{{e}} kantved kent J.K. Diskouez a ra an torgennoù mogeriet hag ar beredoù niverus e oa stank an dud o chom e [[Tisza]], traoñienn [[Vojvodina]] hiziv an deiz, [[Hungaria]] hag en [[Ukraina]]. An [[Dakia|Daked]] o doa miret outo, koulskoude, d’en em ledañ e [[Roumania]]. En em ziazezañ a reas ar Gelted pelloc'h er su e [[Trakia]] ([[Bulgaria]]), a oa bet renet ganto e-pad ouzhpenn ur c’hantved, hag en [[Anatolia]], ma oant en em ziazezet evel ar [[Galated|C’halated]]. Petra bennak ma oant pell diouzh ar peurrest eus ar bed keltiek o doa kendalc'het ar C'halated d’ober gant o yezh keltiek e-pad seizh kant vloaz da nebeutañ. [[Hieronimos|Sant Jerom]], a oa bet o weladenniñ Ancyra ([[Ankara]] hiziv an deiz) e [[373]] goude J.-K., en doa keñveriet o yezh gant hini an [[Treveri]] e norzh Galia. Ar meuriad [[Booi]] en deus roet e anv da [[Bohemia|Vohemia]], [[Bologna]] hag ivez da [[Bavaria|Vavaria]] marteze. Artefaktoù keltiek ha beredoù zo bet dizoloet pelloc’h er reter, er broioù a anver [[Polonia]] ha [[Slovakia]] bremañ. Ur pezh moneiz keltiek ([[Biateg]]) eus [[Bratislava]] zo diskouezet war ur pezh moneiz slovak 5 kurunenn hiziv an deiz. Evel ma ne c'haller ket prouiñ e oa bet aloubidigezhioù bras en un nebeud takadoù all d'ar mare-se e soñj ur skol a-vremañ e oa en em astennet ar yezh hag ar sevenadur keltiek en takadoù-se dre zaremprediñ kentoc’h. Testeniekaet eo aloubidigezhioù Italia hag ar Balkanioù (Gres ha kornôg Anatolia) gant ar Gelted en Istor gresian ha latin. Niverus e oa ar Gelted e gourc'hemenn roueed Egipt. Miliadoù anezho a veze implijet e 283-246 kent J.-K. ha servijout a raent atav war-dro 186 kent J.-K. Klasket o doa diskar Plotemee II.. = Avielañ Iwerzhon = En Iwerzhon e padas pell a-walc'h ar sevenadur keltiek dre ma oa un enezenn eus Iwerzhon. N’o doa ket treizhet al legionoù roman [[Mor Iwerzhon]] hag e-se n’o doa ket drastet sevenadur ar vro gant o hini, ha pa veze darempredoù etre ar [[Gouezeled|Ouezeled]] hag an [[Impalaeriezh roman]] adalek ar [[Iañ kantved kt JK]] Pa voe gounezet ar pobloù kelt d’ar feiz kristen, ar re a rae ar vegenn anezho da gentañ, ez antreas Iwerzhon er [[Krennamzer|Grennamzer]] europat. Cheñchet o doa relijion met n’o doa ket cheñchet o renkadoù belegel : kouezhañ a reas an [[drouizelezh]] en he foull met an drouized a voe kristenaet da gentañ ha dont a rejont da vezañ [[Beleg katolik|beleien]] an iliz nevez. Gant an deskadurezhioù nevez degaset d'ar seulad kelt e voe krouet ar pezh a anver ar [[kristeniezh keltiek|gristenelezh keltiek]]. N’anavezer ket penaos e oa bet avielet ar vro hag ar mammennoù zo en hon c'herz zo buhezioù ar sent dreist-holl. E [[431]] e kasas ar pab [[Selestin Iañ]] ur [[Galian]], a oa Palladius e anv, da avielañ ar « [[Skoted]] ». E [[452]] ez eo ar [[Brezhon-ha-Roman]] Maewyn Succat, lesanvet [[sant Padrig]], a zouaras en enezenn. Hañvalout a ra e oa bet an hini kentañ o kas da benn e gefridi e [[Laighin]] hag an eil en [[Ulaid]] hag e [[Connachta]]. Brudet eo Padrig rak skarzhet en dije an naeron kuit eus an enezenn ha displeget en doa kevrin an [[Trinded kristen|Dreinded santel]] war-bouez ur velchonenn deir. Dre ma oa ar gevredigezh keltiek ur seurt [[doueriegezh]] ne c'hallas lakaat ar pobloù kelt da dreiñ d'ar feiz kristen hep kregiñ gant ar c'hlas belegek ha « diskouezet » en dije Padrig d’an drouized e oa kreñvoc’h e vre eget o re dezho-int. Ma chom roudoù zo eus an hengoun keltiek e ranko Iwerzhon talañ ouzh ur sevenadur all, hini ar Vikinged, e dibenn an {{VIIIvet kantved}}. = Arz = [[Restr:Keltenfürst Glauberg Gesicht 2.jpg|thumb|Kadour en e zav, gant Glauberg, Alamagn]] N’o doa ket ar Gelted lezet war o lerc'h kalz a roudoù skrivet diwar-benn o sevenadur. Anavezout a reomp anezhañ dreist-holl gant o arz, zo bet addizoloet en eil lodenn an XXvet kantved. Arz ar Gelted zo liesseurt ha diouzh ar mareoù hag ar rannvroioù. Levezonet e oa bet ar Gelted gant pobloù eus an diavaez ivez : an [[Etrusked]], ar [[Henc'hres|C’hresianed]]...da gentañ, gant ar [[Romaned]], ar [[Germaned|C'hermaned]] da c'houde hag ivez gant ar [[Kristeniezh|Gristeniezh]]. Disheñvel e oa, koulskoude, diouzh un nebeud dezverkoù bras eus arz ar sevenadurioù all : * taolennet e veze an doueed, war a seblant, met ne oa ket nemeur a destenioù eus ar mare gal-ha-roman pe diaes eo anavezout anezho (unan eus ar mammennoù anavezetañ eo [[Kaoter Gundestrup]]). * seblantout a ra ivez ne veze ket graet kalz a zelwennoù maen gant ar Gelted, nemet an delv zo anezho en [[Hess]] pe e su [[Galia]]. Unan eus dezverkoù pennañ an arz kelt eo e veze graet kalz a dresoù a daolenne tud pe elfennoù eus an natur, evel ar gweadegoù, ha techet e vezent da ezteuler traoù difetis. En he bleuñvenn e oa ar c’hiz-se, a oa deuet eus ar sevenadur hallstat, pa voe graet enlivadurioù an dornskridoù keltiek eus Iwerzhon pe Skos d'ar mare ma oa bet troet pobloù d'ar feiz kristen war an enezenn. [[Levr Kells]] zo e-touez an dornskridoù-se (gwelet ivez manati [[Iona (Skos|Iona]]). * an delv zo bet adkavet war bezioù zo a daolenn paotred en o sav, dezho kreskennoù a bep tu d'o fenn. Ouzhpenn ma taolennont kadourien e c’hallfe bezañ drouized anezho ivez. Gant ar re-mañ e veze touzet o fenn a-us d’o zal ha lezet e veze ganto o blev da greskiñ a bep tu ha plezhennoù a veze graet ganto. Ar c’hreskennoù-se a vije, a-hervez, un doare eeun da daolenniñ ar plezhennoù blev-se savet a bep tu d’o fenn. = Drouiziezh = [[Restr:Two Druids.PNG|thumb|Daou zrouiz war izelvos Autun.]] A-raok ma voe aloubet Galia gant ar Romaned, ha, war a seblant, goude ma oa bet aloubet an inizi, e oa an drouiziezh perzh pennañ relijion ar Gelted kozh. Testeniekaet eo ar « gloer » zrouizel gant meur a aozer en Henamzer da vareoù disheñvel hag e lec'hioù disheñvel er bed keltiek. En Iwerzhon, hervez an hengoun, e soñjer e vije bet krouet an drouiziezh gant ar [[Partholien|Bartholonien]], hag a oa en em gavet en Iwerzhon e 312 goude J.-K. war-lerc’h al Liñvadenn. E Galia e soñjer e voe hollbouezus ar roll c’hoariet gant an drouized en emsavadeg [[-52]] ha, goude e stourmoù ar C’halianed er c’hantved kentañ. Abalamour da unan eus ar stourmoù-se, bet danevellet gant [[Tacitus]] en e “Istorioù”, e vije bet krog pennoù-bras Roma e [[21|21 goude J.-K.]] da sevel a-enep an drouized c’halian. Karget e oa ar « gloer » zrouizel da blediñ gant al lidoù sakr ha sevenadurel : an drouized hepken o doa gwir da ginnig aberzhoù tud a-wechoù met dreit-holl aberzhoù loened pe aberzhoù arouezel (evel m'eo testeniekaet war taolennoù-gouestl e koad bet krouet en andon ar Saena). Abalamour ma veze kinniget aberzhoù tud, ouzhpenn se, e voe berzet ouzh an drouized seveniñ o relijion da vare an Impalaer [[Tiberius Caesar Augustus]] (pe [[Glaoda Iañ]] evit skrivagnerien zo). Gwirioù brientek all o doa an drouized : an deskadurezh, an diplomatiezh, an istor, al lignezouriezh, al lec'hanvadurezh, ar vezegiezh hag an divinouriezh. Hanterourien etre an doueed hag an dud e oa an drouized, dre ma oa bras o anaoudegezh (Studioù a raent war-dro 20 vloaz, hervez Julius Kaezar) ha dre ma vezent mistri war ar strobinellerezh. An drouiz a c'hoarie ivez roll ur c'huzulier politikel evit ar roue. Int o-daou a c'hallje bezañ un daouad hag ar roue a rene e vro dindan levezon an drouiz. An drouiz [[Diviciacos]], kempred ad [[Marcus Tullius Cicero]] a oa bet an hini kentañ o soñjal aloubiñ Galia, a oa penn politikel an Haedui, war a seblant. Tudenn greñvañ ar gevredigezh keltiek e oa an drouiz e pep keñver. Ministr an azeulerezh, prederour, mirour an Anaoudegezh hag ar Furnez, istorour, den a lezenn hag ivez kuzulier milourel ar roue ha klas ar gadourien war un dro e oa. Posupl eo e oa bet reoliet buhez-holl ar Gelted gant an drouized da vareoù zo. Gallout a reer soñjal en doare-se o doe an drouized ur roll diazezer evit ar sevenadur keltiek a-bezh hag evit a sell ouzh holl reolennoù ar gevredigezh kelt. Gouzout a ouzomp hep mont re don penaos e voe aozet klas ar veleien. Tri seurt « micherioù » relijiel a vez anavezet er bed keltiek : * an drouiz, da lavaret eo pep ezel eus ar c'hlas belegek, a gase e gefridi e domanioù ar relijion, an aberzhañ, ar justis, an deskadurezh, ar varzhoniezh, an divinouriezh, h.a. ; * ar '''[[Barzh (drouiziezh)|barzh]]''' a oa un arbennigour war ar varzhoniezh skrivet ha dre gomz. Kefridiet e veze da flemmañ, da pe da damall; * an '''[[ovat]]''' zo un devinour. Plediñ a rae dresit-holl gant an azeulerezh, an divinouriezh hag ar vezegiezh. Ar maouezed a gemere perzh er gefridi-se a ziouganerezed. Peuzsur omp e oa eus un urzhaz drouizel e Galia ivez, hervez an testennoù latin zo chomet ha drezo e ouzer e veze aozet ur vodadeg bep bloaz gant an drouized (war dachenn an [[Carnutes]] (Latin Carnuti), e-kichen [[Chartres]]. Gouzout a reomp ganto ivez e oa ur "Grutater", da lavaret eo ur penndrouiz, en dije kemeret perzh da vat e politikerezh Galia. Ul liamm, war a seblant, e vije bet an drouizelezh, etre ar pobloù kelt. = Deiziataer relijiel = [[Restr:Coligny.jpg|right|thumb|200px|Deiziataer Coligny]] Hervez mammennoù Iwerzhon e veze lusket ar bloavezh keltiek gant pevar [[Gouel relijiel keltiek|gouel relijiel]] bras a oa ret. A bouez e oa daou anezho : « [[Samain]] » d’an 31 a viz Here pe d’ar 1añ a viz Du (diouzh hon deiziataer) ha “[[Belthaine]] d’an 30 a viz Ebrel pe d’ar 1añ a viz Mae. Ne oa ket ken pouezus an daou ouel all : « [[Imbolc]] » d’ar 1añ pe d’an 2 a viz C’hwevrer ha « [[Lugnasad]] d’ar 1añ a viz Eost. « Gwelet ar studiadenn gant Christian-Joseph Guyonvarc’h ha Françoise Le Roux, « Ar gouelioù keltiek », Ouest-France Université, dastumad « De mémoire d’homme : an Istor ». * '''[[Samain (mojennerezh)|Samain]]''', a veze lidet d’ar 1añ a viz Du eus hon deiziataer, a glot gant deroù ar bloaz ha gant hini ar c’houlzad du. Daou goulzad hepken a oa er bloavezh keltiek : ur c’houlzad du eus Samain da Veltaine, hag ur c’houlzad sklaer. Un tregont bloaz bennak a yae d’ober ar « c’hantvedoù ». Ur gouel tremen e oa ha padout a rae ur sizhunvezh, da lavaret eo e veze lidet tri devezh a-raok ha tri devezh goude. Deroù ar bloaz nevez ha dibenn ar bloaz kozh e oa war un dro. Lidoù a veze graet gant an drouized, bodadegoù, evadegoù ha banvezioù lidel. Dibar e oa dre ma oa digor war ar « Bed all », da lavaret eo ar [[Sidh]] gant Iwerzhoniz) ha gantañ e veze harpet an darempredoù etre an dud hag an doueed. E Galia e oa ivez eus ar gouel-se, anvet “Samonios” (ar ger a dalvez da envel ar miz a glot mui pe vui gant hor miz Du). Testeniekaet eo e deiziataer Coligny. * '''[[Imbolc]]''', a veze lidet d’ar 1añ a viz C’hwevrer. N’ouzer ket gwall dra diwar e benn. Ur gouel glanañ ha lufrañ e vije, a-hervez. * '''[[Beltaine]]''', a veze lidet d’ar 1añ a viz Mae, a verke un torr er bloaz, da lavaret eo ez eus an tremen eus ar c’houlzad du d’ar c’houlzad sklaer, sklêrijennus. Degas a rae cheñchamantoù e buhez an dud peogwir ez adkroge an dud gant obererezhioù diouzh deiz : chaseal, brezeliñ, skrapadegoù, aloubadennoù gant ar vrezelerien, deroù labourioù an douaroù hag ar maezioù evit al labourerien-douar hag an desaverien loened. * '''[[Lugnasad]]''', da lavaret eo « bodadeg Lug », a veze lidet d’ar 1añ a viz Eost da vare an eostadoù. Gouel ar roue e oa ha dreist-holl hini ar riegezh dre ma veze addasparzhet ar pinvidigezhioù. Un ehan e oa ivez evit ar soudarded. Ganto e veze lidet ar peoc’h, ar vignoniezh, ar builhentez ha berzh ar rouantelezh. Gant [[deiziataer Coligny]], ar vammenn bennañ zo en hor c’herz, e vez anavezet an deiziataer keltiek ganimp. Krouet e oa bet da vare ar C'halianed-ha-Romaned. = Doueed ha kredennoù = Unan eus ar poentoù an diaesañ da gompren eo speredelezh ar Gelted peogwir n’eus ket a vammennoù orin. Ar Gelted o doa, a-hervez, a veze azeulet ganto mui pe vui kement a zoueed hag ar C’hresianed hag ar Romaned (tost pevar c’hant doue kelt zo bet kontet), met n’ouzer ket hag azeulet e oant er memes mod e pep lec’h er bed keltiek hag e oa ur framm hepken. Doueed pennañ ar C’halianed, hervez deskrivadurioù Julius Kaezar, koulskoude, a oa o anv heñvel ouzh anvioù an Doueed zo meneget e mojennoù iwerzhonat ar Grennamzer, hag ar memes kargoù o doa. An aozerien latin ha gresian o doa meneget un nebeud doueed galian en o skridoù, hep lavaret perak o doa dibabet anezho : [[Epona]], [[Taranis]], [[Esus]] ha [[Lug (doue)|Lug]] a vez anavezet evel-se. Dre al lec’hanvadurezh ez anavezomp un nebeud traoù diwar-benn kredennoù ar Geltde kozh. Soñjal a reomp evel-se e veze azeulet [[Lug (doue)|Lug]] war an uhelennoù. Al lec’hanv Da skouer, “Lugdunum”, deuet da vezañ [[Lyon]] hiziv an deiz, a dalvez kreñvlec’h pe meneg Lug. [[Restr:Gundestrupkarret2.jpg|350px|thumb|right|Munud eus unan panelloù diabarzh [[kaoter Gundestrup]], Mirdi broadel Danmark, Kopenhagen]] Sevel a ra kudennoù evit a sell lec’h an doueed kelt en arz. E-pad pell amzer e oa bet hollbouezus [[kaoter Gundestrup]], un pezh kavet en un taouarc’h en Danmark, dre ma sonjed gouzout hiroc’h diwar-benn doueed ar Gelted. Met hennezh, a oa bet kinklet warnañ un toullad mat a zoueed hag a laka war wel e-leizh a vojennoù a oa e boutin etre ar pobloù a oa o chom en Europa, hag a oa bet levezonet gant pobloù all estreget ar Gelted. Diskouez a ra, mod pe vod, un doue kornek a c’hallfe bezañ boutin gant un douee kelt ur penn-kirvi dezhañ, [[Cernunnos]] e anv, hag un doue gant ur rod heol, a c’hallfe bezañ [[Taranis]]. Evit a sell an delwennoù ez eus bet gwelet meur a wech dremmoù doueed daoubennek pe trifennek, a vefe boutin gant un Hermès. Posupl eo, mod pe vod, en doa al lusk triveder pouez e relijion ar Gelted kozh. Delwennoù “brezelerien en o c’hoazez”, bet krouet e kreisteiz Galia (Entremont, Roquepertuse), a laka gouizeien da dabutal diwar o fenn : diaes eo gouzout hag-eñ e voe taolennet doueed, brezelerion douelaet pe harozed gwarezus warno. Kudennoù a sav ivez evit gouzout resis petra a oa bet taolennet gant hanterskeudennoù eus « Galia ar re vlevek ». Lod zo seblant warno bezañ lodenn grec’h ur wern dotemek, evel m’eo an hini e laton a voe dizoloet e Bouray-sur-Juine (Essonne) hag a daolenn un dudenn gant un torc’h ha pavioù ur penn-kirvi stilekaet, pe an hanterskeudenn a virer e mirdi Saint-Germain-en-Laye. Hemañ zo e maen-raz hag a daolenn un dudenn gant un torc’h hag ur pemoc’h-gouez. Krediñ a rae ar Gelted kozh e oa divarvel an eneoù ha gant-se e c’haller displegañ, hervez testenioù zo, perak e soñjer e vezent kadarn, kalonek ha dispont en emgannoù. Ne oa ket, evit gwir, eus ar marv. Er c’hontrol, ne oa ket anv eus an adenkorfañ en o relijion, ne oa ket gwir ar pezh a oa bet soñjet e-pad pell abalamour ma oa bet lennet fall skridoù zo. El levr « Les Druides -An Drouized- » (geriaoueg, pajenn 414, [[Christian J. Guyonvarc'h Christian-J. Guyonvarc'h]] ha [[Françoise Le Roux) a ro dimp da c’houzout krak-ha-berr : « N’eus roud ebet eus an adenkorfañ en hengoun kelt, ne grede ket ar Gelted ennañ ». Krediñ a rae ar Gelted en ur bed all ivez. En hengoun iwerzhonat treuzkaset d’ar mare kristen, ar “[[Sidh]]” a dalveze ar “Bed all” keltiek. Er c’hornôg e oa, en tu all d’ar mor, en enezennoù hollgaer ; dindan vor, el lennoù hag er stêrioù. Eno e oa palezioù maen-strink brav-kaer dezho porzhioù kevrinus ; dindan an torgennoù hag ar runioù. Chomadenn an [[Tuatha Dé Danann]] e oa. Al lidoù, an aberzhoù tud, azeulerezh ar pennoù dibennet, pe c’hoazh an implij fonnus eus ar gwad el lec’hioù azeuliñ, a oa anezho elfennoù o doa maget ijin aozerien an Henamzer. Unan anezho, [[Paosanias ar Beajour|Paosanias]], a skrive e veze debrerien-tud eus ar Gelted. [[Julius Kaezar]] a skrivas : “ Ar gelted a rae gant ministrerezh an drouized a-benn ober an aberzhoù tud-se. Soñjal a reont, evit gwir, n’eus nemet dre adprenañ buhez un den gant buhez un den all e c’haller habaskaat galloudegezh an doueed divarvel. Tud zo o deus jakoù uhel-mat o ment, a vez lakaet tud vev en o c’hrogen aozilh plezhet. Tan a veze lakaet er jakoù-se hag an dud gronnet gant ar flammoù, a varve ». Hervez roudoù chomet war o lerc’h e ouzer e veze graet pleustradegoù taer ganto, hep ma ouifemp resis petra a veze graet ganto : azeulerezh ar pennoù en [[Entremont]] (Bouches-du-Rhône), a vez adkavet soñj anezho e kinkladur panelloù an ilizoù en Iwerzhon er Grennamzer, lidoù kriz e [[Ribemont-sur-Ancre]], h.a. == Gwelet ivez == * [[Listenn ar pobloù kelt kozh]] == Notennoù == {{daveoù}} == Levrlennadur == ; pennadoù-skrid e brezhoneg * Tadhg O Droichead, "Orin ar ger kelt" in [[Al Liamm]], niv. 250, Gwengolo-Here, 1998. ; Istor (traoù dre vras) * Patrice Brun, ''Princes et princesses de la celtique'', embannadurioù Errance, Pariz, 1987, {{ISBN|2-903442-46-0}} * [[Barry Cunliffe]], ''L'univers des Celtes'', embannadurioù Inter-Livres, 1996, {{ISBN|2909808114}} * [[Venceslas Kruta]], ''Les Celtes, Histoire et dictionnaire'', embannadurioù Robert Laffont, dastumad « Bouquins », Pariz, 2000, {{ISBN|2-7028-6261-6}} * Stephan Fichtl, ''La ville celtique, les oppida de 150 avant J.-C. à 15 après J.-C.'', embannadurioù Errance, Pariz, 2005, {{ISBN|2-87772-307-0}} * Christian Y. M. Kerboul, ''Les royaumes brittoniques'', kenembannet gant an embannadurioù Pontig/Coop Breizh, Saotron & Speied, {{ISBN|2-9510310-3-3}} ha {{ISBN|2-84346-030-1}} * Philippe Jouët (dir., avec Claudine Gauthier, François Labbé, Erwan Chartier, Dimitri Boekhorn...), ''Celtes et celtisme'' (Druides, Gaule, dieux, héros, éléments culturels, bestiaire, celtomanie...), Encyclopédie de la Bretagne, vol. 5, Pietraserena, Éditions Dumane, 2018 {{ISBN|978-2-9159-4322-1}} ; Galia * Stephan Fichtl, Stephan Fichtl, ''Les peuples gaulois, III{{e}}-I{{e}} siècles av. J.-C.'', embannadurioù Errance, Pariz, 2004, {{ISBN|2-87772-290-2}} * [[Dominique Garcia]], ''La Celtique metiterranéenne. Habitats et sociétés en Languedoc et en Provence. VIIIe-IIe siècles av. J.-C.'', embannadurioù Errance, Pariz, 2004, {{ISBN|2877722864}} * [[Dominique Garcia]], ''Les Celtes de Gaule metiterranéenne, définition et caractérisation'', embannadurioù Bibracte, 2006,[http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/10/21/33/PDF/3-Garcia-Budapest.pdf], * Christian Goudineau, ''César et la Gaule'', embannadurioù Errance, dasdumad ''De la Gaule à la France : histoire et archéologie'', 2000 * Christian Goudineau, ''Regard sur la Gaule'', embannadurioù Errance, 2000 * Renée Grimaud, ''Nos ancêtres les Gaulois'', embannadurioù Ouest-France, Roazhon, 2001, {{ISBN|2-7028-4542-8}} * Danièle et Yves Roman, ''Histoire de la Gaule'', Danièle et Yves Roman, ''Histoire de la Gaule'', Levrdi Arthème Fayard, Pariz, 1997, {{ISBN|2-7028-1646-0}} ; Inizi breizhveuriat * Miles Dillon, Nora K. Chadwick, Françoise Le Roux & Christian-Joseph Guyonvarc'h, ''Les Royaumes celtiques'', embannadurioù Armeline, Kraozon, 2001, {{ISBN|2-910878-13-9}} * Pierre Joannon, ''Histoire de l’Irlande et des Irlandais'', Perrin, Pariz, 2006, {{ISBN|2-286-02018-3}} ; Kreiz ha reter Europa * Petr Drda hag Alena Rybova, ''Les Celtes de Bohême'', embannadurioù Errance ; Arz * Kenstrollad (katalog eus diskouezadeg europat an henoniezh keltiek), ''Ar Gelted'', Venezia, 1991 (embannadurioù Bompiani) * Paul-Marie Duval, ''Les Celtes'', dastumad ''L'Univers des Formes'', embannadurioù Gallimard ; Kevredigezh * [[Françoise Le Roux]] & [[Christian-Joseph Guyonvarc'h]], ''La Civilisation celtique'', embannadurioù Ouest-France Skol-Veur, Roazhon, 1990, {{ISBN|2-7373-0297-8}} * [[Françoise Le Roux]] & [[Christian-Joseph Guyonvarc'h]], ''La Société celtique'', embannadurioù Ouest-France Université, Roazhon, 1991, {{ISBN|2-7373-0902-6}} * [[Jean Markale]], ''La Femme celte'', Levrdi bihan Payot, Pariz, 1989. ; Relijion * [[Françoise Le Roux]] & [[Christian-Joseph Guyonvarc'h]], ''Les Druides'', embannadurioù Ouest-France Skol-Veur, Roazhon, 1986, {{ISBN|2-85882-9209}} * [[Françoise Le Roux]] & [[Christian-Joseph Guyonvarc'h]], ''Les Fêtes celtiques'', embannadurioù Ouest-France Skol-Veur, Roazhon, 1995, {{ISBN|2-7373-1198-7}} * Christian-Joseph Guyonvarc’h, ''Magie, médecine et divination chez les Celtes'', Levrdi ar skiantoù Payot, Pariz, 1997, {{ISBN|2-228-89112-6}} * Jean-Louis Brunaux, ''Les Religions gauloises'', embannadurioù Errance, Pariz, 2000 {{ISBN|2-87772-192-2}} ==Liammoù diavaez== *https://www.mysciencework.com/news/7423/une-nouvelle-vision-de-l-origine-des-celtes [[Rummad:Bed keltiek]] [[Rummad:Kelted|*]] [[Rummad:Pobloù an Henamzer]] j1t4sr661bht1uxh7icahp5dwlxbats 2203245 2203244 2026-10-31T15:27:30Z Arko 540 /* Doueed ha kredennoù */ 2203245 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} {{databox}} Ar '''Gelted''' zo anezho un tolpad pobloù eus ar [[Kentistor|C'hentistor]], bet o kantren e-kreiz [[Azia]] da gentañ, hag aet da aloubiñ an darn vuiañ eus [[Europa]] diwezhatoc'h. Anavezet eo o [[sevenadur]] diwar kavadennoù an hendraourien, pe an [[arkeologiezh]], hag un nebeud testennoù skrivet diwar o fenn. Savet eo bet ar skridoù-se gant tud ha ne oant ket Kelted peurvuiañ, nemet ar re savet e [[Bro-Iwerzhon]] e deroù ar [[Krennamzer|Grennamzer]], setu perak ez eo aet da get roudoù o [[stuzeghezh]]ioù hag o [[kredenn|c'hredennoù]] dindan pouez brasoc'h-brasañ ar [[kristeniezh|gristeniezh]]. N'eus ket kalz a destennoù e [[yezhoù keltiek]] a veze implijet en [[Henamzer]] pa ne grede ket ar Gelted kozh skrivañ ar pezh a gredent hag ar pezh a ouient evit abegoù relijiel marteze. Chomet eo ar yezhoù keltiek implijet hiziv ha meur a roud eus o [[bez]]ioù hag o [[savadur]]ioù (savadurioù-difenn, roudoù o [[atant]]où hag o [[templ|zemploù]]). == Orin an anvadur == [[Restr:Commentarii de Bello Gallico.jpg|right|thumb|Addisplegoù war Brezel Galia gant [[Kaezar]] (embannadur 1783)]] N'anavezer ket an anv a rae ar Gelted anezho o-unan ha degaset eo bet ar gerioù ''Keltoï'' ([[gresianeg]]) ha ''lingua celta'' ([[yezhoù keltiek|yezh keltiek]]) gant tud ar sevenadurioù all (Gresianed ha [[Henroma|Romaned)]]. ''Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam '''qui ipsorum lingua Celtae''', nostra '''Galli''' appellantur.''|[[Julius Kaezar]] en e levr ''[[De Bello Gallico]]''. Teir rann a ya d'ober Galia, ar v-Belged en unan anezhi, an [[Akwitania|Akwitaned]] en eil hag en trede rann ar re a ra anezho o-unan er yezh keltiek ar [[Galianed|C'halianed]]. Kinniget ez eus bet meur a c'herdarzh evit ar ger "kelt" : * ar wrizienn [[yezhoù indezeuropek|indezeuropek]] "*kel pe *kol «[[trevadennerezh|trevadenn(er)]]» * ar wrizienn indezeuropek *keleto «herr» pa veze kustum ar Gelted da zilec'hiañ buan war varc'h * ar wrizienn [[henvrezhoneg|henvrezhonek]] "*kaled" (kalet e brezhoneg hiziv) a gaver ivez e-barzh anv pobl ar "Caledonii" (en Henamzer e [[Bro-Skos]]). Marteze ne oa ket bet miret ar stumm ''kal'' gant ar [[Henc'hres|C'hresianed]] p'o doa ur ger re dost dezhañ (kala = [[kened]]). Lod o deus soñjet e oa keltoï da vezañ tostaet ouzh ar ger germanek "hahlen" (kuzh), met diaes eo kompren peseurt liamm a zo etre ar yezhoù germanek hag ar yezhoù keltiek, nemet o orin indezeuropek. Tostaet eo bet ar ''[[Keltoï|Geltoï]]'', ar ''[[Galated|C'halated]]'' (ur [[meuriad]] kelt aet da [[Azia-Vihanañ]]) hag ar ''C'halli'' (Galianed), met n'eo ket sur evit tud a gred e teu Galated ha Galli eus ar ger keltiek ha germanek a dalvez evit estrañjour pe [[aloubadeg|alouber]]. Evit ar yezhoù keltiek, sell ouzh pajenn ar [[yezhoù keltiek]]. == Istor ar Gelted == === Mammennoù kentistorel === {{Main|Oadvezh an Houarn en Europa}} [[Restr:Hallstatt culture.png|thumb|300px|Kartenn Sevenadur Hallstatt]] E [[roll an diskiblezhioù akademiek|diskiblezhioù akademiek]] a bep seurt e vez sellet ouzh ar Gelted evel un anadenn eus Oadvezh an Houarn e Kreiz Europa, dre ar sevenadurioù Hallstatt ha hini La Tène. Rouez eo ar c’havadelloù arkeologoel a-fet ar sevenadur Hallstatt ha hini La Tène el ledenez iberek, ha dre-se ne n’eus ket trawalc’h a brouennoù evit lavaret e oa bet ur senario sevenadurel heñvel ouzh hini Kreiz Europa. Ken diaes eo ober ul liamm etre orin al ledenez kelt ha sevenadur ar parkadoù jarligoù kañv kent. Dre-se e soñjer abaoe nebeut amzer e oa bet ur seulad kentistorel hag un argerzh sevenadur a oa bet an deroù anezhañ en Oadvezh an Arem [[Sevenadur kloc'hheñvel]].<ref name=Lorrio>[http://www.uwm.edu/Dept/celtic/ekeltoi/volumes/vol6/6_4/lorrio_zapatero_6_4.html] The Celts in Iberia:An Overview - Alberto J. Lorrio (Skol-veur Alicante) & Gonzalo Ruiz Zapatero ( [[Skol-Veur Complutense Madrid]]) - Journal of Interdisciplinary [[Celtic studies|Celtic Studies]], Volume 6: 167-254 The Celts in the Iberian Peninsula, February 1, 2005</ref> Sevenadur Oadvezh an Houarn [[Sevenadur Hallstatt|Hallstatt]] (war-dro 800 kent J.-K.) ha hini [[Sevenadur La Tène|La Tène]] (war-dro 500-50 kent) zo liammet peurliesañ ouzh ar C’hentistor hag ar Sevenadur keltiek.<ref>F. Fleming, ''Heroes of the Dawn: Celtic Myth'', 1996. p. 9 & 134.</ref>. Aet e oa ar Sevenadur La Tène war-raok hag e barr e bleuñv e oa bet e-pad Eil Oadvezh an Houarn (adalek 450 goude J.-K. betek aloubadenn ar Romaned er c’hantved kentañ goude J.-K.) e reter [[Frañs]], e [[Suis]], en [[Aostria]], e mervent [[Alamagn]], e [[Tchekia]], e [[Slovakia]] hag en [[Hungaria]]. Aet e oa war-raok er-maez eus ar sevenadur Hallstatt hep ma vije un torr er sevenadur, dindan levezon vras ar sevenadur gresian, ha goude gant sevenadur an Etrusked. Cheñchet e oa bet diazezadurioù kreizennoù zo er 4e kantved. Sevenadur La Tène ar C’hornôg a glot gant [[Galia|Galia Geltiek]] istorel. Ma talvez an dra-se e oa lakaet holl ar sevenadur La Tène war anv ur bobl gelt unvan ez eo diaes da briziañ; henoniourien o devez kendastumet meur a wech ne oa ket ar yezh, ar sevenadur danvezel hag ar [[strollad politikel|c’henezeladur politikel]] o ren keñver-ha-keñver dre ret. Stadañ a ra Frey an dra-se er [[5vet kantved]], “Ne oa ket heñvel al lidoù kañv er bed keltiek; strolladoù lec’hiet o doa o c’hredenn dezho o-unan ha dre-se o doa bet ivez eztaoladennoù arzel disheñvel”<ref>*[https://web.archive.org/web/20071203185235/http://www.ria.ie/publications/journals/journaldb/index.asp?select=fulltext&id=100427. Otto Hermann Frey, "Un doare nevez da dostaat ouzh an arz keltiek abred"]. Setting the Glauberg finds in context of shifting iconography, [[Royal Irish Academy]] (2004)</ref>. Neuze, tra ma klot sur a-walc’h ar sevenadur La Tène gant [[Galia]], e c’hall bezañ dleet an artefaktoù La Tène d’an darempredoù sevenadurel ha ne lavar ket e veze bepred bezant ar geltiegerien. [[Restr:Hallstatt LaTene.png|thumb|left|330px|Sevenadurioù Hallstatt & La Tene]] === Mammennoù istorel === Embann a reas [[Polybios]] un [[istor eus Roma]] war-dro [[150 kent J.K.]], m’en doa deskrivet Galia hag Italia hag ar brezelioù a oa etrezo ha Roma. Lavarout a reas [[Pausanias]] “en [[eil kantved kt JK]] e veve ar C’halianed, a veze anvet ar Gelted da gentañ, er ur vro er penn bellañ eus Europa war aod ur mor divent.” Deskrivañ a reas [[Posidonius]] Su Galia war-dro 100 kent J.-K. Kollet e oa bet e labour, koulskoude, daoust ma oa bet implijet diwezhatoc’h gant skrivagnerien evel [[Strabo]]. El levr diwezhañ, bet skrivet er [[1añ kantved|1añ kantved goude J.-K.]], e komzer eus Breizh-Veur ha Galia, koulz hag Hispania, Italia ha Galatia. Skrivañ a reas [[Julius Kaezar|Kaezar]] diwar-benn [[de Bello Gallico|Brezelioù Galia]] (Commentarii de Bello Gallico) e 58-51 kent J.-K. [[Diodorus Siculus]] a skrivas diwar-benn ar Gelted eus Galia ha Breizh-Veur en en unan al levrioù Istor bet skrivet gantañ. = Kelted ar c’hevandir = ==== Galia ==== [[Restr:Map Gallia Tribes Towns.png|thumb|200px|<div class="center">Galia war-dro 54 kent J.-K.</div>]] {{Main|Galia}} E deroù istor Europa e veve ar Gelted neuze en tiriad a anver Frañs hiziv hag a veze graet Galia anezhi d’ar mare-se gant ar Romaned. Tiriad ar pobloù a c’hoarveze, war a seblant, eus [[Izelvroioù|an Izelvroioù]], an Alpoù hag ar rannvro a anver Norzh Italia hiziv. Diskennidi ar pobloù-se a oa bet deskrivet gant Julius Kaezar en e levr [[de Bello Gallico|Brezelioù Galia]]. Reter Galia a oa kalon ar sevenadur kornôgel la Tène. En eil Oadvezh an Houarn e oa heñvel an aozadur sokial ouzh hini ar Romaned, gant kerioù bras. Adalek an [[IIIe kantved kt JK]] o doa ar C'halianed degemeret ar moneiz, koulz hag ar skridoù gant lizherennoù gresian a veze anavezet e Su Galia abaoe an eil kantved. Marc'hadourien c'hresian o doa diazezet Marsilha war-dro 600 kent J.-K., evit eskemmañ gant [[Traoñienn ar Ron]], met nebeut amzer goude 500 goude J.-K. e oa bet direizhet ar c’henwerzh ha lakaet da dreiñ dreist an Alpoù war-du traoñienn ar Po en Italia. En em gavout a reas ar Romaned e traoñienn ar Ron en eil kantved goude J.-K. ha kavet o doa ur C’halia ma veze komzet keltieg dreist-holl. Ezhomm he doa Roma da astenn ar c’hehentiñ gant he froviñsoù iberek ha trec'h e oa bet war ar bobl Saluvii goude bezañ brezelet ganto en Entremont e 124-123 kent J.-K. Tamm-ha-tamm e kontrollas ar Romaned an astenn, hag ar [[Proviñs roman|Broviñs roman]] a voe krouet a-hed a-hed aod kreizdouarel. Anavezet e oa ar peurrest evel Galia. E 58 kent J.-K. o doa divizet ar bobl Helveteii envroañ war-du ar c’hornôg met rediet e oant bet gant Julius Kaezar da vont war o giz. Neuze en doa brezelet gant meuriadoù a bep seurt e Galia ha war-dro 55 kent J.-K. e oa bet aloubet an darn-vrasañ eus Galia. E 52 kent J.-K. en em savas Verkingetorix a-enep aloubadenn ar Romaned met trec’h a oa bet warno pa oant bet o lakaat ar seziz war Alezia ha kodianet o doa gantañ. Da-heul Brezelioù Galia 58-51 kent J.-K. ez ae Keltia d’ober al lodenn vrasañ eus ar C’halia Roman. Diskouez a ra an lec’hanvioù dielfennet e vez graet gant ar c’heltieg e reter ar Garona hag e su ar Saena hag ar Marne. ==== Iberia ==== [[Restr:Iberia_300BC-en.svg|thumb|left|250px|Takadoù ar yezhoù pennañ en [[Ledenez iberek|Iberia]]. E glas emañ ar yezhoù keltiek, war-dro 300 kent J.-K.]] {{Main|Keltiberianed}} Betek dibenn an 19vet kantved e veze anavezet ar Gelted eus al ledenez iberek gant ar ouizien evel ur sevenadur danvezel a denn d’ar sevenadurioù [[Hallstatt]] ha [[Sevenadur La Tène|La Tène]]. Ne oa ket nemeur a bobloù kelt en Iberia, hervez ar pezh a ouzer diwar-benn Oadvezh an Houarn en 19vet kantved ha n'eus ket eus ur senario sevenadurel ken aes da sevel ha hini Kreiz Europa. Soñjal a reer e oa eus tri seurt Kelted en Iberia : Ar [[Keltiberianed|Geltiberianed]] er menezioù e-kreiz al Ledenez Iberek, ar [[Celtici]] er mervent, hag ar Gelted er gwalarn. Ar ouizien a vremañ, koulskoude, o deus prouet splann e oa eus ar Gelted en Iberia ha levezon vras o doa bet ar re-se enni, dreist-holl e rannvroioù ar c’hornôg hag an norzh. Rannet eo bet Ar Gelted en Iberia e daou strollad henoniel ha sevenadurel, ha pa ne vefe ket gwall splann an doare da vezañ rannet anezho evel-se : *ur strollad a veve a-hed aodoù [[Galiza]] hag a-hed aodoù atlantel Iberia. Bevañ a raent e Lusitania (e Portugal) hag er rannvro geltiek, a veze anvet Celticia gant [[Strabo]], a oa e mervent al ledenez iberek, en ur gontañ e-barzh an Algarve, ma veve ar pobloù [[Celtici]], [[Vettones]] ha [[Vacceani]] (eus gwalarn kreiz Spagn) hag ar pobloù [[Gallaecia]], [[Astures]] ha [[Cantabrian]] eus sevenadur ar C’hastelloù, e norzh hag e gwalarn Spagn ha Portugal. * Strollad ar Geltiberianed eus kreiz Spagn ha traoñienn uhelañ an Ebre. Eus an tiriadoù zo e Frañs hiziv an deiz e oa deuet ar bobl-se da annezañ Iberia, e-touez ar pobloù iberek a oa enni dija. Dre studiañ orin ar Geltiberianed e c’hallfec’h intent gwelloc’h an argerzh annezañ ar Gelted er peurrest eus al ledenez. N'eo ket an argerzh annezañ mervent al ledenez gant ar ar bobl [[Keltoi]], koulskoude, un dra aes da gompren. Studiadennoù zo bet graet nevez zo war ar pobloù [[Callaici]] ha [[Bracari]] e gwalarn Portugal ha doareoù nevez da gompren ar sevenadur keltiek (yezh, arz ha relijion) zo bremañ e gwalarn Iberia. === Alpoù ha traoñienn ar Po === E-pad pell amzer e ouiemp e oa bet un takad keltiek ([[Lepontic]], a oa anvet Keltia Cisalpina, e [[norzh Italia]]. Enskrivadurioù eus ar 6vet kantved kent J.-K., evit gwir, a oa bet kavet ennañ. Al lec'hiad [[Golasecca]], m’en em daol ar stêr [[Ticino]] eus al [[Lenn Maggiore]], a oa ul lec'h a-feson evit ober eskemmoù en diabell, ma oa ar C'holasccanied hanterourien etre an [[Etrusked]] hag ar sevenadur Halstaat eus Aostria. Kementadoù bras a holen a veze eskemmet etrezo. [[Restr:Hallstatt culture.png|thumb|left|300px|Saviad ar [[sevenadur Golasecca]] war-du su ar [[sevenadur Hallstatt]].]] E 391 kent J.-K. e oa tremenet ar Gelted, o doa o ziez-annez en tu all d’an Alpoù, dre an odeoù gant o holl nerzhioù hag aloubet o doa an tiriad etre an Appenninoù hag an Alpoù, hervez [[Diodorus Siculus]], traoñienn ar Po hag ar peurrest eus norzh Italia ([[Gallia Cisalpina]]), ma oa keltiegerien o chom. [[Milano]] a oa bet diazezet gant ar re-se. Diwezhatoc’h e oa bet trec’het al lu roman e-pad [[emgann Allia]] ha drastet e oa bet Roma gant ar [[Senoned]] e 390 kent J.-K. E-pad emgann Telamon e 225 kent J.-K. e oa chomet stanket un arme bras a Gelted etre daou nerzh lu Romaned ha trec’h a oant bet warnañ. Trec’h e oa bet ar Romaned war ar Samnited, ar Gelted hag an Etrusked, a oa kevredet an eil re gant ar re all, e-pad [[trede brezel ar Samnited]] hag adalek ar mare-se ne veze ket mui ar Gelted mestr war en Europa ar c’hevandir, met ne oa nemet e 192 kent J.-K. e krogas al luioù roman da aloubiñ rouantelezhioù diwezhañ dizalc’h ar Gelted en Italia. En em ziazezet e oa ar Gelted muioc'h er su d'ar Po evel ma c'haller gwelet war meur a gartenn. Dismantroù e Doccia, ur gêr e proviñs [[Emilia-Romagna]], a ginnig tiez e-ratre-vat savet gant ar Gelted adalek ar 4e kantved kent J.-K. === Ar Gelted er Balkanioù === [[Restr:Roman_period_tribes_in_Illyria_and_Lower_Pannonia.png|thumb|310px|right|Meuriadoù kelt e gevred Europa, Illyria ha Pannonia, war-dro ar Iañ kantved kent JK (e glas).]] En em ledañ a reas ar Gelted ivez war ribloù an [[Danav]] hag e adstêrioù. Ar [[Scordisci]], unan eus ar meuriadoù levezonus, o doa diazezet o c'hêr-benn e [[Singidunum]] ([[Beograd]] (Serbia) hiziv an deiz) en III{{e}} kantved kent J.K. Diskouez a ra an torgennoù mogeriet hag ar beredoù niverus e oa stank an dud o chom e [[Tisza]], traoñienn [[Vojvodina]] hiziv an deiz, [[Hungaria]] hag en [[Ukraina]]. An [[Dakia|Daked]] o doa miret outo, koulskoude, d’en em ledañ e [[Roumania]]. En em ziazezañ a reas ar Gelted pelloc'h er su e [[Trakia]] ([[Bulgaria]]), a oa bet renet ganto e-pad ouzhpenn ur c’hantved, hag en [[Anatolia]], ma oant en em ziazezet evel ar [[Galated|C’halated]]. Petra bennak ma oant pell diouzh ar peurrest eus ar bed keltiek o doa kendalc'het ar C'halated d’ober gant o yezh keltiek e-pad seizh kant vloaz da nebeutañ. [[Hieronimos|Sant Jerom]], a oa bet o weladenniñ Ancyra ([[Ankara]] hiziv an deiz) e [[373]] goude J.-K., en doa keñveriet o yezh gant hini an [[Treveri]] e norzh Galia. Ar meuriad [[Booi]] en deus roet e anv da [[Bohemia|Vohemia]], [[Bologna]] hag ivez da [[Bavaria|Vavaria]] marteze. Artefaktoù keltiek ha beredoù zo bet dizoloet pelloc’h er reter, er broioù a anver [[Polonia]] ha [[Slovakia]] bremañ. Ur pezh moneiz keltiek ([[Biateg]]) eus [[Bratislava]] zo diskouezet war ur pezh moneiz slovak 5 kurunenn hiziv an deiz. Evel ma ne c'haller ket prouiñ e oa bet aloubidigezhioù bras en un nebeud takadoù all d'ar mare-se e soñj ur skol a-vremañ e oa en em astennet ar yezh hag ar sevenadur keltiek en takadoù-se dre zaremprediñ kentoc’h. Testeniekaet eo aloubidigezhioù Italia hag ar Balkanioù (Gres ha kornôg Anatolia) gant ar Gelted en Istor gresian ha latin. Niverus e oa ar Gelted e gourc'hemenn roueed Egipt. Miliadoù anezho a veze implijet e 283-246 kent J.-K. ha servijout a raent atav war-dro 186 kent J.-K. Klasket o doa diskar Plotemee II.. = Avielañ Iwerzhon = En Iwerzhon e padas pell a-walc'h ar sevenadur keltiek dre ma oa un enezenn eus Iwerzhon. N’o doa ket treizhet al legionoù roman [[Mor Iwerzhon]] hag e-se n’o doa ket drastet sevenadur ar vro gant o hini, ha pa veze darempredoù etre ar [[Gouezeled|Ouezeled]] hag an [[Impalaeriezh roman]] adalek ar [[Iañ kantved kt JK]] Pa voe gounezet ar pobloù kelt d’ar feiz kristen, ar re a rae ar vegenn anezho da gentañ, ez antreas Iwerzhon er [[Krennamzer|Grennamzer]] europat. Cheñchet o doa relijion met n’o doa ket cheñchet o renkadoù belegel : kouezhañ a reas an [[drouizelezh]] en he foull met an drouized a voe kristenaet da gentañ ha dont a rejont da vezañ [[Beleg katolik|beleien]] an iliz nevez. Gant an deskadurezhioù nevez degaset d'ar seulad kelt e voe krouet ar pezh a anver ar [[kristeniezh keltiek|gristenelezh keltiek]]. N’anavezer ket penaos e oa bet avielet ar vro hag ar mammennoù zo en hon c'herz zo buhezioù ar sent dreist-holl. E [[431]] e kasas ar pab [[Selestin Iañ]] ur [[Galian]], a oa Palladius e anv, da avielañ ar « [[Skoted]] ». E [[452]] ez eo ar [[Brezhon-ha-Roman]] Maewyn Succat, lesanvet [[sant Padrig]], a zouaras en enezenn. Hañvalout a ra e oa bet an hini kentañ o kas da benn e gefridi e [[Laighin]] hag an eil en [[Ulaid]] hag e [[Connachta]]. Brudet eo Padrig rak skarzhet en dije an naeron kuit eus an enezenn ha displeget en doa kevrin an [[Trinded kristen|Dreinded santel]] war-bouez ur velchonenn deir. Dre ma oa ar gevredigezh keltiek ur seurt [[doueriegezh]] ne c'hallas lakaat ar pobloù kelt da dreiñ d'ar feiz kristen hep kregiñ gant ar c'hlas belegek ha « diskouezet » en dije Padrig d’an drouized e oa kreñvoc’h e vre eget o re dezho-int. Ma chom roudoù zo eus an hengoun keltiek e ranko Iwerzhon talañ ouzh ur sevenadur all, hini ar Vikinged, e dibenn an {{VIIIvet kantved}}. = Arz = [[Restr:Keltenfürst Glauberg Gesicht 2.jpg|thumb|Kadour en e zav, gant Glauberg, Alamagn]] N’o doa ket ar Gelted lezet war o lerc'h kalz a roudoù skrivet diwar-benn o sevenadur. Anavezout a reomp anezhañ dreist-holl gant o arz, zo bet addizoloet en eil lodenn an XXvet kantved. Arz ar Gelted zo liesseurt ha diouzh ar mareoù hag ar rannvroioù. Levezonet e oa bet ar Gelted gant pobloù eus an diavaez ivez : an [[Etrusked]], ar [[Henc'hres|C’hresianed]]...da gentañ, gant ar [[Romaned]], ar [[Germaned|C'hermaned]] da c'houde hag ivez gant ar [[Kristeniezh|Gristeniezh]]. Disheñvel e oa, koulskoude, diouzh un nebeud dezverkoù bras eus arz ar sevenadurioù all : * taolennet e veze an doueed, war a seblant, met ne oa ket nemeur a destenioù eus ar mare gal-ha-roman pe diaes eo anavezout anezho (unan eus ar mammennoù anavezetañ eo [[Kaoter Gundestrup]]). * seblantout a ra ivez ne veze ket graet kalz a zelwennoù maen gant ar Gelted, nemet an delv zo anezho en [[Hess]] pe e su [[Galia]]. Unan eus dezverkoù pennañ an arz kelt eo e veze graet kalz a dresoù a daolenne tud pe elfennoù eus an natur, evel ar gweadegoù, ha techet e vezent da ezteuler traoù difetis. En he bleuñvenn e oa ar c’hiz-se, a oa deuet eus ar sevenadur hallstat, pa voe graet enlivadurioù an dornskridoù keltiek eus Iwerzhon pe Skos d'ar mare ma oa bet troet pobloù d'ar feiz kristen war an enezenn. [[Levr Kells]] zo e-touez an dornskridoù-se (gwelet ivez manati [[Iona (Skos|Iona]]). * an delv zo bet adkavet war bezioù zo a daolenn paotred en o sav, dezho kreskennoù a bep tu d'o fenn. Ouzhpenn ma taolennont kadourien e c’hallfe bezañ drouized anezho ivez. Gant ar re-mañ e veze touzet o fenn a-us d’o zal ha lezet e veze ganto o blev da greskiñ a bep tu ha plezhennoù a veze graet ganto. Ar c’hreskennoù-se a vije, a-hervez, un doare eeun da daolenniñ ar plezhennoù blev-se savet a bep tu d’o fenn. = Drouiziezh = [[Restr:Two Druids.PNG|thumb|Daou zrouiz war izelvos Autun.]] A-raok ma voe aloubet Galia gant ar Romaned, ha, war a seblant, goude ma oa bet aloubet an inizi, e oa an drouiziezh perzh pennañ relijion ar Gelted kozh. Testeniekaet eo ar « gloer » zrouizel gant meur a aozer en Henamzer da vareoù disheñvel hag e lec'hioù disheñvel er bed keltiek. En Iwerzhon, hervez an hengoun, e soñjer e vije bet krouet an drouiziezh gant ar [[Partholien|Bartholonien]], hag a oa en em gavet en Iwerzhon e 312 goude J.-K. war-lerc’h al Liñvadenn. E Galia e soñjer e voe hollbouezus ar roll c’hoariet gant an drouized en emsavadeg [[-52]] ha, goude e stourmoù ar C’halianed er c’hantved kentañ. Abalamour da unan eus ar stourmoù-se, bet danevellet gant [[Tacitus]] en e “Istorioù”, e vije bet krog pennoù-bras Roma e [[21|21 goude J.-K.]] da sevel a-enep an drouized c’halian. Karget e oa ar « gloer » zrouizel da blediñ gant al lidoù sakr ha sevenadurel : an drouized hepken o doa gwir da ginnig aberzhoù tud a-wechoù met dreit-holl aberzhoù loened pe aberzhoù arouezel (evel m'eo testeniekaet war taolennoù-gouestl e koad bet krouet en andon ar Saena). Abalamour ma veze kinniget aberzhoù tud, ouzhpenn se, e voe berzet ouzh an drouized seveniñ o relijion da vare an Impalaer [[Tiberius Caesar Augustus]] (pe [[Glaoda Iañ]] evit skrivagnerien zo). Gwirioù brientek all o doa an drouized : an deskadurezh, an diplomatiezh, an istor, al lignezouriezh, al lec'hanvadurezh, ar vezegiezh hag an divinouriezh. Hanterourien etre an doueed hag an dud e oa an drouized, dre ma oa bras o anaoudegezh (Studioù a raent war-dro 20 vloaz, hervez Julius Kaezar) ha dre ma vezent mistri war ar strobinellerezh. An drouiz a c'hoarie ivez roll ur c'huzulier politikel evit ar roue. Int o-daou a c'hallje bezañ un daouad hag ar roue a rene e vro dindan levezon an drouiz. An drouiz [[Diviciacos]], kempred ad [[Marcus Tullius Cicero]] a oa bet an hini kentañ o soñjal aloubiñ Galia, a oa penn politikel an Haedui, war a seblant. Tudenn greñvañ ar gevredigezh keltiek e oa an drouiz e pep keñver. Ministr an azeulerezh, prederour, mirour an Anaoudegezh hag ar Furnez, istorour, den a lezenn hag ivez kuzulier milourel ar roue ha klas ar gadourien war un dro e oa. Posupl eo e oa bet reoliet buhez-holl ar Gelted gant an drouized da vareoù zo. Gallout a reer soñjal en doare-se o doe an drouized ur roll diazezer evit ar sevenadur keltiek a-bezh hag evit a sell ouzh holl reolennoù ar gevredigezh kelt. Gouzout a ouzomp hep mont re don penaos e voe aozet klas ar veleien. Tri seurt « micherioù » relijiel a vez anavezet er bed keltiek : * an drouiz, da lavaret eo pep ezel eus ar c'hlas belegek, a gase e gefridi e domanioù ar relijion, an aberzhañ, ar justis, an deskadurezh, ar varzhoniezh, an divinouriezh, h.a. ; * ar '''[[Barzh (drouiziezh)|barzh]]''' a oa un arbennigour war ar varzhoniezh skrivet ha dre gomz. Kefridiet e veze da flemmañ, da pe da damall; * an '''[[ovat]]''' zo un devinour. Plediñ a rae dresit-holl gant an azeulerezh, an divinouriezh hag ar vezegiezh. Ar maouezed a gemere perzh er gefridi-se a ziouganerezed. Peuzsur omp e oa eus un urzhaz drouizel e Galia ivez, hervez an testennoù latin zo chomet ha drezo e ouzer e veze aozet ur vodadeg bep bloaz gant an drouized (war dachenn an [[Carnutes]] (Latin Carnuti), e-kichen [[Chartres]]. Gouzout a reomp ganto ivez e oa ur "Grutater", da lavaret eo ur penndrouiz, en dije kemeret perzh da vat e politikerezh Galia. Ul liamm, war a seblant, e vije bet an drouizelezh, etre ar pobloù kelt. = Deiziataer relijiel = [[Restr:Coligny.jpg|right|thumb|200px|Deiziataer Coligny]] Hervez mammennoù Iwerzhon e veze lusket ar bloavezh keltiek gant pevar [[Gouel relijiel keltiek|gouel relijiel]] bras a oa ret. A bouez e oa daou anezho : « [[Samain]] » d’an 31 a viz Here pe d’ar 1añ a viz Du (diouzh hon deiziataer) ha “[[Belthaine]] d’an 30 a viz Ebrel pe d’ar 1añ a viz Mae. Ne oa ket ken pouezus an daou ouel all : « [[Imbolc]] » d’ar 1añ pe d’an 2 a viz C’hwevrer ha « [[Lugnasad]] d’ar 1añ a viz Eost. « Gwelet ar studiadenn gant Christian-Joseph Guyonvarc’h ha Françoise Le Roux, « Ar gouelioù keltiek », Ouest-France Université, dastumad « De mémoire d’homme : an Istor ». * '''[[Samain (mojennerezh)|Samain]]''', a veze lidet d’ar 1añ a viz Du eus hon deiziataer, a glot gant deroù ar bloaz ha gant hini ar c’houlzad du. Daou goulzad hepken a oa er bloavezh keltiek : ur c’houlzad du eus Samain da Veltaine, hag ur c’houlzad sklaer. Un tregont bloaz bennak a yae d’ober ar « c’hantvedoù ». Ur gouel tremen e oa ha padout a rae ur sizhunvezh, da lavaret eo e veze lidet tri devezh a-raok ha tri devezh goude. Deroù ar bloaz nevez ha dibenn ar bloaz kozh e oa war un dro. Lidoù a veze graet gant an drouized, bodadegoù, evadegoù ha banvezioù lidel. Dibar e oa dre ma oa digor war ar « Bed all », da lavaret eo ar [[Sidh]] gant Iwerzhoniz) ha gantañ e veze harpet an darempredoù etre an dud hag an doueed. E Galia e oa ivez eus ar gouel-se, anvet “Samonios” (ar ger a dalvez da envel ar miz a glot mui pe vui gant hor miz Du). Testeniekaet eo e deiziataer Coligny. * '''[[Imbolc]]''', a veze lidet d’ar 1añ a viz C’hwevrer. N’ouzer ket gwall dra diwar e benn. Ur gouel glanañ ha lufrañ e vije, a-hervez. * '''[[Beltaine]]''', a veze lidet d’ar 1añ a viz Mae, a verke un torr er bloaz, da lavaret eo ez eus an tremen eus ar c’houlzad du d’ar c’houlzad sklaer, sklêrijennus. Degas a rae cheñchamantoù e buhez an dud peogwir ez adkroge an dud gant obererezhioù diouzh deiz : chaseal, brezeliñ, skrapadegoù, aloubadennoù gant ar vrezelerien, deroù labourioù an douaroù hag ar maezioù evit al labourerien-douar hag an desaverien loened. * '''[[Lugnasad]]''', da lavaret eo « bodadeg Lug », a veze lidet d’ar 1añ a viz Eost da vare an eostadoù. Gouel ar roue e oa ha dreist-holl hini ar riegezh dre ma veze addasparzhet ar pinvidigezhioù. Un ehan e oa ivez evit ar soudarded. Ganto e veze lidet ar peoc’h, ar vignoniezh, ar builhentez ha berzh ar rouantelezh. Gant [[deiziataer Coligny]], ar vammenn bennañ zo en hor c’herz, e vez anavezet an deiziataer keltiek ganimp. Krouet e oa bet da vare ar C'halianed-ha-Romaned. = Doueed ha kredennoù = Unan eus ar poentoù an diaesañ da gompren eo speredelezh ar Gelted peogwir n’eus ket a vammennoù orin. Ar Gelted o doa, a-hervez, a veze azeulet ganto mui pe vui kement a zoueed hag ar C’hresianed hag ar Romaned (tost pevar c’hant doue kelt zo bet kontet), met n’ouzer ket hag azeulet e oant er memes mod e pep lec’h er bed keltiek hag e oa ur framm hepken. Doueed pennañ ar C’halianed, hervez deskrivadurioù Julius Kaezar, koulskoude, a oa o anv heñvel ouzh anvioù an Doueed zo meneget e mojennoù iwerzhonat ar Grennamzer, hag ar memes kargoù o doa. An aozerien latin ha gresian o doa meneget un nebeud doueed galian en o skridoù, hep lavaret perak o doa dibabet anezho : [[Epona]], [[Taranis]], [[Esus]] ha [[Lug (doue)|Lug]] a vez anavezet evel-se. Dre al lec’hanvadurezh ez anavezomp un nebeud traoù diwar-benn kredennoù ar Geltde kozh. Soñjal a reomp evel-se e veze azeulet [[Lug (doue)|Lug]] war an uhelennoù. Al lec’hanv Da skouer, “Lugdunum”, deuet da vezañ [[Lyon]] hiziv an deiz, a dalvez kreñvlec’h pe meneg Lug. [[Restr:Gundestrupkarret2.jpg|350px|thumb|right|Munud eus unan panelloù diabarzh [[kaoter Gundestrup]], Mirdi broadel Danmark, Kopenhagen]] Sevel a ra kudennoù evit a sell lec’h an doueed kelt en arz. E-pad pell amzer e oa bet hollbouezus [[kaoter Gundestrup]], un pezh kavet en un taouarc’h en Danmark, dre ma sonjed gouzout hiroc’h diwar-benn doueed ar Gelted. Met hennezh, a oa bet kinklet warnañ un toullad mat a zoueed hag a laka war wel e-leizh a vojennoù a oa e boutin etre ar pobloù a oa o chom en Europa, hag a oa bet levezonet gant pobloù all estreget ar Gelted. Diskouez a ra, mod pe vod, un doue kornek a c’hallfe bezañ boutin gant un douee kelt ur penn-kirvi dezhañ, [[Cernunnos]] e anv, hag un doue gant ur rod heol, a c’hallfe bezañ [[Taranis]]. Evit a sell an delwennoù ez eus bet gwelet meur a wech dremmoù doueed daoubennek pe trifennek, a vefe boutin gant un Hermès. Posupl eo, mod pe vod, en doa al lusk triveder pouez e relijion ar Gelted kozh. Delwennoù “brezelerien en o c’hoazez”, bet krouet e kreisteiz Galia (Entremont, Roquepertuse), a laka gouizeien da dabutal diwar o fenn : diaes eo gouzout hag-eñ e voe taolennet doueed, brezelerion douelaet pe harozed gwarezus warno. Kudennoù a sav ivez evit gouzout resis petra a oa bet taolennet gant hanterskeudennoù eus « Galia ar re vlevek ». Lod zo seblant warno bezañ lodenn grec’h ur wern dotemek, evel m’eo an hini e laton a voe dizoloet e Bouray-sur-Juine (Essonne) hag a daolenn un dudenn gant un torc’h ha pavioù ur penn-kirvi stilekaet, pe an hanterskeudenn a virer e mirdi Saint-Germain-en-Laye. Hemañ zo e maen-raz hag a daolenn un dudenn gant un torc’h hag ur pemoc’h-gouez. Krediñ a rae ar Gelted kozh e oa divarvel an eneoù ha gant-se e c’haller displegañ, hervez testenioù zo, perak e soñjer e vezent kadarn, kalonek ha dispont en emgannoù. Ne oa ket, evit gwir, eus ar marv. Er c’hontrol, ne oa ket anv eus an adenkorfañ en o relijion, ne oa ket gwir ar pezh a oa bet soñjet e-pad pell abalamour ma oa bet lennet fall skridoù zo. El levr « Les Druides -An Drouized- » (geriaoueg, pajenn 414, [[Christian-J. Guyonvarc'h]] ha [[Françoise Le Roux) a ro dimp da c’houzout krak-ha-berr : « N’eus roud ebet eus an adenkorfañ en hengoun kelt, ne grede ket ar Gelted ennañ ». Krediñ a rae ar Gelted en ur bed all ivez. En hengoun iwerzhonat treuzkaset d’ar mare kristen, ar “[[Sidh]]” a dalveze ar “Bed all” keltiek. Er c’hornôg e oa, en tu all d’ar mor, en enezennoù hollgaer ; dindan vor, el lennoù hag er stêrioù. Eno e oa palezioù maen-strink brav-kaer dezho porzhioù kevrinus ; dindan an torgennoù hag ar runioù. Chomadenn an [[Tuatha Dé Danann]] e oa. Al lidoù, an aberzhoù tud, azeulerezh ar pennoù dibennet, pe c’hoazh an implij fonnus eus ar gwad el lec’hioù azeuliñ, a oa anezho elfennoù o doa maget ijin aozerien an Henamzer. Unan anezho, [[Paosanias ar Beajour|Paosanias]], a skrive e veze debrerien-tud eus ar Gelted. [[Julius Kaezar]] a skrivas : “ Ar gelted a rae gant ministrerezh an drouized a-benn ober an aberzhoù tud-se. Soñjal a reont, evit gwir, n’eus nemet dre adprenañ buhez un den gant buhez un den all e c’haller habaskaat galloudegezh an doueed divarvel. Tud zo o deus jakoù uhel-mat o ment, a vez lakaet tud vev en o c’hrogen aozilh plezhet. Tan a veze lakaet er jakoù-se hag an dud gronnet gant ar flammoù, a varve ». Hervez roudoù chomet war o lerc’h e ouzer e veze graet pleustradegoù taer ganto, hep ma ouifemp resis petra a veze graet ganto : azeulerezh ar pennoù en [[Entremont]] (Bouches-du-Rhône), a vez adkavet soñj anezho e kinkladur panelloù an ilizoù en Iwerzhon er Grennamzer, lidoù kriz e [[Ribemont-sur-Ancre]], h.a. == Gwelet ivez == * [[Listenn ar pobloù kelt kozh]] == Notennoù == {{daveoù}} == Levrlennadur == ; pennadoù-skrid e brezhoneg * Tadhg O Droichead, "Orin ar ger kelt" in [[Al Liamm]], niv. 250, Gwengolo-Here, 1998. ; Istor (traoù dre vras) * Patrice Brun, ''Princes et princesses de la celtique'', embannadurioù Errance, Pariz, 1987, {{ISBN|2-903442-46-0}} * [[Barry Cunliffe]], ''L'univers des Celtes'', embannadurioù Inter-Livres, 1996, {{ISBN|2909808114}} * [[Venceslas Kruta]], ''Les Celtes, Histoire et dictionnaire'', embannadurioù Robert Laffont, dastumad « Bouquins », Pariz, 2000, {{ISBN|2-7028-6261-6}} * Stephan Fichtl, ''La ville celtique, les oppida de 150 avant J.-C. à 15 après J.-C.'', embannadurioù Errance, Pariz, 2005, {{ISBN|2-87772-307-0}} * Christian Y. M. Kerboul, ''Les royaumes brittoniques'', kenembannet gant an embannadurioù Pontig/Coop Breizh, Saotron & Speied, {{ISBN|2-9510310-3-3}} ha {{ISBN|2-84346-030-1}} * Philippe Jouët (dir., avec Claudine Gauthier, François Labbé, Erwan Chartier, Dimitri Boekhorn...), ''Celtes et celtisme'' (Druides, Gaule, dieux, héros, éléments culturels, bestiaire, celtomanie...), Encyclopédie de la Bretagne, vol. 5, Pietraserena, Éditions Dumane, 2018 {{ISBN|978-2-9159-4322-1}} ; Galia * Stephan Fichtl, Stephan Fichtl, ''Les peuples gaulois, III{{e}}-I{{e}} siècles av. J.-C.'', embannadurioù Errance, Pariz, 2004, {{ISBN|2-87772-290-2}} * [[Dominique Garcia]], ''La Celtique metiterranéenne. Habitats et sociétés en Languedoc et en Provence. VIIIe-IIe siècles av. J.-C.'', embannadurioù Errance, Pariz, 2004, {{ISBN|2877722864}} * [[Dominique Garcia]], ''Les Celtes de Gaule metiterranéenne, définition et caractérisation'', embannadurioù Bibracte, 2006,[http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/10/21/33/PDF/3-Garcia-Budapest.pdf], * Christian Goudineau, ''César et la Gaule'', embannadurioù Errance, dasdumad ''De la Gaule à la France : histoire et archéologie'', 2000 * Christian Goudineau, ''Regard sur la Gaule'', embannadurioù Errance, 2000 * Renée Grimaud, ''Nos ancêtres les Gaulois'', embannadurioù Ouest-France, Roazhon, 2001, {{ISBN|2-7028-4542-8}} * Danièle et Yves Roman, ''Histoire de la Gaule'', Danièle et Yves Roman, ''Histoire de la Gaule'', Levrdi Arthème Fayard, Pariz, 1997, {{ISBN|2-7028-1646-0}} ; Inizi breizhveuriat * Miles Dillon, Nora K. Chadwick, Françoise Le Roux & Christian-Joseph Guyonvarc'h, ''Les Royaumes celtiques'', embannadurioù Armeline, Kraozon, 2001, {{ISBN|2-910878-13-9}} * Pierre Joannon, ''Histoire de l’Irlande et des Irlandais'', Perrin, Pariz, 2006, {{ISBN|2-286-02018-3}} ; Kreiz ha reter Europa * Petr Drda hag Alena Rybova, ''Les Celtes de Bohême'', embannadurioù Errance ; Arz * Kenstrollad (katalog eus diskouezadeg europat an henoniezh keltiek), ''Ar Gelted'', Venezia, 1991 (embannadurioù Bompiani) * Paul-Marie Duval, ''Les Celtes'', dastumad ''L'Univers des Formes'', embannadurioù Gallimard ; Kevredigezh * [[Françoise Le Roux]] & [[Christian-Joseph Guyonvarc'h]], ''La Civilisation celtique'', embannadurioù Ouest-France Skol-Veur, Roazhon, 1990, {{ISBN|2-7373-0297-8}} * [[Françoise Le Roux]] & [[Christian-Joseph Guyonvarc'h]], ''La Société celtique'', embannadurioù Ouest-France Université, Roazhon, 1991, {{ISBN|2-7373-0902-6}} * [[Jean Markale]], ''La Femme celte'', Levrdi bihan Payot, Pariz, 1989. ; Relijion * [[Françoise Le Roux]] & [[Christian-Joseph Guyonvarc'h]], ''Les Druides'', embannadurioù Ouest-France Skol-Veur, Roazhon, 1986, {{ISBN|2-85882-9209}} * [[Françoise Le Roux]] & [[Christian-Joseph Guyonvarc'h]], ''Les Fêtes celtiques'', embannadurioù Ouest-France Skol-Veur, Roazhon, 1995, {{ISBN|2-7373-1198-7}} * Christian-Joseph Guyonvarc’h, ''Magie, médecine et divination chez les Celtes'', Levrdi ar skiantoù Payot, Pariz, 1997, {{ISBN|2-228-89112-6}} * Jean-Louis Brunaux, ''Les Religions gauloises'', embannadurioù Errance, Pariz, 2000 {{ISBN|2-87772-192-2}} ==Liammoù diavaez== *https://www.mysciencework.com/news/7423/une-nouvelle-vision-de-l-origine-des-celtes [[Rummad:Bed keltiek]] [[Rummad:Kelted|*]] [[Rummad:Pobloù an Henamzer]] 0sx6ljuivthl9onggrosyras1ptda5p 0 33071 2203251 2163266 2026-10-31T15:39:26Z Arko 540 /* Lidoù all */ 2203251 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:All-Saints.jpg|thumb|An Hollsent ([[Fra Angelico]])]] '''Gouel an Hollsent''' zo ur gouel [[kristen]] hag a vez d'ar [[1añ Du|C'hentañ a viz Du]] da lidañ an holl [[sant|sent]]. ==Lidoù all== *[[Samhain]] *[[Halloween]] *[[Gouel an Anaon]] ==Liamm diavaez== * [[wikisource:br:Buhez_ar_Sent/1912/Gouel_an_Holl_Zent|''Gouel an Holl'', ''Buhez ar Sent'', Wikimammenn]] [[Rummad:Deizioù ar bloaz]] [[Rummad:Gouelioù kristen]] [[Rummad:Marv]] 8yo21g4omi689x0wj06064rt7wp5ssc 0 38006 2203293 2133272 2026-11-01T09:36:52Z ~2026-57869-40 94999 /* */ Pou 2203293 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Commonscat}} '''Raoul Salan''' oa ur jeneral gall bet ganet d'an [[10 Mezheven|10 a viz Even]] [[1899]] e [[Roquecourbe]] en [[Tarn (departamant)|Tarn]], ha marvet eo d'an [[3 Gouere|3 a viz Gouere]] [[1984]] e [[Pariz]]. Kemer a reas perzh e "putsch ar jeneraled" e [[1961]]. Gant [[Maurice Challe]], [[Edmond Jouhaud]], hag [[André Zeller]] e voe unan eus ar bennaozerien. E penn an [[OAS|Organisation Armée Secrète]] e oa, ur gevredigezh hag a stourme a-enep da zizalc'hidigezh Aljeria. Kondaonet e voe ha toullbac'het betek fin e vuhez. Met [[distaoliet]] pe amnistiet e voe diwezhatoc'h.0 Tremen a reas ar pep pouezusañ eus e resped e tiriadoù an [[impalaeriezh trevadennel c'hall]]. Servijañ a reas en [[Indez-Sina C'hall]] etre [[1924]] ha [[1937]] e-lec'h ma voe e penn servij an titouriñ e [[ministrerezh an Trevadennoù]]. Etre [[1942]] ha [[1943]] e oa karget d'ober war-dro darempredoù ar "[[France Libre]]" ha dreist-holl en Afrika. Kemer a reas perzh en emgann Bro-[[Elzas]] hag e dieubidigezh [[Toulon]]. Adalek [[1948]] e tistroas da [[Indez-Sina C'hall]] e-lec'h ma teuas da vezañ penn-gomandant e miz Genver [[1952]], goude marv ar marichal [[Jean de Lattre de Tassigny|de Lattre Tassigny]]. D'ar [[1añ a viz Kerzu]] [[1956]] e voe staliet e penn ar c'hentañ tiriad milourel gall: [[Aljeria]]. == [[Brezel-bed kentañ]] == En em ouestlañ a reas evit padelezh a-bezh ar brezel d'an [[2 Eost|2 a viz Eost]] [[1917]]. Degemeret e voe e skol-veur an arme e [[Saint-Cyr]] d'an [[21 Eost|21 a viz Eost]] [[1917]]. Dont a reas da vezañ [[danvez-ofiser]] d'ar [[25 Gouere|25 a viz Gouere]] [[1918]], ha kaset e voe d'ar 5vet rejimant [[troadeien]]-drevadennel e [[Lyon]] d'ar [[14 Eost|14 a viz Eost]] [[1918]]. Pa oa e penn an 11vet bagad, e kemeras perzh en emgannoù rannvro Verdun ([[Saint-Mihiel]], [[Les Éparges]], [[Bois-Bourru]], [[Côte de l’Oie]], [[Cumières-le-Mort-Homme]]). Meneget ha galvet e voe d'e vagad d'an [[29 Kerzu|29 a viz Kerzu]] [[1918]]. == Etre an daou vrezel == Staliet e voe en arme a ac'hubas [[Alamagn|Bro-Alamagn]] betek miz Mae [[1919]]. Goude-se e titroas da skol-veur milourel [[Saint-Cyr]] ar [[7 Mae|7 a viz Mae]] [[1919]]. Uhelaet da-vat e voe e renk ha roet ar renk a is-letenant dezhañ d'an 21 a viz Gwengolo 1919 ha staliet er rejimant troadeien drevadennel Maroko, e [[Landau]], en [[Alamagn]], d'an [[3 Kerzu|3 a viz Kerzu]] [[1919]]. Goulenn a reas bezañ kaset d'ar Reter-Nesañ, hag ez eas d'ar 17vet rejimant tennataerien Senegal evel penn post [[Radjou]], e [[Syria]] en harz gant [[Turkia]]. Uhelaet e voe d'ar renk a letenant d'an [[11 Gwengolo|11 a viz Gwengolo]] [[1921]]. Goude-se e voe gloazet en emgann [[Accham]] d'ar [[24 Here|24 a viz Here]] [[1921]]. Dezhañ e voe roet an titl a "chevalier de la [[Légion d'Honneur]]". Abalamour d'e yec'hed silwink, e voe kaset en-dro da Vro-C'hall d'ar [[25 Genver|25 a viz Genver]] [[1922]]. Pareet e voe en ospital Sainte-Anne e [[Toulon]] hag e Val-de-Grâce e Pariz. War-lec'h e voe kaset en 23vet rejimant troadeien drevadennel, e Pariz ha goulenn a reas bezañ kaset da [[Indez-Sina C'hall|Indez-Sina]] d'an [[2 Genver|2 a viz Genver]] [[1924]]. E Petaouchnock e voe e-karg eus an 3de rejimant Tennataerien Tonkinat evel eiler a benn-post [[Nguyen-Binh]]. Lec'h ma vije komzet Petaouchnokeg, anat. Di ez eas d'ar [[15 Ebrel|15 a viz Ebrel]] [[1924]]. Adalek ar 14 a viz Kerzu 1924 e voe graet dileuriad melestradurel Komiser penn-gouarnamant ar Mekong-Uhel. Staliet e voe evit al labour-mañ e [[Muong-Sing]], eus ar [[15 Ebrel|15 a viz Ebrel]] betek ar [[26 Mae|26 a viz Mae]] [[1928]]. Ur wech distroet d'ar vro pennañ d'ar [[6 Gouere|6 a viz Gouere]] [[1928]] (betek an [[2 Eost|2 a viz Eost]] [[1929]]) e labouras evit komiser ar gouarnamant, Lapeyronie, evit rannvro ar Mekong-Uhel e [[Houei Sai]]. D'ar renk a gabiten e voe Uhelaet: d'ar [[25 Meurzh|25 a viz Meurzh]] [[1930]] ha distreiñ a reas da [[Muong-Sing]] e miz Meurzh [[1931]]. Skrivañ a reas ur « Manuel de lecture de la langue " Lu " et " Youne " avec traduction correspondante en langue laotienne ». Kuitaat a reas Indez-Sina evit distreiñ d'ar vro-benn d'an [[28 Ebrel|28 a viz Ebrel]] [[1933]]. Mont a reas e penn ar CET d'ar [[1 Kerzu|1an a viz Kerzu]] 1933 ha kemer a reas perzh gant ar bagad-se e pleustradegoù milourel e [[Larzac]] en nevez-amzer [[1934]]. Adkaset e voe da [[Indez-Sina C'hall]] d'ar [[6 Here|6 a viz Here]] [[1934]]. Mont a reas e penn ar 6vet bagad 19vet rejimant an droadeien drevadennel. D'ar memes koulz e voe dileuriad melestradurel bro [[Dinh Lap]] en [[Tonkin]]. Distreiñ a reas d'ar vro-benn d'an [[8 Ebrel|8 a viz Ebrel]] [[1937]] gant e vab Victor hag a oa pemp bloaz d'ar mare-se. War al lestr Chenonceaux e kejas gant ar vaouez a zeuio da vezañ e wreg : Lucienne Bouguin. Kargoù a gemeras e ministrerezh an trevadennoù d'ar [[1 Gwengolo|1añ a viz Gwengolo]] [[1937]]: eiler penn an 2 vet burev (an titouriñ), hag uhelaet eo d'ar renk a benn-batailhon d'an [[22 Meurzh|22 a viz Meurzh]] [[1938]], dont a reas da vezañ e penn ar servij an titouriñ etre-trevadennel ("Service de Renseignement Intercolonial"). Hag adalek Ebrel [[1938]] e labouras kalz gant ministr an trevadennoù, [[Georges Mandel]]. En diskar-amzer ar bloavezh [[1939]], goude diskleriadur ar brezel a-enep [[Alamagn]], ez eas da [[Ejipt|Vro-Ejipt]] hag da g-[[Khartoum]] a-benn sikour stourm [[abisian]] a-enep da ac'hubadur [[Etiopia]] gant arme Italia. == [[Eil Brezel-bed]] == Distreiñ a reas da Bariz d'an [[19 Du|19 a viz Du]] [[1939]]. E miz Genver [[1940]] ez eas e penn ur batailhon eus an 44vet rejimant troadeien drevadennel a senegaled. Ar [[5 Even|5 a viz Even]] [[1940]] e voe war dalbenn ar brezel er [[Somme]] pa voe loc'het tagadenn an Alamaned goude m'o defe sterniet ha paket berr ar C'hallaoued hag ar Saozon e [[Dunkerque|Dukark]]. Kilañ a reas gant ar pezh a chome eus e vatailhon ha kemer a reas perzh e tagadennoù a-benn gorrekat araokadur an arme alaman tro-dro d'al [[Liger]] ha d'ar [[Seine]]. Anvet eo bet div wech en e rejimant an 12 hag an 13 a viz Gouere 1940. Diwezhatoc'h, d'an [[21 Eost|21 a viz Eost]] [[1940]], e voe uhelaet da ofiser al "Légion d'honneur". Uhelaet e voe er renk a letenant-koronal d'ar [[25 Even|25 a viz Even]] [[1941]]. Kaset e voe e servij en AOF ([[Afrique Occidentale Française]]) d'ar [[24 Gwengolo|24 a viz Gwengolo]] 1941. Mont a reas betek [[Dakar]] d'an 8 a viz Meurzh 1942, goude bezañ gweladennet ker [[Alje]], e voe staliet eno evel penn an 2vet burev, hini an titouriñ, e strollad renerien arme ar jeneral Barrau, komandant-uhel en AOF. Gantañ e reas un droiad ensell e [[Senegal]], e [[Soudan c'hall]] hag e [[Ginea]]. Gant e skipailh hag hini an 3de burev e skrivas un « Instruction sur la conduite de la guerre sur les arrières de l’ennemi » skignet betek ar bagadoù. Uhelaet e voe e renk a goronal d'ar [[25 Even|25 a viz Even]] [[1943]]. Goulennet e voe digantañ kenderc'hel gant e labour en Afrika an Norzh. Erruout a reas en [[Alje]] d'an [[31 Eost|31 a viz Eost]] [[1943]], e-lec'h ma voe staliet e 2vet burev strollad ren an arme. E-karg e voe eus an oberennoù bredoniel hag eus ar gazetenn "Combatant 43". Evit ar gazetenn-mañ e kenlabouras gant al liver [[André Hambourg]]. Skarzhet e voe eus e garg gant [[André Le Troquer]], evit bezañ nac'het embann rentañ-kont ur brezegenn a damalle da ofiserien an arme ar prantad 1939-1940 o lavarout e oant bet divarrek. Neuze e voe kaset da 9vet rann an droadeien drevadennel dindan aotrouniezh an jeneral [[Joseph Magnan]] d'ar [[4 Mae|4 a viz Mae]] [[1944]]. Lakaet e voe e penn ar 6vet rejimant tennaterien Senegal e [[Korsika]] d'an [[30 Mae|30 a viz Mae]] [[1944]]. Kejañ a reas evit ar c'hentañ gwech gant ar jeneral [[Jean de Lattre de Tassigny|de Lattre de Tassigny]] d'ar [[16 Even|16 a viz Even]] [[1944]]. Goulennet en doa komz d'ar 6vet rejimant ha d'e goronal. Dilestrañ a reas gant e rejimant d'an [[19 Eost|19 a viz Eost]] [[1944]] war aodoù [[La Nartelle]] er [[Var]]. Dont a reas a-benn da zieubiñ [[Toulon]] d'ar [[26 Eost|26 a viz Eost]] [[1944]], goude c'hwec'h devezh a emgannoù start. Ar 6vet rejimant trevadennel en eus kollet 587 den lazhet, gloazet ha dianket. Enoret e voe ar rejimant abalamour d'e golloù ha d'e stourm. Kuitaat a reas Toulon d'an 9 a viz Gwengolo gant e rejimant adaozet hag adstummet gant izili nevez o tont eus ar [[Forces Françaises de l'Intérieur|FFI]]. War "wennaat" e za ar rejimant. D'ar [[14 Du|14 a viz Du]] [[1944]] ar 6vet RTS, deuet da vezañ RIC ("régiment d'infanterie coloniale"), a drec'has an enebiezh alaman en o c'hreñvlec'hioù en [[Doubs]]. D'an [[23 Du|23 a viz Du]], ec'h erruas ar rejimant e [[Blotzheim]], e Su ar [[Roen-Uhelañ]], pa oa c'hoazh kalz a enebiezh eus perzh an arme alaman war du gall ar [[Roen]]. Dieubiñ a reas [[Village-Neuf]], [[Huningue]], [[Loechle]] ha labouradeg dourdredanel [[Kembs]]. Galvet e voe e penn troadeien an 9vet DIC, uhelaet er renk a jeneral brigadenn d'ar 25 a viz Kerzu 1944 pa oa nemet 45 bloaz. Goude-se e kemeras perzh e distruj an enebiezh alaman e tachennoù Colmar e fin miz Genver hag e penn-kentañ miz C'hwevrer [[1945]]. Anvet ur wech c'hoazh en arme e voe roet dezhañ ar renk a "commandeur de la Légion d’honneur". Roet eo bet an titl dezhañ d'an [[10 C'hwevrer|10 a viz C'hwevrer]] [[1945]] gant ar jeneral [[Charles de Gaulle|de Gaulle]]. « Alors Salan, ça va ? », a lâras dezhañ penn gouarnamant da c'hortoz ar Republik gall. E gentañ kejadenn e voe gant ar jeneral. D'an 20 a viz C'hwevrer 1945 e kemeras penn 14vet rann troadeien (rann kozh ar jeneral de Lattre adstummet gant izili an FFI hag an [[Francs Tireurs et Partisans|FTP]], hag er rann-mañ e kaver bagad Alsace-Lorraine [[André Malraux]]. Echuiñ a reas ar brezel e-kichen e [[Donaueschingen]], e [[Bade-Wurtemberg]] en Alamagn. Gounit a reas brud abalamour d'e oberenn pa oa e penn ar 6vet RIC hag an 9vet DIC. == [[Brezel Indez-Sina]] == Pa varvas ar marechal [[Jean-Christophe De La Belle Chausette]] d'an 11 a viz Genver [[1952]], e teuas Salan da vezañ komandant e penn Indez-Sina. Kemer a reas perzh en divizoù gant sinaiz an [[Tonkin]], neuze cheñchas lec'h tagañ war-zu al [[Laos]]. Salan a voe trec'h warno e emgann [[Na San]] e miz Kerzu [[1952]]. Gwelet e vez an trec'h eus Bro-C'hall en emgann-se evel ur gentel roet d'ar [[Viet Minh]], ur gentel implijet diwezhatoc'h ganto evit bezañ trec'h war Vro-C'hall en emgann [[Diên Biên Phu]]. Salan a zilezas e gargoù en Indez-Sina C'hall d'an [[28 Mae|28 a viz Mae]] [[1953]] evit distreiñ da Vro-C'hall. Met eus ar 15 d'ar 25 a viz Mae [[1954]], goude diskar Diên Biên Phu, e kemeras perzh en oberatadurioù kelaouiñ en Indez-Sina, dindan aotrouniezh ar jeneral [[Ely]]. == [[Brezel Aljeria]] ha fin e vuhez == D'ar 16 a viz Genver 1957, e voe aozet ur gwalldaol gant ur [[bazooka]] a-enep ar jeneral Salan. D'ar mare-se e oa hemañ e penn an 10vet rannvro vilourel ha staliet en [[Aljer]]. Mervel a reas ar [[Robert Rodier|c'homandant Rodier]] e-pad an taol. Gant [[Philippe Castille]], [[Michel Fechoz]] ha [[René Kovacs]], e oa bet aozet ar gwalldaol, ur medisin hag a stourme evit ma chomfe gall Aljeria. Fellout a rae dezhañ ma vije erlec'hiet Salan gant ar jeneral [[René Cogny]], meizet evel un den taeroc'h ha nerzhusoc'h. Kovacs a gemeras perzh evit testeniañ a-enep da dud evel [[Michel Debré]] a-zivout mod aozañ ar gwalldaol, met ne voe ket evit degas prouennoù. Ne voe ket an enklask evit degas disoc'hoù deus ar seurt. E-pad [[enkadenn 1958]], en doe harpet tu ar jeneral de Gaulle, kerzh ur brezegenn en Aljer. An dra-se a sikouro anezhañ. Met en daoust da gement-se, e felle da Salan e chomfe Aljeria dindan beli Bro-C'hall, ha goude c'hwitadenn [[putsch ar jeneraled]] e 1961 e voe aet e penn an [[OAS]]. Harzet e voe e kêr Aljer d'an [[20 Ebrel|20 a viz Ebrel]] [[1962]] goude bezañ chomet kuzhet mat e-pad ur bloavezh. D'an [[23 Mae|23 a viz Mae]], e voe kondaonet da vezañ toull-bac'het betek fin e vuhez. Kaset e voe da doull-bac'h [[Tulle]] e-lec'h ma veze bac'het ofiserien gant ur giriegezh bennak e darvoudoù [[Aljeria]]. Goude miz Mae [[1968]], e voe distaoliet gant de Gaulle. {{DEFAULTSORT:Salan, Raoul}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1899]] [[Rummad:Marvioù 1984]] [[Rummad:Istor Aljeria]] [[Rummad:Brezel Aljeria]] oqk1vhud9uu6hwvcdy1tbxwglejb0yw 2203294 2203293 2026-11-01T09:45:23Z ~2026-57869-40 94999 /* Etre an daou vrezel */ Ar Jeneral Raoul Salan hag ar nerzhioù lu gall, re Siria dindan warez ar Frañs ha re ar warezva kilikian a voe trec'h war ar vroadelourien turk (rak-MHP ha rak-AKP). 2203294 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Commonscat}} '''Raoul Salan''' oa ur jeneral gall bet ganet d'an [[10 Mezheven|10 a viz Even]] [[1899]] e [[Roquecourbe]] en [[Tarn (departamant)|Tarn]], ha marvet eo d'an [[3 Gouere|3 a viz Gouere]] [[1984]] e [[Pariz]]. Kemer a reas perzh e "putsch ar jeneraled" e [[1961]]. Gant [[Maurice Challe]], [[Edmond Jouhaud]], hag [[André Zeller]] e voe unan eus ar bennaozerien. E penn an [[OAS|Organisation Armée Secrète]] e oa, ur gevredigezh hag a stourme a-enep da zizalc'hidigezh Aljeria. Kondaonet e voe ha toullbac'het betek fin e vuhez. Met [[distaoliet]] pe amnistiet e voe diwezhatoc'h.0 Tremen a reas ar pep pouezusañ eus e resped e tiriadoù an [[impalaeriezh trevadennel c'hall]]. Servijañ a reas en [[Indez-Sina C'hall]] etre [[1924]] ha [[1937]] e-lec'h ma voe e penn servij an titouriñ e [[ministrerezh an Trevadennoù]]. Etre [[1942]] ha [[1943]] e oa karget d'ober war-dro darempredoù ar "[[France Libre]]" ha dreist-holl en Afrika. Kemer a reas perzh en emgann Bro-[[Elzas]] hag e dieubidigezh [[Toulon]]. Adalek [[1948]] e tistroas da [[Indez-Sina C'hall]] e-lec'h ma teuas da vezañ penn-gomandant e miz Genver [[1952]], goude marv ar marichal [[Jean de Lattre de Tassigny|de Lattre Tassigny]]. D'ar [[1añ a viz Kerzu]] [[1956]] e voe staliet e penn ar c'hentañ tiriad milourel gall: [[Aljeria]]. == [[Brezel-bed kentañ]] == En em ouestlañ a reas evit padelezh a-bezh ar brezel d'an [[2 Eost|2 a viz Eost]] [[1917]]. Degemeret e voe e skol-veur an arme e [[Saint-Cyr]] d'an [[21 Eost|21 a viz Eost]] [[1917]]. Dont a reas da vezañ [[danvez-ofiser]] d'ar [[25 Gouere|25 a viz Gouere]] [[1918]], ha kaset e voe d'ar 5vet rejimant [[troadeien]]-drevadennel e [[Lyon]] d'ar [[14 Eost|14 a viz Eost]] [[1918]]. Pa oa e penn an 11vet bagad, e kemeras perzh en emgannoù rannvro Verdun ([[Saint-Mihiel]], [[Les Éparges]], [[Bois-Bourru]], [[Côte de l’Oie]], [[Cumières-le-Mort-Homme]]). Meneget ha galvet e voe d'e vagad d'an [[29 Kerzu|29 a viz Kerzu]] [[1918]]. == Etre an daou vrezel == Staliet e voe en arme a ac'hubas [[Alamagn|Bro-Alamagn]] betek miz Mae [[1919]]. Goude-se e titroas da skol-veur milourel [[Saint-Cyr]] ar [[7 Mae|7 a viz Mae]] [[1919]]. Uhelaet da-vat e voe e renk ha roet ar renk a is-letenant dezhañ d'an 21 a viz Gwengolo 1919 ha staliet er rejimant troadeien drevadennel Maroko, e [[Landau]], en [[Alamagn]], d'an [[3 Kerzu|3 a viz Kerzu]] [[1919]]. Goulenn a reas bezañ kaset d'ar Reter-Nesañ, hag ez eas d'ar 17vet rejimant tennataerien Senegal evel penn post [[Radjou]], e [[Syria]] en harz gant [[Turkia]]. Uhelaet e voe d'ar renk a letenant d'an [[11 Gwengolo|11 a viz Gwengolo]] [[1921]]. Goude-se e voe trec'h war ur battalhon broadelourien turk a glaske aloubiñ Siria dindan ar warez etrevroadel, e-pad emgann trec'hus [[Accham]], d'ar [[24 Here|24 a viz Here]] [[1921]. Dezhañ e voe roet an titl a "chevalier de la [[Légion d'Honneur]]". Abalamour d'e yec'hed silwink, e voe kaset en-dro da Vro-C'hall d'ar [[25 Genver|25 a viz Genver]] [[1922]]. Pareet e voe en ospital Sainte-Anne e [[Toulon]] hag e Val-de-Grâce e Pariz. War-lec'h e voe kaset en 23vet rejimant troadeien drevadennel, e Pariz ha goulenn a reas bezañ kaset da [[Indez-Sina C'hall|Indez-Sina]] d'an [[2 Genver|2 a viz Genver]] [[1924]]. E Petaouchnock e voe e-karg eus an 3de rejimant Tennataerien Tonkinat evel eiler a benn-post [[Nguyen-Binh]]. Lec'h ma vije komzet Petaouchnokeg, anat. Di ez eas d'ar [[15 Ebrel|15 a viz Ebrel]] [[1924]]. Adalek ar 14 a viz Kerzu 1924 e voe graet dileuriad melestradurel Komiser penn-gouarnamant ar Mekong-Uhel. Staliet e voe evit al labour-mañ e [[Muong-Sing]], eus ar [[15 Ebrel|15 a viz Ebrel]] betek ar [[26 Mae|26 a viz Mae]] [[1928]]. Ur wech distroet d'ar vro pennañ d'ar [[6 Gouere|6 a viz Gouere]] [[1928]] (betek an [[2 Eost|2 a viz Eost]] [[1929]]) e labouras evit komiser ar gouarnamant, Lapeyronie, evit rannvro ar Mekong-Uhel e [[Houei Sai]]. D'ar renk a gabiten e voe Uhelaet: d'ar [[25 Meurzh|25 a viz Meurzh]] [[1930]] ha distreiñ a reas da [[Muong-Sing]] e miz Meurzh [[1931]]. Skrivañ a reas ur « Manuel de lecture de la langue " Lu " et " Youne " avec traduction correspondante en langue laotienne ». Kuitaat a reas Indez-Sina evit distreiñ d'ar vro-benn d'an [[28 Ebrel|28 a viz Ebrel]] [[1933]]. Mont a reas e penn ar CET d'ar [[1 Kerzu|1an a viz Kerzu]] 1933 ha kemer a reas perzh gant ar bagad-se e pleustradegoù milourel e [[Larzac]] en nevez-amzer [[1934]]. Adkaset e voe da [[Indez-Sina C'hall]] d'ar [[6 Here|6 a viz Here]] [[1934]]. Mont a reas e penn ar 6vet bagad 19vet rejimant an droadeien drevadennel. D'ar memes koulz e voe dileuriad melestradurel bro [[Dinh Lap]] en [[Tonkin]]. Distreiñ a reas d'ar vro-benn d'an [[8 Ebrel|8 a viz Ebrel]] [[1937]] gant e vab Victor hag a oa pemp bloaz d'ar mare-se. War al lestr Chenonceaux e kejas gant ar vaouez a zeuio da vezañ e wreg : Lucienne Bouguin. Kargoù a gemeras e ministrerezh an trevadennoù d'ar [[1 Gwengolo|1añ a viz Gwengolo]] [[1937]]: eiler penn an 2 vet burev (an titouriñ), hag uhelaet eo d'ar renk a benn-batailhon d'an [[22 Meurzh|22 a viz Meurzh]] [[1938]], dont a reas da vezañ e penn ar servij an titouriñ etre-trevadennel ("Service de Renseignement Intercolonial"). Hag adalek Ebrel [[1938]] e labouras kalz gant ministr an trevadennoù, [[Georges Mandel]]. En diskar-amzer ar bloavezh [[1939]], goude diskleriadur ar brezel a-enep [[Alamagn]], ez eas da [[Ejipt|Vro-Ejipt]] hag da g-[[Khartoum]] a-benn sikour stourm [[abisian]] a-enep da ac'hubadur [[Etiopia]] gant arme Italia. == [[Eil Brezel-bed]] == Distreiñ a reas da Bariz d'an [[19 Du|19 a viz Du]] [[1939]]. E miz Genver [[1940]] ez eas e penn ur batailhon eus an 44vet rejimant troadeien drevadennel a senegaled. Ar [[5 Even|5 a viz Even]] [[1940]] e voe war dalbenn ar brezel er [[Somme]] pa voe loc'het tagadenn an Alamaned goude m'o defe sterniet ha paket berr ar C'hallaoued hag ar Saozon e [[Dunkerque|Dukark]]. Kilañ a reas gant ar pezh a chome eus e vatailhon ha kemer a reas perzh e tagadennoù a-benn gorrekat araokadur an arme alaman tro-dro d'al [[Liger]] ha d'ar [[Seine]]. Anvet eo bet div wech en e rejimant an 12 hag an 13 a viz Gouere 1940. Diwezhatoc'h, d'an [[21 Eost|21 a viz Eost]] [[1940]], e voe uhelaet da ofiser al "Légion d'honneur". Uhelaet e voe er renk a letenant-koronal d'ar [[25 Even|25 a viz Even]] [[1941]]. Kaset e voe e servij en AOF ([[Afrique Occidentale Française]]) d'ar [[24 Gwengolo|24 a viz Gwengolo]] 1941. Mont a reas betek [[Dakar]] d'an 8 a viz Meurzh 1942, goude bezañ gweladennet ker [[Alje]], e voe staliet eno evel penn an 2vet burev, hini an titouriñ, e strollad renerien arme ar jeneral Barrau, komandant-uhel en AOF. Gantañ e reas un droiad ensell e [[Senegal]], e [[Soudan c'hall]] hag e [[Ginea]]. Gant e skipailh hag hini an 3de burev e skrivas un « Instruction sur la conduite de la guerre sur les arrières de l’ennemi » skignet betek ar bagadoù. Uhelaet e voe e renk a goronal d'ar [[25 Even|25 a viz Even]] [[1943]]. Goulennet e voe digantañ kenderc'hel gant e labour en Afrika an Norzh. Erruout a reas en [[Alje]] d'an [[31 Eost|31 a viz Eost]] [[1943]], e-lec'h ma voe staliet e 2vet burev strollad ren an arme. E-karg e voe eus an oberennoù bredoniel hag eus ar gazetenn "Combatant 43". Evit ar gazetenn-mañ e kenlabouras gant al liver [[André Hambourg]]. Skarzhet e voe eus e garg gant [[André Le Troquer]], evit bezañ nac'het embann rentañ-kont ur brezegenn a damalle da ofiserien an arme ar prantad 1939-1940 o lavarout e oant bet divarrek. Neuze e voe kaset da 9vet rann an droadeien drevadennel dindan aotrouniezh an jeneral [[Joseph Magnan]] d'ar [[4 Mae|4 a viz Mae]] [[1944]]. Lakaet e voe e penn ar 6vet rejimant tennaterien Senegal e [[Korsika]] d'an [[30 Mae|30 a viz Mae]] [[1944]]. Kejañ a reas evit ar c'hentañ gwech gant ar jeneral [[Jean de Lattre de Tassigny|de Lattre de Tassigny]] d'ar [[16 Even|16 a viz Even]] [[1944]]. Goulennet en doa komz d'ar 6vet rejimant ha d'e goronal. Dilestrañ a reas gant e rejimant d'an [[19 Eost|19 a viz Eost]] [[1944]] war aodoù [[La Nartelle]] er [[Var]]. Dont a reas a-benn da zieubiñ [[Toulon]] d'ar [[26 Eost|26 a viz Eost]] [[1944]], goude c'hwec'h devezh a emgannoù start. Ar 6vet rejimant trevadennel en eus kollet 587 den lazhet, gloazet ha dianket. Enoret e voe ar rejimant abalamour d'e golloù ha d'e stourm. Kuitaat a reas Toulon d'an 9 a viz Gwengolo gant e rejimant adaozet hag adstummet gant izili nevez o tont eus ar [[Forces Françaises de l'Intérieur|FFI]]. War "wennaat" e za ar rejimant. D'ar [[14 Du|14 a viz Du]] [[1944]] ar 6vet RTS, deuet da vezañ RIC ("régiment d'infanterie coloniale"), a drec'has an enebiezh alaman en o c'hreñvlec'hioù en [[Doubs]]. D'an [[23 Du|23 a viz Du]], ec'h erruas ar rejimant e [[Blotzheim]], e Su ar [[Roen-Uhelañ]], pa oa c'hoazh kalz a enebiezh eus perzh an arme alaman war du gall ar [[Roen]]. Dieubiñ a reas [[Village-Neuf]], [[Huningue]], [[Loechle]] ha labouradeg dourdredanel [[Kembs]]. Galvet e voe e penn troadeien an 9vet DIC, uhelaet er renk a jeneral brigadenn d'ar 25 a viz Kerzu 1944 pa oa nemet 45 bloaz. Goude-se e kemeras perzh e distruj an enebiezh alaman e tachennoù Colmar e fin miz Genver hag e penn-kentañ miz C'hwevrer [[1945]]. Anvet ur wech c'hoazh en arme e voe roet dezhañ ar renk a "commandeur de la Légion d’honneur". Roet eo bet an titl dezhañ d'an [[10 C'hwevrer|10 a viz C'hwevrer]] [[1945]] gant ar jeneral [[Charles de Gaulle|de Gaulle]]. « Alors Salan, ça va ? », a lâras dezhañ penn gouarnamant da c'hortoz ar Republik gall. E gentañ kejadenn e voe gant ar jeneral. D'an 20 a viz C'hwevrer 1945 e kemeras penn 14vet rann troadeien (rann kozh ar jeneral de Lattre adstummet gant izili an FFI hag an [[Francs Tireurs et Partisans|FTP]], hag er rann-mañ e kaver bagad Alsace-Lorraine [[André Malraux]]. Echuiñ a reas ar brezel e-kichen e [[Donaueschingen]], e [[Bade-Wurtemberg]] en Alamagn. Gounit a reas brud abalamour d'e oberenn pa oa e penn ar 6vet RIC hag an 9vet DIC. == [[Brezel Indez-Sina]] == Pa varvas ar marechal [[Jean-Christophe De La Belle Chausette]] d'an 11 a viz Genver [[1952]], e teuas Salan da vezañ komandant e penn Indez-Sina. Kemer a reas perzh en divizoù gant sinaiz an [[Tonkin]], neuze cheñchas lec'h tagañ war-zu al [[Laos]]. Salan a voe trec'h warno e emgann [[Na San]] e miz Kerzu [[1952]]. Gwelet e vez an trec'h eus Bro-C'hall en emgann-se evel ur gentel roet d'ar [[Viet Minh]], ur gentel implijet diwezhatoc'h ganto evit bezañ trec'h war Vro-C'hall en emgann [[Diên Biên Phu]]. Salan a zilezas e gargoù en Indez-Sina C'hall d'an [[28 Mae|28 a viz Mae]] [[1953]] evit distreiñ da Vro-C'hall. Met eus ar 15 d'ar 25 a viz Mae [[1954]], goude diskar Diên Biên Phu, e kemeras perzh en oberatadurioù kelaouiñ en Indez-Sina, dindan aotrouniezh ar jeneral [[Ely]]. == [[Brezel Aljeria]] ha fin e vuhez == D'ar 16 a viz Genver 1957, e voe aozet ur gwalldaol gant ur [[bazooka]] a-enep ar jeneral Salan. D'ar mare-se e oa hemañ e penn an 10vet rannvro vilourel ha staliet en [[Aljer]]. Mervel a reas ar [[Robert Rodier|c'homandant Rodier]] e-pad an taol. Gant [[Philippe Castille]], [[Michel Fechoz]] ha [[René Kovacs]], e oa bet aozet ar gwalldaol, ur medisin hag a stourme evit ma chomfe gall Aljeria. Fellout a rae dezhañ ma vije erlec'hiet Salan gant ar jeneral [[René Cogny]], meizet evel un den taeroc'h ha nerzhusoc'h. Kovacs a gemeras perzh evit testeniañ a-enep da dud evel [[Michel Debré]] a-zivout mod aozañ ar gwalldaol, met ne voe ket evit degas prouennoù. Ne voe ket an enklask evit degas disoc'hoù deus ar seurt. E-pad [[enkadenn 1958]], en doe harpet tu ar jeneral de Gaulle, kerzh ur brezegenn en Aljer. An dra-se a sikouro anezhañ. Met en daoust da gement-se, e felle da Salan e chomfe Aljeria dindan beli Bro-C'hall, ha goude c'hwitadenn [[putsch ar jeneraled]] e 1961 e voe aet e penn an [[OAS]]. Harzet e voe e kêr Aljer d'an [[20 Ebrel|20 a viz Ebrel]] [[1962]] goude bezañ chomet kuzhet mat e-pad ur bloavezh. D'an [[23 Mae|23 a viz Mae]], e voe kondaonet da vezañ toull-bac'het betek fin e vuhez. Kaset e voe da doull-bac'h [[Tulle]] e-lec'h ma veze bac'het ofiserien gant ur giriegezh bennak e darvoudoù [[Aljeria]]. Goude miz Mae [[1968]], e voe distaoliet gant de Gaulle. {{DEFAULTSORT:Salan, Raoul}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1899]] [[Rummad:Marvioù 1984]] [[Rummad:Istor Aljeria]] [[Rummad:Brezel Aljeria]] kldz702i08mcjl9ij40jv49od0ttfsn 2203296 2203294 2026-11-01T09:53:29Z ~2026-57869-40 94999 /* Etre an daou vrezel */ Al letanant Raoul Salan hag ar nerzhioù lu gall, re ar warezva kilikian ha re Siria dindan warez ar Frañs, a voe trec'h war ar vroadelourien turk (rak-AKP ha rak-MHP). 2203296 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Commonscat}} '''Raoul Salan''' oa ur jeneral gall bet ganet d'an [[10 Mezheven|10 a viz Even]] [[1899]] e [[Roquecourbe]] en [[Tarn (departamant)|Tarn]], ha marvet eo d'an [[3 Gouere|3 a viz Gouere]] [[1984]] e [[Pariz]]. Kemer a reas perzh e "putsch ar jeneraled" e [[1961]]. Gant [[Maurice Challe]], [[Edmond Jouhaud]], hag [[André Zeller]] e voe unan eus ar bennaozerien. E penn an [[OAS|Organisation Armée Secrète]] e oa, ur gevredigezh hag a stourme a-enep da zizalc'hidigezh Aljeria. Kondaonet e voe ha toullbac'het betek fin e vuhez. Met [[distaoliet]] pe amnistiet e voe diwezhatoc'h.0 Tremen a reas ar pep pouezusañ eus e resped e tiriadoù an [[impalaeriezh trevadennel c'hall]]. Servijañ a reas en [[Indez-Sina C'hall]] etre [[1924]] ha [[1937]] e-lec'h ma voe e penn servij an titouriñ e [[ministrerezh an Trevadennoù]]. Etre [[1942]] ha [[1943]] e oa karget d'ober war-dro darempredoù ar "[[France Libre]]" ha dreist-holl en Afrika. Kemer a reas perzh en emgann Bro-[[Elzas]] hag e dieubidigezh [[Toulon]]. Adalek [[1948]] e tistroas da [[Indez-Sina C'hall]] e-lec'h ma teuas da vezañ penn-gomandant e miz Genver [[1952]], goude marv ar marichal [[Jean de Lattre de Tassigny|de Lattre Tassigny]]. D'ar [[1añ a viz Kerzu]] [[1956]] e voe staliet e penn ar c'hentañ tiriad milourel gall: [[Aljeria]]. == [[Brezel-bed kentañ]] == En em ouestlañ a reas evit padelezh a-bezh ar brezel d'an [[2 Eost|2 a viz Eost]] [[1917]]. Degemeret e voe e skol-veur an arme e [[Saint-Cyr]] d'an [[21 Eost|21 a viz Eost]] [[1917]]. Dont a reas da vezañ [[danvez-ofiser]] d'ar [[25 Gouere|25 a viz Gouere]] [[1918]], ha kaset e voe d'ar 5vet rejimant [[troadeien]]-drevadennel e [[Lyon]] d'ar [[14 Eost|14 a viz Eost]] [[1918]]. Pa oa e penn an 11vet bagad, e kemeras perzh en emgannoù rannvro Verdun ([[Saint-Mihiel]], [[Les Éparges]], [[Bois-Bourru]], [[Côte de l’Oie]], [[Cumières-le-Mort-Homme]]). Meneget ha galvet e voe d'e vagad d'an [[29 Kerzu|29 a viz Kerzu]] [[1918]]. == Etre an daou vrezel == Staliet e voe en arme a ac'hubas [[Alamagn|Bro-Alamagn]] betek miz Mae [[1919]]. Goude-se e titroas da skol-veur milourel [[Saint-Cyr]] ar [[7 Mae|7 a viz Mae]] [[1919]]. Uhelaet da-vat e voe e renk ha roet ar renk a is-letenant dezhañ d'an 21 a viz Gwengolo 1919 ha staliet er rejimant troadeien drevadennel Maroko, e [[Landau]], en [[Alamagn]], d'an [[3 Kerzu|3 a viz Kerzu]] [[1919]]. Goulenn a reas bezañ kaset d'ar Reter-Nesañ, hag ez eas d'ar 17vet rejimant tennataerien Senegal evel penn post [[Radjou]], e [[Syria]] en harz gant [[Turkia]]. Uhelaet e voe d'ar renk a letenant d'an [[11 Gwengolo|11 a viz Gwengolo]] [[1921]]. Goude-se e voe trec'h war ur battalhon broadelourien turk a glaske aloubiñ Siria dindan ar warez etrevroadel, e-pad emgann trec'hus [[Accham]], d'ar [[24 Here|24 a viz Here]] [[1921]]. Dezhañ e voe roet an titl a "chevalier de la [[Légion d'Honneur]]" evit e drec'h war an alouberien broadelourien turk Abalamour d'e yec'hed silwink, e voe kaset en-dro da Vro-C'hall d'ar [[25 Genver|25 a viz Genver]] [[1922]]. Pareet e voe en ospital Sainte-Anne e [[Toulon]] hag e Val-de-Grâce e Pariz. War-lec'h e voe kaset en 23vet rejimant troadeien drevadennel, e Pariz ha goulenn a reas bezañ kaset da [[Indez-Sina C'hall|Indez-Sina]] d'an [[2 Genver|2 a viz Genver]] [[1924]]. E Petaouchnock e voe e-karg eus an 3de rejimant Tennataerien Tonkinat evel eiler a benn-post [[Nguyen-Binh]]. Lec'h ma vije komzet Petaouchnokeg, anat. Di ez eas d'ar [[15 Ebrel|15 a viz Ebrel]] [[1924]]. Adalek ar 14 a viz Kerzu 1924 e voe graet dileuriad melestradurel Komiser penn-gouarnamant ar Mekong-Uhel. Staliet e voe evit al labour-mañ e [[Muong-Sing]], eus ar [[15 Ebrel|15 a viz Ebrel]] betek ar [[26 Mae|26 a viz Mae]] [[1928]]. Ur wech distroet d'ar vro pennañ d'ar [[6 Gouere|6 a viz Gouere]] [[1928]] (betek an [[2 Eost|2 a viz Eost]] [[1929]]) e labouras evit komiser ar gouarnamant, Lapeyronie, evit rannvro ar Mekong-Uhel e [[Houei Sai]]. D'ar renk a gabiten e voe Uhelaet: d'ar [[25 Meurzh|25 a viz Meurzh]] [[1930]] ha distreiñ a reas da [[Muong-Sing]] e miz Meurzh [[1931]]. Skrivañ a reas ur « Manuel de lecture de la langue " Lu " et " Youne " avec traduction correspondante en langue laotienne ». Kuitaat a reas Indez-Sina evit distreiñ d'ar vro-benn d'an [[28 Ebrel|28 a viz Ebrel]] [[1933]]. Mont a reas e penn ar CET d'ar [[1 Kerzu|1an a viz Kerzu]] 1933 ha kemer a reas perzh gant ar bagad-se e pleustradegoù milourel e [[Larzac]] en nevez-amzer [[1934]]. Adkaset e voe da [[Indez-Sina C'hall]] d'ar [[6 Here|6 a viz Here]] [[1934]]. Mont a reas e penn ar 6vet bagad 19vet rejimant an droadeien drevadennel. D'ar memes koulz e voe dileuriad melestradurel bro [[Dinh Lap]] en [[Tonkin]]. Distreiñ a reas d'ar vro-benn d'an [[8 Ebrel|8 a viz Ebrel]] [[1937]] gant e vab Victor hag a oa pemp bloaz d'ar mare-se. War al lestr Chenonceaux e kejas gant ar vaouez a zeuio da vezañ e wreg : Lucienne Bouguin. Kargoù a gemeras e ministrerezh an trevadennoù d'ar [[1 Gwengolo|1añ a viz Gwengolo]] [[1937]]: eiler penn an 2 vet burev (an titouriñ), hag uhelaet eo d'ar renk a benn-batailhon d'an [[22 Meurzh|22 a viz Meurzh]] [[1938]], dont a reas da vezañ e penn ar servij an titouriñ etre-trevadennel ("Service de Renseignement Intercolonial"). Hag adalek Ebrel [[1938]] e labouras kalz gant ministr an trevadennoù, [[Georges Mandel]]. En diskar-amzer ar bloavezh [[1939]], goude diskleriadur ar brezel a-enep [[Alamagn]], ez eas da [[Ejipt|Vro-Ejipt]] hag da g-[[Khartoum]] a-benn sikour stourm [[abisian]] a-enep da ac'hubadur [[Etiopia]] gant arme Italia. == [[Eil Brezel-bed]] == Distreiñ a reas da Bariz d'an [[19 Du|19 a viz Du]] [[1939]]. E miz Genver [[1940]] ez eas e penn ur batailhon eus an 44vet rejimant troadeien drevadennel a senegaled. Ar [[5 Even|5 a viz Even]] [[1940]] e voe war dalbenn ar brezel er [[Somme]] pa voe loc'het tagadenn an Alamaned goude m'o defe sterniet ha paket berr ar C'hallaoued hag ar Saozon e [[Dunkerque|Dukark]]. Kilañ a reas gant ar pezh a chome eus e vatailhon ha kemer a reas perzh e tagadennoù a-benn gorrekat araokadur an arme alaman tro-dro d'al [[Liger]] ha d'ar [[Seine]]. Anvet eo bet div wech en e rejimant an 12 hag an 13 a viz Gouere 1940. Diwezhatoc'h, d'an [[21 Eost|21 a viz Eost]] [[1940]], e voe uhelaet da ofiser al "Légion d'honneur". Uhelaet e voe er renk a letenant-koronal d'ar [[25 Even|25 a viz Even]] [[1941]]. Kaset e voe e servij en AOF ([[Afrique Occidentale Française]]) d'ar [[24 Gwengolo|24 a viz Gwengolo]] 1941. Mont a reas betek [[Dakar]] d'an 8 a viz Meurzh 1942, goude bezañ gweladennet ker [[Alje]], e voe staliet eno evel penn an 2vet burev, hini an titouriñ, e strollad renerien arme ar jeneral Barrau, komandant-uhel en AOF. Gantañ e reas un droiad ensell e [[Senegal]], e [[Soudan c'hall]] hag e [[Ginea]]. Gant e skipailh hag hini an 3de burev e skrivas un « Instruction sur la conduite de la guerre sur les arrières de l’ennemi » skignet betek ar bagadoù. Uhelaet e voe e renk a goronal d'ar [[25 Even|25 a viz Even]] [[1943]]. Goulennet e voe digantañ kenderc'hel gant e labour en Afrika an Norzh. Erruout a reas en [[Alje]] d'an [[31 Eost|31 a viz Eost]] [[1943]], e-lec'h ma voe staliet e 2vet burev strollad ren an arme. E-karg e voe eus an oberennoù bredoniel hag eus ar gazetenn "Combatant 43". Evit ar gazetenn-mañ e kenlabouras gant al liver [[André Hambourg]]. Skarzhet e voe eus e garg gant [[André Le Troquer]], evit bezañ nac'het embann rentañ-kont ur brezegenn a damalle da ofiserien an arme ar prantad 1939-1940 o lavarout e oant bet divarrek. Neuze e voe kaset da 9vet rann an droadeien drevadennel dindan aotrouniezh an jeneral [[Joseph Magnan]] d'ar [[4 Mae|4 a viz Mae]] [[1944]]. Lakaet e voe e penn ar 6vet rejimant tennaterien Senegal e [[Korsika]] d'an [[30 Mae|30 a viz Mae]] [[1944]]. Kejañ a reas evit ar c'hentañ gwech gant ar jeneral [[Jean de Lattre de Tassigny|de Lattre de Tassigny]] d'ar [[16 Even|16 a viz Even]] [[1944]]. Goulennet en doa komz d'ar 6vet rejimant ha d'e goronal. Dilestrañ a reas gant e rejimant d'an [[19 Eost|19 a viz Eost]] [[1944]] war aodoù [[La Nartelle]] er [[Var]]. Dont a reas a-benn da zieubiñ [[Toulon]] d'ar [[26 Eost|26 a viz Eost]] [[1944]], goude c'hwec'h devezh a emgannoù start. Ar 6vet rejimant trevadennel en eus kollet 587 den lazhet, gloazet ha dianket. Enoret e voe ar rejimant abalamour d'e golloù ha d'e stourm. Kuitaat a reas Toulon d'an 9 a viz Gwengolo gant e rejimant adaozet hag adstummet gant izili nevez o tont eus ar [[Forces Françaises de l'Intérieur|FFI]]. War "wennaat" e za ar rejimant. D'ar [[14 Du|14 a viz Du]] [[1944]] ar 6vet RTS, deuet da vezañ RIC ("régiment d'infanterie coloniale"), a drec'has an enebiezh alaman en o c'hreñvlec'hioù en [[Doubs]]. D'an [[23 Du|23 a viz Du]], ec'h erruas ar rejimant e [[Blotzheim]], e Su ar [[Roen-Uhelañ]], pa oa c'hoazh kalz a enebiezh eus perzh an arme alaman war du gall ar [[Roen]]. Dieubiñ a reas [[Village-Neuf]], [[Huningue]], [[Loechle]] ha labouradeg dourdredanel [[Kembs]]. Galvet e voe e penn troadeien an 9vet DIC, uhelaet er renk a jeneral brigadenn d'ar 25 a viz Kerzu 1944 pa oa nemet 45 bloaz. Goude-se e kemeras perzh e distruj an enebiezh alaman e tachennoù Colmar e fin miz Genver hag e penn-kentañ miz C'hwevrer [[1945]]. Anvet ur wech c'hoazh en arme e voe roet dezhañ ar renk a "commandeur de la Légion d’honneur". Roet eo bet an titl dezhañ d'an [[10 C'hwevrer|10 a viz C'hwevrer]] [[1945]] gant ar jeneral [[Charles de Gaulle|de Gaulle]]. « Alors Salan, ça va ? », a lâras dezhañ penn gouarnamant da c'hortoz ar Republik gall. E gentañ kejadenn e voe gant ar jeneral. D'an 20 a viz C'hwevrer 1945 e kemeras penn 14vet rann troadeien (rann kozh ar jeneral de Lattre adstummet gant izili an FFI hag an [[Francs Tireurs et Partisans|FTP]], hag er rann-mañ e kaver bagad Alsace-Lorraine [[André Malraux]]. Echuiñ a reas ar brezel e-kichen e [[Donaueschingen]], e [[Bade-Wurtemberg]] en Alamagn. Gounit a reas brud abalamour d'e oberenn pa oa e penn ar 6vet RIC hag an 9vet DIC. == [[Brezel Indez-Sina]] == Pa varvas ar marechal [[Jean-Christophe De La Belle Chausette]] d'an 11 a viz Genver [[1952]], e teuas Salan da vezañ komandant e penn Indez-Sina. Kemer a reas perzh en divizoù gant sinaiz an [[Tonkin]], neuze cheñchas lec'h tagañ war-zu al [[Laos]]. Salan a voe trec'h warno e emgann [[Na San]] e miz Kerzu [[1952]]. Gwelet e vez an trec'h eus Bro-C'hall en emgann-se evel ur gentel roet d'ar [[Viet Minh]], ur gentel implijet diwezhatoc'h ganto evit bezañ trec'h war Vro-C'hall en emgann [[Diên Biên Phu]]. Salan a zilezas e gargoù en Indez-Sina C'hall d'an [[28 Mae|28 a viz Mae]] [[1953]] evit distreiñ da Vro-C'hall. Met eus ar 15 d'ar 25 a viz Mae [[1954]], goude diskar Diên Biên Phu, e kemeras perzh en oberatadurioù kelaouiñ en Indez-Sina, dindan aotrouniezh ar jeneral [[Ely]]. == [[Brezel Aljeria]] ha fin e vuhez == D'ar 16 a viz Genver 1957, e voe aozet ur gwalldaol gant ur [[bazooka]] a-enep ar jeneral Salan. D'ar mare-se e oa hemañ e penn an 10vet rannvro vilourel ha staliet en [[Aljer]]. Mervel a reas ar [[Robert Rodier|c'homandant Rodier]] e-pad an taol. Gant [[Philippe Castille]], [[Michel Fechoz]] ha [[René Kovacs]], e oa bet aozet ar gwalldaol, ur medisin hag a stourme evit ma chomfe gall Aljeria. Fellout a rae dezhañ ma vije erlec'hiet Salan gant ar jeneral [[René Cogny]], meizet evel un den taeroc'h ha nerzhusoc'h. Kovacs a gemeras perzh evit testeniañ a-enep da dud evel [[Michel Debré]] a-zivout mod aozañ ar gwalldaol, met ne voe ket evit degas prouennoù. Ne voe ket an enklask evit degas disoc'hoù deus ar seurt. E-pad [[enkadenn 1958]], en doe harpet tu ar jeneral de Gaulle, kerzh ur brezegenn en Aljer. An dra-se a sikouro anezhañ. Met en daoust da gement-se, e felle da Salan e chomfe Aljeria dindan beli Bro-C'hall, ha goude c'hwitadenn [[putsch ar jeneraled]] e 1961 e voe aet e penn an [[OAS]]. Harzet e voe e kêr Aljer d'an [[20 Ebrel|20 a viz Ebrel]] [[1962]] goude bezañ chomet kuzhet mat e-pad ur bloavezh. D'an [[23 Mae|23 a viz Mae]], e voe kondaonet da vezañ toull-bac'het betek fin e vuhez. Kaset e voe da doull-bac'h [[Tulle]] e-lec'h ma veze bac'het ofiserien gant ur giriegezh bennak e darvoudoù [[Aljeria]]. Goude miz Mae [[1968]], e voe distaoliet gant de Gaulle. {{DEFAULTSORT:Salan, Raoul}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1899]] [[Rummad:Marvioù 1984]] [[Rummad:Istor Aljeria]] [[Rummad:Brezel Aljeria]] p1tbdgb89mtvqbkaruflachanz61r7m 2203297 2203296 2026-11-01T09:55:02Z ~2026-57869-40 94999 /* */ An nerzhioù lu gall, re ar warezva kilikian ha re Siria dindan warez ar Frañs, a voe trec'h war ar vroadelourien turk (rak-AKP ha rak-MHP) 2203297 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Commonscat}} '''Raoul Salan''' oa ur jeneral gall bet ganet d'an [[10 Mezheven|10 a viz Even]] [[1899]] e [[Roquecourbe]] en [[Tarn (departamant)|Tarn]], ha marvet eo d'an [[3 Gouere|3 a viz Gouere]] [[1984]] e [[Pariz]]. Kemer a reas perzh e "putsch ar jeneraled" e [[1961]]. Gant [[Maurice Challe]], [[Edmond Jouhaud]], hag [[André Zeller]] e voe unan eus ar bennaozerien. E penn an [[OAS|Organisation Armée Secrète]] e oa, ur gevredigezh hag a stourme a-enep da zizalc'hidigezh Aljeria. Kondaonet e voe ha toullbac'het betek fin e vuhez. Met [[distaoliet]] pe amnistiet e voe diwezhatoc'h. Tremen a reas ar pep pouezusañ eus e resped e tiriadoù an [[impalaeriezh trevadennel c'hall]]. Servijañ a reas en [[Indez-Sina C'hall]] etre [[1924]] ha [[1937]] e-lec'h ma voe e penn servij an titouriñ e [[ministrerezh an Trevadennoù]]. Etre [[1942]] ha [[1943]] e oa karget d'ober war-dro darempredoù ar "[[France Libre]]" ha dreist-holl en Afrika. Kemer a reas perzh en emgann Bro-[[Elzas]] hag e dieubidigezh [[Toulon]]. Adalek [[1948]] e tistroas da [[Indez-Sina C'hall]] e-lec'h ma teuas da vezañ penn-gomandant e miz Genver [[1952]], goude marv ar marichal [[Jean de Lattre de Tassigny|de Lattre Tassigny]]. D'ar [[1añ a viz Kerzu]] [[1956]] e voe staliet e penn ar c'hentañ tiriad milourel gall: [[Aljeria]]. == [[Brezel-bed kentañ]] == En em ouestlañ a reas evit padelezh a-bezh ar brezel d'an [[2 Eost|2 a viz Eost]] [[1917]]. Degemeret e voe e skol-veur an arme e [[Saint-Cyr]] d'an [[21 Eost|21 a viz Eost]] [[1917]]. Dont a reas da vezañ [[danvez-ofiser]] d'ar [[25 Gouere|25 a viz Gouere]] [[1918]], ha kaset e voe d'ar 5vet rejimant [[troadeien]]-drevadennel e [[Lyon]] d'ar [[14 Eost|14 a viz Eost]] [[1918]]. Pa oa e penn an 11vet bagad, e kemeras perzh en emgannoù rannvro Verdun ([[Saint-Mihiel]], [[Les Éparges]], [[Bois-Bourru]], [[Côte de l’Oie]], [[Cumières-le-Mort-Homme]]). Meneget ha galvet e voe d'e vagad d'an [[29 Kerzu|29 a viz Kerzu]] [[1918]]. == Etre an daou vrezel == Staliet e voe en arme a ac'hubas [[Alamagn|Bro-Alamagn]] betek miz Mae [[1919]]. Goude-se e titroas da skol-veur milourel [[Saint-Cyr]] ar [[7 Mae|7 a viz Mae]] [[1919]]. Uhelaet da-vat e voe e renk ha roet ar renk a is-letenant dezhañ d'an 21 a viz Gwengolo 1919 ha staliet er rejimant troadeien drevadennel Maroko, e [[Landau]], en [[Alamagn]], d'an [[3 Kerzu|3 a viz Kerzu]] [[1919]]. Goulenn a reas bezañ kaset d'ar Reter-Nesañ, hag ez eas d'ar 17vet rejimant tennataerien Senegal evel penn post [[Radjou]], e [[Syria]] en harz gant [[Turkia]]. Uhelaet e voe d'ar renk a letenant d'an [[11 Gwengolo|11 a viz Gwengolo]] [[1921]]. Goude-se e voe trec'h war ur battalhon broadelourien turk a glaske aloubiñ Siria dindan ar warez etrevroadel, e-pad emgann trec'hus [[Accham]], d'ar [[24 Here|24 a viz Here]] [[1921]]. Dezhañ e voe roet an titl a "chevalier de la [[Légion d'Honneur]]" evit e drec'h war an alouberien broadelourien turk Abalamour d'e yec'hed silwink, e voe kaset en-dro da Vro-C'hall d'ar [[25 Genver|25 a viz Genver]] [[1922]]. Pareet e voe en ospital Sainte-Anne e [[Toulon]] hag e Val-de-Grâce e Pariz. War-lec'h e voe kaset en 23vet rejimant troadeien drevadennel, e Pariz ha goulenn a reas bezañ kaset da [[Indez-Sina C'hall|Indez-Sina]] d'an [[2 Genver|2 a viz Genver]] [[1924]]. E Petaouchnock e voe e-karg eus an 3de rejimant Tennataerien Tonkinat evel eiler a benn-post [[Nguyen-Binh]]. Lec'h ma vije komzet Petaouchnokeg, anat. Di ez eas d'ar [[15 Ebrel|15 a viz Ebrel]] [[1924]]. Adalek ar 14 a viz Kerzu 1924 e voe graet dileuriad melestradurel Komiser penn-gouarnamant ar Mekong-Uhel. Staliet e voe evit al labour-mañ e [[Muong-Sing]], eus ar [[15 Ebrel|15 a viz Ebrel]] betek ar [[26 Mae|26 a viz Mae]] [[1928]]. Ur wech distroet d'ar vro pennañ d'ar [[6 Gouere|6 a viz Gouere]] [[1928]] (betek an [[2 Eost|2 a viz Eost]] [[1929]]) e labouras evit komiser ar gouarnamant, Lapeyronie, evit rannvro ar Mekong-Uhel e [[Houei Sai]]. D'ar renk a gabiten e voe Uhelaet: d'ar [[25 Meurzh|25 a viz Meurzh]] [[1930]] ha distreiñ a reas da [[Muong-Sing]] e miz Meurzh [[1931]]. Skrivañ a reas ur « Manuel de lecture de la langue " Lu " et " Youne " avec traduction correspondante en langue laotienne ». Kuitaat a reas Indez-Sina evit distreiñ d'ar vro-benn d'an [[28 Ebrel|28 a viz Ebrel]] [[1933]]. Mont a reas e penn ar CET d'ar [[1 Kerzu|1an a viz Kerzu]] 1933 ha kemer a reas perzh gant ar bagad-se e pleustradegoù milourel e [[Larzac]] en nevez-amzer [[1934]]. Adkaset e voe da [[Indez-Sina C'hall]] d'ar [[6 Here|6 a viz Here]] [[1934]]. Mont a reas e penn ar 6vet bagad 19vet rejimant an droadeien drevadennel. D'ar memes koulz e voe dileuriad melestradurel bro [[Dinh Lap]] en [[Tonkin]]. Distreiñ a reas d'ar vro-benn d'an [[8 Ebrel|8 a viz Ebrel]] [[1937]] gant e vab Victor hag a oa pemp bloaz d'ar mare-se. War al lestr Chenonceaux e kejas gant ar vaouez a zeuio da vezañ e wreg : Lucienne Bouguin. Kargoù a gemeras e ministrerezh an trevadennoù d'ar [[1 Gwengolo|1añ a viz Gwengolo]] [[1937]]: eiler penn an 2 vet burev (an titouriñ), hag uhelaet eo d'ar renk a benn-batailhon d'an [[22 Meurzh|22 a viz Meurzh]] [[1938]], dont a reas da vezañ e penn ar servij an titouriñ etre-trevadennel ("Service de Renseignement Intercolonial"). Hag adalek Ebrel [[1938]] e labouras kalz gant ministr an trevadennoù, [[Georges Mandel]]. En diskar-amzer ar bloavezh [[1939]], goude diskleriadur ar brezel a-enep [[Alamagn]], ez eas da [[Ejipt|Vro-Ejipt]] hag da g-[[Khartoum]] a-benn sikour stourm [[abisian]] a-enep da ac'hubadur [[Etiopia]] gant arme Italia. == [[Eil Brezel-bed]] == Distreiñ a reas da Bariz d'an [[19 Du|19 a viz Du]] [[1939]]. E miz Genver [[1940]] ez eas e penn ur batailhon eus an 44vet rejimant troadeien drevadennel a senegaled. Ar [[5 Even|5 a viz Even]] [[1940]] e voe war dalbenn ar brezel er [[Somme]] pa voe loc'het tagadenn an Alamaned goude m'o defe sterniet ha paket berr ar C'hallaoued hag ar Saozon e [[Dunkerque|Dukark]]. Kilañ a reas gant ar pezh a chome eus e vatailhon ha kemer a reas perzh e tagadennoù a-benn gorrekat araokadur an arme alaman tro-dro d'al [[Liger]] ha d'ar [[Seine]]. Anvet eo bet div wech en e rejimant an 12 hag an 13 a viz Gouere 1940. Diwezhatoc'h, d'an [[21 Eost|21 a viz Eost]] [[1940]], e voe uhelaet da ofiser al "Légion d'honneur". Uhelaet e voe er renk a letenant-koronal d'ar [[25 Even|25 a viz Even]] [[1941]]. Kaset e voe e servij en AOF ([[Afrique Occidentale Française]]) d'ar [[24 Gwengolo|24 a viz Gwengolo]] 1941. Mont a reas betek [[Dakar]] d'an 8 a viz Meurzh 1942, goude bezañ gweladennet ker [[Alje]], e voe staliet eno evel penn an 2vet burev, hini an titouriñ, e strollad renerien arme ar jeneral Barrau, komandant-uhel en AOF. Gantañ e reas un droiad ensell e [[Senegal]], e [[Soudan c'hall]] hag e [[Ginea]]. Gant e skipailh hag hini an 3de burev e skrivas un « Instruction sur la conduite de la guerre sur les arrières de l’ennemi » skignet betek ar bagadoù. Uhelaet e voe e renk a goronal d'ar [[25 Even|25 a viz Even]] [[1943]]. Goulennet e voe digantañ kenderc'hel gant e labour en Afrika an Norzh. Erruout a reas en [[Alje]] d'an [[31 Eost|31 a viz Eost]] [[1943]], e-lec'h ma voe staliet e 2vet burev strollad ren an arme. E-karg e voe eus an oberennoù bredoniel hag eus ar gazetenn "Combatant 43". Evit ar gazetenn-mañ e kenlabouras gant al liver [[André Hambourg]]. Skarzhet e voe eus e garg gant [[André Le Troquer]], evit bezañ nac'het embann rentañ-kont ur brezegenn a damalle da ofiserien an arme ar prantad 1939-1940 o lavarout e oant bet divarrek. Neuze e voe kaset da 9vet rann an droadeien drevadennel dindan aotrouniezh an jeneral [[Joseph Magnan]] d'ar [[4 Mae|4 a viz Mae]] [[1944]]. Lakaet e voe e penn ar 6vet rejimant tennaterien Senegal e [[Korsika]] d'an [[30 Mae|30 a viz Mae]] [[1944]]. Kejañ a reas evit ar c'hentañ gwech gant ar jeneral [[Jean de Lattre de Tassigny|de Lattre de Tassigny]] d'ar [[16 Even|16 a viz Even]] [[1944]]. Goulennet en doa komz d'ar 6vet rejimant ha d'e goronal. Dilestrañ a reas gant e rejimant d'an [[19 Eost|19 a viz Eost]] [[1944]] war aodoù [[La Nartelle]] er [[Var]]. Dont a reas a-benn da zieubiñ [[Toulon]] d'ar [[26 Eost|26 a viz Eost]] [[1944]], goude c'hwec'h devezh a emgannoù start. Ar 6vet rejimant trevadennel en eus kollet 587 den lazhet, gloazet ha dianket. Enoret e voe ar rejimant abalamour d'e golloù ha d'e stourm. Kuitaat a reas Toulon d'an 9 a viz Gwengolo gant e rejimant adaozet hag adstummet gant izili nevez o tont eus ar [[Forces Françaises de l'Intérieur|FFI]]. War "wennaat" e za ar rejimant. D'ar [[14 Du|14 a viz Du]] [[1944]] ar 6vet RTS, deuet da vezañ RIC ("régiment d'infanterie coloniale"), a drec'has an enebiezh alaman en o c'hreñvlec'hioù en [[Doubs]]. D'an [[23 Du|23 a viz Du]], ec'h erruas ar rejimant e [[Blotzheim]], e Su ar [[Roen-Uhelañ]], pa oa c'hoazh kalz a enebiezh eus perzh an arme alaman war du gall ar [[Roen]]. Dieubiñ a reas [[Village-Neuf]], [[Huningue]], [[Loechle]] ha labouradeg dourdredanel [[Kembs]]. Galvet e voe e penn troadeien an 9vet DIC, uhelaet er renk a jeneral brigadenn d'ar 25 a viz Kerzu 1944 pa oa nemet 45 bloaz. Goude-se e kemeras perzh e distruj an enebiezh alaman e tachennoù Colmar e fin miz Genver hag e penn-kentañ miz C'hwevrer [[1945]]. Anvet ur wech c'hoazh en arme e voe roet dezhañ ar renk a "commandeur de la Légion d’honneur". Roet eo bet an titl dezhañ d'an [[10 C'hwevrer|10 a viz C'hwevrer]] [[1945]] gant ar jeneral [[Charles de Gaulle|de Gaulle]]. « Alors Salan, ça va ? », a lâras dezhañ penn gouarnamant da c'hortoz ar Republik gall. E gentañ kejadenn e voe gant ar jeneral. D'an 20 a viz C'hwevrer 1945 e kemeras penn 14vet rann troadeien (rann kozh ar jeneral de Lattre adstummet gant izili an FFI hag an [[Francs Tireurs et Partisans|FTP]], hag er rann-mañ e kaver bagad Alsace-Lorraine [[André Malraux]]. Echuiñ a reas ar brezel e-kichen e [[Donaueschingen]], e [[Bade-Wurtemberg]] en Alamagn. Gounit a reas brud abalamour d'e oberenn pa oa e penn ar 6vet RIC hag an 9vet DIC. == [[Brezel Indez-Sina]] == Pa varvas ar marechal [[Jean-Christophe De La Belle Chausette]] d'an 11 a viz Genver [[1952]], e teuas Salan da vezañ komandant e penn Indez-Sina. Kemer a reas perzh en divizoù gant sinaiz an [[Tonkin]], neuze cheñchas lec'h tagañ war-zu al [[Laos]]. Salan a voe trec'h warno e emgann [[Na San]] e miz Kerzu [[1952]]. Gwelet e vez an trec'h eus Bro-C'hall en emgann-se evel ur gentel roet d'ar [[Viet Minh]], ur gentel implijet diwezhatoc'h ganto evit bezañ trec'h war Vro-C'hall en emgann [[Diên Biên Phu]]. Salan a zilezas e gargoù en Indez-Sina C'hall d'an [[28 Mae|28 a viz Mae]] [[1953]] evit distreiñ da Vro-C'hall. Met eus ar 15 d'ar 25 a viz Mae [[1954]], goude diskar Diên Biên Phu, e kemeras perzh en oberatadurioù kelaouiñ en Indez-Sina, dindan aotrouniezh ar jeneral [[Ely]]. == [[Brezel Aljeria]] ha fin e vuhez == D'ar 16 a viz Genver 1957, e voe aozet ur gwalldaol gant ur [[bazooka]] a-enep ar jeneral Salan. D'ar mare-se e oa hemañ e penn an 10vet rannvro vilourel ha staliet en [[Aljer]]. Mervel a reas ar [[Robert Rodier|c'homandant Rodier]] e-pad an taol. Gant [[Philippe Castille]], [[Michel Fechoz]] ha [[René Kovacs]], e oa bet aozet ar gwalldaol, ur medisin hag a stourme evit ma chomfe gall Aljeria. Fellout a rae dezhañ ma vije erlec'hiet Salan gant ar jeneral [[René Cogny]], meizet evel un den taeroc'h ha nerzhusoc'h. Kovacs a gemeras perzh evit testeniañ a-enep da dud evel [[Michel Debré]] a-zivout mod aozañ ar gwalldaol, met ne voe ket evit degas prouennoù. Ne voe ket an enklask evit degas disoc'hoù deus ar seurt. E-pad [[enkadenn 1958]], en doe harpet tu ar jeneral de Gaulle, kerzh ur brezegenn en Aljer. An dra-se a sikouro anezhañ. Met en daoust da gement-se, e felle da Salan e chomfe Aljeria dindan beli Bro-C'hall, ha goude c'hwitadenn [[putsch ar jeneraled]] e 1961 e voe aet e penn an [[OAS]]. Harzet e voe e kêr Aljer d'an [[20 Ebrel|20 a viz Ebrel]] [[1962]] goude bezañ chomet kuzhet mat e-pad ur bloavezh. D'an [[23 Mae|23 a viz Mae]], e voe kondaonet da vezañ toull-bac'het betek fin e vuhez. Kaset e voe da doull-bac'h [[Tulle]] e-lec'h ma veze bac'het ofiserien gant ur giriegezh bennak e darvoudoù [[Aljeria]]. Goude miz Mae [[1968]], e voe distaoliet gant de Gaulle. {{DEFAULTSORT:Salan, Raoul}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1899]] [[Rummad:Marvioù 1984]] [[Rummad:Istor Aljeria]] [[Rummad:Brezel Aljeria]] f7vre9gj8nr284hh88bkh5emth1wre4 2203300 2203297 2026-11-01T10:14:20Z Kestenn 14086 Neptuiñ, reizhañ (n'eo ket bet anvet da varc'heg evit "bezañ bet trec'h war alouberien vroadelourien eus Turkia" met evit e gloazadenn) ; ouzhpennet un daveenn. 2203300 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Commonscat}} '''Raoul Salan''' oa ur jeneral gall bet ganet d'an [[10 Mezheven|10 a viz Even]] [[1899]] e [[Roquecourbe]] en [[Tarn (departamant)|Tarn]], ha marvet eo d'an [[3 Gouere|3 a viz Gouere]] [[1984]] e [[Pariz]]. Kemer a reas perzh e "putsch ar jeneraled" e [[1961]]. Gant [[Maurice Challe]], [[Edmond Jouhaud]], hag [[André Zeller]] e voe unan eus ar bennaozerien. E penn an [[OAS|Organisation Armée Secrète]] e oa, ur gevredigezh hag a stourme a-enep da zizalc'hidigezh Aljeria. Kondaonet e voe ha toullbac'het betek fin e vuhez. Met [[distaoliet]] pe amnistiet e voe diwezhatoc'h. Tremen a reas ar pep pouezusañ eus e resped e tiriadoù an [[impalaeriezh trevadennel c'hall]]. Servijañ a reas en [[Indez-Sina C'hall]] etre [[1924]] ha [[1937]] e-lec'h ma voe e penn servij an titouriñ e [[ministrerezh an Trevadennoù]]. Etre [[1942]] ha [[1943]] e oa karget d'ober war-dro darempredoù ar "[[France Libre]]" ha dreist-holl en Afrika. Kemer a reas perzh en emgann Bro-[[Elzas]] hag e dieubidigezh [[Toulon]]. Adalek [[1948]] e tistroas da [[Indez-Sina C'hall]] e-lec'h ma teuas da vezañ penn-gomandant e miz Genver [[1952]], goude marv ar marichal [[Jean de Lattre de Tassigny|de Lattre Tassigny]]. D'ar [[1añ a viz Kerzu]] [[1956]] e voe staliet e penn ar c'hentañ tiriad milourel gall : [[Aljeria]]. == [[Brezel-bed kentañ]] == En em ouestlañ a reas evit padelezh a-bezh ar brezel d'an [[2 Eost|2 a viz Eost]] [[1917]]. Degemeret e voe e skol-veur an arme e [[Saint-Cyr]] d'an [[21 Eost|21 a viz Eost]] [[1917]]. Dont a reas da vezañ [[danvez-ofiser]] d'ar [[25 Gouere|25 a viz Gouere]] [[1918]], ha kaset e voe d'ar 5vet rejimant [[troadeien]]-drevadennel e [[Lyon]] d'ar [[14 Eost|14 a viz Eost]] [[1918]]. Pa oa e penn an 11vet bagad, e kemeras perzh en emgannoù rannvro Verdun ([[Saint-Mihiel]], [[Les Éparges]], [[Bois-Bourru]], [[Côte de l’Oie]], [[Cumières-le-Mort-Homme]]). Meneget ha galvet e voe d'e vagad d'an [[29 Kerzu|29 a viz Kerzu]] [[1918]]. == Etre an daou vrezel == Staliet e voe en arme a ac'hubas [[Alamagn|Bro-Alamagn]] betek miz Mae [[1919]]. Goude-se e titroas da skol-veur milourel [[Saint-Cyr]] ar [[7 Mae|7 a viz Mae]] [[1919]]. Uhelaet da-vat e voe e renk ha roet ar renk a is-letenant dezhañ d'an 21 a viz Gwengolo 1919 ha staliet er rejimant troadeien drevadennel Maroko, e [[Landau]], en [[Alamagn]], d'an [[3 Kerzu|3 a viz Kerzu]] [[1919]]. Goulenn a reas bezañ kaset d'ar Reter-Nesañ, hag ez eas d'ar 17vet rejimant tennataerien Senegal evel penn post [[Radjou]], e [[Syria]] en harz gant [[Turkia]]. Uhelaet e voe d'ar renk a letenant d'an [[11 Gwengolo|11 a viz Gwengolo]] [[1921]]. Goude-se e kemeras perzh en trec'h gall war ur batailhon turk hag a glaske aloubiñ Siria dindan ar warez etrevroadel, e-pad emgann [[Accham]], d'ar [[24 Here|24 a viz Here]] [[1921]]. Dezhañ e voe roet an titl a "[[Lejion a enor (Bro-C'hall)|varc'heg al Lejion a enor]]" evit bezañ bet gloazet en emgann-se<ref>{{Fr}} ''[https://www.legifrance.gouv.fr/download/securePrint?token=YcdenWQ$YUOR9CrefU8b Journal officiel de la République française. Lois et décrets (version papier numérisée) n° 0094 du 05/04/1922]'', p. 3740a, Legifrance (lennet d'ar 01/11/2026)</ref>. Abalamour d'e yec'hed silwink, e voe kaset en-dro da Vro-C'hall d'ar [[25 Genver|25 a viz Genver]] [[1922]]. Pareet e voe en ospital Sainte-Anne e [[Toulon]] hag e Val-de-Grâce e Pariz. War-lec'h e voe kaset en 23vet rejimant troadeien drevadennel, e Pariz ha goulenn a reas bezañ kaset da [[Indez-Sina C'hall|Indez-Sina]] d'an [[2 Genver|2 a viz Genver]] [[1924]]. E Petaouchnock e voe e-karg eus an 3de rejimant Tennataerien Tonkinat evel eiler a benn-post [[Nguyen-Binh]]. Lec'h ma vije komzet Petaouchnokeg, anat. Di ez eas d'ar [[15 Ebrel|15 a viz Ebrel]] [[1924]]. Adalek ar 14 a viz Kerzu 1924 e voe graet dileuriad melestradurel Komiser penn-gouarnamant ar Mekong-Uhel. Staliet e voe evit al labour-mañ e [[Muong-Sing]], eus ar [[15 Ebrel|15 a viz Ebrel]] betek ar [[26 Mae|26 a viz Mae]] [[1928]]. Ur wech distroet d'ar vro pennañ d'ar [[6 Gouere|6 a viz Gouere]] [[1928]] (betek an [[2 Eost|2 a viz Eost]] [[1929]]) e labouras evit komiser ar gouarnamant, Lapeyronie, evit rannvro ar Mekong-Uhel e [[Houei Sai]]. D'ar renk a gabiten e voe Uhelaet: d'ar [[25 Meurzh|25 a viz Meurzh]] [[1930]] ha distreiñ a reas da [[Muong-Sing]] e miz Meurzh [[1931]]. Skrivañ a reas ur « Manuel de lecture de la langue " Lu " et " Youne " avec traduction correspondante en langue laotienne ». Kuitaat a reas Indez-Sina evit distreiñ d'ar vro-benn d'an [[28 Ebrel|28 a viz Ebrel]] [[1933]]. Mont a reas e penn ar CET d'ar [[1 Kerzu|1an a viz Kerzu]] 1933 ha kemer a reas perzh gant ar bagad-se e pleustradegoù milourel e [[Larzac]] en nevez-amzer [[1934]]. Adkaset e voe da [[Indez-Sina C'hall]] d'ar [[6 Here|6 a viz Here]] [[1934]]. Mont a reas e penn ar 6vet bagad 19vet rejimant an droadeien drevadennel. D'ar memes koulz e voe dileuriad melestradurel bro [[Dinh Lap]] en [[Tonkin]]. Distreiñ a reas d'ar vro-benn d'an [[8 Ebrel|8 a viz Ebrel]] [[1937]] gant e vab Victor hag a oa pemp bloaz d'ar mare-se. War al lestr Chenonceaux e kejas gant ar vaouez a zeuio da vezañ e wreg : Lucienne Bouguin. Kargoù a gemeras e ministrerezh an trevadennoù d'ar [[1 Gwengolo|1añ a viz Gwengolo]] [[1937]]: eiler penn an 2 vet burev (an titouriñ), hag uhelaet eo d'ar renk a benn-batailhon d'an [[22 Meurzh|22 a viz Meurzh]] [[1938]], dont a reas da vezañ e penn ar servij an titouriñ etre-trevadennel ("Service de Renseignement Intercolonial"). Hag adalek Ebrel [[1938]] e labouras kalz gant ministr an trevadennoù, [[Georges Mandel]]. En diskar-amzer ar bloavezh [[1939]], goude diskleriadur ar brezel a-enep [[Alamagn]], ez eas da [[Ejipt|Vro-Ejipt]] hag da g-[[Khartoum]] a-benn sikour stourm [[abisian]] a-enep da ac'hubadur [[Etiopia]] gant arme Italia. == [[Eil Brezel-bed]] == Distreiñ a reas da Bariz d'an [[19 Du|19 a viz Du]] [[1939]]. E miz Genver [[1940]] ez eas e penn ur batailhon eus an 44vet rejimant troadeien drevadennel a senegaled. Ar [[5 Even|5 a viz Even]] [[1940]] e voe war dalbenn ar brezel er [[Somme]] pa voe loc'het tagadenn an Alamaned goude m'o defe sterniet ha paket berr ar C'hallaoued hag ar Saozon e [[Dunkerque|Dukark]]. Kilañ a reas gant ar pezh a chome eus e vatailhon ha kemer a reas perzh e tagadennoù a-benn gorrekat araokadur an arme alaman tro-dro d'al [[Liger]] ha d'ar [[Seine]]. Anvet eo bet div wech en e rejimant an 12 hag an 13 a viz Gouere 1940. Diwezhatoc'h, d'an [[21 Eost|21 a viz Eost]] [[1940]], e voe uhelaet da ofiser al "Légion d'honneur". Uhelaet e voe er renk a letenant-koronal d'ar [[25 Even|25 a viz Even]] [[1941]]. Kaset e voe e servij en AOF ([[Afrique Occidentale Française]]) d'ar [[24 Gwengolo|24 a viz Gwengolo]] 1941. Mont a reas betek [[Dakar]] d'an 8 a viz Meurzh 1942, goude bezañ gweladennet ker [[Alje]], e voe staliet eno evel penn an 2vet burev, hini an titouriñ, e strollad renerien arme ar jeneral Barrau, komandant-uhel en AOF. Gantañ e reas un droiad ensell e [[Senegal]], e [[Soudan c'hall]] hag e [[Ginea]]. Gant e skipailh hag hini an 3de burev e skrivas un « Instruction sur la conduite de la guerre sur les arrières de l’ennemi » skignet betek ar bagadoù. Uhelaet e voe e renk a goronal d'ar [[25 Even|25 a viz Even]] [[1943]]. Goulennet e voe digantañ kenderc'hel gant e labour en Afrika an Norzh. Erruout a reas en [[Alje]] d'an [[31 Eost|31 a viz Eost]] [[1943]], e-lec'h ma voe staliet e 2vet burev strollad ren an arme. E-karg e voe eus an oberennoù bredoniel hag eus ar gazetenn "Combatant 43". Evit ar gazetenn-mañ e kenlabouras gant al liver [[André Hambourg]]. Skarzhet e voe eus e garg gant [[André Le Troquer]], evit bezañ nac'het embann rentañ-kont ur brezegenn a damalle da ofiserien an arme ar prantad 1939-1940 o lavarout e oant bet divarrek. Neuze e voe kaset da 9vet rann an droadeien drevadennel dindan aotrouniezh an jeneral [[Joseph Magnan]] d'ar [[4 Mae|4 a viz Mae]] [[1944]]. Lakaet e voe e penn ar 6vet rejimant tennaterien Senegal e [[Korsika]] d'an [[30 Mae|30 a viz Mae]] [[1944]]. Kejañ a reas evit ar c'hentañ gwech gant ar jeneral [[Jean de Lattre de Tassigny|de Lattre de Tassigny]] d'ar [[16 Even|16 a viz Even]] [[1944]]. Goulennet en doa komz d'ar 6vet rejimant ha d'e goronal. Dilestrañ a reas gant e rejimant d'an [[19 Eost|19 a viz Eost]] [[1944]] war aodoù [[La Nartelle]] er [[Var]]. Dont a reas a-benn da zieubiñ [[Toulon]] d'ar [[26 Eost|26 a viz Eost]] [[1944]], goude c'hwec'h devezh a emgannoù start. Ar 6vet rejimant trevadennel en eus kollet 587 den lazhet, gloazet ha dianket. Enoret e voe ar rejimant abalamour d'e golloù ha d'e stourm. Kuitaat a reas Toulon d'an 9 a viz Gwengolo gant e rejimant adaozet hag adstummet gant izili nevez o tont eus ar [[Forces Françaises de l'Intérieur|FFI]]. War "wennaat" e za ar rejimant. D'ar [[14 Du|14 a viz Du]] [[1944]] ar 6vet RTS, deuet da vezañ RIC ("régiment d'infanterie coloniale"), a drec'has an enebiezh alaman en o c'hreñvlec'hioù en [[Doubs]]. D'an [[23 Du|23 a viz Du]], ec'h erruas ar rejimant e [[Blotzheim]], e Su ar [[Roen-Uhelañ]], pa oa c'hoazh kalz a enebiezh eus perzh an arme alaman war du gall ar [[Roen]]. Dieubiñ a reas [[Village-Neuf]], [[Huningue]], [[Loechle]] ha labouradeg dourdredanel [[Kembs]]. Galvet e voe e penn troadeien an 9vet DIC, uhelaet er renk a jeneral brigadenn d'ar 25 a viz Kerzu 1944 pa oa nemet 45 bloaz. Goude-se e kemeras perzh e distruj an enebiezh alaman e tachennoù Colmar e fin miz Genver hag e penn-kentañ miz C'hwevrer [[1945]]. Anvet ur wech c'hoazh en arme e voe roet dezhañ ar renk a "commandeur de la Légion d’honneur". Roet eo bet an titl dezhañ d'an [[10 C'hwevrer|10 a viz C'hwevrer]] [[1945]] gant ar jeneral [[Charles de Gaulle|de Gaulle]]. « Alors Salan, ça va ? », a lâras dezhañ penn gouarnamant da c'hortoz ar Republik gall. E gentañ kejadenn e voe gant ar jeneral. D'an 20 a viz C'hwevrer 1945 e kemeras penn 14vet rann troadeien (rann kozh ar jeneral de Lattre adstummet gant izili an FFI hag an [[Francs Tireurs et Partisans|FTP]], hag er rann-mañ e kaver bagad Alsace-Lorraine [[André Malraux]]. Echuiñ a reas ar brezel e-kichen e [[Donaueschingen]], e [[Bade-Wurtemberg]] en Alamagn. Gounit a reas brud abalamour d'e oberenn pa oa e penn ar 6vet RIC hag an 9vet DIC. == [[Brezel Indez-Sina]] == Pa varvas ar marechal [[Jean-Christophe De La Belle Chausette]] d'an 11 a viz Genver [[1952]], e teuas Salan da vezañ komandant e penn Indez-Sina. Kemer a reas perzh en divizoù gant sinaiz an [[Tonkin]], neuze cheñchas lec'h tagañ war-zu al [[Laos]]. Salan a voe trec'h warno e emgann [[Na San]] e miz Kerzu [[1952]]. Gwelet e vez an trec'h eus Bro-C'hall en emgann-se evel ur gentel roet d'ar [[Viet Minh]], ur gentel implijet diwezhatoc'h ganto evit bezañ trec'h war Vro-C'hall en emgann [[Diên Biên Phu]]. Salan a zilezas e gargoù en Indez-Sina C'hall d'an [[28 Mae|28 a viz Mae]] [[1953]] evit distreiñ da Vro-C'hall. Met eus ar 15 d'ar 25 a viz Mae [[1954]], goude diskar Diên Biên Phu, e kemeras perzh en oberatadurioù kelaouiñ en Indez-Sina, dindan aotrouniezh ar jeneral [[Ely]]. == [[Brezel Aljeria]] ha fin e vuhez == D'ar 16 a viz Genver 1957, e voe aozet ur gwalldaol gant ur [[bazooka]] a-enep ar jeneral Salan. D'ar mare-se e oa hemañ e penn an 10vet rannvro vilourel ha staliet en [[Aljer]]. Mervel a reas ar [[Robert Rodier|c'homandant Rodier]] e-pad an taol. Gant [[Philippe Castille]], [[Michel Fechoz]] ha [[René Kovacs]], e oa bet aozet ar gwalldaol, ur medisin hag a stourme evit ma chomfe gall Aljeria. Fellout a rae dezhañ ma vije erlec'hiet Salan gant ar jeneral [[René Cogny]], meizet evel un den taeroc'h ha nerzhusoc'h. Kovacs a gemeras perzh evit testeniañ a-enep da dud evel [[Michel Debré]] a-zivout mod aozañ ar gwalldaol, met ne voe ket evit degas prouennoù. Ne voe ket an enklask evit degas disoc'hoù deus ar seurt. E-pad [[enkadenn 1958]], en doe harpet tu ar jeneral de Gaulle, kerzh ur brezegenn en Aljer. An dra-se a sikouro anezhañ. Met en daoust da gement-se, e felle da Salan e chomfe Aljeria dindan beli Bro-C'hall, ha goude c'hwitadenn [[putsch ar jeneraled]] e 1961 e voe aet e penn an [[OAS]]. Harzet e voe e kêr Aljer d'an [[20 Ebrel|20 a viz Ebrel]] [[1962]] goude bezañ chomet kuzhet mat e-pad ur bloavezh. D'an [[23 Mae|23 a viz Mae]], e voe kondaonet da vezañ toull-bac'het betek fin e vuhez. Kaset e voe da doull-bac'h [[Tulle]] e-lec'h ma veze bac'het ofiserien gant ur giriegezh bennak e darvoudoù [[Aljeria]]. Goude miz Mae [[1968]], e voe distaoliet gant de Gaulle. {{DEFAULTSORT:Salan, Raoul}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1899]] [[Rummad:Marvioù 1984]] [[Rummad:Istor Aljeria]] [[Rummad:Brezel Aljeria]] 9qgijhnw3t1enfp9moxg45n7p2vem53 0 81627 2203299 2197110 2026-11-01T10:03:45Z ~2026-57869-40 94999 /* E vuhez */ Dukañ Vendôme a voe trec'h dre ar brezel war ar vorlaeron turk otoman en Mor Kreizdouar da viken. 2203299 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:François de Bourbon Duke of Beaufort by Jean Nocret (Baltimore Museum of Art).jpg|thumb|200px|right|François de Vendôme, dug Beaufort]] [[Skeudenn:François de vendome beaufort 1505283.JPG|thumb|200px|right|Delwenn da François de Vendôme, e [[Kastell Versailhez]]. ]] '''François de Bourbon-Vendôme''', eil '''[[dug Beaufort]]''', ganet d'ar [[16 a viz Genver]] [[1616]] ha marvet d'ar [[25 a viz Genver]] [[1669]], a oa [[mab]] da [[César de Vendôme]] (mab bastard da [[Herri IV]]) ha da [[Françoise de Mercœur]], ha neuze ur [[mab-bihan]] d'ar roue gall [[Herri IV]]. Mervel a reas dizimez ha divugel, diouzh a ouzer. == E vuhez == Yaouank e oa, 12 vloaz, pan eas d'an arme c'hall da vrezeliñ da [[Savoia]] e [[1628]]. Perzh a gemeras e meur a [[seziz]]: re Corbie, Hesdin, hag [[Arras]] e 1640. Evel e dad e veze alies oc'h [[irienn]]añ a-enep ar c'hardinal [[Richelieu]], kentañ ministr e eontr [[Loeiz XIII]], ken na rankas mont da repuiñ da Vro-Saoz. E [[1643]] e oa e penn un irienn all a-enep ar c'hardinal [[Jules Mazarin]], anvet « ''[[Cabale des Importants]]'' ». Ar rouanez c'hall [[Anna Aostria (1601-1666)]] a lakaas kregiñ ennañ hag e vac'hañ e [[kastell Vincennes]], met tec'hel a reas en [[1648]]. Kuzhat a reas e [[kastell Chenonceaux]] da gentañ hag e [[Vendômois]] da c'houde. En [[1649]] e oa unan eus renerien ar [[Fronde]] , a-enep ar rouanez ha Mazarin. En [[1652]] en em gannas gant e vreur-kaer yaouank an dug [[Charles Amédée de Savoie-Nemours]], hag e lazhas anezhañ. Tud Pariz a rae « ''Roi des Halles'' » anezhañ. Sioulaat a reas, en em glevout gant ar Gurunenn c'hall en [[1653]], ha roet e voe dezhañ kargoù evel pennbrezel. Lakaet e voe e penn ar morlu gall a renas gant trec'h [[1662]] a-enep an Durked er [[Mor Kreizdouar]]. En [[1665]], dre ziv wech, e voe trec'h war morlu Turked Aljeria. En [[1669]] ez eas da skoazellañ Gresianed ouzh an Durked hag edo e penn an arme c'hall o tifenn [[Seziz Kandia|Kandia]] en Enez [[Kreta]], a oa o c'houzañv an hirañ seziz bet en istor (eus 1648 betek 1669)<ref>Pierre Daru, ''Histoire de la République de Venise'', 1853, p. 214.</ref>. Lazhet e voe pa oa o ren e soudarded en un enep-argad trec'hus a-enep an alouberien turk otoman ; e gorf a voe adkaset da Vro-C'hall evit un [[obidoù]] Stad, ha meuleudiet e voe e galonegezh. == Lennegezh == Anv zo anezhañ e romantoù [[Alexandre Dumas (an tad)]], ''[[Vingt ans après]]'' ha ''[[Le Vicomte de Bragelonne]]''. Bez ez eo unan eus penntudennoù romant [[Juliette Benzoni]], ''Secret d'État'', e teir levrenn (anvet : ''La Chambre de la reine'', ''Le Roi des Halles'' ha ''Le Prisonnier masqué''). Abalamour d'ur frazenn gant ar barzh [[François-Joseph de Chancel]] ez eus bet kredet a-wechoù e oa eñ an hini e oa [[Den e vaskl houarn]]. == Notennoù == <references/> [[Rummad:Tiegezh Bourbon-Vendôme]] 28k3y8fz7by1l9sqeb1f1ypm2rydlsx 2203301 2203299 2026-11-01T10:24:51Z Kestenn 14086 Reizhet : ne voe ket trec'h ar C'hallaoued nag ar Venisianed, ne voe ket adkavet korf F. de Vendôme. 2203301 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:François de Bourbon Duke of Beaufort by Jean Nocret (Baltimore Museum of Art).jpg|thumb|200px|right|François de Vendôme, dug Beaufort]] [[Skeudenn:François de vendome beaufort 1505283.JPG|thumb|200px|right|Delwenn da François de Vendôme, e [[Kastell Versailhez]]. ]] '''François de Bourbon-Vendôme''', eil '''[[dug Beaufort]]''', ganet d'ar [[16 a viz Genver]] [[1616]] ha marvet d'ar [[25 a viz Genver]] [[1669]], a oa [[mab]] da [[César de Vendôme]] (mab bastard da [[Herri IV]]) ha da [[Françoise de Mercœur]], ha neuze ur [[mab-bihan]] d'ar roue gall [[Herri IV]]. Mervel a reas dizimez ha divugel, diouzh a ouzer. == E vuhez == Yaouank e oa, 12 vloaz, pan eas d'an arme c'hall da vrezeliñ da [[Savoia]] e [[1628]]. Perzh a gemeras e meur a [[seziz]]: re Corbie, Hesdin, hag [[Arras]] e 1640. Evel e dad e veze alies oc'h [[irienn]]añ a-enep ar c'hardinal [[Richelieu]], kentañ ministr e eontr [[Loeiz XIII]], ken na rankas mont da repuiñ da Vro-Saoz. E [[1643]] e oa e penn un irienn all a-enep ar c'hardinal [[Jules Mazarin]], anvet « ''[[Cabale des Importants]]'' ». Ar rouanez c'hall [[Anna Aostria (1601-1666)]] a lakaas kregiñ ennañ hag e vac'hañ e [[kastell Vincennes]], met tec'hel a reas en [[1648]]. Kuzhat a reas e [[kastell Chenonceaux]] da gentañ hag e [[Vendômois]] da c'houde. En [[1649]] e oa unan eus renerien ar [[Fronde]] , a-enep ar rouanez ha Mazarin. En [[1652]] en em gannas gant e vreur-kaer yaouank an dug [[Charles Amédée de Savoie-Nemours]], hag e lazhas anezhañ. Tud Pariz a rae « ''Roi des Halles'' » anezhañ. Sioulaat a reas, en em glevout gant ar Gurunenn c'hall en [[1653]], ha roet e voe dezhañ kargoù evel pennbrezel. Lakaet e voe e penn ar morlu gall a renas gant trec'h [[1662]] a-enep an Durked er [[Mor Kreizdouar]]. En [[1665]], dre ziv wech, e voe trec'h war morlu Turked Aljeria. En [[1669]] a voe e penn ur c'hampagn evit skoazellañ ar Venisianed a-enep an Durked e [[Seziz Kandia|Kandia]], en enez [[Kreta]], a oa o c'houzañv an hirañ seziz bet en istor (eus 1648 betek 1669)<ref>Pierre Daru, ''Histoire de la République de Venise'', 1853, p. 214.</ref>. Lazhet e voe pa oa o ren e soudarded en un argad d'ar 25 a viz Even 1669. Ne voe ket adkavet e gorf. == Lennegezh == Anv zo anezhañ e romantoù [[Alexandre Dumas (an tad)]], ''[[Vingt ans après]]'' ha ''[[Le Vicomte de Bragelonne]]''. Bez ez eo unan eus penntudennoù romant [[Juliette Benzoni]], ''Secret d'État'', e teir levrenn (anvet : ''La Chambre de la reine'', ''Le Roi des Halles'' ha ''Le Prisonnier masqué''). Abalamour d'ur frazenn gant ar barzh [[François-Joseph de Chancel]] ez eus bet kredet a-wechoù e oa eñ an hini e oa [[Den e vaskl houarn]]. == Notennoù == <references/> [[Rummad:Tiegezh Bourbon-Vendôme]] q1f4ohnfgrclqvgt0f8nody435m2yy6 0 113210 2203271 1591891 2026-10-31T18:39:25Z Arko 540 databox 2203271 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {{databox}} '''Lughnasadh''' (e [[galianeg]]) pe '''Lugnasad''' (en [[heniwerzhoneg]]) a zo ur gouel a veze lidet gant ar [[Kelted kozh|Gelted kozh]], war-dro ar [[1añ a viz Eost]]. Eus anv an doue [[Lug]] e teu anv ar gouel-se. [[Rummad:Deiziadur keltiek]] [[Rummad:Gouelioù]] 7n9df0ecuvr9097xb3srnq43fh4g8gj 0 113211 2203262 1932298 2026-10-31T18:21:13Z Arko 540 databox + astenn un tammig 2203262 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {{databox}} '''Beltain''' (pe ''Bealtaine, Beltane, Beilteine, Beltan'') a zo ur gouel a veze lidet gant ar [[Kelted kozh|Gelted kozh]], war-dro an [[1añ a viz Mae]]. Dont a ra war-lerc'h [[Samain]] hag [[Imbolc]], ha gantañ ez echu mare an deñvalijenn ha derou ar sklêrijenn. Gantañ e vez enoret [[Belenos]], [[Lug]] ha [[Belisama]]. Tantadoù a veze graet gant an [[drouiz]]ed el lec'hioù ma tremene ar chatal evit diwall al loened diouzh ar c'hleñved. Lidet e vez c'hoazh e Bro-Skos e-pad ''Beltane Fire Festival'' war torgenn Calton, e [[Dinedin]]. [[Rummad:Deiziadur keltiek]] [[Rummad:Gouelioù]] 9a1fvs0sx9mmh495tp3n5e0z1esh1dp 0 113212 2203265 1818314 2026-10-31T18:29:06Z Arko 540 databox + astenn un tammig 2203265 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {{databox}} Gant ar Gelted kozh e veze lidet '''Imbolc''' (Emwalc'h) d'ar 1{{añ}} pe d'an 2 a viz C'hwevrer en enor d'an doueez [[Brigid]], hag a oa arouez ar frouezhusted e dibenn ar [[goañv]]. Deiz kentañ an [[nevez-amzer]] e oa. Ar [[chandelour]], ur gouel kristen, a vije un treuzvevadur eus ar gouel keltiek. [[Rummad:Deiziadur keltiek]] [[Rummad:Gouelioù]] i23zkiddcfidjbljm5wiibdbfkwo72m 0 120480 2203273 2165475 2026-10-31T19:12:12Z Arko 540 tennet ar galleg + astenn un tammig 2203273 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Epona''' a oa doueez ar c'hezeg hag ezen gant ar [[Kelted|Gelted]]. Arouez ar frouezhusted e oa ivez, ha skeudennet e veze gant ur gazeg hag ar [[kornad-frouezh|c'hornad-frouezh]]. Hervez lod, evel [[Claude Sterckx]], e vije kevatal da [[ Rhiannon|Rigantona]]. [[Restr:Luxembourg MNHA 264 Epona Contern.jpg|thumb|200px|Epona, war-dro 264, e [[Contern]], e mirdi broadel kêr [[Luksembourg (kêr)|Luksembourg]] (Mirdi Broadel arz hag istor, Luksembourg)]] [[Rummad:Doueezed kelt]] [[Rummad:Doueed c'halian]] fn62v0po3v1am0w9ufsux3iglvy1ts0 2203275 2203273 2026-10-31T19:21:51Z Arko 540 2203275 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Epona''' a oa doueez ar c'hezeg hag ezen gant ar [[Kelted|Gelted]]. Arouez ar frouezhusted e oa ivez, ha skeudennet e veze gant ur gazeg hag ar [[kornad-frouezh|c'hornad-frouezh]], a-wechoù ur gestad frouezh. Hervez lod, evel [[Claude Sterckx]], e vije kevatal da [[ Rhiannon|Rigantona]]. [[Restr:Luxembourg MNHA 264 Epona Contern.jpg|thumb|200px|Epona, war-dro 264, e [[Contern]], e mirdi broadel kêr [[Luksembourg (kêr)|Luksembourg]] (Mirdi Broadel arz hag istor, Luksembourg)]] [[Rummad:Doueezed kelt]] [[Rummad:Doueed c'halian]] r5pw8bd8ted2zv6lf5hoz7idj1fdvao 0 124866 2203226 2203224 2026-10-31T12:50:19Z Dishual 612 /* Sklaverezh ha dreistbeliouriezh gwenn */ 2203226 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Battle flag of the Confederate States of America (1-1).svg|thumb|Banniel brezel [[Stadoù Kengevreet Amerika]]]] '''Lu Stadoù Kengevreet Amerika''' ([[saozneg]] : '''Confederate States Army''', '''CSA''') anvet ivez '''Lu ar Su''' pe '''Lu Kengevreet''' a oa bet [[nerzhioù lu Stadoù Kengevreet Amerika]] savet d'an [[28 a viz C'hwevrer]] [[1861]] evit difenn [[Stadoù Kengevreet Amerika]] e-kerzh [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] (1861–1865), o stourm a-enep nerzhioù lu an Unvaniezh evit dizalc'hiezh Stadoù ar su ha difenn [[Sklavelezh er Stadoù-Unanet|ar sklavelezh]].<ref>D'an 8 a viz C'hwevrer 1861, dileuridi ar 7 Stad kentañ, an [[Deep South]], stadoù o tifenn ar sklavelezh hag a oa bet dija o embann o dizalc'hiezh diouzh unvanidigezh ar Stadoù-Unanet o devoa bet un emvode [[Montgomery (Alabama)|Montgomery]], [[kêr-benn]] [[Alabama]]. Ar re-se o devoa sinet [[Bonreizh da c'hortoz Stadoù Kengevreet Amerika]].</ref> D'an 28 a viz C'hwevrer 1861, [[Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz]] en doa lakaet da sevel ul lu a youl-vat da c'hortoz ha roet o devoa ar galloud milourel hag ar gwir da vodañ an nerzhioù stad hag an emouestlidi da [[Prezidant Stadoù Kengevreet Amerika|prezidant ar C'hengevread]] nevez choazet, [[Jefferson Davis]] (1808-1889). Davis a oa bet diplomet eus an [[United States Military Academy]], en [[Hudson River]] e [[West Point, New York]]. Bet e oa bet koronal ur rejimant youlidi e-kerzh ar [[Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet]] (1846-1848). Bez e oa bet ivez ur [[Senedour stadunanat]] eus [[Mississippi]] ha servijet en doa evel [[Sekretour ar Brezel (Stadoù-Unanet Amerika)|Sekretour ar brezel]] dindan ar 14vet prezidant [[Franklin Pierce]]. D'ar 1añ a viz Meurzh 1861, en anv d'ar gouarnamant kengevreet, Davis a oa bet o kemer ar galloud war tachenn-vrezel [[Porzh Charleston]] e [[South Carolina]], lec'h ma oa bezenn Stad Su Carolina o lakaat seziz war [[Fort Sumter]] e porzh Charleston. E-tal dezho e oa nebeut soudarded eus an [[United States Army|U.S. Army]] renet gant ar major [[Robert Anderson (Ofiser an Unvaniezh)|Robert Anderson]] (1805-1871). E miz Meurzh 1861, ar C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz a oa bet o kaout ur vodadenn e kêr-benn da c'hortoz ar C'hengevread e Montgomery, Alabama. Divizet e voe brasaat an nerzhioù milourel da c'hortoz ha sevel ul lu padus ha reoliek anvet Lu Stadoù Kengevreet Amerika. [[Restr:Holding the Line at All Hazards by William Gilbert Gaul.jpg|thumb|''Derc'hel al linenn betek penn'' (saozneg: "Holding the Line at All Hazards") gant [[William Gilbert Gaul]]]] == Istor lu Stadoù Kengevreet Amerika == D'an [[28 a viz C'hwevrer]] [[1861]], ar [[Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz|C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz]] a votas evit sevel ul lu emzifenn, savet gant tud a youl vat, ha dindan urzhioù [[Prezidant Stadoù Kengevreet Amerika]], an ez-koronal [[Jefferson Davis]]. Etre ar 6 hag an [[9 a viz Meurzh]] [[1861]], ar [[Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz|C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz]] a savas lezennoù milourel spisoc'h gant ar pal kaout ul lu dibad. Ne c'haller ket gouzout pet a dud o deus servijet e Lu Stadoù Kengevreet Amerika, abalamour ma oa diglok pe distrujet rolloù [[Stadoù Kengevreet Amerika]]. Dre-vras e vez lavaret e vije bet etre 750 000 hag 1 000 000 soudard. Er sifroù-se, ne vez ket kontet ar sklaved enrollet evit al labourioù e-maez ar stourm nag ar sklaved pe sklaved dieubet a emezelas el lu. Ne vez ket kontet kennebeut an niver a soudarded a servijas en [[Nerzhioù morlu Kengevreet]]. ===Sklaverezh ha dreistbeliouriezh gwenn=== En e levr eus 1997 [[For Cause and Comrades: Why Men Fought in the Civil War|''For Cause and Comrades'']], hag a glask kompren petra a vroude soudarded ar brezel diabarzh stadunanat, e oa bet skrivet gant an istorour milourel eus [[skol-veur Princeton]], [[James M. McPherson]] (ganet e 1936), a oa un diforc'h etre soudarded Kengevreet war ar sell o devoa a-zivout ar sklaverezh pa oant keñveriet gant soudarded an trevadennoù er brezel reveulzier Amerikan a oa bet en {{XVIIIvet kantved}}.<ref name=JMMcPherson1997p106>{{Cite book|url=https://archive.org/details/forcausecomrades00mcph|url-access=registration|title=For Cause and Comrades: Why Men Fought in the Civil War|page=[https://archive.org/details/forcausecomrades00mcph/page/106 106]|quote=Confederate soldiers from slaveholding families expressed no feelings of embarrassment or inconsistency in fighting for their liberty while holding other people in slavery. Indeed, white supremacy and the right of property in slaves were at the core of the ideology for which Confederate soldiers fought.|last=McPherson|first=James M.|date=1997|publisher=Oxford University Press|oclc=34912692|location=New York|author-link=James M. McPherson|isbn=0-19-509-023-3}}</ref> Embannet en doa e oa tabut e-touez ar rebeled eus an trevadennoù amerikan eus ar bloavezhioù [[1770]] a gave iskis da berc'henniñ sklaved eus un tu, hag eus an tu all da embann e oant o stourm evit frankiz ar re all, padal evit soudarded Kengevreet ne oa ket eus an tabut-se en un doare eeun. Ideologiezh ar C'hengevread a oa diazezet war dreistelezh ar re wenn ar pezh a nac'he un enebadur etre stourm evit ar frankiz ha derc'hel an dud du evel sklaved. == Renkoù hag ardamezioù == {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin:auto; width:100%;" |- !colspan=11| '''Renkadur an ofiserien e lu Stadoù Kengevreet Amerika''' |- ![[Jeneral]] ![[Koronal]] ![[Letanant Koronal]] ![[Major]] ![[Captain (Confederate Army)|Kabiten]] ![[Kentañ Letanant]] ![[Eil Letanant]] |- ![[File:Confederate States of America General-collar.svg|100px]] ![[File:Confederate States of America Colonel.png|100px]] ![[File:Confederate States of America Lieutenant Colonel.png|75px]] ![[File:Confederate States of America Major.png|50px]] ![[File:Confederate States of America Captain.png|100px]] ![[File:Confederate States of America First Lieutenant.png|100px]] ![[File:Confederate States of America Second Lieutenant.png|100px]] |} <Gallery> Confederate States of America General-Staff Officer.svg|General (kengevreet) Confederate States of America Colonel-Infantry.svg|Koronal (Skouer an Troadegiezh) Confederate States of America Lieutenant Colonel-Staff Officer.svg|Letanant Koronal (Skouer al lec'h penn d'al lu) Confederate States of America Major-Medical.svg|Major (Skouer Korf ar medisinerezh) Confederate States of America Captain-Marines.svg|Kabiten (Skouer ar bagad Marine) Confederate States of America First Lieutenant-Artillery.svg|Kentañ Letanant (Skouer ar c'hanolierezh) Confederate States of America Second Lieutenant-Cavalry.svg|Eil Letanant (Skouer ar marc'hegiezh) </Gallery> {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin:auto; width:100%;" |- !colspan=11| '''Enlisted rank structure''' |- ![[Serjant Major]] ![[Quartermaster Sergeant]] ![[Serjant urzhier]] ![[Kentañ serjant]] |- ![[File:Confederate States of America Sergeant Major-Infantry.jpg|80px]] ![[File:Confederate States of America Regimental Quartermaster Sergeant-Artillery.svg|80px]] ![[File:Confederate States of America Ordnance Sergeant-Artillery.jpg|80px]] ![[File:Confederate States of America First Sergeant.jpg|80px]] |- ![[Serjant]] ![[Kaporal]] ![[Musician (rank)|Soner]] ![[Private (rank)|Soudard]] |- ![[File:Confederate States of America Sergeant-Artillery.svg|80px]] ![[File:Confederate States of America Corporal-Cavalry.jpg|80px]] !ardamez ebet !ardamez ebet |} Lu Stadoù Kengevreet Amerika en doa un doare da choaz an ofiserien disheñvel eus al luioù all an holl ofiserien dindan ar renk a [[Jeneral brigadenn]] a oa choazet dre ur vot gant ar soudarded dindan o urzhioù. == Soudarded zu == [[Restr:Black Confed-1.JPG|thumb|Marlboro, ur soudard du heulier d'e vestr]] Soudarded du a oa bet e Lu Stadoù Kengevreet Amerika. Chomet e oa dianav ar fed-se betek n'eus ket pell 'zo, met studiadennoù a grog da vezañ savet evit kompren gwelloc'h piv, perak ha pet a dud du a oa bet o stourm evit ar Su. == Lu Stadoù Kengevreet Amerika hiziv == [[Restr:Reenactment of Battle of Olustee 3.png|thumb|[[Adsevel istorel]], Lu Stadoù Kengevreet Amerika ouzh ar stourm]] Lu Stadoù Kengevreet Amerika a vez implijet kalz er Stadoù-Unanet evit an [[adsevel istorel]]. E su ar Stadoù-Unanet ez eus ul liamm karantezus don etre annezidi zo eus an tiriad ha simboloù [[Stadoù Kengevreet Amerika]], anezho re Lu Stadoù Kengevreet Amerika. [[Restr:Waite Rawls and color guard - Confederate Memorial Day - Arlington National Cemetery - 2014.jpg|thumb|[[Confederate Memorial Day]] e [[Bered vroadel Arlington|Bered Vroadel Arlington]] e 2014]] == Er sevenadur == [[Restr:Sydney Adamson - The Rebel Charge.jpg|thumb|Sydney Adamson, ''Argad ar rebeled'']] Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika a zo ur vammenn builh er sevenadur, er Stadoù-Unanet pe dre ar bed. === Filmoù === * ''[[The Battle of Bull Run]]'', [[Francis Ford]], [[18 a viz Meurzh]] [[1913]] * [[Gods and Generals (film)|''Gods and Generals'']], [[Ronald F. Maxwell]], embanner Warner Bros. Pictures, 2003 === Bannoù-treset === * [[Les Tuniques bleues|''Les Tuniques bleues :'']] gant [[Lambil]] ha [[Cauvin]] evit ar braz eus an albomoù, embannadurioù Dupuis, abaoe 1968 === Sonerezh === * [[Dixie (kanaouenn)|''Dixie'']] (anvet ivez ''Dixie's Land'') a zo ur ganaouenn pobl a orin amerikan. * [[When Johnny Come Marching Home|''When Johnny Come Marching Home'']], kanaouenn pobl amerikan savet e-pad ar brezel. * [[The Night They Drove Old Dixie Down|''The Night They Drove Old Dixie Down'']], kanaouenn gant ar strollad [[The Band]] [[Rummad:Istor SUA]] [[Rummad:Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] [[Rummad:1861]] [[Rummad:Lu Stadoù Kengevreet Amerika]] e318d1x83zi90x6ac1k1k5zb0hhepld 0 128640 2203279 2202289 2026-10-31T23:03:57Z Ch. Rogel 46 Kresket istor an aozadur diwar testennoù ofisiel ha Minihi Levenez 2203279 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} {{databox}} '''Kenvreuriez ar Brezoneg Eskopti Kemper ha Leon''' zo ur [[breuriezh (relijion)vreuriezh]] (gevredigezh [[Beleg|beleien]]) evit bodañ beleien a felle dezhe kenderc'hel ha broudañ yezh ha [[sevenadur]] relijiel Breizh en [[eskopti Kemper ha Leon]]<ref>Termenadur ar palioù da vezañ lennet war lec'hienn ofisiel an eskopti.</ref>. E-touez he labourioù pennañ emañ troidigezh vrezhonek testennoù al [[liderezh]] etre [[1965]] ha [[1979]], hag un droidigezh nevez eus an [[Testamant Nevez]] savet etre [[1982]] ha [[1988]]. Embann a rae ur c'hannadig, ''Kenvreuriez ar Brezoneg'', e ditl. Fiziet eo bet e labourioù da gumuniezh speredel Minihi Levenez adalek 1984 betek 2026. == Istor == ''Kenvreuriez ar Brezoneg'' a voe krouet e [[1894]] e [[Kloerdi bras Kemper]], dindan an anv ''Académie bretonne'', gant c'hwec'h kloareg : tri brezhoneger ha tri den divrezhoneg (en o zouez he frezidant kentañ, Alfred Laurié, ganet e [[Mirebeau]], en [[eskopti]] [[Poitiers]]) evit kinnig broudañ ha kelenn yezh hag istor Breizh<ref>Christian Brunel, ''L'Académie bretonne au grand séminaire de Quimper''. In : ''Les parlers de la foi'', Roazhon, Presses universitaires de Rennes, 1995, pp. 31-45 {{ISBN|978-2-86847-141-3}}</ref>. An aotrounez Moenner, Cozannet, Laurié, L'Helgoualc'h, Laviec ha Laz e oa an izili kentañ<ref name="Bz">''[[Breiz (sizhunieg)|Breiz]]'', 349/3 01/04/1934, "Ar brezoneg e kloerdi bras Kemper"</ref>. Dalc'het e veze an emvodoù kentañ e Koad Kerfoenneg, dindan an amzer, pa ne oa ket aotreet ar brezhoneg e-barzh ar c'hlasoù<ref name="Bz" />. Diwezhatoc'h, e [[1899]], e teuas an izili da vezañ niverusoc'h hag ar superior a roas ur sal d'ar gevredigezh. Difennet e oa ober gant geriou gallek e-pad an emvodoù dindan boan a baeañ ur [[gwenneg]] bep pevar ger gallek. Klask a rae izili ar gevredigezh studiañ ar brezhoneg evit e gomz diroufenn. Krediñ a raent start ne c’helled ket ober fae war ar brezhoneg, e lezel da vont d’an traoñ, hep ober gaou ouzh ar relijion<ref name="Bz" />.<br> Deroù e istor zo bet kontet e berr gomzoù gant ar [[chaloni]] Fañch Élard<ref>Frañsez Élard, ''Ar Helou mad e brezoneg an dud''. In : ''Brud Nevez'', niv. 60, Kerzu 1982, pp. 24-25.</ref> : <blockquote>« ''Savet eo bet e Kloerdi Kemper gant c'hweh kloareg yaouank, en o zouez, an aotrou Bernard Cozannet, deuet da veza diwezatoh kelenner war ar saozneg e skolaj Kastell-Paol… Sevel a rejont ar genvreuriez-se evid sikour ar gloareged da anaoud gwelloh ar yez a vije diwezatoh peurliesa yez o frezegennou. Divizoud a reont skriva hervez reolennou ar Gonideg. E-touez ar re-se e kavom, er bloavez 1901-1902, Yann-Vari Perrot, maro evel a ouzor person e Skrignac d'an 12 a viz Kerzu 1943. Goude ar brezel 14-18, ar Genvreuriez hag a oa bet morgousket eur pennad, a gavas eul lañs nevez…'' »</blockquote> E 1914 ez eas niver an danvez-beleien emezelet outi d'un tri-ugentad, 1 dre 5 eus ar gloer. Kenderc'hel a reas an "akademiezh" hec'h oberoù hag e voe deroet ur c'helenner war ar brezhoneg dezhi, e 1936, [[Pêr Yann Nedeleg]], e anv.<br> E Gouere 1942 e tivizas Aotrou'n Eskob Duparc ne vije ket mui ar vreuriezh un aozadur danvez-beleien nemetken, met digor d'an holl veleien, pa embanne ma vije ret sevel deskadurezh ar brezhoneg er skolioù kristen. Ar chaloni François Le Ster, enseller an Deskadurezh dieub, a yeas da brezidant, Pêr Yann Nedeleg da deñzorer ha [[Frañsez Gwivarc'h]] (anv-pluenn : Saig Santeg) da sekretour<ref>[https://bibliotheque.diocese-quimper.fr/collections/show/86 Pennad istorel war bajennoù Levraoueg Eskopti Kemper ha Leon].</ref >. Ne voe ket kaset an adaozadur-se da-benn pa teuas an Dieubidigezh nebeud amzer war-lerc'h.<ref>[https://www.diocese-quimper.fr/kenvreuriez-ar-brezoneg/ Kinnigadur ar Genvreuriezh war lec'hienn ofisiel Eskopti Kemper ha Leon]</ref>.<br> Bez e voe lakaet un ehan hir da vont-endro ar genvreuriezh ha diskred war kement obererezh a denne d'ar brezhoneg e-pad an ugent bloavezh war-lerc'h. == Adlañs goude Vatikan II == Goude divizoù [[Sened-Iliz Vatikan II]] diwar-benn ar [[Misal Roman]] nevez (1963) ha plas ar yezhoù lec'hel, e voe adlañset''Kenvreuriez ar Brezoneg'' evit ma raje war-dro an troidigezhioù brezhonek eus ar misal roman (e latin) implijet pa lider un oferenn hag eus al [[leksional]] evit ar bloaz. Dindan atebegezh an Aotrou 'n Eskob [[Visant Fave]] ([[keneskob]] Kemper ha Leon e 1957) e voe graet al labourioù ma kemere-eñ perzh enno ivez. E 1970 e voe embannet ar misal-aoter, ''Leor-overenn evid an aoter'' e ditl. Hervez [[Frañsez Élard]] e oa seizh beleg o doa graet ul labour a-bouez er mare-se : ar c'heneskob, Visant Fave, e-unan, [[Laorañs Bleuven]], Paol Wilhou, Frañsez Gwivarc'h, Loiz ar Menn, Fañch Mevellec. Ur remziad beleien oberiant a zeuas war o lerc'h : [[Frañsez Falc'hun]], Youenn Kerouredan ha Bernard Merdy, ha pelloc'h Per-Yann Nedeleg, [[Pêr Guichou]], [[Job Seite]] ha Frañsez Élard, mui ar frered [[Visant Seite]] ha [[Kaourintin Riou]]. == Ar genvreuriezh erlec'hiet gant ar greizenn speredel [[Minihi Levenez]] == E 1984 e roas an aotre sevel Minihi Levenez, ur gumuniezh speredel vrezhoneger, an eskob hag e voe fiziet he renerezh da [[Job an Irien]]. Kemer a reas e karg ar greizenn speredel sevel testennoù brezhonek evit al liderezh ha treiñ darnoù ar Bibl diouzh an ezhommoù. Etretant e oa bet ur c'hresk war an deskadurezh brezhonek, ken e voe dilezet ar skolveurieg evit mont d'ar [[peurunvan]]. == Tud vrudetañ == * [[Yann-Vari Perrot]] (1877-1943), rener ar ''Genvreuriez'' eus 1901 da 1903, diazezour ar [[Bleun-Brug]] e 1904, ha rener ar gelaouen ''[[Feiz ha Breiz]]'' eus 1911 da 1943. * Laorañs Bleunven (1898-1980), aluzenner ar Bleun-Brug, rener ar c'helaouennoù ''[[Kroaz Breiz]]'' (1950-1951) ha ''Bleun-Brug'' (1951-1960), ha rener ar gelaouenn ''[[Lizeri Breuriez ar Feiz]]'' war ar misionoù (1965-1977). * An eskob Visant Fave (1902-1997), keneskob eskopti Kemper ha Leon, rener ar ''Genvreuriez'' eus 1965 da 1997. * Ar frer Visant Seite (1908-1994), eus urzh [[Frered Ploermel]], sekretour-meur ar Bleun-Brug eus 1951 da 1964, diazezour [[Ar Skol dre Lizer]]. * Ar chaloni Frañsez Falc'hun (1909-1991), yezhoniour, kelenner er Skol-Veur, e [[Skol-veur Roazhon 2|Roazhon]] da gentañ hag e [[Skol-veur Brest|Brest]] da c'houde, aluzenner-meur ar Bleun-Brug eus 1956 da 1959. * Ar chaloni [[Saik Falc'hun|Yann-Frañsez Falc'hun pe ''Saïk Falhun'']] (1913-1999), kelenner e [[Kloerdi|Kloerdi Bras]] Kemper eus 1939 da 1955, rener ''[[Kroaz Breiz]]'' eus 1948 da 1950, person-kanton [[Gwitevede]], da c'houde [[Lesneven]], da c'houde person-arc'hbeleg [[Kastell-Paol]]. * Ar chaloni Fañch Elard (1910-1988), kenlabourer an eskob Visant Fave evit troidigezh e brezhoneg al ''Leor-overenn'' (1972), ar ''[[Pevar Aviel]]'' (1982), [[Diskuliadur]] Sant Yann ha [[Lizheroù Sant Paol|lizhiri Sant Paol]] (1988) ; * Ar chaloni [[Pêr Yann Nedeleg|Pêr-Yann Nedelec]] (1911-1971), diellour eskopti Kemper, prezidant « [[:fr:Société archéologique du Finistère|Kevredigezh henoniezh Penn-ar-Bed]] » eus 1965 da 1969. * Ar frer Kaourintin Riou (1913-1995), eus urzh Frered Sant-Gabriel, kelenner. * [[Pêr Guichou]] (1915-2008), biblour ha troour ar Bibl e brezhoneg. * [[Job Seite]] (1919-1985), aluzenner Bleun-Brug [[Bro-Leon]] hag animatour abadennoù [[skingomz]] e brezhoneg er [[bloavezhioù 1960]]. * [[Biel Cabon]] (1920-2000), kenlabourer an eskob Visant Fave evit troidigezh an Testamant Nevez e brezhoneg (1988). * An tad [[Marc Simon|Mark Simon]] (1924-2015), [[manac'h]] eus [[Urzh Sant Benead]] en [[Abati Sant-Gwenole Landevenneg]]. * [[Roger Abjean]] (1925-2009), sonaozour, en deus roet ul lañs nevez d’ar c’han relijiel brezhonek. * [[Job an Irien]] (1937-2025), aluzenner ar Bleun-Brug eus 1975 da 1982, rener [[Minihi Levenez]]. == Embannadurioù == * ''Kloerdi Kemper. Kenvreuriez ar brezoneg d’he mignoned'', eus 1926 da 1935 (n°1 à 15), deuet da vezañ ''Kenvreuriez ar brezoneg. Kloerdi Kemper'' e 1936 (n°16 à 18), * ''Kaierou Kenvreuriez ar Brezoneg eskopti Kemper ha Leon'' : renerien : [[Pêr Yann Nedeleg|Pêr-Yann Nedelec]], eus 1969 da 1971 (n°1 da 14), Jozef Seite eus 1971 da 1979 (n°15 à 50), * ''Leor-overenn evid an aoter. Eskopti Kemper ha Leon'', Kenvreuriez ar Brezoneg, 1970, 52 p. ment bras, * ''An overenn war gan'', 1983, 30 p. ment bras, * ''Aviel Jezuz-Krist'', embannet gant [[Ar Skol dre Lizer]], 1982, <small>[http://diocese-quimper.fr/fr/se-ressourcer/aviel-e-brezoneg (Skrid enlinenn)]</small> * ''[[An Testamant Nevez - eil lodenn]]'', Kenvreuriez ar Brezoneg, 1988, <small>[http://diocese-quimper.fr/fr/testamant-nevez (Skrid enlinenn)]</small> * ''[[Leor Overenn (Minihi Levenez)|Leor an overenn hag ar zakramanchou]]'', leor-oferenn klok evit ar sulioù hag ar gouelioù e brezhoneg, lakeet e brezhoneg gant ''Kenvreuriez ar Brezoneg'' ha ''Minihi Levenez''<ref>Cf. "Keleier", e ''Minihi Levenez'' n°21-22, 1993.</ref>, embannet gant [[Minihi Levenez]], 1997, 1435 p., {{ISBN|2-908230-08-9}} == Levrlennadur == *{{fr}}[https://www.diocese-quimper.fr/kenvreuriez-ar-brezoneg/ Kinnigadur "Kenvreuriez ar brezhoneg" war lec'hienn ofisiel Eskopti Kemper ha Leon]. Brassellet d'an 31 a viz Here 2026. * [https://tiegezh-santez-anna.bzh/wp-content/uploads/2021/07/ Rakskrid-e-brezhoneg.pdf Rakskrid da Levr-oferenn ar Sulioù.]. Brassellet d'an 15 a viz Here 2026. * Frañsez Élard, ''Ar Helou mad e brezoneg an dud''. E-barzh ''Brud Nevez'', niv. 60, Kerzu 1982, p. p. 24-25. Atersadenn. * [[Marie-Thérèse Cloître]], ''« Séminaristes sociaux », « Séminaristes démocrates » : Le Cours ou la Conférence des Œuvres au grand séminaire de Quimper, 1885-1908''. E-barzh''Revue d'histoire de l'Église de France'', niv. 201, 1992, p. 304, notenn 41. * Christian Brunel, ''L'Académie bretonne au grand séminaire de Quimper : Les parlers de la foi'', Roazhon, Presses universitaires de Rennes, 1995, p. 31-45. == Gwelet ivez == *[[Bleun-Brug]] *[[Eskopti Kemper ha Leon]] *[[Minihi Levenez]] ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}} [[Rummad:Kevredigezhioù Breizh]] [[Rummad:Kevredigezhioù kristen Breizh]] [[Rummad:Kevredigezhioù sevenadurel Breizh]] [[Rummad:Oferenn e brezhoneg]] [[Rummad:Iliz katolik]] [[Rummad:Emsav evit ar brezhoneg]] 3zhvo9nlmfbamjvrzt1tar9gt0k8uef 2203280 2203279 2026-10-31T23:12:52Z Ch. Rogel 46 Reizh. 2203280 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} {{databox}} '''Kenvreuriez ar Brezoneg Eskopti Kemper ha Leon''' zo ur [[breuriezh (relijion)]] (kevredigezh [[Beleg|beleien]]) evit bodañ "beleien a felle dezhe kenderc'hel ha broudañ yezh ha [[sevenadur]] relijiel Breizh en [[eskopti Kemper ha Leon]]"<ref>Termenadur ar palioù da vezañ lennet war lec'hienn ofisiel an eskopti.</ref>. E-touez he labourioù pennañ emañ troidigezh vrezhonek testennoù al [[liderezh]] etre [[1965]] ha [[1979]], hag un droidigezh nevez eus an [[Testamant Nevez]] savet etre [[1982]] ha [[1988]]. Embann a rae ur c'hannadig, ''Kenvreuriez ar Brezoneg'', e ditl hag e voe embannet 50 niverenn. Fiziet eo bet e labourioù da gumuniezh speredel [[Minihi Levenez]] adalek 1984 betek 2026. == Istor == ''Kenvreuriez ar Brezoneg'' a voe krouet e [[1894]] e [[Kloerdi bras Kemper]], dindan an anv ''Académie bretonne'', gant c'hwec'h kloareg : tri brezhoneger ha tri den divrezhoneg (en o zouez he frezidant kentañ, Alfred Laurié, ganet e [[Mirebeau]], en [[eskopti]] [[Poitiers]]) evit kinnig broudañ ha kelenn yezh hag istor Breizh<ref>Christian Brunel, ''L'Académie bretonne au grand séminaire de Quimper''. In : ''Les parlers de la foi'', Roazhon, Presses universitaires de Rennes, 1995, pp. 31-45 {{ISBN|978-2-86847-141-3}}</ref>. An aotrounez Moenner, Cozannet, Laurié, L'Helgoualc'h, Laviec ha Laz e oa an izili kentañ<ref name="Bz">''[[Breiz (sizhunieg)|Breiz]]'', 349/3 01/04/1934, "Ar brezoneg e kloerdi bras Kemper"</ref>. Dalc'het e veze an emvodoù kentañ e Koad Kerfoenneg, dindan an amzer, pa ne oa ket aotreet ar brezhoneg e-barzh ar c'hlasoù<ref name="Bz" />. Diwezhatoc'h, e [[1899]], e teuas an izili da vezañ niverusoc'h hag ar superior a roas ur sal d'ar gevredigezh. Difennet e oa ober gant geriou gallek e-pad an emvodoù dindan boan a baeañ ur [[gwenneg]] bep pevar ger gallek. Klask a rae izili ar gevredigezh studiañ ar brezhoneg evit e gomz diroufenn. Krediñ a raent start ne c’helled ket ober fae war ar brezhoneg, e lezel da vont d’an traoñ, hep ober gaou ouzh ar relijion<ref name="Bz" />.<br> Deroù e istor zo bet kontet e berr gomzoù gant ar [[chaloni]] Fañch Élard<ref>Frañsez Élard, ''Ar Helou mad e brezoneg an dud''. In : ''Brud Nevez'', niv. 60, Kerzu 1982, pp. 24-25.</ref> : <blockquote>« ''Savet eo bet e Kloerdi Kemper gant c'hweh kloareg yaouank, en o zouez, an aotrou Bernard Cozannet, deuet da veza diwezatoh kelenner war ar saozneg e skolaj Kastell-Paol… Sevel a rejont ar genvreuriez-se evid sikour ar gloareged da anaoud gwelloh ar yez a vije diwezatoh peurliesa yez o frezegennou. Divizoud a reont skriva hervez reolennou ar Gonideg. E-touez ar re-se e kavom, er bloavez 1901-1902, Yann-Vari Perrot, maro evel a ouzor person e Skrignac d'an 12 a viz Kerzu 1943. Goude ar brezel 14-18, ar Genvreuriez hag a oa bet morgousket eur pennad, a gavas eul lañs nevez…'' »</blockquote> E 1914 ez eas niver an danvez-beleien emezelet outi d'un tri-ugentad, 1 dre 5 eus ar gloer. Kenderc'hel a reas an "akademiezh" hec'h oberoù hag e voe deroet ur c'helenner war ar brezhoneg dezhi, e 1936, [[Pêr Yann Nedeleg]], e anv.<br> E Gouere 1942 e tivizas Aotrou'n Eskob Duparc ne vije ket mui ar vreuriezh un aozadur danvez-beleien nemetken, met digor d'an holl veleien, pa embanne ma vije ret sevel deskadurezh ar brezhoneg er skolioù kristen. Ar chaloni François Le Ster, enseller an Deskadurezh dieub, a yeas da brezidant, Pêr Yann Nedeleg da deñzorer ha [[Frañsez Gwivarc'h]] (anv-pluenn : Saig Santeg) da sekretour<ref>[https://bibliotheque.diocese-quimper.fr/collections/show/86 Pennad istorel war bajennoù Levraoueg Eskopti Kemper ha Leon].</ref >. Ne voe ket kaset an adaozadur-se da-benn pa teuas an Dieubidigezh nebeud amzer war-lerc'h.<ref>[https://www.diocese-quimper.fr/kenvreuriez-ar-brezoneg/ Kinnigadur ar Genvreuriezh war lec'hienn ofisiel Eskopti Kemper ha Leon]</ref>.<br> Bez e voe lakaet un ehan hir da vont-endro ar genvreuriezh ha diskred war kement obererezh a denne d'ar brezhoneg e-pad an ugent bloavezh war-lerc'h. == Adlañs goude Vatikan II == Goude divizoù [[Sened-Iliz Vatikan II]] diwar-benn ar [[Misal Roman]] nevez (1963) ha plas ar yezhoù lec'hel, e voe adlañset''Kenvreuriez ar Brezoneg'' evit ma raje war-dro an troidigezhioù brezhonek eus ar misal roman (e latin) implijet pa lider un oferenn hag eus al [[leksional]] evit ar bloaz. Dindan atebegezh an Aotrou 'n Eskob [[Visant Fave]] ([[keneskob]] Kemper ha Leon e 1957) e voe graet al labourioù ma kemere-eñ perzh enno ivez. E 1970 e voe embannet ar misal-aoter, ''Leor-overenn evid an aoter'' e ditl. Hervez [[Frañsez Élard]] e oa seizh beleg o doa graet ul labour a-bouez er mare-se : ar c'heneskob, Visant Fave, e-unan, [[Laorañs Bleuven]], Paol Wilhou, Frañsez Gwivarc'h, Loiz ar Menn, Fañch Mevellec. Ur remziad beleien oberiant a zeuas war o lerc'h : [[Frañsez Falc'hun]], Youenn Kerouredan ha Bernard Merdy, ha pelloc'h Per-Yann Nedeleg, [[Pêr Guichou]], [[Job Seite]] ha Frañsez Élard, mui ar frered [[Visant Seite]] ha [[Kaourintin Riou]]. == Ar genvreuriezh erlec'hiet gant ar greizenn speredel [[Minihi Levenez]] == E 1984 e roas an aotre sevel Minihi Levenez, ur gumuniezh speredel vrezhoneger, an eskob hag e voe fiziet he renerezh da [[Job an Irien]]. Kemer a reas e karg ar greizenn speredel sevel testennoù brezhonek evit al liderezh ha treiñ darnoù ar Bibl diouzh an ezhommoù. Etretant e oa bet ur c'hresk war an deskadurezh brezhonek, ken e voe dilezet ar skolveurieg evit mont d'ar [[peurunvan]]. == Tud vrudetañ == * [[Yann-Vari Perrot]] (1877-1943), rener ar ''Genvreuriez'' eus 1901 da 1903, diazezour ar [[Bleun-Brug]] e 1904, ha rener ar gelaouen ''[[Feiz ha Breiz]]'' eus 1911 da 1943. * Laorañs Bleunven (1898-1980), aluzenner ar Bleun-Brug, rener ar c'helaouennoù ''[[Kroaz Breiz]]'' (1950-1951) ha ''Bleun-Brug'' (1951-1960), ha rener ar gelaouenn ''[[Lizeri Breuriez ar Feiz]]'' war ar misionoù (1965-1977). * An eskob Visant Fave (1902-1997), keneskob eskopti Kemper ha Leon, rener ar ''Genvreuriez'' eus 1965 da 1997. * Ar frer Visant Seite (1908-1994), eus urzh [[Frered Ploermel]], sekretour-meur ar Bleun-Brug eus 1951 da 1964, diazezour [[Ar Skol dre Lizer]]. * Ar chaloni Frañsez Falc'hun (1909-1991), yezhoniour, kelenner er Skol-Veur, e [[Skol-veur Roazhon 2|Roazhon]] da gentañ hag e [[Skol-veur Brest|Brest]] da c'houde, aluzenner-meur ar Bleun-Brug eus 1956 da 1959. * Ar chaloni [[Saik Falc'hun|Yann-Frañsez Falc'hun pe ''Saïk Falhun'']] (1913-1999), kelenner e [[Kloerdi|Kloerdi Bras]] Kemper eus 1939 da 1955, rener ''[[Kroaz Breiz]]'' eus 1948 da 1950, person-kanton [[Gwitevede]], da c'houde [[Lesneven]], da c'houde person-arc'hbeleg [[Kastell-Paol]]. * Ar chaloni Fañch Elard (1910-1988), kenlabourer an eskob Visant Fave evit troidigezh e brezhoneg al ''Leor-overenn'' (1972), ar ''[[Pevar Aviel]]'' (1982), [[Diskuliadur]] Sant Yann ha [[Lizheroù Sant Paol|lizhiri Sant Paol]] (1988) ; * Ar chaloni [[Pêr Yann Nedeleg|Pêr-Yann Nedelec]] (1911-1971), diellour eskopti Kemper, prezidant « [[:fr:Société archéologique du Finistère|Kevredigezh henoniezh Penn-ar-Bed]] » eus 1965 da 1969. * Ar frer Kaourintin Riou (1913-1995), eus urzh Frered Sant-Gabriel, kelenner. * [[Pêr Guichou]] (1915-2008), biblour ha troour ar Bibl e brezhoneg. * [[Job Seite]] (1919-1985), aluzenner Bleun-Brug [[Bro-Leon]] hag animatour abadennoù [[skingomz]] e brezhoneg er [[bloavezhioù 1960]]. * [[Biel Cabon]] (1920-2000), kenlabourer an eskob Visant Fave evit troidigezh an Testamant Nevez e brezhoneg (1988). * An tad [[Marc Simon|Mark Simon]] (1924-2015), [[manac'h]] eus [[Urzh Sant Benead]] en [[Abati Sant-Gwenole Landevenneg]]. * [[Roger Abjean]] (1925-2009), sonaozour, en deus roet ul lañs nevez d’ar c’han relijiel brezhonek. * [[Job an Irien]] (1937-2025), aluzenner ar Bleun-Brug eus 1975 da 1982, rener [[Minihi Levenez]]. == Embannadurioù == * ''Kloerdi Kemper. Kenvreuriez ar brezoneg d’he mignoned'', eus 1926 da 1935 (n°1 à 15), deuet da vezañ ''Kenvreuriez ar brezoneg. Kloerdi Kemper'' e 1936 (n°16 à 18), * ''Kaierou Kenvreuriez ar Brezoneg eskopti Kemper ha Leon'' : renerien : [[Pêr Yann Nedeleg|Pêr-Yann Nedelec]], eus 1969 da 1971 (n°1 da 14), Jozef Seite eus 1971 da 1979 (n°15 à 50), * ''Leor-overenn evid an aoter. Eskopti Kemper ha Leon'', Kenvreuriez ar Brezoneg, 1970, 52 p. ment bras, * ''An overenn war gan'', 1983, 30 p. ment bras, * ''Aviel Jezuz-Krist'', embannet gant [[Ar Skol dre Lizer]], 1982, <small>[http://diocese-quimper.fr/fr/se-ressourcer/aviel-e-brezoneg (Skrid enlinenn)]</small> * ''[[An Testamant Nevez - eil lodenn]]'', Kenvreuriez ar Brezoneg, 1988, <small>[http://diocese-quimper.fr/fr/testamant-nevez (Skrid enlinenn)]</small> * ''[[Leor Overenn (Minihi Levenez)|Leor an overenn hag ar zakramanchou]]'', leor-oferenn klok evit ar sulioù hag ar gouelioù e brezhoneg, lakeet e brezhoneg gant ''Kenvreuriez ar Brezoneg'' ha ''Minihi Levenez''<ref>Cf. "Keleier", e ''Minihi Levenez'' n°21-22, 1993.</ref>, embannet gant [[Minihi Levenez]], 1997, 1435 p., {{ISBN|2-908230-08-9}} == Levrlennadur == *{{fr}}[https://www.diocese-quimper.fr/kenvreuriez-ar-brezoneg/ Kinnigadur "Kenvreuriez ar brezhoneg" war lec'hienn ofisiel Eskopti Kemper ha Leon]. Brassellet d'an 31 a viz Here 2026. * [https://bibliotheque.diocese-quimper.fr/collections/show/86 Pennad Levraoueg Eskopti Kemper ha Leon enlinenn] * [https://tiegezh-santez-anna.bzh/wp-content/uploads/2021/07/ Rakskrid-e-brezhoneg.pdf Rakskrid da Levr-oferenn ar Sulioù.]. Brassellet d'an 15 a viz Here 2026. * Frañsez Élard, ''Ar Helou mad e brezoneg an dud''. E-barzh ''Brud Nevez'', niv. 60, Kerzu 1982, p. p. 24-25. Atersadenn. * [[Marie-Thérèse Cloître]], ''« Séminaristes sociaux », « Séminaristes démocrates » : Le Cours ou la Conférence des Œuvres au grand séminaire de Quimper, 1885-1908''. E-barzh''Revue d'histoire de l'Église de France'', niv. 201, 1992, p. 304, notenn 41. * Christian Brunel, ''L'Académie bretonne au grand séminaire de Quimper : Les parlers de la foi'', Roazhon, Presses universitaires de Rennes, 1995, p. 31-45. == Gwelet ivez == *[[Bleun-Brug]] *[[Eskopti Kemper ha Leon]] *[[Minihi Levenez]] ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}} [[Rummad:Kevredigezhioù Breizh]] [[Rummad:Kevredigezhioù kristen Breizh]] [[Rummad:Kevredigezhioù sevenadurel Breizh]] [[Rummad:Oferenn e brezhoneg]] [[Rummad:Iliz katolik]] [[Rummad:Emsav evit ar brezhoneg]] akdq50chea1banrcakjddl8ozdtx8pb 0 144784 2203247 2070757 2026-10-31T15:32:54Z Arko 540 rummad 2203247 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[file:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - The Day of the Dead (1859).jpg|thumb|''Deiz an Anaon'', gant [[William-Adolphe Bouguereau]] (1859).]] [[file:Jules Bastien-Lepage 001.jpg|thumb|[[Jules Bastien-Lepage]]: ''Gouel an Anaon'' (ca. 1882)]] '''Gouel an Anaon''' zo ur gouel kristen, katolik dreist-holl, hag a vez lidet, abaoe an {{Xvet kantved}}, d'an [[2 a viz Du]], ma vez enoret an [[Anaon]]. ==Kembre== E Kembre e vez laret '''Gŵyl yr Holl Eneidiau''', '''Gŵyl y Meirw''' pe '''Dygwyl y Meirw''' ==Mec'hiko== ==Gizioù== E broioù katolik zo e reer meuzioù en deiz-se: * ''calaveras'' e Mec'hiko a-benn an ''Día de los Muertos'', * ar ''frutta di Martorana'' en [[Sikilia]]; * ar ''pan dei morti'' en [[Lombardia]]. <gallery> File:Altardediademuertos.jpg| Aoter an Anaon e Mec'hiko. file:All Saints Day, 1984, Oswiecim, Poland Img871.jpg| En [[Oświęcim]], Pologn (1984). </gallery> ==Lennegezh== *''Oferenn an Anaon'', e [[Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon]]. == Notennoù == [[Rummad:Gouelioù kristen]] [[Rummad:Marv]] f5s4ks610s56n7cvvvrgc6h09nk8l2b 2203250 2203247 2026-10-31T15:38:55Z Arko 540 gwelet ivez 2203250 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[file:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - The Day of the Dead (1859).jpg|thumb|''Deiz an Anaon'', gant [[William-Adolphe Bouguereau]] (1859).]] [[file:Jules Bastien-Lepage 001.jpg|thumb|[[Jules Bastien-Lepage]]: ''Gouel an Anaon'' (ca. 1882)]] '''Gouel an Anaon''' zo ur gouel kristen, katolik dreist-holl, hag a vez lidet, abaoe an {{Xvet kantved}}, d'an [[2 a viz Du]], ma vez enoret an [[Anaon]]. ==Kembre== E Kembre e vez laret '''Gŵyl yr Holl Eneidiau''', '''Gŵyl y Meirw''' pe '''Dygwyl y Meirw''' ==Mec'hiko== ==Gizioù== E broioù katolik zo e reer meuzioù en deiz-se: * ''calaveras'' e Mec'hiko a-benn an ''Día de los Muertos'', * ar ''frutta di Martorana'' en [[Sikilia]]; * ar ''pan dei morti'' en [[Lombardia]]. <gallery> Altardediademuertos.jpg| Aoter an Anaon e Mec'hiko. All Saints Day, 1984, Oswiecim, Poland Img871.jpg| En [[Oświęcim]], Pologn (1984). </gallery> ==Lennegezh== *''Oferenn an Anaon'', e [[Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon]]. == Gwelet ivez == * [[Samain]] * [[Gouel an Hollsent]] * [[Halloween]] == Notennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Gouelioù kristen]] [[Rummad:Marv]] rghtx7293r4wxnu6auneh5doneoepv0 0 152197 2203284 2203157 2026-11-01T01:24:04Z Surajr7 89979 2203284 wikitext text/x-wiki [[File:Paul Gauguin 1891.png|thumb|Paul Gauguin, 1891, tenner poltred dianav]] Setu amañ ur roll diglok eus oberennoù al liver gall [[Paul Gauguin]]. Paul Gauguin ([[1848]]–[[1903]]) a oa ul [[livouriezh|livour]] [[Goudetrivliadelouriezh|goudetrivliadelour]], ur [[Kizellañ|c'hizellour]], un [[engravour]], ur [[kroc'hanerezh|c'hroc'hanour]] hag ur [[skrivagner]]. Levezonet en deus an [[arz]] modern en {{XXvet kantved}} hag e zoare da zispakañ ster stag an dodennoù el livadennoù, dindan levezon ar [[bevennouriezh|vevennouriezh]], en deus digoret an hent d’ar [[kentidigouriezh|gentidigouriezh]]. Kalz levezon en deus bet ivez e implij eus an engravadurioù [[prenn]] hag eus ar [[prennengraverezh]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305070101/http://rubens.anu.edu.au/htdocs/surveys/prints/bysubject/display00087.html Engravadurioù gant Paul Gauguin].</ref>{{,}}<ref>[http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/woodcut+and+wood+engraving Engravadur war goad].</ref>. ==Kronologiezh== *1873–1884 : yaouankiz en e familh e Pariz *1884 : buhez en e familh e Rouen *1884 : buhez en e familh e [[Kopenhagen]] *1885 : Dieppe, Pariz *1886–1887 : prantad e [[Pont-Aven]] *1887 : chomadenn e [[Martinik]] *1888 : Pont-Aven *1888 : chomadenn gant [[Vincent van Gogh|Van Gogh]] en [[Arle]] *1889 :Pont Aven *1891–1893 : chomadenn e [[Tahiti]] *1894 : Pont Aven *1895–1901 : Tahiti *1901–1903 : chomadenn e Hiva Oa, [[Inizi Markiz]] ==Roll== * ''An titloù e galleg pe e brezhoneg ne oant ket bet atav roet gant Gauguin. An titloù e [[tahitieg]] zo skrivet war al livadennoù. Klikañ war ar skeudenn da gaout muioc'h a ditouroù.'' * ''Er bann WIN emañ an niverenn e meneger Wildenstein (W.) pe an niverenn meneger hervez [[Gabriele Mandel Sugana]] (S.)'' ===1873–1885 (Pariz, Rouen, Kopenhagen)=== {|class="wikitable sortable" !Bloaz!!W. & S.!!class=unsortable|Titl!!Mirdi!!class=unsortable|Skeudenn |- |1873 |W. 4/5 |''Chemin dans la forêt'', ou 'Sous-bois'' ''Gwenodenn er goadeg'', pe ''Dangoad'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Chemin dans la fôret.jpg|100px]] |- |1873 |W. 5/4 |''Travaux des champs dans la plaine'', ou ''Le lac dans la plaine'' ''Labour er parkoù er gompezenn', pe ''Al lenn er gompezenn' |[[Mirdi Fitzwilliam]], Cambridge |[[File:PaulGauguin-1873-Landscape.jpg|100px]] |- |1874-78 |W. 3 |''Nature morte au livre ouvert'' ''Habaskaenn he levr digor'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Wildenstein 2002, 42.png|100px]] |- |1874 |W. 6/8 |''Maisons au bord de l'eau'' ''Tier war vord an dour'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Gauguin 1874 Maisons au bord de l'eau.jpg|100px]] |- |1874 (''c''.) |W. 7 |''Maisons au bord de l'eau - II'' ''Tier war vord an dour - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Wildenstein 2002, 9.png|100px]] |- |1874 |W. 8/7 |''Clairière - II'' ''Frankizenn - II''  |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1874 Clairière II.jpg|100px]] |- |1875 |W. 11/13 |''Paysage avec peupliers'' ''Gweledva gant gwez-pupli'' |[[Mirdi arz Indianapolis]] |[[File:Gauguin 1875 Paysage avec peupliers.jpg|100px]] |- |1875 |W. 12/14 |'' Sous-bois Viroflay'', ou ''Paysage de Viroflay'' ''Dangoad e Viroflay'', pe ''Gweledva e Viroflay'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Landscape from Viroflay by Paul Gauguin, 1875 - Ny Carlsberg Glyptotek - Copenhagen - DSC09397.JPG|100px]] |- |1875 |W. 13/12 |'' La Seine, Pont d'Iéna'', ou ''Temps de neige'' ''Ar [[Saena]], Pont Iéna'', pe ''Amzer erc'hek'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:PaulGauguin-1875-Seine River Seen From Iéna Bridge.jpg|100px]] |- |1875 |W. 14/20 S. 4 |''Pont roulant au bord de la Seine'', ou'' La Seine à Paris entre le pont d'Iéna et le pont de Grenelle'' ''Pont-ruilh war lez ar Saena'', pe ''Ar Saena e Pariz etre pont Iena ha pont Grenelle'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Die Seine in Paris zwischen der Pont d'Ilena und der Pont de Grenelle -1875.jpg|100px]] |- |1875 |W. 15/18 |''La Seine au Pont de Grenelle'' ''Ar Saena e-kichen Pont Grenelle'' |[[Wallraf-Richartz Museum]], Köln |[[File:La Seine au Pont de Grenelle - Paul Gauguin - Wallraf-Richartz-Museum & Fondation Corboud-8631 (without frame).jpg|100px]] |- |1875 |W. 96/22 |''Mette Gauguin dormant sur un canapé'' ''Mette Gauguin kousket war ur gourvezvank'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1875 Mette Gauguin dormant sur un canapé.jpg|100px]] |- |1876 (''c.'') |W. 2/26 |''Poires et raisins'' ''Per ha rezin'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1876 Poires et raisins.jpg|100px]] |- |1876 |W. 9/36 |''Fleurs dans un vase bleu et partition'' ''Bokedoù en ul lestr glas ha pajenn sonerezh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1876 Fleurs dans un vase bleu.jpg|100px]] |- |1876 |W. 17 |''Paysage marin'' ''Morlivadenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Wildenstein 2002, 28.png|100px]] |- |1876 |W. 19/35 <br />S. 5 |''Marguerites et pivoines dans un vase bleu'' ''Bokedoù Marc’harid ha pivoena en ul lestr glas'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Marguerites et pivoines dans un vase bleu.jpg|100px]] |- |1876 |W. 19bis/41 |''Jacinthes et pommes sur un journal'' ''Pour-bran hag avaloù war ur gazetenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1876 Jacinthe et pommes sur un journal.jpg|100px]] |- |1876 |W. 20/34 |''Bouquet de pivoines sur une partition'', ou ''Vase de fleurs sur une page de musique'' ''Boked pivoena war ur bajenn sonerezh'', pe ''Lestrad bokedoù war ur bajenn sonerezh'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin - Bouquet of Peonies on a Musical Score (14991888045).jpg|100px]] |- |1876 |W. 21/32 |''Nature morte aux huîtres'' ''Habaskaenn hec'h istr'' |[[Virginia Museum of Fine Arts]]’’, Richmond |[[File:Gauguin 1876 Nature morte aux huîtres.jpg|100px]] |- |1877 |W. 1/38 |''Ferme près d'un étang'', ou ''Paysage d'automne'' ''Atant tost d'ur stank'', pe ''Dremmvro en diskarmazer'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Paysage d'automne.jpg|100px]] |- |1877 |W. 22/43 |''Portrait de Claude-Antoine-Charles Favre'' ''Poltred Claude-Antoine-Charles Favre'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Portrait de Claude-Antoine-Charles Favre.jpg|100px]] |- |1877 |W. 23/44 |''Ingeborg Thaulow'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1877 Ingeborg Thaulow.jpg|100px]] |- |1875–1877 (''c.'') |W. 25 |''Autoportrait'' ''Emboltred'' |[[Fogg Museum]], Cambridge, MA |[[File:Paul Gauguin 200.jpg|100px]] |- |1878 |W. 26 |''Mette Gauguin'' |[[Foundation E.G. Bührle|Stiftung Sammlung E. G. Bührle]], Zurich |[[File:Paul Gauguin, 1880, The Embroiderer (La Brodeuse), oil on canvas, 116 x 81 cm, Foundation E.G. Bührle.jpg|100px]] |- |1878 (''c.'') |W. 28/27 |''Nature morte aux poissons'' ''Habaskaenn he fesked'' |[[Mirdi arzoù Gothenburg]] |[[File:Paul Gauguin 118.jpg|100px]] |- |1879 |W. 31/52 |''Les Pommiers de l'Hermitage - III'', ou ''Les Pommiers en fleur - I'' ''An avalennoù en Hermitage - III'', pe ''An avalennoù e bleuñv - I'' |[[Philadelphia Museum of Art]] |[[File:Gauguin 1879 Les Pommiers de l'Hermitage III.jpg|100px]] |- |1879 |W. 33/51 |''Les Pommiers de l'Hermitage - II'' ''An avalennoù en Hermitage - II'' |[[Aargauer Kunsthaus]], Bro-Suis |[[File:Gauguin 1879 Les Pommiers de l'Hermitage II.jpg|100px]] |- |1879 |W. 34/48 |'' Les Meules'', ou ''Environs de Pontoise'' ''Ar c'houstelloù'', pe ''Trowardroioù Pontoise'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1879 Les Meules.jpg|100px]] |- |1879 |W. 35/53 |''Chemin de village (La sente du Père Dupin)'' ''Hentig en ur gêriadenn (Gwenodenn an tad Dupin'' |Dastumad prevez |[[File:CHEMIN DE VILLAGE (LA SENTE DU PÈRE DUPIN).PNG|100px]] |- |1879 |W. 36/55 |''Les Maraîchers de Vaugirard'' ''Legumajerien Vaugirard'' |[[Smith College Museum of Art]], Northampton, MA |[[File:Paul Gauguin 064.jpg|100px]] |- |1879 |W. 37/57 |''Jardin sous la neige'' ''Liorzh dindan an erc’h'' |[[Museum of Fine Arts (Budapest)|Szépművészeti Múzeum]], Budapest |[[File:Paul Gauguin 059.jpg|100px]] |- |1879 |W. 38/58 |''Jardin sous la neige - II'', ou ''La neige a Vaugirard I- '' ''Liorzh dindan an erc’h - II'', pe ''An erc’h e Vaugirard - I'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Gauguin Jardin sous la neige II.jpg|100px]] |- |1879 |W. 38bis/54 |''Bord de rivière'', ou ''Rive'' ''Lez ur stêr'', pe ''Glann'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1879 Rive.jpg|100px]] |- |1880 |W. 29 |''Portrait d'Isidore Gauguin'' ''Poltred Isidore Gauguin'' |[[Mirdi arzoù Dallas]] |[[File:Paul Gauguin - Portrait of a Man - 1985.R.29 - Dallas Museum of Art.jpg|100px]] |- |1880 |W. 30/69 |''L'Église de Vaugirard'', ou ''Église de Vaugirard vue de la rue Carcel'' ''Iliz Vaugirard'', pe ''Iliz Vaugirard gwelet eus straed Carcel'' |[[Mirdi Groninger]], [[Izelvroioù]] |[[File:Paul Gauguin, L'Eglise de Vaugirard, 1879.jpg|100px]] |- |1880 |W. 39 |''Étude de nu (Suzanne cousant)'' ''Studiadenn evit un noazhenn (Suzanne o wriat)'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Paul Gauguin 001.jpg|100px]] |- |1878 (''c.'') |W. 40 |''Au poulailler'' ''War-dro ar gludeg'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]] |[[File:Paul Gauguin - Dans le poulailler.jpg|100px]] |- |1880 |W. 44/58 |''Les Maisons de Vaugirard'' ''Tier Vaugirard'' |[[Mirdi Israel]], Jeruzalem |[[File:Paul Gauguin - Houses at Vaugirard - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1880 |W. 46/63 |''Mandoline sur une chaise'' ''Mandolinenn war ur gador'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Mandoline sur une Chaise.jpg|100px]] |- |1880 |W. 47/60 |''Nature morte à la Cruche d'Argile et Tasse en Fer'' ''Habaskaenn he ficher pri hag ha zas houarn'' |[[Skol-uhel arzoù Chicago]] |[[File:Gauguin - Nature Morte à la Cruche d'Argile et Tasse en Fer.jpg|100px]] |- |1880 |W. 48/61 |''Fleurs et tapis (pensées)'' ''Bokedoù ha pallenn (bokedoù an Dreinded)'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1880 Fleurs et tapis.jpg|100px]] |- |1880 |W. 49/62 |''Pour faire un bouquet'' ''Penaos aozañ ur boked'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1880 Pour faire un bouquet.jpg|100px]] |- |1881 |W. 50/76 |''L'Intérieur, rue Carcel'' ou ''Intérieur du peintre, Paris, rue Carcel'' ''Er gêr, straed Carcel'', pe ''Ti al livour, Pariz, straed Carcel'' |[[National Gallery of Norway]] |[[File:Paul Gauguin, Interieur du peintre Paris, rue Carcel (1881) - 01.jpg|100px]] |- |1881 |W. 51/77 |''Intérieur avec Aline'' ''Er gêr gant Aline'' |[[Millennium Gallery]], Sheffield, UK |[[File:Gauguin 1881 Intérieur avec Aline.jpg|100px]] |- |1881 |W. 52 & 54/75 |''La Petite rêve'', ou ''Garçon endormi'' ''An hini vihan o hunvreal'', pe ''Paotr o kousket'' |[[Ordrupgaard]], near Kopenhagen |[[File:PaulGauguin-1881-The Little One is Dreaming.jpg|100px]] |- |1881 |W. 55/74 |''La Petite s'amuse, ou La Mare aux canards'' ''An hini vihan o c’hoari'', pe ''Poull an houidi'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1881 La Petite s'amuse.jpg|100px]] |- |1881 (''c.'') |W. 63 |''Vase de Fleurs'' ''Lestrad bokedoù'' |[[Musée des Beaux-Arts de Rennes]] |[[File:Paul Gauguin 015.jpg|100px]] |- |1881 |W. 67 |''La famille du peintre au jardin, rue Carcel'' ''Tiegezh al livour el liorzh, straed Carcel'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Paul Gauguin 060.jpg|100px]] |- |1882 |W. 65/59 |''Nature morte aux oranges'' ''Habaskaenn hec'h orañjez'' |Mirdi arzoù-kaer Roazhon |[[File:Paul Gauguin 199.jpg|100px]] |- |1882 |W. 66 (pastel) |''Le sculpteur Aubé et son fils'' ''Ar c’hizellour Aubé hag e vab'' |[[Mirdi ar Petit Palais]] |[[File:Paul Gauguin 103.jpg|100px]] |- |1882 |W. 71/86 |''Les carrières du Chou, près de Pontoise - II'' ''Mengleuzioù ar Chou e-kichen Pontoise - II'' |[[National Gallery of Canada]], Ottawa |[[File:Paul Gauguin - Les carrières du Chou, près de Pontoise - II (1882).jpg|100px]] |- |1882 |W. 73/90 |''La Péniche bleue'', ou ''Le Chaland et la barque'' ''Ar gobar c'hlas'', pe ''Ar skaf hag ar vagig'' |[[Mirdi arz Lowe]], Miami |[[File:Le Chaland et la barque - Gauguin.jpg|100px]] |- |1882 |W. 77/96 |'' Fleurs et livres'' ''Bokedoù ha levrioù'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1882 Fleurs et livres.jpg|100px]] |- |1882 |W. 78/95 |''Fleurs et livre japonais sur une table'' ''Bokedoù ha levr japanek war un daol'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Gauguin Fleurs et livre japonais.jpg|100px]] |- |1883 (''c.'') |W. 41/109 |''Portrait de femme (Ingeborg Thaulow)'' ''Poltred ur vaouez (Ingeborg Thaulow)'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Portrait de femme.jpg|100px]] |- |1883 |W. 75/97 |''La neige, Rue Carcel'' ''An erc’h, straed Carcel'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Paul Gauguin 108.jpg|100px]] |- |1883 |W. 82/111 |''Aline Gauguin et l'un de ses frères'' ''Aline Gauguin hag ur breur dezhi'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Aline Gauguin et l'un de ses frères.jpg|100px]] |- |1883 |W. 84/99 |''Osny, la rue de Pontoise en hiver'', ou ''Entrée de village par la route de Pontoise'' ''Osny, straed Pontoise er goañv'', pe ''Penn ar gêriadenn dre hent Pontoise'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Osny, la rue de Pontoise en hiver .jpg|100px]] |- |1883 |W. 85/103 |''La Ferme de la Groue à Osny'' ''Atant La Groue en Osny'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 La Ferme de la Groue à Osny.jpg|100px]] |- |1883 |W. 86/101 |'' La Ferme de Busagny à Osny'' ''Atant Busagny en Osny'' |[[Rhode Island School of Design Museum]], Providence |[[File:Paul Gauguin - Busagny Farm, Osny - 1999.3 - Rhode Island School of Design Museum.jpg|100px]] |- |1883 |W. 87/102 |''L'Entrée d'Osny par temps d'orage'', ou ''Osny, Chemin montant'' ''Penn Osny en amzer arnevek'', pe ''Osny, hent war-bouez krec'h'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Paul Gauguin 005.jpg|100px]] |- |1883 |W. 88/105 |''Chemin aux peupliers, Osny'' ''Hent o gwez-pupli, Osny'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Paul Gauguin 094.jpg|100px]] |- |1883 |W. 89/100 |''Le Ruisseau, Osny'' ''Ar wazh dour, Osny'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Le Ruisseau, Osny.jpg|100px]] |- |1883 |W. 90/107 |''Tomates et pot d'étain sur une table'', ou ''Nature morte aux tomates'' ''Tomatez ha picher staen war un daol'', pe ''Habaskaenn he zomatez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1883 Tomates et pot d'étain sur une table.jpg|100px]] |- |1883 |W. 91/108 |'' Dahlias et mandoline'' ou ''Mandoline et cache-pot'' ''Daliaoù ha mandolinenn'', pe ''Mandolinenn ha kuzh-pod'' |Dastumad prevez |[[File:Paul gauguin dahlias et mandoline.jpg|100px]] |- |1884 |W. 81/151 S. 12 |''Clovis endormi'' ''Clovis o kousket'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Clovis endormi.jpg|100px]] |- |1884 |W. 94/153 S. 13 |''Portrait d'homme'' ''Poltred ur gwaz'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Portrait d'homme.jpg|100px]] |- |1884 |W. 95/154 |''Mette Gauguin en robe de soir'' ''Mette Gauguin en he sae-abardaez'' |[[National Gallery, Oslo]] |[[File:Paul Gauguin 101.jpg|100px]] |- |1884 |W. 97/152 |''Mlle S. Manthey, Portrait de Sophie Margrethe Manthey'' ''An dimezell S. Manthey, poltred Sophie Margrethe Manthey'' |[[Mirdi Kröller-Müller]], Otterlo, Izelvroioù |[[File:Gauguin 1884 Mlle S. Manthey.jpg|100px]] |- |1884 |W. 98 |''Jeune fille au chapeau, Mlle S. Manthey'' ''Plac'h yaouank he zog, an dimezell S. Manthey'' |[[Worcester Art Museum]], Massachusetts |[[File:Gauguin - Mademoiselle Manthey, 1884.jpg|100px]] |- |1884 |W. 88/160 |''La Neige à Copenhague'' ''Erc’h e Kopenhagen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 La Neige à Copenhague.jpg|100px]] |- |1884 |W. 100/116 |''Les toits bleus, Rouen'' ''An toennoù glas, Rouen'' |Sammlung Oskar Reinhart am Römerholz, Winterthur |[[File:Paul Gauguin 012.jpg|100px]] |- |1884 | |''Un Coin de jardin à Rouen'', ou ''Vue d'un jardin, Rouen'' ''Ur c’hornad liorzh e Rouen'', pe ''Gwel war ul liorzh, Rouen'' |[[Portland Museum of Art]], Oregon |[[File:Paul Gauguin 082.jpg|100px]] |- |1884 |W. 102/130 |''Notre-Dame-des-Anges, Rouen'' ''Itron-Varia-an-Aelez, Rouen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Notre-Dame-des-Anges, Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 103/124 |''Rouen, L'Eglise Saint-Ouen'' ''Rouen, iliz Saint-Ouen'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin - Rouen, L'Eglise Saint-Ouen (1884).jpg|100px]] |- |1884 |W. 104/137 |''Jeune femme couchée dans l'herbe'' ou ''Fillette couchée dans une prairie'' ''Maouez yaouank en he gourvez er geot'', pe ''Plac'hig en he gourvez en ur bradenn'' |Marlborough Fine Art Ltd., London |[[File:Paul Gauguin 086.jpg|100px]] |- |1884 |W. 106/131 |''Les trois vaches'' ''An teir buoc’h'' |[[Kunstmuseum Winterthur]], Bro-Suis |[[File:Gauguin 1884 Les Trois vaches.jpg|100px]] |- |1884 |W. 107/138 |''Vache dans un pré, Rouen'' ou ''Paysage de Normandie'' ''Buoc’h en ur prad, Rouen'', pe ''Dremmvro e Normandi'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Vache dans un pré, Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 110/135 S. 16 |'' Chemin creux dans une pente boisée'', ou ''Sous-bois'' ''Hent-kev en un diribin koadek'', pe ''Dangoad'' |[[Mirdi an arzoù kaer, Boston]] |[[File:Paul Gauguin - Sous-Bois.jpg|100px]] |- |1884 |W. 111/122 |''Une Rue à Rouen'', ou ''Personage sur la route'' ''Ur straed e Rouen'', pe ""Un den war an hent'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]], Madrid |[[File:Paul Gauguin - Rue à Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 111(bis)/128 |''Le Chemin creux'' ''An hent don'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Le Chemin creux.jpg|100px]] |- |1884 |W. 114/133 |''Prairie entourée d'arbres'', ou 'L'Orée du bois'' ''Prad kelc’hiet gant gwez''n pe ''Lez ar c'hoad'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin 017.jpg|100px]] |- |1884 |W. 115/126 |''À flanc de coteau'' ''A-grap ar savenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 À flanc de coteau.jpg|100px]] |- |1884 |W. 117/127 |''La Route montante'' ''Ar c'hrav'' |[[Foundation E.G. Bührle]], Zurich |[[File:Gauguin 1884 La Route montante.jpg|100px]] |- |1884 |W. 118/123 |''Vue générale de Rouen'' ''Gwel hollek war Rouen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Vue générale de Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 119 |''Paysage de France, projet d'éventail'' ''Gweledva e Bro-C'hall, raktres evit un aveler'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:French Landscape, Fan Project by Paul Gauguin, 1885.JPG|100px]] |- |1884 |W. 120/143 |''Les Falaises de La Bouille'', ou ''Les Voiliers'' ''Tornaodoù La Bouille'', pe ''Ar bigi-dre-lien'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Les Falaises de La Bouille.jpg|100px]] |- |1884 |W. 121/106 |''Entrée du village d'Osny'' ''Penn kêriadenn Osny'' |[[Museum of Fine Arts, Boston]] |[[File:Paul Gauguin 048.jpg|100px]] |- |1884 |W. 122/142 |''La Seine à Rouen'', ou ''Le Port de Rouen'' ''Ar Saena e Rouen'', pe ''Porzh Rouen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 La Seine à Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 124/117 |''La Fumure des terres'', ou ''La Rentrée du foin'' ''O teilañ an douaroù'', pe ''Mare ar foenn'' |[[Wallraf–Richartz Museum]], Köln |[[File:Gauguin 1884 La Fumure des terres.jpg|100px]] |- |1884 |W. 125/121 | ''Le Bassin'', ou ''Le Bassin carré'' ''An oglenn'', pe ''An oglenn garrez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Le Bassin.jpg|100px]] |- |1884 |W. 126/114 | ''La Rue du Nord à Rouen'', ou ''Rue de village'' ''Straed an Norzh e Rouen'', pe ''Straed en ur gêriadenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 La Rue du Nord à Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 127/115 |''Rue Jouvenet à Rouen'' ''Straed Jouvenet e Rouen'' |Currently in [[Museo Thyssen-Bornemisza]], Madrid |[[File:Rue Jouvenet à Rouen.jpg|100px]] |- |1884 |W. 131/145 S. 18 |'' Le Vase de pivoines - I'', ou 'Les Pivoines - I'' ''Al lestrad pivoena - II'', pe ''Ar pivoena'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin - Les Pivoines I (1884).jpg|100px]] |- |1884 |W. 133/134 |''Pommes, cruche et verre irisé'' ''Avaloù, picher ha gwerenn ganevedennek'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1884 Pommes, cruche et verre irisé.jpg|100px]] |- |1884 |W. 134/150 |''Capucines et dahlias dans une corbeille'', ou ''Corbeille de fleurs'' ''Kabusin ha daliaoù en ur baner'', pr ''Panerad bokedoù'' |[[National Gallery (Norway)]], Oslo |[[File:Gauguin 1884 Capucines et dahlias dans une corbeille.jpg|100px]] |- |1885 |W. 136/205 |''Portrait du peintre Granchi-Taylor'' ''Poltred al livour Granchi-Taylor'' |Kunstmuseum Basel |[[File:Paul Gauguin Portrait du peintre Granchi-Taylor.jpg|100px]] |- |1885 |W. 137/206 |''Portrait de Philibert Favre'' ''Poltred Philibert Favre'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Portrait de Philibert Favre.jpg|100px]] |- |1885 |W. 138/165 |''Gauguin devant son chevalet'' ''Gauguin dirak e varc'h-livañ'' |[[Kimbell Art Museum]], Fort Worth, Texas |[[File:Self-Portrait by Paul Gauguin, 1885.jpg|100px]] |- |1885 |W. 140/162 |''Jardin sous la neige, projet d'éventail'' ''Liorzh dindan an erc’h, raktres evit un aveler'' |[[Mirdi Fitzwilliam]], Cambridge, UK |[[File:Gauguin Fan Design Garden Under Snow.jpg|100px]] |- |1885 |W. 141/174 |''Le Moulin de la Reine dans le parc Østervold'', ou 'Parc de l'Est à Copenhague avec le Moulin de la Reine'' ''Milin ar Rouanez e liorzh Østervold'', pe ''Liorzh ar Reter e Kopenhagen gant Milin ar Rouanez'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Paul Gauguin - The Queen's Mill.JPG|100px]] |- |1885 |W. 142/173 |''Le Parc d'Østervold à Copenhague'' ''Liorzh Østervold e Kopenhagen'' |[[Kelvingrove Art Gallery and Museum]], Glasgow |[[File:Gauguin 1885 Le Parc d'Østervold à Copenhague.jpg|100px]] |- |1885 |W. 143/167 |''La Fin de l'hiver à Copenhague'', ou ''Paysage d'hiver à Copenhague'' ''Diwezh ar goañv e Kopenhagen'', pe ''Gweledva er goañv e Kopenhagen'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 La Fin de l'hiver à Copenhague.jpg|100px]] |- |1884 |W. 144/175 |''Conversation'' ''Kaoz'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Conversation.jpg|100px]] |- |1884 |W. 148/161 |''Patineurs dans le parc de Frederiksberg'' ''Ruzikerien e liorzh Frederiksberg'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Skaters in Frederiksberg Park (1884 painting).jpg|100px]] |- |1885 |W. 147 |''Paysage de France d'après Cézanne, projet d'éventail'' ''Maeziad e Bro-C’hall diwar skouer Cézanne, raktres evit un aveler'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:French Landscape after Cézanne by Paul Gauguin, 1885, gouache .JPG|100px]] |- |1885 |W. 149/163 |''Route bordée d'arbres à Rouen - II'', ou ''Route de Rouen'' ''Hent hedet gant gwez e Rouen - II'', pe ''Hent Rouen'' |Ny Carlsberg Glyptotek |[[File:Gauguin 1885 Route bordée d'arbres à Rouen II.jpg|100px]] |} ===1885–1886 (Dieppe, Pariz)=== {|class="wikitable sortable" !Bloaz!!WIN!!class=unsortable|Titl!!Mirdi!!class=unsortable|Skeudenn |- |1885 |W. 150/198 |''Chemin dans la hêtraie'', ou ''La Lisière de la forêt - I'' ''Hent er faoueg'', pe ''Lez ar goadeg - I'' |[[Aargauer Kunsthaus]], Suis |[[File:Gauguin 1885 Chemin dans la hêtraie.jpg|100px]] |- |1885 |W. 151/197 |''La Lisière de la forêt - II'' ''Lez ar goadeg - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 La Lisière de la forêt II.jpg|100px]] |- |1885 |W. 152/199 S. 21 |''La Lisière de la forêt - III'', ou ''L'Âne au bord du chemin'' ''Lez ar goadeg - III'' pe ''An azen war vord an hent'' |[[Mirdi Kröller-Müller]], Otterlo, Izelvroioù |[[File:Gauguin La lisière de la forêt III.jpeg|100px]] |- |1885 |W.153/196 |''Jeune garçon au bord de l'eau'', ou ''Le Ruisseau - I'' ''Paotrig e-tal ar wazh'', pe ''Ar wazh - I'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Jeune garçon au bord de l'eau.jpg|100px]] |- |1885 |W. 155/195 |''La Sente du père Jean'' ''Gwenojenn an tad Jean'' |[[Mohamed Mahmoud Khalil Museum]], Giza, Egipt |[[File:Gauguin 1885 La Sente du père Jean.jpg|100px]] |- |1885 |W. 156/200 |''Les Saules'' ''An haleg'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Les Saules.jpg|100px]] |- |1885 |W. 157/190 |'' Vache et cheval dans un pré'' ''Buoc’h ha marc’h en ur prad'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Vache et cheval dans un pré.jpg|100px]] |- |1885 |W. 158/192 |''Vaches à l'abreuvoir'' ''Buoc'hed ouzh an dourlec'h'' |[[Galleria d'Arte Moderna, Milan]] |[[File:Gauguin - Kühe an der Tränke - 1985.jpg|100px]] |- |1885 |W. 159/203 |L'Abreuvoir - II'' ''An dourlec’h - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 L'Abreuvoir II.jpg|100px]] |- |1885 |W. 160/191 |''Vaches près de Dieppe'', ou ''Vaches au repos'' ''Bouoc'hed e-tal Dieppe'', pe ''Buoc'hed o tiskuizhañ'' |[[Museum Boijmans Van Beuningen]], Rotterdam |[[File:Gauguin Vaches au repos.jpg|100px]] |- |1885 |W. 161/184 |Les Oies dans le pré'', ou ''Ferme en Normandie'' ''Ar gwazi er prad'', pe ''Atant e Normandi'' |[[Portland Museum of Art]], Maine |[[File:Gauguin 1885 Les Oies dans le pré.jpg|100px]] |- |1885 |W. 162/189 |''Étable près de Dieppe - II'', ou ''Chaumière en Normandie - I'' ''Kraou e-kichen Dieppe - II'', pe ''Ti-soul e Normandi - I'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Étable près de Dieppe II.jpg|100px]] |- |1885 |W. 163/188 |''Étable près de Dieppe I'', ou ''Chaumière en Normandie II'' ''Kraou e-kichen Dieppe - I'', pe ''Ti-soul e Normandi - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Étable près de Dieppe I.jpg|100px]] |- |1885 |W. 164/214 S. 23 |''À Sèvres'' ''E Sèvres'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1886 À Sèvres.jpg|100px]] |- |1885 |W. 165/183 |''La Maison blanche'', ou ''Le Château de l’Anglaise'' ''An ti gwenn'', pe ''Kastell ar Saozez'' |Dastumad prevez |[[File:PAUL GAUGUIN 1848 - 1903 LA MAISON BLANCHE.jpg|100px]] |- |1885 |W. 166/178 |''La Plage à Dieppe'' ''An aod e Dieppe'' |Dastumad prevez |[[File:PaulGauguin-1885-Coast at Dieppe.jpg|100px]] |- |1885 |W. 167/179 |''Baigneuses à Dieppe'' ''Kouronkerezed e Dieppe'' |The National Museum of Western Art |[[File:Gauguin Women Bathing.jpg|100px]] |- |1885 |W. 168/212 |''Goélette et trois-mâts à quai'', ou ''Bateaux au port'' ''~Goueledenn ha teirgwern ouzh ar c’hae'', pe ''Listri er porzh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1886 Goélette et trois-mâts à quai.jpg|100px]] |- |1885 |W. 169/180 |''Le Port de Dieppe'' ''Porzh Dieppe'' |[[Manchester Art Gallery]], UK |[[File:Gauguin 1885 Le Port de Dieppe.jpg|100px]] |- |1885 |W. 171/204 |''Au Bord du ruisseau, automne'' ''War vord ar wazh, diskar-amzer'' |Dastumad prevez |[[File:L'Autunno.jpg|100px]] |- |1885 |W. 172/186 |''Les Arbres dénudés'' ''Ar gwez dizeil'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Les Arbres dénudés.jpg|100px]] |- |1885 |W. 173/169 |''Nature morte à la mandoline'' ''Habaskaenn he mandolinenn'' |[[Mirdi Orsay, Pariz]] |[[File:Paul Gauguin 122.jpg|100px]] |- |1885 |W. 174/171 |''Nature morte avec carafon et figurine'', ou ''Nature morte à la figurine de céramique'' ''Habaskaenn he c'harafennig hag he delwennig'', pe ''Habaskaenn he delwennig kroc'han'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Nature morte avec carafon et figurine.jpg|100px]] |- |1885 |W. 175/201 |''Dahlias dans un vase en cuivre'' ''Daliaoù en ul lestr kouevr'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Dahlias dans un vase en cuivre.jpg|100px]] |- |1885 |W. 176/164 |''Nature morte dans un intérieur'' ''Habaskaenn en un annez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Stilleben mit Interieur.jpg|100px]] |- |1885 |W. 177/168 |''Lilas'' ''Lireu'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]] |[[File:Paul Gauguin - Lilas (1885).jpg|100px]] |- |1885 |W. 178/170 S. 25 |''Deux vases de fleurs et un éventail'' ''Daou lestrad bokedoù hag un aveler'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Deux vases de fleurs et un éventail.jpg|100px]] |- |1885 |W. 181/202 |''Œnothères dans un vase'' ''Louzoù-an-ezen en ul lestr'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1885 Œnothères dans en vase.jpg|100px]] |- |1885 |W. 191/194 S. 34 |''L'Abreuvoir - I'' ''An dourlec'h - I'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin - L'Abreuvoir I (1885).jpg|100px]] |- |1886 |W. 182/148 |''Panier de fleurs'' ''Panerad bokedoù'' |[[Philadelphia Museum of Art]] |[[File:Gauguin Panier de fleurs.jpg|100px]] |- |1886 |W. 183/216 |''Nature morte à la tête de cheval'' ''Habaskaenn he fenn marc’h'' |[[Bridgestone Museum of Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin - Still Life with Horse's Head - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1886 |W. 184 S. 28 |''La femme au chignon'' ''Maouez he zorkad-blev'' |[[Bridgestone Museum of Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin 055.jpg|100px]] |- |1886 |W. 186/207 S. 30 |''La fille du patron'' ''Merc’h ar mestr'' |Musée du Prieuré, Saint-Germain-en-Laye |[[File:Paul Gauguin 047.jpg|100px]] |- |1886 |W. 187/208 S. 31 |''Clovis (Le Liseur)'' ''Clovis (Al lenner)'' |[[Portland Museum of Art]], Maine |[[File:Gauguin portrait of the artists son.jpg|100px]] |- |1886 |W. 188/210 S. 32 |''Neige en banlieue'', ou ''Banlieue parisienne'' ''Erc'h er bannlev'', pe ''Bannlev Pariz'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Neige en banlieue.jpg|100px]] |- |1886 |W. 193/211 |''Le Feu au bord de l'eau'' ''An tantad war vord an dour'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]], Madrid |[[File:Paul Gauguin - Le feu au bord de la rivière.jpg|100px]] |- |} ===1886-1891 (Breizh, Martinik, Provañs)=== {|class="wikitable sortable" !Bloaz!!WIN!!class=unsortable|Titl!!Mirdi!!class=unsortable|Skeudenn |- |1886 |W. 194/231 S.43 |''Ferme en Bretagne - II'' ''Atant e Breizh - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Ferme en Bretagne (II).jpg|100px]] |- |1886 |W. 195/227 S. 44 |''La Montagne Sainte-Marguerite vue des environs du presbytère'' ''Menez Santez-Marc’harid gwelet a-gichen ar presbital'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin La Montagne Sainte-Marguerite vue des environs du presbytère.jpg|100px]] |- |1886 |W. 196/224 S. 45 |''Les Lavandières à Pont-Aven'' ''Argannerezed e Pont-Aven'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Paul Gauguin 046.jpg|100px]] |- |1886 |W. 197/222 S. 40 |''Pont-Avennoise et enfant dans un sous-bois'', ou ''L'Allée dans la forêt'' ''Pontavenadez Mamm ha bugel en un dangoad'', pe ''An alez er goadeg'' |[[Pola Museum of Art]], Kanagawa, Japan |[[File:Gauguin L'Allée dans la forêt.jpg|100px]] |- |1886 |W. 198/223 S. 42 |''La baignade devant le port de Pont-Aven'' ''O kouronkañ dirakar porzh Pont-Aven'' |[[Dixon Gallery and Gardens]], Memphis, Tennessee |[[File:Gauguin La baignade devant le port de Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1886 |W. 199/225 S. 46 |''Le Champ Lollichon et l'église de Pont-Aven'' ''Park Lollichon hag iliz Pont-Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Le Champ Lollichon et l'église de Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1886 |W. 200/226 S. 47 |''Un Coin du champ Lollichon'', ou ''Le Champ Derout-Lollichon - II'' ''Ur c'horn e park Lollichon'', pe ''Ar park Derout-Lollichon - II'' |[[Los Angeles County Museum of Art]] |[[File:The Field of Derout-Lollichon LACMA M.86.276.jpg|100px]] |- |1886 |W. 201/237 S. 54 |''Bretonnes causant'', ou ''La Danse des quatre Bretonnes'' ''Breizhadezed o toullañ kaoz'', pe ''Koroll ar peder Breizhadez'' |[[Neue Pinakothek]], Munich, Germany ||[[File:Paul Gauguin 036.jpg|100px]] |- |1886 |W. 203/233 S. 48 |''La bergère bretonne'' ''Ar vesaerez vreton'' |Laing Art Gallery and Museum, Newcastle upon Tyne |[[File:Paul Gauguin 019.jpg|100px]] |- |1886 |W. 205/235 S. 50 |''Rochers au bord de la mer'' ''Reier war-vord ar mor'' |[[Gothenburg Museum of Art]], Sweden |[[File:Paul Gauguin 053.jpg|100px]] |- |1886 |W. 206/234 S. 51 |''Vaches au bord de la mer'' ''Buoc'hed war-vord ar mor'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1886 Vaches au bord de la mer.jpg|100px]] |- |1886 |W. 206 bis/236 S. 52 |''Les Rochers dans la mer'', ou ''Rochers et mer'' ''Ar reier er mor'', pe ''Reier ha mor'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1886 Les Rochers dans la mer.jpg|100px]] |- |1886 |W. 207/238 S. 39 |''Nature morte au profil de Laval'' ''Habaskaenn he letu Laval'' |[[Mirdi arz Indianapolis]] |[[File:Paul Gauguin 117.jpg|100px]] |- |1886 |W. 209/239 S. 37 |''Pots et Bouquets'' ''Pod ha bokedoù'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Bouquets et céramique sur une commode.jpg|100px]] |- |1886 |W. 211 S. 36 |''Le Bol Blanc'' ''Ar volenn wenn'' |[[Kunsthaus Zürich]] |[[File:Gauguin - Stilleben mit weißer Schale - 1886.jpg|100px]] |- |1886 |W. 272/221 S. 103 |''Jeunes Bretons au bain (La baignade au moulin du Bois d’Amour, Pont-Aven)'' ''Bretoned yaouank o kouronkañ (Ar gouronkadenn e-kichen milin ar Bois d’Amour, Pont-Aven)'' |[[Hiroshima Museum of Art]] |[[File:Paul Gauguin 008.jpg|100px]] |- |1887 |W. 215/241 |''La baignade'', ou ''Deux Baigneuses'' ''Ar gouronkadenn'', pe ''Div gouronkerez'' |[[Museo Nacional de Bellas Artes]], Buenos Aires |[[File:MNBA Gauguin 7963.JPG|100px]] |- |1887 |W. 217/242 S. 57 |''Bord de mer - I (La rade de Saint-Pierre vue de l'Anse Turin)'' ''War vord ar mor - I (Lenn-vor Saint-Pierre gwelet eus an Anse Turin'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Paul Gauguin 088.jpg|100px]] |- |1887 (''c.'') |W. 533/257 S. 355 |''Nature morte d'après Delacroix'' ''Habaskaenn diwar skouer Delacroix'' |[[Strasbourg Museum of Modern and Contemporary Art]] |[[File:Nature morte de P. Gauguin (MAMC, Strasbourg) (29036905531).jpg|100px]] |- |1887 |W. 218/253 S. 58 |''Bord de mer - II'' ''War vord ar mor - II'' |Dastumad prevez, Pariz |[[File:Paul Gauguin 089.jpg|100px]] |- |1887 |W. 219 S. 6 |''Village en Martinique (Femmes et chèvre dans le village)'' ''Kêriadenn e Martinik (Maouezed ha gavr er gêriadenn)'' |[[Mirdi Israel]], Jeruzalem |[[File:Paul Gauguin - Village in Martinique (Femmes et Chevre dans le village) - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1887 |W. 221/249 S. 64 |''Près des cases'', ou ''Autour des huttes'' ''Tost d'ar foukennoù'', pe ''War-dro ar c’hobanoù'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Autour des huttes.jpg|100px]] |- |1887 |W. 222/252 S. 65 |''Au bord de la rivière'' ''War glann ar stêr'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Paul Gauguin 130.jpg|100px]] |- |1887 |W. 224/250 S. 67 |''La Cueillette des Fruits'', ou ''Aux Mangos'' ''O frouesha'', pe ''O vangeza'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Paul Gauguin 087.jpg|100px]] |- |1887 |W. /245 |''Allées et venues, Martinique'' ''Monedone, Martinik'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]], Madrid |[[File:Paul Gauguin 077.jpg|100px]] |- |1887 |W. 226/246 S. 59 |''Cours d'eau sous les arbres, Martinique'' ''Dourredenn dindan ar gwez, Martinik'' |[[Neue Pinakothek]], Munich |[[File:Paul Gauguin 080.jpg|100px]] |- |1887 |W. 227/251 S. 68 |''Conversation (Tropiques)'', ou ''Négresses Causant'' ''Kaozeadenn (Trovanoù)'', pe ''Morianezed o kaozeal'' |Dastumad prevez, Dallas, Texas |[[File:Gauguin Conversation Tropiques.jpg|100px]] |- |1887 |W. 230/244 S. 71 |''Scène martiniquaise au manguier'' ou ''Huttes sous les arbres'' ''Arvest e Martinik dindan ar mangezenned'', pe ''Foukennoù dindan ar gwez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin huttes-arbres.jpg|100px]] |- |1888 |W. 231/243 S. 72 |''Palmiers, Martinique'' ''Gwez-palmez, Martinik'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Palmiers Martinique.jpg|100px]] |- |1888 |W. 232/248 S. 61 |''Végétation tropicale, Martinique'' ''Struzh trovanel, Martinik'' |[[National Gallery of Scotland]], Dunedin |[[File:Paul Gauguin 131.jpg|100px]] |- |1888 |W. 234/255 S. 60 |''La petite laveuse'' ''Ar gannerezig'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin La petite laveuse.jpg|100px]] |- |1888 |W. 238/256 S. 56 |''Nature morte aux mangos et à la fleur d'hibiscus'' ''Habaskaenn he mangezennoù hag he boked hibiskuz'' |[[Museum of Fine Arts, Houston]], Texas |[[File:Paul Gauguin - Nature morte aux mangos et à la fleur d'hibiscus (1887).jpg|100px]] |- |1888 |W. 239/309 |''Autoportrait avec portrait de Berna, perd'', ou 'Les Misérables''' ''Emboltred gant poltred Bernard'', pe ''Ar reuzeudien'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Paul Gauguin 112.jpg|100px]] |- |1888 |W. 240/305 S. 130 |''Portrait de Madeleine Bernard'' ''Poltred Madeleine Bernard'' |[[Museum of Grenoble]], France |[[File:Paul Gauguin 098.jpg|100px]] |- |1888 |W. 241/306 S. 128 |''Le Capitaine Jacob'' ''Ar c'habiten Jacob'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Le Capitaine Jacob.jpg|100px]] |- |1888 |W. 242/292 S. 129 |''Jeune femme devant une fenêtre'', ou ''La Fiancée'' ''Maouez yaouank dirak ur prenestr'', pe ''An danvez-gwreg'' |Dastumad prevez |[[File:Girl in Front of Open Window.jpg|100px]] |- |1888 |W. 244/293 S. 85 |''Portrait d'une Pont-avennoise, peut-être Marie Louarn'' ''Poltred Bontavenadez, Marie Louarn marteze'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Portrait d'une Pont-avennoise.jpg|100px]] |- |1888 |W. 245/308 S. 88 |''La Vision après le sermon'' ''Ar weledigezh goude ar sarmon'' |[[National Gallery of Scotland]], Dunedin |[[File:La vision après le sermon (Paul Gauguin).jpg|100px]] |- |1888 |W. 246(311)/319 S. 88(134) |''Les arbres bleus (Vous y passerez, la belle)'' ''Ar gwez glas (Tremen dre eno a reot, koantenn)'' |[[Ordrupgaard]], Kopenhagen |[[File:Gaugain Les arbres bleus.jpg|100px]] |- |1888 |W. 248/264 S. 75 |''Pont-Aven sous la neige'', ou ''Effet de neige'' ''Pont-Aven dindan an erc’h'', pe ''Gwered erc'h'' |[[Konstmuseum Gothenburg]] |[[File:Paul Gauguin 022.jpg|100px]] |- |1888 |W. 249/279 |''Printemps à Lézaven'', ou 'Les Premières Fleurs'' ''Nevezamzer e Lezaven'', pe ''Ar bokedoù kentañ'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Die ersten Blumen - 1888.jpg|100px]] |- |1888 |W. 250/280 S. 76 |''Conversation dans les prés, Pont-Aven'' ''Kaoz er pradeier. Pont-Aven'' |[[Royal Museums of Fine Arts of Belgium]] |[[File:Paul Gauguin 201.jpg|100px]] |- |1888 |W. 251/296 S. 89 |''La Ronde des petites Bretonnes'' ''Korollar Vreizhadezed vihan'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin 032.jpg|100px]] |- |1888 |W. 252/271 S. 90 |''Bretonnes et veau'', ou ''Bretonnes au Tournant d'une Route'' ''Breizhadezed ha leue'', pe ''Breizhadezed e pleg un hent |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Gauguin Bretonnes au Tournant d'une Route.jpg|100px]] |- |1888 |W. 253/313 S. 91 |''L'Automne à Pont-Aven'', ou ''L'Aven à travers Pont-Aven'' ''An diskar-amzer e Pont-Aven'', pe ''An Aven a-dreuz Pont-Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 L'Automne à Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 254/267 S. 92 |''Bretonne à la cruche'' ''Bretonez he ficher'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Bretonne à la cruche.jpg|100px]] |- |1888 |W. 255/302 S. 79 |''Le gardien de porcs, Bretagne'' ''Ar mesaer moc’h, Breizh'' |[[Los Angeles County Museum of Art]] |[[File:Paul Gauguin 018 (The Swineherd).jpg|100px]] |- |1888 |W. 256/265 S. 78 |''L'Hiver à Pont-Aven, petit Breton et ramasseuse'', ou ''Petit berger Breton'' ''Ar goañv e Pont-Aven, Bretonig ha dastumerez'', pe ''Maesaer brezhon bihan'' |[[National Museum of Western Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin 021.jpg|100px]] |- |1888 |W. 258/273 |''Petit Breton arrangeant son sabot'' ou ''Paysage à Pont-Aven, Bretagne'' ''Breton bihan oc’h aozañ e votez-koad e Pont-Aven, Breizh'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Paul Gauguin 076.jpg|100px]] |- |1888 |W. 260/269 S. 82 |''Sur l'Aven en amont de Pont-Aven'', ou 'La Prairie au bord de l'Aven'' ''War lez an Aven en argrec'h da Bont-Aven'', pe ''Ar prad war vord an Aven'' |[[Mirdi Pouchkin]], Moskov |[[File:A Meadow on the Banks of the Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 261/268 S. 81 |''L'Aven en contrebas de la Montagne Sainte-Marguerite'' ''An Aven ouzh traoñ Menez Santez-Marc'harid'' |[[Bridgestone Museum of Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin 013.jpg|100px]] |- |1888 |W. 262/275 S. 94 |''Pêcheurs bretons'' ''Pesketaerien vrezhon'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Pêcheurs bretons.jpg|100px]] |- |1888 |W. 263/285 S. 95<ref>Er c'hin da W. 240/305, ''Portrait de Madeleine Bernard'', 1888.</ref> |''La Rivière blanche'', ou ''Paysage de Bretagne''<ref>Anv kozh.</ref> ''Ar stêr wenn'', pe ''Gweledva e Breizh'' |[[Museum of Grenoble]] |[[File:Gauguin-Rivière-blanche-Grenoble.jpg|100px]] |- |1888 |W. 264/300 S. 96 |''Pêcheur et baigneurs sur l'Aven'' ''Pesketaerien ha kouronkerien war vord an Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Pêcheur et baigneurs sur l'Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 265/282 S. 97 |''Course de chiens dans la prairie'' ''Chas o redek er prad'' |[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]] |[[File:Paul Gauguin - Chiens course dans un pré.jpg|100px]] |- |1888 |W. 266/276 S. 98 |''Crique en face du port de Pont-Aven'' ''Oufig a-dal da borzh Pont-Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Crique en face du port de Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 267/277 |''Saule près de Pont-Aven'' ''Halegenn e-kichen an Aven'' |Dastumad prevez | |- |1888 |W. 268/278 |''Chemin en bas de Pont-Aven'' ''Gwenodenn e traoñ Pont-Aven'' |[[Ordrupgaard]], Denmark |[[File:Gauguin Chemin en bas de Pont-Aven.jpg|100px]] |- |1888 |W. 269/287 S. 101 |''La fenaison en Bretagne'' ''Ar foennadeg e Breizh'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin La fenaison en Bretagne.jpg|100px]] |- |1888 |W. 271 S. 102 |''Le Champ Derout-Lollichon - III'' ''Park Derout-Lollichon - III'' ||[[Barber Institute of Fine Arts]], Birmingham University, UK |[[File:Attributed to Gauguin - A Landscape at Pont Aven, 1888.jpg|100px]] |- |1888 |W. 273/298 S. 104 |''Les jeunes lutteurs'', ou ''Enfants luttant - I'' ''Ar c'hourenerien yaouank'', pe ''Bugale o c'houren - I'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Jeunes Lutteurs.jpg|100px]] |- |1888 |W. 274/299 S. 105 |''Enfants luttant - II'' ''Bugale o c’houren - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Enfants luttant II.jpg|100px]] |- |1888 |W. 275/297 S. 106 |''Jeunes baigneurs bretons'' ''Bretoned yaouank o kouronkañ'' |[[Kunsthalle, Hamburg]] |[[File:Paul Gauguin 009.jpg|100px]] |- |1888 |W. 276/283 S. 83 |''Les dindons à Pont-Aven'' ''Ar yer-Indez e Pont-Aven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Truthähne - 1888.jpg|100px]] |- |1888 |W. 277/274 S. 107 |''Jeux d'oies'', ou ''Paysage aux canards'' ''C’hoarioù gwazi'', pe ''Dremmvro e houidi'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Jeux d'oies.jpg|100px]] |- |1888 |W. 278/307 S. 108 |''Bretonne et oie au bord de l'eau'' ''Bretonez ha gwaz e-kichen an dour'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Bretonne et oie au bord de l'eau.jpg|100px]] |- |1888 |W. 279/284 S. 109 |''Vache couchée au pied d'un arbre'', ou ''Vache accroupie'' ''Buoc’h en he gourvez e-harz ur wezenn'', pe ''Buoc'h puchet'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Vache couchée au pied d'un arbre.jpg|100px]] |- |1888 |W. 280/286 S. 111 |'' Le Sabotier'' ''Ar botaouer'' |[[Musée des Beaux Arts de Pont-Aven]] |[[File:Gauguin 1888 Le Sabotier.jpg|100px]] |- |1888 |W. 282/310 S. 113 |''Marine avec vache'', ou ''Au-dessus du gouffre'' ''Morlivadenn gant ur vuoc’h'', pe ''A-us an islonk'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Paul Gauguin 132.jpg|100px]] |- |1888 |W. 284/289 S. 116 |''La crique'', ou ''Rochers sur la côte bretonne'' ''An ouf'', pe ''Reier war aod Breizh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Rochers sur la côte bretonne.jpg|100px]] |- |1888 |W. 285/288 S. 117 |''Rochers sur la côte'' ''Reier war an aod'' |[[Musée des Beaux Arts de Pont-Aven]] |[[File:Gauguin 1888 Rochers sur la côte.jpg|100px]] |- |1888 |W. 286/303 S. 118 |''La Vague'' ''Ar wagenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 La Vague.jpg|100px]] |- |1888 |W. 287/260 S. 119 |''Nature morte à l'estampe japonaise'' ''Habaskaenn he stampenn eus Japan '' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Nature morte à l'estampe japonaise.jpg|100px]] |- |1888 |W. 288/312 S. 120 |''Nature morte aux fruits (dédicacée à Laval)'' ''Habaskaenn he frouezh (dediet da Laval)'' |[[Mirdi Pouchkin]], Moskov |[[File:Paul Gauguin 119.jpg|100px]] |- |1888 |W. 290/301 S. 122 |''La Fête Gloanec'' ''Gouel Gloaneg'' |[[Musée des Beaux-Arts d'Orléans]] |[[File:Gauguin - Fête Gloanec (1888).jpg|100px]] |- |1888 |W. 291/261 S. 123 |''Pommes et bol'', ou ''Nature morte à l'ami Jacob'' ''Avaloù ha bolenn'', pe ''Habaskaenn evit ar c'heneil Jacob'' |Dastumad prevez, Bro-Suis |[[File:Paul Gauguin 114.jpg|100px]] |- |1888 |W. 292/262 S. 124 |''Bouquet de fleurs devant une fenêtre ouverte sur la mer'' ''Bokedoù bleuñv dirak ur prenestr a sko war ar mor'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin 1888 Bouquet de fleurs devant la mer.jpg|100px]] |- |1888 |W. 293/311 S. 127 |''Nature morte aux trois petits chiens'' ''Habaskaenn he zri c’holen ki'' |[[Mirdi arz modern (New York)|Mirdi arz modern]], New York |[[File:Paul Gauguin - Still Life with Three Puppies.jpg|100px]] |- |1888 |W. 294/321 S. 126 |''Le Petit chat'', ou ''Le Petit chat aux trois pommes'' ''Ar c’hazhig'', pe ''Kazhig e dri aval'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Le Petit chat.jpg|100px]] |- |1888 |W. 296/326 S. 133 |''Van Gogh peignant des tournesols'' ''Van Gogh o livañ bokedoù tro-heol'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Paul Gauguin - Vincent van Gogh painting sunflowers - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1888 (''c.'') |W. 297 S. 132 |''Autoportrait'' ''Emboltred'' |[[Mirdi Pouchkin]], Moskov |[[File:Self-portrait by Paul Gauguin, c. 1890, Pushkin Museum.JPG|100px]] |- |1888 |W. 298/327 S. 146 |''Madame Roulin'' ''An itron Roulin'' |[[Saint Louis Art Museum]], Missouri |[[File:Paul Gauguin - Madame Roulin - 5-1959 - Saint Louis Art Museum.jpg|100px]] |- |1888 |W. 300/329 S. 144 |''Arlésiennes (Mistral)'' ''Arleadezed (Mistral)'' |[[Skol-uhel arzoù Chicago]] |[[File:Paul Gauguin 002.jpg|100px]] |- |1888 |W. 301/320 S. 143 |''La femme aux cochons, en pleine chaleur'', ou ''Dans le foin'' ''Maouez he moc’h, e barr ar wrez'', pe ''Er foenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Dans le foin.jpg|100px]] |- |1888 |W. 302/322 S. 140 |''Les laveuses à Arles - I (La Roubine du Roi)'' ''Ar gannerezed en Arle - I (La Roubine du Roi)'' |[[Mirdi arz modern (New York)|Mirdi arz modern]], New York City |[[File:Washerwomen at the Roubine du Roi Arles 1888 Paul Gauguin.jpg|100px]] |- |1888 |W. 303/325 S. 141 |''Les laveuses à Arles - II'' ''Ar gannerezed en Arle - II'' |[[Bilbao Fine Arts Museum]], Spagn |[[File:Washerwomen in Arles.jpg|100px]] |- |1888 |W. 304/317 S. 142 |''Vendanges à Arles'', ou ''Misères humaines'' ''Mendemoù en Arle'', pe ''Reuidigezh mab-den'' |[[Ordrupgaard]], Kopenhagen |[[File:Gauguin Misères humaines.jpg|100px]] |- |1888 |W. 305/318 S. 145 |''Café de Nuit, Arles'' ''Tavarn diouzh an noz, Arles'' |[[Mirdi Pouchkin]], Moskov |[[File:Gauguin - Café at Arles (Night Café at Arles) 1888.jpg|100px]] |- |1888 |W. 306/316 S. 137 |''L'Allée des Alyscamps, Arles'' ''Alez an Alyscamps, Arles'' |Seiji Togo Memorial Yasuda Kasai Museum of Art, Tokyo |[[File:Lane at Alchamps, Arles 1888 Paul Gauguin.jpg|100px]] |- |1888 |W. 307/314 S. 138 |''Les Alyscamps'', ou ''Les Trois grâces au temple de Venus'' ''An Alyscamps'', pe ''An teir fulenn en azeuldi Gwener'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Paul Gauguin 085.jpg|100px]] |- |1888 |W. 308/315 S. 139 |''Ferme à Arles'' ''Atant en Arles'' |[[Mirdi arz Indianapolis]] |[[File:Paul Gauguin, Ferme à Arles (1888).jpg|100px]] |- |1888 |W. 309/323 S. 136 |''Le Mas d'Arles'' ''Mas Arle'' |[[Nationalmuseum]], Stockholm |[[File:Paul Gauguin 043.jpg|100px]] |- |1888 |W. 310/324 S. 135 |''Paysage d'Arles avec buissons'' ''Maezioù en Arles gant strouezh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Paysage d'Arles avec buissons.jpg|100px]] |- |1889 |W. 313 S. 148 |''L'atelier de Schuffenecker'' ''Stal-labour Schuffenecker'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Paul Gauguin - Schuffenecker's Studio - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1888 pe 1889 |W. 314/258 S. 155 |''Madame Alexandre Kohler'' ''An itron Alexandre Kohler'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin 100.jpg|100px]] |- |1889 |W. 315 S. 156 |''La Belle Angèle'' ''Angèle gaer'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin - La Belle Angèle (1889).jpg|100px]] |- |1889 |W. 316 S. 157 |''Jeune Bretonne'' ''Bretonez yaouank'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Jeune Bretonne.jpg|100px]] |- |1889 |W. 317 S. 200 |''Meyer de Haan'' |[[Mirdi arz modern (New York)|Mirdi arz modern]], New York |[[File:Gauguin Meyer de Haan.jpg|100px]] |- |1890 |W. 319 |''Mimi et son chat'' ''Mimi hag he c’hazh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Mimi et son chat.jpg|100px]] |- |1889 pe 1890 |W. 320 S. 198 |''Nirvana, portrait de Jacob Meyer de Haan'' ''Nirvana, poltred Jacob Meyer de Haan'' |[[Wadsworth Atheneum]], Hartford, Connecticut |[[File:Paul Gauguin 092.jpg|100px]] |- |1889 |W. 321 S. 195 |''Bonjour Monsieur Gauguin - I'', ou ''Bonjour Monsieur Gauguins'' (''sic'') ''Ho temata Ao. Gauguin - I'', pe ''Ho temata Ao. Gauguins'' (''sic'') |[[Hammer Museum]], Los Angeles |[[File:Gauguin Bonjour Monsieur Gauguins.jpg|100px]] |- |1889 |W. 322 S. 196 |''Bonjour Monsieur Gauguin - II'' ''Ho temata Ao. Gauguin - II'' |[[National Gallery in Prague]] |[[File:Paul Gauguin 066.jpg|100px]] |- |1889 |W. 323 S. 199 |''Autoportrait-charge'', ou ''Autoportrait au Nimbe'' ''Emboltred-karg'', pe ''Emboltred e rod-heol'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin - Self-Portrait with Halo and Snake.jpg|100px]] |- |1889 |W. 325 S. 153 |''Autoportrait à la mandoline'' ''Emboltred e vandolinenn'' |Dastumad prevez |[[File:PaulGauguin325.jpg|100px]] |- |1889 |W. 326 S. 149 |''Le Christ dans le Jardin des Olivers'' ''Ar C'hrist e Liorzh an Olivez'' |[[Norton Museum of Art]], West Palm Beach, Florida |[[File:Paul Gauguin - Christ and the Garden of Olives.jpg|100px]] |- |1889 |W. 327 S. 151 |''Le Christ jaune'' ''Ar C’hrist melen'' |[[Albright-Knox Art Gallery]], Buffalo, New York |[[File:Gauguin Il Cristo giallo.jpg|100px]] |- |1889 |W. 328 S. 150 |''Le Christ vert'', ou ''Calvaire Breton'' ''Ar C’hrist gwer'', pe ''Kalvar brezhek'' |[[Royal Museums of Fine Arts of Belgium]] |[[File:Paul Gauguin 028.jpg|100px]] |- |1889 |W. 329 S. 191 |''Jeanne d'Arc'', ou ''Jeune Bretonne au rouet'' ''Janed Ark'', pe ''Breizhadez yaouank he c'harr-nezañ'' |[[Van Gogh Museum]], Amsterdam |[[File:Jeanne d'Arc Paul Gauguin.jpeg|100px]] |- |1889 |W. 330 S. 194 |''Femme Caraïbe'' ''Maouez karibat'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Femme Caraibe.jpg|100px]] |- |1890-91 |W. 324 S. 152 |''Portrait de l'artiste au Christ jaune'' ''Emboltred e Grist melen'') |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin portrait 1889.JPG|100px]] |- |1889 |W. 333 |''Eve bretonne - I'' ''Eva vreizhat - I'' |[[McNay Art Museum]], San Antonio, Texas |[[File:Gauguin Eve Bretonne.jpg|100px]] |- |1889 |W. 334 |''Eve bretonne - II'' ''Eva vreizhat - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Eve bretonne II.jpg|100px]] |- |1889 |W. 335 S. 159 |''La Vie et la Mort'', ou ''Femmes se baignant'' ''Ar Vuhez hag ar Marv'', pe ''Maouezed o kouronkañ'' |[[Mohamed Mahmoud Khalil Museum]], Giza, Egypt |[[File:Gauguin 1889 La Vie et la Mort.jpg|100px]] |- |1889 |W. 336 S. 158 |''Ondine - I'', ou ''Dans les vagues'' ''Indina -I'', pe ''Er gwag'' |[[Cleveland Museum of Art]], Ohio |[[File:Dans les Vagues, by Paul Gauguin, Cleveland Museum of Art, 1978.63.jpg|100px]] |- |1889 |W. 337 |''Ondine - II'' ''Ondina - II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Ondine II.jpg|100px]] |- |1889 |W. 339 S. 160 |''Petit Breton nu'' ''Breizhad bihan en noazh'' |[[Wallraf-Richartz Museum]], Köln |[[File:Gauguin - Ein bretonischer Junge 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 340 S. 189 |''Bretonnes près de la mer'' ''Breizhadezed tost d’ar mor'' |[[National Museum of Western Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin 075.jpg|100px]] |- |1889 |W. 341 |''Petites Bretonnes devant la mer - II'' ''Breizhadezed vihan e-kichen ar mor -II'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Petites Bretonnes devant la mer II.jpg|100px]] |- |1889 |W. 343 |''La Vachère'' ''Ar vugulez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 La Vachère.jpg|100px]] |- |1889 |W. 344 S. 161 |''La Gardeuse de vaches'' ''Ar vugulez'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Paul Gauguin - Seated Breton Girl.jpg|100px]] |- |1889 |W. 345 S. 190 |''Fillettes au Pouldu'' ''Merc’hedigoù er Pouldu'' |Dastumad prevez |[[File:ZweiMädelsAmMeer (cropped).JPG|100px]] |- |1889 |W. 346 |''Enfance de Bretagne'' ''Bugeliezh e Breizh'' |[[Fukushima Prefectural Museum of Art]], Japan |[[File:Gauguin 1889 Enfance de Bretagne.jpg|100px]] |- |1889 |W. 347 S. 166 |''Le saule'' ''An halegenn'' |[[Nelson-Atkins Museum of Art]], Kansas City, Missouri |[[File:Paul Gauguin - Le saule (1889).jpg|100px]] |- |1889 |W. 349 S. 180 |''Ramasseuses de varech - II'' ''Bezhinerezed - II'' |[[Museum Folkwang]], Essen |[[File:Paul Gauguin 129.jpg|100px]] |- |1889 |W. 350 S. 163 |''Les faneuses'' ''Ar foennerezed'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin - Breton Haymakers (Les Faneuses) 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 351 S. 164 |''Les meules jaunes'', ou ''La moisson blonde'' ''Ar gwrac'helloù melen'', pe ''An eostad melegan'' |[[Mirdi Orsay]], Pariz |[[File:Gauguin Die goldene Ernte - 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 352 S. 162 |''Moisson en Bretagne'' ''Eost e Breizh'' |[[Courtauld Institute Galleries]], London |[[File:Paul Gauguin 050.jpg|100px]] |- |1889 |W. 353 S. 169 |''La barrière'' ''Ar gloued'' |[[Kunsthaus Zürich]] |[[File:Gauguin 1889 La Barrière.jpg|100px]] |- |1889 |W. 354 S. 172 |''Gardeuse de porcs'' ''Ar vaesaerez moc’h'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 Gardeuse de porcs.jpg|100px]] |- |1889 |W. 356 S. 171 |''Les Champs au bord de la mer'' ''Ar parkerier e-kichen ar mor'' |[[Nationalmuseum]], Stockholm |[[File:Berthe Morisot No jardim.jpg|100px]] |- |1889 |W. 357 S. 167 |''Les Saules (Paysage Breton)'', ou ''Paysage de Bretagne avec des vaches'' ''An haleg (Dremmvro breizhek)'', pe ''Dremmvro breizhek gant buoc'hed'' |[[National Gallery (Norway)]], Oslo |[[File:Paul Gauguin - Bretagnelandskap med kuer - Google Art Project.jpg|100px]] |- |1889 |W. 358 S. 170 |''La Couture'' ''O wriat'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 La Couture.jpg|100px]] |- |1889 |W. 359 S. 183 |''Sur la plage en Bretagne'' ''War an draezhenn e Breizh'' |[[National Gallery (Norway)]], Oslo |[[File:Gauguin Sur la plage en Bretagne.jpg|100px]] |- |1889 |W. 360 S. 177 |''Au-dessus de la mer'' ''A-us ar mor'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Au-dessus de la mer.jpg|100px]] |- |1889 |W. 361 S. 178 |''Le joueur de flageolet sur la falaise'' ''Ar soner fleütig war an tornaod'' |[[Mirdi arz Indianapolis]] |[[File:The Flageolet Player on the Cliff by Paul Gauguin.jpg|100px]] |- |1889 |W. 362 S. 184 |''La Plage au Pouldu'' ''Trezhenn ar Poulldu'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin1889 La Plage au Pouldu.JPG|100px]] |- |1889 |W. 363 S. 185 |''La côte de Bellangenay'' ''An aod e Bellangenay'' |Springfield Museum of Art, Ohio |[[File:Gauguin - Die Küste bei Bellangenay -1890.jpg|100px]] |- |1889 |W. 364 S. 179 |''La Maison isolée'' ''An ti digenvez'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1889 La Maison isolée.jpg|100px]] |- |1889 |W. 365 S. 174 |''La vache rouge'' ''Ar vuoc’h ruz'' |[[Los Angeles County Museum of Art]] |[[File:Gauguin - Die rote Kuh - 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 367 S. 168 |''Petit Breton à l'oie'' ''Brezhon bihan e waz'' |Pierre Rosenberg, Pariz |[[File:Paul Gauguin 020.jpg|100px]] |- |1889 |W. 370/281 |''Vue sur Pont-Aven prise de Lezaven'' ''Gwel war Bont-Aven eus Lezaven'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Vue sur Pont-Aven prise de Lezaven.jpg|100px]] |- |1889 |W. 371 S. 186 |''Vue de la Plage de Bellanenay'' ''Gwel war draezhenn Bellangenay'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Vue de la Plage de Bellanenay.jpg|100px]] |- |1889 |W. 375 S. 203 |''Nature morte au vase en forme de tête'' ''Habaskaenn he lestr e stumm ur penn'' |[[Tehran Museum of Contemporary Art]] |[[File:Paul Gauguin 121.jpg|100px]] |- |1889 |W. 376 S. 204 |''Nature morte Ripipoint'' ''Habaskaenn e giz ar boentouriezh'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Nature morte Ripipoint.jpg|100px]] |- |1888 |W. 377/259 S. 201 |''Nature morte à l'éventail'' ''Habaskaenn hec'h aveler'' |[[Mirdi Orsay]] |[[File:Gauguin - Stilleben mit Fächer - 1889.jpg|100px]] |- |1889 |W. 378 S. 210 |''Nature morte à la comtesse de Ninial'', ou ''Nature morte au petit chien'', ou ''Fruits sur une table'' ''Habaskaenn he c'hontez Ninial'', pe ''Habaskadenn he c'hi bihan'', pe ''Frouezh war un daol'' |Dastumad prevez<ref>Laeret e 1970 hag adkavet ; e dalc'h polis Italia.</ref> |[[File:Gauguin Nature morte à la comtesse de Ninial.jpg|100px]] |- |1889 |W. 379 S. 209 |''Le Jambon'' ''Ar vorzhed-hoc'h'' |[[Phillips Memorial Gallery]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin 035.jpg|100px]] |- |1889 |W. 380 S. 202 |'' Nature morte aux oignons'' ''Habaskaenn hec'h ognon'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen |[[File:Still Life with Onion and Japanese Woodcut by Paul Gauguin, 1889 - Ny Carlsberg Glyptotek - Copenhagen - DSC09468.JPG|100px]] |- |1889 |W. 381 S. 206 |''Nature morte aux pêches'' ''Habaskaenn he fechez'' |[[Fogg Art Museum]], Cambridge, Massachusetts |[[File:Paul Gauguin 196.jpg|100px]] |- |1889 |W. 381bis/215 S. 207 |''Fruits dans une coupe'' ''Frouezh en ur volenn'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin 1888 Fruits dans une coupe.jpg|100px]] |- |1889 |W. 382 S. 208 |''Nature morte à la coupe'' ''Habaskaenn he c'hib'' |[[Virginia Museum of Fine Arts]], Richmond, Virginia |[[File:Gauguin 1889 Nature morte à la coupe.jpg|100px]] |- |1889 |W. 383 S. 192 |''L'Oie'' ''Ar waz'' |[[Musée des Beaux-Arts de Quimper]], France |[[File:Gauguin - L'Oie.jpg|100px]] |- |1888 pe 1889 |W. 384/291 S. 224 |''Autoportrait d"dié à Carrière'' ''Emboltred dediet da Garrière'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Paul Gauguin, Self-Portrait Dedicated to Carrière, 1888 or 1889, NGA 66418.jpg|100px]] |- |1889 |W. 385 S. 225 |''La Mère de l'artiste'' ''Mamm an arzour'' |[[Staatsgalerie Stuttgart]] |[[File:Gauguin La mère de l'artiste.jpg|100px]] |- |1890 |W. 386 S. 221 |''Le peintre Slewinski'' ''Al livour Slewinski'' ||[[National Museum of Western Art]], Tokyo |[[File:Paul Gauguin Le Peintre Slewinski.jpg|100px]] |- |1890 |W. 387 S. 223 |''Portrait de femme à la nature morte de Cézanne'' ''Poltred ur vaouez he habaskaenn diwar zorn Cézanne'' |[[Skol-uhel arzoù Chicago]] |[[File:Paul Gauguin 099.jpg|100px]] |- |1890 |W. 388 S. 222 |''Mr. Loulou'' ''An ao. Loulou'' |[[The Barnes Foundation]], Merion, Pennsylvania |[[File:Paul Gauguin Mr Loulou.jpg|100px]] |- |1890 |W. 389 S. 226 |''Ève exotique'' ''Eva a-vaez-bro'' |[[Pola Museum of Art]], Kanagawa, Japan |[[File:Gauguin 1890 Ève exotique.jpg|100px]] |- |1890 |W. 390 S. 227 |''Adam et Ève'', ou ''Le Paradis Perdu'' 'Adam hag Eva'', pe ''Ar baradoz kollet'' |[[Yale University Art Gallery]], New Haven, Connecticut |[[File:Gauguin Le Paradis perdu.jpg|100px]] |- |1889 pe 1890 |W. 392 |''Pêcheuses de Goémon'' ''Goumonaerezed'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Pêcheuses de Goémon.jpg|100px]] |- |1890 |W. 393 S. 235 |''Entrée de ferme'' ''Digor un atant'' |[[Staatliche Kunsthalle Karlsruhe]], Alamagn |[[File:Gauguin - Häuser in Le Pouldu - 1890.jpeg|100px]] |- |1890 |W. 394 S. 234 |''Le Toit bleu'', ou ''Ferme au Pouldu'' ''An doenn c'hlas'', pe ''Atant er Pouldu'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin Le Toit bleu.jpg|100px]] |- |1890 |W. 395 S. 231 |''La Maison du Pan-du'' ''Ti ar Pan-du'' |Dastumad prevez |[[File:Gauguin La Maison du Pan-du.jpg|100px]] |- |1890 |W. 396 S. 230 |'' La moisson au bord de la mer : Le Pouldu'' ''An eost war vord ar mor : Ar Pouldu'' |[[National Gallery]], London |[[File:Gauguin Les Foins.jpg|100px]] |- |1890 |W. 397 S. 228 |''Les meules'', ou ''Le champ de pommes de terre'' ''Ar gwrac'helloù'', pe ''Ar parkad avaloù-douar'' |[[National Gallery of Art]], Washington, DC |[[File:Gaugun - Heuhaufen in der Bretagne -1890.jpg|100px]] |- |1890 |W. 398 S. 233 |''Champs au Pouldu'', ou ''Paysage au Pouldu'' ''Parkeier er Pouldu'', pe ''Gweledva er Pouldu'' |[[National Gallery of Art]], Washington D.C. |[[File:Gauguin - Landschaft bei Le Pouldu - 1890.jpg|100px]] |- |1890 |W. 399 S. 232 |''Paysage du Pouldu'' ''Maeziad er Pouldu'' |Musée des beaux-arts de La Chaux-de-Fonds, Bro-Suis |[[File:Gauguin 1890 Paysage du Pouldu.jpg|100px]] |- |1889 |W. 405 S. 215 |''Pommes, poire et céramique'' ''Avaloù, ur berenn hag ur c'hroc'han'' |[[Fogg Art Museum]], Cambridge, Massachusetts |[[File:Paul Gauguin 116.jpg|100px]] |- |1889 pe 1895 |W. 530 S. 354 |''Double portrait d'enfants'' ''Daou boltred bugale'' |[[Ny Carlsberg Glyptotek]] |[[File:Gauguin - Bildnis zweier Kinder - 1890.jpg|100px]] |- |1890 |W. 401 S. 213 |''Oranges et citrons avec vue sur Pont-Aven'' ''Avaloù-orañjez ha sitroñs gant ur gwel war Bont-Aven'' |[[Museum Langmatt]], Baden, Bro-Suis |[[File:Gauguin Stillleben mit Fruchtschale und Zitronen.jpg|100px]] |- |1890 |W. 402 S. 214 |''Coupe de fruits et pichet devant la fenètre'' ''Kibad frouezh ha picher dirak ur prenestr'' |[[National Gallery]], Londrez |[[File:Gauguin 1890 Coupe de fruits et picher devant la fenètre.jpg|100px]] |- |1890 |W. 404 S. 211 |''Compotier sur une chaise de jardin'' ''Kibad war ur gador liorzh'' |[[Los Angeles County Museum of Art]] |[[File:Fruit Dish on a Garden Chair LACMA M.54.41.1.jpg|100px]] |- |1891 pe 1893 |W. 410 S. 238 |''Autoportrait à la palette'' ''Emboltred e livaoueg'' |Dastumad prevez |[[File:PaulGauguin410.jpg|100px]] |- |1890 pe 1891 |W. 412 S. 236 |''La Perte du pucelage'' ''Koll ar fleurenn'' |[[Chrysler Museum of Art]], Norfolk, Virginia |[[File:Paul Gauguin 136.jpg|100px]] |- |1891 |W. 413 S. 237 |''Olympia, copie d'après Manet'' ''Olympia, diwar skouer Manet'' |Dastumad prevez |[[File:Paul Gauguin - Copy of Manet's Olympia.jpg|100px]] |- |1893 (''c.'') |W. 415 S. 239 |''Autoportrait à l'idole'' ''Emboltred e idolenn'' |[[McNay Art Museum]], San Antonio, Texas |[[File:Gauguin Autoportrait à l'idole.jpg|100px]] |} ==Levrlennadur== *{{en}} Daniel Wildenstein : ''Gauguin: A Savage in the Making – Catalogue Raisonné of the Paintings'' (2 levrenn) ; Wildenstein Institute and Skira/Seuil, 2002 {{ISBN|978-8884911377}} — [https://wpi.art/2019/01/07/gauguin-a-savage-in-the-making/ En-linenn]. *{{it}} Gabriele Mandel Sugana] : ''L'opera completa di Gauguin'' ; Rizzoli, 2002 {{ISBN|978-88-17-27361-9}} ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Rolloù livadurioù|Gauguin]] [[Rummad:Livadurioù Paul Gauguin|Livadurioù Paul Gauguin]] hr5mg4836linujvyd32wpzs3ylxxpco 0 156594 2203249 2163286 2026-10-31T15:37:18Z Arko 540 gwelet ivez 2203249 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} {{databox}} '''Halloween''' a zo ur gouel o tont eus [[Stadoù-Unanet Amerika]] met a-orin eus [[Bro-Iwerzhon]] hag a vez lidet d'an [[31 a viz Here]] diouzh noz. Treuzwiskañ a ra an dud e [[zombi]]ed, [[skeledenn]]où, [[suner-gwad]], [[sorserez]], [[tasmant]] hag all, benet e vez pennoù e sitrouilhezennoù evit lidañ gouel ar re varv en un doare fentus. Ar [[sitrouilhez]]enn benet ha goulloet, ur gouloù lakaet e-barzh, eo arouez Halloween. Lidet e vez e Breizh abaoe ar bloavezhioù 1990. Ur giz all eus ar gouel-se eo e ya ar vugale dic'hizet a di da di da zastum [[Madig|madigoù]]. Lidet e vez an deiz a-raok [[Gouel an Hollsent]], ha dont a rafe eus ar gristeniezh, met lod a lavar ez eus gwriziennoù pagan ganti ha liammet e vefe gant gouel keltiek [[Samhain]]. Eus ur vojenn iwerzhonat e teu ''[[Jack-o'-lantern]]'', letern arouezel Halloween. == Broioù lec'h ma vez un hengoun Halloween abaoe pell == Ur gouel a-bouezh eo Halloween en [[Iwerzhon]], [[Bro-Skos]] ha [[Bro-Gembre]] abaoe kantvedoù, dindan anvioù all evel [[Samhain]] en Iwerzhon. Graet e vez Hop-tu-Naa anezhañ en [[Enez-Vanav]]. E [[Breizh]] ivez e veze lidet ur gouel heñvel-tre ouzh Halloween, zoken ma ne oa ket anvet evel se, eus ar XV{{vet}} kantved betek kreiz an XX{{vet}} kanted. Kollet eo bet an hengoun-se gant ar Vretoned goude koulz-lavaret (nemet e Plougastell-Daoulas), hag adlidet e vez en e stumm iwerzhonat-stadunanat abaoe ar bloavezhioù 1990, evel ar peurrest eus Europa ar C'hornôg. Er [[Stadoù-Unanet]] eo bet stank an enbroerezh iwerzhonat en XIX{{vet}} kantved. Lidet e vez gouel Halloween abaoe fin ar c'hantved-se, gant gwiskamantoù tasmantoù ha sorserezed hag ur c'hinkladur a-feson. Kroget en deus an hengoun ''Trick or treat'' er bloavezhioù 1930 avat. E [[Kanada]] ivez, ur vro gant kalz tud a-orin iwerzhonat ha skosat, a vez lidet ar gouel abaoe pell, nemet er broioù gallek (Kebek, Akadia) lec'h ma vez lidet abaoe ar bloavezhioù 1960-1970 hepken. == Halloween er peurrest eus ar bed abaoe ar bloavezhioù 1990 == Dre ar Stadoù-Unanet e bet skrignet gouel Halloween e kalz broioù eus ar bed. En Europa, ouzhpenn ar broioù keltiek e vez lidet bremañ en holl vroioù, e mod pe vod. E [[Galisia]] e vez lidet festival brasañ Halloween Europa. Heuliet e vez ar gouel en Amerika ar Su, er [[Karib|C'harib]], en Oseania, en Azia, a-wechoù mesket gant hengounioù pagan all evel e [[Mec'hiko]] lec'h m'eo chomet kreñv gouel ar re varv a-orin aztek. == Gwelet ivez == * [[Samain]] * [[Gouel an Hollsent]] * [[Gouel an Anaon]] [[Rummad:Gouelioù]] [[Rummad:Sevenadur keltiek]] [[Rummad:Sevenadur Iwerzhon]] [[Rummad:Sevenadur Bro-Skos]] [[Rummad:Sevenadur Kembre]] [[Rummad:Sevenadur SUA]] [[Rummad:Marv]] 71a680cj4tw5sny0a2gwcombbw197pv 0 169030 2203298 2201241 2026-11-01T09:59:01Z Kestenn 14086 /* Karabinennoù */ 2203298 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:John_M._Browning_with_his_Auto_5_shotgun_(2).jpg|thumb|John M. Browning gant ur fuzuilh [[Browning Auto-5|Auto-5]] (war-dro 1900)]] '''John Moses Browning''', ganet d'an 23 a viz Genver 1855 e [[Ogden (Utah)|Ogden]] ([[Tiriad Utah]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]) ha marvet d'ar 26 a viz Du 1926 e [[Liège]] ([[Belgia]]), a oa un ijinour hag [[Armerezh|armeurer]] stadunanat en deus savet meur a seurt [[Arm-tan|armoù-tan]], mekanikerezhioù armoù-tan ha [[Munision|munisionoù]] implijet hiziv an deiz c'hoazh. Savet en deus e arm kentañ da 13 vloaz e stal armoù-tan e dad, ha disklêriet en deus e vreved kentañ evit un arm-tan d'ar 7 a viz Here 1879, ha-eñ 24 bloaz. Gwelet eo evel unan eus [[:Rummad:Krouerien armoù-tan|krouerien armoù-tan]] donezonetañ an XIX{{Vet}} hag XX{{Vet}} kantved. Digoret en deus klaz da ziorren an armoù tennata, damaotomatek hag aotomatek modern a-drugarez d'ar 128 breved disklêriet gantañ. == Ijinadennoù == E-touez e ijinadennoù brudetañ e kaver ar bistolenn [[Colt M1911]], bet kopiet meur a wech er bed abaoe ; ar [[Browning M1919|vindrailherez M1919]], ar [[BAR M1918]], hag ar [[Browning Auto-5]], ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] damaotomatek kentañ. Savet en deus ivez ar [[Winchester Model 1890]], unan eus ar [[fuzuilh-pomp|fuzuilhoù-pomp]] kentañ. Labourat a reas gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company]] eus 1883 betek 1898. Pa voe nac'het gant an embregerezh un emglev evit produiñ an Auto-5 nevez-savet gantañ ez eas da varc'hata gant an embregerezh belgiat [[FN Herstal]]. D'ar 26 a viz Du 1926 e varvas e Liège diwar un taol-kalon e savadurioù an FN Herstal. O labourat e oa war ur bistolenn [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm]] damaotomatek nevez, a deuas da vezañ an [[Browning HP|FN HP35]], brudet dindan e anv all, ''Browning Hi-Power'', ha war ur fuzuilh-chase dreistlakaet nevez a voe gwerzhet ouzhpenn {{formatnum:500000}} skouerenn anezhi adalek 1931, ar [[Browning B25|B25]]<ref>'''{{Fr}}''' ''[https://fr.browning.eu/blog/auto-5-bar-b2-hi-power-1900-focus-sur-5-armes-browning-vendues-a-plus-d-un-million-d-exemplaires.html Auto-5, BAR, B25, Hi-Power, 1900 : focus sur 5 armes Browning vendues à plus d’un million d’exemplaires]'', war lec'hienn an embregerezh Browning (lennet d'an 09/10/2024)</ref>. Kenlabourat a reas gant embregerezhioù all evit sevel pezhioù armoù pe mekanikerezhioù : [[Colt's Manufacturing Company|Colt]], [[Remington]], [[Savage Arms|Savage]] ha [[Stevens Arms|Stevens]]. == Produioù == === Kartouchennoù === * [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] * [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] * [[.38 ACP]] * [[.380 ACP]] * [[.45 ACP]] * [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]] * [[9 mm Browning Long]] === Armoù-tan === [[Restr:Colt M1911 noBG.jpg|thumb|Ur bistolenn [[Colt M1911]] savet gant John Browning.]] ==== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ==== * [[Browning M1900|FN M1899/M1900]] (.32 ACP) * [[Colt M1900|Colt Model 1900]] (.38 ACP) * Colt Model 1902 (.38 ACP) * Colt Model 1903 Pocket Hammer (.38 ACP) * [[FN Model 1903]] (9 mm Browning Long) * [[Colt M1903 Pocket Hammerless|Colt Model 1903 Pocket Hammerless]] (.32 ACP) * [[Browning M1906|FN Model 1906]] (.25 ACP) * Colt Model 1908 Vest Pocket (.25 ACP) * [[Colt M1908 Pocket Hammerless|Colt Model 1908 Pocket Hammerless]] (.380 ACP) * [[Browning M1910|FN Model 1910]] (.32 ACP, .380 ACP) * [[Colt M1911]] (.45 ACP) * [[FN Model 1922]] (.32 ACP, .380 ACP) * [[Browning HP|Browning Hi-Power]] ([[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]) * [[Colt Woodsman]] ([[.22 Long Rifle|.22 LR]]) [[Restr:Browning auto 5 catalog.png|thumb|Ar Browning Auto-5 treset war katalog 1909 ar ''[[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|Manufacture Française d'Armes et Cycles Saint-Étienne]]''.]] ==== Fuzuilhoù-chase ha [[Fuzuilh-pomp|fuzuilhoù-pomp]] ==== * Stevens Model 520/620 * [[Winchester Model 1887]] * [[Winchester Model 1893]] * [[Winchester Model 1897]], diazez ar [[Winchester Model 1912]] * [[Browning Auto-5]] * [[Browning B25]] * [[Remington Model 17]] * [[Savage Model 720]] * [[Ithaca 37]] (gwikefre diazez) [[Restr:M1918 Browning Automatic Rifle (7351276550).jpg|thumb|Tresadennoù stummoù disheñvel an M1918 BAR.]] ==== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ==== * [[Winchester Model 1885]], fuzuilh un-tenn ''falling-block'' * [[Winchester Model 1886]], karabinenn tennata dre loc'henn-grogenn * [[Winchester Model 1890]], karabinenn tennata ([[.22 (rummad kalibroù)|kalibr .22]]) * [[Winchester Model 1892]], karabinenn tennata dre loc'henn-grogenn * [[Winchester Model 1894]], karabinenn tennata dre loc'henn-grogenn * [[Winchester Model 1895]], karabinenn tennata dre loc'henn-grogenn * [[Winchester Model 1900]], karabinenn un-tenn dre vorailh (.22 LR) * [[Remington Model 8]], fuzuilh damaotomatek * [[Browning SA-22]], karabinenn damaotomatek (.22 LR ha .22 Short) * [[Remington Model 24]], karabinenn damaotomatek (.22 LR) * [[FN Trombone]], karabinenn-bomp (.22 LR) * [[BAR M1918|U.S. M1918 Browning Automatic Rifle (BAR)]] [[Restr:Colt-Browning M1895 machine gun mid-cycle.jpg|thumb|An M1895, ar vindrailherez vodern yenaet dre aer kentañ.]] ==== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ==== * [[Colt-Browning M1895]] * [[Browning M1917]] * [[Browning M1919]] * [[M2 Browning]] (.50 BMG) * U.S. M4 == Gwelet ivez == * {{En}} Video [https://www.youtube.com/watch?v=7j8UQNPlhsY mont en-dro ur vindrailherez M1895], lesanvet "Potato Digger" ==Daveennoù== * {{Fr}} [https://fr.browning.eu/a-propos.html Istor John Moses Browning] war lec'hienn an embregerezh Browning {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}}{{DEFAULTSORT:Browning, John}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1855]] [[Rummad:Marvioù 1926]] [[Rummad:Krouerien armoù-tan]] [[Rummad:Ijinourien SUA]] dgrplbsbzov8c7lxbsu5cx941an5jnb 0 170211 2203227 2203167 2026-10-31T13:45:49Z Kestenn 14086 2203227 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[RK 95 TP]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Patrom 73 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 73]] • [[Patrom 99 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 99]] • [[Ultimax 100]] • [[Vz. 52 (fuzuilh-vindrailher)|vz. 52]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] === [[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Patrom 73 (mindrailherez)|Patrom 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Patrom 100 (pistolenn-vindrailher)|Patrom 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[Patrom 64 (pistolenn)|Patrom 64]] • [[Patrom 70 (pistolenn)|Patrom 70]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Police]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Gasser M1870]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron hag ispisial == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] == A bep seurt == [[Brügger & Thomet GL06]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Long Colt]] • [[.32 Remington]] • • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.357-.45 GWM]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.475 Wildey Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[9 mm Winchester Magnum]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.320 Revolver]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] • [[11,3 × 36 mm R]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Portugal}} : [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]] • [[8 × 60 mm R Guedes]] * {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Kanada}} : [[.280 Ross]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] === Dre rummad kalibroù === [[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]'' === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Junker & Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch & Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz & Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • [[Royal Arsenal|Arsanailh Woolwich]] {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger & Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward Mounier Boxer|Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Alfred von Kropatschek]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemm tennoù]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Skol armerezh Léon Mignon]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] k7agsy8r0g01a4k2rzctutzum9urd08 2203230 2203227 2026-10-31T14:16:10Z Dishual 612 /* Armoù eneptank */ 2203230 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[RK 95 TP]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Patrom 73 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 73]] • [[Patrom 99 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 99]] • [[Ultimax 100]] • [[Vz. 52 (fuzuilh-vindrailher)|vz. 52]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] === [[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Patrom 73 (mindrailherez)|Patrom 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Patrom 100 (pistolenn-vindrailher)|Patrom 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[Patrom 64 (pistolenn)|Patrom 64]] • [[Patrom 70 (pistolenn)|Patrom 70]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Police]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Gasser M1870]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Minenn eneptank]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron hag ispisial == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] == A bep seurt == [[Brügger & Thomet GL06]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Long Colt]] • [[.32 Remington]] • • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.357-.45 GWM]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.475 Wildey Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[9 mm Winchester Magnum]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.320 Revolver]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] • [[11,3 × 36 mm R]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Portugal}} : [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]] • [[8 × 60 mm R Guedes]] * {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Kanada}} : [[.280 Ross]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] === Dre rummad kalibroù === [[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]'' === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Junker & Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch & Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz & Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • [[Royal Arsenal|Arsanailh Woolwich]] {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger & Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward Mounier Boxer|Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Alfred von Kropatschek]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemm tennoù]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Skol armerezh Léon Mignon]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] 20g7v5luaq19fhumlbd3qoe2q3skqw6 2203232 2203230 2026-10-31T14:16:27Z Dishual 612 /* Armoù eneptank */ 2203232 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[RK 95 TP]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Patrom 73 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 73]] • [[Patrom 99 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 99]] • [[Ultimax 100]] • [[Vz. 52 (fuzuilh-vindrailher)|vz. 52]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] === [[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Patrom 73 (mindrailherez)|Patrom 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Patrom 100 (pistolenn-vindrailher)|Patrom 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[Patrom 64 (pistolenn)|Patrom 64]] • [[Patrom 70 (pistolenn)|Patrom 70]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Police]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Gasser M1870]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' • [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Minenn eneptank]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron hag ispisial == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] == A bep seurt == [[Brügger & Thomet GL06]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Long Colt]] • [[.32 Remington]] • • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.357-.45 GWM]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.475 Wildey Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[9 mm Winchester Magnum]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.320 Revolver]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] • [[11,3 × 36 mm R]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Portugal}} : [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]] • [[8 × 60 mm R Guedes]] * {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Kanada}} : [[.280 Ross]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] === Dre rummad kalibroù === [[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]'' === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Junker & Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch & Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz & Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • [[Royal Arsenal|Arsanailh Woolwich]] {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger & Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward Mounier Boxer|Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Alfred von Kropatschek]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemm tennoù]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Skol armerezh Léon Mignon]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] oiouh8o9j6x20qj8oofzbyyybd2o9yz 2203233 2203232 2026-10-31T14:16:51Z Dishual 612 /* Armoù eneptank */ 2203233 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[RK 95 TP]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Patrom 73 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 73]] • [[Patrom 99 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 99]] • [[Ultimax 100]] • [[Vz. 52 (fuzuilh-vindrailher)|vz. 52]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] === [[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Patrom 73 (mindrailherez)|Patrom 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Patrom 100 (pistolenn-vindrailher)|Patrom 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[Patrom 64 (pistolenn)|Patrom 64]] • [[Patrom 70 (pistolenn)|Patrom 70]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Police]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Gasser M1870]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == [[Fuzuilh eneptank]] • [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Minenn eneptank]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron hag ispisial == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] == A bep seurt == [[Brügger & Thomet GL06]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Long Colt]] • [[.32 Remington]] • • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.357-.45 GWM]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.475 Wildey Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[9 mm Winchester Magnum]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.320 Revolver]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] • [[11,3 × 36 mm R]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Portugal}} : [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]] • [[8 × 60 mm R Guedes]] * {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Kanada}} : [[.280 Ross]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] === Dre rummad kalibroù === [[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]'' === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Junker & Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch & Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz & Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • [[Royal Arsenal|Arsanailh Woolwich]] {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger & Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward Mounier Boxer|Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Alfred von Kropatschek]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemm tennoù]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Skol armerezh Léon Mignon]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] mygi16cjjolkt29vxfrqd9cie5da21c 0 170970 2203228 2172652 2026-10-31T13:51:04Z Kestenn 14086 2203228 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Fuzuilh stumm 38|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Type 38 rifle.png|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh '''stumm 38 Arisaka''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Impalaeriezh Japan (banniel)}} |- ! Doare |[[Fuzuilh]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[6,5 × 50 mm Arisaka]] (da gentañ), [[.303 British]], [[7,62 × 39 mm M43]] (adstummoù) |- ! Produerien |Arsanailhoù Tokyo, Kokura, Nagoya, Jinsen (Incheon), Hoten (Shenyang) |- ! Skouerennoù produet |War-dro 4 milion |- ! Mare implij |1906–1945 (Impalaeriezh Japan) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |4,190 kg |- ! Hirder |{{formatnum:1275}} mm |- ! Hirder ar c'hanol |797 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Hed-tenn pleustrek |350-450 m |- ! Tizh ar boledoù V₀ |762 m/s |- ! Endalc'h |Karger diabarzh pourveziet gant klipoù 5 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C |- |} An '''Arisaka Stumm 38''' zo ur [[fuzuilh]] tennata dre zorn japanat produet etre 1906 ha 1944. Implijet e voe gant an arme japanat betek fin an [[Eil Brezel-bed]], ha gant armeoù all da vare ar [[Brezel-bed kentañ]] dreist-holl. Anvet e voe diwar 38{{vet}} bloavezh ar [[mare Meiji]] en [[Impalaeriezh Japan]]. == Istor == Goude ar [[brezel etre Japan ha Rusia]] (1904-1905) e komprenas Japaniz e oa sioù gant o fuzuilh [[Arisaka 30|Arisaka stumm 30]] produet abaoe 1897, evel [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] hag a darzhe, poultr a chome betek re er [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] pe [[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoudoù tennañ]] a bep seurt. An ijinour ha soudard [[Kijirō Nambu]] a ginnigas e 1906 ur stumm nevez eus ar fuzuilh, nebeutoc'h a bezhioù ennañ hag aesoc'h da broduiñ neuze. Ur golo a oa montet warnañ da wareziñ an arm diouzh an douar hag ar boultrenn da vare an emgannoù. Ar memes kartouchennoù [[6,5 × 50 mm Arisaka|6,5 mm Arisaka]] a veze implijet ennañ. Stummoù disheñvel eus an Arisaka 38 a voe produet gant ar Japaniz, en o zouez re verroc'h ('''Stumm 38 berr''', '''Stumm 38 karabinenn'''), [[Karabinenn|karabinennoù]] ('''Stumm 44'''), fuzuilhoù-sniper ('''Stumm 97'''), stummoù produet e [[Sina]] ('''Stummoù 918''', '''19''' ha '''66''') pe fuzuilhoù ha karabinennoù kaset da [[Thailand|Dhailand]] ('''Stummoù 83''' ha '''91'''). Lod eus an Arisaka 38 a voe adkambret e [[.303 British]] gant [[Estonia]] etre 1929 ha 1934 pe e [[7,62 × 39 mm M43|7,62 × 39 mm]] gant arme Sina goude an Eil Brezel-bed diwar skouerennoù tapet digant Japaniz. === Niver a skouerennoù produet === * arsanailhoù [[Tokyo]] : {{formatnum:2029000}} (1906-1932) * arsanailhoù [[Kokura]] : {{formatnum:495500}} (1937-1941) * arsanailhoù [[Nagoya]] : {{formatnum:312500}} (1932-1942) * arsanailhoù Jinsen ([[Incheon]]) : {{formatnum:13400}} (1942) * arsanailhoù Hoten ([[Shenyang]]) : {{formatnum:148800}} (1937-1944) E-pad ar [[Brezel Sina ha Japan (1937-1945)|brezel etre Sina ha Japan]] e tiskouezas kalibr [[6 × 50 mm Arisaka]] ar fuzuilh bezañ re wan. Produet e voe adalek 1939 ar fuzuilh [[Arisaka 99|Arisaka stumm 99]] da gemer he flas met implijet e voe ar stumm 38 betek fin an [[Eil Brezel-bed]] gant arme Japan memestra. == Implijerien == Ouzhpenn an arme japanat hag he c'hevredidi thai hag an armoù tapet gant Sinaiz goude an Eil Brezel-bed e voe implijet an Arisaka 38 gant izili an [[Emglev tridoubl]] a oa kevredidi da Impalaeriezh Japan da vare ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]. {{formatnum:50000}} fuzuilh a voe pourvezet d'ar [[Royal Navy]] e fin 1914, a c'hellas kas fuzuilhoù [[Lee-Enfield]] d'ar soudarded war zouar. Un urzhiad {{formatnum:30000}} karabinenn stumm 38 a voe graet e miz Kerzu 1914 ivez. 45 milion a gartouchennoù 6,5 mm Arisaka a voe urzhiet gant ar [[Rouantelezh-Unanet]] er memes koulz. En holl en em gavas war-dro {{formatnum:100000}} fuzuilh pe karabinenn Arisaka (reoù stumm 30 a oa ivez) etre daouarn ar soudarded vreizhveurat. Adalek dibenn 1915 e voe kemeret o flas tamm-ha-tamm gant armoù Lee Enfield ha kaset ar braz anezhe da Rusia pe roet da strollad [[Thomas Edward Lawrence|Laorañs Arabia]]<ref>{{Fr}} VALEZ Laurent, ''Les Arisaka au service des Alliés en 1914-1918'', e Gazette des Armes 572, miz Meurzh 2024</ref>. [[Impalaeriezh Rusia]] a resevas a-berzh Japan {{formatnum:280000}} fuzuilh Arisaka 38 etre miz Here 1914 ha miz C'hwevrer 1917, gante tost da 30 milion a gartouchennoù 6,5 mm. == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://www.youtube.com/watch?v=Cq7iYPg6Gfs Al lodenn war an Arisaka 38] en teulfilm ''Les fusils japonais Arisaka de 1897 à 1945'' war ar chadenn ''Le Feu aux poudres'', 03/10/2022 == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Armoù Japan]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] 6e4tvpruisgq2ptolq2o9iwbagz12lr 0 171010 2203287 2094707 2026-11-01T08:52:36Z Kestenn 14086 /* Mirout ha deskrivadur */ 2203287 wikitext text/x-wiki [[Restr:Forgotten_Winchester.jpg|thumb|Luc'hskeudenn eus ar Winchester ankounac'haet a ziskouez penaos e oa pa oa bet kavet e 2014.]] Ar '''Winchester ankounac'haet''' (''Forgotten Winchester'' e saozneg) zo lesanv ur [[Karabinenn|garabinenn]] [[Winchester Model 1873]] kavet gant arkeologourien [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] e 2014. Harp e oa ouzh ur [[Jenevreg-boutin|wezenn-jenevreg]] e [[Great Basin National Park]] ([[Nevada]]). Produet e oa bet an arm e 1882 met n'ouzer ket perak e oa bet ankounac'haet aze. == Kavidigezh == A-raok ar gavidigezh e oa boulc'het an National Park Service gant ur raktres naetaat tachennoù-kampiñ Strawberry Creek evit izelaat ar riskloù [[Tan-gwall|tanioù-gwall]] eno. A-raok an difraostañ e oa bet kaset [[Arkeologiezh|arkeologourien]] war al lec'h. Eva Jensen, unan anezhe, a gavas ar garabinenn harp ouzh ur wezenn-jenevreg, uheloc'h evit an dachenn-gampiñ. Traoñ he [[Lamm (arm-tan)|lamm]] a oa sanket eus un dek santimetr bennak en douar hag er plant a oa kresket tro-dro<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.prweb.com/releases/wyoming_museum_displays_forgotten_winchester_from_great_basin_national_park/prweb12816925.htm Wyoming museum displays forgotten Winchester from Great Basin National Park]'', e Cision PRWeb, 30/06/2015 (lennet d'ar 27/04/2024)</ref>. == Mirout ha deskrivadur == An arm zo ur [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] Model 1873 kambret e [[.44-40 Winchester]]. Er Stadoù-Unanet e vez lesanvet an doare karabinenn-mañ ''"The gun that won the West''" ("an arm en deus gounezet ar C'hornôg").<ref>{{En}} ''[https://www.americanrifleman.org/content/a-look-back-and-forward-at-the-1873-winchester/ A look back (and forward) at the 1873 Winchester]'' war al lec'hienn American Rifleman, 01/10/2013 (lennet d'an 28/04/2024)</ref> Niverenn-serienn hini Great Basin a ziskouez eo unan eus ar {{formatnum:25000}} Winchester 73 produet e 1882<ref>{{En}} ''[https://winchestercollector.org/models/model-1873/ Model 1873]'' war lec'hienn ''The Winchester Arms Collectors Association'' (lennet d'an 28/04/2024)</ref>. Servijoù an National Park a gasas an arm d'ar [[Buffalo Bill Center of the West]] e [[Cody (Wyoming)|Cody]] ([[Wyoming]]) evit ma vije dielfennet ha miret. Dielfenn ar garabinenn dindan skinoù X en un ospital a ziskouezas e oa en he lamm ur gartouchenn .44-40 Winchester produet gant an embregerezh [[Union Metallic Cartridge Company]] etre 1887 ha 1911. Ar skinoù X a ziskouezas ivez e oa bet dreset ur faout e koad al lamm gant spilhoù houarn.<ref name=":0" /> Hervez stad an arm pa oa bet kavet ec'h embann ar glaskerien e oa chomet ouzhpenn ur c'hantved evel se<ref>{{En}} ''[https://news.yahoo.com/weathered-winchester-rifle-found-nevada-park-home-143335714.html 137-year-old Winchester rifle found in Nevada has new home]'' e Yahoo!News, 26/05/2019 (lennet d'an 28/04/2024)</ref>. N'eus ket bet kavet roud ebet eus perc'henn pe prener an arm e dielloù Winchester. Hiziv an deiz e c'haller gwelet ar garabinenn asambles gant ar gartouchenn bet kavet enni er greizenn Baker Visitor Center e Great Basin National Park. Ar wezenn-jenevreg e-lec'h ma oa harpet an arm zo devet e 2016 da vare [[tan-gwall Strawberry]]. Evit Stadunaniz eo deuet ar garabinenn da vezañ un arouez eus [[Trec'h war ar C'hornôg|astenn o bro war-zu ar C'hornôg]]. == Daveennoù == {{Daveoù}}{{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Armoù-tan]] [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Arkeologiezh]] [[Rummad:Istor SUA]] jmykolehcbd9f5v6t71lske4c2c49d4 0 171805 2203282 2203104 2026-10-31T23:30:51Z Ch. Rogel 46 Ouzhp. resisadennoù 2203282 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout}} '''Breuriezh''' zo ur ger deveret eus [[breur]], hemañ o tennañ&nbsp;d'ul liamm etre&nbsp;daou&nbsp;zen&nbsp;en&nbsp;ur&nbsp;familh (tiegezh), met ar meizad&nbsp;deveret&nbsp;a&nbsp;zo larkoc'h<ref>Geriadur An Here 2001 : ''Kevredad tud lik peurliesañ, a striv a-benn startaat al liammoù kenetrezo pe evit difenn ur [[kredenn|gredenn]].''</ref> Kavet ur ger nes hag heñvelster, ''breudeuriezh''..<br> Breurelezh eo ar [[santad]]où hag al liammoù etre breudeur kenwad. Abaoe [[peurunvan|adaoz reizhskrivadur ar brezhoneg e 1941]] eo bet ouzhpennet ''h'' da ''breuriez'' a voe implijet evit meur a aozadur. Hiziv e kaver gwelloc'h ober gant [[kevre]], [[kevredad]], [[kevredigezh]], [[kevarzhe]]... == Talvoudegezh diouzh ar relijion == Implijet e vez ar ger pe e deveradenn ''kenvreuriez(h)'' a-gozh evit aozadurioù broudet gant relijiuzed ha tud lik evit aozañ prosesionoù, lidoù, oberioù kengred, obidoù. Sellit ouzh [[breuriezh (relijion)]] * Breuriez ar Maro Mat, krouet e [[Bourdel]] ha degaset an aozadur da Vreizh * Breuriezh ar Feiz ** [[Lizhiri Breuriez ar Feiz]], kelaouennig krouet gant an [[Jozeb-Mari Graveran|Aotrou 'n Eskob Graveran]] e 1844 * Breuriez ar Mammou kristen * [[Breuriez ar Brezoneg er Skoliou]], aozadur evit broudañ ar brezhoneg dre gentelioù ha [[kenstrivadeg]]où er skolioù kristen krouet war-dro 1930 * [[Kenvreuriez ar brezoneg]], krouet e 1894 e [[Kemper]] evit broudañ studi ar brezhoneg gant ar c'hloer en derou hag gant beleien EEskopti Kemper ha Leon pelloc'h == Breuriezh e [[Plougastell-Daoulaz]] == Un doare framm sokial ha relijiel a oa er maezioù gwezhall a zo chomet bev e Plougastell. Rannet e oa ar barrez e 23 breuriezh, ur vuhez dezho gant lidoù a-ziforc'h. Sellit ouzh [[Breuriezh (Plougastell)]] == Aozadurioù evit broudañ soñjennoù er vuhez sokial == An dud dezho an hevelep micher a ra kenvreudeur anezho o-unan hag ar gevredigezh vicherel a savont etrezo a c'hell bezañ anvet ''breuriezh'' pe ''kenvreuriezh''. Aozadurioù kengred a c'hell bezañ gwelet evel breuriezhoù ivez. Skouer : [[Frañmasonerezh]] ===Breuriezh=== * [[Breuriez Breiz]], kevarzhe skrivagnerien vrezhonek krouet diwar atiz [[Teodor Kervarker]] er bloavezhioù 1840 * [[Breuriez Veur ar Brezoneg]], kevarzhe krouet e 1922 diwar atiz [[Frañsez Vallée]] hag [[Emil Ernod]] evit lakaat e pleustr Emgleo ar skrivagnerien e 1907 * [[Breuriezh Al Levrioù Brezhonek]] (BALB), un ti-skignañ levrioù brezhonek krouet e 1949 e [[Roazhon]] === Kenvreuriezh === * [[Kenvreuriez ar Viniaouerien]], savet e 1932 e Pariz * Kenvreuriez sonerion Pariz, ti-embann teskad ''Kanaouennoù-pobl'', aozet gant [[Alfred Bourgeois]] e 1959 == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{Wikeriadur|breuriezh}} 7uwc5zqrdcx709g1ouzi2gdsbyaswhn 0 171838 2203281 2201785 2026-10-31T23:18:23Z Ch. Rogel 46 + Kenvreuriez ar Brezoneg 2203281 wikitext text/x-wiki {{Gwellaat}} '''Breuriezh''' eo anv ar [[kevredad|c'hevredad]] a c'hell bezañ kavet e pep lec'h ma 'z eus ur framm relijiel war live ar c'harterioù kêr pe d'ar [[kêriadenn|c'hêriadennoù]] tolpet tro-dro d'un [[azeulva]]. Implij e c'heller ''[[kenvreuriezh]]'' evit an aozadurioù war liveoù pe dakadoù uhelañ en diavez da Vreizh hag ar re lik tuet d'ar genskoazell hag ar c'hengred. == Palioù ha mont en-dro == E lodenn gornôg ar bed ez eus bet savet a-gozh strolloù kristenien dezho ar pal broudañ ar [[kenskoazell|genskoazell]] gant spered ar vreudelezh peurvuiañ ha reiñ lañs da oberoù hengounel d'an aliesañ. Gwriziennet eo ar c'hevredadoù relijiel eus ar seurt-se er re a voe en Henamzer dija ha diorroet e voe kalz er broioù kristen er Grennamzer. Hevelep strolladoù krederien a vez kavet e metoù ar relijionoù, ar [[protestantiezh|brotestantiezh]], an [[islam]] hag all. == Iliz katolik == * Kenvreuriezh ar Mammoù kristen * Kenvreuriezh ar Sakramant santel == Iliz katolik Breizh == * [[Breuriezh (Plougastell)]] * [[Breuriezh annezel Santez Anna]] * [[Breuriez ar Brezoneg]] * [[Breuriez Brezoneg ar Skoliou]] * [[Kenvreuriez ar Brezoneg]] == Ilizoù ortodoks == E dibenn ar Grennamzer ha derou an Disivoud-meur, pa oa ur c'hevread anvet Rouantelezh Polonia ha Dugelezh Meur Lituania e teuas war wel meur a genvreuriezh reizhkredennek el lodenn Reter evit herzel ar gatoligiezh pe ar brotestantiezh a gemmañ an hengoun ortodoks en [[Ukraina]]. == Islam == Kenvreuriezhoù islamek o deus daou duadur hollek, karantez [[kevrinadezh|kevrinek]] Doue (''Allah'') hag azeulerezh ar sent. * Kenvreuriezh bektachek * Kenvreuriezh chadhilek * Kenvreuriezh ar [[dervich]]ed * Kenvreuriezh [[Soufiegezh|soufiek]] * Kenvreuriezh zaouia == Levrlennadur == * [[Martine Ségalen]], "Des confréries dans la France d'aujourd'hui". E-barzh ''L'Histoire'', n° 5, octobre 1978. == Notennoù ha daveennoù == [[Rummad:Kenvreuriezhoù]] [[Rummad:Relijionoù]] 3xdv2s52l2x1uraiflyhdzermbvpnth 0 172177 2203288 2199690 2026-11-01T08:57:44Z Kestenn 14086 2203288 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Model 1897|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Repeterhagelgevär - Livrustkammaren - 98434 (cropped).jpg|frameless|280x280px]] <br><br>Ur fuzuilh-pomp '''Winchester Model 1897''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{SUA}} |- ! Doare |[[Fuzuilh flour he c'hanol]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre [[Fuzuilh-pomp|bomp]] |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[Kalibr 12]]<br>[[Kalibr 16]] |- ! Produer |[[Winchester Repeating Arms Company]] |- ! Mare produiñ |1897 - 1957 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! |Mas (hep kartouchenn) |3,6 kg |- ! Hirder |997 mm |- ! Hirder ar c'hanol |510 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger korzennek 5 pe 6 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |D |- |} Ar '''Winchester Model 1897''' zo ur [[fuzuilh-pomp]] ijinet gant [[John Browning]] ha produet gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company]] etre 1897 ha 1957. Unan eus [[Arm-tan|armoù-tan]] brudetañ ar merk eo. == Istor == Ar [[Winchester Model 1893]] ijinet gant John Browning a oa unan eus ar fuzuilhoù-pomp kentañ. Ne voe ket gwerzhet mat abalamour d'un nebeud sioù ha d'ar fed e oa un tamm bihan ha bresk evit degemer ar c'hartouchennoù-chase 67 ha 70 mm implijet d'ar poent-se. John Browning a renkas neuze kudennoù an M1893 en ur wellaat sistem serriñ ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] hag en ur ziblasañ an toull-distrinkañ war ar c'hostez<ref name=":0">{{En}} CAMPBELL Dave, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-winchester-model-1897-a-look-back/ The Winchester Model 1897: A Look Back]'', war American Rifleman, 15/07/2020 (lennet d'ar 05/09/2024)</ref>. === Implij === Ar Model 1897 a voe dibabet gant [[arme ar Stadoù-Unanet]], a implijas anezhi adalek ar [[Brezel etre Filipinez hag ar Stadoù-Unanet|brezel a-enep ar Filipinez]] etre 1899 ha 1902. Servijout a reas stank da vare ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]], en desped da glemmoù ofisiel ar gouarnamant alaman a lavare ez ae an arm a-enep da [[Emglevioù Den Haag|eil emglev Den Haag]] (1907), a verze implij armoù a zegase poanioù diret, abalamour d'ar plomoù-chase tennet gantañ. Implijet e veze an arm evit gwareziñ postoù-evezhiañ distro da skouer, e-lec'h ma oa efedus evit reiñ ur galloud-tan uhel da soudarded taget gant enebourien niverusoc'h<ref>{{En}} WILLIAMSON Harold F., [[iarchive:gunthatwonwest0000unse/page/158/mode/2up|''Winchester, the gun that won the West'',]] Washington DC: Combat Forces, 1952, pp. 158-159</ref>. Talvoudus e c'hallje bezañ bet ar Model 1897 evit tennañ en trañcheoù strizh en ur leuniañ ar spas gant kalz bannadelloù war un dro da vare un argadenn, met ne voe ket implijet kalz evit se abalamour d'he hirder ha da goñdisionoù gleb ha lous al lec'hioù-emgann<ref name=":0" />. Un adstumm hep [[Geriaoueg an armoù-tan#Ki|ki]] deveret eus ar Model 1897 a voe implijet er brezel dreist-holl : ar [[Winchester Model 1912]], dezhañ ur [[Baionetez|vaionetez]], lesanvet war-lerc'h ''Trench Gun''<ref name=":1">{{En}} ''[https://www.gunsandammo.com/videodetail/gangster-guns-winchester-model-1897-model-12-12ga/364100/453508 Gangster Guns: Winchester Model 1897 & Model 12 12GA]'', war lec'hienn Guns&Ammo (gwelet d'ar 05/09/2024)</ref> evel kalz [[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|fuzuilhoù-emgann flour o c'hanol]] a seurt-se''.'' Un arm boutin e voe e-mesk kalz familhoù stadunanat hag etre daouarn poliserien ar vro er bloavezhioù 1920<ref name=":1" />. Paouezet e voe gant ar produiñ e 1957. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Fuzuilhoù-pomp]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù implijet er westernoù]] l8p2726e96j62u2chrvy4ysz2vh9453 2203292 2203288 2026-11-01T09:07:49Z Kestenn 14086 2203292 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Model 1897|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Repeterhagelgevär - Livrustkammaren - 98434 (cropped).jpg|frameless|280x280px]] <br><br>Ur fuzuilh-pomp '''Winchester Model 1897''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{SUA}} |- ! Doare |[[Fuzuilh flour he c'hanol]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre [[Fuzuilh-pomp|bomp]] |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[Kalibr 12]]<br>[[Kalibr 16]] |- ! Produer |[[Winchester Repeating Arms Company]] |- ! Mare produiñ |1897 - 1957 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |3,6 kg |- ! Hirder |997 mm |- ! Hirder ar c'hanol |510 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger korzennek 5 pe 6 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |D |- |} Ar '''Winchester Model 1897''' zo ur [[fuzuilh-pomp]] ijinet gant [[John Browning]] ha produet gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company]] etre 1897 ha 1957. Unan eus [[Arm-tan|armoù-tan]] brudetañ ar merk eo. == Istor == Ar [[Winchester Model 1893]] ijinet gant John Browning a oa unan eus ar fuzuilhoù-pomp kentañ. Ne voe ket gwerzhet mat abalamour d'un nebeud sioù ha d'ar fed e oa un tamm bihan ha bresk evit degemer ar c'hartouchennoù-chase 67 ha 70 mm implijet d'ar poent-se. John Browning a renkas neuze kudennoù an M1893 en ur wellaat sistem serriñ ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] hag en ur ziblasañ an toull-distrinkañ war ar c'hostez<ref name=":0">{{En}} CAMPBELL Dave, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-winchester-model-1897-a-look-back/ The Winchester Model 1897: A Look Back]'', war American Rifleman, 15/07/2020 (lennet d'ar 05/09/2024)</ref>. === Implij === Ar Model 1897 a voe dibabet gant [[arme ar Stadoù-Unanet]], a implijas anezhi adalek ar [[Brezel etre Filipinez hag ar Stadoù-Unanet|brezel a-enep ar Filipinez]] etre 1899 ha 1902. Servijout a reas stank da vare ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]], en desped da glemmoù ofisiel ar gouarnamant alaman a lavare ez ae an arm a-enep da [[Emglevioù Den Haag|eil emglev Den Haag]] (1907), a verze implij armoù a zegase poanioù diret, abalamour d'ar plomoù-chase tennet gantañ. Implijet e veze an arm evit gwareziñ postoù-evezhiañ distro da skouer, e-lec'h ma oa efedus evit reiñ ur galloud-tan uhel da soudarded taget gant enebourien niverusoc'h<ref>{{En}} WILLIAMSON Harold F., [[iarchive:gunthatwonwest0000unse/page/158/mode/2up|''Winchester, the gun that won the West'',]] Washington DC: Combat Forces, 1952, pp. 158-159</ref>. Talvoudus e c'hallje bezañ bet ar Model 1897 evit tennañ en trañcheoù strizh en ur leuniañ ar spas gant kalz bannadelloù war un dro da vare un argadenn, met ne voe ket implijet kalz evit se abalamour d'he hirder ha da goñdisionoù gleb ha lous al lec'hioù-emgann<ref name=":0" />. Un adstumm hep [[Geriaoueg an armoù-tan#Ki|ki]] deveret eus ar Model 1897 a voe implijet er brezel dreist-holl : ar [[Winchester Model 1912]], dezhañ ur [[Baionetez|vaionetez]], lesanvet war-lerc'h ''Trench Gun''<ref name=":1">{{En}} ''[https://www.gunsandammo.com/videodetail/gangster-guns-winchester-model-1897-model-12-12ga/364100/453508 Gangster Guns: Winchester Model 1897 & Model 12 12GA]'', war lec'hienn Guns&Ammo (gwelet d'ar 05/09/2024)</ref> evel kalz [[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|fuzuilhoù-emgann flour o c'hanol]] a seurt-se''.'' Un arm boutin e voe e-mesk kalz familhoù stadunanat hag etre daouarn poliserien ar vro er bloavezhioù 1920<ref name=":1" />. Paouezet e voe gant ar produiñ e 1957. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Fuzuilhoù-pomp]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù implijet er westernoù]] spery4lrgpp3dh5p4ipop1gujg0qtuw 0 172530 2203291 2193449 2026-11-01T09:03:19Z Kestenn 14086 2203291 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning M1900|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Browning 1900 (6971783631).jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur bistolenn '''Browning Model 1900''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Belgia}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[.32 ACP]] |- ! Ijiner |[[John Browning]] |- ! Bloavezh krouidigezh |1896 |- ! Produer |[[FN Herstal]] |- ! Mare produiñ |1900 - 1911 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |625 g |- ! Hirder |162 mm |- ! Hirder ar c'hanol |102 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Tizh ar boledoù V₀ |290 m/s |- ! Endalc'h |Karger fiñv 7 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Browning M1900''', pe '''FN Model 1900''', anavezet er bloavezhioù 1900 dindan an anv '''pistolenn Browning''' en Europa, zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek ijinet e dibenn ar bloavezhioù 1890 gant [[John Browning]] ha produet etre 1900 ha 1911 gant an embregerezh belgiat [[FN Herstal]]. == Deskrivadur == Ar bistolenn damaotomatek kentañ savet gant John Browning e oa<ref name=":0">{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/belgium-semi-automatic-pistols/fn-browning-m1900-eng/ FN Browning M1900]'', Modern Firearms (lennet d'ar 15/10/2024)</ref>. Un dispac'h e voe ar Model 1900. Ur stumm modern a zegase, ha-hi disheñvel diouzh an nebeud pistolennoù kinniget betek-neuze evel ar [[Borchardt C93]] pe ar [[Mauser C96]]. He zresoù a awenas ar braz eus ar pistolennoù war-lerc'h<ref name=":0" />. Ur c'hammed teknikel a-bouez e oa ivez he sistem amprest gazoù evit lakaat ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] da vezañ kambret goude pep tenn<ref>{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 72</ref>. Kambret e oa e [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]], ur [[munision]] savet gant Browning e-unan. Berzh a reas ar Model 1900, ha tro {{formatnum:700000}} skouerenn anezhi a voe produet etre 1900 ha 1911<ref>{{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, p. 167</ref>. Abalamour dezhi e teuas ar ger ''Browning'' da vezañ ur [[gourzhanvad]] evit envel forzh peseurt pistolenn e Europa e deroù an XX{{Vet}} kantved. Ar Model 1900 a voe diazez kentañ ar [[Colt M1911]], a zo gwelet evel unan eus ar pistolennoù gwellañ en Istor. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Belgia]] k58rv50a98njg3gb9rmh4cz6a8a1by3 0 178820 2203302 2198755 2026-11-01T10:43:57Z Kestenn 14086 Daveenn ha resisadur war mod-bac'hañ ar brizonidi stadunanat (sav-boent SUA). A galon, 2203302 wikitext text/x-wiki {{databox}} An '''USS ''Pueblo'' (AGER-2)''' a oa ur vag enklask teknikel eus ar [[Bag klasad Banner-enklask endroel|rummad ''Banner'']], lakaet er servij e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]], ha troet en ur vag [[bag spierezh|spiañ]] e [[1967]] gant an [[United States Navy]]. Bet e oa o tastum [[Titouriñ milourel|titouroù milourel]] hag o seveniñ enklaskoù [[moroniezh]], o spiañ an eskemmoù elektronek ha radio eus [[Norzhkorea]]. D'an 23 a viz Genver [[1968]], ar vag a voe taget hag harzet gant bigi norzhkorean, ar pezh a zo bet anvet '''Darvoud ''Pueblo'''''<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://texasarchive.org/2018_00353|title=Reactions to Pueblo Incident (1968)|website=Texas Archive of the Moving Image|accessdate=28/08/2026}}</ref>. Harzidigezh ar vag hag an 83 bourzhiad – unan a voe lazhet e-kerzh an dagadenn – a oa bet nebeutoc'h evit ur sizhun goude ar gemennadenn war stad an Unaniezh gant ar prezidant [[Lyndon B. Johnson]] dirak [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet]], ur sizhun a-raok [[argadenn an Tết]] e [[Su Viêt Nam]], e-kerzh [[Brezel Viêt Nam]], ha tri devezh goude ma oa bet 31 ezel eus an [[Unvez 124]] eus [[Arme Pobl Korea|servijoù ispisial]] Norzhkorea o treuziñ [[Takad disoudardet Korea]] (DMZ, ''Demilitarized Zone'') hag o lazhañ 26 [[Sukorea]]n ha Stadunanad e-kerzh [[tagadenn an Ti Glas]] (palez ar galloud erounit) er gêr-benn [[Seoul]]. Harzadenn ar ''Pueblo'' ha mod-bac'hañ ar vourzhidi e-kerzh an unnek miz da heul (re nebeut a voued ha taolioù, peurgetket<ref>{{En}} ''[http://www.usspueblo.org/Prisoners/the_Farm.html Prisoners. Compound 2 "the Farm"]'', USS Pueblo (lennet d'ar 01/11/2026)</ref>) a oa bet un darvoud kalet er [[Brezel yen]], o washaat an darempredoù etre ar C'hornôg ha galloudoù bloc'had ar Reter. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{Commonscat}} [[Rummad:Listri spiañ]] [[Rummad:Listri 1944]] [[Rummad:Listri ar United States Army]] ssdh054a1gik3tbuyup482yxvkmll7j 10 179164 2203248 2203004 2026-10-31T15:37:16Z Kestenn 14086 2203248 wikitext text/x-wiki <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Jonathan Tortoise 2020.jpg|thumb|Ar vaot Jonathan e 2020.]] * [[Jonathan (baot)|Jonathan]], ur [[Baot ramz Sechelez|vaot ramz eus Sechelez]], eo al loen bev koshañ a anavezomp : ganet e vije war-dro 1832. * Abaoe miz Here 2026 ez eus ur [[monumant ar re varv|monumant d'ar re varv]] e kumun [[Lanrigan]], e [[Bro Sant-Maloù]]. * [[Nikola Petrović-Njegoš]], priñs [[Montenegro]], zo ganet e [[Sant-Nikolaz-ar-Pelem]]. * [[Tizh ar gouloù]] er [[goullo]] eo an tizh brasañ zo en [[Hollved]] anavezet, hervez [[relativelezh hollek]] [[Albert Einstein]] : 299 792 458 metr dre eilenn. * [[Ronan Huon]], an emsaver breton brudet, a oa ganet e [[Saint-Omer (Pas-de-Calais)|Saint-Omer]] e [[Pas-de-Calais]] e 1922. * Awenet eo bet ar c'hoari [[sudoku]] gant ar [[karrez hud|c'harrez hud]] moarvat. * E [[1893]], [[Zeland-Nevez]] e voe ar Stad kentañ o reiñ d'ar merc'hed ar gwir da votiñ, a-drugarez d'ur stourm hir gant [[Kate Sheppard]]. 35vbjhzufv7sn3fpw8z9fatzlzuzq5k 10 181076 2203289 2201240 2026-11-01T09:00:02Z Kestenn 14086 2203289 wikitext text/x-wiki {{navbox |style = wide |name = Browning |title = [[John Browning]] |state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |listclass = hlist |group1 = [[Pistolenn]]où |list1 = [[FN Model 1900 (pistolenn)|FN M1900]] • [[Colt M1900]] • [[Colt M1902]] • [[FN Model 1903]] • [[Colt Model 1903 Pocket Hammer|M1903 Pocket Hammer]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Browning M1906]] • [[Colt Model 1908 Vest Pocket|M1908 Vest Pocket]] • [[Browning M1910]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • [[FN Baby Browning|Baby Browning]] • [[Browning Hi-Power|Hi-Power]] |group2 = [[Fuzuilh]]où ha [[karabinenn]]où |list2 = [[Winchester Model 1885]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1892|Winchester 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1895]] • [[Browning SA-22]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 24]] • [[FN Trombone]] |group3 = [[Fuzuilh flour he c'hanol|Fuzuilhoù flour o c'hanol]] |list3 = [[Winchester Model 1887/1901|Winchester Model 1887]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Browning Auto-5|Browning Auto-5 / Remington Model 11]] • [[Remington Model 17]] • [[Stevens Model 520/620]] • [[Browning B25]] • [[Ithaca 37]] |group4 = [[Mindrailherez]]ioù ha [[Fuzuilh-vindrailher|fuzuilhoù-mindrailher]] |list4 = [[Colt-Browning M1895]] • [[Browning M1917]] • [[BAR M1918]] • [[Browning M1919]] • [[M2 Browning]] |group5 = [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchennoù]] |list5 = [[.25 ACP]] • [[.32 ACP]] • [[.38 ACP]] • [[.380 ACP]] • [[9 mm Browning Long]] • [[.45 ACP]] • [[.50 BMG]] }} 5jtxfvfym0ohaaieqmroemt8yg7kjr0 2203290 2203289 2026-11-01T09:00:40Z Kestenn 14086 2203290 wikitext text/x-wiki {{navbox |style = wide |name = Browning |title = Armoù ha munisionoù bet ijinet gant [[John Browning]] |state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |listclass = hlist |group1 = [[Pistolenn]]où |list1 = [[FN Model 1900 (pistolenn)|FN M1900]] • [[Colt M1900]] • [[Colt M1902]] • [[FN Model 1903]] • [[Colt Model 1903 Pocket Hammer|M1903 Pocket Hammer]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Browning M1906]] • [[Colt Model 1908 Vest Pocket|M1908 Vest Pocket]] • [[Browning M1910]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • [[FN Baby Browning|Baby Browning]] • [[Browning Hi-Power|Hi-Power]] |group2 = [[Fuzuilh]]où ha [[karabinenn]]où |list2 = [[Winchester Model 1885]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1892|Winchester 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1895]] • [[Browning SA-22]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 24]] • [[FN Trombone]] |group3 = [[Fuzuilh flour he c'hanol|Fuzuilhoù flour o c'hanol]] |list3 = [[Winchester Model 1887/1901|Winchester Model 1887]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Browning Auto-5|Browning Auto-5 / Remington Model 11]] • [[Remington Model 17]] • [[Stevens Model 520/620]] • [[Browning B25]] • [[Ithaca 37]] |group4 = [[Mindrailherez]]ioù ha [[Fuzuilh-vindrailher|fuzuilhoù-mindrailher]] |list4 = [[Colt-Browning M1895]] • [[Browning M1917]] • [[BAR M1918]] • [[Browning M1919]] • [[M2 Browning]] |group5 = [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchennoù]] |list5 = [[.25 ACP]] • [[.32 ACP]] • [[.38 ACP]] • [[.380 ACP]] • [[9 mm Browning Long]] • [[.45 ACP]] • [[.50 BMG]] }} m0o33hvlmwuaywo9cfza9sgk7lfojr5 0 181273 2203278 2201405 2026-10-31T21:22:46Z Llydawr 145 2203278 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Torfedoù a-enep an denelezh''' pe '''torfedoù a-enep Mab-den''' a vez graet eus tagadennoù hollek a-enep [[trevour]]ien<ref name="Mettraux">{{cite book |last1=Mettraux |first1=Guénaël |title=International Crimes and the Ad Hoc Tribunals |date=2005 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-927155-9 |language=en |page=320}}</ref>. Disheñvel diouzh an torfedoù brezel, an torfedoù a-enep Mab-den a c'hall bezañ sevenet e-kerzh mareoù a beoc'h pe brezel hag a-enep keodedourien ar vro kement hag a-enep estrenien<ref name="Mettraux" /><ref name="DeGuzman">{{cite book |first=Margaret M. |last=DeGuzman |url=https://ssrn.com/abstract=1745183 |chapter=Crimes Against Humanity |title=Research Handbook on International Criminal Law |editor-first=Bartram S. |editor-last=Brown |publisher=[[Edgar Elgar Publishing]] |date=2011}}</ref>. Asambles gant an [[Torfed brezel|torfedoù brezel]], [[gouennlazh]]ioù, hag an [[torfed tagañ]], an torfedoù a-enep an denelezh a zo e-kreiz ar re a vez barnet hervez ar [[Gwir etrebroadel kastizel]]<ref>{{cite book |last1=Schwöbel-Patel |first1=Christine |title=The Oxford Handbook of International Criminal Law |date=2020 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=9780198825203 |page=768 |chapter-url=https://academic.oup.com/edited-volume/41306/chapter/352055519 |chapter=The Core Crimes of International Criminal Law}}</ref> hag, evel an torfedoù all hervez al lezenn etrebroadel, [[Kendivizad diwar-benn an direizhded torfedoù brezel ha torfedoù a-enep mab-den|int didermen]] ha n'eus ket harzoù barnerezh d'ar poursu (lec'h ma vez degemeret [[pennaenn ar gwir hollvedel]])<ref name="DeGuzman" />. [[Restr:Selection on the ramp at Auschwitz-Birkenau, 1944 (Auschwitz Album) 1b.jpg|thumb|Ar [[Selektion]], eus yuzevien Hungaria en [[Auschwitz-Birkenau|Auschwitz-II-Birkenau]] e [[Dalc'herezh Polonia gant Alamagn (1939-1945)|Polonia dalc'het]] gant Alamagn e dibenn al [[Loskaberzh]].]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Torfedoù a-enep an denelezh]] [[Rummad:Gwir etrebroadel]] 8t7itt9zseyp8c16ipduyaqfwljq2x1 0 181490 2203276 2203200 2026-10-31T20:11:32Z Dishual 612 2203276 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ur '''vinenn eneptank''' a vez graet eus un doare [[minenn douar]] savet evit labezañ pe distrujañ karbedoù, evel [[tank]]où ha [[karbed stourm hobregonet|karbedoù stourm hobregonet]]. Pa vezont keñveriet gant ar [[Minenn enepden|minennoù enepden]], ar minennoù eneptank o deus kalz muioc'h a [[danvez-tarzh|zanvez-tarzh]] ha gant ur galloud tarzh kreñv. An [[mechenn (pirotekniezh)|enaouer]] a zo savet evit tarzhañ pa vez ur c'harbed o tremen warno, pe raloc'h, [[Pellurzhier|eus a bell]] pe dre bezañ diguzhet gant ar minenn. ===Kentañ Brezel-bed=== Ar c'hentañ minennoù eneptank a oa bet primaozet e-kerzh ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]] evit talañ ouzh ar [[Tankoù ponner Breizh-Veur ar C'hentañ Brezel-bed|c'hentañ tankoù]] degaset war an tachennoù emgann gant [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon|Breizh-Veur]] e fin ar brezel. == Pennadoù kar == * [[Minenn enepden]] * [[Ardivink-Tarzh Primaozet]] {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Armoù enepdafar]] [[Rummad:Armoù eneptank]] n1fg4cy7w9nkr8yk9uwe9a5ahyfng4a 0 181501 2203225 2026-10-31T12:28:55Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Restr:Kordennad.jpg|thumb|250x250px|Ur gordennad koad-tan hengounel e Breizh (tri ster) : ur paralelepiped 3m x 1 m x 0,8 m, ennañ tammoù koad 0,5 m.]] Ar '''c'hordennad''' zo un [[Unanenn vuzuliañ|unanenn]] hengounel evit muzuliañ un ec'honad a [[koad|goad]] troc'het pe a geuneud, implijet e kornôg Europa hag e Norzhamerika dreist-holl. Disheñvel eo he zalvoudegezh hervez al lec'hioù. == Talvoudegezh == E Breizh eo par da dri [[Ster (unanenn)|ster]], da lav..." 2203225 wikitext text/x-wiki [[Restr:Kordennad.jpg|thumb|250x250px|Ur gordennad koad-tan hengounel e Breizh (tri ster) : ur paralelepiped 3m x 1 m x 0,8 m, ennañ tammoù koad 0,5 m.]] Ar '''c'hordennad''' zo un [[Unanenn vuzuliañ|unanenn]] hengounel evit muzuliañ un ec'honad a [[koad|goad]] troc'het pe a geuneud, implijet e kornôg Europa hag e Norzhamerika dreist-holl. Disheñvel eo he zalvoudegezh hervez al lec'hioù. == Talvoudegezh == E Breizh eo par da dri [[Ster (unanenn)|ster]], da lavaret eo 3 m³ koad troc'het e tammoù ur metr hirder. E Bro-C'hall, hervez ar rannvroioù, e c'hall talvezout ur gordennad etre daou ha pemp ster<ref>{{Fr}} ''[https://www.linternaute.com/bricolage/guide-maison-et-jardin/1409952-corde-de-bois-mesurer-le-bois-de-chauffage/ Corde de bois : mesurer le bois de chauffage]'', L'Internaute, 10/0/2025 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Abaoe 1978, ar gordennad hag ar ster n'int ket unanennoù-muzuliañ ofisiel ken, pa ranker ober gant ar [[metr kub]] hervez lezenn, met implijet e vez kalz ar sistem kozh c'hoazh, gant gwerzherien goad o-unan zoken<ref>{{Fr}} ''[https://prevost-fils.fr/corde-de-bois-steres-volume/ Corde de bois : combien de stères, quel volume, quel prix ?]'', Prévost et fils, 21/07/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. E Kebek, ur gordennad zo ur paralelepiped 128 p³, da lavaret eo 8 troatad war 4 zroatad war 4 zroatad. Un unanenn ofisiel eo ar gordennad e Kanada<ref>{{Fr}} ''[https://ised-isde.canada.ca/site/mesures-canada/fr/consommateurs/achat-biens-mesures/achat-bois-chauffage Achat de bois de chauffage]'', Mesures Canada (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Unanennoù ec'honad]] [[Rummad:Gounid-koad]] b6tchw2t6v7z2vaobr3m1wqgz0i22nf 0 181502 2203229 2026-10-31T14:15:34Z Arko 540 Adkas war-du [[Beltain]] 2203229 wikitext text/x-wiki #adkas[[Beltain]] 0gzgbahfnst7uw7nqh71enrqlvpic09 0 181503 2203231 2026-10-31T14:16:13Z Arko 540 Adkas war-du [[Samhain]] 2203231 wikitext text/x-wiki #adkas[[Samhain]] 2j8s7t8hvot6g84x4bbj1zdrpnqzg80 0 181504 2203234 2026-10-31T14:18:36Z Arko 540 Adkas war-du [[Samhain]] 2203234 wikitext text/x-wiki #adkas[[Samhain]] 2j8s7t8hvot6g84x4bbj1zdrpnqzg80 0 181505 2203235 2026-10-31T14:20:04Z Arko 540 Adkas war-du [[Lughnasadh]] 2203235 wikitext text/x-wiki #adkas[[Lughnasadh]] 99ki5uwpiloaovi6od64yvwx3324d7f 0 181506 2203236 2026-10-31T14:20:31Z Arko 540 Adkas war-du [[Beltain]] 2203236 wikitext text/x-wiki #adkas[[Beltain]] 0gzgbahfnst7uw7nqh71enrqlvpic09 0 181507 2203237 2026-10-31T15:02:28Z Arko 540 Adkas war-du [[Teokratelezh]] 2203237 wikitext text/x-wiki #adkas[[Teokratelezh]] gqlervsr7hotg87ocleu0gufw3p1ep5 0 181508 2203238 2026-10-31T15:05:57Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|Brügger & Thomet<br>GL06/LL06|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Eng pm ASG-GL-06-Grenade-Launcher-Proline-17002-8737 1.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur banner-greunadennoù '''Brügger & Thomet GL06''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Suis}} |- ! Doare |[[Banner-greunadennoù]] un-..." 2203238 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Brügger & Thomet<br>GL06/LL06|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Eng pm ASG-GL-06-Grenade-Launcher-Proline-17002-8737 1.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur banner-greunadennoù '''Brügger & Thomet GL06''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Suis}} |- ! Doare |[[Banner-greunadennoù]] un-tenn, kanol da wintañ |- ! [[Munision|Munisionoù]] |Greunadennoù 40 mm<br>Boledoù kaoutchoug 40 × 46 mm |- ! Produer |[[Brügger & Thomet]] |- ! Mare produiñ |Abaoe 2006 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |2,05 kg |- ! scope="row" |Hirder (lamm pleget) |385 mm |- ! scope="row" |Hirder (lamm dibleget) |590 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn efedus |Betek 300 m (GL06)<br>Betek 50 m (LL06, gant boledoù kaoutchoug) |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |Etre 116 ha 220 J (boledoù kaoutchoug implijet e Bro-C'hall, hervez o doare) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- |} Ar '''GL06''' zo ur [[banner-greunadennoù]] produet gant an embregerezh suis [[Brügger & Thomet]] abaoe 2006. Ur stumm sivil en deus, anvet LL06 gant an embregerezh, anavezetoc'h dindan an anv melestradurel LBD 40 e [[Bro-C'hall]]. Ar GL06 zo un arm dezhañ ur c'hanol da wintañ, hag ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DAO (Double Action Only, Daou-Ober Nemetken)|blatinenn daou-ober nemetken]]. Kambret eo evit bannadelloù 40 mm o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]]. E stumm sivil, an LL06, zo heñvel, war-bouez e liv (melen ha du eo, e-lec'h du hepken), hag an dafar bukañ savet warnañ<ref>{{en}} Maxim Popenker, ''[https://modernfirearms.net/en/grenade-launchers/switzerland-grenade-launchers/bt-gl-06-eng/ B+T GL-06]'', Modern Firearms (lennet d'an 31/10/2026)</ref> (ur [[buker poent ruz]] e Bro-C'hall peurgetket). == Implij == [[Restr:Alternative libertaire mensuel (24559402402) (cropped).jpg|kleiz|thumb|Ar stumm LL06 (LBD 40) implijet e Bro-C'hall.]] E Bro-C'hall e vez implijet an LL06 gant ar [[Polis broadel (Bro-C'hall)|polis]] hag an [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|archeriezh vroadel]] abaoe 2009, dindan an anv ''LBD 40'' (''"Lanceur de Balles de Défense 40 mm"'', [[banner boledoù difenn]] 40 mm). Unan eus ar broioù nemete en Europa eo ma ra an nerzhioù polis gant armoù a seurt-se a-yoc'h e manifestagoù, ar pezh a zegas gloazadennoù grevus <ref>{{fr}} Pierre Carrey, ''[https://www.letemps.ch/monde/france/pourquoi-la-police-francaise-est-une-des-seules-a-tant-utiliser-dans-des-manifestations-les-polemiques-lbd-fabriques-en-suisse Pourquoi la police française est une des seules à tant utiliser les polémiques balles de défense LBD fabriqués en Suisse]'', Le Temps, 10/10/206 (lennet d'an 31/10/2026)</ref><ref>{{fr}} ''[https://www.lemonde.fr/police-justice/article/2019/01/25/le-tribunal-administratif-de-paris-refuse-de-suspendre-l-usage-du-lbd_5414713_1653578.html Le tribunal administratif de Paris refuse de suspendre l’usage du LBD]'', Le Monde, 25/01/2019 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>: hervez ur studiadenn embannet er gelaouenn ''[[The Lancet]]'', 43 den zo bet gloazet en o lagad e Bro-C'hall abalamour d'un LBD 40 etre miz C'hwevrer 2016 ha miz Eost 2019. 9 anezhe zo bet tennet ul lagad dezhe, ha pemp anezhe hepken o deus adkavet ur sell normal<ref name=":1">{{fr}} ''[https://maintiendelordre.fr/lbd-40-mm-bt-gl-06/ LBD 40mm GL-06]'', Maintien de l'ordre (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Abaoe miz Meurzh 2019, 608 den tizhet gant un LBD 40 e Bro-C'hall zo bet renablet : 28% anezhe zo bet gloazet en o fenn, ar pezh n'eo ket aotreet gant an doktrin implij er vro koulskoude ; 34 den o deus kollet ul lodennn eus o c'horf (lagad peurliesañ) er prantad-se<ref>{{fr}} ''[https://violencespolicieres.fr/causes/lanceur-de-balle-de-defense Lanceur de balle de défense]'', Violences policières (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Kalz a c'hloazadennoù c'hoarvezet da vanifesterien e-pad [[luskad ar jiletennoù melen]] zo bet graet gant LBD 40<ref>{{fr}} Sébastien Meurs, ''[https://www.capital.fr/entreprises-marches/quest-ce-que-le-lbd-40-le-successeur-du-flash-ball-1323872 Qu’est-ce que le LBD 40, le successeur du Flash-Ball ?]'', Capital, 17/01/2019 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Meur a wech, aozadurioù evel [[Amnesty International]] o deus goulennet e vije paouezet gant implij an LBD 40 e Bro-C'hall<ref>{{en}} ''[https://www.amnesty.org/en/documents/EUR21/0304/2019/en/ France: Call for suspending the use of rubber bullets fired with the LBD40 and for banning grenades GLI-F4 in the context of policing protests]'', Amnesty International, 03/05/2019 (lennet d'an 31/10/2026)</ref><ref>{{fr}} ''[https://www.amnesty.fr/communiques/amnesty-international-denonce-lusage-disproportionne-de-la-force-contre-les-manifestations-lyceennes/ Amnesty International dénonce l’usage disproportionné de la force contre les manifestations lycéennes et demande la suspension de l’usage des LBD]'', Amnesty International, 02/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Ar bannadelloù tennet gant an LBD 40 e Bro-C'hall zo<ref name=":1" /> : * ''Cartridge SIR'' (116 joul) hag ''SIR X'' (176 joul), gwerzhet gant Brügger & Thomet, resis e 7 cm betek 25 metr ; ne vezont ket implijet ken e Bro-C'hall. * boledoù savet gant CTS er Stadoù-Unanet (176 joul, implijet c'hoazh e Bro-C'hall a nebeudoù) ; * boledoù gall savet gant Alsetex : 220 joul<ref>Heñvel, tamm-pe-damm ouzh energiezh ur boled [[.22 Long Rifle]] e beg ar c'hanol.</ref>, resis e 14 cm betek 25 metr. * e 2022, an embregerezh [[Nobel Sport]] en deus gounezet ur marc'had 2 vilion a euroioù evit produiñ {{formatnum:160000}} munision SHOCK, dezhe un energiezh etre 100 ha 175 joul e 20 metr. == Tangwall == Etre an 28 hag an 29 a viz Here 2026, diouzh noz, ez eus bet distrujet ul lodenn eus savadurioù sez Brügger & Thomet e [[Thun]] gant un tan-gwall, graet a ratozh-kaer hervez an elfennoù kentañ rastellet gant ar polis. Al luskad gall [[Les Soulèvements de la Terre]] en deus embannnet bezañ resevet ur video arc'hadur, hag a gemenn e vije bet plantet tan "e souten manifesterien Bro-C'hall hag ar GenZ dre vras"<ref>{{fr}} Camille Ducrocq, ''[https://www.leparisien.fr/faits-divers/lentreprise-darmement-suisse-qui-fabrique-les-lbd-de-la-police-francaise-ravagee-par-un-incendie-la-piste-criminelle-privilegiee-31-10-2026-SFCVFZDH7JFZZE7VU7CL7KOFTY.php L’entreprise d’armement suisse qui fabrique les LBD de la police française ravagée par un incendie, la piste criminelle privilégiée]'', Le Parisien, 31/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>, da vare emsavadeg liseidi e Frañs. An embregerezh a embanne war e lec'hienn e oa serret e vurevioù, e stal hag e stand tennañ goude an oberenn<ref>Hervez pajenn degemer [[https://bt-ag.ch/en/lec'hienn Brügger & Thomet]] lennet d'an 31/10/2026.</ref>. == Liamm diavaez == * {{fr}} [https://bt-ag.ch/fr/categorie-de-produit/armes-bt/bt-gl06/ Ar GL06] war lec'hienn Brügger & Thomet == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù|bannoù = 2}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Banneroù-greunadennoù]] [[Rummad:Armoù Suis]] [[Rummad:Banneroù boledoù difenn]] 6lm1h5u080pl63nfjmcdga759vqa8bn 2203240 2203238 2026-10-31T15:07:38Z Kestenn 14086 2203240 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Brügger & Thomet<br>GL06/LL06|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Eng pm ASG-GL-06-Grenade-Launcher-Proline-17002-8737 1.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur banner-greunadennoù '''Brügger & Thomet GL06''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Suis}} |- ! Doare |[[Banner-greunadennoù]] un-tenn, kanol da wintañ |- ! [[Munision|Munisionoù]] |Greunadennoù 40 mm<br>Boledoù kaoutchoug 40 × 46 mm |- ! Produer |[[Brügger & Thomet]] |- ! Mare produiñ |Abaoe 2006 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |2,05 kg |- ! scope="row" |Hirder (lamm pleget) |385 mm |- ! scope="row" |Hirder (lamm dibleget) |590 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn efedus |Betek 300 m (GL06)<br>Betek 50 m (LL06, gant boledoù kaoutchoug) |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |Etre 116 ha 220 J (boledoù kaoutchoug implijet e Bro-C'hall, hervez o doare) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- |} Ar '''GL06''' zo ur [[banner-greunadennoù]] produet gant an embregerezh suis [[Brügger & Thomet]] abaoe 2006. Ur stumm sivil en deus, anvet '''LL06''' gant an embregerezh, anavezetoc'h dindan an anv melestradurel '''LBD 40''' e [[Bro-C'hall]]. Ar GL06 zo un arm dezhañ ur c'hanol da wintañ, hag ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DAO (Double Action Only, Daou-Ober Nemetken)|blatinenn daou-ober nemetken]]. Kambret eo evit bannadelloù 40 mm o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]]. E stumm sivil, an LL06, zo heñvel, war-bouez e liv (melen ha du eo, e-lec'h du hepken), hag an dafar bukañ savet warnañ<ref>{{en}} Maxim Popenker, ''[https://modernfirearms.net/en/grenade-launchers/switzerland-grenade-launchers/bt-gl-06-eng/ B+T GL-06]'', Modern Firearms (lennet d'an 31/10/2026)</ref> (ur [[buker poent ruz]] e Bro-C'hall peurgetket). == Implij == [[Restr:Alternative libertaire mensuel (24559402402) (cropped).jpg|kleiz|thumb|Ar stumm LL06 (LBD 40) implijet e Bro-C'hall.]] E Bro-C'hall e vez implijet an LL06 gant ar [[Polis broadel (Bro-C'hall)|polis]] hag an [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|archeriezh vroadel]] abaoe 2009, dindan an anv ''LBD 40'' (''"Lanceur de Balles de Défense 40 mm"'', [[banner boledoù difenn]] 40 mm). Unan eus ar broioù nemete en Europa eo ma ra an nerzhioù polis gant armoù a seurt-se a-yoc'h e manifestagoù, ar pezh a zegas gloazadennoù grevus <ref>{{fr}} Pierre Carrey, ''[https://www.letemps.ch/monde/france/pourquoi-la-police-francaise-est-une-des-seules-a-tant-utiliser-dans-des-manifestations-les-polemiques-lbd-fabriques-en-suisse Pourquoi la police française est une des seules à tant utiliser les polémiques balles de défense LBD fabriqués en Suisse]'', Le Temps, 10/10/206 (lennet d'an 31/10/2026)</ref><ref>{{fr}} ''[https://www.lemonde.fr/police-justice/article/2019/01/25/le-tribunal-administratif-de-paris-refuse-de-suspendre-l-usage-du-lbd_5414713_1653578.html Le tribunal administratif de Paris refuse de suspendre l’usage du LBD]'', Le Monde, 25/01/2019 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>: hervez ur studiadenn embannet er gelaouenn ''[[The Lancet]]'', 43 den zo bet gloazet en o lagad e Bro-C'hall abalamour d'un LBD 40 etre miz C'hwevrer 2016 ha miz Eost 2019. 9 anezhe zo bet tennet ul lagad dezhe, ha pemp anezhe hepken o deus adkavet ur sell normal<ref name=":1">{{fr}} ''[https://maintiendelordre.fr/lbd-40-mm-bt-gl-06/ LBD 40mm GL-06]'', Maintien de l'ordre (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Abaoe miz Meurzh 2019, 608 den tizhet gant un LBD 40 e Bro-C'hall zo bet renablet : 28% anezhe zo bet gloazet en o fenn, ar pezh n'eo ket aotreet gant an doktrin implij er vro koulskoude ; 34 den o deus kollet ul lodennn eus o c'horf (lagad peurliesañ) er prantad-se<ref>{{fr}} ''[https://violencespolicieres.fr/causes/lanceur-de-balle-de-defense Lanceur de balle de défense]'', Violences policières (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Kalz a c'hloazadennoù c'hoarvezet da vanifesterien e-pad [[luskad ar jiletennoù melen]] zo bet graet gant LBD 40<ref>{{fr}} Sébastien Meurs, ''[https://www.capital.fr/entreprises-marches/quest-ce-que-le-lbd-40-le-successeur-du-flash-ball-1323872 Qu’est-ce que le LBD 40, le successeur du Flash-Ball ?]'', Capital, 17/01/2019 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Meur a wech, aozadurioù evel [[Amnesty International]] o deus goulennet e vije paouezet gant implij an LBD 40 e Bro-C'hall<ref>{{en}} ''[https://www.amnesty.org/en/documents/EUR21/0304/2019/en/ France: Call for suspending the use of rubber bullets fired with the LBD40 and for banning grenades GLI-F4 in the context of policing protests]'', Amnesty International, 03/05/2019 (lennet d'an 31/10/2026)</ref><ref>{{fr}} ''[https://www.amnesty.fr/communiques/amnesty-international-denonce-lusage-disproportionne-de-la-force-contre-les-manifestations-lyceennes/ Amnesty International dénonce l’usage disproportionné de la force contre les manifestations lycéennes et demande la suspension de l’usage des LBD]'', Amnesty International, 02/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Ar bannadelloù tennet gant an LBD 40 e Bro-C'hall zo<ref name=":1" /> : * ''Cartridge SIR'' (116 joul) hag ''SIR X'' (176 joul), gwerzhet gant Brügger & Thomet, resis e 7 cm betek 25 metr ; ne vezont ket implijet ken e Bro-C'hall. * boledoù savet gant CTS er Stadoù-Unanet (176 joul, implijet c'hoazh e Bro-C'hall a nebeudoù) ; * boledoù gall savet gant Alsetex : 220 joul<ref>Heñvel, tamm-pe-damm ouzh energiezh ur boled [[.22 Long Rifle]] e beg ar c'hanol.</ref>, resis e 14 cm betek 25 metr. * e 2022, an embregerezh [[Nobel Sport]] en deus gounezet ur marc'had 2 vilion a euroioù evit produiñ {{formatnum:160000}} munision SHOCK, dezhe un energiezh etre 100 ha 175 joul e 20 metr. == Tangwall == Etre an 28 hag an 29 a viz Here 2026, diouzh noz, ez eus bet distrujet ul lodenn eus savadurioù sez Brügger & Thomet e [[Thun]] gant un tan-gwall, graet a ratozh-kaer hervez an elfennoù kentañ rastellet gant ar polis. Al luskad gall [[Les Soulèvements de la Terre]] en deus embannnet bezañ resevet ur video arc'hadur, hag a gemenn e vije bet plantet tan "e souten manifesterien Bro-C'hall hag ar GenZ dre vras"<ref>{{fr}} Camille Ducrocq, ''[https://www.leparisien.fr/faits-divers/lentreprise-darmement-suisse-qui-fabrique-les-lbd-de-la-police-francaise-ravagee-par-un-incendie-la-piste-criminelle-privilegiee-31-10-2026-SFCVFZDH7JFZZE7VU7CL7KOFTY.php L’entreprise d’armement suisse qui fabrique les LBD de la police française ravagée par un incendie, la piste criminelle privilégiée]'', Le Parisien, 31/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>, da vare emsavadeg liseidi e Frañs. An embregerezh a embanne war e lec'hienn e oa serret e vurevioù, e stal hag e stand tennañ goude an oberenn<ref>Hervez pajenn degemer [[https://bt-ag.ch/en/lec'hienn Brügger & Thomet]] lennet d'an 31/10/2026.</ref>. == Liamm diavaez == * {{fr}} [https://bt-ag.ch/fr/categorie-de-produit/armes-bt/bt-gl06/ Ar GL06] war lec'hienn Brügger & Thomet == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù|bannoù = 2}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Banneroù-greunadennoù]] [[Rummad:Armoù Suis]] [[Rummad:Banneroù boledoù difenn]] 1eenc1yaw6p0c0z74gchki031dmn5y2 2203241 2203240 2026-10-31T15:09:04Z Kestenn 14086 2203241 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Brügger & Thomet<br>GL06/LL06|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Eng pm ASG-GL-06-Grenade-Launcher-Proline-17002-8737 1.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur banner-greunadennoù '''Brügger & Thomet GL06''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Suis}} |- ! Doare |[[Banner-greunadennoù]] un-tenn, kanol da wintañ |- ! [[Munision|Munisionoù]] |Greunadennoù 40 mm<br>Boledoù kaoutchoug 40 × 46 mm |- ! Produer |[[Brügger & Thomet]] |- ! Mare produiñ |Abaoe 2006 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |2,05 kg |- ! scope="row" |Hirder (lamm pleget) |385 mm |- ! scope="row" |Hirder (lamm dibleget) |590 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn efedus |Betek 300 m (GL06)<br>Betek 50 m (LL06, gant boledoù kaoutchoug) |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |Etre 116 ha 220 J (boledoù kaoutchoug implijet e Bro-C'hall, hervez o doare) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- |} Ar '''GL06''' zo ur [[banner-greunadennoù]] produet gant an embregerezh suis [[Brügger & Thomet]] abaoe 2006. Ur stumm sivil en deus, anvet '''LL06''' gant an embregerezh, anavezetoc'h dindan an anv melestradurel '''LBD 40''' e [[Bro-C'hall]]. Ar GL06 zo un arm dezhañ ur c'hanol da wintañ, hag ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DAO (Double Action Only, Daou-Ober Nemetken)|blatinenn daou-ober nemetken]]. Kambret eo evit bannadelloù 40 mm o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]]. E stumm sivil, an LL06, zo heñvel, war-bouez e liv (melen ha du eo, e-lec'h du hepken), hag an dafar bukañ savet warnañ<ref>{{en}} Maxim Popenker, ''[https://modernfirearms.net/en/grenade-launchers/switzerland-grenade-launchers/bt-gl-06-eng/ B+T GL-06]'', Modern Firearms (lennet d'an 31/10/2026)</ref> (ur [[buker poent ruz]] e Bro-C'hall peurgetket). == Implij == [[Restr:Alternative libertaire mensuel (24559402402) (cropped).jpg|kleiz|thumb|Ar stumm LL06 (LBD 40) implijet e Bro-C'hall.]] E Bro-C'hall e vez implijet an LL06 gant ar [[Polis broadel (Bro-C'hall)|polis]] hag an [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|archeriezh vroadel]] abaoe 2009, dindan an anv ''LBD 40'' (''"Lanceur de Balles de Défense 40 mm"'', [[banner boledoù difenn]] 40 mm). Unan eus ar broioù nemete en Europa eo ma ra an nerzhioù polis gant armoù a seurt-se a-yoc'h e manifestagoù, ar pezh a zegas gloazadennoù grevus <ref>{{fr}} Pierre Carrey, ''[https://www.letemps.ch/monde/france/pourquoi-la-police-francaise-est-une-des-seules-a-tant-utiliser-dans-des-manifestations-les-polemiques-lbd-fabriques-en-suisse Pourquoi la police française est une des seules à tant utiliser les polémiques balles de défense LBD fabriqués en Suisse]'', Le Temps, 10/10/206 (lennet d'an 31/10/2026)</ref><ref>{{fr}} ''[https://www.lemonde.fr/police-justice/article/2019/01/25/le-tribunal-administratif-de-paris-refuse-de-suspendre-l-usage-du-lbd_5414713_1653578.html Le tribunal administratif de Paris refuse de suspendre l’usage du LBD]'', Le Monde, 25/01/2019 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>: hervez ur studiadenn embannet er gelaouenn ''[[The Lancet]]'', 43 den zo bet gloazet en o lagad e Bro-C'hall abalamour d'un LBD 40 etre miz C'hwevrer 2016 ha miz Eost 2019. 9 anezhe zo bet tennet ul lagad dezhe, ha pemp anezhe hepken o deus adkavet ur sell normal<ref name=":1">{{fr}} ''[https://maintiendelordre.fr/lbd-40-mm-bt-gl-06/ LBD 40mm GL-06]'', Maintien de l'ordre (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Abaoe miz Meurzh 2019, 608 den tizhet gant un LBD 40 e Bro-C'hall zo bet renablet : 28% anezhe zo bet gloazet en o fenn, ar pezh n'eo ket aotreet gant an doktrin implij er vro koulskoude ; 34 den o deus kollet ul lodennn eus o c'horf (lagad peurliesañ) er prantad-se<ref>{{fr}} ''[https://violencespolicieres.fr/causes/lanceur-de-balle-de-defense Lanceur de balle de défense]'', Violences policières (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Kalz a c'hloazadennoù c'hoarvezet da vanifesterien e-pad [[luskad ar jiletennoù melen]] zo bet graet gant LBD 40<ref>{{fr}} Sébastien Meurs, ''[https://www.capital.fr/entreprises-marches/quest-ce-que-le-lbd-40-le-successeur-du-flash-ball-1323872 Qu’est-ce que le LBD 40, le successeur du Flash-Ball ?]'', Capital, 17/01/2019 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Meur a wech, aozadurioù evel [[Amnesty International]] o deus goulennet e vije paouezet gant implij an LBD 40 e Bro-C'hall<ref>{{en}} ''[https://www.amnesty.org/en/documents/EUR21/0304/2019/en/ France: Call for suspending the use of rubber bullets fired with the LBD40 and for banning grenades GLI-F4 in the context of policing protests]'', Amnesty International, 03/05/2019 (lennet d'an 31/10/2026)</ref><ref>{{fr}} ''[https://www.amnesty.fr/communiques/amnesty-international-denonce-lusage-disproportionne-de-la-force-contre-les-manifestations-lyceennes/ Amnesty International dénonce l’usage disproportionné de la force contre les manifestations lycéennes et demande la suspension de l’usage des LBD]'', Amnesty International, 02/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Ar bannadelloù tennet gant an LBD 40 e Bro-C'hall zo<ref name=":1" /> : * ''Cartridge SIR'' (116 joul) hag ''SIR X'' (176 joul), gwerzhet gant Brügger & Thomet, resis e 7 cm betek 25 metr ; ne vezont ket implijet ken e Bro-C'hall. * boledoù savet gant CTS er Stadoù-Unanet (176 joul, implijet c'hoazh e Bro-C'hall a nebeudoù) ; * boledoù gall savet gant Alsetex : 220 joul<ref>Heñvel, tamm-pe-damm ouzh energiezh ur boled [[.22 Long Rifle]] e beg ar c'hanol.</ref>, resis e 14 cm betek 25 metr. * e 2022, an embregerezh [[Nobel Sport]] en deus gounezet ur marc'had 2 vilion a euroioù evit produiñ {{formatnum:160000}} munision SHOCK, dezhe un energiezh etre 100 ha 175 joul e 20 metr. == Tangwall == Etre an 28 hag an 29 a viz Here 2026, diouzh noz, ez eus bet distrujet ul lodenn eus savadurioù sez Brügger & Thomet e [[Thun]] gant un tan-gwall, graet a ratozh-kaer hervez an elfennoù kentañ rastellet gant ar polis. Al luskad gall [[Les Soulèvements de la Terre]] en deus embannnet bezañ resevet ur video arc'hadur, hag a gemenn e vije bet plantet tan "e souten manifesterien Bro-C'hall hag ar GenZ dre vras"<ref>{{fr}} Camille Ducrocq, ''[https://www.leparisien.fr/faits-divers/lentreprise-darmement-suisse-qui-fabrique-les-lbd-de-la-police-francaise-ravagee-par-un-incendie-la-piste-criminelle-privilegiee-31-10-2026-SFCVFZDH7JFZZE7VU7CL7KOFTY.php L’entreprise d’armement suisse qui fabrique les LBD de la police française ravagée par un incendie, la piste criminelle privilégiée]'', Le Parisien, 31/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>, da vare emsavadeg liseidi e Frañs. An embregerezh a embanne war e lec'hienn e oa serret e vurevioù, e stal hag e stand tennañ goude an oberenn<ref>Hervez pajenn degemer [[https://bt-ag.ch/en/lec'hienn Brügger & Thomet]] lennet d'an 31/10/2026.</ref>. == Liamm diavaez == * {{fr}} [https://bt-ag.ch/fr/categorie-de-produit/armes-bt/bt-gl06/ Ar GL06] war lec'hienn Brügger & Thomet == Gwelet ivez == * [[Feulster a-berzh ar polis]] * [[Banner boledoù difenn]] * [[Flashball]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù|bannoù = 2}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Banneroù-greunadennoù]] [[Rummad:Armoù Suis]] [[Rummad:Banneroù boledoù difenn]] 9wcd5l8wy1x5ko3mxuuvas0eopis4it 2203243 2203241 2026-10-31T15:25:49Z Kestenn 14086 2203243 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Brügger & Thomet<br>GL06/LL06|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Eng pm ASG-GL-06-Grenade-Launcher-Proline-17002-8737 1.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur banner-greunadennoù '''Brügger & Thomet GL06''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Suis}} |- ! Doare |[[Banner-greunadennoù]] un-tenn, kanol da wintañ |- ! [[Munision|Munisionoù]] |Greunadennoù 40 mm<br>Boledoù kaoutchoug 40 × 46 mm |- ! Produer |[[Brügger & Thomet]] |- ! Mare produiñ |Abaoe 2006 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |2,05 kg |- ! scope="row" |Hirder (lamm pleget) |385 mm |- ! scope="row" |Hirder (lamm dibleget) |590 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn efedus |Betek 300 m (GL06)<br>Betek 50 m (LL06, gant boledoù kaoutchoug) |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |Etre 116 ha 220 J (boledoù kaoutchoug implijet e Bro-C'hall, hervez o doare) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- |} Ar '''GL06''' zo ur [[banner-greunadennoù]] produet gant an embregerezh suis [[Brügger & Thomet]] abaoe 2006. Ur stumm sivil en deus, anvet '''LL06''' gant an embregerezh, anavezetoc'h dindan an anv melestradurel '''LBD 40''' e [[Bro-C'hall]]. Ar GL06 zo un arm dezhañ ur c'hanol da wintañ, hag ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DAO (Double Action Only, Daou-Ober Nemetken)|blatinenn daou-ober nemetken]]. Kambret eo evit bannadelloù 40 mm o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]]. E stumm sivil, an LL06, zo heñvel, war-bouez e liv (melen ha du eo, e-lec'h du hepken), hag an dafar bukañ savet warnañ<ref>{{en}} Maxim Popenker, ''[https://modernfirearms.net/en/grenade-launchers/switzerland-grenade-launchers/bt-gl-06-eng/ B+T GL-06]'', Modern Firearms (lennet d'an 31/10/2026)</ref> (ur [[buker poent ruz]] e Bro-C'hall peurgetket). == Implij == [[Restr:Alternative libertaire mensuel (24559402402) (cropped).jpg|kleiz|thumb|Ar stumm LL06 (LBD 40) implijet e Bro-C'hall.]] E Bro-C'hall e vez implijet an LL06 gant ar [[Polis broadel (Bro-C'hall)|polis]] hag an [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|archeriezh vroadel]] abaoe 2009, dindan an anv ''LBD 40'' (''"Lanceur de Balles de Défense 40 mm"'', [[banner boledoù difenn]] 40 mm). Unan eus ar broioù nemete en Europa eo ma ra an nerzhioù polis gant armoù a seurt-se a-yoc'h e manifestagoù, ar pezh a zegas gloazadennoù grevus <ref>{{fr}} Pierre Carrey, ''[https://www.letemps.ch/monde/france/pourquoi-la-police-francaise-est-une-des-seules-a-tant-utiliser-dans-des-manifestations-les-polemiques-lbd-fabriques-en-suisse Pourquoi la police française est une des seules à tant utiliser les polémiques balles de défense LBD fabriqués en Suisse]'', Le Temps, 10/10/206 (lennet d'an 31/10/2026)</ref><ref>{{fr}} ''[https://www.lemonde.fr/police-justice/article/2019/01/25/le-tribunal-administratif-de-paris-refuse-de-suspendre-l-usage-du-lbd_5414713_1653578.html Le tribunal administratif de Paris refuse de suspendre l’usage du LBD]'', Le Monde, 25/01/2019 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>: hervez ur studiadenn embannet er gelaouenn ''[[The Lancet]]'', 43 den zo bet gloazet en o lagad e Bro-C'hall abalamour d'un LBD 40 etre miz C'hwevrer 2016 ha miz Eost 2019. 9 anezhe zo bet tennet ul lagad dezhe, ha pemp anezhe hepken o deus adkavet ur sell normal<ref name=":1">{{fr}} ''[https://maintiendelordre.fr/lbd-40-mm-bt-gl-06/ LBD 40mm GL-06]'', Maintien de l'ordre (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Abaoe miz Meurzh 2019, 608 den tizhet gant un LBD 40 e Bro-C'hall zo bet renablet : 28% anezhe zo bet gloazet en o fenn, ar pezh n'eo ket aotreet gant an doktrin implij er vro koulskoude ; 34 den o deus kollet ul lodennn eus o c'horf (lagad peurliesañ) er prantad-se<ref>{{fr}} ''[https://violencespolicieres.fr/causes/lanceur-de-balle-de-defense Lanceur de balle de défense]'', Violences policières (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Kalz a c'hloazadennoù c'hoarvezet da vanifesterien e-pad [[luskad ar jiletennoù melen]] zo bet graet gant LBD 40<ref>{{fr}} Sébastien Meurs, ''[https://www.capital.fr/entreprises-marches/quest-ce-que-le-lbd-40-le-successeur-du-flash-ball-1323872 Qu’est-ce que le LBD 40, le successeur du Flash-Ball ?]'', Capital, 17/01/2019 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Meur a wech, aozadurioù evel [[Amnesty International]] o deus goulennet e vije paouezet gant implij an LBD 40 e Bro-C'hall<ref>{{en}} ''[https://www.amnesty.org/en/documents/EUR21/0304/2019/en/ France: Call for suspending the use of rubber bullets fired with the LBD40 and for banning grenades GLI-F4 in the context of policing protests]'', Amnesty International, 03/05/2019 (lennet d'an 31/10/2026)</ref><ref>{{fr}} ''[https://www.amnesty.fr/communiques/amnesty-international-denonce-lusage-disproportionne-de-la-force-contre-les-manifestations-lyceennes/ Amnesty International dénonce l’usage disproportionné de la force contre les manifestations lycéennes et demande la suspension de l’usage des LBD]'', Amnesty International, 02/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. Ar bannadelloù tennet gant an LBD 40 e Bro-C'hall zo<ref name=":1" /> : * ''Cartridge SIR'' (116 joul) hag ''SIR X'' (176 joul), gwerzhet gant Brügger & Thomet, resis e 7 cm betek 25 metr ; ne vezont ket implijet ken e Bro-C'hall. * boledoù savet gant CTS er Stadoù-Unanet (176 joul, implijet c'hoazh e Bro-C'hall a nebeudoù) ; * boledoù gall savet gant Alsetex : 220 joul<ref>Heñvel, tamm-pe-damm ouzh energiezh ur boled [[.22 Long Rifle]] e beg ar c'hanol.</ref>, resis e 14 cm betek 25 metr. * e 2022, an embregerezh [[Nobel Sport]] en deus gounezet ur marc'had 2 vilion a euroioù evit produiñ {{formatnum:160000}} munision SHOCK, dezhe un energiezh etre 100 ha 175 joul e 20 metr. == Tangwall == Etre an 28 hag an 29 a viz Here 2026, diouzh noz, ez eus bet distrujet ul lodenn eus savadurioù sez Brügger & Thomet e [[Thun]] gant un tan-gwall, graet a ratozh-kaer hervez an elfennoù kentañ rastellet gant ar polis. Al luskad gall [[Les Soulèvements de la Terre]] en deus embannnet bezañ resevet ur video arc'hadur, hag a gemenn e vije bet plantet tan "e souten manifesterien Bro-C'hall hag ar GenZ dre vras"<ref>{{fr}} Camille Ducrocq, ''[https://www.leparisien.fr/faits-divers/lentreprise-darmement-suisse-qui-fabrique-les-lbd-de-la-police-francaise-ravagee-par-un-incendie-la-piste-criminelle-privilegiee-31-10-2026-SFCVFZDH7JFZZE7VU7CL7KOFTY.php L’entreprise d’armement suisse qui fabrique les LBD de la police française ravagée par un incendie, la piste criminelle privilégiée]'', Le Parisien, 31/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>, da vare emsavadeg liseidi e Frañs. An embregerezh a embanne war e lec'hienn e oa serret e vurevioù, e stal hag e stand tennañ goude an oberenn<ref>Hervez pajenn degemer [[https://bt-ag.ch/en/lec'hienn Brügger & Thomet]] lennet d'an 31/10/2026.</ref>. == Liamm diavaez == * {{fr}} [https://bt-ag.ch/fr/categorie-de-produit/armes-bt/bt-gl06/ Ar GL06] war lec'hienn Brügger & Thomet == Gwelet ivez == * [[Feulster a-berzh ar polis]] * [[Banner boledoù difenn]] * [[Flash-Ball]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù|bannoù = 2}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Banneroù-greunadennoù]] [[Rummad:Armoù Suis]] [[Rummad:Banneroù boledoù difenn]] cb55x1gc3renctjax5x0x5plbap5o9y 0 181509 2203239 2026-10-31T15:07:16Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[Brügger & Thomet GL06]] 2203239 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Brügger & Thomet GL06]] [[Rummad:Banneroù-greunadennoù]] qeol0qumbip8nwr8ir2ifb7daangdkp 0 181510 2203242 2026-10-31T15:24:50Z Arko 540 Adkas war-du [[Christian-Joseph Guyonvarc'h]] 2203242 wikitext text/x-wiki #adkas[[Christian-Joseph Guyonvarc'h]] st9wxfnpi9knkfbm3j06vwgu3eb8v94 0 181511 2203246 2026-10-31T15:27:58Z Arko 540 Adkas war-du [[Christian-Joseph Guyonvarc'h]] 2203246 wikitext text/x-wiki #adkas[[Christian-Joseph Guyonvarc'h]] st9wxfnpi9knkfbm3j06vwgu3eb8v94 0 181512 2203253 2026-10-31T16:14:41Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Restr:Brügger & Thomet logo.svg|thumb|217x217px|Logo an embregerezh.]] '''B&T''', bet anvet '''Brügger & Thomet''' betek 2011, zo un embregerezh [[suis]] arbennikaet war an [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel, hag an dafar taktik stag oute evel ar [[Reduer-son|redueroù-son]] hag ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|reilhoù]]. E [[Thun]], nepell diouzh [[Bern]], emañ e sez. == Istor == Savet e voe an embregerezh e 1991 gant Karl Brügger ha Heinrich Thomet e Spiez...." 2203253 wikitext text/x-wiki [[Restr:Brügger & Thomet logo.svg|thumb|217x217px|Logo an embregerezh.]] '''B&T''', bet anvet '''Brügger & Thomet''' betek 2011, zo un embregerezh [[suis]] arbennikaet war an [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel, hag an dafar taktik stag oute evel ar [[Reduer-son|redueroù-son]] hag ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|reilhoù]]. E [[Thun]], nepell diouzh [[Bern]], emañ e sez. == Istor == Savet e voe an embregerezh e 1991 gant Karl Brügger ha Heinrich Thomet e Spiez. Kregiñ a rejont da broduiñ reduerioù-son hag a voe implijet war veur a arm savet gant embregerezhioù brudet evel [[Beretta]], [[Česká zbrojovka a.s.|CZ]], [[FN Herstal]], [[Glock (pistolenn)|Glock]] ha [[Carl Walther GmbH|Walther]]. E 2000 e tilojas da dThun, e-lec'h m'emañ c'hoazh. E 2001 e prenas gwirioù produiñ ur bistolenn-vindrailher anvet [[Steyr TMP|TMP]] digant an embregerezh aostrian [[Steyr Arms|Steyr]]. Berzh a reas Brügger & Thomet gant an arm-mañ, a werzhjont dindan an anv [[Brügger & Thomet MP9|MP9]] goude un nebeud kemmoù. Armoù all evel an [[Brügger & Thomet APR|APR]] (fuzuilh-resisted, 2006) hag ar [[Brügger & Thomet VP9|VP9]] (pistolenn, 2014) zo bet produet gant an embregerezh. Abaoe 2006 e ra ivez ar banneroù-greunadennoù [[Brügger & Thomet GL06|GL06]], implijet gant ar polis hag an archeriezh vroadel e Bro-C'hall dindan an anv LBD 40<ref>{{Fr}} ''[https://bt-ag.ch/fr/b-et-t/firma/ Entreprise]'' war lec'hienn B&T (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. === Tangwall === Etre an 28 hag an 29 a viz Here 2026, diouzh noz, e voe distrujet ul lodenn eus savadurioù an embregerezh gant un tan-gwall, graet a ratozh-kaer hervez ar polis. Ur video arc'hadur, hag a gemenne e oa bet plantet tan "e souten manifesterien Bro-C'hall hag ar GenZ dre vras", a voe embannet un nebeud devezhioù war-lerc'h, hep bezañ sur e oa fiziapl<ref>{{fr}} Camille Ducrocq, ''[https://www.leparisien.fr/faits-divers/lentreprise-darmement-suisse-qui-fabrique-les-lbd-de-la-police-francaise-ravagee-par-un-incendie-la-piste-criminelle-privilegiee-31-10-2026-SFCVFZDH7JFZZE7VU7CL7KOFTY.php L’entreprise d’armement suisse qui fabrique les LBD de la police française ravagée par un incendie, la piste criminelle privilégiée]'', Le Parisien, 31/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>, da vare emsavadeg liseidi e Frañs. An embregerezh a embanne war e lec'hienn e oa serret e vurevioù, e stal hag e stand tennañ goude an oberenn<ref>Hervez pajenn degemer lec'hienn an embregerezh, lennet d'an 31/10/2026.</ref>. == Liamm diavaez == * {{De}}{{En}}{{Fr}} [https://bt-ag.ch Lec'hienn an embregerezh] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{ALC'HWEZDIBAB:B&T}} [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù Suis]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1991]] mpx0b0v1d1k55kg105m3fxmw6dysxva 2203254 2203253 2026-10-31T16:15:00Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Brügger & Thomet]] da [[B&T]] 2203253 wikitext text/x-wiki [[Restr:Brügger & Thomet logo.svg|thumb|217x217px|Logo an embregerezh.]] '''B&T''', bet anvet '''Brügger & Thomet''' betek 2011, zo un embregerezh [[suis]] arbennikaet war an [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel, hag an dafar taktik stag oute evel ar [[Reduer-son|redueroù-son]] hag ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|reilhoù]]. E [[Thun]], nepell diouzh [[Bern]], emañ e sez. == Istor == Savet e voe an embregerezh e 1991 gant Karl Brügger ha Heinrich Thomet e Spiez. Kregiñ a rejont da broduiñ reduerioù-son hag a voe implijet war veur a arm savet gant embregerezhioù brudet evel [[Beretta]], [[Česká zbrojovka a.s.|CZ]], [[FN Herstal]], [[Glock (pistolenn)|Glock]] ha [[Carl Walther GmbH|Walther]]. E 2000 e tilojas da dThun, e-lec'h m'emañ c'hoazh. E 2001 e prenas gwirioù produiñ ur bistolenn-vindrailher anvet [[Steyr TMP|TMP]] digant an embregerezh aostrian [[Steyr Arms|Steyr]]. Berzh a reas Brügger & Thomet gant an arm-mañ, a werzhjont dindan an anv [[Brügger & Thomet MP9|MP9]] goude un nebeud kemmoù. Armoù all evel an [[Brügger & Thomet APR|APR]] (fuzuilh-resisted, 2006) hag ar [[Brügger & Thomet VP9|VP9]] (pistolenn, 2014) zo bet produet gant an embregerezh. Abaoe 2006 e ra ivez ar banneroù-greunadennoù [[Brügger & Thomet GL06|GL06]], implijet gant ar polis hag an archeriezh vroadel e Bro-C'hall dindan an anv LBD 40<ref>{{Fr}} ''[https://bt-ag.ch/fr/b-et-t/firma/ Entreprise]'' war lec'hienn B&T (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. === Tangwall === Etre an 28 hag an 29 a viz Here 2026, diouzh noz, e voe distrujet ul lodenn eus savadurioù an embregerezh gant un tan-gwall, graet a ratozh-kaer hervez ar polis. Ur video arc'hadur, hag a gemenne e oa bet plantet tan "e souten manifesterien Bro-C'hall hag ar GenZ dre vras", a voe embannet un nebeud devezhioù war-lerc'h, hep bezañ sur e oa fiziapl<ref>{{fr}} Camille Ducrocq, ''[https://www.leparisien.fr/faits-divers/lentreprise-darmement-suisse-qui-fabrique-les-lbd-de-la-police-francaise-ravagee-par-un-incendie-la-piste-criminelle-privilegiee-31-10-2026-SFCVFZDH7JFZZE7VU7CL7KOFTY.php L’entreprise d’armement suisse qui fabrique les LBD de la police française ravagée par un incendie, la piste criminelle privilégiée]'', Le Parisien, 31/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>, da vare emsavadeg liseidi e Frañs. An embregerezh a embanne war e lec'hienn e oa serret e vurevioù, e stal hag e stand tennañ goude an oberenn<ref>Hervez pajenn degemer lec'hienn an embregerezh, lennet d'an 31/10/2026.</ref>. == Liamm diavaez == * {{De}}{{En}}{{Fr}} [https://bt-ag.ch Lec'hienn an embregerezh] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{ALC'HWEZDIBAB:B&T}} [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù Suis]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1991]] mpx0b0v1d1k55kg105m3fxmw6dysxva 2203261 2203254 2026-10-31T17:24:19Z Ar choler 52661 2203261 wikitext text/x-wiki [[Restr:Brügger & Thomet logo.svg|thumb|upright|Logo an embregerezh.]] '''B&T''', bet anvet '''Brügger & Thomet''' betek 2011, zo un embregerezh [[suis]] arbennikaet war an [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel, hag an dafar taktik stag oute evel ar [[Reduer-son|redueroù-son]] hag ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|reilhoù]]. E [[Thun]], nepell diouzh [[Bern]], emañ e sez. == Istor == Savet e voe an embregerezh e 1991 gant Karl Brügger ha Heinrich Thomet e kêr Spiez, war ribl lenn [[Thun]]. Kregiñ a rejont da broduiñ reduerioù-son hag a voe implijet war veur a arm savet gant embregerezhioù brudet evel [[Beretta]], [[Česká zbrojovka a.s.|CZ]], [[FN Herstal]], [[Glock (pistolenn)|Glock]] ha [[Carl Walther GmbH|Walther]]. E 2000 e tilojas da Dhun, el lec'h m'emañ c'hoazh. E 2001 e prenas gwirioù produiñ ur bistolenn-vindrailher anvet [[Steyr TMP|TMP]] digant an embregerezh [[aostria]]n [[Steyr Arms|Steyr]]. Berzh a reas Brügger & Thomet gant an arm-mañ, a werzhjont dindan an anv [[Brügger & Thomet MP9|MP9]] goude un nebeud kemmoù. Armoù all evel an [[Brügger & Thomet APR|APR]] (fuzuilh-resisted, 2006) hag ar [[Brügger & Thomet VP9|VP9]] (pistolenn, 2014) zo bet produet gant an embregerezh. Abaoe 2006 e ra ivez ar banneroù-greunadennoù [[Brügger & Thomet GL06|GL06]], implijet gant ar polis hag an archeriezh vroadel e Bro-C'hall dindan an anv LBD 40<ref>{{Fr}} ''[https://bt-ag.ch/fr/b-et-t/firma/ Entreprise]'' war lec'hienn B&T (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. === Tan-gwall === Etre an 28 hag an 29 a viz Here 2026, diouzh noz, e voe distrujet ul lodenn eus savadurioù an embregerezh gant un tan-gwall, graet a ratozh-kaer hervez ar polis. Ur video arc'hadur, hag a gemenne e oa bet plantet tan "da skorañ manifesterien Bro-C'hall hag ar GenZ dre vras", a voe embannet un nebeud devezhioù war-lerc'h, hep bezañ sur e oa solius<ref>{{fr}} Camille Ducrocq, ''[https://www.leparisien.fr/faits-divers/lentreprise-darmement-suisse-qui-fabrique-les-lbd-de-la-police-francaise-ravagee-par-un-incendie-la-piste-criminelle-privilegiee-31-10-2026-SFCVFZDH7JFZZE7VU7CL7KOFTY.php L’entreprise d’armement suisse qui fabrique les LBD de la police française ravagée par un incendie, la piste criminelle privilégiée]'', Le Parisien, 31/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>, da vare emsavadeg liseidi e Frañs. An embregerezh a embanne war e lec'hienn e oa serret e vurevioù, e stal hag e stand tennañ goude an oberenn<ref>Hervez pajenn degemer lec'hienn an embregerezh, lennet d'an 31/10/2026.</ref>. == Liamm diavaez == * {{De}}{{En}}{{Fr}} [https://bt-ag.ch Lec'hienn an embregerezh] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{ALC'HWEZDIBAB:B&T}} [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù Suis]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1991]] q2ke96hlf9xrnk60cqftl309bfsb0ds 2203263 2203261 2026-10-31T18:26:05Z Kestenn 14086 Tennet ul liamm a oa div wech. A galon, 2203263 wikitext text/x-wiki [[Restr:Brügger & Thomet logo.svg|thumb|upright|Logo an embregerezh.]] '''B&T''', bet anvet '''Brügger & Thomet''' betek 2011, zo un embregerezh [[suis]] arbennikaet war an [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel, hag an dafar taktik stag oute evel ar [[Reduer-son|redueroù-son]] hag ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|reilhoù]]. E [[Thun]], nepell diouzh [[Bern]], emañ e sez. == Istor == Savet e voe an embregerezh e 1991 gant Karl Brügger ha Heinrich Thomet e kêr Spiez, war ribl lenn Thun. Kregiñ a rejont da broduiñ reduerioù-son hag a voe implijet war veur a arm savet gant embregerezhioù brudet evel [[Beretta]], [[Česká zbrojovka a.s.|CZ]], [[FN Herstal]], [[Glock (pistolenn)|Glock]] ha [[Carl Walther GmbH|Walther]]. E 2000 e tilojas da Dhun, el lec'h m'emañ c'hoazh. E 2001 e prenas gwirioù produiñ ur bistolenn-vindrailher anvet [[Steyr TMP|TMP]] digant an embregerezh [[aostria]]n [[Steyr Arms|Steyr]]. Berzh a reas Brügger & Thomet gant an arm-mañ, a werzhjont dindan an anv [[Brügger & Thomet MP9|MP9]] goude un nebeud kemmoù. Armoù all evel an [[Brügger & Thomet APR|APR]] (fuzuilh-resisted, 2006) hag ar [[Brügger & Thomet VP9|VP9]] (pistolenn, 2014) zo bet produet gant an embregerezh. Abaoe 2006 e ra ivez ar banneroù-greunadennoù [[Brügger & Thomet GL06|GL06]], implijet gant ar polis hag an archeriezh vroadel e Bro-C'hall dindan an anv LBD 40<ref>{{Fr}} ''[https://bt-ag.ch/fr/b-et-t/firma/ Entreprise]'' war lec'hienn B&T (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. === Tan-gwall === Etre an 28 hag an 29 a viz Here 2026, diouzh noz, e voe distrujet ul lodenn eus savadurioù an embregerezh gant un tan-gwall, graet a ratozh-kaer hervez ar polis. Ur video arc'hadur, hag a gemenne e oa bet plantet tan "da skorañ manifesterien Bro-C'hall hag ar GenZ dre vras", a voe embannet un nebeud devezhioù war-lerc'h, hep bezañ sur e oa solius<ref>{{fr}} Camille Ducrocq, ''[https://www.leparisien.fr/faits-divers/lentreprise-darmement-suisse-qui-fabrique-les-lbd-de-la-police-francaise-ravagee-par-un-incendie-la-piste-criminelle-privilegiee-31-10-2026-SFCVFZDH7JFZZE7VU7CL7KOFTY.php L’entreprise d’armement suisse qui fabrique les LBD de la police française ravagée par un incendie, la piste criminelle privilégiée]'', Le Parisien, 31/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>, da vare emsavadeg liseidi e Frañs. An embregerezh a embanne war e lec'hienn e oa serret e vurevioù, e stal hag e stand tennañ goude an oberenn<ref>Hervez pajenn degemer lec'hienn an embregerezh, lennet d'an 31/10/2026.</ref>. == Liamm diavaez == * {{De}}{{En}}{{Fr}} [https://bt-ag.ch Lec'hienn an embregerezh] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{ALC'HWEZDIBAB:B&T}} [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù Suis]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1991]] b6x6glth5ace67n949ug9whaqldrxg0 2203264 2203263 2026-10-31T18:26:39Z Kestenn 14086 2203264 wikitext text/x-wiki [[Restr:Brügger & Thomet logo.svg|thumb|upright|Logo an embregerezh.]] '''B&T''', bet anvet '''Brügger & Thomet''' betek 2011, zo un embregerezh [[suis]] arbennikaet war an [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel, hag an dafar taktik stag oute evel ar [[Reduer-son|redueroù-son]] hag ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|reilhoù]]. E [[Thun]], nepell diouzh [[Bern]], emañ e sez. == Istor == Savet e voe an embregerezh e 1991 gant Karl Brügger ha Heinrich Thomet e kêr [[Spiez]], war ribl lenn Thun. Kregiñ a rejont da broduiñ reduerioù-son hag a voe implijet war veur a arm savet gant embregerezhioù brudet evel [[Beretta]], [[Česká zbrojovka a.s.|CZ]], [[FN Herstal]], [[Glock (pistolenn)|Glock]] ha [[Carl Walther GmbH|Walther]]. E 2000 e tilojas da Dhun, el lec'h m'emañ c'hoazh. E 2001 e prenas gwirioù produiñ ur bistolenn-vindrailher anvet [[Steyr TMP|TMP]] digant an embregerezh [[aostria]]n [[Steyr Arms|Steyr]]. Berzh a reas Brügger & Thomet gant an arm-mañ, a werzhjont dindan an anv [[Brügger & Thomet MP9|MP9]] goude un nebeud kemmoù. Armoù all evel an [[Brügger & Thomet APR|APR]] (fuzuilh-resisted, 2006) hag ar [[Brügger & Thomet VP9|VP9]] (pistolenn, 2014) zo bet produet gant an embregerezh. Abaoe 2006 e ra ivez ar banneroù-greunadennoù [[Brügger & Thomet GL06|GL06]], implijet gant ar polis hag an archeriezh vroadel e Bro-C'hall dindan an anv LBD 40<ref>{{Fr}} ''[https://bt-ag.ch/fr/b-et-t/firma/ Entreprise]'' war lec'hienn B&T (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. === Tan-gwall === Etre an 28 hag an 29 a viz Here 2026, diouzh noz, e voe distrujet ul lodenn eus savadurioù an embregerezh gant un tan-gwall, graet a ratozh-kaer hervez ar polis. Ur video arc'hadur, hag a gemenne e oa bet plantet tan "da skorañ manifesterien Bro-C'hall hag ar GenZ dre vras", a voe embannet un nebeud devezhioù war-lerc'h, hep bezañ sur e oa solius<ref>{{fr}} Camille Ducrocq, ''[https://www.leparisien.fr/faits-divers/lentreprise-darmement-suisse-qui-fabrique-les-lbd-de-la-police-francaise-ravagee-par-un-incendie-la-piste-criminelle-privilegiee-31-10-2026-SFCVFZDH7JFZZE7VU7CL7KOFTY.php L’entreprise d’armement suisse qui fabrique les LBD de la police française ravagée par un incendie, la piste criminelle privilégiée]'', Le Parisien, 31/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>, da vare emsavadeg liseidi e Frañs. An embregerezh a embanne war e lec'hienn e oa serret e vurevioù, e stal hag e stand tennañ goude an oberenn<ref>Hervez pajenn degemer lec'hienn an embregerezh, lennet d'an 31/10/2026.</ref>. == Liamm diavaez == * {{De}}{{En}}{{Fr}} [https://bt-ag.ch Lec'hienn an embregerezh] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{ALC'HWEZDIBAB:B&T}} [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù Suis]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1991]] lf95omssxs1bbhanho44aimumqmj1jj 2203270 2203264 2026-10-31T18:37:02Z Kestenn 14086 2203270 wikitext text/x-wiki [[Restr:Brügger & Thomet logo.svg|thumb|upright|Logo an embregerezh.]] '''B&T''', bet anvet '''Brügger & Thomet''' betek 2011, zo un embregerezh [[suis]] arbennikaet war an [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel, hag an dafar taktik stag oute evel ar [[Reduer-son|redueroù-son]] hag ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|reilhoù]]. E [[Thun]], nepell diouzh [[Bern]], emañ e sez. == Istor == Savet e voe an embregerezh e 1991 gant Karl Brügger ha Heinrich Thomet e kêr [[Spiez]], war ribl [[lenn Thun]]. Kregiñ a rejont da broduiñ reduerioù-son hag a voe implijet war veur a arm savet gant embregerezhioù brudet evel [[Beretta]], [[Česká zbrojovka a.s.|CZ]], [[FN Herstal]], [[Glock (pistolenn)|Glock]] ha [[Carl Walther GmbH|Walther]]. E 2000 e tilojas da Dhun, el lec'h m'emañ c'hoazh. E 2001 e prenas gwirioù produiñ ur bistolenn-vindrailher anvet [[Steyr TMP|TMP]] digant an embregerezh [[aostria]]n [[Steyr Arms|Steyr]]. Berzh a reas Brügger & Thomet gant an arm-mañ, a werzhjont dindan an anv [[Brügger & Thomet MP9|MP9]] goude un nebeud kemmoù. Armoù all evel an [[Brügger & Thomet APR|APR]] (fuzuilh-resisted, 2006) hag ar [[Brügger & Thomet VP9|VP9]] (pistolenn, 2014) zo bet produet gant an embregerezh. Abaoe 2006 e ra ivez ar banneroù-greunadennoù [[Brügger & Thomet GL06|GL06]], implijet gant ar polis hag an archeriezh vroadel e Bro-C'hall dindan an anv LBD 40<ref>{{Fr}} ''[https://bt-ag.ch/fr/b-et-t/firma/ Entreprise]'' war lec'hienn B&T (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. === Tan-gwall === Etre an 28 hag an 29 a viz Here 2026, diouzh noz, e voe distrujet ul lodenn eus savadurioù an embregerezh gant un tan-gwall, graet a ratozh-kaer hervez ar polis. Ur video arc'hadur, hag a gemenne e oa bet plantet tan "da skorañ manifesterien Bro-C'hall hag ar GenZ dre vras", a voe embannet un nebeud devezhioù war-lerc'h, hep bezañ sur e oa solius<ref>{{fr}} Camille Ducrocq, ''[https://www.leparisien.fr/faits-divers/lentreprise-darmement-suisse-qui-fabrique-les-lbd-de-la-police-francaise-ravagee-par-un-incendie-la-piste-criminelle-privilegiee-31-10-2026-SFCVFZDH7JFZZE7VU7CL7KOFTY.php L’entreprise d’armement suisse qui fabrique les LBD de la police française ravagée par un incendie, la piste criminelle privilégiée]'', Le Parisien, 31/10/2026 (lennet d'an 31/10/2026)</ref>, da vare emsavadeg liseidi e Frañs. An embregerezh a embanne war e lec'hienn e oa serret e vurevioù, e stal hag e stand tennañ goude an oberenn<ref>Hervez pajenn degemer lec'hienn an embregerezh, lennet d'an 31/10/2026.</ref>. == Liamm diavaez == * {{De}}{{En}}{{Fr}} [https://bt-ag.ch Lec'hienn an embregerezh] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{ALC'HWEZDIBAB:B&T}} [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù Suis]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1991]] pl3azbhltzc3fwrgi24sbsbfm25e9bj 0 181513 2203255 2026-10-31T16:15:00Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Brügger & Thomet]] da [[B&T]] 2203255 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[B&T]] 93rlz4mgu9v8a283lzdmw7q6dwp67ou 2203256 2203255 2026-10-31T16:16:26Z Kestenn 14086 2203256 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[B&T]] [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] hkft931x5o4a0z3vslse99j8e6a3e97 0 181514 2203257 2026-10-31T16:34:12Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{{Disheñvelout}} '''Thun''' a c'hall ober dave da : == Tud == * [[Inge Thun]] (1945-2008), melldroader norvegiat ; * [[Matteo Thun]] (ganet e 1952), dizainer italian ; * [[Róża Thun]] (ganet e 1954), politikourez polonat ; * [[Familh von Thun und Hohenstein|Thun und Hohenstein]], ur familh noblañsed aostrian. == Kêrioù == * [[Thun]], ur gêr e [[Suis]], nepell diouzh [[Bern]]. * [[Thun-l'Évêque]], ur gumun c'hall e [[Norzh (departamant)|departamant Norzh]..." 2203257 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout}} '''Thun''' a c'hall ober dave da : == Tud == * [[Inge Thun]] (1945-2008), melldroader norvegiat ; * [[Matteo Thun]] (ganet e 1952), dizainer italian ; * [[Róża Thun]] (ganet e 1954), politikourez polonat ; * [[Familh von Thun und Hohenstein|Thun und Hohenstein]], ur familh noblañsed aostrian. == Kêrioù == * [[Thun]], ur gêr e [[Suis]], nepell diouzh [[Bern]]. * [[Thun-l'Évêque]], ur gumun c'hall e [[Norzh (departamant)|departamant Norzh]]. * [[Thun-Saint-Amand]], ur gumun c'hall e departamant Norzh. * [[Thun-Saint-Martin]], ur gumun c'hall e departamant Norzh. == A bep seurt == * [[Thun (embregerezh)|Thun]], un embregerezh porselenennoù tchek diazezet e 1794. 21hyh1j04pex62zpi26x729goz9mueg 0 181515 2203258 2026-10-31T16:45:13Z Kestenn 14086 Lañs dister 2203258 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} [[Restr:4197 - Thun - Schloss Thun over Rathausplatz.JPG|thumb|Kastell Thun, a-us d'ar gêr gozh.]] '''Thun''' (e galleg ''Thoune'') zo ur gêr e [[kanton Bern]], e kornôg [[Suis]]. {{formatnum:44125}} annezad a oa e 2024. == Lec'hioù == * [[kastell Thun]] (war-dro 1200) <ref>{{fr}} ''[https://www.myswitzerland.com/fr-ch/destinations/thoune/ Thoune]'', My Switzerland (lennet d'an 31/10/2026)</ref>; * kêr gozh eus ar Grennamzer ; * ar park Schadau, war ribl lenn Thun. == Tud == * [[Eduard Rubin]] (1836-1920), ijinour hag ofiser * [[Nico Müller]] (ganet e 1992), bleiner kirri-tan == Liamm diavaez == * {{de}} [https://www.thun.ch/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Suis]] rikfag2c6zygxr0qjdro5wmkx8bbqmo 2203259 2203258 2026-10-31T16:47:07Z Kestenn 14086 2203259 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all|Thun (disheñvelout)}} {{Danvez pennad}} [[Restr:4197 - Thun - Schloss Thun over Rathausplatz.JPG|thumb|Kastell Thun, a-us d'ar gêr gozh.]] '''Thun''' (''Thoune'' e galleg) zo ur gêr e [[kanton Bern]], e kornôg [[Suis]]. {{formatnum:44125}} annezad a oa e 2024. == Lec'hioù == * [[kastell Thun]] (war-dro 1200) <ref>{{fr}} ''[https://www.myswitzerland.com/fr-ch/destinations/thoune/ Thoune]'', My Switzerland (lennet d'an 31/10/2026)</ref>; * kêr gozh eus ar Grennamzer ; * ar park Schadau, war ribl lenn Thun. == Tud == * [[Eduard Rubin]] (1836-1920), ijinour hag ofiser * [[Nico Müller]] (ganet e 1992), bleiner kirri-tan == Liamm diavaez == * {{de}} [https://www.thun.ch/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Suis]] r1x8c87ax1f6ya8conpds7lbngnr843 2203267 2203259 2026-10-31T18:35:03Z Kestenn 14086 2203267 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all|Thun (disheñvelout)}} {{Danvez pennad}} [[Restr:4197 - Thun - Schloss Thun over Rathausplatz.JPG|thumb|Kastell Thun, a-us d'ar gêr gozh.]] '''Thun''' (''Thoune'' e galleg) zo ur gêr e [[kanton Bern]], e kornôg [[Suis]]. {{formatnum:44125}} annezad a oa e 2024. == Lec'hioù == * [[kastell Thun]] (war-dro 1200) <ref>{{fr}} ''[https://www.myswitzerland.com/fr-ch/destinations/thoune/ Thoune]'', My Switzerland (lennet d'an 31/10/2026)</ref>; * kêr gozh eus ar Grennamzer ; * ar park Schadau, war ribl [[lenn Thun]]. == Tud == * [[Eduard Rubin]] (1836-1920), ijinour hag ofiser * [[Nico Müller]] (ganet e 1992), bleiner kirri-tan == Liamm diavaez == * {{de}} [https://www.thun.ch/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Suis]] 8hck5zilv6iol72fequc9xrkinzi3c0 2203269 2203267 2026-10-31T18:36:16Z Kestenn 14086 2203269 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all|Thun (disheñvelout)}} {{Danvez pennad}} [[Restr:4197 - Thun - Schloss Thun over Rathausplatz.JPG|thumb|Kastell Thun, a-us d'ar gêr gozh.]] '''Thun''' (''Thoune'' e galleg) zo ur gêr e [[kanton Bern]], e kornôg [[Suis]]. {{formatnum:44125}} annezad a oa e 2024. == Lec'hioù == * [[kastell Thun]] (war-dro 1200) <ref>{{fr}} ''[https://www.myswitzerland.com/fr-ch/destinations/thoune/ Thoune]'', My Switzerland (lennet d'an 31/10/2026)</ref>; * kêr gozh eus ar Grennamzer ; * ar park Schadau, war ribl [[lenn Thun]]. == Tud == * [[Eduard Rubin]] (1836-1920), ijinour hag ofiser * [[Nico Müller]] (ganet e 1992), bleiner kirri-tan == Liamm diavaez == * {{de}} [https://www.thun.ch/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Suis]] 35gl6a9huc8nkf8p08u5517smtquntn 0 181516 2203260 2026-10-31T16:47:36Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[Thun]] 2203260 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Thun]] 7rkeeb53cziwnv2qke9gbstwqxc0dob 0 181517 2203266 2026-10-31T18:34:02Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{{Danvez pennad}} [[Restr:Schloss Spiez und Hafen Spiez.jpg|thumb|Kastell ha porzh Spiez, war ribl lenn Thun.]] '''Spiez''' zo ur gêr e [[kanton Bern]], e kornôg [[Suis]]. War ribl [[lenn Thun]] emañ, e traoñ an [[Niesen]]. {{formatnum:13332}} annezad a oa e 2025. == Lec'hioù == * [[Kastell Spiez]], a vije bet savet adalek ar VII{{vet}} kantved<ref>{{fr}} ''[https://www.myswitzerland.com/fr-fr/decouvrir/chateau-de-spiez/ Château de Spiez]'', My Switzerland (len..." 2203266 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} [[Restr:Schloss Spiez und Hafen Spiez.jpg|thumb|Kastell ha porzh Spiez, war ribl lenn Thun.]] '''Spiez''' zo ur gêr e [[kanton Bern]], e kornôg [[Suis]]. War ribl [[lenn Thun]] emañ, e traoñ an [[Niesen]]. {{formatnum:13332}} annezad a oa e 2025. == Lec'hioù == * [[Kastell Spiez]], a vije bet savet adalek ar VII{{vet}} kantved<ref>{{fr}} ''[https://www.myswitzerland.com/fr-fr/decouvrir/chateau-de-spiez/ Château de Spiez]'', My Switzerland (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. == Tud == * [[Caroline Steffen]] (ganet e 1978), kampionez triatlon == Liamm diavaez == * {{de}} [https://www.spiez.ch/de/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Suis]] t51e0fx5zmmfvfeb41jin5bdbm9bm5u 2203268 2203266 2026-10-31T18:35:59Z Kestenn 14086 2203268 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} [[Restr:Schloss Spiez und Hafen Spiez.jpg|thumb|Kastell ha porzh Spiez, war ribl lenn Thun.]] '''Spiez''' zo ur gêr e [[kanton Bern]], e kornôg [[Suis]]. War ribl [[lenn Thun]] emañ, e traoñ an [[Niesen]]. {{formatnum:13332}} annezad a oa e 2025. == Lec'hioù == * [[Kastell Spiez]], a vije bet savet adalek ar VII{{vet}} kantved<ref>{{fr}} ''[https://www.myswitzerland.com/fr-fr/decouvrir/chateau-de-spiez/ Château de Spiez]'', My Switzerland (lennet d'an 31/10/2026)</ref>. == Tud == * [[Caroline Steffen]] (ganet e 1978), kampionez triatlon == Liamm diavaez == * {{de}} [https://www.spiez.ch/de/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Suis]] 23jq4weq8tybyvw45dqkajqqnn1s51n 0 181518 2203274 2026-10-31T19:12:37Z Arko 540 Adkas war-du [[Cornucopia]] 2203274 wikitext text/x-wiki #adkas[[Cornucopia]] birr1r4pmut0rxmeqf8ih6criuyv57a 0 181519 2203277 2026-10-31T20:27:25Z Dishual 612 Lañsig 2203277 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ur '''vinenn enepden''' zo un doare [[Minenn douar|minenn]] savet evit gloazañ pe lazhañ [[den|tud]], un [[arm enepden]] eo neuze. Disheñvel eo diouzh ur [[Minenn eneptank|vinenn eneptank]], savet evit labezañ pe distrujañ karbedoù, evel [[tank]]où ha [[karbed stourm hobregonet|karbedoù stourm hobregonet]].<ref>{{Cite web |last=ICRC |date=June 2006 |title=Anti-personnel Landmines: Friend or Foe? |url=https://www.icrc.org/en/doc/assets/files/other/icrc_002_0654.pdf |access-date=16 April 2023 |website=ICRC}}</ref> An doare minennoù-se a zo rumataet evel '''minenn tarzh''' ha '''[[Bruzunadur (armamant)|minenn bruzunadur]]'''; an eil a c'hall bezañ pe get, ur [[Minenn lamm|vinenn hag a lamm]].<ref>{{Cite web |title=Types of landmines |url=https://www.gichd.org/en/explosive-ordnance/types-of-landmines/ |access-date=2023-04-16 |website=GICHD |language=en |archive-date=2 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230602061903/https://www.gichd.org/en/explosive-ordnance/types-of-landmines/ }}</ref> Ar vinenn enepden a zo savet evit [[Muturniadur|gloazañ]] dreist-holl ha n'eo ket kement da lazhañ. Ar pal eo rediañ an enebourien da sikour an dud gloazet dre implij ar muiañ posubl ar reiziad lec'haveiñ (dezougen ha yec'hedel) eus an nerzh enebet. Ul lod eus ar vinennoù enepden a zo galloudus a-walc'h evit labezañ biskoulennoù karbedoù hobregonet pe redoù karbedoù. Ar [[Koulzad etrebroadel evit difenn ar minoù-douar|C'houlzad etrebroadel evit berzhañ­ ar minoù-douar]] a zo bet o klask ma vije difennet implij seurt minennoù ha distrujañ ar berniadoù. A-benn tizhout ar pal-se, en doa lakaet da dalvezout [[Skrid-emglev Ottawa]] e 1997, met ne oa ket bet degemeret gant ouzhpenn da 30 Stad<ref>{{Cite web |title=The Ottawa Convention: Signatories and States-Parties |url=https://www.armscontrol.org/factsheets/ottawasigs |access-date=2023-04-16 |website=Arms Control Association}}</ref> ha n'eo ket deuet a-benn an aozadur da gaout ur gwarez eus an trevourien a-enep an armoù-se dreist-holl pa vezont implijet gant strolladoù armet nann stadel.<ref>{{Cite web |date=2023-04-03 |title=The Mine Ban Treaty: How the world decided to bury the use of mines |url=https://arab.news/vy2rr |access-date=2023-04-16 |website=Arab News |language=en}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Armoù eneptud]] [[Rummad:Armoù tarzh]] a6dae2vhzltuchv4g79lytuqwcugj8v 4 181520 2203285 2026-11-01T02:04:12Z Strebot 79554 Boulc’het 2203285 wikitext text/x-wiki = 02/11/2026 — 08/11/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_45,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er bempvet sizhun ha daou-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_44, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_46, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] 65s0sn5d31rml6lkrc77t4d1g7bqatp 0 181521 2203295 2026-11-01T09:52:49Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Model 1890|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Winchester Model 1890 Slide Action Rifle transparent.png|frameless|280x280px]] <br><br>Ur fuzuilh-pomp '''Winchester Model 1890''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Doare |[[Fuzuilh]] |- ! Mont en-dro..." 2203295 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Model 1890|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Winchester Model 1890 Slide Action Rifle transparent.png|frameless|280x280px]] <br><br>Ur fuzuilh-pomp '''Winchester Model 1890''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Doare |[[Fuzuilh]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre [[Fuzuilh-pomp|bomp]] |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[.22 Short]]<br>[[.22 Long]]<br>[[.22 Long Rifle]]<br>[[.22 Winchester Rimfire]] |- ! Ijinourien |[[John Browning|John M. Browning]]<br>[[Matthew S. Browning]] |- ! Produer |[[Winchester Repeating Arms Company]] |- ! Mare produiñ |1890 - 1941 |- ! Niver produet |War-dro {{formatnum:854000}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |2,6 kg |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger korzennek<br>11 kartouchenn (.22 Long Rifle)<br>12 kartouchenn (.22 Long, .22 WRF)<br>15 kartouchenn (.22 Short) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |D |- |} Ar '''Winchester Model 1890''' zo ur [[fuzuilh-pomp]] bet produet gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company]] etre 1890 ha 1941. [[Restr:Winchester Model 1890 Slide Action Rifle-NMAH-AHB2015q116472.jpg|kleiz|thumb|150x150px|Ur Winchester 1890 trede stumm produet e 1906. Ar viñs vras evit divontañ an arm zo ouzh e gulasenn.]] Savet e voe gant ar vreudeur [[John Browning|John]] ha [[Matthew S. Browning]]. An arm kentañ kambret e [[.22 Winchester Rimfire]] e voe, met kinniget e veze e [[.22 Long Rifle]], [[.22 Long]] ha [[.22 Short]] ivez. Tri stumm anezhi a zo bet : adalek an eil hini (niverenn-serienn {{formatnum:15500}}<ref>{{en}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 331</ref>, 1892) e oa oa ur stumm ''[[takedown]]'', aesoc'h da zivontañ, a-drugarez d'ur viñs war voest ar gulasenn. An trede stumm, adalek 1901, a oa glasaet he boest-kulasenn penn-da-benn<ref>{{En}} ''[https://winchestercollector.org/models/model-1890-pump-action-22/ Model 1890 Pump Action .22]'', The Winchester Arms Collector Association (lennet d'an 01/11/2026)</ref>. War-dro {{formatnum:854000}} skouerenn eus ar Model 1890 a voe produet betek 1932 evit ar braz anezhe, ha betek 1941 evit un nebeud miliadoù ouzhpenn<ref>{{En}} Bert Hartman, meneget e ''[http://www.twoponies.com/model_differences.htm How to Determine the Different Winchester Models]'', Two Ponies (lennet d'ar 01/11/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Fuzuilhoù-pomp]] [[Rummad:Armoù SUA]] emykyx83w8ud8ehyklawvx7cwyyan8x