Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Ya d'ar brezhoneg
0
9825
2203682
2139834
2026-11-05T16:54:23Z
Ar choler
52661
/* Liamm diavaez */ hizivaet
2203682
wikitext
text/x-wiki
*''Ma klasker sterioù all ar ger ''Ya'' n'eus nemet sellout ouzh ar pennad [[Ya]]. Ya 'vat !''
{{databox}}
Ur c'houlzad kaset gant [[Ofis ar Brezhoneg]] evit kas ar yezh war-raok e buhez pemdez an holl [[Bretoned|Vretoned]] eo '''Ya d'ar brezhoneg'''.
Daou live zo dezhañ.
==Ya d'ar brezhoneg 1==
D'ar [[5 Here]] [[2001]] e oa bet roet lañs dezhañ, e [[Karaez]]. 177 framm eus ar gennad prevez a oa bodet evit sinañ un emglev a-benn kas ar brezhoneg war-raok en o mont en-dro pemdeziek (panellerezh, stummadur evit o gopridi, paper talbennet...).
En o zouez e oa frammoù bras ([[CMB]], [[Kambr Kenwerzh ha Greanterezh]] Kemper...), artizaned, kluboù sport...
E dibenn [[2008]] e oa 635 framm a oa aet war o heul. Un hanter anezho a zo embregerezhioù.
E miz Gwengolo [[2011]] e c'heller kontañ 688 framm war ar roll. [http://www.ofis-bzh.org/upload/travail_fichier/fichier/377fichier.pdf]
==Ya d'ar brezhoneg 2==
Hemañ a zo gouestlet d'ar c'humunioù.
D'an [[22 Kerzu]] [[2004]] e oa bet roet lañs dezhañ, e [[Pondi]]. 10 kumun a oa eno, graet o soñj gant o dileuridi kas da nebeutañ 5 ober resis diwar an 28 anezho a yae d'ober ar garta Ya d'ar brezhoneg d'ar mare-se (40 ober zo bremañ). Labelioù a zo roet dezho, ur wezh bet kaset o oberoù da benn.
E miz C'hwevrer [[2009]] ez eus 98 kumun bet sinet eil doare [[Ya d'ar brezhoneg]] ganto.
E miz Gwengolo [[2013]] ez eus 164 kumun bet votet ar garta ganto.
==Sinadurioù==
{{...}}
Amañ da heul e kavoc'h ul listenn eus an aozadurioù a-bouez, pe aouezius evit Breizh hag o deus sinet ''Ya d'ar brezhoneg''.
*Skol eil derez Sant-Frañsez-Itron-Varia [[Lesneven]] (31 a viz Genver [[2006]])
*[[Ar Re C'hlaz]] (19 a viz Gwengolo [[2008]])
*[[Skol-veur Breizh-Uhel]] e Roazhon (Kerzu [[2008]])
*[[Musée de Bretagne]] (26 a viz C’hwevrer [[2009]])
*[[Strollad Breizh]] (23 a viz Ebrel [[2009]])
*[[Bagad Bro Landerne]] (4 a viz Kerzu [[2009]])
*[[Unvaniezh Demokratel Breizh]] (11 a viz Kerzu [[2009]])
*[[Park an Arvorig]] (16 a viz Kerzu [[2009]])
*[[Produet e Breizh]] (18 a viz Kerzu [[2009]])
*[[Nevez-Amzer ar C’hastell-Nevez]] (16 a viz Ebrel [[2010]])
*Skipailh [[mell-droad]] [[Plouzane]], ar [[Plouzane Athlétic Club]] (Sadorn 29 a viz Mae [[2010]])
*[[Poc’hêr Kumuniezh]]
==Gwelet ivez==
''[[Roll ar c'humunioù o deus votet ar garta Ya d'ar brezhoneg]]'' .
==Liamm diavaez==
*[https://www.brezhoneg.bzh/82-ya-d-ar-brezhoneg.htm Lec'hienn ofisiel Ofis ar Brezhoneg]
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Ofis ar Brezhoneg]]
pw7utmgnvmgz62sdiywzie55o1ls07c
Sant-Turian
0
13773
2203681
2117285
2026-11-05T16:10:35Z
Brezhonegfreebzh
85768
Ouzhpennet em eus an distagadur breizhveuriat lec'hel.
2203681
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Sant-Turian
| anvOfisiel = ''Saint-Thurien''
| skeudenn = Saint-Thurien mairie.JPG
| alc'hwez = An ti-kêr
| ardamezioù =
| bro = {{Kernev}}
| departamant = [[Penn-ar-Bed]]
| arondisamant = [[Arondisamant Kemper|Kemper]]
| etrekumuniezh = [[Kemperle Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Gerne (lezenn Voynet)|Bro Gerne]]
| kanton = [[Kanton Skaer|Skaer]] <small>(betek 2015)</small> <br /> [[Kanton Kemperle|Kemperle]] <small>(abaoe 2015)
| insee = 29269
| cp = 29380
| maer = Christine Kerdraon
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 21.41
| hedred = -3.63
| ledred = 47.95
| uk =
| ubi = 22
| ubr = 166
| lec'hienn web = [http://www.saint-thurien.fr/ Ti-kêr]
}}
'''Sant-Turian''' ''{{API|/sãn tyʁjən/}}'' a zo ur gumun eus [[Bro-Gerne]] e [[kanton Kemperle]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e mervent [[Breizh]].
== Brezhoneg ==
<gallery>
Sant-Turian Panell.jpg
</gallery>
* D'an 8 a viz Gouere [[2013]] e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun. Al live 1 oa bet roet d'ar gumun.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar [[26 a viz Du]] [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe graet al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Pierre Le Cleac'h, person, ha Conan, kure<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 52</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 101 gwaz eus ar gumun, da lâret eo 5,64% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=25029&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Reter-Nesañ]] ====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d'an [[28 a viz Mae]] [[1920]] e [[Damask]] e [[Siria]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=1169777 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas pemzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=25029&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=25029&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Sant Turian Iliz 01.jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Turian''.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=25029 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20210723182127/https://www.memorialgenweb.fr/phototek/index.php/29/25029 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe e voe d’an [[1 a viz Mae]] [[1921]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/30595/saint-thurien-presdeleglise/ Université de Lille]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
'''Emdroadur ar boblañs abaoe 1793'''<br />
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.8,0.9)
ImageSize = width:650 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1791
bar:1792
bar:1793
bar:1794
bar:1795
bar:1796
bar:1797
bar:1798
bar:1799
bar:1800 text:1800
bar:1801
bar:1802
bar:1803
bar:1804
bar:1805
bar:1806
bar:1807
bar:1808
bar:1809
bar:1810
bar:1811
bar:1812
bar:1813
bar:1814
bar:1815
bar:1816
bar:1817
bar:1818
bar:1819
bar:1820 text:1820
bar:1821
bar:1822
bar:1823
bar:1824
bar:1825
bar:1826
bar:1827
bar:1828
bar:1829
bar:1830
bar:1831
bar:1832
bar:1833
bar:1834
bar:1835
bar:1836
bar:1837
bar:1838
bar:1839
bar:1840 text:1840
bar:1841
bar:1842
bar:1843
bar:1844
bar:1845
bar:1846
bar:1847
bar:1848
bar:1849
bar:1850
bar:1851
bar:1852
bar:1853
bar:1854
bar:1855
bar:1856
bar:1857
bar:1858
bar:1859
bar:1860 text:1860
bar:1861
bar:1862
bar:1863
bar:1864
bar:1865
bar:1866
bar:1867
bar:1868
bar:1869
bar:1870
bar:1871
bar:1872
bar:1873
bar:1874
bar:1875
bar:1876
bar:1877
bar:1878
bar:1879
bar:1880 text:1880
bar:1881
bar:1882
bar:1883
bar:1884
bar:1885
bar:1886
bar:1887
bar:1888
bar:1889
bar:1890
bar:1891
bar:1892
bar:1893
bar:1894
bar:1895
bar:1896
bar:1897
bar:1898
bar:1899
bar:1900 text:1900
bar:1901
bar:1902
bar:1903
bar:1904
bar:1905
bar:1906
bar:1907
bar:1908
bar:1909
bar:1910
bar:1911
bar:1912
bar:1913
bar:1914
bar:1915
bar:1916
bar:1917
bar:1918
bar:1919
bar:1920 text:1920
bar:1921
bar:1922
bar:1923
bar:1924
bar:1925
bar:1926
bar:1927
bar:1928
bar:1929
bar:1930
bar:1931
bar:1932
bar:1933
bar:1934
bar:1935
bar:1936
bar:1937
bar:1938
bar:1939
bar:1940 text:1940
bar:1941
bar:1942
bar:1943
bar:1944
bar:1945
bar:1946
bar:1947
bar:1948
bar:1949
bar:1950
bar:1951
bar:1952
bar:1953
bar:1954
bar:1955
bar:1956
bar:1957
bar:1958
bar:1959
bar:1960 text:1960
bar:1961
bar:1962
bar:1963
bar:1964
bar:1965
bar:1966
bar:1967
bar:1968
bar:1969
bar:1970
bar:1971
bar:1972
bar:1973
bar:1974
bar:1975
bar:1976
bar:1977
bar:1978
bar:1979
bar:1980 text:1980
bar:1981
bar:1982
bar:1983
bar:1984
bar:1985
bar:1986
bar:1987
bar:1988
bar:1989
bar:1990
bar:1991
bar:1992
bar:1993
bar:1994
bar:1995
bar:1996
bar:1997
bar:1998
bar:1999
bar:2000 text:2000
bar:2001
bar:2002
bar:2003
bar:2004
bar:2005
bar:2006
bar:2007
bar:2008
bar:2009
bar:2010
bar:2011
bar:2012 text:2012
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1806 text:1806
bar:1821 text:1821
bar:1831 text:1831
bar:1836 text:1836
bar:1841 text:1841
bar:1846 text:1846
bar:1851 text:1851
bar:1856 text:1856
bar:1861 text:1861
bar:1866 text:1866
bar:1872 text:1872
bar:1876 text:1876
bar:1881 text:1881
bar:1886 text:1886
bar:1891 text:1891
bar:1896 text:1896
bar:1901 text:1901
bar:1906 text:1906
bar:1911 text:1911
bar:1921 text:1921
bar:1926 text:1926
bar:1931 text:1931
bar:1936 text:1936
bar:1946 text:1946
bar:1954 text:1954
bar:1962 text:1962
bar:1968 text:1968
bar:1975 text:1975
bar:1982 text:1982
bar:1990 text:1990
bar:1999 text:1999
bar:2006 text:2006
bar:2012 text:2012
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1806 from:0 till:882
bar:1821 from:0 till:972
bar:1831 from:0 till:921
bar:1836 from:0 till:1088
bar:1841 from:0 till:1115
bar:1846 from:0 till:1115
bar:1851 from:0 till:1125
bar:1856 from:0 till:1091
bar:1861 from:0 till:1115
bar:1866 from:0 till:1200
bar:1872 from:0 till:1158
bar:1876 from:0 till:1219
bar:1881 from:0 till:1266
bar:1886 from:0 till:1423
bar:1891 from:0 till:1512
bar:1896 from:0 till:1656
bar:1901 from:0 till:1679
bar:1906 from:0 till:1705
bar:1911 from:0 till:1791
bar:1921 from:0 till:1742
bar:1926 from:0 till:1627
bar:1931 from:0 till:1568
bar:1936 from:0 till:1509
bar:1946 from:0 till:1403
bar:1954 from:0 till:1264
bar:1962 from:0 till:1201
bar:1968 from:0 till:1054
bar:1975 from:0 till: 967
bar:1982 from:0 till: 925
bar:1990 from:0 till: 883
bar:1999 from:0 till: 843
bar:2006 from:0 till: 869
bar:2012 from:0 till: 1011
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:Mammenn- cassini.ehess.fr hag EBSSA
</timeline>
== Melestradurezh ==
== Tud ==
=== Tud ganet eno ===
* [[1876]] : [[Charlez Kotonneg]], medisin hag adsaver ar [[gouren breizhek|gouren]].
== Gevelliñ ==
{| class="wikitable"
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Ireland.svg|border|25px]] [[Iwerzhon]]
| [[Cill Mhic Bhúith]]
| 1992
|}
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Saint-Thurien}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080030/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29269 Sant-Turian war lec'hienn Geobreizh]
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
748of0qjxbmwbnnv2wl444etk220qs1
2203686
2203681
2026-11-05T18:52:58Z
Ar choler
52661
hizivaet
2203686
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Sant-Turian
| anvOfisiel = ''Saint-Thurien''
| skeudenn = Saint-Thurien mairie.JPG
| alc'hwez = An ti-kêr
| ardamezioù =
| bro = {{Kernev}}
| departamant = [[Penn-ar-Bed]]
| arondisamant = [[Arondisamant Kemper|Kemper]]
| etrekumuniezh = [[Kemperle Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Gerne (lezenn Voynet)|Bro Gerne]]
| kanton = [[Kanton Kemperle|Kemperle]]
| insee = 29269
| cp = 29380
| maer = Anne-Marie Sévennec
| amzer-gefridi = [[2026]]-[[2032]]
| gorread = 21.41
| hedred = -3.63
| ledred = 47.95
| uk =
| ubi = 22
| ubr = 166
| lec'hienn web = [https://www.saint-thurien.fr/ Ti-kêr]
}}
'''Sant-Turian''' ''{{API|/sãn tyʁjən/}}'' zo ur gumun e [[Bro-Gerne]] e [[kanton Kemperle]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e mervent [[Breizh]].
== Brezhoneg ==
{|
|- valign="top"
| [[File:Sant-Turian Panell.jpg|100px]]
|
:D'an 8 a viz Gouere [[2013]] e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun.
:Al live 1 oa bet roet d'ar gumun<ref>[https://www.brezhoneg.bzh/82-ya-d-ar-brezhoneg.htm Ya d'ar d'ar brezhoneg]</ref>.
|}
== Douaroniezh ==
=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Sant-Turian''|gwalarn=Skaer|norzh=Gwiskri|biz=Kerien|kornôg=Banaleg|reter=Kerien|gevred=Kerien|su=Mellag|mervent=Banaleg|enklozadur=}}
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred ar [[26 a viz Du]] [[1790]] war al le ret : e penn-kentañ [[1791]] e voe graet al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Pierre Le Cleac'h, person, ha Conan, kure<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion''], Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, [https://br.wikisource.org/wiki/Hor_Bro_e_pad_ar_Revolusion/VII p. 52].</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 101 gwaz eus ar gumun, da lâret eo 5,64% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel<ref name="MG">{{fr}} [https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=25029&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Reter-Nesañ]] ====
* Mervel a reas 1 soudard eus ar gumun d'an [[28 a viz Mae]] [[1920]] e [[Damask]] e [[Siria]]<ref>{{fr}} [http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=1169777 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 15 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="MG" />.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas 2 vilour eus ar gumun<ref name="MG" />.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery mode="packed" heights="180px">
Sant Turian Iliz 01.jpg|An iliz katolik
Saint-Thurien Monument aux morts.JPG|Monumant ar re varv
</gallery>
== Emdroadur ar boblañs 1793-2023==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.8,0.9)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1793 text:93
bar:1800 text:1800
bar:1806 text:06
bar:1821 text:21
bar:1831 text:31
bar:1836 text:36
bar:1841 text:41
bar:1846 text:46
bar:1851 text:51
bar:1856 text:56
bar:1861 text:61
bar:1866 text:66
bar:1872 text:72
bar:1876 text:76
bar:1881 text:81
bar:1886 text:86
bar:1891 text:91
bar:1896 text:96
bar:1901 text:1901
bar:1906 text:06
bar:1911 text:11
bar:1921 text:21
bar:1926 text:26
bar:1931 text:31
bar:1936 text:36
bar:1946 text:46
bar:1954 text:54
bar:1962 text:62
bar:1968 text:68
bar:1975 text:75
bar:1982 text:82
bar:1990 text:90
bar:1999 text:99
bar:2006 text:2006
bar:2011 text:11
bar:2016 text:16
bar:2022 text:22
bar:2023 text:23
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 from:0 till:1200
bar:1800 from:0 till:1260
bar:1806 from:0 till:882
bar:1821 from:0 till:972
bar:1831 from:0 till:921
bar:1836 from:0 till:1088
bar:1841 from:0 till:1115
bar:1846 from:0 till:1115
bar:1851 from:0 till:1125
bar:1856 from:0 till:1091
bar:1861 from:0 till:1115
bar:1866 from:0 till:1200
bar:1872 from:0 till:1158
bar:1876 from:0 till:1219
bar:1881 from:0 till:1266
bar:1886 from:0 till:1423
bar:1891 from:0 till:1512
bar:1896 from:0 till:1656
bar:1901 from:0 till:1679
bar:1906 from:0 till:1705
bar:1911 from:0 till:1791
bar:1921 from:0 till:1742
bar:1926 from:0 till:1627
bar:1931 from:0 till:1568
bar:1936 from:0 till:1509
bar:1946 from:0 till:1403
bar:1954 from:0 till:1264
bar:1962 from:0 till:1201
bar:1968 from:0 till:1054
bar:1975 from:0 till: 967
bar:1982 from:0 till: 925
bar:1990 from:0 till: 883
bar:1999 from:0 till: 843
bar:2006 from:0 till: 869
bar:2011 from:0 till: 997
bar:2016 from:0 till: 1026
bar:2022 from:0 till: 1005
bar:2023 from:0 till: 1000
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:Mammenn- cassini.ehess.fr hag EBSSA
</timeline>
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù|Titl=Roll maered ar gumun}}
{{Dilennad|Deroù=1794||Anv=Louis Derrien|Strollad=|Karg=Labourer-douar ; dibennet e [[Brest]] d'an 3 prairial An II (22/05/1794).}}
{{Dilennad|Deroù=1805|Penn=1820|Anv=Jean Le Pustoch|Strollad=|Karg=Labourer-douar.}}
{{Dilennad|Deroù=1820|Penn=1826|Anv=René Daniel|Strollad=|Karg=Noter.}}
{{Dilennad|Deroù=1826|Penn=1844|Anv=Bertrand Le Goff|Strollad=|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=1852|Penn=1878|Anv=Thomas Le Bris|Strollad=|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=1878|Penn=1882|Anv=Jean François Le Pustoc'h|Strollad=|Karg=Labourer-douar.<ref>Lakaa a reas sevel an ti-kêr, ur skol evit ar merc'hed hag unan evit ar baotred.</ref>}}
{{Dilennad|Deroù=1882|Penn=1896|Anv=Mathieu Le Beux|Strollad=|Karg=Labourer-douar.}}
{{Dilennad|Deroù=1896|Penn=1899|Anv=Yves Favennec|Strollad=|Karg=Labourer-douar.}}
{{Dilennad|Deroù=1899|Penn=1900|Anv=Louis Le Pustoc'h|Strollad=|Karg=Labourer-douar.}}
{{Dilennad|Deroù=1900|Penn=1912|Anv=René Le Valegant|Strollad=|Karg=Labourer-douar.}}
{{Dilennad|Deroù=1912|Penn=1914|Anv=François Buquen|Strollad=|Karg=Labourer-douar.}}
{{Dilennad|Deroù=1914|Penn=1929|Anv=Joseph Cotonnec|Strollad=|Karg=Miliner.}}
{{Dilennad|Deroù=1929|Penn=1939|Anv=Louis Le Gall|Strollad=|Karg=Labourer-douar.}}
{{Dilennad|Deroù=1939|Penn=1945|Anv=François Pustoc'h|Strollad=|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=1945|Penn=1958|Anv=Louis Ferrec|Strollad=|Karg=Labourer-douar.}}
{{Dilennad|Deroù=1958|Penn=1959|Anv=Corentin Hervé|Strollad=|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=1959|Penn=1983|Anv=Marcel Gaonac'h|Strollad=[[SFIO]] → [[Parti Socialiste (Frañs)|PS]]|Karg=Mest-skol (foran).}}
{{Dilennad|Deroù=1983|Penn=2014|Anv=Joël Derrien|Strollad=PS|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=2014|Penn=2014|Anv=Bruno Jaffré|Strollad=|Karg=Chataler. Dilezet e garg gantañ e miz Du<ref>{{fr}} [https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-thurien-29380/spandemissionspan-bruno-jaffre-jai-essaye-2270820.php ''Le Télégramme'', 06/11/2014].</ref>.}}
{{Dilennad|Deroù=2014|Penn=2020|Anv=Jean-Pierre Guilloré|Strollad=[[Tu kleiz diseurt|DVG]]|Karg=Sterner er c'henwerzh.}}
{{Dilennad|Deroù=2020|Penn=20/03/2026|Anv=Christine Kerdraon|Strollad=|Karg=Bet eilmaerez e 2014-2020.}}
{{Dilennad|Deroù=20/03/2026|Penn=(2032)|Anv=Anne-Marie Sévennec|Strollad=|Karg=Pennkontaouerez war he leve.}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
=== Tud ganet eno ===
* [[1876]] : [[Charlez Kotonneg]], [[mezegiezh|mezeg]] hag adsaver ar [[gouren breizhek]].
== Gevelliñ ==
* [[Cill Mhic Bhúith]] / Kilmacow ({{Iwerzhon}}) abaoe [[1995]]<ref>{{fr}} [https://www.quimperle-communaute.bzh/lagglomeration/le-territoire/les-communes/saint-thurien/ ''Quimperlé Communauté'']</ref>.
== Notennoù ==
{{Commonscat|Saint-Thurien (Finistère)}}
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
hjzpazwctymkxnmgx1k1z9cyaluh56f
Lord of War
0
114560
2203680
2197204
2026-11-05T13:56:57Z
Kestenn
14086
2203680
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Lord of War''}}
{{databox}}
'''Lord of War''' a zo ur film [[Bro-C'hall|gall]]-[[stadunanat]]-[[Alamagn|alaman]] skrivet ha sevenet gant [[Andrew Niccol]] war an [[trafikerezh armoù]], deuet er-mez e 2005 er Stadoù-Unanet da gentañ.
Aktourien ar film eo [[Nicolas Cage]], [[Jared Leto]], [[Bridget Moynahan]], hag [[Ethan Hawke]]. Lord of War a gont istor Yuri Orlov o vont-tre bed an trafikerezh armoù dres a-raok [[Freuzadenn an Unaniezh Soviedel]], dont a ra da vezañ ur gwerzher armoù meur hep drugar. Ar film a zo bet embannet er Stadoù-Unanet d'ar [[16 a viz Gwengolo]] [[2005]] gant [[Lionsgate Films]], hag embannet er peuurest eus ar bed gant [[Arclight Films]]. Rastellet ez eus bet 72,6 milion a zollarioù stadunanat er box office.
Degemeret eo bet etre ar film. Brudet-mat eo deuet da vezañ digoradur ar film ha labour Cage evel Yuri. Burutelladennoù a zo savet a-fed ar vank a zonder gant an dudenn Yuri.
Ur gendalc'hadenn da ''Lord of War'' a zo bet kemennet d'an 8 viz Mae 2023. Un dañvadenn zo bet embannet e miz Du 2026. Ar film, anvet ''[[Lords of War 2]]'', a zeuio er-maez e 2027 sañset<ref>{{Fr}} Charles MARTIN, ''[https://www.premiere.fr/Cinema/News-Cinema/Lords-of-War-la-suite-avec-Nicolas-Cage-devoile-son-premier-trailer Lords of War : la suite avec Nicolas Cage dévoile son premier trailer]'', Première, 05/11/2027</ref>.
== Istor ar film ==
Yuri Orlov (Nicolas Cage) gant e vreur yaouankoc'h Vitali a zo bet ganet o-daou en [[Ukraina]] soviedel e-pad mare ar [[Brezel Yen]].
Tud an daou vreur a dec'h kuit deus an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] evit mont etrezek ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]. Eno e krogo an daou gañfard da vont etrezek an trafikerezh armoù betek tizhout penn ar gwerzh-se.
== Tro-dro d'ar film ==
Awenet eo tudenn Yuri Orlov gant buhez [[Viktor Bout]], un trafiker armoù rusian<ref>{{Fr}} ''[https://www.lemonde.fr/international/article/2022/12/08/qui-est-viktor-bout-ancien-trafiquant-d-armes-echange-contre-la-basketteuse-brittney-griner_6153553_3210.html Qui est Viktor Bout, ancien trafiquant d’armes échangé contre la basketteuse Brittney Griner ?]'', Le Monde, 08/12/2022 (lennet d'an 02/08/2026)</ref>.
Ar film a zo e bal diskuliañ an trafikerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] ha priz marc'hmad-mat an armoù dre vras pezh a vezo siwazh gwirvoud evit e seveniñ :
* 3000 [[fuzuilh-arsailh]] [[AK-47]] Kalachnikov gwir a zo bet prenet gant produour ar film dre ma oant marc'hadmatoc'h evit reoù faos.
* An 50 tank a vez gwelet er film a zo reoù wir bet feurmet digant un dastumer a 100 [[T-72]], marc'hadmatoc'h e oa d'o feurmiñ evit da sevel ur sell 3-ment anezho.
== Liammoù diavaez==
* [https://www.youtube.com/watch?v=I4TOYp0_6lc&t=2s Digoradur Lord of War], a ziskouez produerezh ur gartouchenn fuzuilh-arsailh betek e implij
* [https://www.imdb.com/title/tt0399295/?ref_=fn_t_1 Ar film war IMDB]
* ''[http://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=54676.html?nopub=1 Lord of War]'' war Allocine
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Filmoù saoznek]]
[[Rummad:Filmoù 2005]]
[[Rummad:Filmoù troet e Suafrika]]
[[Rummad:Filmoù troet er Republik Tchek]]
[[Rummad:Filmoù troet e SUA]]
eopsxi6pxw0cc7s6ix55ziwhjhdzd90
Évora
0
134320
2203705
2203082
2026-11-05T22:01:21Z
Kent Wang
94335
Ouzhpennañ ur skeudennaoueg troet diwar ar portugaleg
2203705
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Évora''' ({{LFE|/ˈɛvuɾɐ/}}] e [[portugaleg]]) zo ur [[Listenn kêrioù Portugal|gêr]] hag ur [[Listenn kumunioù Portugal|gumun]] e [[Portugal]], e [[distrig Évora]], en [[Alentejo]]. E [[2021]] e oa 53 591 a dud o chom enni. Pennlec'h distrig Évora eo.
Abalamour d'he savadurioù kozh e stad vat (mogerioù-difenn eus ar [[Krennamzer|Grennamzer]], [[iliz-veur]], palez ar roue [[Manuel Iañ]], palez duged Cadaval, templ [[impalaeriezh roman|roman]]...) ez eo bet lakaet Évora war roll lec'hiennoù ar [[glad bedel]] gant an [[UNESCO]]. Gant se e teu touristed a-leizh da weladenniñ kêr.
==Monumantoù roman==
Dont a ra anv portugalek ''Évora'' eus an anv latin ''Eburobrittium'', liammet ouzh un doue kelt ''Eburianus'', a greder. Savet e vije anv an doue diwar ''*eburos'', anv an [[ivinenn]].
En amzerioù rakroman e oa kêr Évora ur c'hreñvlec'h (''[[oppidum]]''). En amzer ar [[republik roman]] e oa anvet ''Ebora Cerealis''. Pa c'hoarvezas [[brezel diabarzh Caesar]] etre [[Julius Caesar]] ha [[Pompeius]] e chomas feal da Gaesar, ma voe roet dezhi goude al lesanv a ''Liberalitas Iulia''.
Ur monumant roman all a oa, ar [[bolz-enor|volz-enor]] bet distrujet e [[1570]] evit sevel an iliz ''Santo Antão''.
<gallery mode="packed" heights="180px">
Evora Sé-and-fountain-largo-das-portas-de-moura.jpg|Iliz-veur Évora
</gallery>
== Skeudennaoueg ==
<gallery mode="packed">
File:Views from Igreja de São Francisco (Évora) 47.jpg|[[:pt:Igreja de São Francisco (Évora)|Gwel war Évora adalek iliz São Francisco]]
File:Main facade of Sé Catedral de Évora 98.jpg|[[:pt:Sé Catedral de Évora|Iliz-veur Évora]]
File:Praça do Giraldo 72.jpg|[[:pt:Praça do Giraldo|Praça do Giraldo, plasenn bennañ Évora]]
File:Facade of Igreja de São Francisco (Évora) 34.jpg|[[:pt:Igreja de São Francisco (Évora)|Iliz São Francisco]]
File:Capela dos Ossos 50.jpg|[[:pt:Capela dos Ossos|Diabarzh chapel an eskern en iliz São Francisco]]
File:Paços de Évora 61.jpg|[[:pt:Paço Real de Évora|Palez roueel Évora]]
File:Coreto de Évora 58.jpg|Kiosk sonerezh er jardin foran
File:EvoraUniversityCourtyard.jpg|[[:pt:Universidade de Évora|Porzh Skol-veur Évora]]
File:Interior of Igreja dos Lóios 81.jpg|[[:pt:Palácio dos Duques de Cadaval (Évora)#Igreja de São João Evangelista|Diabarzh iliz São João Evangelista (iliz al Lóios), kinklet gant azulejos]]
File:EvoraWalls1.jpg|Mogerioù-kreñv ar gêr
</gallery>
[[Rummad:Kêrioù Portugal]]
[[Rummad:Kumunioù Portugal]]
[[Rummad:Glad bedel]]
e1uofyh4ioq6yud1m9hzf98hftvkt64
Baked beans
0
137184
2203701
1992307
2026-11-05T20:46:00Z
Arko
540
kempenn
2203701
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:BakedBeansAndEggOnToast.jpg|thumb|''Baked beans'']]
{{stumm an titl|''Baked beans''}}
'''''Baked beans''''' zo ur meuz angl-ha-saoz a ya d'e ober [[fav]] gwenn, poazhet en ur [[chaous tomatez]] gant aromoù.
En hengoun vijent tommet er forn, met tommet vezont en ur gastelodenn ivez, diouzh boaz, en desped d'an anv. Ur meuz diazez ha brudet evit dijuniñ ar Saozon gant uiou eo. Kavet e vez e boestou-mir a neuz gwer gant ur skeudenn anezho peget outo. Debret vezont alies gant bara minwig, fritez suilhet. Beans war an tamm bara krazet pe hantergraz. Ar Saozon a zebr anezho ivez gant patatez er forn, bakon ha silzig.
Diforc'hioù zo da stadañ, memestra etre ar ''baked beans'' gwerzhet er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] hag an hevelep produ gwerzhet er [[Rouantelezh Unanet|Rouantelezh-Unanet]]. 14 g sukr en SUA gant 7 g er podad breihveurat. Gant un dijuniñ eus ar seurt n'haller ket kaout naon en-dro a-raok 14 eur.
[[Rummad:Fav]]
[[Rummad:Meuzioù SUA]]
[[Rummad:Meuzioù Bro-Saoz]]
kqb1miubgg2f26jdc1c7pb7s1mcub55
Spaghetti
0
144843
2203696
1981324
2026-11-05T20:36:44Z
Arko
540
liammoù diabarzh
2203696
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Boued
| anv = Spaghetti
| skeudenn = Spaghetti di Gragnano e colatura di alici.jpg
| alc'hwez = Spaghetti ''aglio, olio e peperoncino'' :<br>kignen, eoul ha pimant.
| anv all =
| lec'h orin =[[Italia]]
| krouer =
| deiziad =
| place service =
| gwrezverk = tomm
| aozennoù =
| aozennoù all =
| servijet gant = [[chaous giz Bologna]], [[hilienn domatez]], [[Toazennoù alla carbonara|alla carbonara]]
| rummad = [[toazennoù]]
}}
'''Spaghetti''' zo [[toazennoù]] hir, moan ha kranek, stumm ha liv plouz ganto tamm pe damm. Ur meuz dibar eus [[keginerezh Italia]] eo, anavezet er bed a-bezh, ha gallout a reont bezañ aozet gant traoù a bep seurt : legumaj, hili, keuz, boued-mor, kig, louzeier (evel [[bazilik]], [[marjol-ki]]...). Graet e vezont gant [[semoul]] gwinizh kalet peurliesañ, hag 20 da 30 sm hed int.
== Ar ger ==
[[Restr:Flickr - cyclonebill - Spaghetti med muslinger.jpg|thumb|''Spaghetti ai frutti di mare'' pe ''spaghetti alla marinara'' : spaghetti gant [[boued-mor]].]]
[[Restr:Sapaketti phat khi mao.jpg|thumb|Spaghetti thai ''phat khi mao''.]]
[[Restr:Boites spaghetti.JPG|thumb|Boestoù spaghetti.]]
Spaghetti eo liester ar ger [[italianek]] gourel ''spaghetto'', da lavaret eo ur ''spago'' bihan, ur fiselenn vihan. Spaghetti a dalv fiselennoù bihan eta.
== Rekipeoù e-leizh ==
Poazhet e vez ar spaghetti en dour berv holenet, ''[[al dente]]'' hervez ali an Italianed. Kalz rekipeoù zo en [[Italia]] hag er bed. Un doare boutin da zebriñ anezho e bro an toazennoù eo gant un [[hilienn domatez]] ha keuz rasklet ([[grana padano]], [[parmezan]] pe [[pecorino romano]]). Daou zoare brudet eo ar spaghetti giz Bologna (gant un hilienn domatez, ognon ha kig-bevin) hag ar spaghetti ''alla carbonara'' (gant dienn ha larjezennoù). Un doare all zo gant [[boued-mor]] ha [[morzhed-hoc'h]] war un dro.
<gallery mode="packed">
Restr:Spaghetti bolognese.jpg|''Spaghetti al ragù'' : gant [[chaous giz Bologna]].
Restr:Aglio e olio.jpg|''Spaghetti aglio, olio e peperoncino'' : gant kignen, eoul ha pimant.
Restr:Spaghetti carbonara - Trishhhh.jpg|''Spaghetti alla carbonara'' : [[guanciale]], vioù, [[Pecorino Romano|keuz dañvadez]] ha pebr.
Restr:Flickr - cyclonebill - Spaghetti carbonara.jpg|''Spaghetti alla carbonara'' : [[pancetta]], vioù, [[Parmigiano Reggiano|parmezan]] ha pebr, piz bihan, perisilh.
</gallery>
Kantadoù a rekipeoù zo evito. Gallout a reer menegiñ :
[[Restr:Spaghetti déco.JPG|thumb|Spaghetti kinklañ.]]
* spaghetti ''alle vongole'' : gant [[pilored]] (gant pe hep [[chaous tomatez]])
* spaghetti gant [[meskl]] (gant pe hep chaous tomatez)
* spaghetti ''ai frutti di mare'' pe ''alla marinara'' : gant boued-mor
* spaghetti ''al ragù'' : gant [[chaous giz Bologna]]
* spaghetti ''al pesto'' : gant [[pesto]]
* spaghetti ''all'amatriciana'' : guanciale, eoul, pimant, tomatez, [[pecorino (keuz)|pecorino]] (keuz dañvadez) rasklet
* spaghetti ''alla carbonara'' : [[pancetta]], [[vi]]où, [[Parmigiano Reggiano|parmezan]], pebr
* spaghetti alla puttanesca : tomatez, kignen hag olivez du
* spaghetti ''alla boscaiola'' : pancetta, tokoù-touseg ha dienn
* spaghetti ''aglio, olio e peperoncino'' : kignen, eoul ha pimant
* spaghetti ''all'arrabbiata'' : chaous tomatez, [[olivez]], [[kignen]], kaprez ha peperoncini (pimant)
* spaghetti ''con olive e mozzarella'' : olivez ha [[mozzarella]]
* spaghetti ''agli asparagi'' : asperjez, parmezan ha dienn
* spaghetti gant tomatez fresk
* spaghetti ''al gorgonzola''
* saladenn yen gant tomatez fresk, bazilik, olivez du
* spaghetti ''alla calabrese'' : giz Calabria (tanavennoù [[genougamm]]ed, pimant ha perisilh)
* spaghetti ''cacio e pepe'' : keuz ha pebr
<gallery mode="packed">
Restr:Flickr - cyclonebill - Spaghetti med hvidløg, persille og sort peber.jpg|Spaghetti gant kignen, perisilh ha pebr du.
Restr:Flickr - cyclonebill - Spaghetti med tigerrejer.jpg|Spaghetti gant chevrennoù roudennek.
Restr:3403 - Fiescheralp - Nudeln mit Speck vom Hotel Eggishorn.JPG|Spaghetti gant kig-sall mogedet.
Restr:Spaghetti cacio e pepe.jpg|Spaghetti ''cacio e pepe''.
</gallery>
== Ar spaghetti er c'hoariva hag er sinema ==
Spaghetti a vez kavet e meur a zarvoud : er gomedienn ''Miseria e nobiltà'' gant [[Eduardo Scarpetta]] er c'hoariva ha gant an aktour [[Totò]] er sinema, ma ya an toazennoù e chakodoù chupenn an dudenn. Brudet eo an darvoud e-barzh ar film ''Un americano a Roma'' gant [[Alberto Sordi]] o c'hoari an Amerikan o tebriñ ur mell asiedad spaghetti.
Spaghetti zo debret ivez gant tudennoù an dresadenn-vev [[Lady and the Tramp|Itron hag ar C'hantreer]] eus ar [[Walt Disney Pictures|studio Disney]].
« Western spaghetti » a vez graet eus ur stil westernoù sevenet gant filmaozerien italian evel [[Sergio Leone]].
== Fent ==
[[Euzhvil ar Spaghetti-Nij]] eo ar boud dreistnatur enoret gant ar Bastafariegezh.
[[Rummad:Boued Italia]]
[[Rummad:Toazennoù]]
g6sgwqsh9ygf4ho3xwhzoat3f3eqq9m
Porched:Armoù-tan
0
170211
2203717
2203654
2026-11-06T09:55:49Z
Kestenn
14086
/* Mindrailherezioù */
2203717
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Porched Armoù-tan/styles.css" />
__NOTOC__
<div class="armotann-portal">
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ===
==== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ====
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Kropatschek (armoù-skoaz)|Kropatschek]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]
==== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ====
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[RK 95 TP]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
==== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ====
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]
==== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ====
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
==== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ====
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Patrom 73 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 73]] • [[Patrom 99 (fuzuilh-vindrailher)|Patrom 99]] • [[Ultimax 100]] • [[Vz. 52 (fuzuilh-vindrailher)|vz. 52]]
==== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ====
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
==== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ====
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]
==== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ====
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[IWI Negev|Negev]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Patrom 73 (mindrailherez)|Patrom 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
==== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ====
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Patrom 100 (pistolenn-vindrailher)|Patrom 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ===
==== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ====
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ Duty]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN HiPer]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[Patrom 64 (pistolenn)|Patrom 64]] • [[Patrom 70 (pistolenn)|Patrom 70]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]
==== [[Revolver|Revolverioù]] ====
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Police]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Gasser M1870]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
=== Armoù eneptank ===
[[Fuzuilh eneptank]] • [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Minenn eneptank]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
=== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ===
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
=== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ===
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
=== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ===
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
=== Doareoù armoù-tan kozh ===
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
=== Armoù hiron hag ispisial ===
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
=== A bep seurt ===
[[Brügger & Thomet GL06]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
==== Evit ar c'hanolioù flour ====
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
==== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ====
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Long Colt]] • [[.32 Remington]] • • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.357-.45 GWM]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.475 Wildey Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[9 mm Winchester Magnum]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.320 Revolver]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] • [[11,3 × 36 mm R]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Portugal}} : [[8 × 56 mm R Kropatschek corto]] • [[8 × 60 mm R Guedes]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
==== Dre rummad kalibroù ====
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
==== Elfennoù armoù ha munisionoù ====
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''
==== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ====
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
===== Armoù (hervez o bro) =====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Junker & Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch & Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz & Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • [[Royal Arsenal|Arsanailh Woolwich]] {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger & Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward Mounier Boxer|Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Alfred von Kropatschek]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[Eduard Rubin]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemm tennoù]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Skol armerezh Léon Mignon]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
</div>
mb2y3e8m56z2fwzc4uc0thro3twr8wc
Symon Petliura
0
170253
2203674
2157552
2026-11-05T12:11:01Z
~2026-58701-61
95093
/* Lazhadenn Petliura */ ouzhpennadur titouroù diwar-benn koun Symon Petliura en oberennoù an arzourien a-vremañ
2203674
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Symon Vasylyovych Petliura''' ([[ukraineg]]: Си́мон Васи́льович Петлю́ра; [[rusianeg]]: Симон Васильевич Петлюра), ganet e [[Poltava]] d'an [[22 a viz Mae]] [[1879]] ha drouklazhet e [[Pariz]] d'ar [[25 a viz Mae]] [[1926]], a oa ur milour, politikour broadelour ha kazetenner ukrainian. Bet e oa bet penn uhel [[Arme Poblel Ukraina]] ha penn [[Republik Poblel Ukrania]] e-kerzh [[Brezel dieubidigezh Ukraina]], ul lodenn eus [[Brezel diabarzh Rusia]].
== Lazhadenn Petliura ==
Hervez ur spier disivour eus ar [[KGB]], anvet Peter Deriabin, Samuel Schwartzbard a oa ur spier soviedat eus an [[NKVD]] hag al lazhadenn a oa bet graet hervez urzhioù penn gouarnamant Ukraina ha kannadour URSS e Bro-C'hall er mare-se, [[Christian Rakovsky]]. An oberiadur ispisial gant ar GPU a oa bet harpet gant an ajant Mikhail Volodin, a oa erruet e Bro-C'hall d'an 8 a viz Eost 1925, hag a oa liammet-strizh ouzht Schwartzbard.
==En arz a-vremañ==
E 2026, ur rann eus oberenn "Gwel Diabarzh" gant Symon Petliura zo bet implijet en e ganaouenn anvet "Атчафалая свамп" (e brezhoneg: "Geun Atchafalaya") gant MC бастард Сєргєй <ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=Ml4IJj9mLek |title=
MC бастард Сєргєй feat. Святослав Таґон - Атчафалая свамп |access-date=ar c'hentañ a viz Du 2026. |archive-date= |archive-url= }}</ref>.
{{DEFAULTSORT:Petliura, Symon}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1879]]
[[Rummad:Marvioù 1926]]
[[Rummad:Politikourien Ukraina]]
[[Rummad:Broadelourien Ukraina]]
[[Rummad:Tud muntret]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
[[Rummad:Enepyuzevegezh]]
rmkl8p5qd7jvbavdcz7zdy861cwbsid
2203683
2203674
2026-11-05T17:23:03Z
Kestenn
14086
Arzour dianav, en Ukrainia ivez war a seblant . Nann-holloueziadurel.
2203683
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Symon Vasylyovych Petliura''' ([[ukraineg]]: Си́мон Васи́льович Петлю́ра; [[rusianeg]]: Симон Васильевич Петлюра), ganet e [[Poltava]] d'an [[22 a viz Mae]] [[1879]] ha drouklazhet e [[Pariz]] d'ar [[25 a viz Mae]] [[1926]], a oa ur milour, politikour broadelour ha kazetenner ukrainian. Bet e oa bet penn uhel [[Arme Poblel Ukraina]] ha penn [[Republik Poblel Ukrania]] e-kerzh [[Brezel dieubidigezh Ukraina]], ul lodenn eus [[Brezel diabarzh Rusia]].
== Lazhadenn Petliura ==
Hervez ur spier disivour eus ar [[KGB]], anvet Peter Deriabin, Samuel Schwartzbard a oa ur spier soviedat eus an [[NKVD]] hag al lazhadenn a oa bet graet hervez urzhioù penn gouarnamant Ukraina ha kannadour URSS e Bro-C'hall er mare-se, [[Christian Rakovsky]]. An oberiadur ispisial gant ar GPU a oa bet harpet gant an ajant Mikhail Volodin, a oa erruet e Bro-C'hall d'an 8 a viz Eost 1925, hag a oa liammet-strizh ouzht Schwartzbard.
{{DEFAULTSORT:Petliura, Symon}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1879]]
[[Rummad:Marvioù 1926]]
[[Rummad:Politikourien Ukraina]]
[[Rummad:Broadelourien Ukraina]]
[[Rummad:Tud muntret]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
[[Rummad:Enepyuzevegezh]]
gdfwt3gvx25mvvvybn7o05ohr1d7x8m
2203684
2203683
2026-11-05T17:24:41Z
Kestenn
14086
2203684
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Symon Vasylyovych Petliura''' ([[ukraineg]] : Си́мон Васи́льович Петлю́ра ; [[rusianeg]] : Симон Васильевич Петлюра), ganet e [[Poltava]] d'an [[22 a viz Mae]] [[1879]] ha drouklazhet e [[Pariz]] d'ar [[25 a viz Mae]] [[1926]], a oa ur milour, politikour broadelour ha kazetenner ukrainian. Bet e oa bet penn uhel [[Arme Poblel Ukraina]] ha penn [[Republik Poblel Ukrania]] e-kerzh [[Brezel dieubidigezh Ukraina]], ul lodenn eus [[Brezel diabarzh Rusia]].
== Lazhadenn Petliura ==
Hervez ur spier disivour eus ar [[KGB]], anvet Peter Deriabin, Samuel Schwartzbard a oa ur spier soviedat eus an [[NKVD]], hag e vuntr a oa bet graet hervez urzhioù penn gouarnamant Ukraina ha kannadour URSS e Bro-C'hall er mare-se, [[Christian Rakovsky]]. An oberiadur ispisial gant ar GPU a oa bet harpet gant an ajant Mikhail Volodin, a oa erruet e Bro-C'hall d'an 8 a viz Eost 1925, hag a oa liammet-strizh ouzh Schwartzbard.
{{DEFAULTSORT:Petliura, Symon}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1879]]
[[Rummad:Marvioù 1926]]
[[Rummad:Politikourien Ukraina]]
[[Rummad:Broadelourien Ukraina]]
[[Rummad:Tud muntret]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
[[Rummad:Enepyuzevegezh]]
94a2qe4fpqslgxqfhy4kaadr2dw3mpv
2203691
2203684
2026-11-05T20:18:44Z
~2026-58857-67
95108
https://mi.wikipedia.org/wiki/Sergei_Kara%C3%9F
2203691
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Symon Vasylyovych Petliura''' ([[ukraineg]] : Си́мон Васи́льович Петлю́ра ; [[rusianeg]] : Симон Васильевич Петлюра), ganet e [[Poltava]] d'an [[22 a viz Mae]] [[1879]] ha drouklazhet e [[Pariz]] d'ar [[25 a viz Mae]] [[1926]], a oa ur milour, politikour broadelour ha kazetenner ukrainian. Bet e oa bet penn uhel [[Arme Poblel Ukraina]] ha penn [[Republik Poblel Ukrania]] e-kerzh [[Brezel dieubidigezh Ukraina]], ul lodenn eus [[Brezel diabarzh Rusia]].
== Lazhadenn Petliura ==
Hervez ur spier disivour eus ar [[KGB]], anvet Peter Deriabin, Samuel Schwartzbard a oa ur spier soviedat eus an [[NKVD]], hag e vuntr a oa bet graet hervez urzhioù penn gouarnamant Ukraina ha kannadour URSS e Bro-C'hall er mare-se, [[Christian Rakovsky]]. An oberiadur ispisial gant ar GPU a oa bet harpet gant an ajant Mikhail Volodin, a oa erruet e Bro-C'hall d'an 8 a viz Eost 1925, hag a oa liammet-strizh ouzh Schwartzbard.
==En arz a-vremañ==
E 2026, ur rann eus oberenn "Gwel Diabarzh" gant Symon Petliura zo bet implijet en e ganaouenn anvet "Атчафалая свамп" (e brezhoneg: "Geun Atchafalaya") gant MC бастард Сєргєй <ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=Ml4IJj9mLek |title=
MC бастард Сєргєй feat. Святослав Таґон - Атчафалая свамп |access-date=ar c'hentañ a viz Du 2026. |archive-date= |archive-url= }}</ref>.
{{DEFAULTSORT:Petliura, Symon}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1879]]
[[Rummad:Marvioù 1926]]
[[Rummad:Politikourien Ukraina]]
[[Rummad:Broadelourien Ukraina]]
[[Rummad:Tud muntret]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
[[Rummad:Enepyuzevegezh]]
1svoyxdsr6qj90mbq6az2l0lioa6hlh
2203695
2203691
2026-11-05T20:34:02Z
Dishual
612
Kemmoù [[Special:Contributions/~2026-58857-67|~2026-58857-67]] ([[User_talk:~2026-58857-67|Kaozeal]]) distaolet; adlakaet da stumm diwezhañ [[User:Kestenn|Kestenn]]
2203684
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Symon Vasylyovych Petliura''' ([[ukraineg]] : Си́мон Васи́льович Петлю́ра ; [[rusianeg]] : Симон Васильевич Петлюра), ganet e [[Poltava]] d'an [[22 a viz Mae]] [[1879]] ha drouklazhet e [[Pariz]] d'ar [[25 a viz Mae]] [[1926]], a oa ur milour, politikour broadelour ha kazetenner ukrainian. Bet e oa bet penn uhel [[Arme Poblel Ukraina]] ha penn [[Republik Poblel Ukrania]] e-kerzh [[Brezel dieubidigezh Ukraina]], ul lodenn eus [[Brezel diabarzh Rusia]].
== Lazhadenn Petliura ==
Hervez ur spier disivour eus ar [[KGB]], anvet Peter Deriabin, Samuel Schwartzbard a oa ur spier soviedat eus an [[NKVD]], hag e vuntr a oa bet graet hervez urzhioù penn gouarnamant Ukraina ha kannadour URSS e Bro-C'hall er mare-se, [[Christian Rakovsky]]. An oberiadur ispisial gant ar GPU a oa bet harpet gant an ajant Mikhail Volodin, a oa erruet e Bro-C'hall d'an 8 a viz Eost 1925, hag a oa liammet-strizh ouzh Schwartzbard.
{{DEFAULTSORT:Petliura, Symon}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1879]]
[[Rummad:Marvioù 1926]]
[[Rummad:Politikourien Ukraina]]
[[Rummad:Broadelourien Ukraina]]
[[Rummad:Tud muntret]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
[[Rummad:Enepyuzevegezh]]
94a2qe4fpqslgxqfhy4kaadr2dw3mpv
Listenn dafar Nerzhioù lu Ukraina
0
171822
2203714
2203009
2026-11-06T09:27:52Z
Kestenn
14086
/* Mindrailherezioù ha fuzuilhoù-mindrailher */
2203714
wikitext
text/x-wiki
Setu amañ ul listenn eus dafar [[Nerzhioù lu Ukraina]] rannet hervez armoù an droadegiezh, karbedoù, karbedoù-nij, karbedoù-dour hag unwiskoù. Dibosubl eo gouzout resis ar c'hementad a zafar er mare-mañ dre m'emañ ar [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|brezel o ren etre Ukraina ha Rusia]].
== 1991-2022 ==
A-raok aloubadenn ar vro gant Rusia e 2022 e veze implijet dreist-holl [[Listenn dafar nerzhioù douar an URSS|dafar eus mare an URSS]] gant nerzhioù lu Ukraina. E 2014 e oad krog da welet dafar kornôgel oc'h en em gavout gant an unvezioù stourm.
== Armoù troadegiezh ==
===Pistolennoù ha pistolennoù-mindrailher ===
{| class="wikitable"
|-
! Anv
! Skeudenn
! style="width:115px;"| Bro orin
! Doareoù
! Kalibr
! style="min-width:13em" | Munudoù
|-
! colspan="6" | [[Pistolenn]]où
|-
| [[Tokarev TT 33|TT]]
| [[Restr:Tokarev TT33 (6825679152).jpg|150px]]
| {{URSS}}
| TT-33
| [[7,62 × 25 mm Tokarev]]
| Implij ral, dreist-holl gant unvezioù an [[Nerzhioù Difenn Tiriadel (Ukraina)|Nerzhioù Difenn Tiriadel]].<ref>{{cite web |title=Vintage Weapons In a Modern War: The TT-33 Pistol In Ukraine |url=https://armourersbench.com/2023/03/26/vintage-weapons-in-a-modern-war-the-tt-33-pistol-in-ukraine/ |website=The Armourers Bench |access-date=30 Mae 2024 |language=en |date=26 a viz Meurzh 2023}}</ref>
|-
| [[PSM (pistolenn)|PSM]]
| [[Restr:5,45x18 пистолет самозарядный малогабаритный ПСМ 08.jpg|150px]]
| {{URSS}}
|
| [[5,45 × 18 mm]]
| Implijet gant ofiserien uhel hag izili ar gouarnamant.
|-
| [[Makarov (pistolenn)|Makarov PM]]
| [[Restr:Pistolet makarova pm travmatik com by-sa.jpg|150px]]
| {{URSS}}
|
| [[9 × 18 mm Makarov]]
| Pistolenn diazez.
|-
| [[PB pistol|PB]]
| [[Restr:PB pistol (542-26).jpg|150px]]
| {{URSS}}
|
| 9 × 18 mm Makarov
| Pistolenn gant ur [[reduer-son]].
|-
| [[Fort-12]]
| [[Restr:Pistolet fort 12 travmatik com 1 by-sa.jpg|150px]]
| {{UKR}}
|
| 9 × 18 mm Makarov
|
|-
| Fort-14
| [[Restr:Fort-14TP.jpg|150px]]
| {{UKR}}
| Fort-14TP
| 9 × 18 mm Makarov
| E 2019, e oa bet raksoñjet evit erlec'hiañ goustadik ar Makarov a oa o koshaat.
|-
| [[Fort-17]]
| [[Restr:Fort-17.jpg|150px]]
| {{UKR}}
|
| 9 × 18 mm Makarov
|
|-
|[[Fort-20]]
|[[Restr:FORT-20.png|150px]]
|{{Ukraina}}
|
|9 × 19 mm Parabellum
|Implijet e-lec'h ar Makarov e unvezioù eus an Nerzhioù ispisial ha gant diaraogerien dreist-holl<ref>{{uk}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=OJ79A9ckS70 Український пістолет у бою: чому військові відмовляються від ПМ? | Полігон ]'', Ukrinform, 29/07/2026 (sellet d'ar 27/10/2026)</ref>.
|-
| [[CZ 82|CZ vz. 82]]
| [[Restr:CZ 82 IMG 1785 noBg.jpg|150px]]
| {{Tchekoslovakia}}
|
| 9 × 18 mm Makarov
| <ref name="OryxCzechia">{{cite web |last1=Janovsky |first1=Jakub |last2=naalsio26 |last3=Aloha |last4=Dan |last5=Kemal |title=Bohemian Brotherhood: List Of Czech Military Supplies To Ukraine |url=https://www.oryxspioenkop.com/2022/07/bohemian-brotherhood-list-of-czech.html |website=Oryx |access-date=30 Mae 2024 |date=10 a viz Gouhere 2022}}</ref>
|-
| [[Glock (pistolenn)|Glock 17]]
| [[Restr:Glock 17-removebg-preview.png|150px]]
| {{AUT}}
|
| [[9 × 19 mm Parabellum]]
| Implijet gant an nerzhioù ispisial.
|-
| [[Heckler & Koch VP9|H&K SFP9]]
| [[Restr:HK-SFP9 LSH.JPG|150px]]
| {{Alamagn}}
| SFP9 SF<br>SFP9 TR
| 9 × 19 mm Parabellum
|
|-
| [[Beretta 92|Beretta M9]]
| [[Restr:M9-pistolet.jpg|150px]]
| {{SUA}}
|
| 9 × 19 mm Parabellum
| <ref>{{cite web |title=Beretta М9 на озброєнні ЗСУ |url=https://www.ukrmilitary.com/2022/08/beretta-9.html |website=Ukrainian Military Pages |access-date=30 Mae 2024 |language=uk |date=2 a viz Eost 2022}}</ref>
|-
| [[Kimber Manufacturing|Kimber R7 Mako]]
| [[Restr:Kimber R7 Mako.png|150px|]]
| {{SUA}}
|
| 9 × 19 mm Parabellum
| <ref name="AmericanRifleman">{{cite news |title=Firearm Companies Support Ukraine With Donations |url=https://www.americanrifleman.org/content/firearm-companies-support-ukraine-with-donations/ |access-date=30 a viz Mae 2024 |work=American Rifleman |publisher=National Rifle Association |language=en}}</ref>
|-
|[[MAC Modèle 1950]]
|[[Restr:MAC-50 detoured.jpg|150px]]
|{{Bro-C'hall}}
|
|9 × 19 mm Parabellum
|Bet gwelet war an dachenn adalek deroù 2025. Roet gant Bro-C'hall diwar stokoù kozh he arme<ref>{{En}} ''French MAC 1950 In Ukraine'', The Armourer's Bench, 22/02/2026</ref>.
|-
! colspan="6" | [[Pistolenn aotomatek|Pistolennoù aotomatek]]
|-
| [[APS (pistolenn)|APS]]
| [[Restr:Stechkin APS 03.jpg|150px]]
| {{URSS}}
|
| [[9 × 18 mm Makarov]]
| Implijet gant an nerzhioù ispisial.
|-
| [[Škorpion vz. 61|Škorpion]]
| [[Restr:Normal skorpion 01.jpg|150px]]
| {{Tchekoslovakia}}
| vz. 61
| [[.32 ACP]]
|
|-
! colspan="6" | [[pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]]
|-
| [[IWI Tavor X95#Licensed variants|Fort-224]]
| [[Restr:Interpolitex_2011_(405-18).jpg|150px]]
| {{UKR}}
|
| 9 × 19 mm Parabellum
| <ref name="Tavors">{{cite news |title=Штурмова гвинтівка «Форт-221» (222, 223, 224) |url=https://www.ukrmilitary.com/2015/08/221.html |access-date=1 June 2024 |date=8 a viz Eost 2015}}</ref>
|-
| [[CZ Scorpion Evo 3]]
|
| {{Tchekoslovakia}}
|
| 9 × 19 mm Parabellum
| <ref>{{cite web|last1=Gavrinev |first1=Vojtech |url=https://www.seznamzpravy.cz/clanek/rozhovory-rusove-vypadaji-porad-opile-popisuje-cesky-velitel-jenz-bojuje-na-donbasu-201375|title=Rusové vypadají pořád opile, popisuje český velitel, jenž bojuje na Donbasu - Seznam Zprávy|website=www.seznamzpravy.cz|date=8 Mae 2022 }}</ref>
|-
| [[Uzi]]
| [[Restr:Uzi_of_the_israeli_armed_forces.jpg|frameless|150x150px]]
| {{ISR}}
|
| 9 × 19 mm Parabellum
| Implij ral.<ref>{{cite web |title=Uzi In Ukraine |url=https://armourersbench.com/2023/05/14/uzi-in-ukraine/ |website=The Armourers Bench |access-date=1 a viz Even 2024 |language=en |date=14 Mae 2023}}</ref>
|-
|[[Carl Gustaf m/45]]
|[[Restr:Kpist m 45B Jvm21378 (2).jpg|150px]]
|{{Sveden}}
| m/45A
| 9 × 19 mm Parabellum
|<ref>{{Cite web |last=TAB |date=2024-03-10 |title=Swedish K In Ukraine – Update |url=https://armourersbench.com/2024/03/10/swedish-k-in-ukraine-update/ |access-date=2024-04-07 |website=The Armourers Bench |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=TAB |date=2024-01-21 |title=Vintage Weapons In a Modern War: Swedish K in Ukraine |url=https://armourersbench.com/2024/01/21/vintage-weapons-in-a-modern-war-swedish-k-in-ukraine/ |access-date=2024-04-07 |website=The Armourers Bench |language=en}}</ref>
|}
===Fuzuilhoù flour o c'hanol ===
{| class="wikitable"
|-
! Anv
! Skeudenn
! style="width:115px;"| Bro orin
! Doareoù
! Kalibr
! Munudoù
|-
! colspan="6" | [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-bangounell]]
|-
| [[KS-23]]
| [[Restr:Карабин специальный КС-23М Дрозд, вид справа без приклада 01.jpg|150px]]
| {{URSS}}
|
| 23 × 75 mm R
|
|-
| Fort-500
| [[Restr:Fort-500 shotgun (ZB-2017).jpg|150x150px]]
| {{UKR}}
| Fort-500M
| [[Kalibr 12|12]]
|
|-
| [[Mossberg 500]]
|
| {{nowrap|{{USA}}}}
|
| 12
| <ref>{{cite web|last=Newsnpr|date=7 a viz C'hwevrer 2022|title=Western arms shipments to Ukraine|url=https://www.newsnpr.org/western-arms-shipments-to-ukraine/|access-date=17 June 2022|website=Newsnpr|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20221017090427/https://www.newsnpr.org/western-arms-shipments-to-ukraine/|archive-date=October 17, 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Pike |first1=Travis |title=These Weapons Made Ukraine's Foreign Legion a Nightmare for Russia |url=https://nationalinterest.org/blog/buzz/these-weapons-made-ukraine%E2%80%99s-foreign-legion-nightmare-russia-206924 |website=The National Interest |access-date=15 a viz Here 2023 |language=en |date=12 a viz Here 2023}}</ref>
|-
! colspan="6" | Fuzuilh damaotomatek flour he c'hanol
|-
| [[Saiga-12]]
| [[Restr:Сайга 12К исп.030.jpg|frameless|150px]]
| {{RUS}}
|
| 12
| <ref>{{Cite web |last=Pike |first=Travis |title=Saiga 12: The Russian 12-Gauge Man Stopper |url=https://sofrep.com/gear/saiga-12-the-russian-12-gauge-man-stopper/ |access-date=23 a viz Gouhere 2022 |website=SOFREP |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328015327/https://sofrep.com/gear/saiga-12-the-russian-12-gauge-man-stopper/|archive-date=28 a viz Meurzh 2023}}</ref>
|}
=== Fuzuilhoù ===
{| class="wikitable"
|-
! Anv
! Skeudenn
! style="width:115px;"| Bro orin
! Doareoù
! Kalibr
! style="min-width:13em" | Munudoù
|-
! colspan="6" | [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]]
|-
| [[AKM]]
| [[Restr:AKM automatkarbin Ryssland - 7,62x39mm - Armémuseum rightside noBG.png|150px]]
| {{URSS}}
|
| [[7,62 × 39 mm M43|7,62 × 39 mm]]
| Implijet gant ar Gward broadel hag unvezioù an [[Nerzhioù Difenn Tiriadel (Ukraina)|Nerzhioù difenn tiriadel]].
|-
| [[AKMS]]
| [[Restr:91-55-X Rifle Cal 7.62mm, Poland , PMKM (8371499320).jpg|150px]]
| {{URSS}}<hr>{{Polonia}}
| AKMS<hr>Kbk AKMS<ref name="OryxPoland">{{cite web |last1=Janovsky |first1=Jakub |last2=naalsio26 |last3=Aloha |last4=Dan |last5=Kemal |title=The Kielbasa Connection: Polish Military Aid To Ukraine |url=https://www.oryxspioenkop.com/2022/08/the-kielbasa-connection-polish-military.html |website=Oryx |access-date=14 a viz Gouhere 2023 |date=18 a viz Eost 2022}}</ref>
| 7,62 × 39 mm
| Implij ral
|-
| [[AK-74]]
| [[Restr:Ak74l.png|150px]]
| {{URSS}}<br>{{Rusia}}
| AK-74<hr>[[AK-74M]]<ref name="Parken" />
| [[5,45 × 39 mm M74|5,45 × 39 mm]]
| Fuzuilh-arsailh diazez
|-
| [[AK-74|AKS-74]]
| [[Restr:AKS-74.png|150px]]
| {{URSS}}
|
| 5,45 × 39 mm
| Implijet gant an harzlammerien
|-
| [[AK-12]]
| [[Restr:AK-12.png|kleiz|frameless|150px]]
| {{Rusia}}
|
| 5,45 × 39 mm
| Adimplijet war-lerc'h [[nerzhioù lu Rusia]].<ref name="Parken">{{cite news |last1=Parken |first1=Oliver |title=Captured Russian AK-12 Rifles Appear To Be The Trophy Guns Of Choice For Ukrainians |url=https://www.twz.com/44653/captured-ak-12-rifles-appear-to-be-the-trophy-weapon-of-choice-for-ukrainian-officials |work=The War Zone |date=8 a viz Meurzh 2022 |language=en}}</ref>
|-
| [[IWI Tavor|Fort-221]]
| [[Restr:Interpolitex 2011 (405-23).jpg|150px]]
| {{UKR}}
|
| 5,45 × 39 mm
| Doare savet gant Ukraina eus an IWI Tavor, produet gant ul lisañs.
|-
| [[M4-WAC-47]]
| [[Restr:M4 WAC-47.jpg|150px]]
| {{UKR}}
|
| 7,62 × 39 mm<br>[[5,56 × 45 mm NATO]]
| Stumm ukrainat eus ar garabinenn M4.
|-
| [[UAR-15]] Зброяр Z-15
|
| {{UKR}}
| UAR-15S<br>UAR-15S1<br>UAR-15SM
| 5,56 × 45 mm NATO
| Implijet gant unvezioù an nerzhioù ispisial ha re ar Gward broadel.<ref>{{cite news |title=Ukrainian Special Forces Equip With Advanced UAR-15 Rifle Models |url=https://mil.in.ua/en/news/ukrainian-special-forces-equip-with-advanced-uar-15-rifle-models/ |access-date=1 June 2024 |work=Militarnyi |date=30 a viz Du 2023}}</ref>
|-
| [[Malyuk|IPI Malyuk]]
| [[Restr:Спеціальний автомат «Вулкан».jpg|150px]]
| {{UKR}}
|
| 7,62 × 39 mm<br>5,45 × 39 mm<br>5,56 × 45 mm NATO
| Fuzuilh Kalashnikov bullpup. Implijet dreist-holl gant an nerzhioù ispisial.<ref>{{cite news |last1=Trevithick |first1=Joseph |title=Ukraine's Indigenous "Malyuk" Bullpup Rifle Is The Weapon Of Choice For Its Special Operators |url=https://www.twz.com/44687/ukraines-indigenous-malyuk-bullpup-rifle-is-the-weapon-of-choice-for-its-special-operators |access-date=1 a viz Even 2024 |work=The War Zone |date=11 a viz Meurzh 2022 |language=en}}</ref>
|-
| [[Samopal vz. 58|vz. 58]]
| [[Restr:Sa 58-JH01 noBG.png|150px]]
| {{Tchekoslovakia}}
|
| 7,62 × 39 mm
| <ref name="OryxCzechia" />
|-
| [[Zastava M70]]
| [[Restr:Zastava M70 AB2 noBG.png|150px]]
| {{Yougoslavia}}
|
| 7,62 × 39 mm
| <ref name="OryxCroatia">{{cite web |last1=Janovsky |first1=Jakub |last2=naalsio26 |last3=Aloha |last4=Dan |last5=Kemal |title=Arms From The Adriatic: Croatia’s Military Support For Ukraine |url=https://www.oryxspioenkop.com/2023/06/arms-from-adriatic-croatias-military.html |website=Oryx |access-date=1 June 2024 |date=16 June 2023}}</ref><ref name="OryxSlovenia">{{cite web |last1=Janovsky |first1=Jakub |last2=naalsio26 |last3=Aloha |last4=Dan |last5=Kemal |title=Silent Solidarity: Slovenia’s Weapons Supplies To Ukraine |url=https://www.oryxspioenkop.com/2023/06/silent-solidarity-slovenias-weapons.html |website=Oryx |access-date=1 June 2024 |date=14 June 2023}}</ref><ref name="OryxNorthMacedonia">{{cite web |last1=Janovsky |first1=Jakub |last2=naalsio26 |last3=Aloha |last4=Dan |last5=Kemal |title=Small Country, Great Deeds: North Macedonia’s Military Aid To Ukraine |url=https://www.oryxspioenkop.com/2023/06/small-country-great-deeds-north.html |website=Oryx |access-date=1añ a viz Even 2024 |date=15 a viz Even 2023}}</ref>
|-
| [[Type 56]]
| [[Restr:Chinese Type 56-1 Assault Rifle.jpg|150px]]
| {{Sina}}
| Type 56-1
| 7,62 × 39 mm
| Fuzuilhoù skrapet digant Iraniz.<ref>{{cite news |last1=Esch |first1=Christian |last2=Imhof |first2=Oliver |last3=Sarovic |first3=Alexander |title=The Artillery War in the Donbas: Ukraine Relying Heavily on Heavy Weapons from the West |url=https://www.spiegel.de/international/world/the-artillery-war-in-the-donbas-ukraine-relying-heavily-on-heavy-weapons-from-the-west-a-547f2619-959b-41df-8458-a4c66ee50556 |access-date=1añ a viz Even 2024 |work=Der Spiegel |date=10 a viz Even 2022 |language=en}}</ref>
|-
| [[FB Tantal]]
| [[Restr:Tantal REMOV noBG.png|150px]]
| {{Polonia}}
|
| 5,45 × 39 mm
| <ref name="OryxPoland" />
|-
| [[FB MSBS Grot]]
| [[Restr:MSB (standard).png|150px]]
| {{POL}}
| MSBS Grot CA1<br>MSBS Grot CA2
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref name="OryxPoland" />
|-
| [[CZ 805 BREN|CZ BREN 2]]<ref name="OryxCzechia" />
| [[Restr:CZ BREN 2.jpg|150px]]
| {{Tchekoslovakia}}
|
| 5,56 × 45 mm NATO<br>7,62 × 39 mm
| Da vezañ produet er vro.<ref>{{cite web | url=https://www.seznamzpravy.cz/clanek/ekonomika-ceske-pusky-cz-bren-2-se-budou-montovat-primo-na-ukrajine-246471 | title=České pušky CZ BREN 2 se budou montovat přímo na Ukrajině - Seznam Zprávy | date=23 a viz C'hwevrer 2024 }}</ref>
|-
| [[FN FNC]]
| [[Restr:FN-C-p1030122.jpg|150px]]
| {{BEL}}
|
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref name="OryxBelgium">{{cite web |last1=Janovsky |first1=Jakub |last2=naalsio26 |last3=Aloha |last4=Dan |last5=Kemal |title=(No Longer) A Show Of Shame - Belgian Weapons Deliveries To Ukraine |url=https://www.oryxspioenkop.com/2022/08/a-show-of-shame-belgian-weapons.html |website=Oryx |access-date=1añ a viz Even 2024 |date=20 a viz Eost 2022}}</ref>
|-
| [[FN F2000]]
| [[Restr:FN F2000S noBG.png|150px]]
| {{BEL}}
| F2000<br>F2000 Tactical
| 5,56 × 45 mm NATO
| Implij ral.<ref name="OryxBelgium" />
|-
| [[FN SCAR]]
| [[Restr:FN SCAR-L noBG.png|150px]]
| {{BEL}}
| SCAR-L
| 5,56 × 45 mm NATO
| Implij ral.<ref name="OryxBelgium" />
|-
| [[Colt Canada C7]]
| [[Restr:Danish AR M95.png|150px]]
| {{CAN}}
| C7A1
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref name="OryxNetherlands">{{cite web |last1=Janovsky |first1=Jakub |last2=naalsio26 |last3=Aloha |last4=Dan |last5=Kemal |title=Going Dutch Revisited: Dutch Military Aid To Ukraine |url=https://www.oryxspioenkop.com/2022/09/going-dutch-revisited-dutch-military.html |website=Oryx |access-date=1añ a viz Even 2024 |date=9 a viz Gwengolo 2022}}</ref>
|-
| [[M16 (fuzuilh)|M16]]
| [[Restr:M16A4.png|150px]]
| {{SUA}}
| M16A4
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref>{{cite web |last1=Moss |first1=Matthew |title=Ukraine Receives M16A4s |url=https://www.thefirearmblog.com/blog/2023/02/09/ukraine-receives-m16a4s/ |website=The Firearm Blog |access-date=1 June 2024 |date=9 February 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Pugliese |first1=David |title=Canada expects to have 21,000 assault rifles delivered to Ukraine within months |url=https://ottawacitizen.com/news/national/defence-watch/canada-expects-to-have-21000-assault-rifles-delivered-to-ukraine-within-months |access-date=1añ a viz Even 2024 |work=Ottawa Citizen |date=14 a viz Ebrel 2023}}</ref>
|-
| [[Heckler & Koch HK416]]
| [[Restr:HK416.jpg|150px]]
| {{Alamagn}}
|
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref name="OryxNetherlands" />
|-
| [[Steyr AUG]]
| [[Restr:Steyr AUG 5,56 mm noBG.png|150px]]
| {{Aostralia}}
| F88 Austeyr
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref>{{cite web|url=https://salw-guide.bicc.de/pdf/countries/232/ukraine.std.en.pdf|title=SALW Guide: Ukraine Country Report|work=[[Bonn International Centre for Conflict Studies|BICC]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220927101252/https://salw-guide.bicc.de/pdf/countries/232/ukraine.std.en.pdf|archive-date=September 27, 2022}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wetz |first=Andreas |date=2022-05-22 |title=Austro-Waffen für Russland und die Ukraine |url=https://www.news.at/a/waffen-oesterreich-russland-ukraine-12549458 |access-date=2023-04-03 |website=news.at |language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20230308204600/https://www.news.at/a/waffen-oesterreich-russland-ukraine-12549458|archive-date= 8 a viz Meurzh 2023}}</ref>
|-
| [[CETME Model L]]
| [[Restr:CETME L noBG.png|150px]]
| {{Spagn}}
|
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref name="OryxSpain">{{cite web |last1=Janovsky |first1=Jakub |last2=naalsio26 |last3=Aloha |last4=Dan |last5=Kemal |title=Guns N’ Gazpacho: Spanish Military Aid To Ukraine |url=https://www.oryxspioenkop.com/2023/05/guns-n-gazpacho-spanish-military-aid-to.html |website=Oryx |access-date=1añ a viz Even 2024 |date=29 a viz Mae 2023}}</ref>
|-
| Australian Combat Assault Rifle
|
| {{Aostralia}}
|
| 5,56 × 45 mm NATO<br>7,62 × 51 mm NATO
| Implij ral.<ref>{{En}} Bostock, Ian. ''Thales supplies ACAR weapons to Ukraine''. {{cite web|url=https://www.thalesgroup.com/sites/default/files/database/document/2023-08/ACAR%20article%20-%20DTR%20August%202023.pdf|title=Defence Technology Review, niv.100, Eost 2023, p. 16 |access-date=5 a viz Du 2023}}</ref>
|-
| [[Haenel MK 556]]
| [[Restr:Haenel CR223.jpg|150px]]
| {{Alamagn}}
|
| 5,56 × 45 mm NATO
| <!-- <ref name="bundesregierung.de" /> -->
|-
| [[FAMAS]]
| [[Restr:FAMAS Assaultrifle FRA noBG.png|150x150px]]
| {{Bro-C'hall}}
| Félin FAMAS
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref>{{cite news |title=Ukrainian Defense Forces Integrate FAMAS Felin Rifles |url=https://mil.in.ua/en/news/ukrainian-defense-forces-integrate-famas-felin-rifles/ |access-date=4 March 2024 |work=Militarnyi |date=14 December 2023}}</ref><ref name="MAF">{{cite web |last1=Ministry of Armed Forces (France) |title=French Military Equipment Delivered to Ukraine |url=https://www.defense.gouv.fr/en/news/french-military-equipment-delivered-ukraine |website=Ministère des Armées |access-date=4 March 2024 |date=4 Meurzh 2024 |author1-link=Ministry of Armed Forces (France) }}</ref>
|-
! colspan="6" | [[Karabinenn]]où
|-
| [[AK-74|AKS-74U]]
| [[Restr:AKS74U_(noBG).jpg|150px]]
| {{URSS}}
|
| 5,45 × 39 mm
| Karabinenn diazez.
|-
| [[Fort-224]]
| [[Restr:Tavor CTAR-21 (7321761154).jpg|150px]]
| {{UKR}}
|
| 5,45 × 39 mm
| Doare karabinenn eus an IWI Tavor, produet gant ul lisañs.
|-
| [[Kel-Tec SUB-2000]]
|
| {{SUA}}
|
| 9 × 19 mm Parabellum
| <ref name="AmericanRifleman" />
|-
| [[AR-15]]
| [[Restr:Colt ArmaLite AR-15 Model 01. Left Side SPAR1372 DEC. 22. 2004.jpg|150px]]
| {{SUA}}
| MSR-15s<ref name="savage arms rifles in ukraine">{{Cite news |date=17 April 2022 |title=Savage Arms Rifles in Ukraine |url=https://armourersbench.com/2022/04/17/savage-arms-rifles-in-ukraine/ |access-date=9 July 2022 |website=The Armourers Bench |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230215212248/https://armourersbench.com/2022/04/17/savage-arms-rifles-in-ukraine/|archive-date=February 15, 2023}}</ref><br>P1<ref>{{Cite web |last=Moss |first=Matthew |date=11 March 2022 |title=Adams Arms Shipping Carbines To Ukraine |url=https://www.thefirearmblog.com/blog/2022/03/11/adams-arms-shipping-carbines-ukraine/ |access-date=23 July 2022 |website=The Firearm Blog |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20230308204603/https://www.thefirearmblog.com/blog/2022/03/11/adams-arms-shipping-carbines-ukraine/|archive-date=March 8, 2023}}</ref>
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref>{{cite news |last1=McLaren-Kennedy |first1=Peter |title=Americans companies send Ukraine thousands of AR-15s |url=https://euroweeklynews.com/2022/04/05/americans-companies-send-ukraine-thousands-of-ar-15s/ |access-date=1 June 2024 |work=Euro Weekly News |date=5 April 2022}}</ref>
|-
| [[M16 (fuzuilh)|M4]]
| [[Restr:PEO M4 Carbine RAS M68 CCO.png|150px]]
| {{SUA}}
| M4A1
| 5,56 × 45 mm NATO
| Implijet gant an nerzhioù ispisial.<ref name="SOF">{{cite web |title=Vast Arsenal of Ukrainian Special Forces: Guns From All Around the World |url=https://en.defence-ua.com/analysis/vast_arsenal_of_ukrainian_special_forces_guns_from_all_around_the_world-7839.html |website=Defense Express |access-date=21 a viz here 2023}}</ref>
|-
| [[Colt Canada C8]]
| [[File:2154 D060307RM1164.jpg|150px]]
| {{CAN}}
|
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref name="OryxCanada">{{cite web |last1=Janovsky |first1=Jakub |last2=naalsio26 |last3=Aloha |last4=Dan |last5=Kemal |title=Enabling Victory: Canadian Military Support To Ukraine |url=https://www.oryxspioenkop.com/2022/09/enabling-victory-canadian-military.html |website=Oryx |access-date=1 June 2024 |date=12 September 2022}}</ref>
|-
! colspan="6" | [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]]
|-
| [[Heckler & Koch G3]]
| [[Restr:DCB Shooting G3 pictures.jpg|150px]]
| {{GER}}
|
| [[7,62 × 51 mm NATO]]
| <!-- <ref name="Lisbon" /> -->
|-
| [[FN FAL]]
| [[Restr:FN-FAL belgian noBG.png|150px]]
| {{BEL}}
| FAL<br>FAL Type 3 PARA
| 7,62 × 51 mm NATO
| <ref name="OryxBelgium" /><ref>{{cite news |title=Ukrainian military received FN FAL PARA rifles |url=https://mil.in.ua/en/news/ukrainian-military-received-fn-fal-para-rifles/ |access-date=1añ a viz Even 2024 |work=Militarnyi |date=7 a viz Here 2022}}</ref>
|-
| [[M14 (fuzuilh)|M14]]
| [[Restr:M14 rifle - USA - 7,62x51mm - Armémuseum noBG.png|150px]]
| {{SUA}}
|
| 7,62 × 51 mm NATO
| <ref name="OryxEstonia">{{cite web |last1=Janovsky |first1=Jakub |last2=naalsio26 |last3=Aloha |last4=Dan |last5=Kemal |title=Tallinn's Tally: Estonia's Weapons Supplies To Ukraine |url=https://www.oryxspioenkop.com/2023/06/tallinns-tally-estonias-weapons.html |website=Oryx |access-date=8 a viz Du 2023}}</ref>
|-
! colspan="6" | Fuzuilhoù [[tenner-resisted]]
|-
| [[SVD (fuzuilh)|SVD]]
| [[Restr:SVD Dragunov.jpg|150px]]
| {{URSS}}
|
| [[7,62 × 54 mm R]]
| Erlec'hiet gant an UAR-10, fuzuilh sniper kornôgel evit ar mailh-tennerien.
|-
! colspan="6" | [[Fuzuilh-resisted|Fuzuilhoù sniper]]
|-
| [[IMI Galil|Fort-301]]
| [[Restr:Fort-301 InterpolitexPart539.jpg|150px]]
| {{UKR}}
|
| 7,62 × 51 mm NATO
| Kopienn dindan aotre eus an IWI Galatz.
|-
| [[Zbroyar Z-008]]
| [[Restr:Zbroyar Z-008, Kyiv 2018, 90.jpg|150px]]
| {{UKR}}
|VPR-308 VPR-308, VPR-338
| 7,62 × 51 mm NATO
| Implijet gant ar Gward broadel<ref>{{cite news |last1=GordonUA.com |title=Ukrainian Weapons - What Local Factories are Producing for the Army |url=https://euromaidanpress.com/2015/05/26/ukrainian-weapons-what-local-factories-are-producing-for-the-army/ |access-date=2 a viz Even 2024 |work=Euromaidan Press |date=25 Mae 2015}}</ref>.
|-
| [[UAR-10]]
| [[Restr:Zbroyar UAR-10 20 inch, Kyiv 2021, 01.jpg|150px]]
| {{UKR}}
|
| 7,62 × 51 mm NATO
|
|-
| [[Accuracy International Arctic Warfare]]
| [[Restr:Accuracy International Arctic Warfare - Psg 90 G24.png|150px]]
| {{Rouantelezh-Unanet}}
| AX308
| 7,62 × 51 mm NATO
| <ref name="OryxNetherlands" />
|-
| [[M110 SASS]]
| [[Restr:191004-Z-XK920-1029 - M110 SASS (Image 7 of 12).jpg|150px]]
| {{SUA}}
|
| 7,62 × 51 mm NATO
| Implij ral gant an nerzhioù ispisial.<ref>{{cite news |last1=Moss |first1=Matthew |title=M110 Semi-Automatic Sniper Systems in Ukraine - |url=https://www.thefirearmblog.com/blog/2023/04/13/m110-semi-automatic-sniper-systems-ukraine/ |access-date=2 June 2024 |work=The Firearm Blog |date=13 a viz Ebrel 2023}}</ref>
|-
| Kimber Advanced Tactical
|
| {{SUA}}
|
| [[.308 Winchester]]
| <ref>{{En}} {{cite web |title=Kimber Donates Handguns and Rifles to Ukraine |url=https://www.kimberamerica.com/press/Donationtoukraine |website=Kimber America |access-date=2 June 2024 |location=Troy, AL |date=30 Meurzh 2022}}</ref>
|-
| [[Sako TRG]]
| [[Restr:Sako TRG folding stock + Zeiss 3-12x56 SSG P.JPG|150px]]
| {{FIN}}
|
| 7,62 × 51 mm NATO
<br>[[.338 Lapua Magnum]]
| <ref name="Korshak" />
|-
| [[Barrett MRAD]]
| [[Restr:Barrett-MRAD.png|150px]]
| {{SUA}}
|
| 7,62 × 51 mm NATO<br>.338 Lapua Magnum
| <ref name="Korshak" />
|-
| [[Remington 700|M24 SWS]]
| [[Restr:IDF-M24-SWS-pic001.jpg|150px]]
| {{SUA}}
|
| 7,62 × 51 mm NATO<br>.338 Lapua Magnum
|
|-
| [[Savage Model 110]]
| [[Restr:Savage 110 BA.jpg|150px]]
| {{SUA}}
|
| .338 Lapua Magnum
|
|-
| Cadex Defence CDX-33 TAC
|
| {{Kanada}}
|
| .338 Lapua Magnum
| <ref name="Korshak">{{cite news |last1=Korshak |first1=Stefan |title=How Ukraine’s Most Elite Snipers Rewrote the Marksman’s Handbook |url=https://www.kyivpost.com/post/20152 |access-date=2 a viz Even 2024 |work=Kyiv Post |date=3 a viz Eost 2023 |language=en}}</ref>
|-
| Haenel HLR 338
|
| {{Alamagn}}
|
| .338 Lapua Magnum
| <!-- <ref name="bundesregierung.de" /> -->
|-
! colspan="6" | [[Arm enepkarbed|Armoù enepkarbed]]
|-
| [[PTRD-41]]
| [[Restr:ПТРД.jpg|150px]]
| {{URSS}}
|
| [[14,5 × 114 mm]]
| Arm [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|soviedat]] eus an [[Eil Brezel-bed]]. Implijet evel arm enep-sniper.<ref>{{cite web |title=The Sniper Weapon Systems of Russian Forces in Syria |url=https://armamentresearch.com/the-sniper-weapon-systems-of-russian-forces-in-syria/ |website=The Hoplite |publisher=Armament Research Services (ARES) |access-date=21 October 2023 |date=6 August 2016}}</ref>
|-
|[[PTRS-41]]
|
|{{URSS}}
|
|14,5 × 114 mm
|Arm soviedat eus an Eil Brezel-bed. Un nebeud skouerennoù zo bet gwelet war an talbenn adalek 2014, etre daouarn disrannerien dreist-holl<ref>{{En}} ''[https://sovietarmorer.wordpress.com/2014/10/13/ptrs-41-and-ptrs-41-rifles-in-action-at-the-conflict-in-ukraine/ PTRS-41 and PTRD-41 rifles in action at the conflict in Ukraine, Soviet Armorer]'', 13/10/2014 (lennet d'ar 04/03/2026)</ref><ref>{{En}} ''[https://www.forgottenweapons.com/ptrs-41-the-soviet-semiauto-antitank-rifle-aka-an-sks-on-steroids/ PTRS 41: The Soviet Semiauto Antitank Rifle (aka an SKS on Steroids)]'', Forgotten Weapons, 14/12/2022 (lennet d'ar 04/03/2026)</ref>.
|-
| [[Snipex Alligator]]
| [[Restr:Гвинтівка «Алігатор».jpg|150px]]
| {{UKR}}
|
| 14,5 × 114 mm
| Implijet gant an nerzhioù isipisial.<ref name="Snipex">{{cite news |title=Operators of the Special Operations Forces master Ukrainian Snipex T-REX anti-materiel rifles |url=https://mil.in.ua/en/news/operators-of-the-special-operations-forces-master-ukrainian-snipex-t-rex-anti-materiel-rifles/ |access-date=2 a viz Even 2024 |work=Militarnyi |date=16 a viz Even 2022}}</ref>
|-
| [[Snipex T-Rex]]
| [[Restr:Snipex T-REX.jpg|150px]]
| {{UKR}}
|
| 14,5 × 114 mm
| Implijet gant an nerzhioù isipisial<ref name="Snipex" />
|-
| MCR Horizon’s Lord Володар обрію
| [[Restr:ArmyInform_snajperska-gvyntivka-yaka-shvydko-zminyuye-kalibry-pid-speczzavdannya_img_9665-2048x1365.jpg|150x150px]]
| {{UKR}}
|
| [[12,7 × 114 mm]]
| <ref>{{cite news |last1=Struck |first1=Julia |title=Ukrainian Sniper Sets New World Record with 4 km Fatal Shot on Russian Soldier |url=https://www.kyivpost.com/post/24407 |access-date=2 June 2024 |work=Kyiv Post |date=21 November 2023 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Ukrainian sniper broke the world record |url=https://mil.in.ua/en/news/ukrainian-sniper-broke-the-world-record/ |access-date=2 a viz Even 2024 |work=Militarnyi |date=6 a viz Kerzu 2023}}</ref>
|-
| [[Barrett M82]]
| [[File:M107_1_(cropped).jpg|150px]]
| {{SUA}}<hr>{{Sveden}}
| M82<ref name="OryxNetherlands" /><br>M107A1<hr>AG 90<!-- <ref name="OryxSweden" /> -->
| [[.50 BMG]]
|
|-
| PGW LTR-3
|
| {{Kanada}}
|
| .50 BMG
| <ref>{{cite web |last=Mackay|first=Michael |title=Canadian Sniper Rifles to Ukraine for the Fight Against Russia' Invasion |url=https://radiolemberg.com/ua-articles/ua-allarticles/canadian-sniper-rifles-to-ukraine-for-the-fight-against-russia-s-invasion |access-date=17 April 2022 |website=Radio Lemberg |date=14 August 2018 |language=uk-ua |archive-date=21 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220421194915/https://radiolemberg.com/ua-articles/ua-allarticles/canadian-sniper-rifles-to-ukraine-for-the-fight-against-russia-s-invasion |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=Goodyear |first1=Sheena |title=Winnipeg firm defends $1M deal to send sniper rifles to Ukraine |url=https://www.cbc.ca/radio/asithappens/as-it-happens-tuesday-edition-1.4784769/winnipeg-firm-defends-1m-deal-to-send-sniper-rifles-to-ukraine-1.4784770 |access-date=2 a viz Even 2024 |work=CBC Radio |date=15 a viz Eost 2018}}</ref>
|-
| [[ZVI Falcon]]
|
| {{Tchekoslovakia}}
| OP99
| .50 BMG
| <ref name="OryxCzechia" />
|-
| [[WKW Wilk]]
| [[Restr:WKW_Wilk.jpg|150x150px]]
| {{POL}}
|
| .50 BMG
| <ref name="OryxPoland" />
|}
===Mindrailherezioù ha fuzuilhoù-mindrailher===
{| class="wikitable"
|-
! Anv
! Skeudenn
! style="width:115px;"| Bro orin
! Doareoù
! Kalibr
! style="min-width:13em" | Munudoù
|-
! colspan="6" | [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]]
|-
| [[DP-27/DP-28|DP]]
| [[Restr:DPM LMG TBiU 11.jpg|150px]]
| {{URSS}}
| DPM
| 7,62 × 54 mm R
| A-raok e oant bet lakaet e mirlec'hioù. Distroet int er servij goude 2014.
|-
| [[RPD (mindrailherez)|RPD]]
| [[Restr:LMG-RPD-44 noBG.png|150px]]
| {{URSS}}
|
| 7,62 × 39 mm
| A-raok e oant bet lakaet e mirlec'hioù. Distroet int er servij goude 2014.
|-
| [[RPK]]
|
| {{URSS}}
|
| 7,62 × 39 mm
| A-raok e oant bet lakaet e mirlec'hioù. Distroet int er servij goude 2014.
|-
| [[RPK-74]]
| [[Restr:Soviet RPK-74.JPEG|150px]]
| {{URSS}}
|
| 5,56 × 39 mm
| Arm diazez
|-
| [[IWI Negev|Fort-101]]
| [[Restr:IWI-Negev-Zachi-Evenor-01-white.jpg|150px]]
| {{UKR}}
|
| 5,56 × 45 mm NATO
| Doare savet gant ul lisañs eus an IWI Negev.
|-
| [[FN Minimi]]
| [[Restr:FN MINIMI Standard.jpg|150px]]
| {{BEL}}<hr>{{CAN}}
| Minimi<hr>C9
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref name="OryxBelgium" /><ref name="OryxCanada" />
|-
| [[M249 (fuzuilh-vindrailher)|M249 SAW]]
| [[Restr:PEO M249 Para ACOG.jpg|150px]]
| {{SUA}}
|
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref name="Moss">{{cite news |last1=Moss |first1=Matthew |title=How a Ukrainian Furniture Company Started Producing Ammo Belt Boxes for Ground Troops |url=https://www.popularmechanics.com/military/weapons/a44475060/machine-gun-belt-boxes-ukraine/ |access-date=20 a viz Here 2023 |work=Popular Mechanics |date=11 a viz Gouhere 2023}}</ref>
|-
| [[CETME Ameli]]
|
| {{Spagn}}
|
| 5,56 × 45 mm NATO
| <ref name="elmundo">{{cite web | last1=Toro |first1=Carlos | url=https://www.elmundo.es/espana/2022/03/04/6220fd1fe4d4d8bc048b4594.html | title=Las armas que envía España a Ucrania, de bajo calibre y nada de misiles tierra-aire | work= El Mundo|date=4 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221017041221/https://www.elmundo.es/espana/2022/03/04/6220fd1fe4d4d8bc048b4594.html|archive-date=October 17, 2022 }}</ref>
|-
! colspan="6" | [[Mindrailherez|Mindrailherez liesroll]]
|-
| [[PK (mindrailherez)|PK]]
| [[Restr:PKM - OSN Saturn (4).jpg|150px]]
| {{URSS}}<hr>{{BUL}}
| PK<br>PKM<hr>MG-1M<ref>{{cite web |title=Ukrainian Brigades Receive Bulgarian MG-1M Machine Guns with Donors' Help |url=https://mil.in.ua/en/news/ukrainian-brigades-receive-bulgarian-mg-1m-machine-guns-with-donors-help/ |website=Militarnyi |access-date=1añ a viz Gouhere 2023}}</ref>
| 7,62 × 54 mm R
| Arm diazez.
|-
| [[UK vz. 59]]
| [[Restr:UK_vz.59.jpg|150px]]
| {{Tchekoslovakia}}
|
| 7,62 × 54 mm R
| <ref name="OryxCzechia" />
|-
| [[Zastava M53]]
| [[Restr:M53 šarac.JPG|150px]]
| {{YUG}}
|
| [[7,92 × 57 mm Mauser|7,92 × 57mm Mauser]]
| <ref name="Moss" />
|-
| [[UKM-2000]]
| [[Restr:Ukm.jpg|150px]]
| {{Polonia}}
| UKM-2000P
| 7,62 × 51 mm NATO
| <ref name="OryxPoland" />
|-
| [[FN MAG]]
| [[Restr:FN MAG white background.jpg|150px]]
| {{BEL}}<hr>{{CAN}}
| MAG<hr>C6
| 7,62 × 51 mm NATO
| <ref name="OryxCanada" /><ref name="Moss" />
|-
| [[Ksp 58]]
| [[Restr:Kulspruta 58B 003-2.jpg|150px]]
| {{Sveden}}
| Ksp 58B
| 7,62 × 51 mm NATO
| <!-- <ref name="OryxSweden" /> --><ref name="Moss" />
|-
| [[M240]]
| [[File:PEO_M240B_Profile.jpg|150px]]
| {{SUA}}
|
| 7,62 × 51 mm NATO
| <ref name="Moss" />
|-
| [[Rheinmetall MG 3]]
| [[Restr:BundeswehrMG3_noBG.png|150px]]
| {{Alamagn}}<hr>{{ITA}}
| MG 3<hr>MG 42/59<ref name="OryxItaly">{{Cite web |last=Oryx |title=Guns Not Gnocchi: Italian Military Aid To Ukraine |url=https://www.oryxspioenkop.com/2023/05/guns-not-gnocchi-italian-military-aid.html |access-date=2023-07-12 |website=Oryx}}</ref>
| 7,62 × 51 mm NATO
| <ref name="Moss" /><!-- <ref name="bundesregierung.de" /> -->
|-
| [[Heckler & Koch MG5]]
| [[File:Heckler & Koch MG5.jpg|150px]]
| {{Alamagn}}
|
| 7,62 × 51 mm NATO
| <!-- <ref name="bundesregierung.de" > -->
|-
! colspan="6" | Mindrailherezioù ponner
|-
| [[PM M1910]]
| [[Restr:Maxim 1910.JPG (cropped).jpg|150px]]
| {{Impalaeriezh Rusia}}<br>{{URSS}}
| M1910/30
| 7,62 × 54 mm R
| A-raok e oant bet lakaet e mirlec'hioù. Distroet int er servij goude 2014.
|-
| [[DChK]]
| [[Restr:На_Луганщині_пройшли_заняття_з_вогневої_підготовки_03.jpg|150px]]
| {{URSS}}
| DChKM<ref>{{cite news |title=Україна отримала румунські ДШКМ |url=https://mil.in.ua/uk/news/ukrayina-otrymala-rumunski-dshkm/ |access-date=3 June 2024 |work=Мілітарний |trans-title=Ukraine received Romanian DShKM |date=9 December 2022|language=uk }}</ref>
| [[12,7 × 108 mm]]
| A-raok e oant bet lakaet e mirlec'hioù. Distroet int er servij goude 2014.
|-
| [[NSV (mindrailherez)|NSV]]
| [[Restr:NSV_machine_gun-04.jpg|150px]]
| {{URSS}}<hr>{{UKR}}
| NSV<hr>KT-12.7
| 12,7 × 108 mm
| Arm diazez.
|-
| [[KPV]]
| [[Restr:КПВ_установленные_на_ЗПУ-4_Аксай.jpg|150px]]
| {{URSS}}
|
| 14,5 × 114 mm
| Arm savet war karbedoù.
|-
| [[M2 Browning]]
| [[Restr:PEO Browning M2E2 QCB.jpg|150px]]
| {{SUA}}<hr>{{TUR}}
| M2HB<hr>Canik M2
| .50 BMG
| <ref>{{cite news |last1=Soylu |first1=Ragip |title=Turkey supplies Ukraine with hundreds of heavy machine guns |url=https://www.middleeasteye.net/news/turkey-ukraine-supplies-hundreds-heavy-machine-guns |access-date=20 October 2023 |work=Middle East Eye |location=Istanbul |language=en}}</ref><!-- <ref name="Roblin2" /> -->
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù=3}}
[[Rummad:Istor Ukraina]]
[[Rummad:Nerzhioù lu Ukraina]]
qidcpztsh6bepfcswxzummam5zf7tlu
MAT 49
0
172277
2203708
2197169
2026-11-05T23:01:34Z
Kestenn
14086
2203708
wikitext
text/x-wiki
{{droukveskañ|MAS 49}}
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|MAT 49|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Submachine gun MAT 49.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur bistolenn-vindrailher '''MAT 49'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{Bro-C'hall}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn-vindrailher]] aotomatek
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-
! [[Munision]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]
|-
! Produerien
|[[Manufacture d'Armes de Tulle]]<br>[[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] (adalek kreiz ar bloavezhioù 1960)
|-
! Mare produiñ
|1949 - 1973
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|3,5 kg
|-
! Mas (gant ur c'harger 32 gartouchenn karget)
|4,2 kg
|-
! Hirder
|460 mm (lamm pleget)<br>720 mm (lamm dibleget)
|-
! Hirder ar c'hanol
|230 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Hed-tenn pleustrek
|100 m
|-
! Tizh ar boledoù V<sub>0</sub>
|350 m/s
|-
! Lusk-tennañ
|600 tenn/mn
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 32 gartouchenn e div golonenn<br>Karger fiñv 20 kartouchenn en ur golonenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro C'hall
|A
|}
Ar '''MAT 49''', anvet en ur mod ofisiel '''Pistolet mitrailleur de 9 mm Modèle 1949''' en [[Arme Frañs|arme c’hall]]<ref name=":0">{{Fr}} ''[http://armesfrancaises.free.fr/PM%20Mle%2049.html Le pistolet mitrailleur de 9 mm modèle 1949]'', war Armes Françaises (lennet d'an 18/09/2024)</ref>, zo ur [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]] ijinet e [[Bro-C'hall|Bro-C’hall]] goude an [[Eil Brezel-bed]] hag implijet eno betek ar bloavezhioù 1990.
== Deskrivadur ==
Un arm simpl da broduiñ ha marc'hadmat e oa ar MAT 49<ref name=":0" />. Gellet a ra tennañ e mod aotomatek nemetken. Kambret eo evit kartouchennoù [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]. Savet e oa bet evit kemer an nebeutañ ar gwellañ a blas : he [[Lamm (arm-tan)|lamm]] koulz ha puñs he c'harger a c'hall bezañ pleget a-hed he c'hanol hag he boestad-kulasenn<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/mat49.html MAT 49]'' war Arme et Passion (lennet d'an 18/09/2024)</ref>. Soñjet e oa bet an arm evit bezañ gwarezet diouzh al loustoni a c'hallje mont e-barzh<ref name=":1">{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2024, p. 222</ref>. Uhel eo endalc'h he [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 32 [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] a-drugarez d'e ziv golonenn, met kizidik eo ouzh al loustoni, hag ur c'harger 20 kartouchenn en ur golonenn a voe savet evit gellet implijout an arm en endroioù enne traezh evel an dezerzhioù.
Stummoù disheñvel a voe savet, en o zouez ar '''MAT Mle 54 SB''' dezhi ul lamm-koad<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/mat54sb.html MAT Mle 1954 SB]'' war Arme et Passion (lennet d'an 18/09/2024)</ref>, pe ar '''MAT 49/54''' dezhi ul lamm-koad hag un eil [[Draen (armoù)|draen]] evit gellout tennañ tenn-ha-tenn<ref>'''{{Fr}}''' ''[http://www.armeetpassion.com/mat4954.html MAT 49/54]'' war Arme et Passion (lennet d'an 18/09/2024)</ref>.
== Istor ==
Goude fin an Eil Brezel-bed e oa pourvezet an arme c'hall gant pistolennoù-mindrailher diamzeriet o [[Munision|munisionoù]], evel ar [[MAS 38]] gall kambret e [[7,65 × 20 mm Long|7,65 mm Long]], pe gant armoù a bep seurt deuet eus stokoù stadunanat, saoz pe alaman. E 1944 e voe divizet boulc'hañ ur programm reneveziñ an armoù. Ar c'halibr 9 mm Parabellum, galloudusoc'h hag aesoc'h da gavout evit ar 7,65 mm Long, a voe dibabet evit ar bistolenn hag ar bistolenn-vindrailher a oa da vezañ ijinet<ref name=":0" />.
Labouradegoù-stad [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|Saint-Étienne]], [[Manufacture d'Armes de Tulle|Tulle]] ha [[Manufacture d'Armes de Châtellerault|Châtellerault]] a ginnigas tri c'hentpatrom pistolenn-vindrailher disheñvel : mont a reas ar maout gant ar [[Manufacture d'Armes de Tulle|MAT]], ha goude un nebeud gwelladennoù e voe lakaet da arm standart e miz Even 1949 ha lesanvet '''MAT 49''' en arme. Implijet e voe en holl vrezelioù kaset gant Frañs e-pad 50 vloaz, en o zouez reoù [[Kentañ brezel Indez-Sina|Indez-Sina]] hag [[Brezel Aljeria|Aljeria]]. Hervez e oa un arm solut ha fiziapl<ref name=":0" />, hag a blije d'ar soudarded<ref name=":1" />. Servijout a reas ivez etre daouarn ar [[Polis broadel (Bro-C'hall)|polis]] pe ar [[Maltouterezh|valtouterien]] c'hall, hag e armeoù meur a vro all<ref name=":0" />.
== Levrlennadur ==
* {{En}} GUILLOU Luc, ''The MAT-49 Submachine Gun: And Preceding French Submachine Gun Designs, Including the MAS-35'', Schiffer Publishing Ltd, 2022, 80 p., ISBN 9780764362927
==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina]]
[[Rummad:Armoù Brezel Aljeria]]
dysoz9rfm9h42ebfkzgsziirmx7iruy
Florentin Goinard
0
172880
2203700
2159869
2026-11-05T20:44:52Z
Ch. Rogel
46
Ouzhp. ur verzadenn digant P. Denez ha reizh.
2203700
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Florentin Marie Goinard''', ganet e [[Sant-Nazer]] d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh [[1894]]<ref>Akta ganedigezh Sant-Nazer, niv. 156.</ref> ha marvet e [[Brest]] d'an 8 a viz Meurzh [[1974]], a oa ur [[moullañ|mouller]], ul [[levrierezh|levrier]], un embanner levrioù brezhonek ha gallek hag un [[emsav]]er. Ezel e voe eus en [[Action Française]], [[Strollad Broadel Breizh (1931-1944)|Strollad Broadel Breizh]], eus [[Unvaniez ar Seiz Breur]] hag eus poellgor ar [[Framm keltiek Breizh|Framm keltiek]]. Pa oa kenlabourer tost da [[Youenn Drezen]], [[Roparz Hemon]], [[Frañsez Kervella]] ha [[Ronan Huon]] e kemeras un perzh bras e diorroadur embann al levrioù brezhonek etre [[1932]] ha [[1959]]. Un den liesvarrek ha lieskalvezour e oa. Goude bezañ bac'het e-pad 4 miz da vare an [[Dieubidigezh Bro-C'hall|Dieubidigezh]] e adkemeras e vicher mouller [[Ar Baol|er Baol]] koulz hag an embann brezhonek ha gallek dre an ti-embann [[Skridoù Breizh]]-Éditions de Bretagne m'en doa savet e 1942. Harpet en deus kalz ar gelaouenn [[Al Liamm]] hag hec'h embannadurioù ivez.
== Buhez ==
===Tiegezh, studioù ha saviad milourel===
E dad, Florentin Marie Thomas, a oa un embreger [[mañsonerezh]] bras e Sant-Nazer, ganet e [[1865]] en [[Erbigneg]], hag e vamm, Augustine Clémentine Hébel, a oa bet ganet en Erbigneg ivez. Embregerezh an tad a greskas mat-tre ha legadet e voe d'e vreur yaouankañ, Charles, hag hemañ a gemeras penn an divizoù gant ar sindikadoù e [[1936]]. Pelloc'h ez eas Charles Goinard da brezidant [[Kambr Kenwerzh Sant-Nazer]]. Goude bezañ bet skoliet er skol Sant-Jozef, e Sant-Nazer, e tapas Florentin Goinard e [[bachelouriezh|vachelouriezh]] « Skiantoù-Yezhoù bev », e [[1911]]<ref>''L'Espérance du Peuple'', 23-11-1911.</ref>. Bloaz goude e voe degemeret e Kevrenn ar Greanterezh, e Skol bleustrek ar C'henwerzh hag ar Greanterezh, e Sant-Nazer<ref>École pratique de Commerce et d'Industrie de Saint-Nazaire.</ref>.
E [[1913]], hag eñ o labourat en [[An Oriant|Oriant]] e fellas dezhañ mont da emouestlad el lu gall, met pa erruas en [[Aljer]] e kazarn rejimant kentañ ar [[Zouav|Zouaved]] e voe kaset d’an ospital ha disluet dre abeg a [[darfell|zarfell]]<ref>"Droug-ar-mammoù", "histeriezh".</ref>. Bloaz goude ec'h emouestlas en-dro en drivet rejimant [[troadegiezh]] e [[Naoned]] hag e voe disluet, evit an eil gwezh, en abeg d'e varradoù darfell<!-- <ref name="FVA">Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenel.</ref> -- daveenn ebet ! -->. Disoudardet e voe en-dro e Sant-Nazer e miz Here [[1914]] ha disklêriet "mat evit servijout" e miz Ebrel [[1915]] e Naoned. Koulskoude, ur wezh erruet e [[Brest]] e voe tizhet gant ur stumm labanded gant darfell droukfellek, ken ma voe disluet evit an trede gwezh<ref>[[Dielldi-departamant Liger-Atlantel]] Fichenn varilhañ hag amstaelañ Florentin Goinard.</ref>.
=== Levrier-embanner e Pariz===
Goude ar [[Brezel-bed kentañ]] ez eas da chom da [[Pariz|Bariz]] evit merañ ul levrdi, « La Librairie régionaliste », hag ec’h embannas ul levrig war ar ''[[bourrée]]'', un dañs arvernat<ref>Staliet e oa 182, boulevard Saint-Germain.</ref>. Ober a reas war-dro moulladur ar c’hentañ [[Levr skeudennet|levr kaer]] brezhonek, ''[[Danevellou a Vreiz]]'' e ditl, un teskad kontadennoù, dastumet hag azasaet gant [[Adrien de Carné]] ha skeudennaouet gant Maurice de Becque. En ur venegiñ ar from a savas ennañ diwar kaerder an oberenn e tisklêrias Roparz Hemon, ugent vloaz diwezhatoc'h, ne c'helle chom hep menegiñ ar mouller a-vicher a sikoure anezhañ evit kas ul luskad divoas d'an embann brezhonek :
{{quotation|Nebeut goude ar brezel all e chomis sebezet gant al levr kaer kentañ moulet e brezhoneg, « Danevellou a Vreizh » [[Adrian Karne]], kempennet gant ''Goinard''. Ne oa ket breizhek-rik skeudennou al levr-se, — ar pezh a vez anvet breizhek-rik ganimp da vihanañ. Eno e oa koulskoude ar c'hoant gwiskañ un oberenn vrezhonek gant ur gwiskamant dereat.|"Levrioù kaer", ''Arvor'', niverenn 55, 25 Genver 1942.}}
Gant [[Abeozen]] ez eus bet degaset muioc’h a ditouroù, pa skrivas : {{Quotation|Gant Adrian Karne eo e voe savet skrid brezhonek koulz ha skrid gallek daou vouladur al levr kaer skeudennaouet gant Maurice de Becque. Danevelloù a Vreizh, embannet e ti Ar Wenanenn Aour (L'Abeille d'Or), Paris, 1922, gant aked ''Goinard'', rener Skridoù Breiz.|''Istor lennegezh vrezhonek an amzer-vremañ'', Embannadurioù Al Liamm, 1959.}}
=== Distreiñ d'ar vro ha mont kuit adarre ===
Pa varvas e dad e miz Ebrel [[1922]] e postas darn eus e hêrezh ({{formatnum:30000}} lur) en un embregerezh fardañ ha gwerzhañ aozadoù kempenn, savet asambles gant ur mignon kimiour<ref>Kemennadenn er gazetenn ''Courrier de Saint-Nazaire'', 24 Mezheven 1922.</ref>, nemet en em dennas anezhañ e [[1924]]<ref>''Le Courrier de Saint-Nazaire'', 23 Eost 1924).</ref>.
E miz Gwengolo 1922 e timezas gant Marie Lelièvre, hag ur mab, Jean, o devoe e miz Gouere [[1923]] ; koulskoude e voe torret an dimeziñ e [[1927]], hag eñ a lakaas da c’houzout edo o chom e [[Lokentaz]] hag eno edo o chom c'hoazh d'ar 14 a viz Mezheven 1927<ref>Dielldi-departamant Liger-Atlantel Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenet, savet e 1938.</ref>. E miz Kerzu [[1924]], p'edo o chom e Pariz, 6, straed ar Cherche-Midi, e lakaas embann war an ''Nouvelliste du Morbihan'' ur gemennadenn ma kinnige enni prenañ diwar ul [[leve hed-buhez]] 4-6 [[hektar]] evit un atant magañ yer. N'ouzer ket hag-eñ e c'hellas dont a-benn.
=== Mouller en Oriant ===
War-dro [[1927]] e labouras evel sekretour meur ar [[pemdezieg]] bras, ''Le Nouvelliste du Morbihan''<ref>''L’Écho de l’Ouest'', niv. 1, p. 1, 21 Gwengolo, 1929.</ref>. D'ar 24 a viz Mae [[1929]] e addimezas gant Angelina Vincente Marie Margarit ([[1899]]-[[1979]]) ha n'ouzer ket perak e c'houlennas-hi ma vije disrannet o madoù pa voent o chom asambles en Oriant<ref>''Les Nouvelles de Lorient'', Gwengolo 1929</ref>. Chom a reas Anjelina Margarit da genvevañ gantañ ez-foran, betek miz Mae [[1941]] pa lakaas-hi e gwerzh ti he zud, e [[Gwened]]<ref>Kemenn lezennel, ''L'Avenir du Morbihan'', 10 Mae 1941.</ref>. Tutaet e voe ''Florentin Goinard'' gant an embregerezh ''La Presse armoricaine'' pa voe krouet e miz Gwengolo [[1929]], evit mont e penn ar moullerezh a embanne ar pemdezieg nevez, ''L'Écho du Morbihan, de la Basse-Bretagne, de l’Ouest'', en Oriant<ref>''L’Écho de l’Ouest'', niv. 1, p. 1, 21 Gwengolo 1929.</ref>.<br>
E mizioù diwezhañ [[1930]] ez eas da chom da [[Clermont-Ferrand|Glermont-Ferrand]] ha da [[Riom]], hervez ar chomlec'hioù roet da velestradur al lu evit dibenn miz Gwengolo.<ref>Dielldi-departamant Liger-Atlantel Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenet, savet e 1938.</ref>. E dibenn 1930 ec'h eas da chom da Vrest, 11 Straed Paul Doumer, er "Villa Lande fleurie", pa gavas ar post penmouller [[Moullerezh an Dépêche de Brest]], hag e [[1935]] e voe rener kenwerzhel anezhi<ref>Meneget war an ''Dépêche de Brest'', 1añ a viz Gwengolo 1935 p. 3.</ref>. Pa voe deuet amzer e zienluadur eus ar servij milourel (1938) e voe notennet en doa bet 3 bugel<ref>Dielldi-departamant Liger-Atlantel Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenet, savet e 1938 ; ur Serge Goinard a hañval bezañ bet ganet e 1931 (echu an dekvet klas gantañ) a zo bet meneget e Gouere 1937 gant ''La Dépêche de Brest'' hag ur mab dezhañ e oa moarvat.</ref>.
== Penmouller ha merour embann brezhonek ==
=== ''Skrid ha Skeudenn'' ===
A-drugarez d'e bost pennmouller e [[Moullerezh an Dépêche de Brest]] e tarempredas pennoù al luskad evit embann levrioù brezhonek bodet tro-dro d'ar gelaouenn [[Gwalarn (kelaouenn)|''Gwalarn'']] hag e rener, Roparz Hemon, hag o doa ezhomm eus ar voullerien. A-raok ma voe skarzhet kuit Youenn Drezen eus ar ''C'hourrier du Finistère'' e [[1934]] e tegasas e skiant-prenet dezhañ evel mouller, pa voe savet an ti-embann levrioù kaer brezhonek kentañ, ''[[Skrid ha Skeudenn]]'', e [[1932]], hag eñ merour anezhañ pa'z eas ar renerezh arzel gant Youenn Drezen hag e vignoned eus ar [[Unvaniez ar Seiz Breur|Seiz Breur]]. Hemañ diwezhañ a voe degemeret en o zouez e penn-kentañ [[1935]]<ref>[[Tudual Huon]], el levr ''E koun Youenn Drezen'', Embannadurioù Al Lanv, 2022, p. 135 {{ISBN|9782916745497}}</ref>. ''Kan da Gornog'' savet gant Youenn Drezen ha skeudennet gant [[koadengravadur]]ioù tri liv [[Reun Kreston]] e voe ar c'hentañ levr kaer embannet ganto.
E [[1957]] e skrivas Youenn Drezenn da Ronan Huon diwar-benn ''Geotenn ar Werc'hez'' (1934) : « An embannadur kentañ a oa anezhañ, en e zoare, un mestr-ober : lizhereg, paper, golo, pep tra dibabet gant paotred… ha n'oa netra re ger evito evit gwiskañ cheuc'h ar skridoù brezhonek… N'oa nemet ar mouler, ar paourkaezh ''Goinard'', a leñve d'e wenneien. Paeet eo bet, koulskoude, en diwezh.'' »<ref>Lizher deiziadet 23 Eost 1957, lakaet e peurunvan gant Tudual Huon.</ref>. Ken tost e oa aet Florentin Goinard d'an arzourien ha skrivagnerien vrezhonek ma kemere riskloù koll arc'hant.
Goude ma voe skarzhet kuit eus ar [[Le Courrier du Finistère|''C’hourier du Finistère'']] e penn-kentañ 1934 ez eas Youenn Drezen, hag eñ kelaouenner, da labourat evit an ''Écho de l'Ouest'', e Gwened. N’eo ket dibosubl e voe erbedet gant ''Florentin Goinard'' da dud zo er [[gwask|wask]] en Oriant, e-lec’h m’edo sez an ''Écho de l'Ouest''.
=== Ur c’houblad embannerien engouestlet evit Breizh hag ar brezhoneg ===
E [[1942]] e savas gant Suzanne Le Masurier, intañvez André Derrien, ha hi o kenderc’hel gant merañ al [[levrdi Derrien]] (unan eus ar c’hoshañ levrdioù ha tiez-moullañ e kreiz kêr Brest), an ti-embann [[Skridoù Breizh]]-Éditions de Bretagne<ref>Staliet e voe an Éditions de Bretagne e [[Roazhon]] a-raok ar brezel hag a-drugarez dezho e embannas an emsaver [[Florian Le Roy]], ezel eus ar Seiz Breur, ul levr diwar-benn [[Parlamant Breizh]] e 1938. Drezañ eo bet prenet anv an ti-embann gant ar gevelerien Goinard-Derrien moarvat.</ref>. E Brest, 35 rue Traverse e voe ar chomlec'h skrivet war al levrioù, chomlec’h Suzanne Derrien an hini e oa<ref>Merket e oa ar chomlec’h-se war ar mortuaj a embannas an''’Dépêche de Brest'' pa 'z eas André Derrien da Anaon, d’an 30 a viz Meurzh 1938.</ref>, he levrdi o vezañ staliet er memes savadur, 56 straed Émile Zola. E-touez al levrioù embannet e kaver levrioù brezhonek, evit an darn vuiañ, levrioù gallek war Istor Brest ha levrioù kaer, ne oa bet nikun eus ar seurt-se e brezhoneg betek-henn, levrioù skiantel, ur [[romant diaweladel]] hag ur [[romant-polis]].<br>
E 1983 e poueze [[Pêr Denez]] war aked ha c'hoant parfeted a oa gant ''Florentin Goinard'' da geñver e vicher mouller-embanner :
{{quotation|…''Goinard'', rener Skridoù Breizh, deut er-maez eus an toull, staliet er Baol, hag adkrog gant al labour-embann, am beze alies tro da gomz ha da zivizout gantañ : n'oule ket ober gant doareoù marc'hadmatoc'h da bourchas danvez-lenn d'an dud. [[Zavier Langleiz|Langleiz]], rener ar [[Breuriezh Al Levrioù Brezhonek|BALB]], n'oule ket ivez. O daou a gemere kement preder gant doare-diavez ul levr ha gant an danvez anezhañ. "''Hor Yezh''", niverenn 150, Ebrel 1983. }}
==Emsaver hag arzour liesdonezonet==
=== ''Framm keltiek'' hag ar Seiz Breur ===
Reiñ a reas e anv, e [[1942]], evit bezañ ezel eus poellgor [[Framm keltiek Breizh]], karget eus Kevrenn an Embannerezh dindan renerezh Roparz Hemon. Gant Skridoù Breizh e voe embannet peder niverenn eus ''Kaieroù ar Framm keltiek'', an holl moullet e [[Moullerezh ar C'hastell]] ha n’eo ket er voullerezh ma oa ''Florentin Goinard'' o labourat eviti.
Degemeret e voe Florentin Goinard evel ezel eus ar Seiz Breur e [[1941]], er memes emvod hag ar vreudeur Kaouissin ha [[Jef ar Penven]].
=== Aktour amatour ===
Pa oa o chom e Brest e kemeras perzh en ur strollad [[Arz ar c'hoariva|c’hoariva]] amatour, « La Compagnie des comédiens brestois » e anv. Teñzorier anezhañ e voe, hag e veze roet e chomlec’h prevez, 11 straed Paul Doumer, evel ul lec’h ma veze gwerzhet bilhedoù evit mont d’an abadennoù hag e veze roet gant ar pemdezieg ''La Dépêche de Brest'', ditouroù ha rentaoù-kont warno.
Gant ma oa un den uhelventet, 1,80 metr<ref>Enskrivet war e fichenn varilhañ hag amstaelañ.</ref>, e teue mat gantañ an tudennoù a aotrouniezh (roueed, tud polis…). Daou ezel eus ar Seiz Breur a c’hoarie asambles gantañ, [[Pêr Peron]] ha [[Jim Sévellec]], koulz hag un emsaver all, Edouard Mokaer, breur da [[Pêr Mokaer|Bêr Mokaer]].
==En enkoù ar brezel==
=== Rediet da vont er-maez eus Brest ===
E miz C’hwevrer [[1943]] e voe embannet gant ar pennadurezhioù e oa ret d’an dud « andiouerus » ober o annez er-maez eus Brest, abalamour d’ar bombezadegoù war ar porzh ha war greiz kêr.<ref>Distrujet e voe al levrdi hag an holl savadurioù nes gant ar bombezadegoù da c’houde.</ref>. Mont a reas ar c'houblad Goinard-Derrien da chom 26 straed Sant-Gwenal, e [[Landivizio]], nepell diouzh moullerezh an ''Dépêche'' a voe kaset da [[Montroulez|Vontroulez]], o vezañ ma oa Florentin Goinard he rener kenwerzhel atav. Kendalc'he e voe da embann levrioù memestra.
=== Harzet, lezet da vont, harzet en-dro ha didamallet erfin===
Harzet e voe Florentin Goinard d’an 19 a viz Gwengolo [[1944]] e Brest, kaset da garc’har [[Landerne]] ha lezet da vont d’an 3 a viz Here. Klask a voe warnañ adarre hag e voe harezet adarre d’ar 6 a viz Here [[1944]] e Landivizio e-lec’h m'edo o chom gant Suzanne Derrien-Le Masurier hag he merc’h dezhi, Odile, ganet e [[1925]]. War urzh prefed [[Penn-ar-Bed]] e voe bac’het er Greizenn Endrediñ Melestradurel, straed Sant-Charlez, e [[Kerfeunteun]]. An abegoù roet a oa : « bezañ bet ezel eus ul luskad emrenour, soutenet ez-eeun gant an enebour ». Meneget e voe e oa diazezer ar Framm keltiek hag ezel eus ar Seiz Breur. Bac’het e voe Suzanne Derrien ivez ha notennet e oant o vevañ « evel priedoù »<ref>Danevell enseller polis Brest, 12 Kerzu 1944. Teuliad 437, Prefet Penn-ar-Bed, 31 W 333, Dielldi Departamant Penn-ar-Bed.</ref>.
D’ar 27 a viz Kerzu 1944 e lakaas prefed Penn-ar-Bed lez-varn [[Kemper]] da c’houzout e oa klozet ar gread a-enep ''Florentin Goinard'', met ne voe ket torret an urzh-bac’hañ a-raok an 11 a viz Genver [[1945]].
== Embanner e kement kêr ma reas e annez enni==
=== Embanner e Gwened hag e Pariz da c’houde ===
Ne baouezas ket gant e labour embann asambles gant e gevelerez Suzanne Derrien hag e weler merk an ''Éditions de Bretagne'', anv all ''Skridoù Breizh'' war al levrioù gallek e Brest, koulz ha war levrioù ar seurt-se embannet e Gwened, met moullet e Naoned ha [[Villeneuve-Saint-Georges]].
E 1945 e teuas er-maez ul levrig gallek a oa ennañ ar gwerzhioù dre [[debarzh|zebarzh]] e Su Breizh rakwelet gant Renerezh ar C’hoadoù. Ul levrig eus ar memes seurt evit greoù ar Stad<ref>Ministère de l'Agriculture. Service des haras. Haras de la circonscription d'Hennebont, Sud-Finistère, Morbihan, Ille-et-Vilaine.</ref> a zeuas er-maez e [[1946]] ivez. Prestik goude e adkemeras embann ul levr kaer, breizhek e dodenn, ''Images bretonnes'' e ditl, savet gant [[Jean de Trigon]], eus Montroulez, war baper cheuc’h (paper leuegen pilhenn bur) ha skrivet e lizherennoù bras-tre war ar golo, ul [[lugan]] divoas : « Evit ar re a gar an traou koz ». Skeudennaouet e liv e voe gant [[Félicie Herr]] hag e voe goulennet digant [[Marie-Paule Salonne]] aozañ ar c’hentskrid.
Da heul e teuas er-maez ul levr war istorioù a-zivout straedoù kêr Vrest<ref>Louis Delourmel, ''Le Vieux Brest à travers ses rues'', Éditions de Bretagne.</ref>.
Da Bariz ez eas da chom e-dibenn ar bloaz 1945 hag e roas an 11 rue Paradis evel chomlec’h e miz Meurzh [[1946]]<ref>E Genver 1946 e skrivas ''Florentin Goinard'' da brefed Penn ar Bed a-zivout sielladur e gontoù-bank hag 11, rue de Paradis, meneget gantañ.</ref>. Hervez kont he doa kavet Suzanne Derrien ul labour en ul levrdi e Pariz. War niverenn gentañ ar gelaouenn [[Tír na nÓg (kelaouenn)|Tir-na-nÓg]] (embannet ez-foran diskar-amzer 1946) e kaver daou veneg eus "Éditions de Bretagne 13, rue de Paradis, Paris, Xe", an eil e-barzh ur pennad-stern bruderezh evit ''[[Notennou diwar-benn ar Gelted koz, o istor hag o sevenadur|Notennou diwar-benn ar Gelted koz]]''
N’eo ket souezh e soñjas ober e annez en e bastell-vro c’henidik e [[1946 e Breizh]] e c’heller goulakaat e resevas skoazell digant e vreur yaouankañ, Charles, hag eñ en doa kaset war-raok an embregerezh mañsonerezh krouet gant o zad e Sant-Nazer ken e voe unan eus an embregerien bouezusañ er bastell-vro, ha prezidant Kambr kenwerzh Sant-Nazer anezhañ.
=== Mouller hag embanner er [[Ar Baol|Baol]] ===
E niverenn 3 ar gelaouenn ''Tir-na-nÓg'' (Genver-C'hwevrer 1947) e lenner an notenn-mañ : « Notennn : 1) Skridoù Breizh a voulo 3 levr er bloaz-mañ ''Yezhadur bras'', ''Dict. Breton-français'', ''Dict. Français-breton''»<ref>N'eus ket anv eus levr R. Hemon war istor ar brezhoneg, ''La langue bretonne et ses combats'', en notenn-se, met merket eo bet Eost 1947 warnañ ha gant Moullerezh ar Skrev e voe moullet.</ref>. 2) Emaint staliet bremañ e La Baule, BP 45 ».
Feal d’e engouestladur breizhek e embannas ''La langue bretonne et ses combats'' gant Roparz Hemon ha ''Yezhadur bras ar brezhoneg'' gant Frañsez Kervella, ha ken diaes e voe seveniñ moulladur ar pikol levr-se, taolennoù e-leizh ennañ, ma c’heller kompren e voe ''Florentin Goinard'' o plediñ gant al labour-se e-doug 1946 dija.
Post rener an « Imprimerie de la Mouette » (Moullerezh ar Skrev) a dapas pa erruas er Baol, ha degemeret e voe e-touez ar pennadurezhioù diouzhtu, koulz hag e zanvez pried. D’an 8 a viz Ebrel [[1947]] e kemeras perzh Florentin Goinard en ur c’hengor ofisiel « evit ur Baol vrasaet », ha nebeut amzer goude e kenlabouras gant kengor ar gouelioù adsavet gant an ti-kêr.
D’ar 14 a viz Mae 1947 e teuas war wel ur bruderezh evit ar stal dilhad, « Suzanne Derrien » lec’hiet 6 skwar ar C’hazino, ar memes chomlec’h ha hini Skridoù Breizh. Cheñch a reas Suzanne Derrien ar varc’hadourezh hag ar servij kinniget betek-henn, eus ur stal [[Dilhad-korf merc'hed|lienerezh]] ha [[gwierezh]] ez eas da venegiñ an [[uhelwrierezh]] en he bommoù bruderezh<ref>Bruderezh kentañ embannet d’an 14 a viz Mae 1947 e-barzh ''L’Écho de le Presqu’île guérandaise''.</ref>.
E [[1948]] e timezas Florentin Goinard gant Suzanne Le Masurier, intañvez Derrien.
== Treuzkas da di-embann Al Liamm ==
Goude romant gwenedek<ref>An istitl eo.</ref> [[Roperzh ar Mason]] (''Evit ket ha netra'' - [[1951]]) ne voe ket mui a levrioù embannet gant Skridoù Breizh-Éditions de Bretagne, met un dalc’had a levrioù a voe gwerzhet dre ar post.
Un harp bras evit lakaat embann levrioù brezhonek gant Embannadurioù Al Liamm a c’hell bezañ goulakaet pa lenner ar meneg-mañ er gelaouenn ''Al Liamm'' : « Rentet 'zo bet 323.000 lur d'an Ao. Goinard ha d'an « [[Entente culturelle bretonne]] ».<ref>Al Liamm, niv. 79, 1960.</ref>. Ul liamm kreñv a voe skoulmet gant skipailh ‘’Al Liamm-Tir-na-nÓg’’ pa voe fiziet en « Imprimerie de la Mouette » moulladur an niverenn 7 (Ebrel 1948), hag ne voe torret a-raok diwezh [[1999]], kalz amzer goude ma oa aet kuit ''Florentin Goinard'' eus e bost renerezh. E [[1978]] e kave mat Ronan Huon e vefe gouest da reizhañ testennoù brezhonek al [[lizherennerezh|lizherennerien]] o labourat eno .<ref>Christian Rogel, ''Les éditeurs en langue bretonne de 1945 à 1977''.</ref>.
Darn eus al levrioù embannet gant ar gelaouenn a voe moullet eno hag e weler merk an « Éditions La Baule » war ar gelaouenn bolitikel ''[[Ar Vro-Gwirionez]]'' savet e [[1960]] gant Pêr Denez, heñvel ouzh he c’helaouenn-vamm e-keñver ar vent hag an [[nodrezh]]ioù.
E miz Gouere [[1958]] e voe sinet ur gevrat evit ma vije gwerzhet dalc’had ''Skridoù Breizh'' da ''Al Liamm'', nemet al levrioù kaer gallek. Ret e voe dastum {{formatnum:14000}} lur hag a-drugarez da geneiled kar-o-yezh e voe resevet an holl arc’hant gant ar priedoù Goinard-Le Masurier bloaz goude.
== Mennozhioù politikel ==
E [[1920]] e voe ezel Florentin Goinard eus poellgor ar "Fédération régionaliste de France" ha merour he c'hazetenn, ''L'Action régionaliste''<ref>''L'Action régionaliste'', niv. 8, Kerzu 1921</ref>. War an tu dehou pellañ eo bet sachet pa weler e anv war gazetenn roueelour an ''[[Action française]]'' e miz Gouere 1921<ref>''L’Action française'', Sadorn 9 Gouere 1921, p. 2. Notennet eo evel levrier, 182 boulevard Saint-Germain, chomlec’h al « Librairie régionaliste », ha hemañ o kinnig garedonoù evit un degouezh sportel.</ref>.
Ne ouzer ket penaos e voe tutaet gant ''Le Nouvelliste du Morbihan'', met pa voe skarzhet kuit eus e bost sekretour meur<ref>Torret e voe e gevrat gant ur rakkemenn war 6 miz goude ma voe prenet ar pemdezieg gant Frédouët.</ref> ez eas da benmouller Moullerezh an ''Écho de l’Ouest'' e diwezh [[1929]], krouet gant tud [[Strollad radikal|ar gostezenn radikal]] diwar atiz an ''Ouest-Journal'' ha, da c'houde, ez eas da labourat evit an ''Dépêche de Brest'', dezhi ar memes tuad.
E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e heulias Roparz Hemon, a grede e oa posubl sevel oberiantizoù sevenadurel breizhek dindan [[disglavier]] an "Europa Nevez" renet gant an [[Naziegezh|Nazied]].
Diwar an enklask graet gant polis Brest e roas e anv da [[Strollad Broadel Breizh]] e diskar-amzer 1942, met ne asantas ket mont da vezañ pennkanton ar strollad, pa ginnigas [[Remont ar Porzh]] ar post-se dezhañ. E kendalc’h Strollad Broadel Breizh e dibenn 1943 e kemeras perzh, asambles gant Suzanne Derrien.<ref>Danevell enseller polis Brest, 12 Kerzu 1944. Teuliad 437, Prefet Penn-ar-Bed, 31 W 333, Dielldi Departamant Penn-ar-Bed.</ref>.
E dibenn [[1948]] e voe meneget e oa bet en emvod ar gevredadourien dalc’het e Naoned, e-lec’h ma kejas ouzh [[Joseph Martray]], [[Pêr Mokaer]], Robert Milot ha [[Yann Gefflot]].<ref>''L’Atlantique, journal de la Baule'', 4 Kerzu 1948.</ref>. E [[1950]] e voe meneget ur Goinard bennak bet e kengor an « Union fédéraliste de Bretagne »<ref>''L’Indépendant de Saint-Nazaire'', 11 Meurz 1950.</ref> hag e-touez habaskterourien an Emsav e c’heller renkañ ar gevredadourien vreizhek-se.
== Levrlennadurezh ==
* Christian Rogel, ''Les éditeurs en langue bretonne de 1945 à 1977''. Skridtest evit diplom uhel al levraouegoù, Villeurbanne, ENSSIB, 1978.
* Daniel du Couëdic (renerezh), ''Ar Seiz breur 1923-1947, ar c'hrouiñ breizhek etre chom giz-kozh ha mont war-raok'', Terre de brumes & Mirdi Breizh, 2000, 271 p.
* [[Tudual Huon]], "Youenn Drezen hag ar Seiz Breur". E-barzh ''E koun Youenn Drezen'', p. p. 129-148, Embannadurioù Al Lanv, 2023
* [[Ivan Wmfre]], ''Breton Orthographies and Dialects: the Twentieth-century Orthography War in Brittany'', 1–2, Bern – Berlin – Bruxelles – Frankfurt-am-Main – New York – Oxford – Wien: Peter Lang, (xxviii + 782 pp) levrenn 1 {{ISBN|9783039113644}} & levrenn2 {{ISBN|9783039113651}}
Dielloù publik :
*[[Dielldi-departamant Penn-ar-Bed]], Steudad 31 W 33 Doser 437. Dielloù [[prefeti Penn-ar-Bed]] diwar-benn endrediñ ha dieubidigezh ''Florentin Goinard''.
*[[Dielldi-departamant Liger-Atlantel]] Akta ganedigezh, Aktaoù dimeziñ 1922, Fichenn varilhañ hag amstaelañ Florentin Goinard
*[[Dielldi-departamant Mor-Bihan]] Akta dimeziñ 1929
== Pennadoù nes ==
*[[Embann brezhonek]]
*[[Embannadurioù Al Liamm]]
*[[Framm keltiek]]
*[[Gwalarn (kelaouenn)]]
*[[Skrid ha Skeudenn]]
*[[Skridoù Breizh]]
*[[Unvaniez ar Seiz Breur]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Goinard, Florentin}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1894]]
[[Rummad:Marvioù 1974]]
[[Rummad:Embannerien vrezhonek]]
[[Rummad:Levrioù kaer]]
[[Rummad:Moullerien Breizh]]
[[Rummad:Seiz Breur]]
[[Rummad:Izili ar Framm keltiek]]
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Tud eus Brest]]
[[Rummad:Tud eus Sant-Nazer]]
[[Rummad:Ar Baol-Skoubleg]]
1kw4kpdokbq6p34qtt9dqkg2pe3c59c
2203703
2203700
2026-11-05T21:44:59Z
Dishual
612
/* Pennadoù nes */
2203703
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Florentin Marie Goinard''', ganet e [[Sant-Nazer]] d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh [[1894]]<ref>Akta ganedigezh Sant-Nazer, niv. 156.</ref> ha marvet e [[Brest]] d'an 8 a viz Meurzh [[1974]], a oa ur [[moullañ|mouller]], ul [[levrierezh|levrier]], un embanner levrioù brezhonek ha gallek hag un [[emsav]]er. Ezel e voe eus en [[Action Française]], [[Strollad Broadel Breizh (1931-1944)|Strollad Broadel Breizh]], eus [[Unvaniez ar Seiz Breur]] hag eus poellgor ar [[Framm keltiek Breizh|Framm keltiek]]. Pa oa kenlabourer tost da [[Youenn Drezen]], [[Roparz Hemon]], [[Frañsez Kervella]] ha [[Ronan Huon]] e kemeras un perzh bras e diorroadur embann al levrioù brezhonek etre [[1932]] ha [[1959]]. Un den liesvarrek ha lieskalvezour e oa. Goude bezañ bac'het e-pad 4 miz da vare an [[Dieubidigezh Bro-C'hall|Dieubidigezh]] e adkemeras e vicher mouller [[Ar Baol|er Baol]] koulz hag an embann brezhonek ha gallek dre an ti-embann [[Skridoù Breizh]]-Éditions de Bretagne m'en doa savet e 1942. Harpet en deus kalz ar gelaouenn [[Al Liamm]] hag hec'h embannadurioù ivez.
== Buhez ==
===Tiegezh, studioù ha saviad milourel===
E dad, Florentin Marie Thomas, a oa un embreger [[mañsonerezh]] bras e Sant-Nazer, ganet e [[1865]] en [[Erbigneg]], hag e vamm, Augustine Clémentine Hébel, a oa bet ganet en Erbigneg ivez. Embregerezh an tad a greskas mat-tre ha legadet e voe d'e vreur yaouankañ, Charles, hag hemañ a gemeras penn an divizoù gant ar sindikadoù e [[1936]]. Pelloc'h ez eas Charles Goinard da brezidant [[Kambr Kenwerzh Sant-Nazer]]. Goude bezañ bet skoliet er skol Sant-Jozef, e Sant-Nazer, e tapas Florentin Goinard e [[bachelouriezh|vachelouriezh]] « Skiantoù-Yezhoù bev », e [[1911]]<ref>''L'Espérance du Peuple'', 23-11-1911.</ref>. Bloaz goude e voe degemeret e Kevrenn ar Greanterezh, e Skol bleustrek ar C'henwerzh hag ar Greanterezh, e Sant-Nazer<ref>École pratique de Commerce et d'Industrie de Saint-Nazaire.</ref>.
E [[1913]], hag eñ o labourat en [[An Oriant|Oriant]] e fellas dezhañ mont da emouestlad el lu gall, met pa erruas en [[Aljer]] e kazarn rejimant kentañ ar [[Zouav|Zouaved]] e voe kaset d’an ospital ha disluet dre abeg a [[darfell|zarfell]]<ref>"Droug-ar-mammoù", "histeriezh".</ref>. Bloaz goude ec'h emouestlas en-dro en drivet rejimant [[troadegiezh]] e [[Naoned]] hag e voe disluet, evit an eil gwezh, en abeg d'e varradoù darfell<!-- <ref name="FVA">Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenel.</ref> -- daveenn ebet ! -->. Disoudardet e voe en-dro e Sant-Nazer e miz Here [[1914]] ha disklêriet "mat evit servijout" e miz Ebrel [[1915]] e Naoned. Koulskoude, ur wezh erruet e [[Brest]] e voe tizhet gant ur stumm labanded gant darfell droukfellek, ken ma voe disluet evit an trede gwezh<ref>[[Dielldi-departamant Liger-Atlantel]] Fichenn varilhañ hag amstaelañ Florentin Goinard.</ref>.
=== Levrier-embanner e Pariz===
Goude ar [[Brezel-bed kentañ]] ez eas da chom da [[Pariz|Bariz]] evit merañ ul levrdi, « La Librairie régionaliste », hag ec’h embannas ul levrig war ar ''[[bourrée]]'', un dañs arvernat<ref>Staliet e oa 182, boulevard Saint-Germain.</ref>. Ober a reas war-dro moulladur ar c’hentañ [[Levr skeudennet|levr kaer]] brezhonek, ''[[Danevellou a Vreiz]]'' e ditl, un teskad kontadennoù, dastumet hag azasaet gant [[Adrien de Carné]] ha skeudennaouet gant Maurice de Becque. En ur venegiñ ar from a savas ennañ diwar kaerder an oberenn e tisklêrias Roparz Hemon, ugent vloaz diwezhatoc'h, ne c'helle chom hep menegiñ ar mouller a-vicher a sikoure anezhañ evit kas ul luskad divoas d'an embann brezhonek :
{{quotation|Nebeut goude ar brezel all e chomis sebezet gant al levr kaer kentañ moulet e brezhoneg, « Danevellou a Vreizh » [[Adrian Karne]], kempennet gant ''Goinard''. Ne oa ket breizhek-rik skeudennou al levr-se, — ar pezh a vez anvet breizhek-rik ganimp da vihanañ. Eno e oa koulskoude ar c'hoant gwiskañ un oberenn vrezhonek gant ur gwiskamant dereat.|"Levrioù kaer", ''Arvor'', niverenn 55, 25 Genver 1942.}}
Gant [[Abeozen]] ez eus bet degaset muioc’h a ditouroù, pa skrivas : {{Quotation|Gant Adrian Karne eo e voe savet skrid brezhonek koulz ha skrid gallek daou vouladur al levr kaer skeudennaouet gant Maurice de Becque. Danevelloù a Vreizh, embannet e ti Ar Wenanenn Aour (L'Abeille d'Or), Paris, 1922, gant aked ''Goinard'', rener Skridoù Breiz.|''Istor lennegezh vrezhonek an amzer-vremañ'', Embannadurioù Al Liamm, 1959.}}
=== Distreiñ d'ar vro ha mont kuit adarre ===
Pa varvas e dad e miz Ebrel [[1922]] e postas darn eus e hêrezh ({{formatnum:30000}} lur) en un embregerezh fardañ ha gwerzhañ aozadoù kempenn, savet asambles gant ur mignon kimiour<ref>Kemennadenn er gazetenn ''Courrier de Saint-Nazaire'', 24 Mezheven 1922.</ref>, nemet en em dennas anezhañ e [[1924]]<ref>''Le Courrier de Saint-Nazaire'', 23 Eost 1924).</ref>.
E miz Gwengolo 1922 e timezas gant Marie Lelièvre, hag ur mab, Jean, o devoe e miz Gouere [[1923]] ; koulskoude e voe torret an dimeziñ e [[1927]], hag eñ a lakaas da c’houzout edo o chom e [[Lokentaz]] hag eno edo o chom c'hoazh d'ar 14 a viz Mezheven 1927<ref>Dielldi-departamant Liger-Atlantel Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenet, savet e 1938.</ref>. E miz Kerzu [[1924]], p'edo o chom e Pariz, 6, straed ar Cherche-Midi, e lakaas embann war an ''Nouvelliste du Morbihan'' ur gemennadenn ma kinnige enni prenañ diwar ul [[leve hed-buhez]] 4-6 [[hektar]] evit un atant magañ yer. N'ouzer ket hag-eñ e c'hellas dont a-benn.
=== Mouller en Oriant ===
War-dro [[1927]] e labouras evel sekretour meur ar [[pemdezieg]] bras, ''Le Nouvelliste du Morbihan''<ref>''L’Écho de l’Ouest'', niv. 1, p. 1, 21 Gwengolo, 1929.</ref>. D'ar 24 a viz Mae [[1929]] e addimezas gant Angelina Vincente Marie Margarit ([[1899]]-[[1979]]) ha n'ouzer ket perak e c'houlennas-hi ma vije disrannet o madoù pa voent o chom asambles en Oriant<ref>''Les Nouvelles de Lorient'', Gwengolo 1929</ref>. Chom a reas Anjelina Margarit da genvevañ gantañ ez-foran, betek miz Mae [[1941]] pa lakaas-hi e gwerzh ti he zud, e [[Gwened]]<ref>Kemenn lezennel, ''L'Avenir du Morbihan'', 10 Mae 1941.</ref>. Tutaet e voe ''Florentin Goinard'' gant an embregerezh ''La Presse armoricaine'' pa voe krouet e miz Gwengolo [[1929]], evit mont e penn ar moullerezh a embanne ar pemdezieg nevez, ''L'Écho du Morbihan, de la Basse-Bretagne, de l’Ouest'', en Oriant<ref>''L’Écho de l’Ouest'', niv. 1, p. 1, 21 Gwengolo 1929.</ref>.<br>
E mizioù diwezhañ [[1930]] ez eas da chom da [[Clermont-Ferrand|Glermont-Ferrand]] ha da [[Riom]], hervez ar chomlec'hioù roet da velestradur al lu evit dibenn miz Gwengolo.<ref>Dielldi-departamant Liger-Atlantel Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenet, savet e 1938.</ref>. E dibenn 1930 ec'h eas da chom da Vrest, 11 Straed Paul Doumer, er "Villa Lande fleurie", pa gavas ar post penmouller [[Moullerezh an Dépêche de Brest]], hag e [[1935]] e voe rener kenwerzhel anezhi<ref>Meneget war an ''Dépêche de Brest'', 1añ a viz Gwengolo 1935 p. 3.</ref>. Pa voe deuet amzer e zienluadur eus ar servij milourel (1938) e voe notennet en doa bet 3 bugel<ref>Dielldi-departamant Liger-Atlantel Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenet, savet e 1938 ; ur Serge Goinard a hañval bezañ bet ganet e 1931 (echu an dekvet klas gantañ) a zo bet meneget e Gouere 1937 gant ''La Dépêche de Brest'' hag ur mab dezhañ e oa moarvat.</ref>.
== Penmouller ha merour embann brezhonek ==
=== ''Skrid ha Skeudenn'' ===
A-drugarez d'e bost pennmouller e [[Moullerezh an Dépêche de Brest]] e tarempredas pennoù al luskad evit embann levrioù brezhonek bodet tro-dro d'ar gelaouenn [[Gwalarn (kelaouenn)|''Gwalarn'']] hag e rener, Roparz Hemon, hag o doa ezhomm eus ar voullerien. A-raok ma voe skarzhet kuit Youenn Drezen eus ar ''C'hourrier du Finistère'' e [[1934]] e tegasas e skiant-prenet dezhañ evel mouller, pa voe savet an ti-embann levrioù kaer brezhonek kentañ, ''[[Skrid ha Skeudenn]]'', e [[1932]], hag eñ merour anezhañ pa'z eas ar renerezh arzel gant Youenn Drezen hag e vignoned eus ar [[Unvaniez ar Seiz Breur|Seiz Breur]]. Hemañ diwezhañ a voe degemeret en o zouez e penn-kentañ [[1935]]<ref>[[Tudual Huon]], el levr ''E koun Youenn Drezen'', Embannadurioù Al Lanv, 2022, p. 135 {{ISBN|9782916745497}}</ref>. ''Kan da Gornog'' savet gant Youenn Drezen ha skeudennet gant [[koadengravadur]]ioù tri liv [[Reun Kreston]] e voe ar c'hentañ levr kaer embannet ganto.
E [[1957]] e skrivas Youenn Drezenn da Ronan Huon diwar-benn ''Geotenn ar Werc'hez'' (1934) : « An embannadur kentañ a oa anezhañ, en e zoare, un mestr-ober : lizhereg, paper, golo, pep tra dibabet gant paotred… ha n'oa netra re ger evito evit gwiskañ cheuc'h ar skridoù brezhonek… N'oa nemet ar mouler, ar paourkaezh ''Goinard'', a leñve d'e wenneien. Paeet eo bet, koulskoude, en diwezh.'' »<ref>Lizher deiziadet 23 Eost 1957, lakaet e peurunvan gant Tudual Huon.</ref>. Ken tost e oa aet Florentin Goinard d'an arzourien ha skrivagnerien vrezhonek ma kemere riskloù koll arc'hant.
Goude ma voe skarzhet kuit eus ar [[Le Courrier du Finistère|''C’hourier du Finistère'']] e penn-kentañ 1934 ez eas Youenn Drezen, hag eñ kelaouenner, da labourat evit an ''Écho de l'Ouest'', e Gwened. N’eo ket dibosubl e voe erbedet gant ''Florentin Goinard'' da dud zo er [[gwask|wask]] en Oriant, e-lec’h m’edo sez an ''Écho de l'Ouest''.
=== Ur c’houblad embannerien engouestlet evit Breizh hag ar brezhoneg ===
E [[1942]] e savas gant Suzanne Le Masurier, intañvez André Derrien, ha hi o kenderc’hel gant merañ al [[levrdi Derrien]] (unan eus ar c’hoshañ levrdioù ha tiez-moullañ e kreiz kêr Brest), an ti-embann [[Skridoù Breizh]]-Éditions de Bretagne<ref>Staliet e voe an Éditions de Bretagne e [[Roazhon]] a-raok ar brezel hag a-drugarez dezho e embannas an emsaver [[Florian Le Roy]], ezel eus ar Seiz Breur, ul levr diwar-benn [[Parlamant Breizh]] e 1938. Drezañ eo bet prenet anv an ti-embann gant ar gevelerien Goinard-Derrien moarvat.</ref>. E Brest, 35 rue Traverse e voe ar chomlec'h skrivet war al levrioù, chomlec’h Suzanne Derrien an hini e oa<ref>Merket e oa ar chomlec’h-se war ar mortuaj a embannas an''’Dépêche de Brest'' pa 'z eas André Derrien da Anaon, d’an 30 a viz Meurzh 1938.</ref>, he levrdi o vezañ staliet er memes savadur, 56 straed Émile Zola. E-touez al levrioù embannet e kaver levrioù brezhonek, evit an darn vuiañ, levrioù gallek war Istor Brest ha levrioù kaer, ne oa bet nikun eus ar seurt-se e brezhoneg betek-henn, levrioù skiantel, ur [[romant diaweladel]] hag ur [[romant-polis]].<br>
E 1983 e poueze [[Pêr Denez]] war aked ha c'hoant parfeted a oa gant ''Florentin Goinard'' da geñver e vicher mouller-embanner :
{{quotation|…''Goinard'', rener Skridoù Breizh, deut er-maez eus an toull, staliet er Baol, hag adkrog gant al labour-embann, am beze alies tro da gomz ha da zivizout gantañ : n'oule ket ober gant doareoù marc'hadmatoc'h da bourchas danvez-lenn d'an dud. [[Zavier Langleiz|Langleiz]], rener ar [[Breuriezh Al Levrioù Brezhonek|BALB]], n'oule ket ivez. O daou a gemere kement preder gant doare-diavez ul levr ha gant an danvez anezhañ. "''Hor Yezh''", niverenn 150, Ebrel 1983. }}
==Emsaver hag arzour liesdonezonet==
=== ''Framm keltiek'' hag ar Seiz Breur ===
Reiñ a reas e anv, e [[1942]], evit bezañ ezel eus poellgor [[Framm keltiek Breizh]], karget eus Kevrenn an Embannerezh dindan renerezh Roparz Hemon. Gant Skridoù Breizh e voe embannet peder niverenn eus ''Kaieroù ar Framm keltiek'', an holl moullet e [[Moullerezh ar C'hastell]] ha n’eo ket er voullerezh ma oa ''Florentin Goinard'' o labourat eviti.
Degemeret e voe Florentin Goinard evel ezel eus ar Seiz Breur e [[1941]], er memes emvod hag ar vreudeur Kaouissin ha [[Jef ar Penven]].
=== Aktour amatour ===
Pa oa o chom e Brest e kemeras perzh en ur strollad [[Arz ar c'hoariva|c’hoariva]] amatour, « La Compagnie des comédiens brestois » e anv. Teñzorier anezhañ e voe, hag e veze roet e chomlec’h prevez, 11 straed Paul Doumer, evel ul lec’h ma veze gwerzhet bilhedoù evit mont d’an abadennoù hag e veze roet gant ar pemdezieg ''La Dépêche de Brest'', ditouroù ha rentaoù-kont warno.
Gant ma oa un den uhelventet, 1,80 metr<ref>Enskrivet war e fichenn varilhañ hag amstaelañ.</ref>, e teue mat gantañ an tudennoù a aotrouniezh (roueed, tud polis…). Daou ezel eus ar Seiz Breur a c’hoarie asambles gantañ, [[Pêr Peron]] ha [[Jim Sévellec]], koulz hag un emsaver all, Edouard Mokaer, breur da [[Pêr Mokaer|Bêr Mokaer]].
==En enkoù ar brezel==
=== Rediet da vont er-maez eus Brest ===
E miz C’hwevrer [[1943]] e voe embannet gant ar pennadurezhioù e oa ret d’an dud « andiouerus » ober o annez er-maez eus Brest, abalamour d’ar bombezadegoù war ar porzh ha war greiz kêr.<ref>Distrujet e voe al levrdi hag an holl savadurioù nes gant ar bombezadegoù da c’houde.</ref>. Mont a reas ar c'houblad Goinard-Derrien da chom 26 straed Sant-Gwenal, e [[Landivizio]], nepell diouzh moullerezh an ''Dépêche'' a voe kaset da [[Montroulez|Vontroulez]], o vezañ ma oa Florentin Goinard he rener kenwerzhel atav. Kendalc'he e voe da embann levrioù memestra.
=== Harzet, lezet da vont, harzet en-dro ha didamallet erfin===
Harzet e voe Florentin Goinard d’an 19 a viz Gwengolo [[1944]] e Brest, kaset da garc’har [[Landerne]] ha lezet da vont d’an 3 a viz Here. Klask a voe warnañ adarre hag e voe harezet adarre d’ar 6 a viz Here [[1944]] e Landivizio e-lec’h m'edo o chom gant Suzanne Derrien-Le Masurier hag he merc’h dezhi, Odile, ganet e [[1925]]. War urzh prefed [[Penn-ar-Bed]] e voe bac’het er Greizenn Endrediñ Melestradurel, straed Sant-Charlez, e [[Kerfeunteun]]. An abegoù roet a oa : « bezañ bet ezel eus ul luskad emrenour, soutenet ez-eeun gant an enebour ». Meneget e voe e oa diazezer ar Framm keltiek hag ezel eus ar Seiz Breur. Bac’het e voe Suzanne Derrien ivez ha notennet e oant o vevañ « evel priedoù »<ref>Danevell enseller polis Brest, 12 Kerzu 1944. Teuliad 437, Prefet Penn-ar-Bed, 31 W 333, Dielldi Departamant Penn-ar-Bed.</ref>.
D’ar 27 a viz Kerzu 1944 e lakaas prefed Penn-ar-Bed lez-varn [[Kemper]] da c’houzout e oa klozet ar gread a-enep ''Florentin Goinard'', met ne voe ket torret an urzh-bac’hañ a-raok an 11 a viz Genver [[1945]].
== Embanner e kement kêr ma reas e annez enni==
=== Embanner e Gwened hag e Pariz da c’houde ===
Ne baouezas ket gant e labour embann asambles gant e gevelerez Suzanne Derrien hag e weler merk an ''Éditions de Bretagne'', anv all ''Skridoù Breizh'' war al levrioù gallek e Brest, koulz ha war levrioù ar seurt-se embannet e Gwened, met moullet e Naoned ha [[Villeneuve-Saint-Georges]].
E 1945 e teuas er-maez ul levrig gallek a oa ennañ ar gwerzhioù dre [[debarzh|zebarzh]] e Su Breizh rakwelet gant Renerezh ar C’hoadoù. Ul levrig eus ar memes seurt evit greoù ar Stad<ref>Ministère de l'Agriculture. Service des haras. Haras de la circonscription d'Hennebont, Sud-Finistère, Morbihan, Ille-et-Vilaine.</ref> a zeuas er-maez e [[1946]] ivez. Prestik goude e adkemeras embann ul levr kaer, breizhek e dodenn, ''Images bretonnes'' e ditl, savet gant [[Jean de Trigon]], eus Montroulez, war baper cheuc’h (paper leuegen pilhenn bur) ha skrivet e lizherennoù bras-tre war ar golo, ul [[lugan]] divoas : « Evit ar re a gar an traou koz ». Skeudennaouet e liv e voe gant [[Félicie Herr]] hag e voe goulennet digant [[Marie-Paule Salonne]] aozañ ar c’hentskrid.
Da heul e teuas er-maez ul levr war istorioù a-zivout straedoù kêr Vrest<ref>Louis Delourmel, ''Le Vieux Brest à travers ses rues'', Éditions de Bretagne.</ref>.
Da Bariz ez eas da chom e-dibenn ar bloaz 1945 hag e roas an 11 rue Paradis evel chomlec’h e miz Meurzh [[1946]]<ref>E Genver 1946 e skrivas ''Florentin Goinard'' da brefed Penn ar Bed a-zivout sielladur e gontoù-bank hag 11, rue de Paradis, meneget gantañ.</ref>. Hervez kont he doa kavet Suzanne Derrien ul labour en ul levrdi e Pariz. War niverenn gentañ ar gelaouenn [[Tír na nÓg (kelaouenn)|Tir-na-nÓg]] (embannet ez-foran diskar-amzer 1946) e kaver daou veneg eus "Éditions de Bretagne 13, rue de Paradis, Paris, Xe", an eil e-barzh ur pennad-stern bruderezh evit ''[[Notennou diwar-benn ar Gelted koz, o istor hag o sevenadur|Notennou diwar-benn ar Gelted koz]]''
N’eo ket souezh e soñjas ober e annez en e bastell-vro c’henidik e [[1946 e Breizh]] e c’heller goulakaat e resevas skoazell digant e vreur yaouankañ, Charles, hag eñ en doa kaset war-raok an embregerezh mañsonerezh krouet gant o zad e Sant-Nazer ken e voe unan eus an embregerien bouezusañ er bastell-vro, ha prezidant Kambr kenwerzh Sant-Nazer anezhañ.
=== Mouller hag embanner er [[Ar Baol|Baol]] ===
E niverenn 3 ar gelaouenn ''Tir-na-nÓg'' (Genver-C'hwevrer 1947) e lenner an notenn-mañ : « Notennn : 1) Skridoù Breizh a voulo 3 levr er bloaz-mañ ''Yezhadur bras'', ''Dict. Breton-français'', ''Dict. Français-breton''»<ref>N'eus ket anv eus levr R. Hemon war istor ar brezhoneg, ''La langue bretonne et ses combats'', en notenn-se, met merket eo bet Eost 1947 warnañ ha gant Moullerezh ar Skrev e voe moullet.</ref>. 2) Emaint staliet bremañ e La Baule, BP 45 ».
Feal d’e engouestladur breizhek e embannas ''La langue bretonne et ses combats'' gant Roparz Hemon ha ''Yezhadur bras ar brezhoneg'' gant Frañsez Kervella, ha ken diaes e voe seveniñ moulladur ar pikol levr-se, taolennoù e-leizh ennañ, ma c’heller kompren e voe ''Florentin Goinard'' o plediñ gant al labour-se e-doug 1946 dija.
Post rener an « Imprimerie de la Mouette » (Moullerezh ar Skrev) a dapas pa erruas er Baol, ha degemeret e voe e-touez ar pennadurezhioù diouzhtu, koulz hag e zanvez pried. D’an 8 a viz Ebrel [[1947]] e kemeras perzh Florentin Goinard en ur c’hengor ofisiel « evit ur Baol vrasaet », ha nebeut amzer goude e kenlabouras gant kengor ar gouelioù adsavet gant an ti-kêr.
D’ar 14 a viz Mae 1947 e teuas war wel ur bruderezh evit ar stal dilhad, « Suzanne Derrien » lec’hiet 6 skwar ar C’hazino, ar memes chomlec’h ha hini Skridoù Breizh. Cheñch a reas Suzanne Derrien ar varc’hadourezh hag ar servij kinniget betek-henn, eus ur stal [[Dilhad-korf merc'hed|lienerezh]] ha [[gwierezh]] ez eas da venegiñ an [[uhelwrierezh]] en he bommoù bruderezh<ref>Bruderezh kentañ embannet d’an 14 a viz Mae 1947 e-barzh ''L’Écho de le Presqu’île guérandaise''.</ref>.
E [[1948]] e timezas Florentin Goinard gant Suzanne Le Masurier, intañvez Derrien.
== Treuzkas da di-embann Al Liamm ==
Goude romant gwenedek<ref>An istitl eo.</ref> [[Roperzh ar Mason]] (''Evit ket ha netra'' - [[1951]]) ne voe ket mui a levrioù embannet gant Skridoù Breizh-Éditions de Bretagne, met un dalc’had a levrioù a voe gwerzhet dre ar post.
Un harp bras evit lakaat embann levrioù brezhonek gant Embannadurioù Al Liamm a c’hell bezañ goulakaet pa lenner ar meneg-mañ er gelaouenn ''Al Liamm'' : « Rentet 'zo bet 323.000 lur d'an Ao. Goinard ha d'an « [[Entente culturelle bretonne]] ».<ref>Al Liamm, niv. 79, 1960.</ref>. Ul liamm kreñv a voe skoulmet gant skipailh ‘’Al Liamm-Tir-na-nÓg’’ pa voe fiziet en « Imprimerie de la Mouette » moulladur an niverenn 7 (Ebrel 1948), hag ne voe torret a-raok diwezh [[1999]], kalz amzer goude ma oa aet kuit ''Florentin Goinard'' eus e bost renerezh. E [[1978]] e kave mat Ronan Huon e vefe gouest da reizhañ testennoù brezhonek al [[lizherennerezh|lizherennerien]] o labourat eno .<ref>Christian Rogel, ''Les éditeurs en langue bretonne de 1945 à 1977''.</ref>.
Darn eus al levrioù embannet gant ar gelaouenn a voe moullet eno hag e weler merk an « Éditions La Baule » war ar gelaouenn bolitikel ''[[Ar Vro-Gwirionez]]'' savet e [[1960]] gant Pêr Denez, heñvel ouzh he c’helaouenn-vamm e-keñver ar vent hag an [[nodrezh]]ioù.
E miz Gouere [[1958]] e voe sinet ur gevrat evit ma vije gwerzhet dalc’had ''Skridoù Breizh'' da ''Al Liamm'', nemet al levrioù kaer gallek. Ret e voe dastum {{formatnum:14000}} lur hag a-drugarez da geneiled kar-o-yezh e voe resevet an holl arc’hant gant ar priedoù Goinard-Le Masurier bloaz goude.
== Mennozhioù politikel ==
E [[1920]] e voe ezel Florentin Goinard eus poellgor ar "Fédération régionaliste de France" ha merour he c'hazetenn, ''L'Action régionaliste''<ref>''L'Action régionaliste'', niv. 8, Kerzu 1921</ref>. War an tu dehou pellañ eo bet sachet pa weler e anv war gazetenn roueelour an ''[[Action française]]'' e miz Gouere 1921<ref>''L’Action française'', Sadorn 9 Gouere 1921, p. 2. Notennet eo evel levrier, 182 boulevard Saint-Germain, chomlec’h al « Librairie régionaliste », ha hemañ o kinnig garedonoù evit un degouezh sportel.</ref>.
Ne ouzer ket penaos e voe tutaet gant ''Le Nouvelliste du Morbihan'', met pa voe skarzhet kuit eus e bost sekretour meur<ref>Torret e voe e gevrat gant ur rakkemenn war 6 miz goude ma voe prenet ar pemdezieg gant Frédouët.</ref> ez eas da benmouller Moullerezh an ''Écho de l’Ouest'' e diwezh [[1929]], krouet gant tud [[Strollad radikal|ar gostezenn radikal]] diwar atiz an ''Ouest-Journal'' ha, da c'houde, ez eas da labourat evit an ''Dépêche de Brest'', dezhi ar memes tuad.
E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e heulias Roparz Hemon, a grede e oa posubl sevel oberiantizoù sevenadurel breizhek dindan [[disglavier]] an "Europa Nevez" renet gant an [[Naziegezh|Nazied]].
Diwar an enklask graet gant polis Brest e roas e anv da [[Strollad Broadel Breizh]] e diskar-amzer 1942, met ne asantas ket mont da vezañ pennkanton ar strollad, pa ginnigas [[Remont ar Porzh]] ar post-se dezhañ. E kendalc’h Strollad Broadel Breizh e dibenn 1943 e kemeras perzh, asambles gant Suzanne Derrien.<ref>Danevell enseller polis Brest, 12 Kerzu 1944. Teuliad 437, Prefet Penn-ar-Bed, 31 W 333, Dielldi Departamant Penn-ar-Bed.</ref>.
E dibenn [[1948]] e voe meneget e oa bet en emvod ar gevredadourien dalc’het e Naoned, e-lec’h ma kejas ouzh [[Joseph Martray]], [[Pêr Mokaer]], Robert Milot ha [[Yann Gefflot]].<ref>''L’Atlantique, journal de la Baule'', 4 Kerzu 1948.</ref>. E [[1950]] e voe meneget ur Goinard bennak bet e kengor an « Union fédéraliste de Bretagne »<ref>''L’Indépendant de Saint-Nazaire'', 11 Meurz 1950.</ref> hag e-touez habaskterourien an Emsav e c’heller renkañ ar gevredadourien vreizhek-se.
== Levrlennadurezh ==
* Christian Rogel, ''Les éditeurs en langue bretonne de 1945 à 1977''. Skridtest evit diplom uhel al levraouegoù, Villeurbanne, ENSSIB, 1978.
* Daniel du Couëdic (renerezh), ''Ar Seiz breur 1923-1947, ar c'hrouiñ breizhek etre chom giz-kozh ha mont war-raok'', Terre de brumes & Mirdi Breizh, 2000, 271 p.
* [[Tudual Huon]], "Youenn Drezen hag ar Seiz Breur". E-barzh ''E koun Youenn Drezen'', p. p. 129-148, Embannadurioù Al Lanv, 2023
* [[Ivan Wmfre]], ''Breton Orthographies and Dialects: the Twentieth-century Orthography War in Brittany'', 1–2, Bern – Berlin – Bruxelles – Frankfurt-am-Main – New York – Oxford – Wien: Peter Lang, (xxviii + 782 pp) levrenn 1 {{ISBN|9783039113644}} & levrenn2 {{ISBN|9783039113651}}
Dielloù publik :
*[[Dielldi-departamant Penn-ar-Bed]], Steudad 31 W 33 Doser 437. Dielloù [[prefeti Penn-ar-Bed]] diwar-benn endrediñ ha dieubidigezh ''Florentin Goinard''.
*[[Dielldi-departamant Liger-Atlantel]] Akta ganedigezh, Aktaoù dimeziñ 1922, Fichenn varilhañ hag amstaelañ Florentin Goinard
*[[Dielldi-departamant Mor-Bihan]] Akta dimeziñ 1929
== Pennadoù nes ==
*[[Embann brezhonek]]
*[[Embannadurioù Al Liamm]]
*[[Framm keltiek Breizh|Framm keltiek]]
*[[Gwalarn (kelaouenn)]]
*[[Skrid ha Skeudenn]]
*[[Skridoù Breizh]]
*[[Unvaniez ar Seiz Breur]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Goinard, Florentin}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1894]]
[[Rummad:Marvioù 1974]]
[[Rummad:Embannerien vrezhonek]]
[[Rummad:Levrioù kaer]]
[[Rummad:Moullerien Breizh]]
[[Rummad:Seiz Breur]]
[[Rummad:Izili ar Framm keltiek]]
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Tud eus Brest]]
[[Rummad:Tud eus Sant-Nazer]]
[[Rummad:Ar Baol-Skoubleg]]
9hm47p15479e1a6klhz2vw7qnpuzomp
2203707
2203703
2026-11-05T22:41:14Z
Kestenn
14086
/* Penmouller ha merour embann brezhonek */
2203707
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Florentin Marie Goinard''', ganet e [[Sant-Nazer]] d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh [[1894]]<ref>Akta ganedigezh Sant-Nazer, niv. 156.</ref> ha marvet e [[Brest]] d'an 8 a viz Meurzh [[1974]], a oa ur [[moullañ|mouller]], ul [[levrierezh|levrier]], un embanner levrioù brezhonek ha gallek hag un [[emsav]]er. Ezel e voe eus en [[Action Française]], [[Strollad Broadel Breizh (1931-1944)|Strollad Broadel Breizh]], eus [[Unvaniez ar Seiz Breur]] hag eus poellgor ar [[Framm keltiek Breizh|Framm keltiek]]. Pa oa kenlabourer tost da [[Youenn Drezen]], [[Roparz Hemon]], [[Frañsez Kervella]] ha [[Ronan Huon]] e kemeras un perzh bras e diorroadur embann al levrioù brezhonek etre [[1932]] ha [[1959]]. Un den liesvarrek ha lieskalvezour e oa. Goude bezañ bac'het e-pad 4 miz da vare an [[Dieubidigezh Bro-C'hall|Dieubidigezh]] e adkemeras e vicher mouller [[Ar Baol|er Baol]] koulz hag an embann brezhonek ha gallek dre an ti-embann [[Skridoù Breizh]]-Éditions de Bretagne m'en doa savet e 1942. Harpet en deus kalz ar gelaouenn [[Al Liamm]] hag hec'h embannadurioù ivez.
== Buhez ==
===Tiegezh, studioù ha saviad milourel===
E dad, Florentin Marie Thomas, a oa un embreger [[mañsonerezh]] bras e Sant-Nazer, ganet e [[1865]] en [[Erbigneg]], hag e vamm, Augustine Clémentine Hébel, a oa bet ganet en Erbigneg ivez. Embregerezh an tad a greskas mat-tre ha legadet e voe d'e vreur yaouankañ, Charles, hag hemañ a gemeras penn an divizoù gant ar sindikadoù e [[1936]]. Pelloc'h ez eas Charles Goinard da brezidant [[Kambr Kenwerzh Sant-Nazer]]. Goude bezañ bet skoliet er skol Sant-Jozef, e Sant-Nazer, e tapas Florentin Goinard e [[bachelouriezh|vachelouriezh]] « Skiantoù-Yezhoù bev », e [[1911]]<ref>''L'Espérance du Peuple'', 23-11-1911.</ref>. Bloaz goude e voe degemeret e Kevrenn ar Greanterezh, e Skol bleustrek ar C'henwerzh hag ar Greanterezh, e Sant-Nazer<ref>École pratique de Commerce et d'Industrie de Saint-Nazaire.</ref>.
E [[1913]], hag eñ o labourat en [[An Oriant|Oriant]] e fellas dezhañ mont da emouestlad el lu gall, met pa erruas en [[Aljer]] e kazarn rejimant kentañ ar [[Zouav|Zouaved]] e voe kaset d’an ospital ha disluet dre abeg a [[darfell|zarfell]]<ref>"Droug-ar-mammoù", "histeriezh".</ref>. Bloaz goude ec'h emouestlas en-dro en drivet rejimant [[troadegiezh]] e [[Naoned]] hag e voe disluet, evit an eil gwezh, en abeg d'e varradoù darfell<!-- <ref name="FVA">Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenel.</ref> -- daveenn ebet ! -->. Disoudardet e voe en-dro e Sant-Nazer e miz Here [[1914]] ha disklêriet "mat evit servijout" e miz Ebrel [[1915]] e Naoned. Koulskoude, ur wezh erruet e [[Brest]] e voe tizhet gant ur stumm labanded gant darfell droukfellek, ken ma voe disluet evit an trede gwezh<ref>[[Dielldi-departamant Liger-Atlantel]] Fichenn varilhañ hag amstaelañ Florentin Goinard.</ref>.
=== Levrier-embanner e Pariz===
Goude ar [[Brezel-bed kentañ]] ez eas da chom da [[Pariz|Bariz]] evit merañ ul levrdi, « La Librairie régionaliste », hag ec’h embannas ul levrig war ar ''[[bourrée]]'', un dañs arvernat<ref>Staliet e oa 182, boulevard Saint-Germain.</ref>. Ober a reas war-dro moulladur ar c’hentañ [[Levr skeudennet|levr kaer]] brezhonek, ''[[Danevellou a Vreiz]]'' e ditl, un teskad kontadennoù, dastumet hag azasaet gant [[Adrien de Carné]] ha skeudennaouet gant Maurice de Becque. En ur venegiñ ar from a savas ennañ diwar kaerder an oberenn e tisklêrias Roparz Hemon, ugent vloaz diwezhatoc'h, ne c'helle chom hep menegiñ ar mouller a-vicher a sikoure anezhañ evit kas ul luskad divoas d'an embann brezhonek :
{{quotation|Nebeut goude ar brezel all e chomis sebezet gant al levr kaer kentañ moulet e brezhoneg, « Danevellou a Vreizh » [[Adrian Karne]], kempennet gant ''Goinard''. Ne oa ket breizhek-rik skeudennou al levr-se, — ar pezh a vez anvet breizhek-rik ganimp da vihanañ. Eno e oa koulskoude ar c'hoant gwiskañ un oberenn vrezhonek gant ur gwiskamant dereat.|"Levrioù kaer", ''Arvor'', niverenn 55, 25 Genver 1942.}}
Gant [[Abeozen]] ez eus bet degaset muioc’h a ditouroù, pa skrivas : {{Quotation|Gant Adrian Karne eo e voe savet skrid brezhonek koulz ha skrid gallek daou vouladur al levr kaer skeudennaouet gant Maurice de Becque. Danevelloù a Vreizh, embannet e ti Ar Wenanenn Aour (L'Abeille d'Or), Paris, 1922, gant aked ''Goinard'', rener Skridoù Breiz.|''Istor lennegezh vrezhonek an amzer-vremañ'', Embannadurioù Al Liamm, 1959.}}
=== Distreiñ d'ar vro ha mont kuit adarre ===
Pa varvas e dad e miz Ebrel [[1922]] e postas darn eus e hêrezh ({{formatnum:30000}} lur) en un embregerezh fardañ ha gwerzhañ aozadoù kempenn, savet asambles gant ur mignon kimiour<ref>Kemennadenn er gazetenn ''Courrier de Saint-Nazaire'', 24 Mezheven 1922.</ref>, nemet en em dennas anezhañ e [[1924]]<ref>''Le Courrier de Saint-Nazaire'', 23 Eost 1924).</ref>.
E miz Gwengolo 1922 e timezas gant Marie Lelièvre, hag ur mab, Jean, o devoe e miz Gouere [[1923]] ; koulskoude e voe torret an dimeziñ e [[1927]], hag eñ a lakaas da c’houzout edo o chom e [[Lokentaz]] hag eno edo o chom c'hoazh d'ar 14 a viz Mezheven 1927<ref>Dielldi-departamant Liger-Atlantel Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenet, savet e 1938.</ref>. E miz Kerzu [[1924]], p'edo o chom e Pariz, 6, straed ar Cherche-Midi, e lakaas embann war an ''Nouvelliste du Morbihan'' ur gemennadenn ma kinnige enni prenañ diwar ul [[leve hed-buhez]] 4-6 [[hektar]] evit un atant magañ yer. N'ouzer ket hag-eñ e c'hellas dont a-benn.
=== Mouller en Oriant ===
War-dro [[1927]] e labouras evel sekretour meur ar [[pemdezieg]] bras, ''Le Nouvelliste du Morbihan''<ref>''L’Écho de l’Ouest'', niv. 1, p. 1, 21 Gwengolo, 1929.</ref>. D'ar 24 a viz Mae [[1929]] e addimezas gant Angelina Vincente Marie Margarit ([[1899]]-[[1979]]) ha n'ouzer ket perak e c'houlennas-hi ma vije disrannet o madoù pa voent o chom asambles en Oriant<ref>''Les Nouvelles de Lorient'', Gwengolo 1929</ref>. Chom a reas Anjelina Margarit da genvevañ gantañ ez-foran, betek miz Mae [[1941]] pa lakaas-hi e gwerzh ti he zud, e [[Gwened]]<ref>Kemenn lezennel, ''L'Avenir du Morbihan'', 10 Mae 1941.</ref>. Tutaet e voe ''Florentin Goinard'' gant an embregerezh ''La Presse armoricaine'' pa voe krouet e miz Gwengolo [[1929]], evit mont e penn ar moullerezh a embanne ar pemdezieg nevez, ''L'Écho du Morbihan, de la Basse-Bretagne, de l’Ouest'', en Oriant<ref>''L’Écho de l’Ouest'', niv. 1, p. 1, 21 Gwengolo 1929.</ref>.<br>
E mizioù diwezhañ [[1930]] ez eas da chom da [[Clermont-Ferrand|Glermont-Ferrand]] ha da [[Riom]], hervez ar chomlec'hioù roet da velestradur al lu evit dibenn miz Gwengolo.<ref>Dielldi-departamant Liger-Atlantel Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenet, savet e 1938.</ref>. E dibenn 1930 ec'h eas da chom da Vrest, 11 Straed Paul Doumer, er "Villa Lande fleurie", pa gavas ar post penmouller [[Moullerezh an Dépêche de Brest]], hag e [[1935]] e voe rener kenwerzhel anezhi<ref>Meneget war an ''Dépêche de Brest'', 1añ a viz Gwengolo 1935 p. 3.</ref>. Pa voe deuet amzer e zienluadur eus ar servij milourel (1938) e voe notennet en doa bet 3 bugel<ref>Dielldi-departamant Liger-Atlantel Fichenn varilhañ hag amstaelañ termenet, savet e 1938 ; ur Serge Goinard a hañval bezañ bet ganet e 1931 (echu an dekvet klas gantañ) a zo bet meneget e Gouere 1937 gant ''La Dépêche de Brest'' hag ur mab dezhañ e oa moarvat.</ref>.
== Penmouller ha merour embann brezhonek ==
=== ''Skrid ha Skeudenn'' ===
A-drugarez d'e bost pennmouller e [[Moullerezh an Dépêche de Brest]] e tarempredas pennoù al luskad evit embann levrioù brezhonek bodet tro-dro d'ar gelaouenn [[Gwalarn (kelaouenn)|''Gwalarn'']] hag e rener, Roparz Hemon, hag o doa ezhomm eus ar voullerien. A-raok ma voe skarzhet kuit Youenn Drezen eus ar ''C'hourrier du Finistère'' e [[1934]] e tegasas e skiant-prenet dezhañ evel mouller, pa voe savet an ti-embann levrioù kaer brezhonek kentañ, ''[[Skrid ha Skeudenn]]'', e [[1932]], hag eñ merour anezhañ pa'z eas ar renerezh arzel gant Youenn Drezen hag e vignoned eus ar [[Unvaniez ar Seiz Breur|Seiz Breur]]. Hemañ diwezhañ a voe degemeret en o zouez e penn-kentañ [[1935]]<ref>[[Tudual Huon]], el levr ''E koun Youenn Drezen'', Embannadurioù Al Lanv, 2022, p. 135 {{ISBN|9782916745497}}</ref>. ''Kan da Gornog'' savet gant Youenn Drezen ha skeudennet gant [[koadengravadur]]ioù tri liv [[Reun Kreston]] e voe ar c'hentañ levr kaer embannet ganto.
E [[1957]] e skrivas Youenn Drezenn da Ronan Huon diwar-benn ''Geotenn ar Werc'hez'' (1934) : « An embannadur kentañ a oa anezhañ, en e zoare, un mestr-ober : lizhereg, paper, golo, pep tra dibabet gant paotred… ha n'oa netra re ger evito evit gwiskañ cheuc'h ar skridoù brezhonek… N'oa nemet ar mouler, ar paourkaezh ''Goinard'', a leñve d'e wenneien. Paeet eo bet, koulskoude, en diwezh.'' »<ref>Lizher deiziadet 23 Eost 1957, lakaet e peurunvan gant Tudual Huon.</ref>.'' Ken tost e oa aet Florentin Goinard d'an arzourien ha skrivagnerien vrezhonek ma kemere riskloù koll arc'hant.
Goude ma voe skarzhet kuit eus ar [[Le Courrier du Finistère|''C’hourrier du Finistère'']] e penn-kentañ 1934 ez eas Youenn Drezen, hag eñ kelaouenner, da labourat evit an ''Écho de l'Ouest'', e Gwened. N’eo ket dibosubl e voe erbedet gant Florentin Goinard da dud zo er [[gwask|wask]] en Oriant, e-lec’h m’edo sez an ''Écho de l'Ouest''.
=== Ur c’houblad embannerien engouestlet evit Breizh hag ar brezhoneg ===
E [[1942]] e savas gant Suzanne Le Masurier, intañvez André Derrien, ha hi o kenderc’hel gant merañ al [[levrdi Derrien]] (unan eus ar c’hoshañ levrdioù ha tiez-moullañ e kreiz kêr Brest), an ti-embann [[Skridoù Breizh]]-Éditions de Bretagne<ref>Staliet e voe an Éditions de Bretagne e [[Roazhon]] a-raok ar brezel hag a-drugarez dezho e embannas an emsaver [[Florian Le Roy]], ezel eus ar Seiz Breur, ul levr diwar-benn [[Parlamant Breizh]] e 1938. Drezañ eo bet prenet anv an ti-embann gant ar gevelerien Goinard-Derrien moarvat.</ref>. E Brest, 35 rue Traverse e voe ar chomlec'h skrivet war al levrioù, chomlec’h Suzanne Derrien an hini e oa<ref>Merket e oa ar chomlec’h-se war ar mortuaj a embannas an''’Dépêche de Brest'' pa 'z eas André Derrien da Anaon, d’an 30 a viz Meurzh 1938.</ref>, he levrdi o vezañ staliet er memes savadur, 56 straed Émile Zola. E-touez al levrioù embannet e kaver levrioù brezhonek, evit an darn vuiañ, levrioù gallek war Istor Brest ha levrioù kaer, ne oa bet nikun eus ar seurt-se e brezhoneg betek-henn, levrioù skiantel, ur [[romant diaweladel]] hag ur [[romant-polis]].
E 1983 e poueze [[Pêr Denez]] war aked ha c'hoant parfeted a oa gant ''Florentin Goinard'' da geñver e vicher mouller-embanner :
{{quotation|…''Goinard'', rener Skridoù Breizh, deut er-maez eus an toull, staliet er Baol, hag adkrog gant al labour-embann, am beze alies tro da gomz ha da zivizout gantañ : n'oule ket ober gant doareoù marc'hadmatoc'h da bourchas danvez-lenn d'an dud. [[Zavier Langleiz|Langleiz]], rener ar [[Breuriezh Al Levrioù Brezhonek|BALB]], n'oule ket ivez. O daou a gemere kement preder gant doare-diavez ul levr ha gant an danvez anezhañ. "''Hor Yezh''", niverenn 150, Ebrel 1983. }}
==Emsaver hag arzour liesdonezonet==
=== ''Framm keltiek'' hag ar Seiz Breur ===
Reiñ a reas e anv, e [[1942]], evit bezañ ezel eus poellgor [[Framm keltiek Breizh]], karget eus Kevrenn an Embannerezh dindan renerezh Roparz Hemon. Gant Skridoù Breizh e voe embannet peder niverenn eus ''Kaieroù ar Framm keltiek'', an holl moullet e [[Moullerezh ar C'hastell]] ha n’eo ket er voullerezh ma oa ''Florentin Goinard'' o labourat eviti.
Degemeret e voe Florentin Goinard evel ezel eus ar Seiz Breur e [[1941]], er memes emvod hag ar vreudeur Kaouissin ha [[Jef ar Penven]].
=== Aktour amatour ===
Pa oa o chom e Brest e kemeras perzh en ur strollad [[Arz ar c'hoariva|c’hoariva]] amatour, « La Compagnie des comédiens brestois » e anv. Teñzorier anezhañ e voe, hag e veze roet e chomlec’h prevez, 11 straed Paul Doumer, evel ul lec’h ma veze gwerzhet bilhedoù evit mont d’an abadennoù hag e veze roet gant ar pemdezieg ''La Dépêche de Brest'', ditouroù ha rentaoù-kont warno.
Gant ma oa un den uhelventet, 1,80 metr<ref>Enskrivet war e fichenn varilhañ hag amstaelañ.</ref>, e teue mat gantañ an tudennoù a aotrouniezh (roueed, tud polis…). Daou ezel eus ar Seiz Breur a c’hoarie asambles gantañ, [[Pêr Peron]] ha [[Jim Sévellec]], koulz hag un emsaver all, Edouard Mokaer, breur da [[Pêr Mokaer|Bêr Mokaer]].
==En enkoù ar brezel==
=== Rediet da vont er-maez eus Brest ===
E miz C’hwevrer [[1943]] e voe embannet gant ar pennadurezhioù e oa ret d’an dud « andiouerus » ober o annez er-maez eus Brest, abalamour d’ar bombezadegoù war ar porzh ha war greiz kêr.<ref>Distrujet e voe al levrdi hag an holl savadurioù nes gant ar bombezadegoù da c’houde.</ref>. Mont a reas ar c'houblad Goinard-Derrien da chom 26 straed Sant-Gwenal, e [[Landivizio]], nepell diouzh moullerezh an ''Dépêche'' a voe kaset da [[Montroulez|Vontroulez]], o vezañ ma oa Florentin Goinard he rener kenwerzhel atav. Kendalc'he e voe da embann levrioù memestra.
=== Harzet, lezet da vont, harzet en-dro ha didamallet erfin===
Harzet e voe Florentin Goinard d’an 19 a viz Gwengolo [[1944]] e Brest, kaset da garc’har [[Landerne]] ha lezet da vont d’an 3 a viz Here. Klask a voe warnañ adarre hag e voe harezet adarre d’ar 6 a viz Here [[1944]] e Landivizio e-lec’h m'edo o chom gant Suzanne Derrien-Le Masurier hag he merc’h dezhi, Odile, ganet e [[1925]]. War urzh prefed [[Penn-ar-Bed]] e voe bac’het er Greizenn Endrediñ Melestradurel, straed Sant-Charlez, e [[Kerfeunteun]]. An abegoù roet a oa : « bezañ bet ezel eus ul luskad emrenour, soutenet ez-eeun gant an enebour ». Meneget e voe e oa diazezer ar Framm keltiek hag ezel eus ar Seiz Breur. Bac’het e voe Suzanne Derrien ivez ha notennet e oant o vevañ « evel priedoù »<ref>Danevell enseller polis Brest, 12 Kerzu 1944. Teuliad 437, Prefet Penn-ar-Bed, 31 W 333, Dielldi Departamant Penn-ar-Bed.</ref>.
D’ar 27 a viz Kerzu 1944 e lakaas prefed Penn-ar-Bed lez-varn [[Kemper]] da c’houzout e oa klozet ar gread a-enep ''Florentin Goinard'', met ne voe ket torret an urzh-bac’hañ a-raok an 11 a viz Genver [[1945]].
== Embanner e kement kêr ma reas e annez enni==
=== Embanner e Gwened hag e Pariz da c’houde ===
Ne baouezas ket gant e labour embann asambles gant e gevelerez Suzanne Derrien hag e weler merk an ''Éditions de Bretagne'', anv all ''Skridoù Breizh'' war al levrioù gallek e Brest, koulz ha war levrioù ar seurt-se embannet e Gwened, met moullet e Naoned ha [[Villeneuve-Saint-Georges]].
E 1945 e teuas er-maez ul levrig gallek a oa ennañ ar gwerzhioù dre [[debarzh|zebarzh]] e Su Breizh rakwelet gant Renerezh ar C’hoadoù. Ul levrig eus ar memes seurt evit greoù ar Stad<ref>Ministère de l'Agriculture. Service des haras. Haras de la circonscription d'Hennebont, Sud-Finistère, Morbihan, Ille-et-Vilaine.</ref> a zeuas er-maez e [[1946]] ivez. Prestik goude e adkemeras embann ul levr kaer, breizhek e dodenn, ''Images bretonnes'' e ditl, savet gant [[Jean de Trigon]], eus Montroulez, war baper cheuc’h (paper leuegen pilhenn bur) ha skrivet e lizherennoù bras-tre war ar golo, ul [[lugan]] divoas : « Evit ar re a gar an traou koz ». Skeudennaouet e liv e voe gant [[Félicie Herr]] hag e voe goulennet digant [[Marie-Paule Salonne]] aozañ ar c’hentskrid.
Da heul e teuas er-maez ul levr war istorioù a-zivout straedoù kêr Vrest<ref>Louis Delourmel, ''Le Vieux Brest à travers ses rues'', Éditions de Bretagne.</ref>.
Da Bariz ez eas da chom e-dibenn ar bloaz 1945 hag e roas an 11 rue Paradis evel chomlec’h e miz Meurzh [[1946]]<ref>E Genver 1946 e skrivas ''Florentin Goinard'' da brefed Penn ar Bed a-zivout sielladur e gontoù-bank hag 11, rue de Paradis, meneget gantañ.</ref>. Hervez kont he doa kavet Suzanne Derrien ul labour en ul levrdi e Pariz. War niverenn gentañ ar gelaouenn [[Tír na nÓg (kelaouenn)|Tir-na-nÓg]] (embannet ez-foran diskar-amzer 1946) e kaver daou veneg eus "Éditions de Bretagne 13, rue de Paradis, Paris, Xe", an eil e-barzh ur pennad-stern bruderezh evit ''[[Notennou diwar-benn ar Gelted koz, o istor hag o sevenadur|Notennou diwar-benn ar Gelted koz]]''
N’eo ket souezh e soñjas ober e annez en e bastell-vro c’henidik e [[1946 e Breizh]] e c’heller goulakaat e resevas skoazell digant e vreur yaouankañ, Charles, hag eñ en doa kaset war-raok an embregerezh mañsonerezh krouet gant o zad e Sant-Nazer ken e voe unan eus an embregerien bouezusañ er bastell-vro, ha prezidant Kambr kenwerzh Sant-Nazer anezhañ.
=== Mouller hag embanner er [[Ar Baol|Baol]] ===
E niverenn 3 ar gelaouenn ''Tir-na-nÓg'' (Genver-C'hwevrer 1947) e lenner an notenn-mañ : « Notennn : 1) Skridoù Breizh a voulo 3 levr er bloaz-mañ ''Yezhadur bras'', ''Dict. Breton-français'', ''Dict. Français-breton''»<ref>N'eus ket anv eus levr R. Hemon war istor ar brezhoneg, ''La langue bretonne et ses combats'', en notenn-se, met merket eo bet Eost 1947 warnañ ha gant Moullerezh ar Skrev e voe moullet.</ref>. 2) Emaint staliet bremañ e La Baule, BP 45 ».
Feal d’e engouestladur breizhek e embannas ''La langue bretonne et ses combats'' gant Roparz Hemon ha ''Yezhadur bras ar brezhoneg'' gant Frañsez Kervella, ha ken diaes e voe seveniñ moulladur ar pikol levr-se, taolennoù e-leizh ennañ, ma c’heller kompren e voe ''Florentin Goinard'' o plediñ gant al labour-se e-doug 1946 dija.
Post rener an « Imprimerie de la Mouette » (Moullerezh ar Skrev) a dapas pa erruas er Baol, ha degemeret e voe e-touez ar pennadurezhioù diouzhtu, koulz hag e zanvez pried. D’an 8 a viz Ebrel [[1947]] e kemeras perzh Florentin Goinard en ur c’hengor ofisiel « evit ur Baol vrasaet », ha nebeut amzer goude e kenlabouras gant kengor ar gouelioù adsavet gant an ti-kêr.
D’ar 14 a viz Mae 1947 e teuas war wel ur bruderezh evit ar stal dilhad, « Suzanne Derrien » lec’hiet 6 skwar ar C’hazino, ar memes chomlec’h ha hini Skridoù Breizh. Cheñch a reas Suzanne Derrien ar varc’hadourezh hag ar servij kinniget betek-henn, eus ur stal [[Dilhad-korf merc'hed|lienerezh]] ha [[gwierezh]] ez eas da venegiñ an [[uhelwrierezh]] en he bommoù bruderezh<ref>Bruderezh kentañ embannet d’an 14 a viz Mae 1947 e-barzh ''L’Écho de le Presqu’île guérandaise''.</ref>.
E [[1948]] e timezas Florentin Goinard gant Suzanne Le Masurier, intañvez Derrien.
== Treuzkas da di-embann Al Liamm ==
Goude romant gwenedek<ref>An istitl eo.</ref> [[Roperzh ar Mason]] (''Evit ket ha netra'' - [[1951]]) ne voe ket mui a levrioù embannet gant Skridoù Breizh-Éditions de Bretagne, met un dalc’had a levrioù a voe gwerzhet dre ar post.
Un harp bras evit lakaat embann levrioù brezhonek gant Embannadurioù Al Liamm a c’hell bezañ goulakaet pa lenner ar meneg-mañ er gelaouenn ''Al Liamm'' : « Rentet 'zo bet 323.000 lur d'an Ao. Goinard ha d'an « [[Entente culturelle bretonne]] ».<ref>Al Liamm, niv. 79, 1960.</ref>. Ul liamm kreñv a voe skoulmet gant skipailh ‘’Al Liamm-Tir-na-nÓg’’ pa voe fiziet en « Imprimerie de la Mouette » moulladur an niverenn 7 (Ebrel 1948), hag ne voe torret a-raok diwezh [[1999]], kalz amzer goude ma oa aet kuit ''Florentin Goinard'' eus e bost renerezh. E [[1978]] e kave mat Ronan Huon e vefe gouest da reizhañ testennoù brezhonek al [[lizherennerezh|lizherennerien]] o labourat eno .<ref>Christian Rogel, ''Les éditeurs en langue bretonne de 1945 à 1977''.</ref>.
Darn eus al levrioù embannet gant ar gelaouenn a voe moullet eno hag e weler merk an « Éditions La Baule » war ar gelaouenn bolitikel ''[[Ar Vro-Gwirionez]]'' savet e [[1960]] gant Pêr Denez, heñvel ouzh he c’helaouenn-vamm e-keñver ar vent hag an [[nodrezh]]ioù.
E miz Gouere [[1958]] e voe sinet ur gevrat evit ma vije gwerzhet dalc’had ''Skridoù Breizh'' da ''Al Liamm'', nemet al levrioù kaer gallek. Ret e voe dastum {{formatnum:14000}} lur hag a-drugarez da geneiled kar-o-yezh e voe resevet an holl arc’hant gant ar priedoù Goinard-Le Masurier bloaz goude.
== Mennozhioù politikel ==
E [[1920]] e voe ezel Florentin Goinard eus poellgor ar "Fédération régionaliste de France" ha merour he c'hazetenn, ''L'Action régionaliste''<ref>''L'Action régionaliste'', niv. 8, Kerzu 1921</ref>. War an tu dehou pellañ eo bet sachet pa weler e anv war gazetenn roueelour an ''[[Action française]]'' e miz Gouere 1921<ref>''L’Action française'', Sadorn 9 Gouere 1921, p. 2. Notennet eo evel levrier, 182 boulevard Saint-Germain, chomlec’h al « Librairie régionaliste », ha hemañ o kinnig garedonoù evit un degouezh sportel.</ref>.
Ne ouzer ket penaos e voe tutaet gant ''Le Nouvelliste du Morbihan'', met pa voe skarzhet kuit eus e bost sekretour meur<ref>Torret e voe e gevrat gant ur rakkemenn war 6 miz goude ma voe prenet ar pemdezieg gant Frédouët.</ref> ez eas da benmouller Moullerezh an ''Écho de l’Ouest'' e diwezh [[1929]], krouet gant tud [[Strollad radikal|ar gostezenn radikal]] diwar atiz an ''Ouest-Journal'' ha, da c'houde, ez eas da labourat evit an ''Dépêche de Brest'', dezhi ar memes tuad.
E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e heulias Roparz Hemon, a grede e oa posubl sevel oberiantizoù sevenadurel breizhek dindan [[disglavier]] an "Europa Nevez" renet gant an [[Naziegezh|Nazied]].
Diwar an enklask graet gant polis Brest e roas e anv da [[Strollad Broadel Breizh]] e diskar-amzer 1942, met ne asantas ket mont da vezañ pennkanton ar strollad, pa ginnigas [[Remont ar Porzh]] ar post-se dezhañ. E kendalc’h Strollad Broadel Breizh e dibenn 1943 e kemeras perzh, asambles gant Suzanne Derrien.<ref>Danevell enseller polis Brest, 12 Kerzu 1944. Teuliad 437, Prefet Penn-ar-Bed, 31 W 333, Dielldi Departamant Penn-ar-Bed.</ref>.
E dibenn [[1948]] e voe meneget e oa bet en emvod ar gevredadourien dalc’het e Naoned, e-lec’h ma kejas ouzh [[Joseph Martray]], [[Pêr Mokaer]], Robert Milot ha [[Yann Gefflot]].<ref>''L’Atlantique, journal de la Baule'', 4 Kerzu 1948.</ref>. E [[1950]] e voe meneget ur Goinard bennak bet e kengor an « Union fédéraliste de Bretagne »<ref>''L’Indépendant de Saint-Nazaire'', 11 Meurz 1950.</ref> hag e-touez habaskterourien an Emsav e c’heller renkañ ar gevredadourien vreizhek-se.
== Levrlennadurezh ==
* Christian Rogel, ''Les éditeurs en langue bretonne de 1945 à 1977''. Skridtest evit diplom uhel al levraouegoù, Villeurbanne, ENSSIB, 1978.
* Daniel du Couëdic (renerezh), ''Ar Seiz breur 1923-1947, ar c'hrouiñ breizhek etre chom giz-kozh ha mont war-raok'', Terre de brumes & Mirdi Breizh, 2000, 271 p.
* [[Tudual Huon]], "Youenn Drezen hag ar Seiz Breur". E-barzh ''E koun Youenn Drezen'', p. p. 129-148, Embannadurioù Al Lanv, 2023
* [[Ivan Wmfre]], ''Breton Orthographies and Dialects: the Twentieth-century Orthography War in Brittany'', 1–2, Bern – Berlin – Bruxelles – Frankfurt-am-Main – New York – Oxford – Wien: Peter Lang, (xxviii + 782 pp) levrenn 1 {{ISBN|9783039113644}} & levrenn2 {{ISBN|9783039113651}}
Dielloù publik :
*[[Dielldi-departamant Penn-ar-Bed]], Steudad 31 W 33 Doser 437. Dielloù [[prefeti Penn-ar-Bed]] diwar-benn endrediñ ha dieubidigezh ''Florentin Goinard''.
*[[Dielldi-departamant Liger-Atlantel]] Akta ganedigezh, Aktaoù dimeziñ 1922, Fichenn varilhañ hag amstaelañ Florentin Goinard
*[[Dielldi-departamant Mor-Bihan]] Akta dimeziñ 1929
== Pennadoù nes ==
*[[Embann brezhonek]]
*[[Embannadurioù Al Liamm]]
*[[Framm keltiek Breizh|Framm keltiek]]
*[[Gwalarn (kelaouenn)]]
*[[Skrid ha Skeudenn]]
*[[Skridoù Breizh]]
*[[Unvaniez ar Seiz Breur]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Goinard, Florentin}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1894]]
[[Rummad:Marvioù 1974]]
[[Rummad:Embannerien vrezhonek]]
[[Rummad:Levrioù kaer]]
[[Rummad:Moullerien Breizh]]
[[Rummad:Seiz Breur]]
[[Rummad:Izili ar Framm keltiek]]
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Tud eus Brest]]
[[Rummad:Tud eus Sant-Nazer]]
[[Rummad:Ar Baol-Skoubleg]]
6egx7ityknl8q9a56p26y6bbylijm3v
Norinco
0
173488
2203704
2179678
2026-11-05T22:00:59Z
Kestenn
14086
2203704
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Norinco headquarters at 46 Sanlihe Rd (20200921163658).jpg|thumb|Sez an embregerezh e [[Beijing]] e 2020.]]
'''Norinco'''<ref>Berradur "North Industries Corporation".</ref>, pe en ur mod ofisiel e [[saozneg]] '''China North Industries Group Corporation Limited''', anavezet e [[Republik Pobl Sina|Sina]] dindan an anv 中国兵器工业集团有限公司 ('''China Ordnance Industries Group Corporation Limited''') zo un embregerezh-stad sinaat krouet e 1980 dindan aotrouniezh Kuzul-stad Republik Pobl Sina, dezhañ e bal sevel ha produiñ madoù evit arme ar vro, war tachennoù liesseurt evel an [[Arm-tan|armoù-tan]], ar gimiezh, an ijinerezh elektronek pe an aveadurioù ponner. An eil strollad brasañ eo e Sina en industriezh an difenn hag an [[armerezh]]. E [[Beijing]] eo diazezet.
E 2002 e oa e fredoù tost da 520 miliard a [[Renminbi|yuanoù]], hag implijout a rae {{formatnum:220000}} den en un 50 skourr bennak. Er 146{{Vet}} plas eus ar Global Top 500 Enterprises e oa, ennañ renket embregerezhioù ar bed hervez o c'hengreadur<ref>{{En}} ''[http://en.norincogroup.com.cn/col/col432/index.html Brief of NORINCO GROUP]'' war lec'hienn Norinco (lennet d'an 22/01/2025)</ref>.
== Produioù ==
=== Armoù-tan hiniennel ===
==== Evit an arme ====
* fuzuilhoù-arsailh [[QBZ-95]]
* rummad armoù-skoaz [[QBZ-191|QBZ-19]]
==== Evit ar marc'had sivil ====
* Karabinennoù
** JW15 : dre vorailh, [[.22 Long Rifle]].
** JW20 : damaotomatek, .22 Long Rifle.
** JW21 : loc'henn-grogenn, .22 Long Rifle.
** JW25 : dre vorailh, .22 Long Rifle, kopienn ar [[Gewehr 98|Mauser 98]], stumm hir.
** JW25a : dre vorailh, .22 Long Rifle, kopienn ar [[Karabiner 98k|Mauser 98k]], stumm berr.
** JW105 : dre vorailh, [[.222 Remington]].
** M305 : kopienn an [[M14 (fuzuilh)|M14]] stadunanat.
== Liamm diavaez ==
* {{Zh}}{{En}} [http://en.norinco.cn/ Lec'hienn ofisiel]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1980]]
[[Rummad:Embregerezhioù Sina]]
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
tcjrnr7zd9hp4e6a6ny7h5wz67i9bwq
12,7 × 108 mm
0
176150
2203702
2183241
2026-11-05T21:35:00Z
Kestenn
14086
2203702
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|12,7 × 108 mm|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:12.7x108mm.jpg|alt=12,7 × 108 mm|frameless|250x250px]]<br><br>Ur gartouchenn '''12,7 × 108 mm'''. Al livioù war he boled a dalvez eo toullus (du) hag entanañ (ruz).
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù
|-
! Kalibr
|12,7 mm / .50
|-
! Bro orin
|{{URSS}}
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Mare servij
|1935 - bremañ
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|12,98 mm
|-
! Ø kolier
|13,95 mm
|-
! Ø skoaz
|18,90 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|21,75 mm
|-
! Ø strad
|21,70 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,90 mm
|-
! Hirder an douilhez
|114 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|155,8 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|44,1 -59,2 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|770 - 923 m/s
|-
! Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:16240}} - {{formatnum:18785}} J
|-
! Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:3600}} bar
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|}
An '''12,7 × 108 mm''' zo ur [[munision]] armoù-tan galloudus krouet er bloavezhioù 1930 en [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]]. Savet e voe da gentañ evit bezañ implijet er vindrailherez ponner [[DChK]]<ref>{{En}} LAEMLEIN Tom, ''[https://www.americanrifleman.org/content/red-fifty-the-soviet-12-7-mm-dshk-heavy-machine-gun/ Red Fifty: The Soviet 12.7 mm DShK Heavy Machine Gun]'', American Rifleman, 21/11/2024 (lennet d'an 13/08/2025)</ref>, a-enep an nijerezioù pe evit toullañ karbedoù hobregonet skañv, pa oa kresket implij armoù a seurt-se war an tachennoù-emgann abaoe ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]. Broioù all a oa krog da implijout [[Kalibr (armoù-tan)|kalibroù]] tost er c'houlz-se ([[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]] er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] pe [[13,2 × 92 mm SR|13,2 mm Mauser]] en [[Alamagn]])<ref name=":0">{{Es}} ''[https://municion.org/producto/127-x-108-russian-dshk-rimless/ 12,7 x 108 Russian DShK Rimless]'', Municion.org (lennet d'an 13/08/2025)</ref>.
Berzh en deus graet ar munision-mañ e broioù URSS ha [[Pakt Varsovia]] abalamour da liesseurted ar bannadelloù a c'hell bezañ savet warnañ, toullus, entanañ, roudenner, tarzh hag all. Stummoù eus an 12,7 × 108 mm zo bet produet e [[Hungaria]], [[Tchekoslovakia]], [[Republik Pobl Sina|Sina]] pe [[Egipt]] da skouer<ref name=":0" />. Kalz [[Fuzuilh enepdafar|fuzuilhoù enepdafar]] pe [[Mindrailherez|mindrailherezioù]] ponner modern a ra gantañ c'hoazh, e [[Rusia]] ha Sina peurgetket.
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/12-7-x-108-170419-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
* {{En}} Skouerioù kartouchennoù 12,7 × 108 mm war al lec'hienn Firearms Russia ([https://web.archive.org/web/20140108160630/http://gunsru.ru/rg_patron_12_7x107_eng.html diell])
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù URSS]]
jzqkfelsmgzmy0mfyuygip7eqt5zr4q
Mohammed Damaj
0
177656
2203685
2199383
2026-11-05T17:39:37Z
Dakbzh
58931
+ Mestr FIDe ha nev. Elo.
2203685
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammed Damaj''', bet ganet e [[2001]], zo ur c'hoarier [[echedoù]] [[Palestina|palestinian]].<br/>
Master FIDE eo abaoe an diskar-amzer 2026, Danvez-Mestr (CM) e oa abaoe 2018<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11501731 E fichenn FIDE]</ref>
.<br/>[[Renk Elo]] e miz Du 2026: 2 133 ''Standard'', 2 119 ''Fonnapl'' ha 2 097 ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11501731 E fichenn FIDE]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Tournamant ''Luc'hedenn'' ===
Trec'h e voe e miz Mae 2020 e tournamant ar wazed aozet gant ''Djerba Chess Festival''<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20251223004147/https://djerbachessfestival.com/news/150 Djerba Chess Festival]</ref>.
=== Kib bedel FIDE ===
Kemer a reas perzh e miz Du 2025, 0,5/2 (+0, =1, -1)<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/players/Mohammed_Damaj 365 Chess]</ref>.
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/11501731 E fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Mohammed_Damaj E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Damaj, Mohammed}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù palestinian]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 2001]]
5c5cz6mh9jomk3uv7lr76yax376315e
Soubilh koktel
0
178259
2203699
2176882
2026-11-05T20:40:21Z
Arko
540
liamm diabarzh
2203699
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ar '''soubilh koktel''' a zo ur [[soubilh]] yen graet gant [[maionez]], [[ketchup]], [[chaous tomatez]] hag alkool ([[kognag]] pe [[wiski]]), ha spiset gant [[soubilh Worcestershire]] ha [[Tabasco (soubilh)|tabasco]].
Ur rekipe simploc'h zo ivez, gant maionez mesket gant ketchup hepken. Kavet e vez er gêr, er stalioù hag er friterezhioù.
Debret e vez gant digorioù-pred yen evel [[avoukez]], [[asperjez]], [[tomatez]], [[ach]]. Implijet e vez ivez d'an digor-kalon evit soubañ legumaj ([[kaol-fleur]], [[karotez]], [[tomatez-kerez]]...). Debret e vez ivez gant kig yen, evel [[rost bevin]], hag ar [[kresteneged|gresteneged]], evel ar [[chevr]].
[[Restr:Shrimp cocktail.jpg|thumb|kleiz|Soubilh koktel servijet gant chevr.]]
[[Rummad:Hili|koktel]]
5euq0qcs5x409ouucrgbfz5to2bdtu8
Pizza Chicago
0
179728
2203694
2189523
2026-11-05T20:27:59Z
Arko
540
liammoù diabarzh
2203694
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Pizza Chicago''' a zo ur seurt [[pizza]] stadunanat tev a vije bet ijinet er [[pizzeria]] Uno e [[Chicago]] e 1943.
E saozneg e vez anvet ''Chicago-style pizza'' pe ''Deep-dish pizza'' (pizza don e blad).
Ar pezh a zo dibar eo e vez keginet en ur plad don evit kaout ur gwarnisadur tev-tre. Ur seurt hibrid eo etre an tartezennoù stadunanat hengounel ha pizzaioù ar gumuniezh italian staliet e SUA. E foñs ar pizza emañ ar c'heuz p'emañ an [[hilienn domatez]] en nec'h, er c'hontrol eus ar pizzaioù boutin. An toaz a c'hall bezañ tev pe fin.
Ar pizza-se ne vez ket debret gant an daouarn evel m'eo boazet Stadunaniz d'ober peogwir emañ en ur plad don ha re a [[mozzarella|vozzarella]] a zo evit ma vefe dornataet.
== Ijinadenn pizza Chicago ==
Hervez Tim Samuelson, istorour sevenadurel ofisiel Chicago, n'eus ket mammennoù a-walc'h evit gouzout piv a ijinas "pizza don Chicago"<ref>[http://www.chicagotribune.com/entertainment/ct-tim-samuelson-chicago-historian-20150618-column.html ''Tim Samuelson: Chicago's cultural historian'' gant Borrelli Christopher, chicagotribune.com, 2017-04-09.</ref> (''Chicago-style deep-dish pizza''). Kontet e vez alies e voe ijinet pizza don doare Chicago er Pizzeria Uno e Chicago e 1943 gant diazezer ar Pizzeria Uno, Ike Sewell<ref name=autogenerated1>[http://members.cox.net/jjschnebel/ddishpiz.html Who Cooked That Up?]</ref>. Met ur pennad-skrid eus 1956 er ''Chicago Daily News'' a gont e voe diorroet ar rekipe gant penn ar Pizzeria Uno, Rudy Malnati<ref>{{liamm web|url=http://www.pizanoschicago.com/about.php|titl=Pizano's Pizza and Pasta – About Us – The Best Chicago-Style Pizza and Italian Restaurant|lec'hienn=www.pizanoschicago.com|consulté le=2017-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929111700/http://pizanoschicago.com/about.php|archive-date=2018-09-29}}</ref>, ha Michele Mohr eus ar ''Chicago Tribune'' a gont e oa pladoù don e roll-meuzioù ar Rosati's Authentic, ur pizzeria eus Chicago, abaoe ma voe digoret e 1926, hervez diskennidi Saverio Rosati<ref>{{liamm web|url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1995-10-22-9510220247-story.html|anv=Mohr|anv-bihan=Michele|deiziad=miz Here 22, 1995|titl=Rosati Family is Dividing Up the Pie|lec'hienn=Chicago Tribune|consulté le=29 juin 2019}}</ref>.
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Pizzaioù]]
[[Rummad:Keginerezh SUA]]
[[Rummad:Chicago]]
gvqj3uvehaf7ccdgx7roblzq8on5yy6
Implijer:Arko/poull-traezh
2
181240
2203687
2203499
2026-11-05T19:48:05Z
Arko
540
astenn
2203687
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''Hilienn domatez''', '''soublih tomatez''' pe '''chaous tomatez''' zo [[hilienn]] graet gant [[tomatez]] evel aozenn bennañ. Gallout a ra bezañ un elfenn eus ur meuz, pe servijout evel [[temz-boued]] ouzhpennet goude eo bet keginet ar meuz. An hilienn domatez n'eo ket ken fetis ha na [[koazhadur tomatez]] na yod tomatez, padal gallout a ra an eil kenkoulz hag egile bezañ un aozenn eus an hilienn domatez.
Kavet e vez hilienn domatez er meuzioù gant kig ha legumaj evel ar [[keusteurenn|c'heusteurennoù]], pe evel temz-boued e meuzioù ar [[Keginerezh Mec'hiko|geginerezh vec'hikan]], met eo brudetoc'h marteze evel soubilh an [[toazennoù]] [[keginerezh Italia|italian]] ha diazez ar [[pizza]]ioù .
== Istor ==
Be'z e oa eus hiliennoù tomatez en Amerika rakkolombian.
E 1692 ha 1694 e voe embannet, e div levrenn, ar rekipe hilienn domatez italian kentañ dindan an anv "hilienn domatez giz Spagn"<ref>MacAllen, Ian (12 a viz C'hwevrer 2020). {{en}} [https://www.redsauceamerica.com/blog/spanish-tomato-sauce-by-antonio-latini/ ""Spanish" Tomato Sauce by Antonio Latini".] Red Sauce America. Gwelet d'ar 16 a viz Gouere 2024.</ref> e Lo Scalco alla Moderna ('The Modern Steward') skrivet gant ar c'heginer italian Antonio Latini. Mesket e oa tomatez gant eoul olivez, ognon, kignen, pimant ha louzeier. Kregiñ a reas da vezañ implijet e Provañs hag er Vro Vask er memes amzer. Dont a reas war-wel toazennoù gant hilienn domatez evit ar wech kentañ e 1790 el levr keginañ italian L'Apicio moderno gant ar mestr-keginer roman Francesco Leonardi.<ref>{{it}} Faccioli, Emilio (1987). ''L'Arte della cucina in Italia: libri di ricette e trattati sulla civiltà della tavola dal XIV al XIX secolo'' (en italianeg). Milano: Einaudi. {{ISBN|9788806598808}}. OCLC 18389061</ref>
== Implijoù ==
Implijet e vez an hilienn domatez dre ret evit meuzioù evel an toazennoù giz Bologna, al lodenn vrasañ eus ar pizzaioù, ar [[piperada]]...
Pa vez ouzhpennet gwinêgr ha sukr e reer un temz-boued yen : [[ketchup]].
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Hili
[[Rummad:Tomatez
1q1vasj7xi687jzuyeelzpxbqpke60o
2203689
2203687
2026-11-05T20:15:16Z
Arko
540
astenn
2203689
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''Hilienn domatez''', '''soublih tomatez''' pe '''chaous tomatez''' zo [[hilienn]] graet gant [[tomatez]] evel aozenn bennañ. Gallout a ra bezañ un elfenn eus ur meuz, pe servijout evel [[temz-boued]] ouzhpennet goude eo bet keginet ar meuz. An hilienn domatez n'eo ket ken fetis ha na [[koazhadur tomatez]] na yod tomatez, padal gallout a ra an eil kenkoulz hag egile bezañ un aozenn eus an hilienn domatez.
Kavet e vez hilienn domatez er meuzioù gant kig ha legumaj evel ar [[keusteurenn|c'heusteurennoù]], pe evel temz-boued e meuzioù ar [[Keginerezh Mec'hiko|geginerezh vec'hikan]], met eo brudetoc'h marteze evel soubilh an [[toazennoù]] [[keginerezh Italia|italian]] ha diazez ar [[pizza]]ioù .
== Istor ==
Be'z e oa eus hiliennoù tomatez en Amerika rakkolombian.
E 1692 ha 1694 e voe embannet, e div levrenn, ar rekipe hilienn domatez italian kentañ dindan an anv "hilienn domatez giz Spagn"<ref>MacAllen, Ian (12 a viz C'hwevrer 2020). {{en}} [https://www.redsauceamerica.com/blog/spanish-tomato-sauce-by-antonio-latini/ ""Spanish" Tomato Sauce by Antonio Latini".] Red Sauce America. Gwelet d'ar 16 a viz Gouere 2024.</ref> e Lo Scalco alla Moderna ('The Modern Steward') skrivet gant ar c'heginer italian Antonio Latini. Mesket e oa tomatez gant eoul olivez, ognon, kignen, pimant ha louzeier. Kregiñ a reas da vezañ implijet e Provañs hag er Vro Vask er memes amzer. Dont a reas war-wel toazennoù gant hilienn domatez evit ar wech kentañ e 1790 el levr keginañ italian L'Apicio moderno gant ar mestr-keginer roman Francesco Leonardi.<ref>{{it}} Faccioli, Emilio (1987). ''L'Arte della cucina in Italia: libri di ricette e trattati sulla civiltà della tavola dal XIV al XIX secolo'' (en italianeg). Milano: Einaudi. {{ISBN|9788806598808}}. OCLC 18389061</ref>
Le [[violoñser]] [[genova]]t [[Niccolò Paganini]], entanet gant ar c'heginañ, a grouas rekipe kentañ ''[[ravioli]]'' dre hilienn domatez e 1837. E 1839 edo rekipe kentañ toazennoù dre domatez, ''vermicelli ca pummarola'', e-barzh [[levr keginañ]] e [[napolitaneg]] Ippolito Cavalcanti. E 1857 e voe kinniget ar ''[[ragù]]'' evit ar wech kentañ gant Carlo Dalbono en e levr ''Usi e costumi di Napoli'' (« Hengounoù ha kustumoù Naplez ») implijet evel chaous tomatez dreist-holl gant kig kudaouet o c'holeiñ ar [[keuz|c'heuz]] war ar ''maccheroni'', doare ruz ar ''cacio e pepe'' (keuz ha pebr)<ref>''On va déguster l'Italie'', p. 28.</ref>.''
== Implijoù ==
Implijet e vez an hilienn domatez dre ret evit meuzioù evel an toazennoù giz Bologna, al lodenn vrasañ eus ar pizzaioù, ar [[piperada]] (ur meus eus Bro-Vask ha Gwaskogn)...
Pa vez ouzhpennet gwinêgr ha sukr e reer un temz-boued yen : [[ketchup]].
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Hili
[[Rummad:Tomatez
[[Rummad:KEginerezh Italia]]
8jnd7h2sqa82cm72tpdaos5olm3z8s4
2203692
2203689
2026-11-05T20:18:57Z
Arko
540
riñset
2203692
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Gunay Mammadzada
0
181550
2203688
2203646
2026-11-05T19:59:26Z
Dakbzh
58931
+ Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank (kemmesk) - 2016.
2203688
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Gunay_Mammadzada_at_the_46th_FIDE_Chess_Olympiad_(1).jpg|right|160px|Gunay Mammadzada er 46vet]]
'''Gunay Mammadzada''' ([[Bakou]], [[Azerbaidjan]], 19 a viz Even 2000), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Azerbaidjan|azerbaidjanat]].<br>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2018, Mestrez-Veur (WGM) eo abaoe 2014, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2014, Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13403729 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:2341}} edo he renk Elo ''Standard'' e miz Du 2026, {{formatnum:2287}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2264}} he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13403729 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:2483}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, e miz Here 2022 eo bet tizhet.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed)====
Ur wezh e voe trec'h.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Niverenn ar C'hampionad||Rummad||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù
|-
|Du 2009||{{Montenegro}}, [[Budva]]||-||e-dan dek vloaz||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||86,7||1||aour|| <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=83573&t=0 23rd European Youth Chess Championship 2013 - Girls U14 November 2013 Montenegro FIDE Chess Tournament report - Fide, miz Du 2009]</ref>.
|-
|}
====Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed)====
Ur wezh e voe trec'h.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Niverenn ar C'hampionad||Rummad||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù
|-
|Du 2009||{{Turkia}}, [[Antalya]]||-||e-dan dek vloaz||10,5/11 (+ 10, = 1, - 0)||95,4||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.chess.com/news/view/winners-and-controversy-at-world-youth ''Winners and controversy at World Youth'', gant Peter Doggers - Chess Com]</ref>.
|-
|}
====[[Kampionad azerbaidjanat an echedoù|Kampionad azerbaidjanat (Maouezi)]]====
Trec'h e voe e 2017 hag e 2019.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====Kampionad europat ar Maouezi====
C'hoari a reas meur a wezh e skipailh Azerbaidjan.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Here – Du 2017||12||{{Gres}}, [[Hersonissos]]||1||4/8 (+ 2, = 5, - 1)||50||12/159||-||8/32||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017u/2017aze.html 12th European Team Chess Championship (women): Hersonissos 2017 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Here – Du 2019||13||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||1||5,5/8 (+ 4, = 3, - 1)||68,8||3/159||arem||3/32||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2019u/2019aze.html 13th European Team Chess Championship (women): Batumi 2019 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Du 2023||15||{{Montenegro}}, [[Budva]]||1||5,5/8 (+ 4, = 3, - 1)||77,8||2/160||argant||2/32||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2019u/2019aze.html 15th European Team Chess Championship (women): Budva 2023 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
====Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank (kemmesk)====
C'hoari a reas ur wezh. Ne c'hounezas medalenn ebet, nag he skipailh kennebeut.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Rummad||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Gouhere 2016||15||{{Slovakia}}, [[Poprad]]||e-dan c'hwezek vloaz||2||5,5/8 (+ 4, = 3, - 1)||68,8||-||11/54||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2016wy/2016aze.html 15th World Youth U16 Chess Olympiad: Poprad 2016 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus pemp gwezh. Ne c'hounezas medalenn ebet, nag he skipailh kennebeut.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Gwengolo 2016||42||{{Azerbaidjan}}, [[Bakou]]||2||5,5/10 (+ 4, = 3, - 3)||55||10/692||32/140||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2016w/2016aze.html 42nd Chess Olympiad (women): Baku 2016 – Olimp Base]</ref>.
|-
|Gwengolo - Here 2018||43||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||1||4,5/9 (+ 3, = 3, - 3)||50||24/747||10/151||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018w/2018aze.html 43rd Chess Olympiad (women): Batumi 2018 – Olimp Base]</ref>.
|-
|Gouhere – Eost 2022||44||{{India}}, [[Chennai]]||1||6/10 (+ 4, = 4, - 2)||60||5/800||7/162||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022w/2022aze.html 44th Chess Olympiad (women): Chennai 2022 – Olimp Base]</ref>.
|-
|Gwengolo 2024||45||{{Hungaria}}, [[Budapest]]||1||5/10 (+ 3, = 4, - 2)||50||22/907||32/183||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2024w/2024aze.html 45th Chess Olympiad (women): Budapest 2024 – Olimp Base]</ref>.
|-
|Gwengolo 2026||46||{{Ouzbekistan}}, [[Samarkand]]||3||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||26/397||16/189||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2016w/2016aze.html 46th Chess Olympiad (women): Samarkand 2026 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
=== Kampionad bedel (Maouezi) ===
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Azerbaidjan<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017v/2017aze.html 6th World Team Chess Championship (women): Khanty-Mansiysk 2017 - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|Even 2017||6||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||2||5,5/9 (+ 3, = 5, - 1)||61,1||3/50||arem||9/10||-
|-
|}
{{EloChart|Q13403729}}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
==Liammoù diavaez==
{{DEFAULTSORT:Mammadza, Gunay}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2000]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù azerbaidjanat]]
t9qabb42884k04vv300bucrg4v96mgu
Porselen
0
181556
2203677
2203658
2026-11-05T13:46:36Z
Kestenn
14086
Tennet an daveenn : n'hall ket ur pennad wikipedia all bezañ un daveenn. Trugarez da glokaat ar pennad, da ouzhpennañ un daveenn da nebeutañ ha rummadoù : re dreut eo ar pennad evit poent evit bezañ holloueziadurel. A galon,
2203677
wikitext
text/x-wiki
Ar porselen zo ur pri-poazh tanav ha treuzluc'hus, ma vez kenderc'het diwar kaolin dre boazhañ en tu all da 1 200 °C, a gemer an anv resisoc'h a borselen kalet. Implijet e vez an darn vrasañ anezhi en arzoù an daol. Ret eo neuze diforc'hañ an hini diwezhañ diouzh ar celadon hag ar porselen tener.
avuwrv276x1vjo8cshzx28vevgoffgd
Enor
0
181557
2203678
2203659
2026-11-05T13:47:24Z
Kestenn
14086
Tennet an daveenn : n'hall ket ur pennad wikipedia all bezañ un daveenn. Trugarez da glokaat ar pennad, da ouzhpennañ un daveenn da nebeutañ ha rummadoù : re dreut eo ar pennad evit poent evit bezañ holloueziadurel. A galon,
2203678
wikitext
text/x-wiki
An enor zo ur meizad luziet ha subjektivel, a ra dave d'an dalvoudegezh buhezegezhel en em roer pe a anavezer d'ar re all. Ur santimant istim ha preder eo a vez douget d'un hinienn dezhañ un emzalc'h dign, dellezek, diouzh un toullad reoladoù ur strollad pe ur gevredigezh. Ul liamm eo etre un den hag ur strollad sokial a ro dezhañ e identelezh hag a ro doujañs dezhañ.
t8ngs8ckwuh1sgz09c7pe2l7nvvyqvw
Chinatown
0
181560
2203675
2026-11-05T12:48:42Z
Dishual
612
lañs
2203675
wikitext
text/x-wiki
'''Chinatown''' ([[sinaeg]]: 唐人街) zo un droienn evit ober anv eus un [[enklozadur etnek]] gant tud a orin [[Sinaiz|sinaat]] met o vevañ er-maez eus [[Sina gevandirel]], [[Hong Kong]], [[Makao]], ha [[Taiwan]], an aliesañ e vo kavet al lec'hioù-se e kêrioù. Kavet e vez Chinatowns dre ar bed holl evel en [[Europa]], [[Azia]], [[Afrika]], [[Okeania]], hag en [[Amerika]]. Istor ar Chinatowns a oa kroget e-kerzh an [[Tierniezh Tang|dierniezh Tang]] en {{Xvet kantved}}, gant dasoc'h ar vroad er c'hanwerzh etrebroadel.<ref>{{Cite book |title=The rise of merchant empires: long-distance trade in the early modern world, 1350 - 1750 ; [essays originally prepared for distribution and discussion at a conference on "The Rise of Merchant Empires" in October 1987] |date=2010 |publisher=Cambridge Univ. Press |isbn=978-0-521-45735-4 |editor-last=Tracy |editor-first=James D. |edition=Transferred to digital print. 1999 - [im Kolophon: Milton Keynes: Lightning Source, 2010] |series=Studies in comparative early modern history |location=Cambridge}}</ref>
[[Binondo]] e [[Manila]], e oa bet savet e 1594, eo ar C'hinatown koshañ er bed hag a vez touañ hiziv-an-deiz c'hoazh. Lec'hioù brudet all ha n'int ket en Azia a zo [[Chinatown (San Francisco)|Chinatown San Francisco]] er [[Stadoù-Unanet Amerika]] ha [[Chinatown (Melbourne)|Chinatown e Melbourne]] en [[Aostralia]], hag a oa bet krouet er bloavezhioù 1850 e-kerzh ar [[Redadeg d'an aour e Kalifornia]] ha [[Redadeg d'an aour e Victoria]]. Unan modernoc'h, a zo hini [[Montville (Connecticut)|Montville]] e [[Connecticut]], hag a oa bet kroeut goude fiñvadenn al labourerien sinaiz e [[Chinatown (Manhattan)|Chinatown e New York Manhattan]] goude [[Gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001]].<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=a2dbKSxna6k|title=Connecticut's Unexpected Chinatowns|via=[[YouTube]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161031214821/http://www.citylab.com/amp/article/440190/|archive-date=2016-10-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.norwichbulletin.com/news/20160722/fortune-friction-and-decline-as-casino-chinatown-matures|title=Fortune, friction and decline as casino 'Chinatown' matures|author=Philip Marcelo |agency=The Associated Press|website=The Bulletin}}{{Dead link|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Chinatown]]
[[Rummad:Sevenadur Sina]]
[[Rummad:Diaspora Sina]]
ckk9gwhewvmu1a6u6aokwz6rf2x0mmp
2203676
2203675
2026-11-05T12:49:03Z
Dishual
612
2203676
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Chinatown''' ([[sinaeg]]: 唐人街) zo un droienn evit ober anv eus un [[enklozadur etnek]] gant tud a orin [[Sinaiz|sinaat]] met o vevañ er-maez eus [[Sina gevandirel]], [[Hong Kong]], [[Makao]], ha [[Taiwan]], an aliesañ e vo kavet al lec'hioù-se e kêrioù. Kavet e vez Chinatowns dre ar bed holl evel en [[Europa]], [[Azia]], [[Afrika]], [[Okeania]], hag en [[Amerika]]. Istor ar Chinatowns a oa kroget e-kerzh an [[Tierniezh Tang|dierniezh Tang]] en {{Xvet kantved}}, gant dasoc'h ar vroad er c'hanwerzh etrebroadel.<ref>{{Cite book |title=The rise of merchant empires: long-distance trade in the early modern world, 1350 - 1750 ; [essays originally prepared for distribution and discussion at a conference on "The Rise of Merchant Empires" in October 1987] |date=2010 |publisher=Cambridge Univ. Press |isbn=978-0-521-45735-4 |editor-last=Tracy |editor-first=James D. |edition=Transferred to digital print. 1999 - [im Kolophon: Milton Keynes: Lightning Source, 2010] |series=Studies in comparative early modern history |location=Cambridge}}</ref>
[[Binondo]] e [[Manila]], e oa bet savet e 1594, eo ar C'hinatown koshañ er bed hag a vez touañ hiziv-an-deiz c'hoazh. Lec'hioù brudet all ha n'int ket en Azia a zo [[Chinatown (San Francisco)|Chinatown San Francisco]] er [[Stadoù-Unanet Amerika]] ha [[Chinatown (Melbourne)|Chinatown e Melbourne]] en [[Aostralia]], hag a oa bet krouet er bloavezhioù 1850 e-kerzh ar [[Redadeg d'an aour e Kalifornia]] ha [[Redadeg d'an aour e Victoria]]. Unan modernoc'h, a zo hini [[Montville (Connecticut)|Montville]] e [[Connecticut]], hag a oa bet kroeut goude fiñvadenn al labourerien sinaiz e [[Chinatown (Manhattan)|Chinatown e New York Manhattan]] goude [[Gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001]].<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=a2dbKSxna6k|title=Connecticut's Unexpected Chinatowns|via=[[YouTube]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161031214821/http://www.citylab.com/amp/article/440190/|archive-date=2016-10-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.norwichbulletin.com/news/20160722/fortune-friction-and-decline-as-casino-chinatown-matures|title=Fortune, friction and decline as casino 'Chinatown' matures|author=Philip Marcelo |agency=The Associated Press|website=The Bulletin}}{{Dead link|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Chinatown]]
[[Rummad:Sevenadur Sina]]
[[Rummad:Diaspora Sina]]
6cf3ua3bkf41l14ev78iziwn6g9im2q
2203679
2203676
2026-11-05T13:50:38Z
Kestenn
14086
Vk. A galon,
2203679
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Chinatown''' ([[sinaeg]]: 唐人街) zo un droienn evit ober anv eus un [[enklozadur etnek]] gant tud a orin [[Sinaiz|sinaat]] met o vevañ er-maez eus [[Sina gevandirel]], [[Hong Kong]], [[Makao]], ha [[Taiwan]], an aliesañ e vo kavet al lec'hioù-se e kêrioù. Kavet e vez Chinatowns dre ar bed holl evel en [[Europa]], [[Azia]], [[Afrika]], [[Okeania]], hag en [[Amerika]]. Istor ar Chinatowns a oa kroget e-kerzh an [[Tierniezh Tang|dierniezh Tang]] en {{Xvet kantved}}, gant dasoc'h ar vroad er c'hanwerzh etrebroadel.<ref>{{Cite book |title=The rise of merchant empires: long-distance trade in the early modern world, 1350 - 1750 ; [essays originally prepared for distribution and discussion at a conference on "The Rise of Merchant Empires" in October 1987] |date=2010 |publisher=Cambridge Univ. Press |isbn=978-0-521-45735-4 |editor-last=Tracy |editor-first=James D. |edition=Transferred to digital print. 1999 - [im Kolophon: Milton Keynes: Lightning Source, 2010] |series=Studies in comparative early modern history |location=Cambridge}}</ref>
[[Binondo]] e [[Manila]], e oa bet savet e 1594, eo ar Chinatown koshañ er bed hag a vez touañ hiziv-an-deiz c'hoazh. Lec'hioù brudet all ha n'int ket en Azia a zo [[Chinatown (San Francisco)|Chinatown San Francisco]] er [[Stadoù-Unanet Amerika]] ha [[Chinatown (Melbourne)|Chinatown e Melbourne]] en [[Aostralia]], hag a oa bet krouet er bloavezhioù 1850 e-kerzh ar [[Redadeg d'an aour e Kalifornia]] ha [[Redadeg d'an aour e Victoria]]. Unan modernoc'h, a zo hini [[Montville (Connecticut)|Montville]] e [[Connecticut]], hag a oa bet krouet goude fiñvadenn al labourerien sinaat e [[Chinatown (Manhattan)|Chinatown e New York Manhattan]] goude [[gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001]].<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=a2dbKSxna6k|title=Connecticut's Unexpected Chinatowns|via=[[YouTube]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161031214821/http://www.citylab.com/amp/article/440190/|archive-date=2016-10-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.norwichbulletin.com/news/20160722/fortune-friction-and-decline-as-casino-chinatown-matures|title=Fortune, friction and decline as casino 'Chinatown' matures|author=Philip Marcelo |agency=The Associated Press|website=The Bulletin}}{{Dead link|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Chinatown]]
[[Rummad:Sevenadur Sina]]
[[Rummad:Diaspora Sina]]
nhj8wmd6509gbfphv6uvnn7qo69n4ms
Hilienn domatez
0
181561
2203690
2026-11-05T20:18:43Z
Arko
540
Boulc'hañ
2203690
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''Hilienn domatez''', '''soublih tomatez''' pe '''chaous tomatez''' zo [[hilienn]] graet gant [[tomatez]] evel aozenn bennañ. Gallout a ra bezañ un elfenn eus ur meuz, pe servijout evel [[temz-boued]] ouzhpennet goude eo bet keginet ar meuz. An hilienn domatez n'eo ket ken fetis ha na [[koazhadur tomatez]] na yod tomatez, padal gallout a ra an eil kenkoulz hag egile bezañ un aozenn eus an hilienn domatez.
Kavet e vez hilienn domatez er meuzioù gant kig ha legumaj evel ar [[keusteurenn|c'heusteurennoù]], pe evel temz-boued e meuzioù ar [[Keginerezh Mec'hiko|geginerezh vec'hikan]], met eo brudetoc'h marteze evel soubilh an [[toazennoù]] [[keginerezh Italia|italian]] ha diazez ar [[pizza]]ioù .
== Istor ==
Be'z e oa eus hiliennoù tomatez en Amerika rakkolombian.
E 1692 ha 1694 e voe embannet, e div levrenn, ar rekipe hilienn domatez italian kentañ dindan an anv "hilienn domatez giz Spagn"<ref>{{en}} MacAllen, Ian (12 a viz C'hwevrer 2020). [https://www.redsauceamerica.com/blog/spanish-tomato-sauce-by-antonio-latini/ ""Spanish" Tomato Sauce by Antonio Latini".] Red Sauce America. Gwelet d'ar 16 a viz Gouere 2024.</ref> e Lo Scalco alla Moderna ('The Modern Steward') skrivet gant ar c'heginer italian Antonio Latini. Mesket e oa tomatez gant eoul olivez, ognon, kignen, pimant ha louzeier. Kregiñ a reas da vezañ implijet e Provañs hag er Vro Vask er memes amzer. Dont a reas war-wel toazennoù gant hilienn domatez evit ar wech kentañ e 1790 el levr keginañ italian L'Apicio moderno gant ar mestr-keginer roman Francesco Leonardi.<ref>{{it}} Faccioli, Emilio (1987). ''L'Arte della cucina in Italia: libri di ricette e trattati sulla civiltà della tavola dal XIV al XIX secolo'' (en italianeg). Milano: Einaudi. {{ISBN|9788806598808}}. OCLC 18389061</ref>
Le [[violoñser]] [[genova]]t [[Niccolò Paganini]], entanet gant ar c'heginañ, a grouas rekipe kentañ ''[[ravioli]]'' dre hilienn domatez e 1837. E 1839 edo rekipe kentañ toazennoù dre domatez, ''vermicelli ca pummarola'', e-barzh [[levr keginañ]] e [[napolitaneg]] Ippolito Cavalcanti. E 1857 e voe kinniget ar ''[[ragù]]'' evit ar wech kentañ gant Carlo Dalbono en e levr ''Usi e costumi di Napoli'' (« Hengounoù ha kustumoù Naplez ») implijet evel chaous tomatez dreist-holl gant kig kudaouet o c'holeiñ ar [[keuz|c'heuz]] war ar ''maccheroni'', doare ruz ar ''cacio e pepe'' (keuz ha pebr)<ref>{{fr}} ''On va déguster l'Italie'', p. 28.</ref>.''
== Implijoù ==
Implijet e vez an hilienn domatez dre ret evit meuzioù evel an toazennoù giz Bologna, al lodenn vrasañ eus ar pizzaioù, ar [[piperada]] (ur meus eus Bro-Vask ha Gwaskogn)...
Pa vez ouzhpennet gwinêgr ha sukr e reer un temz-boued yen : [[ketchup]].
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Hili]]
[[Rummad:Tomatez]]
[[Rummad:Boued Italia]]
hmef0e56d169wfbflkovnk69lj8ese1
2203718
2203690
2026-11-06T09:59:09Z
Kestenn
14086
2203718
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''hilienn domatez''', '''soublih tomatez''' pe '''chaous tomatez''' zo [[hilienn]] graet gant [[tomatez]] evel aozenn bennañ. Gallout a ra bezañ un elfenn eus ur meuz, pe servijout evel [[temz-boued]] ouzhpennet goude eo bet keginet ar meuz. An hilienn domatez n'eo ket ken fetis ha na [[koazhadur tomatez]] na yod tomatez, padal gallout a ra an eil kenkoulz hag egile bezañ un aozenn eus an hilienn domatez.
Kavet e vez hilienn domatez er meuzioù gant kig ha legumaj evel ar [[keusteurenn|c'heusteurennoù]], pe evel temz-boued e meuzioù ar [[Keginerezh Mec'hiko|geginerezh vec'hikan]], met eo brudetoc'h marteze evel soubilh an [[toazennoù]] [[keginerezh Italia|italian]] ha diazez ar [[pizza]]ioù .
== Istor ==
Be'z e oa eus hiliennoù tomatez en Amerika rakkolombian.
E 1692 ha 1694 e voe embannet, e div levrenn, ar rekipe hilienn domatez italian kentañ dindan an anv "hilienn domatez giz Spagn"<ref>{{en}} MacAllen, Ian (12 a viz C'hwevrer 2020). [https://www.redsauceamerica.com/blog/spanish-tomato-sauce-by-antonio-latini/ ""Spanish" Tomato Sauce by Antonio Latini".] Red Sauce America. Gwelet d'ar 16 a viz Gouere 2024.</ref> e Lo Scalco alla Moderna ('The Modern Steward') skrivet gant ar c'heginer italian Antonio Latini. Mesket e oa tomatez gant eoul olivez, ognon, kignen, pimant ha louzeier. Kregiñ a reas da vezañ implijet e Provañs hag er Vro Vask er memes amzer. Dont a reas war-wel toazennoù gant hilienn domatez evit ar wech kentañ e 1790 el levr keginañ italian L'Apicio moderno gant ar mestr-keginer roman Francesco Leonardi.<ref>{{it}} Faccioli, Emilio (1987). ''L'Arte della cucina in Italia: libri di ricette e trattati sulla civiltà della tavola dal XIV al XIX secolo'' (en italianeg). Milano: Einaudi. {{ISBN|9788806598808}}. OCLC 18389061</ref>
Le [[violoñser]] [[genova]]t [[Niccolò Paganini]], entanet gant ar c'heginañ, a grouas rekipe kentañ ''[[ravioli]]'' dre hilienn domatez e 1837. E 1839 edo rekipe kentañ toazennoù dre domatez, ''vermicelli ca pummarola'', e-barzh [[levr keginañ]] e [[napolitaneg]] Ippolito Cavalcanti. E 1857 e voe kinniget ar ''[[ragù]]'' evit ar wech kentañ gant Carlo Dalbono en e levr ''Usi e costumi di Napoli'' (« Hengounoù ha kustumoù Naplez ») implijet evel chaous tomatez dreist-holl gant kig kudaouet o c'holeiñ ar [[keuz|c'heuz]] war ar ''maccheroni'', doare ruz ar ''cacio e pepe'' (keuz ha pebr)<ref>{{fr}} ''On va déguster l'Italie'', p. 28.</ref>.''
== Implijoù ==
Implijet e vez an hilienn domatez dre ret evit meuzioù evel an toazennoù giz Bologna, al lodenn vrasañ eus ar pizzaioù, ar [[piperada]] (ur meus eus Bro-Vask ha Gwaskogn)...
Pa vez ouzhpennet gwinêgr ha sukr e reer un temz-boued yen : [[ketchup]].
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Hili]]
[[Rummad:Tomatez]]
[[Rummad:Boued Italia]]
8tzhbbntxww8d9jyvfkj431bam2g9zp
2203719
2203718
2026-11-06T10:00:05Z
Kestenn
14086
2203719
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''hilienn domatez''', '''soubilh tomatez''' pe '''chaous tomatez''' zo [[hilienn]] graet gant [[tomatez]] evel aozenn bennañ. Gallout a ra bezañ un elfenn eus ur meuz, pe servijout evel [[temz-boued]] ouzhpennet goude eo bet keginet ar meuz. An hilienn domatez n'eo ket ken fetis ha na [[koazhadur tomatez]] na yod tomatez, padal gallout a ra an eil kenkoulz hag egile bezañ un aozenn eus an hilienn domatez.
Kavet e vez hilienn domatez er meuzioù gant kig ha legumaj evel ar [[keusteurenn|c'heusteurennoù]], pe evel temz-boued e meuzioù ar [[Keginerezh Mec'hiko|geginerezh vec'hikan]], met eo brudetoc'h marteze evel soubilh an [[toazennoù]] [[keginerezh Italia|italian]] ha diazez ar [[pizza]]ioù .
== Istor ==
Be'z e oa eus hiliennoù tomatez en Amerika rakkolombian.
E 1692 ha 1694 e voe embannet, e div levrenn, ar rekipe hilienn domatez italian kentañ dindan an anv "hilienn domatez giz Spagn"<ref>{{en}} MacAllen, Ian (12 a viz C'hwevrer 2020). [https://www.redsauceamerica.com/blog/spanish-tomato-sauce-by-antonio-latini/ ""Spanish" Tomato Sauce by Antonio Latini".] Red Sauce America. Gwelet d'ar 16 a viz Gouere 2024.</ref> e Lo Scalco alla Moderna ('The Modern Steward') skrivet gant ar c'heginer italian Antonio Latini. Mesket e oa tomatez gant eoul olivez, ognon, kignen, pimant ha louzeier. Kregiñ a reas da vezañ implijet e Provañs hag er Vro Vask er memes amzer. Dont a reas war-wel toazennoù gant hilienn domatez evit ar wech kentañ e 1790 el levr keginañ italian ''L'Apicio moderno'' gant ar mestr-keginer roman Francesco Leonardi.<ref>{{it}} Faccioli, Emilio (1987). ''L'Arte della cucina in Italia: libri di ricette e trattati sulla civiltà della tavola dal XIV al XIX secolo'' (en italianeg). Milano: Einaudi. {{ISBN|9788806598808}}. OCLC 18389061</ref>
Le [[violoñser]] [[genova]]t [[Niccolò Paganini]], entanet gant ar c'heginañ, a grouas rekipe kentañ ''[[ravioli]]'' dre hilienn domatez e 1837. E 1839 edo rekipe kentañ toazennoù dre domatez, ''vermicelli ca pummarola'', e-barzh [[levr keginañ]] e [[napolitaneg]] Ippolito Cavalcanti. E 1857 e voe kinniget ar ''[[ragù]]'' evit ar wech kentañ gant Carlo Dalbono en e levr ''Usi e costumi di Napoli'' (« Hengounoù ha kustumoù Naplez ») implijet evel chaous tomatez dreist-holl gant kig kudaouet o c'holeiñ ar [[keuz|c'heuz]] war ar ''maccheroni'', doare ruz ar ''cacio e pepe'' (keuz ha pebr)<ref>{{fr}} ''On va déguster l'Italie'', p. 28.</ref>.
== Implijoù ==
Implijet e vez an hilienn domatez dre ret evit meuzioù evel an toazennoù giz Bologna, al lodenn vrasañ eus ar pizzaioù, ar [[piperada]] (ur meuz eus Bro-Vask ha Gwaskogn)...
Pa vez ouzhpennet gwinêgr ha sukr e reer un temz-boued yen : [[ketchup]].
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Hili]]
[[Rummad:Tomatez]]
[[Rummad:Boued Italia]]
75b9a61c402o5kbyv7zs6emar3hqib3
2203722
2203719
2026-11-06T10:18:34Z
Ar choler
52661
v-k
2203722
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''hilienn domatez''', '''soubilh tomatez''' pe '''chaous tomatez''' zo [[hilienn]] graet gant [[tomatez]] evel aozenn bennañ. Gallout a ra bezañ un elfenn eus ur meuz, pe servijout evel [[temz-boued]] ouzhpennet goude m'eo bet keginet ar meuz. An hilienn domatez n'eo ket ken fetis ha [[koazhadur tomatez]] pe yod tomatez, padal e c'hall an eil kenkoulz hag egile bezañ un aozenn eus an hilienn domatez.
Kavet e vez hilienn domatez er meuzioù gant kig ha legumaj evel ar [[keusteurenn|c'heusteurennoù]], pe evel temz-boued e meuzioù ar [[Keginerezh Mec'hiko|geginerezh vec'hikan]], met brudetoc'h eo marteze evel soubilh an [[toazennoù]] [[keginerezh Italia|italian]] ha diazez ar [[pizza]]ioù.
== Istor ==
Bez' e oa eus hiliennoù tomatez en [[Amerika]] [[Kristol Goulm|rakkolombian]].
E 1692 ha 1694 e voe embannet, e div levrenn, ar rekipe hilienn domatez italian kentañ dindan an anv "hilienn domatez giz Spagn"<ref>{{en}} MacAllen, Ian (12 a viz C'hwevrer 2020). [https://www.redsauceamerica.com/blog/spanish-tomato-sauce-by-antonio-latini/ ""Spanish" Tomato Sauce by Antonio Latini".] Red Sauce America. Gwelet d'ar 16 a viz Gouere 2024.</ref> e ''Lo Scalco alla Moderna'' ("An arboeller a-vremañ") skrivet gant ar c'heginer italian Antonio Latini (1642–1696). Mesket e oa tomatez gant eoul olivez, ognon, kignen, pimant ha louzeier. Kregiñ a reas da vezañ implijet e [[Provañs]] hag en [[Euskal Herria]] er memes amzer. Dont a reas war wel toazennoù gant hilienn domatez evit ar wech kentañ e 1790 el levr keginañ italian ''L'Apicio moderno'' ("An Apicius a-vremañ") gant ar mestr-keginer roman Francesco Leonardi<ref>{{it}} Faccioli, Emilio (1987). ''L'Arte della cucina in Italia: libri di ricette e trattati sulla civiltà della tavola dal XIV al XIX secolo'' (en italianeg). Milano: Einaudi. {{ISBN|9788806598808}}. OCLC 18389061</ref>.
Ar soner [[biolin]] [[genova]]t [[Niccolò Paganini]] (1782-1840), entanet gant ar c'heginañ, a grouas rekipe kentañ ''[[ravioli]]'' dre hilienn domatez e 1837. E 1839 edo rekipe kentañ toazennoù dre domatez, ''vermicelli ca pummarola'', e-barzh [[levr keginañ]] e [[napolitaneg]] Ippolito Cavalcanti. E 1857 e voe kinniget ar ''[[ragù]]'' evit ar wech kentañ gant Carlo Dalbono en e levr ''Usi e costumi di Napoli'' ("Hengounioù ha kustumoù Napoli") implijet evel chaous tomatez dreist-holl gant kig kudaouet o c'holeiñ ar [[keuz|c'heuz]] war ar ''maccheroni'', doare ruz ar ''cacio e pepe'' (keuz ha pebr)<ref>{{fr}} ''On va déguster l'Italie'', p. 28.</ref>.
== Implijoù ==
Implijet e vez an hilienn domatez dre ret evit meuzioù evel an toazennoù giz [[Bologna]], al lodenn vrasañ eus ar pizzaioù, ar [[piperada]] (ur meuz eus Euskal Herria ha [[Gwaskogn]])...
Pa vez ouzhpennet gwinêgr ha sukr e reer un temz-boued yen : [[ketchup]].
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Hili]]
[[Rummad:Tomatez]]
[[Rummad:Boued Italia]]
1fb3lfupzi0x0evmvmof6cgszk3qfwf
Asmongold
0
181562
2203693
2026-11-05T20:25:19Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Zack Hoyt''', ganet e [[1990]], brudet dre e anv den a internet '''Asmongold''', zo ur [[YouTuber]] [[stadunanat]], [[streamer]], hag addispleger politikel. Kroget en doa evel streamer eus ar c'hoari ''[[World of Warcraft]]'',<ref name="dotesports">{{Cite news |last=Bogdanos |first=Dionysios |date=September 20, 2016 |title=Asmongold: "If you wanna be successful, you have to be yourself" |work=Dot Esports |url=https://dotesports.com/general/news/asmongol..."
2203693
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Zack Hoyt''', ganet e [[1990]], brudet dre e anv den a internet '''Asmongold''', zo ur [[YouTuber]] [[stadunanat]], [[streamer]], hag addispleger politikel. Kroget en doa evel streamer eus ar c'hoari ''[[World of Warcraft]]'',<ref name="dotesports">{{Cite news |last=Bogdanos |first=Dionysios |date=September 20, 2016 |title=Asmongold: "If you wanna be successful, you have to be yourself" |work=Dot Esports |url=https://dotesports.com/general/news/asmongold-if-you-wanna-be-successful-you-have-to-be-yourself-11405 |access-date=March 7, 2020 |archive-date=March 5, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210305043615/https://dotesports.com/general/news/asmongold-if-you-wanna-be-successful-you-have-to-be-yourself-11405 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.pcgamesn.com/world-of-warcraft/asmongold-wow |title=What it takes to be one of World of Warcraft's top streamers |last=Bishop |first=Dylan |date=May 29, 2020 |website=PCGamesN |access-date=March 17, 2023 |archive-date=March 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230317171824/https://www.pcgamesn.com/world-of-warcraft/asmongold-wow |url-status=live}}</ref> dre diskouez e c'hoariadennoù, burutelladennoù hag eskemmoù tro-dro d'ar c'hoari video e oa deuet a-benn da gaout kalz heulierien. Goude-se en doa ledanaet evit komaz eus c'hoarioù video lies, darvoudoù a-vremañ, ha goude-se politikel.
E 2020, Hoyt en doa kengrouet an aozadur c'hoari video ha krouiñ danvez war internet [[One True King]] (OTK).<ref name="OTK">{{cite web |last=Michael |first=Cale |title=Asmongold, Mizkif, Esfand, and more form One True King organization |date=October 11, 2020 |url=https://dotesports.com/streaming/news/asmongold-mizkif-esfand-and-more-form-one-true-king-organization |publisher=Dot Esports |access-date=March 17, 2021 |archive-date=April 11, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210411191817/https://dotesports.com/streaming/news/asmongold-mizkif-esfand-and-more-form-one-true-king-organization |url-status=live}}</ref> Kemeret en doa perzh evit sevel Starforge Systems e 2022, un embregerezh arbennikaet war ar c'hoarioù video.<ref>{{cite web |last=Gutelle |first=Sam |title=Starforge Systems is blasting off with a creator-led approach to custom PCs |url=https://www.tubefilter.com/2022/08/08/starforge-systems-computer-company-otk-one-true-king-mizkif/ |website=Tubefilter |date=August 8, 2022}}</ref>
E miz Here 2024, Hoyt a oa bet lakaet a-istribilh eus [[Twitch]] goude komzoù feuls a-ziwar ar balestinianiz, hag en em zigarezet e oa goude-se.<ref>{{cite web |title=Asmongold: Twitch streamer suspended after Palestinian rant |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c75606vd3l6o |website=BBC News |date=October 16, 2024 |access-date=August 25, 2026}}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1990]]
[[Rummad:Streamerien]]
[[Rummad:Tu dehoù pellañ]]
fu7axz3t6jx20m9db0b8kkv88nwlzs8
Marjol-ki
0
181563
2203697
2026-11-05T20:37:11Z
Arko
540
Adkas war-du [[Origanum vulgare]]
2203697
wikitext
text/x-wiki
#adkas[[Origanum vulgare]]
nwrceu362lsyn0m7uxfb6sjvtxp4xeb
Chaous tomatez
0
181564
2203698
2026-11-05T20:37:49Z
Arko
540
Adkas war-du [[Hilienn domatez]]
2203698
wikitext
text/x-wiki
#adkas[[hilienn domatez]]
igphkqvjbhhgralfgg8yunogbq6h8p0
Implijer:Ya ham is
2
181565
2203706
2026-11-05T22:07:40Z
Ya ham is
76523
Pajenn krouet gant : "Bonjour, J'apporte une modeste contribution aux Wikipédia français et breton."
2203706
wikitext
text/x-wiki
Bonjour,
J'apporte une modeste contribution aux Wikipédia français et breton.
cor19xublwpto4cjqt602oaxdkzlhxg
Stunfest
0
181566
2203709
2026-11-06T01:14:53Z
YoruNoHikage
76923
Pennad berr nevez : Stunfest, troet diwar rann gentañ ar pennad e galleg gant un nebeud cheñchamantoù
2203709
wikitext
text/x-wiki
'''Stunfest''' a zo ur gouel sevenadurioù ar [[C'hoari video|c’hoarioù video]] e [[Roazhon]]<ref name="of2025">[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-stunfest-festival-des-cultures-du-jeu-video-de-retour-a-rennes-et-il-fete-ses-20-ans-ff7e1d4a-af23-11f0-a612-0f338f9cdd87 « Le Stunfest, festival des cultures du jeu vidéo, de retour à Rennes et il fête ses 20 ans »], e ''Ouest-France'', 23 a viz Here 2025.</ref><ref name="of2026">[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/alexis-launay-bouch-ar-pechedou-eo-ar-choariou-video-bb57ba28-cede-11f1-95ba-26d2045f6620 Alexis Launay : “Bouc’h ar pec’hedoù eo ar c’hoarioù video”], e ''Ouest-France'', 25 a viz Here 2026.</ref> hag a oa arbennikaet da gentañ war ar c’hoarioù arcade hag ar c’hoarioù emgann. Dont a ra anv ar festival eus ar ger « stun » (badaouiñ) a verk e bed ar c’hoarioù video emgann un dudenn na c’hell ket ober netra ken evit ur mare. Un darvoud ma c’hall pep hini dont da c’hoari c’hoarioù a bep seurt eo Stunfest bremañ. Dalc’het e vez bep bloaz hag aozet e vez gant ar gevredigezh 3 Hit Combo staliet e Roazhon abaoe 2005.<ref name="of2026" /> Degemeret en doa ar festival ouzhpenn 13 000 arvester e 2019.<ref>[https://gamergen.com/actualites/stunfest-2019-organisateurs-devoilent-quelques-chiffres-cette-15e-edition-302075-1 « Stunfest 2019 : les organisateurs dévoilent quelques chiffres pour cette 15e édition »], e ''GamerGen''.</ref>
== Daveoù ==
<references />
== Lec'hienn ofisiel ==
* [https://www.stunfest.com Lec'hienn ofisiel]
[[Rummad:Darvoudoù e Roazhon]]
s6spzahgt2py07pl3xpq8ygcfanwcex
Jesús de Miguel
0
181567
2203710
2026-11-06T08:51:38Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "'''Jesús de Miguel Alameda''', ganet d'an [[21 a viz Gwengolo]] [[1996]] hag aet da Anaon d'an [[3 a viz Du]] [[2026]], a oa ur [[Mell-droad|melldroader]] a-vicher hag a c'hoarie evel tager. C'hoariet en doa dreist-holl De Miguel en trede rummad, [[Segunda División B]] ha [[Primera Federación]], ha c'hoariet en doa 149 krogad ha lakaet 48 pal. Goude-se en doa cheñchet divizion gant ar [[CD Castellón|Castellón]] e 2024 ha [[CD Tenerife|Tenerife]] e 2026 er Seg..."
2203710
wikitext
text/x-wiki
'''Jesús de Miguel Alameda''', ganet d'an [[21 a viz Gwengolo]] [[1996]] hag aet da Anaon d'an [[3 a viz Du]] [[2026]], a oa ur [[Mell-droad|melldroader]] a-vicher hag a c'hoarie evel tager.
C'hoariet en doa dreist-holl De Miguel en trede rummad, [[Segunda División B]] ha [[Primera Federación]], ha c'hoariet en doa 149 krogad ha lakaet 48 pal. Goude-se en doa cheñchet divizion gant ar [[CD Castellón|Castellón]] e 2024 ha [[CD Tenerife|Tenerife]] e 2026 er [[Segunda División]]. C'hoariet en doa 39 krogad ha lakaet tri pal.
==Death==
[[Restr:Homenaje a Jesús de Miguel en el estadio Heliodoro Rodríguez López.png|thumb|right|Koun lid gant bleunioù da Jesús de Miguel en [[Estadio Heliodoro Rodríguez López]]]]
D'an 2 a viz Du 2026, de Miguel a oa bet gloazet gant ur gloaz kalon goude ur stokadenn gant ar goal [[Jesús Owono]] eus an [[FC Andorra]] hag un taol-kalon en doa bet. Adevevet e oa bet e-kerzh an dezougen betek [[Hospital Universitario Nuestra Señora de Candelaria|ospital skol-veur Nuestra Señora de Candelaria]] e [[Santa Cruz de Tenerife]], met marvet eo eno d'an deiz war-lec'h, oadet a 30 vloaz.
{{DEFAULTSORT:Miguel, Jesus de}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1996]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:Melldroaderien Spagn]]
hcu4ym9x6vqwydmfqdt7rca399g0rsw
2203711
2203710
2026-11-06T08:52:06Z
Dishual
612
2203711
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jesús de Miguel Alameda''', ganet d'an [[21 a viz Gwengolo]] [[1996]] hag aet da Anaon d'an [[3 a viz Du]] [[2026]], a oa ur [[Mell-droad|melldroader]] a-vicher hag a c'hoarie evel tager.
C'hoariet en doa dreist-holl De Miguel en trede rummad, [[Segunda División B]] ha [[Primera Federación]], ha c'hoariet en doa 149 krogad ha lakaet 48 pal. Goude-se en doa cheñchet divizion gant ar [[CD Castellón|Castellón]] e 2024 ha [[CD Tenerife|Tenerife]] e 2026 er [[Segunda División]]. C'hoariet en doa 39 krogad ha lakaet tri pal.
==Death==
[[Restr:Homenaje a Jesús de Miguel en el estadio Heliodoro Rodríguez López.png|thumb|right|Koun lid gant bleunioù da Jesús de Miguel en [[Estadio Heliodoro Rodríguez López]]]]
D'an 2 a viz Du 2026, de Miguel a oa bet gloazet gant ur gloaz kalon goude ur stokadenn gant ar goal [[Jesús Owono]] eus an [[FC Andorra]] hag un taol-kalon en doa bet. Adevevet e oa bet e-kerzh an dezougen betek [[Hospital Universitario Nuestra Señora de Candelaria|ospital skol-veur Nuestra Señora de Candelaria]] e [[Santa Cruz de Tenerife]], met marvet eo eno d'an deiz war-lec'h, oadet a 30 vloaz.
{{DEFAULTSORT:Miguel, Jesus de}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1996]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:Melldroaderien Spagn]]
hb4728vf5orovvp5kbwgwmcmj68bhkc
2203712
2203711
2026-11-06T09:12:13Z
Dishual
612
/* Death */
2203712
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jesús de Miguel Alameda''', ganet d'an [[21 a viz Gwengolo]] [[1996]] hag aet da Anaon d'an [[3 a viz Du]] [[2026]], a oa ur [[Mell-droad|melldroader]] a-vicher hag a c'hoarie evel tager.
C'hoariet en doa dreist-holl De Miguel en trede rummad, [[Segunda División B]] ha [[Primera Federación]], ha c'hoariet en doa 149 krogad ha lakaet 48 pal. Goude-se en doa cheñchet divizion gant ar [[CD Castellón|Castellón]] e 2024 ha [[CD Tenerife|Tenerife]] e 2026 er [[Segunda División]]. C'hoariet en doa 39 krogad ha lakaet tri pal.
==Marv==
[[Restr:Homenaje a Jesús de Miguel en el estadio Heliodoro Rodríguez López.png|thumb|right|Koun lid gant bleunioù da Jesús de Miguel en [[Estadio Heliodoro Rodríguez López]]]]
D'an 2 a viz Du 2026, de Miguel a oa bet gloazet gant ur gloaz kalon goude ur stokadenn gant ar goal [[Jesús Owono]] eus an [[FC Andorra]] hag un taol-kalon en doa bet. Adevevet e oa bet e-kerzh an dezougen betek [[Hospital Universitario Nuestra Señora de Candelaria|ospital skol-veur Nuestra Señora de Candelaria]] e [[Santa Cruz de Tenerife]], met marvet eo eno d'an deiz war-lec'h, oadet a 30 vloaz.
{{DEFAULTSORT:Miguel, Jesus de}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1996]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:Melldroaderien Spagn]]
og0n1hcd2pwf5s0e0d32muhwa0pk8ut
2203715
2203712
2026-11-06T09:47:08Z
Ar choler
52661
v-k
2203715
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jesús de Miguel Alameda''', ganet d'an [[21 a viz Gwengolo]] [[1996]] e [[Fuenlabrada]] hag aet da Anaon d'an [[3 a viz Du]] [[2026]] e [[Santa Cruz de Tenerife]], a oa ur [[Mell-droad|melldroader]] a-vicher hag a c'hoarie evel tager.
C'hoariet en doa dreist-holl en trede rummad, [[Segunda División B]] ha [[Primera Federación]], ha c'hoariet en doa 149 c'hrogad ha lakaet 48 pal. Goude-se en doa cheñchet rummad gant ar [[CD Castellón|Castellón]] e 2024 ha [[CD Tenerife|Tenerife]] e 2026 er [[Segunda División]]. C'hoariet en doa 39 c'hrogad ha lakaet tri fal.
==Marv==
D'an 2 a viz Du 2026, de Miguel a oa bet gloazet goude ur stokadenn gant an diwaller [[Jesús Owono]] eus an [[FC Andorra]] hag un taol-kalon en doa bet. Advevet e oa bet e-kerzh an dezougen betek [[Hospital Universitario Nuestra Señora de Candelaria|ospital skol-veur Nuestra Señora de Candelaria]] e Santa Cruz de Tenerife, met marvet eo eno d'an deiz war-lec'h, oadet a 30 vloaz.
<gallery mode="packed" heights="220px">
Homenaje a Jesús de Miguel en el estadio Heliodoro Rodríguez López.png|Lid-koun gant bleunioù da Jesús de Miguel
</gallery>
{{DEFAULTSORT:Miguel, Jesus de}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1996]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:Melldroaderien Spagn]]
iulgh44k1ig7mq7yautc2ot3t5iroak
NSV (mindrailherez)
0
181568
2203713
2026-11-06T09:24:05Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|NSV|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:NSV machine gun-04.jpg|280px]] Ur vindrailherez '''NSV'''. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro orin |{{URSS}} |- ! Doare |[[Mindrailherez]] ponner |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, dre biston hir e red, yenaet dre aer |- ! Mu..."
2203713
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|NSV|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:NSV machine gun-04.jpg|280px]] Ur vindrailherez '''NSV'''.
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro orin
|{{URSS}}
|-
! Doare
|[[Mindrailherez]] ponner
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, dre biston hir e red, yenaet dre aer
|-
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[12,7 × 108 mm]]<br>[[12,7 × 99 mm NATO]]
|-
! Krouer
|[[TsKIB SOO|Burev sevel kreiz armoù evit ar sportoù hag ar chaseal]] ([[Toula]])
|-
! Bloavezh krouidigezh
|1969
|-
! Produerien
|Metallist ha Kaspex, e [[Kazakstan]]
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 1971
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! Mas
|25 kg<br>41 kg (gant an trebez)
|-
! Hirder
| {{formatnum:1560}} mm
|-
! Hirder ar c'hanol
| {{formatnum:1346}} mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Lusk-tennañ
|700-800 tenn/mn
|-
! Endalc'h
|Gourizoù 50 kartouchenn
|-
! Adstummoù nesañ
|NSVT
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|}
An '''NSV''' (e [[rusianeg]] '''НСВ''', berradur '''Никитин-Соколов-Волков''', ''"Nikitin-Sokolov-Volkov"''), diwar anvioù he c'hrouerien ; lesanvet '''Утёс''' (''"outios"'', "tornaod"), zo ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ponner bet ijinet e 1969 gant ar burev studiañ [[TsKIB SOO]] e [[Toula (Rusia)|Toula]], evit armeoù [[URSS]], a-benn kemer plas ar mindrailherezioù [[DChK|DChk]] savet a-raok an [[Eil Brezel-bed]]. Produet e vez abaoe 1971 e Kazakstan<ref>{{En}} Jonathan Ferguson, ''[https://sadefensejournal.com/nsv-kord-machine-guns-identification-differences/ NSV & Kord Machine Guns Identification & Differences]'', Small Arms Defense Journal, 09/08/2023 (lennet d'ar 06/11/2026)</ref>.
Implijet e vez c'hoazh en un nebeud broioù bet izili eus [[Pakt Varsovia]], hag en un dornad reoù all evel Irak.
== Deskrivadur ==
Kambret eo an NSV e [[12,7 × 108 mm]], met stummoù anezhi a zo e [[12,7 × 99 mm NATO]], hag a vez implijet en un nebeud broioù evel Polonia peurgetket. Mont a ra ar vindrailherez en-dro a-drugarez d'ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre amprest gazoù]], gant ur piston. Yenaet eo dre aer. Pourveziet eo gant gourizoù 50 kartouchenn. Aliet eo cheñch he c'hanol goude 100 tenn. 25 kg eo, ha gellout a ra bezañ savet war un [[trebez]] (41 kg en holl). Rankout a ra daou zen ober war he zro : un tenner hag ur pourvezier. Ur stumm anezhi (NSVT) zo graet evit bezañ savet e-bourzh tankoù<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/machineguns/russia-machineguns/nsv-12-7-utes-eng/ NSV 12.7 ‘Utes’]'', Modern Firearms (lennet d'ar 06/11/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{en}} Leroy Thompson, ''Russian Machine Guns since 1945'', Osprey Publishing, 2025, 80 p., ISBN 9781472867599
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Mindrailherezioù]]
[[Rummad:Armoù URSS]]
[[Rummad:Armoù Brezel Afghanistan (1979-1989)]]
[[Rummad:Armoù brezel Ukraina]]
n565caaidyfgjaxfvxt25qjhxf4bcpu
Thomas Lubanga
0
181569
2203716
2026-11-06T09:55:14Z
Dishual
612
lañs
2203716
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Thomas Lubanga Dyilo''', ganet d'an 29 a viz Kerzu 1960 zo un [[torfed brezel|torfedour brezel]] kondaonet eus [[Republik Demokratel Kongo]] (RDK) hag ar c'hentañ den bet kondaonet gant al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]] (LKE).<ref name=bbc_guilty>{{cite news|last=BBC Staff|title=ICC Finds Congo Warlord Thomas Lubanga Guilty|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-17364988|access-date=14 March 2012|newspaper=BBC News}}</ref><ref>{{Citation |chapter=The Trial of Thomas Lubanga |date=2022 |chapter-url=https://www.cambridge.org/core/books/congo-trials-in-the-international-criminal-court/trial-of-thomas-lubanga/6A3F81C36F9A25920BF3DD465A8C2943 |title=The Congo Trials in the International Criminal Court |pages=211–290 |editor-last=Gaskins |editor-first=Richard |edition=2 |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/9781009208772.008 |isbn=978-1-009-20877-2|chapter-url-access=subscription }}</ref> Krouer ha penn [[Unaniezh Broadelourien Kongo]] (UBK) bet e oa bet un den pouezus e-kerzh [[brezel Ituri]] (1999–2007). Rebeled renet gantañ a oa bet o seveniñ torroù da wirioù Mab-Den, evel lazhadegoù etenek, muntroù, jahinerez, gwallerezh, muturniadurioù, ha rediñ bugale da vezañ [[Bugale soudard e Republik Demokratel Kongo|bugale soudard]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Lubanga, Thomas}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1960]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
n9gt7ex539vu2drm1usag4ko05sf7ij
2203720
2203716
2026-11-06T10:00:26Z
Ar choler
52661
v-k
2203720
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Thomas Lubanga Dyilo''', ganet d'an 29 a viz Kerzu 1960 zo un [[torfed brezel|torfedour brezel]] kondaonet eus [[Republik Demokratel Kongo]] (RDK) hag ar c'hentañ den bet kondaonet gant al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]] (LKE).<ref name=bbc_guilty>{{cite news|last=BBC Staff|title=ICC Finds Congo Warlord Thomas Lubanga Guilty|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-17364988|access-date=14 March 2012|newspaper=BBC News}}</ref><ref>{{Citation |chapter=The Trial of Thomas Lubanga |date=2022 |chapter-url=https://www.cambridge.org/core/books/congo-trials-in-the-international-criminal-court/trial-of-thomas-lubanga/6A3F81C36F9A25920BF3DD465A8C2943 |title=The Congo Trials in the International Criminal Court |pages=211–290 |editor-last=Gaskins |editor-first=Richard |edition=2 |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/9781009208772.008 |isbn=978-1-009-20877-2|chapter-url-access=subscription }}</ref> Krouer ha penn [[Unaniezh Broadelourien Kongo]] (UBK) bet e oa bet un den pouezus e-kerzh [[brezel Ituri]] (1999–2007). Rebeled renet gantañ a oa bet o seveniñ torroù da [[Gwirioù mab-den|wirioù mab-den]], evel lazhadegoù etenek, muntroù, jahinerez, gwallerezh, muturniadurioù, ha redaiñ bugale da vezañ [[Bugale soudard e Republik Demokratel Kongo|bugale soudard]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Lubanga, Thomas}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1960]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
3gv50war9zpyvsk4spx9m7aodqe187o
2203721
2203720
2026-11-06T10:14:46Z
Kestenn
14086
2203721
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Thomas Lubanga Dyilo''', ganet d'an 29 a viz Kerzu 1960, zo un [[torfed brezel|torfedour brezel]] kondaonet eus [[Republik Demokratel Kongo]] (RDK) hag ar c'hentañ den bet kondaonet gant al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]] (LKE).<ref name=bbc_guilty>{{cite news|last=BBC Staff|title=ICC Finds Congo Warlord Thomas Lubanga Guilty|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-17364988|access-date=14 March 2012|newspaper=BBC News}}</ref><ref>{{Citation |chapter=The Trial of Thomas Lubanga |date=2022 |chapter-url=https://www.cambridge.org/core/books/congo-trials-in-the-international-criminal-court/trial-of-thomas-lubanga/6A3F81C36F9A25920BF3DD465A8C2943 |title=The Congo Trials in the International Criminal Court |pages=211–290 |editor-last=Gaskins |editor-first=Richard |edition=2 |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/9781009208772.008 |isbn=978-1-009-20877-2|chapter-url-access=subscription }}</ref> Krouer ha penn [[Unaniezh Broadelourien Kongo]] (UBK), bet e oa bet un den pouezus e-kerzh [[brezel Ituri]] (1999–2007). Rebeled renet gantañ a oa bet o seveniñ torroù da [[Gwirioù mab-den|wirioù mab-den]], evel lazhadegoù etenek, muntroù, jahinerezh, gwallerezh, muturniadurioù, ha rediañ bugale da vezañ [[Bugale soudard e Republik Demokratel Kongo|bugale soudard]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Lubanga, Thomas}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1960]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
4sz4duob3yzbr42osopapb9spcm0ka5