Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 8043 2203966 2191000 2026-11-10T21:20:00Z Arko 540 liamm diabarzh 2203966 wikitext text/x-wiki {{Pennad zo|Nedeleg (anv-tud)}} [[Restr:Hortus_Deliciarum,_Die_Geburt_Christi.JPG|thumb|upright 1.4|'''Nedeleg''' eo deiz ganedigezh [[Jezuz]] hervez ar gristenien]] [[Restr: Worship_of_the_shepherds_by_bronzino.jpg|thumb| Ginivelezh, gant [[Bronzino]].]] [[Restr:Folio 52r - The Adoration of the Magi.jpg|thumb|upright 1.2|Ar C'hinivelezh gwelet er {{XVvet}} kantved ([[Les Très Riches Heures du duc de Berry]])]] '''Nedeleg'''<ref>Gouel Nedeleg, e [[Buhez ar Sent (1912)]].</ref> zo ur gouel [[kristen]], hini ganedigezh [[Jezuz]], mab [[Doue]] hervez ar gristenion. "Gouel [[Ginivelezh]] Hor Salver" eo an anv dik el [[liderezh kristen]]. E [[1843]] e skrivas [[Charles Dickens]] ar romant ''[[A Christmas Carol]]'' a reas da <q> spered an Nedeleg </q> advevañ<ref>Rowell, Geoffrey, ''Dickens and the Construction of Christmas'', [[History Today]], Volume: 43 Issue: 12, December 1993, pp. 17 – 24</ref>. Hiziv an deiz e vez lidet gouel Nedeleg gant nann-kristenion ivez. Dizoueidi, yuzevion, muzulmidi, hogos an holl familhoù a laka [[Gwezenn Nedeleg|ur wezennig sapr kinklet]] en o sal-vras da geñver dibenn ar bloaz. D'ar [[25 a viz Kerzu]] an hini eo e vez lidet Nedeleg peurvuiañ (Nozveilh ar [[Pellgent]] a c'hoarvez eta etre ar 24 hag ar 25), nemet evit darn eus an [[Iliz Ortodoks|ilizoù reizhkredennek]], a zalc'h d'ar [[7 Genver|7 a viz Genver]] (e [[Rusia]], [[Polonia]], [[Tchekia]], [[Serbia]], [[Bulgaria]], [[Jorjia]]), ha d’ar [[6 a viz Genver]] emañ evit [[Iliz Armenia]]. An deiziad a zo bet termenet gant an [[iliz katolik]] da glotañ gant Gouel [[Yann ar Badezour]], d'ar [[24 a viz Mezheven]], c'hwec'h miz a-raok, lesanvet '''"an Diaraoger",''' dre m'en doa disklêriet ''"Me eo ar vouezh a gri en dezerzh : kempennit an hent d'an Aotrou".'' Gouel ar familh eo evit kalz a dud, gouel ar vugale dreist-holl, a c'hortoz gant mall profoù ar ''" [[Mabig Jezuz]] "'' evit ar gristenion, pe ''"Tad-kozh Nedeleg"'' (pe an [[Tad Nedeleg]]) bet degaset gantañ "dre ar siminal", e-harz ar wezenn-sapr, dirak botoù pep hini, e-pad noz ar [[Pellgent]]. Giz ar profoù da-geñver Nedeleg en deus lakaet ar gouel-se da vezañ ur mare a-bouez evit ar c'henwerzh, ha kavet e vez abeg en emdroadur-se a zo natur koulskoude en armerzh a hiziv, diazezet war ar [[beveziñ]]. ==Profoù nedeleg== [[Restr:Eaton's Christmas Catalogue, 1904 cover.jpg|thumb|Golo ur c'hatalog Nedeleg e 1904.]] C'hoarielloù, c'hoarioù pe arc'hant a vez profet d'ar vugale ha d'ar grennarded, ha profoù all d'an dud gour a-wechoù ivez. Paket e vezont gant paper-prof ha lakaet e vezont e traoñ ar wezenn Nedeleg. Digoret e vezont da hanternoz pe d'ar beure war-lerc'h. == Nedeleg Laouen == Hetet e vez un Nedeleg Laouen d'an dud e kalz yezhoù {| |- | * [[Alamaneg]] : ''Fröhliche Weihnachten'' * [[Bulgareg]] : ''Tchestito Rojdestvo Hristovo'' * [[Daneg]] : ''Glædelig Jul'' * [[Esperanteg]] : ''Ĝojan Kristnaskon'' * [[Finneg]] : ''Hyvää Joulua'' * [[Gouezeleg]] [[Skos]] : ''Nollaig Shona Dhuit'' | * [[Gresianeg]] : Kala Hristougenna * [[Hungareg]] : ''Boldog karàcsonyt'' * [[Islandeg]] : ''Gledileg Jol'' * [[Italianeg]] : ''Buon Natale'' * [[Izelvroeg]] : ''Vrolijk Kerstfeest'' * [[Katalaneg]] : ''Feliç nadal'' | * [[Kerneveureg]] : ''Nedelek lowen'' * [[Norvegeg]] : ''Gledelig Jul'' * [[Poloneg]] : ''Wesolych Świąt'' * [[Portugaleg]] : ''Feliz Natal'' * [[Ruseg]] : ''С Рождеством'' (s rojd yèsst vom) * [[Saozneg]] : ''Merry Christmas'' | * [[Sinaeg]] : ''圣诞快乐'' (shèng dàn kuài lè) * [[Sorabeg uhel]] : ''Wjesołe hody'' * [[Sorabeg izel]] : ''Wjasołe gódy'' * [[Spagnoleg]] : ''Feliz Navidad'' * [[Svedeg]] : ''God Jul'' |} == Pennadoù kar == * [[Tad-kozh an Nedeleg]] * [[Gwezenn Nedeleg]] * [[Kraou Nedeleg]] * [[Skod Nedeleg]] * [[Marc'had Nedeleg]] * [[Gourdeizioù]]. === Liammoù diavaez === * [http://mtcn.free.fr/mtcn-traditional-music-midi-christmas-carol.php Noueloù hengounel eus bro Nisa] ([[saozneg]]) ([[galleg]]) ([[okitaneg]]) *Bugale Diwan Gwengamp o kanañ da vare Nedeleg : http://www.letelegramme.fr/cotes-darmor/guingamp/diwan-80-enfants-au-spectacle-de-noel-22-12-2017-11790521.php?share_auth=046f9c1e631f446abeb984cf5e7aa176#DGBVDYf1BxiWT4xX.01 == Notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Nedeleg| ]] 3caopjru5ld6hiitk6q7tj16fli8out 0 13125 2203972 2148870 2026-11-11T07:59:38Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.7) 2203972 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Revelezh]] [[Rummad:LGBT]] {{Tabut termenadurezh}} Un doare [[disrannouriezh benevelourel]] eo an '''disrannouriezh lesbianel''' savet diwar ar [[Broadelouriezh queer|vroadelouriezh queer]] hag al [[lesbianouriezh politikel]]. An disrannouriezh lesbianel ma vev ar maouezed disrannet diouzh ar [[c'houred]] penn-da-benn ha gant darempredoù karantezel ha reizhel entrezi nemetken a zo bet awenet-don gant oberennoù [[lennegezh]] [[skiant-faltazi]] 'zo ("[[skiant-faltazi lesbianel]]") ma vez kaoz eus [[Kevredigezh|kevredigezhioù]] en dazont e-lec'h na van nemet maouezed. Klasket ez eus bet lakaat seurt kevredigezhioù kloz e pleustr, evel da skouer [[Aristasia]], ur gumuniezh enni maouezed nemetken. Alies a-walc'h e sav liammoù ivez etre an isrannouriezh lesbianel hag ar [[Paganiezh dianek|baganiezh dianek]]. ==Gwelet ivez== * [[Lesbianelezh]] * [[Disrannouriezh benevelourel]] * [[Benevelouriezh]] * [[Lesbianouriezh politikel]] * [[Aristasia]] ==Liammoù diavaez== * [https://web.archive.org/web/20060417141711/http://www.grrltalk.net/ Dafar a bep seurt] * [https://web.archive.org/web/20120208114038/http://www.rainbowhistory.org/furies.htm The Furies Collective] * [https://web.archive.org/web/20060428132418/http://www.queerbychoice.com/lesfemlinks.html Skridoù a bep seurt] {{Porched revelezh}} r4g8wh48g9gposobn5d7eqyngndld8f 1 30412 2203968 2203931 2026-11-10T22:35:02Z Ch. Rogel 46 /* Keltiegour : ar yezhoù hepken ? */ Respont 2203968 wikitext text/x-wiki Marteze '''n'eo ket ret''' kendeuziñ gant [[yezhoù keltiek]]? [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 26 Mez 2007 da 17:13 (UTC) :a-du ganit. geriadurel eo ar pennad-mañ ouzhpenn. --[[Implijer:Neal|<span style="color:green">Neal</span>]] [[User talk:Neal|^(Kaozeal)]] 26 Mez 2007 da 17:33 (UTC) '''N'eo ket ret''' 'm boa skrivet. Evit farsal. Gouzout a raen petra a oa da zont da-heul. Aesoc'h teuz, kendeuz, [[freuz]], reuz, eget diorren. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 27 Mez 2007 da 03:38 (UTC) : aesoc'h e vefe d'am soñj sevel ur pennad a-feson dindan un titl o tennañ d'an danvez-studi kentoc'h evit d'an den a gas da-benn enklaskoù war an danvez-studi-se. --[[Implijer:Neal|<span style="color:green">Neal</span>]] [[User talk:Neal|^(Kaozeal)]] 27 Mez 2007 da 11:48 (UTC) ::da lârete eo e kaver stankoc'h pennadoù gante titloù evel "biologiezh" pe "geologiezh" evit "biologour" ha "geologour". Ha perak ket adenvel ar pennad-mañ: "studioù keltiek"? [[Implijer:Neal|<span style="color:green">Neal</span>]] [[User talk:Neal|^(Kaozeal)]] 28 Mez 2007 da 18:20 (UTC) Peogwir out un arbennigour , gra! Pegen mantrus ne labourjes war ar wikipedoù all da lakaat urzh ivez, e-barzh pennadoù ken droch evel hemañ, pe [[Alkides]]! == Keltiegour : ar yezhoù hepken ? == Lâr' a ra ar pennad e vez studiet ar yezhoù keltiek gant ar geltiegourien, met ha n'eo ket ledanoc'h o zachenn studiañ ? Marteze e teu ar sell-se eus ar wikipedia gallek, a ra un diforc'h etre "celtiste" ha "celtologue", zoken ma n'eo ket gwall sur pe stabilaet an diforc'h etrezo e galleg (displeget an diforc'h en doare divizout [[:fr:Celtologie|er pennad-mañ]] : <nowiki>''</nowiki>"Les spécialistes en linguistique celte, seraient appelés « celtistes » ou « celtisants », dès lors que les « celtologues » verront leurs travaux se baser sur une approche archéologique et civilisationelle."<nowiki>''</nowiki>). Daou rummad zo er wikipedia gallek bepred : [[:fr:Catégorie:Celtiste]] ha [[:fr:Catégorie:Celtologue]], ar pezh n'eo ket gwir evit ar wikipedia saoznek : [[:en:Category:Celtic studies scholars]], na spagnolek ("Celtologist" ha "Celticist" a zo anezho e saozneg avat, met kas a reont d'ar memes pennad : [[en:Celtic Studies]]). Ar wikipedia alamanek a zispleg [[:de:Keltologie|an diforc'h etre Keltologie ha Keltistik]], ur ger kozh awalc'h implijet en XIXvet kantved war e seblant. Neuze n'eo ket gwall spis an diforc'h nag e galleg nag en alamaneg nag e saozneg, pa vod ar geltigouriezh ar studioù etrediskiblezhel diwar-benn ar bed keltiek kozh ha nevez : yezhoù, arkeologiezh, istor, lizhegerouriezh, lennegezh. Neuze e vefe ret rummata ar skolveuriad [[:fr:Venceslas_Kruta|Venceslas Kruta]] e-touez ar geltigourien da skouer, rak studiet en deus ar Gelted kozh ha n'eo ket dreist-holl ar yezhoù keltiek. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 10 Du 2026 da 10:11 (UTC) :Pa lenner al lennegezh skiantel c'hallek e kaver m'eo bet graet un troc'h etre istor an Hengelted, ha gwir eo n'eus ket kalz a vammennoù e yezhoù keltiek en Henamzer hag e krog istor komzerien ar yezhoù keltiek pell goude. Diwar brezel kuzh broudet gant Jakobined, ne ket erbedet degemer re levezon ar Gelted war Europa ha Bro-C'hall. Ne vez chalet gant an afer-se ar Vreizhveuridi hag an Alamaned. Gouzout a reont mat ma voe ar Gelted mistri war darn o broioù hag e reont o enklaskoù hep re a rakvarnadennoù.<br> :Ma fell deomp unvaniñ ar maezioù enklask, petra ober ? Implijet e vez keltiegour (ha keltiegouriezh) a-gozh, met pa 'z eus meiz ar yezh keltiek ennañ, ne vije ket aes goloiñ an hendraouriezh diwarnañ. Mont gant keltoniezh pe keltouriezh a vije poellekoc'h, met nevezinti ez int. Ret e vije goulenn digant ar plac'h hendraourez ha brezhonegerez nemetañ (kostez Ti-kêr Karaez). [[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 10 Du 2026 da 22:35 (UTC) 2003dvy8w3h3oeuzi2t258y1q8vaqvn 2203969 2203968 2026-11-10T22:37:08Z Ch. Rogel 46 Keltiegour ? Reizhadennig 2203969 wikitext text/x-wiki Marteze '''n'eo ket ret''' kendeuziñ gant [[yezhoù keltiek]]? [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 26 Mez 2007 da 17:13 (UTC) :a-du ganit. geriadurel eo ar pennad-mañ ouzhpenn. --[[Implijer:Neal|<span style="color:green">Neal</span>]] [[User talk:Neal|^(Kaozeal)]] 26 Mez 2007 da 17:33 (UTC) '''N'eo ket ret''' 'm boa skrivet. Evit farsal. Gouzout a raen petra a oa da zont da-heul. Aesoc'h teuz, kendeuz, [[freuz]], reuz, eget diorren. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 27 Mez 2007 da 03:38 (UTC) : aesoc'h e vefe d'am soñj sevel ur pennad a-feson dindan un titl o tennañ d'an danvez-studi kentoc'h evit d'an den a gas da-benn enklaskoù war an danvez-studi-se. --[[Implijer:Neal|<span style="color:green">Neal</span>]] [[User talk:Neal|^(Kaozeal)]] 27 Mez 2007 da 11:48 (UTC) ::da lârete eo e kaver stankoc'h pennadoù gante titloù evel "biologiezh" pe "geologiezh" evit "biologour" ha "geologour". Ha perak ket adenvel ar pennad-mañ: "studioù keltiek"? [[Implijer:Neal|<span style="color:green">Neal</span>]] [[User talk:Neal|^(Kaozeal)]] 28 Mez 2007 da 18:20 (UTC) Peogwir out un arbennigour , gra! Pegen mantrus ne labourjes war ar wikipedoù all da lakaat urzh ivez, e-barzh pennadoù ken droch evel hemañ, pe [[Alkides]]! == Keltiegour : ar yezhoù hepken ? == Lâr' a ra ar pennad e vez studiet ar yezhoù keltiek gant ar geltiegourien, met ha n'eo ket ledanoc'h o zachenn studiañ ? Marteze e teu ar sell-se eus ar wikipedia gallek, a ra un diforc'h etre "celtiste" ha "celtologue", zoken ma n'eo ket gwall sur pe stabilaet an diforc'h etrezo e galleg (displeget an diforc'h en doare divizout [[:fr:Celtologie|er pennad-mañ]] : <nowiki>''</nowiki>"Les spécialistes en linguistique celte, seraient appelés « celtistes » ou « celtisants », dès lors que les « celtologues » verront leurs travaux se baser sur une approche archéologique et civilisationelle."<nowiki>''</nowiki>). Daou rummad zo er wikipedia gallek bepred : [[:fr:Catégorie:Celtiste]] ha [[:fr:Catégorie:Celtologue]], ar pezh n'eo ket gwir evit ar wikipedia saoznek : [[:en:Category:Celtic studies scholars]], na spagnolek ("Celtologist" ha "Celticist" a zo anezho e saozneg avat, met kas a reont d'ar memes pennad : [[en:Celtic Studies]]). Ar wikipedia alamanek a zispleg [[:de:Keltologie|an diforc'h etre Keltologie ha Keltistik]], ur ger kozh awalc'h implijet en XIXvet kantved war e seblant. Neuze n'eo ket gwall spis an diforc'h nag e galleg nag en alamaneg nag e saozneg, pa vod ar geltigouriezh ar studioù etrediskiblezhel diwar-benn ar bed keltiek kozh ha nevez : yezhoù, arkeologiezh, istor, lizhegerouriezh, lennegezh. Neuze e vefe ret rummata ar skolveuriad [[:fr:Venceslas_Kruta|Venceslas Kruta]] e-touez ar geltigourien da skouer, rak studiet en deus ar Gelted kozh ha n'eo ket dreist-holl ar yezhoù keltiek. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 10 Du 2026 da 10:11 (UTC) :Pa lenner al lennegezh skiantel c'hallek e kaver m'eo bet graet un troc'h etre istor an Hengelted, ha gwir eo n'eus ket kalz a vammennoù e yezhoù keltiek en Henamzer hag e krog istor komzerien ar yezhoù keltiek pell goude. Diwar brezel kuzh broudet gant Jakobined, ne ket erbedet degemer re levezon ar Gelted war Europa ha Bro-C'hall. Ne vez chalet gant an afer-se ar Vreizhveuridi hag an Alamaned. Gouzout a reont mat ma voe ar Gelted mistri war darn o broioù hag e reont o enklaskoù hep re a rakvarnadennoù.<br> :Ma fell deomp unvaniñ ar maezioù enklask, petra ober ? Implijet e vez keltiegour (ha keltiegouriezh) a-gozh, met pa 'z eus meiz ar yezh keltiek ennañ, ne vije ket aes goloiñ an hendraouriezh diwarnañ. Mont gant keltoniezh pe keltouriezh a vije poellekoc'h, met nevezinti ez int. Ret e vije goulenn digant ar plac'h hendraourez ha brezhonegerez nemeti (kostez Ti-kêr Karaez). [[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 10 Du 2026 da 22:35 (UTC) rf3a7z6afi033w83oemq55qad0cuume 0 44527 2203960 2203930 2026-11-10T20:07:16Z Ar choler 52661 + 2203960 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:WyattEarp2.jpg|thumb|'''Wyatt Earp''' poltredet war-dro 1869, oadet a 21 bloaz]] '''Wyatt Berry Stapp Earp''' ([[Monmouth (Illinois)|Monmouth]], [[Illinois]], 19 a viz Meurzh [[1848]] – [[Los Angeles (Kalifornia)|Los Angeles]], [[Kalifornia|California]], 13 a viz Genver [[1929]]) zo bet ur saver-loened [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]], ur bleiner [[Karr-samm|kirri-samm]], a-wezhioù ur chaseer [[bizon]]ed, un ofiser a lezenn e meur a gêr er [[Far-West]], ur c'hoarier a vicher, un dalc'her ''saloon'', ur [[mengleuz]]ier, hag un tredeog en emgannoù [[boks]]. Brudet eo dreist-holl evit ar perzh a gemeras en [[emgann en O.K. Corral]], asambles gant an [[Dentouriezh|dentour]] [[Doc Holliday]] (1851-1887) ha daou eus e vreudeur, ar [[Cherif|''sherif'']] [[Virgil Earp]] (1843-1905) hag ar ''sherif'' [[Morgan Earp]] (1851-1882). Deuet eo Wyatt Earp da vezañ un den brudet en Istor ar Stadoù-Unanet. E vuhez he deus pourchaset danvez evit un niver bras a filmoù, a abadennoù [[skinwel]], a [[buhezskrid|vuhezskridoù]] hag a oberennoù faltazi. == Buhez == === Yaouankiz === D'an 30 a viz Gouere [[1840]] e timezas an intañv Nicholas Porter Earp ha Virginia Ann Cooksey e [[Hartford (Kentucky)|Hartford]] ([[Kentucky]]). Ganet e voe Wyatt Earp e Monmouth (Illinois) d'an 19 a viz Meurzh 1848. Wyatt Earp en doa un hantervreur koshoc'h, hag un hanterc'hoar, a varvas pa oa 10 miz. Nicholas Earp a vadezas Wyatt goude an ofiser a rene anezhañ e-doug ar [[brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet]], ar c'habiten Wyatt Berry Stapp, eus Emouestlidi war varc'h Illinois. E miz Meurzh 1850 e tilezas an tiegezh Earp Monmouth evit mont da vevañ e California met annezañ a rejont en [[Iowa]]. War-dro 160 devezh-arat a yae d'ober o atant nevez, seizh lev e biz [[Pella (Iowa)|Pella]]. E miz Meurzh [[1856]], Nicholas Earp a werzhas an atant hag a zistroas da Vonmouth, met ne zeuas ket a-benn da gavout labour evel barazher pe gounideg. Dre ma ne oa ket barrek da vagañ e diegezh mod all e tivizas dont da vezañ poliser kêr, hag e labouras evel-se e-pad tri bloaz. A-hervez en doa un eil seurt gounidoù p' en dije gwerzhet boeson, ar pezh a lakaas [[emsav enep ar boeson]] Monmouth da sevel a-enep dezhañ. Prosezet e voe e 1859 evit bezañ gwerzhet boeson dindan guzh, kondaonet ha mezhekaet dirak an holl. Ne voe ket gouest da baeañ an telloù-kastiz goulennet gant al lez-varn ha, d'an 11 a viz Du [[1859]], e voe lakaet foar war madoù an tiegezh Earp. Daou zevezh diwezhatoc'h ez eas kuit an tiegezh adarre da vont da Bella en Iowa. Goude o diannezadeg e reas Nicholas kalz beajoù da Vonmouth e 1860, da gadarnaat ha da beurechuiñ gwerzh e zouaroù, ha da dalañ ouzh meur a brosez intentet outañ evit dleoù ha tamalloù floderezh war an telloù. D'ar c'houlz ma oa distroet an tiegezh da Bella e tarzhas ar [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|brezel diabarzh]]. Ar vreudeur Earp Newton, James ha Virgil a lakaas o anv en [[Union Army|arme an Unaniezh]] d'an 11 a viz Du [[1861]]. Pa ne oa ken 13 vloaz e oa re yaouank Wyatt da vont gante, met diwezhatoc'h e klaskas meur a wezh tec'hout evit mont en arme, met kavet e veze bewech gant e dad ha kaset gantañ d'ar gêr. Endra ma oa Nicholas o tuta soudarded hag o lakaat ar c'hompagnunezhioù da bleustriñ war ar vicher soudard, Wyatt, gant sikour e daou vreur yaouankoc'h, Morgan ha Warren, a oa fiziet ennañ an emell eus un eostad [[maiz]] a oa dindan war-dro 80 devezh-arat. Goude bezañ bet gloazet-bras en emgann [[Fredericktown (Missouri)|Fredericktown]] ([[Missouri]]) e tistroas James d'ar gêr e-doug an hañvezh 1863. Kemer a reas Newton ha Virgil perzh e meur a emgann er reter hag dont a rejont en-dro diwezhatoc'h. E miz Mae [[1864]], an tiegezh Earp a gemeras an hent gant ur charreadeg kirri a oa o vont da Galifornia. En e levr ''Wyatt Earp: Frontier Marshal'' (1931), ar skrivanger [[Stuart N. Lake]] a zanevell kejadenn an Earped ouzh [[Amerindianed|Indianed]] e-kichen [[Fort'h Laramie]] ([[Wyoming]]), ha Wyatt a dennas e vad eus un arsav e [[Fort Bridger]] (Wyoming) da chaseal [[bizon]]ed gant an ergerzher [[Jim Bridger]] (1804-1881). Diwezhatoc'h, enklaskerien o deus lavaret e oa kaeraet danevell S. N. Lake diwar deroù buhez Earp, dre ma 'z eus nebeut a brouennoù da gadarnaat e istorioù. === California === E diwezh an hañv 1865, Wyatt ha Virgil a gavas fred evel bleinerien evit rouedad [[treuzdougen]] ''Banning Stage Line'' an embreger [[Phineas Banning]] (1830-1885) en [[Imperial Valley]]. Eno a-hervez ec'h evas Wyatt [[whisky]] evit ar wezh kentañ ha ken klañv e vije bet ma vije chomet hep evañ takenn e-pad ugent vloaz goude-se. E-doug an nevezamzer 1866, Earp a zeuas da vezañ bleiner kirri-samm, hag a gase kargadoù evit an embregerezh Chris Taylor. An hent a heulie e 1866-1868 a gase eus [[Wilmington (Los Angeles, California)|Wilmington]] e California betek [[Prescott (Arizona)|Prescott]] en [[Arizona]]. Labourat a reas war an hent eus [[San Bernardino (Kalifornia)|San Bernardino]] dre [[Las Vegas (Nevada)|Las Vegas]] ([[Nevada]]), betek [[Salt Lake City]] ([[Utah]]). E-pad an nevezamzer 1868 e voe tutaet Earp gant Charles Chrisman da gas dafar da sevel [[hent-houarn]] an [[Union Pacific]]. Soñjal a reer ez eo d'ar c'houlz-se e krogas da c'hoari evit an arc'hant ha da voksañ. Tredeog e voe e [[Cheyenne (Wyoming)|Cheyenne]] (Wyoming) en un emgann etre [[John Shanssey]] (1848 – ''c.''1919) eus Arizona ha [[Mike Donovan]] (1847-1918) eus Illinois. === Den a lezenn === En nevezamzer 1868 ec'h annezas an tirgezh Earp e [[Lamar (Missouri)|Lamar]] (Missouri), ma teuas Nicholas da vezañ poliser. Pa zilezas e garg da zont da vezañ [[barner a beoc'h]] d'ar 17 a viz Du [[1869]], Wyatt a voe tutaet evel poliser e-lec'h e dad ; ur c'hred a {{formatnum:1000}} [[dollar|$]] gwarezet gant e dad, un eontr dezhañ hag un den all a baeas en eskemm ouzh e bost. [[File:Urilla Sutherland.jpg|thumb|Urilla Sutherland]] D'an 10 a viz Genver [[1870]] e timezas Wyatt Earp gant e wreg kentañ, Urilla Sutherland (1849 - ''c.''1870), merc'h William ha Permelia Sutherland, a orin eus [[New York]]. Ne badas ket pell an dimeziñ. Soñjal a reer e varvas Urilla un nebeud mizioù pe war-dro ur bloavezh diwezhatoc'h. Div zisplegadenn d'he marv a gaver : an [[tifuz]]<ref>{{en}} [http://homepages.rootsweb.com/~gormleym/earp/b55.htm#P55 Rootsweb]</ref> pe ar [[gwilioud]]. E miz Eost 1870, Wyatt a brenas un ti ha douaroù evit 50 $. E miz Du e werzhas an ti evit 75 $. Implijet eo bet an deiziad-se evit muchañ deiziad marv Urilla, o kemer harp war ar soñj n'en deus ket kement ezhomm un intañv eus un ti hag un den dimezet en gortoz da gaout bugale. E miz Du, Earp a c'hounezas e bost poliser en dilennadegoù, trec'h d'e hantervreur, Newton, dre 137 mouezh a-enep 108. D'ar 14 a viz Meurzh [[1871]] e savas [[Kontelezh Barton (Missouri)|Kontelezh Barton]] ur prosez a-enep Wyatt Earp. Karget e oa da zastum gwirioù aotre en anv kêr Lamar, ar sammad a oa da vezañ implijet da sevel skolioù er vro. Tamallet e oa outañ chomet hep bezañ degaset an arc'hant dastumet. D'an 31 a viz Meurzh, un den anvet James Cromwell a savas klemm a-enep da Wyatt, o tisklêriañ e oa bet falset paperoù a spisae ar sammad arc'hant dastumet gant Earp digant Cromwell evit goulenn ur prosez. A-benn kaout ar sammad etre ar pezh a oa bet degaset gant Earp hag ar pezh a zlee Cromwell (hag a lavare en doa paeet) e lakaas al lez-varn foar war falc'herez Cromwell hag a werzhas anezhi evit 38 $. Disklêriañ a rae Cromwell e tlee Earp 75 $ dezhañ, gwerzh an ardivink. D'ar c'hentañ a viz Ebrel, Earp a oa unan eus tri den (asambles gant Edward Kennedy ha John Shown) a oa tamallet oute bezañ laeret ul loen-kezeg. D'an 28 a viz Meurzh o dije laeret an damallidi daou [[jav|loen-kezeg]], "a dalveze pep a gant dollar", digant William Keys en tiriad indian. D'ar 6 a viz Ebrel e voe harzet Wyatt Earp gant an [[Servij Marshaled ar Stadoù-Unanet|eiler]] J.G. Owens. Lennet e voe dezhañ [[engalv]] ar c'hargoù en e enep gant [[Commissioner]] James Churchill d'ar 14 a viz Ebrel. Lakaet e voe ar c'hred da 500 $. D'ar 15 a viz Mae e voe embannet ar skrid tamall a-enep Earp, Kennedy ha Shown. Anna Shown, gwreg John Shown, a zisklêrias e oa bet mezvet he gwaz gant Earp ha Kennedy hag o doa gourdrouzet e vuhez a-benn kavout e skoazell. Koulskoude, d'ar 5 a viz Even, e voe didamallet Edward Kennedy tra ma chome digemm ar c'hargoù a-enep Earp ha John Shown. War a seblant, Earp, a dale ouzh daou brosez hag un argerzh-kastizañ, a dibabas tec'hout da Stad Missouri. Embannet e voe un urzh herzel. == Distro == E-pad bloavezhioù n'o deus ket an enklaskerien testeni ebet eus buhez Earp etre 1871 hag ar 25 a viz Here [[1874]], pa zeuas war wel adarre e [[Wichita (Kansas)|Wichita]] ([[Kansas]]). Lakaet ez eus bet en doa tremenet an tri bloaz-se o chaseal bizoned e Kansas (evel m'en danevell Stuart Lake) hag o kantreal er [[Plaenennoù Bras|Plaenennoù bras]]. Krediñ a reer peurvuiañ e kejas evit ar wezh kentañ ouzh e vignon tost ar poliser[[Bat Masterson]] (1853-1921) d'ar c'houlz-se, war vord ar stêr Arkansas. Koulskoude, testenioù eus ar mare-se a ziskouez e oa Earp o vevañ e-kichen [[Peoria (Illinois)|Peoria]] (Illinois) e 1872. Enklaskoù zo bet graet. Enrollet e oa Earp e rolloù kêr Peoria e 1872 e ti Jane Haspel, a rene ur [[fouzhlec'h]]. E miz C'hwevrer 1872, polis Peoria a serras peder maouez ha tri den. Wyatt Earp, Morgan Earp ha George Randall e oa an tri den-se. Wyatt hag ar re all a voe tamallet oute ''"derc'hel ha bezañ kavet en un ti brudet-fall"''. Un dell-gastiz 20 $ e voent lakaet da baeañ ouzhpenn ar priz lakaet evit an torfedoù-se. Kavet ez eus bet div harzhadenn all eus Wyatt Earp evit ar memes abeg e 1872 e Peoria. Klozañ a ra lod eus an enklaskerien e tiskouez titouroù Peoria e kemere Wyatt Earp perzh e marc'had ar [[gasterezh]] e tolead Peoria e 1872. An titour-se en deus lakaet lod eus an enklaskerien da vurutellañ testenioù Lake diwar-benn chaseadennoù bizoned Earp e Kansas e 1871-1874. E ''Frontier Marshal'', Lake en deus embannet ivez en doa kejet Earp ouzh tud vrudet evel [[Wild Bill Hickok]] (1837-1876) p'edo e Kansas. Lake en deus anavezet Earp ivez evel an den en doa harzet ar ribler armet [[Ben Thompson]] (1843-1884) en [[Ellsworth, Kansas|Ellsworth]] (Kansas), d'ar 15 a viz Eost [[1873]]. Koulskoude ne zeu ket Lake a-benn da reiñ mammennoù e zisklêriadennoù. Abalamour da se, enklaskerien o deus diskouezet o doa diskred diwar-benn danevelloù Lake. An enklaskoù graet diwar an dielloù a chom n'o deus diskouezet prouenn ebet e oa Wyatt Earp en Ellsworth da vare torfedoù Thompson eno. Ar re a gred e harzadenn Thompson gant Earp, pe zoken e bezañs Earp en Ellsworth e miz Eost ar bloaz-se, a ra anv eus eñvorennoù dispis e vije bet Earp o chom er ''Grand Central Hotel'' eno. Enklaskoù o deus diskouezet ne oa ket anv Earp war rolloù al leti-se en hañvezh-se. Ouzhpenn, oberoù Benjamin Thompson e-tro ar bloaz ma oa harzet a oa danevellet-pizh gant kelaouennoù ar c'hornad na reont ket anv eus Earp gwezh ebet. Thompson a embannas e zanevell dezhañ e-unan eus darvoudoù 1873, ha ne lavar ket e oa harzet gant Earp. An eiler Ed Hogue eus Ellsworth an hini eo a harzas anezhañ e gwirionez. ==Wichita== Evel e Ellsworth, e [[Wichita (Kansas)|Wichita]] (Kansas) e oa un ti-gar ma veze kaset tropelladoù chatal eus [[Texas]]. An hevelep [[trummgêr]]ioù enne bevin er Far-West a oa lec'hioù trouzus leun a bennoù boeson, ''cow-boys'' armet a feste diwezh beajoù hir. Kregiñ a reas Earp da labourat ent ofisiel e burev ''marshall'' Wichita d'an 21 a viz Ebrel [[1875]], goude ma oa bet dilennet Mike Meagher evel ''marshall'' kêr (luzierezh a zegas an anv-se, rak ''city marshall'' a veze alies heñvelster gant penn ar polis, un anv a veze implijet ivez). Kavet ez eus bet ur pennad kazetenn hag a ra anv eus Earp evel "Ofiser Erp" (''[[sic]]'') kent ma oa tutaet ent ofisiel, ar pezh a laka e roll resis evel ofiser e 1874 da amsklaer. War a seblant e oa paeet evit ul labour na oa ket ofisiel. Earp a c'hounezas brud pa oa e Wichita. Anavezout hag herzel a reas ul laer kezeg (oc'h ober gant e arm met hep gloazañ an den) ha goude-se ur strollad laeron kirri. Un tamm brav a strafuilh en doe e deroù 1876 pa gouezhas e [[revolver]] karget diouzh e ''holster'', pa oa en e goazez en ur gador, rak leuskel a reas un tenn pa skoas ar [[ki (arm-tan)|ki]] an arm ouzh al leur. Tremen a reas ar boled a-dreuz e chupenn hag eñ er-maez dre ar solier. Gallout a reer soñjal diwar diviz Earp diwar-benn ar gudenn e buhezskrid Lake, ''Wyatt Earp: Frontier Marshal'' (embannet goude marv Wyatt), ne zougas morse ur revolver un-ober gant c'hwec'h tenn adarre. E danevell Lake, Earp ne anzavas ket en doa prenet skiant a-zivout ar fazi-se diwar e goust. Earp a ziskouezas ivez e nerzh-kalon e Wichita en un darvoud na oa ket danevellet gant ar c'hazetennoù met a gaver meneget e buhezskrid Lake hag a zo kadarnaet en eñvorennoù e eiler Jimmy Cairns. Wyatt a lakas toucherien en arraj o klask kemer en-dro ur [[piano]] na oa ket bet paeet en ur fouzhlec'h hag o rediañ an doucherien da zastum an arc'hant da viret ar benveg-seniñ el lec'h ma oa. Diwezhatoc'h, ur strollad eus tost hanter-kant toucher armet a vodas e karter Delano, o prientiñ mont d'ober un droiad boesonerezh diroll e kreiz-kêr Wichita en tu all d'ar stêr. Ar polis ha keodedourien Wichita en em vodas evit enebiñ ouzh ar saouterien-se. Earp a chomas e-kreiz linenn an difennerien, war ar pont etre Delano ha Wichita, ha derc'hel a reas penn ouzh ar bagad gwazed armet, en ur gaozeal oute. A-benn ar fin ez eas kuit ar saouterien. Dalc'het e oa bet ar peoc'h hep tennañ un tenn hag hep lazhañ den pe zen. Bloavezhioù goude e skivas Jimmy Cairns diwar-benn Earp : «&nbsp;Wyatt Earp a oa un ofiser dispar. Kalonek e oa betek penn, ha war a seblant n'en doa aon rak netra. Doujañs o doa an holl baotred-saout evitañ ha seblantout a raent anavezout e zreistelezh hag e aotrouniezh, bewech en doa bet tro da gaout.&nbsp;» E diwezh 1875, kazetenn kêr ( ''Beacon'' Wichita) a lenned warni : :''Dimerc'her (d'an 8 a viz Kerzu), ar poliser Earp en deus kavet un estrañjour en e c'hourvez e-kichen ar pont, badaouet gant ar boeson. Kaset en deus anezhañ d'an toull ha pa oa o furchal e c'hodelloù e kavas war-dro 500 $ en e gerz. Kaset e voe antronoz dirak e enor ar barner polis, paeañ a reas e dell-gastiz evit e damm fest ken plaen ha tra, hag eñ kuit, laouen an tamm anezhañ. Peadra en deus da laouenaat da vezañ deuet evit e aferioù, tra ma oa mezv, en ul lec'h ken dudius ha Wichita rak n'eus ken un nebeud lec'hioù all e-lec'h ma vije bet klevet komz en-dro eus ur bilhed 500 $. Biskoazh den n'en deus lakaet diskred war lealded hor polis en un doare sirius.'' ==Levrlennadur== *{{en}} Barra, Allen. ''Inventing Wyatt Earp: His Life and Many Legends''. New York : Carroll & Graf Publishers, 1999 {{ISBN|978-0-7867-0685-3}} *{{en}} Earp, Josephine Sarah Marcus. ''I Married Wyatt Earp: The Recollections of Josephine Sarah Marcus Earp''. Tucson : University of Arizona, 1994 {{ISBN|978-0-8165-0583-8}} *{{en}} Fattig, Timothy W.. ''Wyatt Earp – The Biography''. Honolulu : Talei Publishers, 2005 {{ISBN|978-0-9631772-8-5}} *{{en}} Gatto, Steve. ''The Real Wyatt Earp: A Documentary Biography''. Silver City : High-Lonesome Books, 2000 {{ISBN|978-0-944383-50-6}} *{{en}} Lake, Stuart N.. ''Wyatt Earp: Frontier Marshal''. New York : Pocket Books, 1994 [[ISBN978-0-671-88537-3}} *{{en}} Marks, Paula Mitchell. ''And Die in the West: the story of the O.K. Corral gunfight''. New York : Morrow, 1989 {{ISBN|978-0-671-70614-2}} *{{en}} Reidhead, S. J.. ''Travesty: Frank Waters' Earp Agenda Exposed. Roswell : Jinglebob Press & Wyatt Earp Books, 2005 {{ISBN|978-1-892508-13-3}} *{{en}} Tefertiller, Casey. ''Wyatt Earp: The Life Behind the Legend''. New York : John Wiley & Sons, 1997 {{ISBN|978-0-471-18967-1}} *{{en}} Turner, Alford E.. ''The OK Corral Inquest (The early West)''. College Station : Creative Publishing Company, 1981 {{ISBN|978-0-932702-16-6}} Darvoudoù buhez Earp hag Holliday e Tombstone, en o zouez emgann O.K. Corral zo taolennet e meur a romant, da skouer : *{{en}} Braun, Matt. ''Wyatt Earp''. NewYork : St. Martin's Paperbacks, 1994 {{ISBN|978-0-312-95325-6}} *{{en}} Estleman, Loren D.. ''Bloody Season''. Tampa : Wolfpack Publishing, 2024 {{ISBN|979-8-89567-011-8}} *{{en}} Henry, Will. ''Who Rides With Wyatt''. New York : Bantam Books, 1979 {{ISBN|978-0-553-11110-1}} *{{en}} Parker, Robert B.. ''Gunman's Rhapsody''. New York : G. P. Putnam's Sons, 2001 {{ISBN|978-0-399-14762-3}} *{{en}} Wheeler, Richard S.. ''Trouble in Tombstone''. New York : Signet Books, 2004 {{ISBN|978-0-451-21370-9}} ==Liammoù diavaez == {{Commonscat}} *{{en}} [https://web.archive.org/web/20080220072904/http://www.oldwesthistory.net/oldwest2.html/ Ul lec'hienn diwar Earp ha Tombstone,] gant un niver bras a liammoù istorel war ar Gwiad. *{{en}} [https://web.archive.org/web/20080306062411/http://department.monm.edu/history/urban/wyatt_earp/nicholas_earp_iowa_lands.htm Ur pennad diwar-benn e dad] *{{en}} [https://homepages.rootsweb.com/~gormleym/earp/b55.htm#P55 E lignez] *{{en}} [https://web.archive.org/web/20180104113121/http://www.kansasheritage.org/families/earp.html Istor tiegezh Wyatt Earp] *{{en}} [https://web.archive.org/web/20080211122451/http://www.gv.net/~syd/WyattSEarp/history.html Un diverrañ eus e vuhez] *{{en}} [https://tombstonetimes.com/wyatt-earp-tombstonian/ ''Wyatt Earp: Tombstonian''] *{{en}} [https://web.archive.org/web/20081008050355/http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=7036854 Bez kollet Near Mattie Blaylock Earp] near Pinal, AZ. *{{en}} [http://www.vlib.us/old_west/guns.html Tennerien Kansas gwezhall] *{{en}} [http://www.desertusa.com/mag98/mar/papr/du_earp.html Wyatt Earp: den a lezenn er gouelec'h (DesertUSA.com)] *{{en}} [https://web.archive.org/web/20080829175239/http://www.historynet.com/magazines/wild_west/5400896.html Bagad Vendetta Wyatt Earp]: pennad gant Peter Brand ==Notennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Earp, Wyatt}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1848|Earp, Wyatt]] [[Rummad:Marvioù 1929|Earp, Wyatt]] [[Rummad:Kornôg ar Stadoù-Unanet]] k5t1bpfpiqoqm11e5ukr61ejgyy2qc1 0 68645 2203964 2157061 2026-11-10T20:39:05Z Arko 540 /* Filmoù */ liamm diabarzh 2203964 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''James Francis Cameron''' a zo ur filmaozer, senarioour ha produer [[Kanada|kanadian]], ganet d'ar [[16 a viz Eost]] [[1954]] e [[Kapuskasing]] ([[Ontario]], [[Kanada]]). Un den diazez eo er marevezh lesanvet "post-New Hollywood". Alies e implij teknikoù nevez ar sinema gant un istor diazez don. Kroget eo da vezañ brudet gant skrivañ ha seveniñ ar film [[The Terminator|''The Terminator'']] (1984) ha goude-se gant [[Aliens (film)|''Aliens'']] (1986), [[The Abyss|''The Abyss'']] (1989), [[Terminator ar Varn ziwezhañ|''Terminator ar Varn ziwezhañ'']] (1991), [[True Lies|''True Lies'']] (1994), hag ivez [[Avatar (film, 2009)|''Avatar'']] (2009). Renet, skrivet, kenbroduet ha kenframmet en deus [[Titanic (film, 1997)|''Titanic'']] (1997), enoret e voe gant tri [[Academy Awards]] evit ar gwellañ skeudennaouiñ, gwellañ filmaozer, ha gwellañ frammer film. Bet eo bet enoret alies gant prizioù hag enorioù ar sinema, ha tri eus e filmoù a zo bet choazet evit bezañ gwarezet en [[National Film Registry]] gant [[Library of Congress|Levraoueg ar C'hendalc'h ]]. ==Filmoù== [[Restr:Gale_Ann_Hurd_and_James_Cameron.jpg|alt=A photograph of Cameron (right) with Aliens producer Gale Anne Hurd (left) in 1986|thumb|200px|upright|Cameron (a-zehoù) gant e wreg da vare ar film ''[[Aliens (film)|Aliens]]'' ar broduerezh [[Gale Anne Hurd]] (a-gleiz) e 1986<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/7345843/Linda-Hamilton-life-with-James-Cameron-was-terrible-on-every-level.html |title=Linda Hamilton: life with James Cameron was 'terrible on every level' |work=[[The Daily Telegraph]] |publisher=[[Telegraph Media Group]] |date=Meurzh 1, 2010 |accessdate=Kerzu 20, 2014 |last=Singh |first=Anita |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150224211224/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/7345843/Linda-Hamilton-life-with-James-Cameron-was-terrible-on-every-level.html |archivedate=February 24, 2015 |df= }}</ref>]] [[Restr:JamesCameronStarDec09.jpg|alt=A photograph of Cameron receiving a star on the Hollywood Walk of Fame in 2009|thumb|upright|200px|Cameron enoret gant ur steredenn war an [[Hollywood Walk of Fame]] e 2009]] [[Restr:James_Cameron_2010.jpg|alt=A photograph of Cameron speaking at the 2010 TED conference|thumb|upright|200px|Cameron o komz e 2010 e-pad prezegenn [[TED (prezegenn)|TED]]]] {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! width="15%" rowspan="2" scope="col" | Titl !! width="4%" rowspan="2" scope="col" | Bloavezh!! colspan="5" scope="col" | Evel !! width="10%" rowspan="2" scope="col" class="unsortable"| Notennoù !! width="1%" rowspan="2" scope="col" class="unsortable" |Daveennoù |- ! width=6% |Rener!! width=6% | Skrivagner!! width=6% |Produer!! width=6% |Embanner!! width=6% | All |- !scope="row"|''[[Xenogenesis (film)|Xenogenesis]]'' |1978 | {{ya}} | {{ya}} | {{ya}} | {{ya}} | {{ya}} |Film berr<br/>Produer an efedoù ispisial |style="text-align:center;"|<ref name=pir>{{cite book |last1=Clarke |first1=James|title=The Cinema of James Cameron: Bodies in Heroic Motion|date=May 14, 2014|publisher=[[Columbia University Press]]|location=[[Chichester, New York]]|isbn=978-0231169776|page=7}}</ref> |- !scope="row"|''Happy Birthday, Gemini'' |1980 | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} | {{ya}} |Harper renkañ al leurenn filmañ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/21470/Happy-Birthday-Gemini/credits|title=Happy Birthday, Gemini (1980)&nbsp;– Production Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger]]|accessdate=Gwengolo 27, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017215139/http://www.nytimes.com/movies/movie/21470/Happy-Birthday-Gemini/credits|archivedate=Here 17, 2014|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Battle Beyond the Stars]]'' |1980 | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} |{{nann}} | {{ya}} |Poltrijer, rener an arzoù, sevener ar vaketennoù |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/4291/Battle-Beyond-the-Stars/credits|title=Battle Beyond the Stars (1980)&nbsp;– Production Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger]]|accessdate=Gwengolo 27, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017215247/http://www.nytimes.com/movies/movie/4291/Battle-Beyond-the-Stars/credits|archivedate=Here 17, 2014|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Escape from New York]]'' |1981 | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} | {{ya}} |Poltrijer evit an efedoù ispisial hag harper arzel |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/392041/Escape-From-New-York/credits|title=Escape from New York (1981)&nbsp;– Production Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger]]|accessdate=Gwengolo 27, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017215411/http://www.nytimes.com/movies/movie/392041/Escape-From-New-York/credits|archivedate=Here 17, 2014|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Galaxy of Terror]]'' |1981 | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} | {{ya}} |Eil rener leurenniñ ha produer an ermeg |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/19117/Galaxy-of-Terror/credits|title=Galaxy of Terror (1981)&nbsp;– Production Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger]]|accessdate=Gwengolo 14, 2014|archivedate=Here 17, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017215521/http://www.nytimes.com/movies/movie/19117/Galaxy-of-Terror/credits|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Piranha II: The Spawning]]'' |1981 | {{ya}} | {{ya}} | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/106148/Piranha-II-The-Spawning/credits|title=Piranha II: The Spawning (1982)&nbsp;– Production Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger]]|accessdate=Here 7, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017215707/http://www.nytimes.com/movies/movie/106148/Piranha-II-The-Spawning/credits|archivedate=Here 17, 2014|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Android (film)|Android]]'' |1982 | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} | {{ya}} |Harper ermegiñ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/2246/Android/credits|title=Android (1982)&nbsp;– Production Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger]]|accessdate=Gwengolo 7, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017215612/http://www.nytimes.com/movies/movie/2246/Android/credits|archivedate=Here 17, 2014|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[The Terminator]]'' |1984 |{{ya}} |{{ya}} |{{nann}} |{{nann}} |{{nann}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://variety.com/1983/film/reviews/the-terminator-1200425896/|title=Review: 'The Terminator'|work=[[Variety (kelaouenn)|Variety]]|publisher=[[Penske Media Corporation]]|date=Kerzu 31, 1983|accessdate=Eost 7, 2014|archivedate=March 22, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140322065339/http://variety.com/1983/film/reviews/the-terminator-1200425896/|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Rambo: First Blood Part II]]'' | 1985 | {{nann}} | {{ya}} | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/40204/Rambo-First-Blood-Part-II/credits|title=Rambo First Blood Part II (1985)&nbsp;– Production Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger]]|accessdate=Gwengolo 7, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017215857/http://www.nytimes.com/movies/movie/40204/Rambo-First-Blood-Part-II/credits|archivedate=Here 17, 2014|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Aliens (film)|Aliens]]'' | 1986 | {{ya}} | {{ya}} | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/1524/Aliens/credits|title=Aliens (1986)&nbsp;– Production Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger]]|accessdate=Gwengolo 7, 2014|archivedate=Here 17, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017215958/http://www.nytimes.com/movies/movie/1524/Aliens/credits|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[The Abyss]]'' | 1989 | {{ya}} | {{ya}} | {{nann}} | {{nann}} | {{nann}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/659/The-Abyss/credits|title=The Abyss (1989)&nbsp;– Production Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger]]|accessdate=September 7, 2014|archivedate=Here 17, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017220049/http://www.nytimes.com/movies/movie/659/The-Abyss/credits|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Terminator 2: Judgment Day]]'' |1991 |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |{{nann}} |{{nann}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/49102/Terminator-2-Judgment-Day/credits|title=Terminator 2: Judgment Day (1991)&nbsp;– Production credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger]]|accessdate=Here 25, 2014|archivedate=October 25, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141025160613/http://www.nytimes.com/movies/movie/49102/Terminator-2-Judgment-Day/credits|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Point Break]]'' |1991 |{{nann}} |{{nann}} |{{ya}} |{{nann}} |{{nann}} |Produer penn |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/38541/Point-Break/details|title=Point Break (1991)|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger]]|accessdate=Gwengolor 17, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017220139/http://www.nytimes.com/movies/movie/38541/Point-Break/details|archivedate=October 17, 2014|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[True Lies]]'' |1994 | {{ya}} | {{ya}} | {{ya}} | {{ya}} | {{nann}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/131240/True-Lies/credits|title=True Lies (1994)&nbsp;– Production Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger, Jr.]]|accessdate=October 25, 2014|archivedate=Here 25, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141025160455/http://www.nytimes.com/movies/movie/131240/True-Lies/credits|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Strange Days (film)|Strange Days]]'' |1995 |{{nann}} |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |{{nann}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/135023/Strange-Days/credits|title=Strange Days (1995)&nbsp;– Production Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger, Jr.]]|accessdate=Du 5, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141105092629/http://www.nytimes.com/movies/movie/135023/Strange-Days/credits|archivedate=November 5, 2014|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Titanic (film 1997)|Titanic]]'' | 1997 |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Frammer ha rener ar poltriji |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/158894/Titanic/credits|title=Titanic (1997)&nbsp;– Production Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger, Jr.]]|accessdate=Gwengolo 7, 2014|archivedate=Here 17, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017220243/http://www.nytimes.com/movies/movie/158894/Titanic/credits|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[The Muse (film 1999)|The Muse]]'' |1999 |{{nann}} |{{nann}} |{{nann}} |{{nann}} |{{ya}} |Aktour o c'hoari roll e-unan |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://old.bfi.org.uk/sightandsound/review/542|title=The Muse|publisher=[[British Film Institute]]|accessdate=Du 5, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141105093058/http://old.bfi.org.uk/sightandsound/review/542|archivedate=November 5, 2014|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[High Heels and Low Lifes]]'' |2001 |{{nann}} |{{nann}} |{{nann}} |{{nann}} |{{ya}} |Evel roll kazetenner |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/250518/High-Heels-and-Low-Lives/cast|title=High Heels and Low Lives (2001)&nbsp;– Acting Credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger, Jr.]]|accessdate=Here 7, 2014|archivedate=October 17, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017220333/http://www.nytimes.com/movies/movie/250518/High-Heels-and-Low-Lives/cast|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Solaris (film 2002)|Solaris]]'' |2002 |{{nann}} |{{nann}} |{{ya}} |{{nann}} |{{nann}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/films/2003/02/04/solaris_2003_review.shtml|last=Pierce|first=Nev|title=Solaris (2003)|publisher=[[BBC]]|date=C'hwevrer 24, 2003|accessdate=Eost 31, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121128123057/http://www.bbc.co.uk/films/2003/02/04/solaris_2003_review.shtml|archivedate=November 28, 2012|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Ghosts of the Abyss]]'' |2003 |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Diell film<br/>Roll e-unanf<br/>Sevener ar sistem kamera |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/282938/Ghosts-of-the-Abyss/credits |title=Ghosts of the Abyss (2003)&nbsp;– Production Credits |work=[[The New York Times]] |publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger, Jr.]] |accessdate=Du 20, 2014 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150115161541/http://www.nytimes.com/movies/movie/282938/Ghosts-of-the-Abyss/credits |archivedate=Genver 15, 2015 |df= }}</ref>{{,}}<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/282938/Ghosts-of-the-Abyss/cast |title=Ghosts of the Abyss&nbsp;– Acting Credits |work=[[The New York Times]] |publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger, Jr.]] |accessdate=December 20, 2014 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150115161701/http://www.nytimes.com/movies/movie/282938/Ghosts-of-the-Abyss/cast |archivedate=January 15, 2015 |df= }}</ref> |- !scope="row"|''[[Volcanoes of the Deep Sea]]'' |2003 |{{nann}} |{{nann}} |{{ya}} |{{nann}} |{{nann}} |Produer penn<br/>[[IMAX]] nemetken |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.californiasciencecenter.org/GenInfo/MediaRoom/PressReleases/VotDS/VotDS.php|title='Volcanoes of the Deep Sea' World Premiere set for California Science Center’s IMAX® Theater on September 9, 2003|publisher=[[California Science Center]]|date=Gouhere 17, 2003|accessdate=Here 25, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100720192709/http://www.californiasciencecenter.org/GenInfo/MediaRoom/PressReleases/VotDS/VotDS.php|archivedate=July 20, 2010|deadurl=yes}}</ref> |- !scope="row"|''[[The Cutting Edge: The Magic of Movie Editing]]'' |2004 |{{nann}} |{{nann}} |{{nann}} |{{nann}} |{{ya}} |Diell film<br/>Evel e-unan |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last=Foundas|first=Scott|url=https://variety.com/2004/film/reviews/the-cutting-edge-the-magic-of-movie-editing-1200530187/|title=Review: 'The Cutting Edge: The Magic of Movie Editing'|work=[[Variety (kelaouenn)|Variety]]|publisher=[[Penske Media Corporation]]|date=October 14, 2004|accessdate=Eost 31, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017220502/http://variety.com/2004/film/reviews/the-cutting-edge-the-magic-of-movie-editing-1200530187/|archivedate=Here 17, 2014|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Aliens of the Deep]]'' |2005 |{{ya}} |{{nann}} |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Diell film<br/>e-unan<br/>sinemaour |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/315821/Aliens-of-the-Deep/cast |title=Aliens of the Deep (2005)&nbsp;– Acting Credits |work=[[The New York Times]] |publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger, Jr.]] |accessdate=Kerzu 20, 2014 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150115162144/http://www.nytimes.com/movies/movie/315821/Aliens-of-the-Deep/cast |archivedate=Genver 15, 2015 |df= }}</ref>{{,}}<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/315821/Aliens-of-the-Deep/credits |title=Aliens of the Deep (2005)&nbsp;– Production Credits |work=[[The New York Times]] |publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger, Jr.]] |accessdate=Kerzu 20, 2014 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150115162603/http://www.nytimes.com/movies/movie/315821/Aliens-of-the-Deep/credits |archivedate=Genver 15, 2015 |df= }}</ref>{{,}}<ref>{{cite book |last1=Clarke |first1=James|title=The Cinema of James Cameron: Bodies in Heroic Motion|date=May 14, 2014|publisher=[[Columbia University Press]]|location=[[Chichester, New York]]|isbn=978-0231169776|page=161}}</ref> |- !scope="row"|''Explorers: From the Titanic to the Moon'' |2006 |{{nann}} |{{nann}} |{{nann}} |{{nann}} |{{ya}} |Diell film<br/>e-unan |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/376776/Explorers-From-the-Titanic-to-the-Moon/overview |title=Explorers: From the Titanic to the Moon (2006) |work=[[The New York Times]] |publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger, Jr.]] |accessdate=Kerzu 20, 2014 |last=Buchanan |first=Jason |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150115162750/http://www.nytimes.com/movies/movie/376776/Explorers-From-the-Titanic-to-the-Moon/overview |archivedate=Genver 15, 2015 |df= }}</ref> |- !scope="row"|''[[Avatar (film)|Avatar]]'' |2009 |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Filmaozer |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/352199/Avatar/credits|title=Avatar (2009)&nbsp;– Production credits|work=[[The New York Times]]|publisher=[[Arthur Ochs Sulzberger, Jr.]]|accessdate=September 7, 2014|archivedate=Here 17, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017220605/http://www.nytimes.com/movies/movie/352199/Avatar/credits|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Sanctum (film)|Sanctum]]'' |2011 |{{nann}} |{{nann}} |{{ya}} |{{nann}} |{{nann}} |Produer penn |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last=Bradshaw|first=Peter|url=https://www.theguardian.com/film/2011/feb/03/james-camerons-sanctum-review|title=James Cameron's Sanctum&nbsp;– review|work=[[The Guardian]]|publisher=[[Guardian Media Group]]|date=C'hwevrer 3, 2011|accessdate=September 7, 2014|archivedate=Here 17, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017220655/http://www.theguardian.com/film/2011/feb/03/james-camerons-sanctum-review|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Side by Side (film, 2012)|Side by Side]]'' |2012 |{{nann}} |{{nann}} |{{nann}} |{{nann}} |{{ya}} |Diel film<br/>e-unan |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://deadline.com/2012/08/hot-clip-keanu-reeves-james-cameron-discuss-babies-and-3d-in-side-by-side-321568/|title=Hot Clip: Keanu Reeves, James Cameron Discuss Babies And 3D In 'Side By Side'|website=[[Deadline Hollywood]]|date=Eost 20, 2012|accessdate=Eostt 27, 2014|last=Fleming Jr.|first=Mike|archivedate=Here 17, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017220740/http://deadline.com/2012/08/hot-clip-keanu-reeves-james-cameron-discuss-babies-and-3d-in-side-by-side-321568/|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Cirque du Soleil: Worlds Away]]'' |2012 |{{nann}} |{{nann}} |{{ya}} |{{nann}} |{{nann}} |Produer pennr |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://deadline.com/2014/05/james-cameron-teaming-with-cirque-du-soleil-for-live-avatar-tour-737462/|title=James Cameron Teaming With Cirque Du Soleil For Live 'Avatar' Tour|website=Deadline Hollywood|date=Mae 29, 2014|accessdate=Eost 7, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017220824/http://deadline.com/2014/05/james-cameron-teaming-with-cirque-du-soleil-for-live-avatar-tour-737462/|archivedate=Here 17, 2014|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Deepsea Challenge 3D]]'' |2014 |{{nann}} |{{nann}} |{{ya}} |{{nann}} |{{ya}} |Diell film<br/>Produer penn<br/>Roll e-unan |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last=Foundas|first=Scott|url=https://variety.com/2014/film/reviews/film-review-deepsea-challenge-1201272529/|title=Film Review: 'Deepsea Challenge'|work=[[Variety (kelaouenn)|Variety]]|publisher=[[Penske Media Corporation]]|date=Eost 1, 2014|accessdate=Gwengolo 7, 2014|archivedate=Here 17, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017220915/http://variety.com/2014/film/reviews/film-review-deepsea-challenge-1201272529/|deadurl=no}}</ref> |- !scope="row"|''[[Louie Psihoyos|The Game Changers]]'' |2018 |{{nann}} |{{nann}} |{{ya}} |{{nann}} |{{nann}} |Diell film<br />Produer penn |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://variety.com/2018/film/reviews/the-game-changers-review-1202721601/|title=Film Review: ‘The Game Changers’|work=Variety|date=Meuzrh 8, 2018|accessdate=Meurzh 26, 2018|last=Lodge|first=Guy}}</ref> |- !scope=row align="left" style="background:#FFFFCC;"|''[[Alita: Battle Angel]]'' |2019 |{{nann}} |{{ya}} |{{ya}} |{{nann}} |{{nann}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://variety.com/2017/film/news/jennifer-connelly-james-cameron-alita-battle-angel-1201980443/|title=Jennifer Connelly Joins James Cameron's 'Alita: Battle Angel'|work=Variety|date=C'hwevrer 7, 2017|accessdate=March 30, 2017|last=McNary|first=Dave}}</ref> |- !scope=row align="left" style= "background:#FFFFCC;"| ''[[Terminator: Dark Fate]]'' |2019 |{{nann}} |{{ya}} |{{ya}} |{{nann}} |{{nann}} |Istor kenskrivet gant [[Charles Eglee]], [[Josh Friedman]], [[David Goyer]] ha [[Justin Rhodes]] |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.theterminatorfans.com/schwarzenegger-reveals-terminator-6-script-and-filming-deadlines-in-austria-interviews/ |title=Schwarzenegger Reveals Terminator 6 Deadlines in Austria Interviews |publisher=TheTerminatorFans.com |date= |accessdate=2017-10-03}}</ref> |- !scope=row align="left" style="background:#FFFFCC;"|''[[Avatar 2]]'' |2021 |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |Kenskrivet gant [[Rick Jaffa]] hag [[Amanda Silver]] |style="text-align:center;"|<ref name=Ava2>{{cite web|url=http://deadline.com/2017/09/avatar-james-cameron-four-consecutive-sequels-1-billion-budget-1202176798/|title='Avatar' Starts Production Today On Four Consecutive Sequels At Over $1 Billion Budget|website=Deadline Hollywood|date=Gwengolo 25, 2017|accessdate=Here 18, 2017|last=Fleming Jr.|first=Mike}}</ref> |- !scope=row align="left" style="background:#FFFFCC;"|''[[Avatar 3]]'' |2023 |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |{{ya}} |O vezañ filmet<br/>Filmaozer |style="text-align:center;"|<ref name=Ava2/> |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Cameron, James}} [[Rummad:Filmaozerien]] [[Rummad:Tud Kanada]] [[Rummad:Oscar ar sevener gwellañ]] [[Rummad:Golden Globe ar sevener gwellañ]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1954]] bjfw8qflvqtfqg3z8l7jilahf8xok53 0 78712 2203970 2201711 2026-11-11T04:55:25Z CommonsDelinker 424 Lamet kuit eo bet ar restr ''Nakayoshi.png'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Krd evit an abeg-mañ: No permission since 3 November 2026 2203970 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| class="infobox" style="font-size:90%;" {{Infobox/Titl|'''Nakayoshi<br>なかよし'''|ff96f2|talbenn bd|fff}} |- align="center" | colspan="2" | |- | colspan="2" | <hr> |- | '''Bro''' || {{Japan}} |- | '''Yezh''' || [[Japaneg]] |- | '''Doare''' || ''[[Manga|Shōjo manga]]'' (rakembann) |- | colspan="2" | <hr> |- | '''Embanner''' || Kōdansha |- | '''Bukenn''' || Rakkrennardezed<br><small>(9-12 vloaz)</small> |- | '''Mareadegezh''' || Miziek |- | '''Moulladur''' || 89 125 skouerenn<br><small>(Meurzh 2018)</small> |- | colspan="2" | <hr> |- | '''Internet''' || [http://kc.kodansha.co.jp/nakayosi Nakayosi] |} [[Restr:Sakura Kinomoto's Honda Legend itasha 20160501.jpg|thumb|upright=1.2|Un Honda Legend kinklet hervez ''Cardcaptor Sakura'']] [[Restr:Anime Expo 2010 - LA (4837253658).jpg|thumb|upright=1.2|Gwisket evel e ''Futari wa Pretty Cure'']] [[Restr:Flag of Sailor Moon.svg|thumb|upright=1.2|Banniel ''Sailor Moon'']] [[Restr:Cosplayer of Amu Hinamori, Shugo Chara! 20180520a.jpg|thumb|upright=1.2|Gwisket evel Amu Hinamori e ''Shugo Chara!'']] [[Restr:Strawberry mew-mew.png|thumb|upright=1.2|''Tokyo Mew Mew''– Skrivet eo "Tokyo", hag ar [[sivi]]enn eo ''Mew Mew'']] '''Nakayoshi''' ([[japaneg]] : なかよし) zo ur magazin [[manga]] ''shōjo'' embannet bep miz gant Kōdansha abaoe miz Kerzu [[1954]] evit ar rakkrennardezeded (9-12 vloaz). Rakembannet evez ar manga er Nakayoshi kent dont er-maez e stumm levrennoù.<br> Ment ul levr pellgomz zo dezhañ, ha gwerzhet e vez gant profoùigoù (boulomigoù, c'hoarioù, seier bihan, skritelloù, pegsunioù...).<br> E-kreiz ar [[bloavezhioù 1990]] e kouste 400 [[yen ar]] skouerenn, evit war-dro 448 pajennad. D'ar mare-se e veze skignet war-dro 1&nbsp;800&nbsp;000 skouerenn bep miz.<ref name="DJ">{{en}}Frederik L. Schodt : ''Dreamland Japan: Writings on Modern Manga'', Stone Bridge Press, Berkeley, CA, 1996, pp. 92-94 {{ISBN|978-1-88065-623-5}}</ref> E [[2017]] e veze skignet 87&nbsp;000 skouerenn<ref>{{ja}} [https://web.archive.org/web/20190821115528/https://www.j-magazine.or.jp/user/printed/index/37/29 ''Japan Magazine Publishers Association''].</ref>. Er bloavezhioù 1990 e tivizas ar pennskrivagner, Yoshio Irie e anv, liesaat ar pezh a veze er magazin : ouzhpenn istorioù karantez e lakaas embann istorioù faltazi evel ''Sailor Moon''. Er memes mare e voe divizet liammañ ar magazin ouzh [[tresadennoù-bev]].<ref name="DJ" /> ==Mangaoù embannet gant Nakayoshi== * Etre krommelloù emañ anv ar [[mangaka]]. {| class="toccolours" |- | [[#1-9|1-9]] • [[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]] • [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]] • [[#Q|Q]] • [[#R|R]] • [[#S|S]] • [[#T|T]] • [[#U|U]] • [[#V|V]] • [[#W|W]] • [[#X|X]] • [[#Y|Y]] • [[#Z|Z]] |} {| style="font-size:90%;" |- valign="top" | ===1-9=== *''9-gaysu no Rakko Musume'' ([[Yōko Minami]]) ===A=== *''AAA ([[Haruka Fukushima]]) *''Aishite mo Ii Desu ka?'' ([[Sumiko Sonehara]]) *''[[Cyber Team in Akihabara|Akihabara Cyber-gumi Pata Pi!]]'' ([[Tsukasa Kotobuki]]) *''Akogare Bōken-tachi'' ([[Yū Asagiri]]) *''Amai Koi no Binzume'' ([[Chizuko Beppu]]) *''Amaririsu'' ([[Mariko Takeda]]) *''[[Angel's Hill|Angel no Oka]]'' ([[Osamu Tezuka]]) *''[[Anmitsu Hime]]'' ([[Izumi Takemoto]]) *''Ano Hi no Yume wo Hanataba ni Shite'' ([[Shigeko Komuro]]) *''[[Aoi-chan Panic!]]'' (Izumi Takemoto) *''Apple Pie Story'' ([[Jun Makimura]]) *''Ashita wa Egao'' ([[Yōko Hasegawa]]) *''[[Ashita no Nadja]]'' ([[Yui Ayumi]], krouet gant [[Izumi Todo]]) *''[[Attacker YOU!]]'' (Jun Makimura) *''[[Azuki-chan]]'' ([[Chika Kimura]]), krouet gant [[Yasushi Akimoto]]) *'' [[Arisa (manga)]] '' ([[Natsumi Andō]]) ===B=== *''Bika Bika'' ([[Kaori Kanari]]) *''[[Sailor Moon|Bishōjo Senshi Sailor Moon]]'' ([[Sailor Moon]])([[Naoko Takeuchi]]) *''Boku-tachi no Kinenbi'' ([[Satoshi Nishioka]]) *''[[Bon Bon Bizarre]]'' ([[Marimo Shirasawa]], krouet gant [[Shuko Toyama]] ha [[General Entertainment]]) *''Boruga wo Koete'' ([[Tomi Hoshigawa]]) *''Boyfriend'' (Daisy Yamada)) *''Butterfly Gensōkyoku'' ([[Kaoru Rinjō]]) hachiko non stop non(shin minazuki) juicy koi himitsu(natsumi ando) ===C=== *''Cake · Cake · Cake'' ([[Moto Hagio]], krouet gant [[Aya Ichinoki]]) *''[[Candy Candy]]'' ([[Yumiko Igarashi]], krouet gant [[Kyoko Mizuki]]) *''[[Cardcaptor Sakura]]'' ([[CLAMP]]) *''Channel W'' ([[Kei Enue]]) *''[[Cherry Juice (manga)|Cherry Juice]]'' ([[Haruka Fukushima]]) *''Chocolate (Haruka Fukushima) *''Chocolate Hiyori'' ([[Aki Togawa]]) *''Chōkuse ni Narisō'' ([[Yayoi Nakano]]) *''CUTE BEAT Oshare Club'' ([[Keiko Okamoto]]) *''[[Cyber Idol Mink]]'' (Megumi Tachikawa) ===D=== *''[[Daa! Daa! Daa!]]'' ([[Mika Kawamura]]) **''Shin Daa! Daa! Daa!'' (Mika Kawamura) *''Dakara Koishite Paradise'' ([[Chika Nishihara]]) *''Dearest Song'' ([[Miyuki Etō]]) *''Dekopako Cupid'' ([[Rina Hibiki]]) *''[[Delicious!]]'' (Yui Ayumi, krouet gant [[Miyuki Kobayashi]]) *''Dōbutsujima no Chobigurumi'' ([[Nyanko Kanashiro]], krouet gant [[Yoshiyasu]]) *''Dorobō-chan'' ([[Tarō Minamoto]]) *'' Doki Doki! Tamatan ([[Koge-Donbo]]) <!-- ===E=== &nbsp; --> ===F=== *''Faustine'' ([[Chieko Hara]]) *''Fortune☆Cake'' (Haruka Fukushima) *''Fushigi no Kuni no Sen'ichiya'' ([[Masako Sone]]) *''[[Futari wa Pretty Cure]]'' ([[Futago Kamikita]], krouet gant Izumi Todo) *''Futari wa Pretty Cure Max Heart'' (Futago Kamikita, krouet gant Izumi Todo) *''Fuzoroi no Kinoko-tachi'' ([[Chiaki Isogai]]) ===G=== *''Ghost Hunt'' ([[Shiho Inada]], krouet gant [[Fuyumi Ono]]) *''[[Gakkō no Kaidan 4]]'' ([[Torio Sasano]]) *''Girls Fight (Garuuzu Faito)([[Mia Ikumi]]) *''Go Ahead!'' ([[Shin Itō]]) *''Gō Gō A-jo'' ([[Asumi Hara]]) *''[[Pixie Pop]]''(also known as Gokkun! Pūcho) ([[Ema Tōyama]]) *''[[Goldfish Warning!]]'' (''Kingyo Chūihō!'') ([[Neko Nekobe]]) * Giri Koi (Daisy Yamada) ===H=== *'' H2love *''Happy Birthday'' (Asumi Hara) *''Haru no Album'' ([[Chihiro Miyamoto]]) *''Haruka naru Remuria yori'' ([[Yoshiko Takashina]]) *''Hoppe ni Chūbō!'' ([[Eiko Oouchi]], krouet gant [[Sayaka Natsugawa]]) *''Hoshi Furu Yoru ni'' ([[Wataru Mizukami]]) *''Hot Typhoon'' (Megumi Tachikawa) ===I=== *''Ibu Datte Oshigoto'' ([[Sawako Yamana]]) *''Ichido Kiri'' ([[Utae Kusunoki]]) *''Innocent Smile'' ([[Ema Ezumida]]) *''Iroppakute Gomennasai'' ([[Junko Kanzaki]]) ===J=== *''Jigoku de Mesu ga Hikaru'' ([[Ryōko Takashina]]) *''[[Jigoku Shōjo]]'' ([[Miyuki Etō]], krouet gant [[Jigoku Shoujo Project]]) *''Juicy Fruit'' ([[Ryō Arisawa]]) *''Junikyu de Tsukamaete'' (''[[Zodiac P.I.]]'') ([[Natsumi Andō]]) ===K=== *''[[Kamichama Karin]]'' ([[Koge-Donbo]]) *''[[Kamichama Karin Chu]]'' ([[Koge-Donbo]]) *''Kashi no Ki Monogatari'' ([[Sumiko Mizukami]]) *''Kateikabu no Ichiban Nagai Hi'' ([[Hakuru Tōdō]]) *''Kaze no Wasuremono'' ([[Akira Ooishi]]) *''Kekkon Shiyouyo'' ([[Wataru Mizukami]]) *''Kimagure Matatabi Sisters'' (Futago Kamikita) *''Kimi he Tsuzuku Umi'' ([[Yūki Mizusawa]]) *''Kinkyū Shutsudō Suzume-chan!'' ([[Ami Shibata]]) *''Kinomi ha Ato Furu'' ([[Mayumi Ide]]) *''Kintarō-kun-tte Higekiteki'' ([[Hitomi Yamaguchi]]) *''Kirara☆Princess'' ([[Nao Kodaka]] ha [[Rika Tanaka]]) *''[[Kitchen Princess]]'' ([[Natsumi Andō]], krouet gant Miyuki Kobayashi) *''Koishite Arrabbiato'' ([[Naftaren Mizushima]]) *''[[Koko ni iru yo!|Koko ni Iru Yo!]]'' ([[Ema Tōyama]]) *''Koro to Osanpo'' ([[Motomi Kawamata]]) *''Kurumi to Shichinin no Shōnin-tachi'' ([[Ryō Takase]]) ===L=== *Let's Get Married! ([[Wataru Mizukami]]) *''Let's Smile Meg'' ([[Chizuru Takahashi]]) *''Love Love Hinako!'' ([[Kaori Inose]]) | ===M=== *''Maboroshi Tani no Nenneko-hime'' ([[Keiko Fukuyama]]) *''[[Magic Knight Rayearth]]'' ([[CLAMP]]) *''Mahōtsukai-san Oshizuka ni!'' (Izumi Takemoto) *''[[Mamacolle]]'' ([[Ema Tōyama]]) *''[[Mamotte! Lollipop]]'' ([[Michiyo Kikuta]]) *''[[Modotte! Mamotte! Lollipop]]''([[Michiyo Kikuta]]) *''Marijun'' ([[Akiko Sakurai]]) *''Mēmērū'' (Yui Ayumi) *''Meitantei Yumemizu Kiyoshirō Jiken Note'' ([[Kei Enue]], krouet gant [[Kaoru Hayamine]]) *''Melting Point'' ([[Saori Ishizuka]]) *''[[Miracle Girls]]'' ([[Nami Akimoto]]) *''Monmo-chan'' ([[Ryōko Kissumoto]]) *''Mr. Pen Pen'' ([[Mayumi Muroyama]]) *''Mugen Densetsu Takamagahara'' ([[Megumi Tachikawa]]) *''Mūpon'' ([[Nyanko Kanashiro]]) *''Musume. Monogatari Alive'' ([[Mayumi Hoshino]]) *''Musume. Monogatari Miracle♥'' (Mayumi Hoshino) *''Musume. Monogatari: Morning Musume Official Story'' ([[Hiromi Kanzaki]], krouet gant [[Rika Tanaka]]) ===N=== *''Natsu Iro no Gradation'' ([[Ryō Arisawa]]) *''Nana Iro Magic'' ([[Yū Asagiri]]) *''Neko Neko &middot; Koneko'' ([[Kaoru Imai]]) *''Niihao Pao Pao'' ([[Yoko Hatanohi]]) ===O=== *''Odemashi! Princess'' ([[Mika Ashizawa]]) *''[[Ogawa to yukai na saitoutachi]]'' ([[Sakyou]]) *''Oh! Panic Boy'' ([[Sakae Sakō]]) *''Ohayō! Marine Park'' ([[Nao Hirone]]) *''[[Ohayō! Spank]]'' (Shizue Takanashi, krouet gant [[Shunichi Yukimiro]]) *''[[Ojamajo Doremi]]'' ([[Shizue Takanashi]], krouet gant [[Izumi Todo]]) *''Ōji-sama no Tsukurikata'' ([[Kotori Momoyuki]]) *''Omochahako Kakumei'' ([[Chiaki Yagi]]) *''Orange Planet'' ([[Haruka Fukushima]]) *''Otona ni NUTS'' (Haruka Fukushima) *''Otsuki-sama no Kotobakari'' ([[Natsuki Tateoka]]) ===P=== *Panic X Panic ([[Mika Kawamura]]) *''Parsley Iro no Message'' ([[Sachiko Nagahama]]) *''[[Mermaid Melody Pichi Pichi Pitch|Pichi Pichi Pitch]]'' ([[Pink Hanamori]], krouet gant [[Michiko Yokote]]) *''Pineapple Mitai'' (Izumi Takemoto) *''[[Pink Innocent]]'' ([[Kotori Momoyuki]]) *''[[Princess Knight]]'' ([[Osamu Tezuka]]) *''[[PQ Angels]]'' ([[Naoko Takeuchi]]) *''Private Eyes'' ([[Akiko Nomura]]) *''Puri☆Hani'' ([[Nami Akimoto]]) <!-- ===Q=== &nbsp; --> ===R=== *''Rocket Dash!'' ([[Umi Takeda]]) ===S=== *''[[Saint Tail]]'' (Megumi Tachikawa) *''[[Sarutobi Ecchan]]'' ([[Shotaro Ishinomori]]) *''[[School X Fight]]'' ([[Asumi Hara]]) *''Shima Shima Shippo'' ([[Michiru Kataoka]]) *''Shōjo Tenshi Milky Cute'' ([[Michiyo Kikuta]]) *''[[Shugo Chara!]]'' ([[Peach-Pit]]) *''Snow Flake'' ([[Marimo Shirasawa]]) *''[[Sugar Sugar Rune]]'' ([[Moyoco Anno]]) *''Sukuranburu Dōmei'' ([[Yōko Matsumoto]]) *''Summer Blue'' ([[Chie Waseda]]) *''Summer Nightmare'' ([[Miki Fujimori]]) *''[[Super Doll★Licca-chan]]'' ([[Mia Ikumi]]) *''Suzume no Chun-chan'' ([[Moa Anada]]) *''[[Sailor Moon]]'' ([[Naoko Takeuchi]]) ===T=== *''Taiyō ni Smash!'' (Yui Ayumi) *''Tenkū no Melody'' ([[Satsuki Tsukihara]]) *''Tenshi no Tamago'' ([[Narumi Ootsubo]]) *''[[Tokyo Mew Mew]]'' ([[Mia Ikumi]] ha [[Reiko Yoshida]]) *''Tomodachi'' ([[Asumi Hara]]) *''Tomato na Ichinichi'' ([[Kyō Tateyama]]) *''Tondemo Night'' ([[Rie Kosaka]]) *''Tonneru Mikkiizu'' ([[Mariko Satō]]) *''Tsuiteru ne Hiro-san'' ([[Natsumi Andō]]) *''Tsubakiyo'' ([[Asumi Hara]]) *''Twilight Connection'' ([[Maimi Momoki]]) ===U=== *''U &middot; shi &middot; ro no Tenshi'' ([[Himawari Ezuki]]) *''Umi no Midori &middot; Sora no Aoi'' ([[Chiaki Yagi]]) *''Urukyū'' ([[Nami Akimoto]]) ===V=== *''[[Virgin Blue (manga)|Virgin Blue]]'' ([[Yōko Izawa]]) ===W=== *''Warugaki Heso kaki Taisensō'' ([[Kiyo Sakai]]) *''Wankorobē'' ([[Yuriko Abe]]) *''Wish~ Tatta Hitotsu no Negaigoto ([[Mia Ikumi]]) *''Wind-Up Tina'' ([[Ayumi Yui]]) *''Working Musume'' ([[Wataru Mizukami]]) *''Watashi ni xx Shinasai!'' ([[Ema Tōyama]]) <!-- ===X=== &nbsp; --> ===Y=== *''Yakudazu na Kami-sama'' ([[Hazuki Arai]]) *''Yami ha Tsudō'' (Yōko Matsumoto) *''Yubikiri Genman'' ([[Yōko Shima]]) *''Yubiwa Monogatari'' ([[Naoko Takasugi]]) *''[[Yume no Crayon Oukoku]]'' ([[Michiro Kataoka]], krouet gant [[Reizō Fukunaga]]) *''Yume Yume☆Yū Yū'' ([[Pink Hanamori]]) *''Yōkoso! Bishōryō'' (Yui Ayumi, krouet gant [[Satsuo Endō]]) *''Yokan no Haru'' ([[Mayuko Uzuki]]) *''Yumemiru na Psychic'' (Wataru Mizukami) *Youkai Navi Runa (Michiyo Kikuta) ===Z=== *''Zenmai Jikake no Tina'' (Yui Ayumi, krouet gant[[Mika Akitaka]]) *''[[Zodiac P.I.]]'' ([[Natsumi Ando]]) |} ==E broioù all== En [[Indonezia]] e vez embannet ''Nakayoshi: Gress!'', bep miz gant [[Elex Media Komputindo]]. ==Notennoù== {{Daveoù}} {{Magazinoù manga Kōdansha}} {{Porched Japan}} [[Rummad:Mangaoù]] [[Rummad:Kelaouennoù manga]] [[Rummad:Shōjo]] 5jeupljutvn4g3f23aci8ef8bfc5zq7 0 86811 2203977 1661504 2026-11-11T09:35:04Z Leonzia 88972 troidigezh gant Google Translate diwar ar galleg 2203977 wikitext text/x-wiki * [[Oirateg]] ** [[China-oirateg]] ** [[Mongolia-oirateg]] ** Kalmoukeg-oirateg Ar c'halmekeg ( хальмг кельн , *khalmg kelen* ), pe resisoc'h an oirat-kalmekeg ( хальмг дисциплин кельн , *khalmg öördin keln* [xälʲmə́k ɵːrd̥íɴ kʰelə́ɴ]), a ya d'ober rannyezhoù mongolek . Evel an holl yezhoù mongolek ez eo ur yezh agglutinadurel. Ar c'halmekeg eo yezh ofisiel Republik Kalmekia — ur danvez a ya d'ober Kevread Rusia — ha 154 000 a dud a gomz anezhi. Komzet e vez ivez e Republik Pobl Sina , er rannvroioù gant un hêrezh sevenadurel oirat ( dreist-holl e Rannvro Emren Ouigour Xinjiang hag e proviñsoù Qinghai ha Gansu ), hag ivez e kornôg Mongolia . [[Rummad:Yezhoù Rusia]] [[Rummad:Yezhoù Sina]] obbeolsbrumk7z228ggyy4trfswtjum 2203978 2203977 2026-11-11T09:36:29Z Leonzia 88972 gwelet ivez, pajennoù disheñvelout 2203978 wikitext text/x-wiki Ar c'halmekeg ( хальмг кельн , *khalmg kelen* ), pe resisoc'h an oirat-kalmekeg ( хальмг дисциплин кельн , *khalmg öördin keln* [xälʲmə́k ɵːrd̥íɴ kʰelə́ɴ]), a ya d'ober rannyezhoù mongolek . Evel an holl yezhoù mongolek ez eo ur yezh agglutinadurel. Ar c'halmekeg eo yezh ofisiel Republik Kalmekia — ur danvez a ya d'ober Kevread Rusia — ha 154 000 a dud a gomz anezhi. Komzet e vez ivez e Republik Pobl Sina , er rannvroioù gant un hêrezh sevenadurel oirat ( dreist-holl e Rannvro Emren Ouigour Xinjiang hag e proviñsoù Qinghai ha Gansu ), hag ivez e kornôg Mongolia . [[Rummad:Yezhoù Rusia]] [[Rummad:Yezhoù Sina]] == Gwelet ivez == * [[Oirateg]] ** [[China-oirateg]] ** [[Mongolia-oirateg]] ** Kalmoukeg-oirateg arg5ae4ajqa2goximul32hpgv8enuxa 2203979 2203978 2026-11-11T09:41:33Z Leonzia 88972 skeudenn, Skritur kalmoukeg 2203979 wikitext text/x-wiki [[Restr:Dondog-Dashi banner.jpg|thumb|Skritur kalmoukeg, en traoñ]] Ar c'halmekeg ( хальмг кельн , *khalmg kelen* ), pe resisoc'h an oirat-kalmekeg ( хальмг дисциплин кельн , *khalmg öördin keln* [xälʲmə́k ɵːrd̥íɴ kʰelə́ɴ]), a ya d'ober rannyezhoù mongolek . Evel an holl yezhoù mongolek ez eo ur yezh agglutinadurel. Ar c'halmekeg eo yezh ofisiel Republik Kalmekia — ur danvez a ya d'ober Kevread Rusia — ha 154 000 a dud a gomz anezhi. Komzet e vez ivez e Republik Pobl Sina , er rannvroioù gant un hêrezh sevenadurel oirat ( dreist-holl e Rannvro Emren Ouigour Xinjiang hag e proviñsoù Qinghai ha Gansu ), hag ivez e kornôg Mongolia . [[Rummad:Yezhoù Rusia]] [[Rummad:Yezhoù Sina]] == Gwelet ivez == * [[Oirateg]] ** [[China-oirateg]] ** [[Mongolia-oirateg]] ** Kalmoukeg-oirateg dftadb559kllbunr5il3doam98ic6f2 0 110204 2203963 1805523 2026-11-10T20:17:13Z Arko 540 boulc'hañ 2203963 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|{{XXIIvet}} kantved}} <div style="text-align:center;">{{Eil milved}} | '''{{IIIe milved}}''' | {{IVe milved}}</div> <div style="text-align:center;">[[XIXvet kantved|../..]] | {{XXvet kantved}} | {{XXIvet kantved}} | '''{{XXIIl kantved}}''' | {{XXIIIe kantved}} | {{XXIVe kantved}} | [[XXVvet kantved|../..]]</div> <div style="text-align:center;"> [[Bloavezhioù 2100]] | [[Bloavezhioù 2110]] | [[Bloavezhioù 2120]] | [[Bloavezhioù 2130]] | [[Bloavezhioù 2140]] <br /> [[Bloavezhioù 2150]] | [[Bloavezhioù 2160]] | [[Bloavezhioù 2170]] | [[Bloavezhioù 2180]] | [[Bloavezhioù 2190]] </div> {| style="margin:auto; cellspacing:5px;" |----- | [[2101]] || [[2102]] || [[2103]] || [[2104]] || [[2105]] | [[2106]] || [[2107]] || [[2108]] || [[2109]] || [[2110]] |----- | [[2111]] || [[2112]] || [[2113]] || [[2114]] || [[2115]] | [[2116]] || [[2117]] || [[2118]] || [[2119]] || [[2120]] |----- | [[2121]] || [[2122]] || [[2123]] || [[2124]] || [[2125]] | [[2126]] || [[2127]] || [[2128]] || [[2129]] || [[2130]] |----- | [[2131]] || [[2132]] || [[2133]] || [[2134]] || [[2135]] | [[2136]] || [[2137]] || [[2138]] || [[2139]] || [[2140]] |----- | [[2141]] || [[2142]] || [[2143]] || [[2144]] || [[2145]] | [[2146]] || [[2147]] || [[2148]] || [[2149]] || [[2150]] |----- | [[2151]] || [[2152]] || [[2153]] || [[2154]] || [[2155]] | [[2156]] || [[2157]] || [[2158]] || [[2159]] || [[2160]] |----- | [[2161]] || [[2162]] || [[2163]] || [[2164]] || [[2165]] | [[2166]] || [[2167]] || [[2168]] || [[2169]] || [[2170]] |----- | [[2171]] || [[2172]] || [[2173]] || [[2174]] || [[2175]] | [[2176]] || [[2177]] || [[2178]] || [[2179]] || [[2180]] |----- | [[2181]] || [[2182]] || [[2183]] || [[2184]] || [[2185]] | [[2186]] || [[2187]] || [[2188]] || [[2189]] || [[2190]] |----- | [[2191]] || [[2192]] || [[2193]] || [[2194]] || [[2195]] | [[2196]] || [[2197]] || [[2198]] || [[2199]] || [[2200]] |- | colspan="10" | *Gwelet ivez : [[Roll ar C'hantvedoù]], [[Sifroù roman]] |- |} ---- Kregiñ a ra an '''{{XXIIvet kantved}}''' d'ar {{1añ Genver}} [[2101]] hag echuiñ a ra d'an [[31 Kerzu]] [[2200]]. == Annadennoù steredouriel == * miz Meurzh 2134 : distreiñ a raio [[kometenn Halley]] d'he [[perihelienn|ferihelienn]]. * 23 a viz Meurzh 2178 : "deiz-ha-bloaz" kentañ [[Ploudon]] abaoe eo bet dizoloet e [[1930]] peogwir e kemer 248 bloavezh douarat d'ar gorrblanedenn d'ober e reveulzi. == Skiant-faltazi == === Filmoù === *c'hoarvezout a ra ar film ''[[Alien (film)|Alien]]'', aozet gant [[Ridley Scott]], e 2122. *c'hoarvezout a ra ar film ''[[Judge Dredd (film)|Judge Dredd]]'', aozet gant Danny Cannon, e 2139. *c'hoarvezout a ra ar film ''[[Avatar (film)|Avatar]]'', aozet gant [[James Cameron]], e 2154. *c'hoarvezout a ra ar film ''[[Avatar : The Way of Water]]'', aozet gant James Cameron, e 2170. *c'hoarvezout a ra ar film ''[[Matrix (film)|Matrix]]'', aozet gant [[Lana ha Lilly Wachowski]], e 2199. === Stiradoù === * kregiñ ra ar stirad ''[[Star Trek : Enterprise]]'' e 2151. * ar stirad bevaat ''[[Sherlock Holmes in the 22nd Century]]''. === C'hoarioù video === * c'hoarvezout a ra c'hoarioù video ar stirad ''[[Mass Effect (c'hoari video)|Mass Effect]]'' er bloavezhioù 2180. * c'hoarvetou a ra ar c'hoari vbideo ''[[System Shock 2]]'' e 2144. * c'hoarvezout a ra ar c'hoari video ''[[Battlefield 2142]]'' er bloavezhioù 2140, e-pad un hoalad skorn nevez. [[Rummad:Kantvedoù|22]] b697fls1m2choviw46r24f4nm9whbxu 0 113087 2203936 2195700 2026-11-10T13:44:33Z Kent Wang 94335 Erlec’hiañ skeudenn iliz-veur Braga (Braga Cathedral (1).jpg) 2203936 wikitext text/x-wiki {{pennad zo|Norte}} [[Restr:LocalRegiaoNorte.svg|thumb|300px|]] '''Norte''' (portugaleg: ''Região do Norte'', da lavaret eo "Rannvro an Norzh") a zo unan eus [[rannvroioù Portugal]], e norzh ar vro. [[Porto]], er c'hornôg anezhi, eo ar gêr-benn. <br><gallery class=center caption="Norte (Portugal)"> Braga Cathedral (1).jpg|[[Braga (Portugal)|Braga]] Guimaraes-Largo da Oliveira-04-2011-gje.jpg|[[Guimarães]] Porto-130-Stadt-Torre dos Clerigos-1983-gje.jpg|[[Porto]] Douro-Tal-02-2011-gje.jpg Douro-Tal-30-Weinberge-Oelbaeume-2011-gje.jpg Douro-Tal-44-Altar-2011-gje.jpg Portugal-Norte-132-Mesao Frio-Fahrrad-2011-gje.jpg Portugal-Norte-170-Dorf-2011-gje.jpg Portugal-Norte-190-Bauersfrau-2011-gje.jpg Portugal-Norte-218-Haus im Ginster-2011-gje.jpg Tavora-Tal-46-Oelbaumterrassen-2011-gje.jpg POR Porto Aerial 02.jpg </gallery> {{Commonscat}} [[Rummad:Rannvroioù Portugal]] c93em95pewndkypa6ed7ahq73zsclkl 0 117519 2203981 1626438 2026-11-11T10:07:05Z Kontributor 2K 75668 ardamez FR 2203981 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {{Infobox kumunioù Frañs | anv = Le Pré-Saint-Gervais | anvYezh = | Yezh = | anvOfisiel = | skeudenn = Marie de la ville du Pré-Saint-Gervais 01.jpg | alc'hwez = An ti-kêr. | ardamezioù = Blason Commune Le Pré-Saint-Gervais FR93.svg | logo = | bro = | rannvro = [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]] | departamant = [[Seine-Saint-Denis]] | arondisamant = [[Arondisamant Bobigny|Bobigny]] | kanton = [[Kanton Les Lilas|Les Lilas]] | etrekumuniezh = Communauté d'agglomération Est Ensemble | bro velestradurel = | maer = Gérard Cosme | amzer-gefridi = 2014-2020 | gorread = 0.7 | ledred = 48.885 | hedred = 2.4039 | uk = | ubi = 57 | ubr = 114 }} '''Le Pré-Saint-Gervais''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] en departamant [[Seine-Saint-Denis]] hag er rannvro [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]], e kreiz [[Bro-C'hall]]. Lec'hiet eo ar gumun en [[arondisamant Bobigny]] hag er [[Kanton Les Lilas|c'hanton Les Lilas]]. Er bloavezh {{PoblansKumun|93|deiziad}} e oa {{formatnum:{{PoblansKumun|93|61}}}} a annezidi hag a reer ''Gervaisiens'' anezho e [[galleg]]. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Eglise de la Sainte-Famille - Pre-Saint-Gervais - 001.jpg|An iliz Sainte-Famille. Fontaine du Pré-Saint-Gervais - Le Pré-Saint-Gervais - 01.jpg|Ar feunteun savet en {{XVIIIvet kantved}}. Regard du Trou-Morin - Le Pré-Saint-Gervais - 01.jpg|''Regard du Trou-Morin'' savet en {{XVIIIvet kantved}}. </gallery> == Kêrioù gevellet == * {{Gevelliñ|Giengen an der Brenz|Alamagn|Germany|bloavezh=1970}} ==Notennoù ha daveennoù== <references/> ==Liammoù diavaez== {{Commonscat|Le Pré-Saint-Gervais}} *[http://www.villedupre.fr/ Lec'hienn ar gumun] [[Rummad:Kumunioù Seine-Saint-Denis|Pre-Saint-Gervais]] dz5fabd5j8b3jvrni9owr06o3is8l2p 0 120566 2203938 1988434 2026-11-10T14:00:21Z Arko 540 liammoù diabarzh 2203938 wikitext text/x-wiki {{pennad zo|Lasagne }} [[File:Lasagne_al_forno_pasta_fresca.jpg|thumb|An toaz pa vez troc'het]] [[File:Lasagne_-_stonesoup.jpg|thumb|[[Lasagne al forno]]]] Al '''''lasagne''''' (liester ar ger [[italianek]] benel '''''lasagna''''')<ref>Eus al [[latin]] poblek *''lasania'', diawar al latin klasel ''lasănum'' "ur pod da fardañ boued", diwar ar [[gresianeg]] λαζάνων ''lasánon'' "pot troadek", "trebez".</ref>, a zo [[toazennoù]] a vez graet en [[Italia]], gant [[bleud]] ha [[vi]]où, troc'het e karrezioù pe hirgarrezioù, da lakaat en ur plad a lakaer er [[forn]]. Ur meuz hengounel eo en [[Emilia]], [[Romagna]] ha [[Marche]]. Hervez al lezenn italian n'int ket ''pasta'', rak ar pasta (''agnolotti'', ''maltagliati'', ''[[ravioli]]'', ''[[spaghetti]]'', ''tagliatelle'', ''[[tortellini]]'', etc.), a rank bezañ graet gant greun kalet. ''Sfoglie'' a vez lavaret anezhe en Emilia. == Levrlennadur == *{{it}} Cristina Ortolani, ''L'Italia della pasta'', Touring Club Italiano, 2006 {{ISBN|978-88-365-2933-9}} ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Boued Italia]] [[Rummad:toazennoù]] j8a8xrdjfhleux2tgq5xz4ce5kz011p 0 122022 2203942 2174956 2026-11-10T14:37:10Z Arko 540 skouerioù meuzioù farset 2203942 wikitext text/x-wiki [[File:Stuffed tomatoes.jpg|thumb|[[Tomatez]] farset]] {{pennad zo|Fars (disheñvelout)}} Ar '''fars'''<ref name="GM">E [[Geriadur Ménard]], 2020, p. 562-b.</ref> zo ur meskaj [[kig]] ha [[plant]] a vez lakaet en ur meuz all a-raok e lakaat da boazhañ. ''Farsañ'' ur meuz a reer pa lakaer fars ennañ<ref name="GM" />. Meskañ kig [[silzig]], pe [[kig bevin]] drailhet, pe [[legumaj]] hepken, [[ognon]], [[kignen]], pe [[chalotez]], ha [[bara|minvig]] eo an doare anavezetañ d'ober fars. Setu un nebeut skouerioù meuzioù farset : * tomatez farset, kaol farset, skilbebr farset, artichaod farset, * [[ravioli]] * ''[[haggis]]'', ur meus eus Bro-Skos * ''Gefilte fish'', karpenn farset eus keginerezh an [[Achkenazed]] * meskl farset, pilored farset * ''arancini'', bouloù riz farset * delioù farset * kig-yar-Indez farset * [[pizza Chicago]], ur pizza farset == Notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Aozennoù kegin]] [[Rummad:Kig]] 8rf0t5tv6zuk23jb8vzabx7kt8lxzpy 0 131993 2203952 2111924 2026-11-10T19:01:10Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.7) 2203952 wikitext text/x-wiki '''500 Miles''', anavezet ivez evel ''500 Miles Away from Home'' pe ''Railroaders' Lament'', zo ur ganaouenn [[saoznek]] savet gant ar ganerez [[stadunanat]] [[Hedy West]], ha brudet er bloavezhioù 1960. Kaoz zo enni eus un den pell bras diouzh ar gêr, diarc'hant, ha re vezhek evit distreiñ. ==Istor== Savet eo bet gant ar ganerez [[Hedy West]] (1938-2005)<ref>Kanet gant Hedy West: [https://www.youtube.com/watch?v=neVpZBX1Clc] hag e [[Newport]] e 1964, gant ar c'homzoù orin, krennet gant ar ganerien all : [http://www.youtube.com/watch?v=mnYKp9R86nI www.youtube.com/watch?v=mnYKp9R86nI].</ref>. Awenet e vefe bet gant kanaouennoù koshoc'h, klevet digant he mamm-gozh, ha diazezet eo "500 Miles" a-hervez war tonioù biolin (''fiddle'') anvet "Reuben's Train" ha "Train 45". ==Kanerien== [[file:Joan Baez Hamburg 1973 2811730005.jpg|thumb|305px|Joan Baez e 1973. Ganti e voe brudet ar ganaouenn en Europa.]] *E 1961, kentañ enrolladur anavezet, hini [[The Journeymen]]<ref>Kanet gant [[The Journeymen]]: [https://www.youtube.com/watch?v=9cgQJzJsM5U]</ref>. *E 1962 e voe enrollet div wech : ** gant [[Kingston Trio]] en o albom [[College Concert]], savet betek 3de renk ar gwerzhioù er vro; ** gant [[Peter, Paul and Mary]], en o albom kentañ<ref>Kanet gant [[Peter, Paul and Mary]], [https://www.youtube.com/watch?v=ADN1lLEp3H0]</ref>; *E 1963 e voe enrollet div wech ivez : **gant Hedy West a-benn ar fin, er bladenn : ''Hedy West accompanying herself on the 5-string banjo''<ref>[https://www.discogs.com/Hedy-West-Accompanying-Herself-On-The-5-String-Banjo/release/4715588 Ar bladenn (Vanguard VRS-9124, 1963) ]</ref> **gant [[Bobby Bare]], gant komzoù nevez<ref>Kanet gant [[Bobby Bare]] :[https://www.youtube.com/watch?v=NgnaavPxSmk]</ref>; *E 1964 gant Dick and Dee Dee en o albom '' Turn Around''. *E 1964 e voe kanet gant [[Hedy West]] en [[Newport Folk Festival]] e 1964, *E 1965 gant [[Sonny & Cher]] en o albom ''Look at Us''. *Un tamm mat eus ar c'homzoù a adkaver er ganaouenn "I Was Young When I Left Home" gant [[Bob Dylan]]. *E 1989 eo bet kanet gant [[The Hooters]] o devoa astennet ar ganaouenn dediet da [[Manifestadegoù plasenn Tiananmen e 1989|vanifesterien Tiananmen]] pa ganent "A hundred tanks along the square, one man stands and stops them there. Some day soon, the tide will turn, and I'll be free." *A-hend-all eo bet enrollet ivez gant ar [[Brothers Four]], [[Glen Campbell]], [[Johnny Rivers]], [[Reba McEntire]], [[Jackie DeShannon]], [[The Seekers]], [[The Shadows]], [[Elvis Presley]]<ref>Kanet amañ gant [[Elvis Presley]] : [https://www.youtube.com/watch?v=-0Svi3x0PWY]</ref> , [[The Highwaymen (country supergroup)|The Highwaymen]], [[The Seldom Scene]], [[Nick Cave]], [[Richard Anthony]], [[Franco Battiato]], [[Rosanne Cash]], [[Bad Astronaut]], [[Peter and Gordon]], [[Eric Bibb]], [[Hootenanny Singers]], [[the innocence mission]], [[Joan Baez]], [[Takako Matsu]], [[Justin Timberlake]], [[The Persuasions]] , [[Teske]] ha kalz a re all<ref>{{cite web|author= |url=http://www.allmusic.com/artist/hedy-west-mn0000671500/songs |title=Hedy West &#124; Songs |publisher=[[AllMusic]] |date= |accessdate=2016-09-26}}</ref> Hag ivez gant [[Justin Timberlake]], [[Carey Mulligan]] ha [[Stark Sands]] evit ar film ''[[Inside Llewyn Davis]]''.<ref>{{cite web|url=http://www.nonesuch.com/albums/inside-llewyn-davis-lp |title=Inside Llewyn Davis – Original Soundtrack Recording [LP&#93; &#124; Nonesuch Records - MP3 Downloads, Free Streaming Music, Lyrics |website=Nonesuch.com |date=2013-11-11 |accessdate=2016-09-26}}</ref>. ==Yezhoù all== Kanet eo bet e meur a yezh : alamaneg, galleg, [[japaneg]]... E galleg e oa savet ar skrid gant [[Jacques Plante]]. Berzh kenañ a reas doare [[Richard Anthony]] ''("Et j'entends siffler le train")'' e [[1962]], ha divrud e chomas an doareoù enrollet gant [[Serge Gainsbourg]] hag [[Hugues Aufray]]. ==Liammoù diavaez== *[https://www.lemonde.fr/culture/article/2013/11/05/five-hundred-miles-genealogie-d-un-tube-au-c-ur-d-inside-llewyn-davis_3507534_3246.html Istor ar ganaouenn hervez Le Monde] *[https://web.archive.org/web/20240817164021/https://www.peterpaulandmary.com/music/f-01-02.htm Komzoù] e lec’hienn ofisiel [[Peter, Paul and Mary]] ==Notennoù== [[Rummad:Kanaouennoù SUA]] [[Rummad:Kanaouennoù 1961]] [[Rummad:Kanaouennoù Joan Baez]] pn9061gr6tfhzdine5bo1yqwf4nhou0 0 132629 2203973 2113702 2026-11-11T08:28:52Z Kestenn 14086 2203973 wikitext text/x-wiki [[Restr:Montreuil - Salon du livre jeunesse 2012 - Eric Sanvoisin - 003.jpg|thumb|Eric Sanvoisin, an aozour, e 2012.]] {{Stumm an titl|''Ar suner-levrioù''}} '''''Ar suner-levrioù''''' eo titl embannadur brezhonek ''Le buveur d'encre'', ur romant savet evit ar yaouankiz gant ar skrivagner gallek [[Éric Sanvoisin]], embannet e [[1996]]<ref>[http://www.ericsanvoisin.com/pages/Bibliographie_des_livres_vivants-445789.html Blog Éric Sanvoisin.]</ref> ha lakaet goude e brezhoneg, e [[2016]], gant [[Mark Kerrain]]. Kentañ lodenn eus an heuliad levrioù ''Ar suner-levrioù'' eo ; war he lerc'h eo deuet ''[[Ar suner-levrioù - Ur blouzenn evit daou]]''. Enrollet eo bet an daou romant kentañ gant an troer<ref>[https://web.archive.org/web/20200806082210/http://www.brezhoneg.org/br/livres/ar-suner-levriou Ar Suner-levrioù e lec'hienn Kuzul ar Brezhoneg.]</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20170910110713/http://www.brezhoneg.org/fr/livres/ar-suner-levriou-ur-blouzenn-evit-daou Ar suner-levrioù - Ur blouzenn evit daou e lec'hienn Kuzul ar Brezhoneg.]</ref> : klevet e vezont e lec'hienn [[Kuzul ar Brezhoneg]]. Nav levr gallek zo er rummad. == Levrlennadur == * ''Ar suner-levrioù'', Sav-Heol, 2016 {{ISBN|979-10-90456-24-2}} * ''Ar suner-levrioù. Ur blouzenn evit daou'', Sav-Heol, 2016 {{ISBN|979-10-90456-25-9}} * {{Fr}} ''Le buveur d'encre'', Nathan, 2011 {{ISBN|978-2-0925-3485-4}} * {{Fr}} ''Une paille pour deux'', Nathan, 2011 {{ISBN|978-2-0925-3488-5}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ar suner-levrioù]] [[Rummad:Levrioù troet e Brezhoneg]] [[Rummad:Embannadurioù Sav-Heol]] [[Rummad:Mark Kerrain]] 0rhngmc0t5q6uxt6hae5siv7qzec01w 0 135135 2203971 2203519 2026-11-11T05:06:34Z CommonsDelinker 424 Lamet kuit eo bet ar restr ''Logo_CNews_2016.svg'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Krd evit an abeg-mañ: No license since 3 November 2026 2203971 wikitext text/x-wiki {{Infobox/Deroù}} {{Infobox/Titl| CNews|FC0000|talbenn skinwel}} {{Infobox/Skeudenn|Logo CNews 2016.svg|Logo ar chadenn|180}} {{Infobox/Istitl|Chadenn skinwel}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Krouet|D'ar 4 a viz Du 1999}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Perc'henn|[[Canal+|Strollad Canal+]] (Bolloré)}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Lugan|{{lang|fr|La liberté d'expression n'a jamais fait autant parler}}}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Yezh|[[galleg]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Bro orin|{{Bro-C'hall}}}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Statud|Chadenn brevez vroadel}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Chadennoù c'hoar|[[Canal+]], [[C8]], [[CStar]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Lec'hienn|[https://www.cnews.fr/ www.cnews.fr]}} {{Infobox/Istitl|Skignañ}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Analogel|Ket {{Nann}}}} {{Infobox/Linenn gemmesk|niverel (TNT)|Ya {{Ya}}}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Loarell|Ya {{Ya}}}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Fun|Ya {{Ya}}}} {{Infobox/Linenn gemmesk|IPTv|Ya {{Ya}}}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Web|Ya {{Ya}}}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Takad skignañ|{{Bro-C'hall}}<br>{{Suis}}<br>{{Belgia}}<br>{{Luksembourg}}<br>{{Monako}}<br>{{Andorra}} }} {{Infobox/Dibenn}} '''CNews''' (berradur ''Canal News''), anvet '''I-Télévision''' ha goude-se '''I-Télé''' en e a-raok (skrivet raloc'h '''iTélé''' pe '''I>Télé'''), zo ur chadenn skinwel c'hall keleier dizehan. Perc'hennet eo gant ar strollad [[Canal+]], ur skourr eus ar strollad [[Vivendi]], perc'hennet dre an ti-eskemm gant [[Bolloré]], renet gant [[Vincent Bolloré]]. Ar chadenn skinwel a oa bet adanvet CNews d'ar [[27 a viz C'hwevrer]] [[2017]] da 5 h 58, an adenvel a oa bet stanket dre an harz-labour hirañ abaoe krouidigezh ar chadenn. Normalamant an anv nevez a oa da dalvezout adalek ar 24 a viz Here 2016. An anv Canal News a implij ar ger « Canal » hag a vez adkavet e chadennoù all ar strollad evel [[C8 (chadenn skinwel)|C8]] (D8 a-raok) ha CStar (D17 a-raok). An anvioù nevez roet d'an teir chadenn skinwel digoust a zo un doare anat da dostaat anezho diouzh ar strollad Canal+ ha neuze diouzh ar chadennoù da baeañ. E 2024 e oa deuet CNews da vezañ, evit ar wech kentañ en e istor, ar chadenn kelaouiñ kentañ e [[Bro-C'hall]] dirak [[BFM TV]] hervez Médiamétrie<ref>{{fr}} [https://www.lemonde.fr/politique/article/2024/06/03/cnews-passe-en-tete-des-chaines-d-info-detronant-bfm-tv_6237087_823448.html CNews passe en tête des chaînes d’info, détrônant BFM-TV], ''[[Le Monde]]'', D'an 3 a Mezheven 2024</ref>. [[Restr:Régie mobile I Télé 2013.JPG|thumb|E 2013 ur c'hamion I-Télé gant al logo Canal+ a-us.]] == Logoioù == <gallery> Restr:ITELE logo 2013.png|Logo ar chadenn adalek ar {{Deiziad|26|Eost|2013|er skinwel}} betek ar {{Deiziad|26|C'hwevrer|2017|er skinwel}}. </gallery> == Liammoù diavaez == * [http://www.cnews.fr/ Lec'hienn ofisiel CNews] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Mediaoù mirour]] [[Rummad:Chadennoù skinwel Bro-C'hall]] cg0a5p9c60tnhoc5ecc02wqp1o74db3 2 140928 2203951 2178698 2026-11-10T18:28:39Z Huñvreüs 54570 2203951 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Enez e Breizh.svg|thumb|center|N’am eus ket amzer da gemer perzh e kumuniezh ar wiki evit poent.]] c5weqv50odfaol2myx2sn2qjyxh010t 0 144950 2203965 2049137 2026-11-10T21:00:46Z Arko 540 rummad 2203965 wikitext text/x-wiki [[Restr:Diciembre.jpg|thumb|upright=.75|Un deiziadur an azvent o taolenniñ an [[Tad-kozh Nedeleg]] en e stlejell.]] '''Deiziadur an azvent''' zo un [[deiziadur]] evit lakaat ar vugale da c'hortoz [[Nedeleg]] e-pad an [[Azvent]]. Ur skeudennig a glot gant pep deiz eus an Azvent, kuzhet alies en ur prenestrig digoret bemdez gant ar bugel. Ijinet e oa bet e fin an {{XIXvet kantved}} ha deroù an {{XXvet kantved}} gant al [[Luteregezh|luteriz]] alaman. Cheñch a ra deiz kentañ an Azvent en hengoun [[kristen]], eus ar [[27 a viz Du]] d'an [[3 a viz Kerzu]] e c'hall bezañ. Kalz deiziadurioù an azvent a grog d'ar [[1añ a viz Kerzu]] eta. Taolennet e vez [[kraou Nedeleg]] pe [[Sant Nikolaz]] gant deiziadurioù an hengoun kristen, pe gweledvaoù ar goañv, an [[Tad Nedeleg]] pe temoù a bep seurt (sport, teknologezhioù...) gant ar re zigristen. E-barzh prenestrigoù deiziadurioù an azvent zo ez eus kuzhet ur skeudenn, a-wechoù ur barzhoneg bihan, un arroud eus ar [[Bibl]] pe un istor bennak (evel hini ar [[ginivelezh|c'hinivelezh]]), ur [[pedenn|bedenn]], ur chokoladenn pe ur c'hoariellig bennak. Ur c'hoari pe ur [[miltamm]] a c'hall bezañ moullet e kein an deiziadur ivez. Deiziadurioù an azvent bev a vez savet gant kalz kêrioù. E broioù [[Skandinavia]] emañ ar ''Julekalender'', un deiziadur an azvent e stumm un abadenn skingomz pe skinwel evit ar vugale, an dud gour pe an holl. == Skeudennaoueg == <gallery mode=packed caption="A bep seurt deiziadurioù an azvent"> Richard Ernst Kepler - Im Lande des Christkinds.jpg|Deiziadur an azvent tennet eus ''Im Lande des Christkinds''. Ur barzhoneg kristen zo e-bazh pep prenestr. Marianne Schneegans Adventskalender.jpeg|Un deiziadur an azvent eus 1946. Schloss Hellbrunn zur Adventszeit.jpg|Talbenn ''Kastell Hellbrunn'' e [[Salzburg]], en Aostria, gant e 24 frenestr, e-pad marc'had Nedeleg. Adventkalender andrea.JPG|Un deiziadur an azvent graet er gêr, gant profoù. Rathaus Hünfeld Adventskalender.JPG|Un deiziadur an azvent war talbenn un ti-kêr en Alamagn. Jul cal2.jpg|Un deiziadur an azvent norvegat. Adventskalender im Bau.jpg|Un deiziadur an azvent graet er gêr e koad e stumm ur wezenn Nedeleg. Adventskalender am Rathaus. Stollberg. IMG 0831WI.jpg|Un deiziadur an azvent e ti-kêr [[Stollberg]], e [[Saks]]. A few hours too early (4267111411).jpg|Div blac'h o klask digeriñ un deiziadur an azvent ramzel e [[Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche|Iliz eñvor an Impalaer Wilhelm]] e Berlin. Adventskalender.JPG|Un deiziadur an azvent gant tud vev. Adventkalender_AR.jpg|Un deiziadur an azvent gant ur prof e pep prenestr. </gallery> [[Rummad:Deiziadurioù|Azvent]] [[Rummad:Azvent]] [[Rummad:Nedeleg]] [[Rummad:Sevenadur Alamagn]] fmq766783jhj4i1528nhkoxdztabsg6 1 152820 2203947 2203842 2026-11-10T16:57:42Z Kadwalan 423 /* Titl ar pennad */ 2203947 wikitext text/x-wiki == WGS 84 == [[:fr:WGS_84|WGS 84]] zo ur sistem geodezek, ober a ran gantañ em buhez bemdez ha n’am eus ket treuzkomprenet e implij er pennad-mañ. N’eus abeg ebet da liammañ davet ar bloavezh [[1984]], nemet pa liammer davet [[1995]] pa gomzer eus [[Windows 95]], kentoc’h davet ur pennad diwar e benn ma ’z eus unan bennak barrek a-walc’h evit aozañ anezhañ — ret e vo treiñ gerioù evel ''géoïde'' hag ''ellipsoïde de révolution'' da gentañ. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 12 Eost 2022 da 07:27 (UTC) :Distro Edgar da blantañ reuz... --[[Implijer:Hans Abherve|Hans Abherve]] ([[Kaozeadenn Implijer:Hans Abherve|kaozeal]]) 12 Eost 2022 da 11:59 (UTC) == Titl ar pennad == N'eus abeg ebet da skrivañ « Enez-Null » evel « [[Enez-Vriad]] » da 'm meno, pa n'eo ket ur gumun ; '''Enez Null''' eo an anv, evel ''Null Island'' hag [[Enez Pask]] — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 7 Du 2026 da 17:43 (UTC) :Ya, poellek eo a gav din. @[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] @[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] @[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] : krouet pe kemeret ho peus perzh er pennad, kemmañ a rin an titl, nemet ma savfet a-enep. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 8 Du 2026 da 18:08 (UTC) ::Mat eo din. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Du 2026 da 18:42 (UTC) Din-me e tlefed skrivañ ur varrennig-stagañ. Piv a ra ar c'hemm-se gant ur varrennig-stagañ etre an anvioù inizi n'int ket kumunioù hag ar re zo kumunioù ? Roparzh Hemon ha Ronan Huon ne reont ket. s.o. Enez-Veur hag Enez-Vreizh (''Dictionnaire breton-français'') ; Enez-Vanav (''Dictionnaire français-breton''). Kalzig skouerioù eus anvioù enezennoù gant ur varrennig-stagañ zo e Kerofis ha padal n'int ket kumunioù: (Enez-Aganton, Enez-Valaneg, Enez-Vriad (an enezenn ha n'eo ket ar gumun), Enez-Vaz (an enezenn ha n'eo ket ar gumun), Enez-Konk, Enez-Erc'h, Enez-geotek, Enez-Krenn, Enez-Euz, Enez-Ieg, Enez-Lavred, Enez-Leñvenn, Enez-Losket, Enez-Leg, Enez-Ozac'h, Enez-Olvez (ledenez), Enez-Penfred, Enez-Vreizh, Enez-Ré, Enez-Terc'h, Enez-Tudi , Enez-Terenez, Enez-vaz (an enezenn ha n'eo ket ar gumun), Enez-Vanav, Enez-Varv, Enez-Vorenn). E pennadoù Wikipedia e seblant mesket an traoù met lakaat a rafen un diredenn bep tro (memes ma n'on ket sot gant an tiredennoù dre vras).--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 10 Du 2026 da 16:57 (UTC) d72j9t6hjox5rnlbkil9c600acm8x8m 0 165219 2203948 2203723 2026-11-10T17:07:31Z Dakbzh 58931 /* Roll ar c'hampionezed */ 2203948 wikitext text/x-wiki '''Kampionad azerbaidjanat an echedoù''' eo an tournamant echedoù evit dibab ar c’hampion broadel, E [[Bakou]] e vez c’hoariet. E [[1934]] e voe graet evit ar wech kentañ. Graet e vez kampionad ar maouezi ivez. == Roll ar gampioned == <div style="column-count:3"> # 1934 K. Selimkhanov # 1936 M. Zhilakov # 1938 Vladimir Makogonov # 1947 Vladimir Makogonov # 1948 Vladimir Makogonov # 1949 Vladimir Makogonov # 1950 B. Levitas # 1951 Vladimir Makogonov # 1952 Vladimir Makogonov # 1953 Azer Zeinally # 1954 Sultan Khalilbeili # 1955 Yuri Averbakh # 1956 Lev Aronin # 1957 Samuel Zhukhovitsky # 1958 Sultan Khalilbeili # 1959 Vladimir Bagirov # 1960 Vladimir Bagirov # 1961 Vladimir Bagirov # 1962 Vladimir Bagirov # 1963 Vladimir Bagirov # 1964 Vladimir Bagirov # 1965 Sultan Khalilbeili # 1966 Vladimir Bagirov # 1967 Vladimir Bagirov # 1968 Vladimir Bagirov # 1969 Oleg Pavlenko # 1970 Vladimir Bagirov # 1971 Lev Polugaevsky # 1972 Vladimir Bagirov # 1973 Oleg Pavlenko # 1974 Aleksandr Morgulev # 1976 Vladimir Bagirov # 1977 Fikret Sideifzade # 1978 Elmar Magerramov # 1979 Elmar Magerramov # 1980 Rostislav Korsunsky # 1981 Karen Grirorian # 1982 Fikret Sideifzade # 1983 Rostislav Korsunsky # 1984 Fikret Sideifzade # 1985 Rostislav Korsunsky # 1986 Alex Avshalumov # 1987 Elmar Magerramov # 1988 Alex Avshalumov # 1989 Rostislav Korsunsky # 1990 Rostislav Korsunsky # 1991 Fikret Sideifzade </div> {| |- | valign="top" | {| class="sortable wikitable" ! Bloaz !! Lec'h !! Kampion |- | 1992 || [[Bakou]] || [[Raouf Gadjily]] |- | 1993 || Bakou || [[Rahim Gasimov]] |- | 1994 || Bakou || Raouf Gadjily |- | 1995 || Bakou || [[Vugar Gashimov]] |- | 1996 || Bakou || [[Vugar Gashimov]] |- | 1997 || Bakou || [[Sarhan Guliev]] |- | 1998 || Bakou || [[Vugar Gashimov]] |- | 1999 || Bakou || [[Rufat Bagirov]] |- | 2000 || Bakou || [[Magomed Zulfugarli]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/AZE-ch_2000/4882 Kampionad azerbaidjanat 2000]</ref> |- | 2001 || Bakou || [[Shakhriyar Mamedyarov]]<ref name="VoA">{{en}} {{cite web|url=http://www.visions.az/en/news/550/4535bd2c/ |title=''Visions of Azrbaidjan''|accessdate=08/02/2023}}</ref> |- | 2002 || Bakou || Shakhriyar Mamedyarov<ref name="VoA"/> |- | 2003 || Bakou || [[Rauf Mamedov]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=37290 Kampionad azerbaidjanat 2003]</ref> |- | 2004 || Bakou || Rauf Mamedov <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=29772 Kampionad azerbaidjanat 2004]</ref> |- | 2006 || Bakou || Rauf Mamedov |- | 2007 || Bakou || [[Elmir Guseinov]]<ref>{{en}} {{cite web|url=http://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=6822|title=Kampionad azerbaidjanat 2007 - FIDE|accessdate=02 Eost 23}}</ref> |- | 2008 || Bakou || Rauf Mamedov |- | 2009 || Bakou || [[Rashad Babaev]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/ch-AZE_2009/37934 Kampionad azerbaidjanat 2009]</ref> |- | 2010 || Bakou || [[Eltaj Safarli]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=49177 Kampionad azerbaidjanat 2010]</ref> |} | valign="top" | {| class="sortable wikitable" ! Bloaz !! Lec'h !! Kampion |- | 2011 || Bakou || [[Nidjat Mamedov]]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20151208065424/http://news.az/articles/sports/30631|title=''Azerbaijani chess champion declared'' - News.az|accessdate=02 Eost 23}}</ref> |- | 2012 || Bakou || [[Vugar Rasulov]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=64710 Kampionad azerbaidjanat 2012]</ref> |- | 2013 || Bakou || [[Zaur Mammadov]] |- | 2014 || Bakou || [[Ulvi Bajarani]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=90374 Kampionad azerbaidjanat 2014]</ref> |- | 2015 || Bakou || Rauf Mamedov <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/70th_ch-AZE_2015_2015/40891 Kampionad azerbaidjanat 2015]</ref> |- | 2016 || Bakou || Eltaj Safarli <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/71st_ch-AZE_2016_2016/41454 Kampionad azerbaidjanat 2016]</ref> |- | 2017 || Bakou || [[Nijat Abasov]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/72nd_ch-AZE_2017_2017/41964 Kampionad azerbaidjanat 2017]</ref> |- | 2018 || Bakou || [[Abdulla Gadimbayli]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/73rd_ch-AZE_2018_2018/42514 Kampionad azerbaidjanat 2018]</ref> |- | 2019 || Bakou || [[Mahammad Muradli]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/74th_ch-AZE_2019_2019/43157 Kampionad azerbaidjanat 2019]</ref> |- | 2021 || [[Nakhchivan]] || [[Vasif Durarbayli]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/75th_ch-AZE_Final_2021_2021/44356 Kampionad azerbaidjanat 2021]</ref> |- | 2022 || Nakhchivan || Mahammad Muradli <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/76th_ch-AZE_Final_2022_2022/44847 Kampionad azerbaidjanat 2022]</ref> |- | 2023 || Bakou ||[[Vasif Durarbayli]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/77th_ch-AZE_Final_2023_2023/45509 Kampionad azerbaidjanat 2023]</ref> |- | 2024 || Bakou || [[Aydin Suleymanli]] <ref>[https://www.fide.com/azerbaijan-championship-aydin-suleymanli-wins-maiden-title/ Kampionad azerbaidjanat 2024]</ref> |- | 2025 || Bakou || Rauf Mamedov <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/79th_ch-AZE_2025_2025/46850 Kampionad azerbaidjanat 2025]</ref> |- | 2026 || Bakou || Mahammad Muradli <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr1317757.aspx?lan=1&art=29&rd=5&turdet=YES&SNode=SO Kampionad azerbaidjanat 2026]</ref> |} |} == Roll ar c'hampionezed == {| |- | valign="top" | {| class="sortable wikitable" |- ! Bloaz !! Lec’h !! Kampionez |- | 2001 || Bakou || [[Zeinab Mamedyarova]] |- | 2002 || Bakou || [[Firuza Velikhanli]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=22345 Kampionez ar merc'hed 2002]</ref> |- | 2003 || Bakou || [[Turkan Mamedyarova]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=25105 Kampionez ar merc'hed 2003]</ref> |- | 2004 || Bakou || [[Afag Khudaverdiyeva]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=29867 Kampionez ar merc'hed 2004]</ref> |- | 2006 || Bakou || [[Khayala Isgandarova]]<ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=34563 Kampionez ar merc'hed 2006]</ref> |- | 2007 || Bakou || [[Zeinab Mamedyarova]]<ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=6823 Kampionez ar merc'hed 2007]</ref> |- | 2008 || Bakou || [[Zeinab Mamedyarova]]<ref>{{en}} {{cite web|url=http://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=12095|title=FIDE|accessdate=02 Eost 23}}</ref> |- | 2009 || Bakou|| [[Narmin Kazimova]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=18403 Kampionez ar merc'hed 2009]</ref> |- | 2010 || Bakou|| Turkan Mamedyarova <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=49278 Kampionez ar merc'hed 2010]</ref> |- | 2011 || Bakou || Turkan Mamedyarova<ref>{{en}} {{cite web|url=http://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=57196|title=FIDE|accessdate=02 Eost 23}}</ref> |- | 2012 || Bakou || Turkan Mamedyarova |- | 2013 || Bakou || Khayala Abdulla <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr94140.aspx?lan=4&lan=11&wi=821&SNode=SO Kampionez ar merc'hed 2013]</ref> |- | 2014 || Bakou || Aytan Amrayeva <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=93512 Kampionez ar merc'hed 2014]</ref> |- | 2015 || Bakou || Zeinab Mamedyarova <ref>[https://www.chessdom.com/wgm-zeinab-mamedjarova-is-2015-azerbaijani-champion-for women Kampionez ar merc'hed 2015]</ref> |} | valign="top" | {|class="sortable wikitable" ! Bloaz !! Lec'h !! Kampion |- | 2016 || Bakou || [[Narmin Kazimova]] |- | 2017 || Bakou || [[Gunay Mammadzada]] |- | 2018 || Bakou || [[Khanim Balajayeva]] |- | 2019 || Bakou || [[Gunay Mammadzada]] |- | 2020 || Bakou || Khanim Balajayeva |- | 2021|| Nakhchivan || [[Gulnar Mammadova]] <ref>[https://www.chessdom.com/gulnar-mammadova-wins-azerbaijan-womens-chess-championship-2021/ Kampionez ar merc'hed 2021]</ref> |- | 2022 || Bakou || [[Govhar Beydullayeva]] <ref>[https://www.chessdom.com/govhar-beydullayeva-wins-azerbaijan-womens-chess-championship-2022/ Kampionez ar merc'hed 2022]</ref> |- | 2023 || Bakou || Govhar Beydullayeva <ref>[https://www.fide.com/azerbaijan-womens-championship-govhar-beydullayeva-defends-title/ Kampionez ar merc'hed 2023]</ref> |- | 2024 || Bakou || [[Ayan Allahverdiyeva]] <ref>[https://www.idman.biz/en/news/chess/18382 Kampionez ar merc'hed 2024]</ref> |- | 2025 || Bakou || [[Gunay Mammadzada]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr1090012.aspx?lan=1&art=29&rd=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionez ar merc'hed 2025]</ref> |- | 2026 || Bakou || [[Ulviyya Fataliyeva]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1317758.aspx?lan=1&art=29&rd=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionez ar merc'hed 2026]</ref> |- |} |} == Liammoù diavaez == * {{en}} {{cite web|url=https://asf.org.az/en |title=''Azerbaidjan Chess Federation''|accessdate=02 Eost 2023}} == Notennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Echedoù]] [[Rummad:Azerbaidjan]] [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Azerbaidjan]] hdh85twlmn97c9b74txbklk6a5zfude 2203949 2203948 2026-11-10T18:14:27Z Dakbzh 58931 /* Roll ar c'hampionezed */ 2203949 wikitext text/x-wiki '''Kampionad azerbaidjanat an echedoù''' eo an tournamant echedoù evit dibab ar c’hampion broadel, E [[Bakou]] e vez c’hoariet. E [[1934]] e voe graet evit ar wech kentañ. Graet e vez kampionad ar maouezi ivez. == Roll ar gampioned == <div style="column-count:3"> # 1934 K. Selimkhanov # 1936 M. Zhilakov # 1938 Vladimir Makogonov # 1947 Vladimir Makogonov # 1948 Vladimir Makogonov # 1949 Vladimir Makogonov # 1950 B. Levitas # 1951 Vladimir Makogonov # 1952 Vladimir Makogonov # 1953 Azer Zeinally # 1954 Sultan Khalilbeili # 1955 Yuri Averbakh # 1956 Lev Aronin # 1957 Samuel Zhukhovitsky # 1958 Sultan Khalilbeili # 1959 Vladimir Bagirov # 1960 Vladimir Bagirov # 1961 Vladimir Bagirov # 1962 Vladimir Bagirov # 1963 Vladimir Bagirov # 1964 Vladimir Bagirov # 1965 Sultan Khalilbeili # 1966 Vladimir Bagirov # 1967 Vladimir Bagirov # 1968 Vladimir Bagirov # 1969 Oleg Pavlenko # 1970 Vladimir Bagirov # 1971 Lev Polugaevsky # 1972 Vladimir Bagirov # 1973 Oleg Pavlenko # 1974 Aleksandr Morgulev # 1976 Vladimir Bagirov # 1977 Fikret Sideifzade # 1978 Elmar Magerramov # 1979 Elmar Magerramov # 1980 Rostislav Korsunsky # 1981 Karen Grirorian # 1982 Fikret Sideifzade # 1983 Rostislav Korsunsky # 1984 Fikret Sideifzade # 1985 Rostislav Korsunsky # 1986 Alex Avshalumov # 1987 Elmar Magerramov # 1988 Alex Avshalumov # 1989 Rostislav Korsunsky # 1990 Rostislav Korsunsky # 1991 Fikret Sideifzade </div> {| |- | valign="top" | {| class="sortable wikitable" ! Bloaz !! Lec'h !! Kampion |- | 1992 || [[Bakou]] || [[Raouf Gadjily]] |- | 1993 || Bakou || [[Rahim Gasimov]] |- | 1994 || Bakou || Raouf Gadjily |- | 1995 || Bakou || [[Vugar Gashimov]] |- | 1996 || Bakou || [[Vugar Gashimov]] |- | 1997 || Bakou || [[Sarhan Guliev]] |- | 1998 || Bakou || [[Vugar Gashimov]] |- | 1999 || Bakou || [[Rufat Bagirov]] |- | 2000 || Bakou || [[Magomed Zulfugarli]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/AZE-ch_2000/4882 Kampionad azerbaidjanat 2000]</ref> |- | 2001 || Bakou || [[Shakhriyar Mamedyarov]]<ref name="VoA">{{en}} {{cite web|url=http://www.visions.az/en/news/550/4535bd2c/ |title=''Visions of Azrbaidjan''|accessdate=08/02/2023}}</ref> |- | 2002 || Bakou || Shakhriyar Mamedyarov<ref name="VoA"/> |- | 2003 || Bakou || [[Rauf Mamedov]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=37290 Kampionad azerbaidjanat 2003]</ref> |- | 2004 || Bakou || Rauf Mamedov <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=29772 Kampionad azerbaidjanat 2004]</ref> |- | 2006 || Bakou || Rauf Mamedov |- | 2007 || Bakou || [[Elmir Guseinov]]<ref>{{en}} {{cite web|url=http://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=6822|title=Kampionad azerbaidjanat 2007 - FIDE|accessdate=02 Eost 23}}</ref> |- | 2008 || Bakou || Rauf Mamedov |- | 2009 || Bakou || [[Rashad Babaev]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/ch-AZE_2009/37934 Kampionad azerbaidjanat 2009]</ref> |- | 2010 || Bakou || [[Eltaj Safarli]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=49177 Kampionad azerbaidjanat 2010]</ref> |} | valign="top" | {| class="sortable wikitable" ! Bloaz !! Lec'h !! Kampion |- | 2011 || Bakou || [[Nidjat Mamedov]]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20151208065424/http://news.az/articles/sports/30631|title=''Azerbaijani chess champion declared'' - News.az|accessdate=02 Eost 23}}</ref> |- | 2012 || Bakou || [[Vugar Rasulov]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=64710 Kampionad azerbaidjanat 2012]</ref> |- | 2013 || Bakou || [[Zaur Mammadov]] |- | 2014 || Bakou || [[Ulvi Bajarani]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=90374 Kampionad azerbaidjanat 2014]</ref> |- | 2015 || Bakou || Rauf Mamedov <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/70th_ch-AZE_2015_2015/40891 Kampionad azerbaidjanat 2015]</ref> |- | 2016 || Bakou || Eltaj Safarli <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/71st_ch-AZE_2016_2016/41454 Kampionad azerbaidjanat 2016]</ref> |- | 2017 || Bakou || [[Nijat Abasov]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/72nd_ch-AZE_2017_2017/41964 Kampionad azerbaidjanat 2017]</ref> |- | 2018 || Bakou || [[Abdulla Gadimbayli]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/73rd_ch-AZE_2018_2018/42514 Kampionad azerbaidjanat 2018]</ref> |- | 2019 || Bakou || [[Mahammad Muradli]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/74th_ch-AZE_2019_2019/43157 Kampionad azerbaidjanat 2019]</ref> |- | 2021 || [[Nakhchivan]] || [[Vasif Durarbayli]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/75th_ch-AZE_Final_2021_2021/44356 Kampionad azerbaidjanat 2021]</ref> |- | 2022 || Nakhchivan || Mahammad Muradli <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/76th_ch-AZE_Final_2022_2022/44847 Kampionad azerbaidjanat 2022]</ref> |- | 2023 || Bakou ||[[Vasif Durarbayli]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/77th_ch-AZE_Final_2023_2023/45509 Kampionad azerbaidjanat 2023]</ref> |- | 2024 || Bakou || [[Aydin Suleymanli]] <ref>[https://www.fide.com/azerbaijan-championship-aydin-suleymanli-wins-maiden-title/ Kampionad azerbaidjanat 2024]</ref> |- | 2025 || Bakou || Rauf Mamedov <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/79th_ch-AZE_2025_2025/46850 Kampionad azerbaidjanat 2025]</ref> |- | 2026 || Bakou || Mahammad Muradli <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr1317757.aspx?lan=1&art=29&rd=5&turdet=YES&SNode=SO Kampionad azerbaidjanat 2026]</ref> |} |} == Roll ar c'hampionezed == {| |- | valign="top" | {| class="sortable wikitable" |- ! Bloaz !! Lec’h !! Kampionez |- | 2001 || Bakou || [[Zeinab Mamedyarova]] |- | 2002 || Bakou || [[Firouza Velikhanli]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=22345 Kampionez ar merc'hed 2002]</ref> |- | 2003 || Bakou || [[Turkan Mamedyarova]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=25105 Kampionez ar merc'hed 2003]</ref> |- | 2004 || Bakou || [[Afag Khudaverdiyeva]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=29867 Kampionez ar merc'hed 2004]</ref> |- | 2006 || Bakou || [[Khayala Isgandarova]]<ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=34563 Kampionez ar merc'hed 2006]</ref> |- | 2007 || Bakou || [[Zeinab Mamedyarova]]<ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=6823 Kampionez ar merc'hed 2007]</ref> |- | 2008 || Bakou || [[Zeinab Mamedyarova]]<ref>{{en}} {{cite web|url=http://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=12095|title=FIDE|accessdate=02 Eost 23}}</ref> |- | 2009 || Bakou|| [[Narmin Kazimova]] <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=18403 Kampionez ar merc'hed 2009]</ref> |- | 2010 || Bakou|| Turkan Mamedyarova <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=49278 Kampionez ar merc'hed 2010]</ref> |- | 2011 || Bakou || Turkan Mamedyarova<ref>{{en}} {{cite web|url=http://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=57196|title=FIDE|accessdate=02 Eost 23}}</ref> |- | 2012 || Bakou || Turkan Mamedyarova |- | 2013 || Bakou || Khayala Abdulla <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr94140.aspx?lan=4&lan=11&wi=821&SNode=SO Kampionez ar merc'hed 2013]</ref> |- | 2014 || Bakou || Aytan Amrayeva <ref>[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=93512 Kampionez ar merc'hed 2014]</ref> |- | 2015 || Bakou || Zeinab Mamedyarova <ref>[https://www.chessdom.com/wgm-zeinab-mamedjarova-is-2015-azerbaijani-champion-for women Kampionez ar merc'hed 2015]</ref> |} | valign="top" | {|class="sortable wikitable" ! Bloaz !! Lec'h !! Kampion |- | 2016 || Bakou || [[Narmin Kazimova]] |- | 2017 || Bakou || [[Gunay Mammadzada]] |- | 2018 || Bakou || [[Khanim Balajayeva]] |- | 2019 || Bakou || [[Gunay Mammadzada]] |- | 2020 || Bakou || Khanim Balajayeva |- | 2021|| Nakhchivan || [[Gulnar Mammadova]] <ref>[https://www.chessdom.com/gulnar-mammadova-wins-azerbaijan-womens-chess-championship-2021/ Kampionez ar merc'hed 2021]</ref> |- | 2022 || Bakou || [[Govhar Beydullayeva]] <ref>[https://www.chessdom.com/govhar-beydullayeva-wins-azerbaijan-womens-chess-championship-2022/ Kampionez ar merc'hed 2022]</ref> |- | 2023 || Bakou || Govhar Beydullayeva <ref>[https://www.fide.com/azerbaijan-womens-championship-govhar-beydullayeva-defends-title/ Kampionez ar merc'hed 2023]</ref> |- | 2024 || Bakou || [[Ayan Allahverdiyeva]] <ref>[https://www.idman.biz/en/news/chess/18382 Kampionez ar merc'hed 2024]</ref> |- | 2025 || Bakou || [[Gunay Mammadzada]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr1090012.aspx?lan=1&art=29&rd=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionez ar merc'hed 2025]</ref> |- | 2026 || Bakou || [[Ulviyya Fataliyeva]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1317758.aspx?lan=1&art=29&rd=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionez ar merc'hed 2026]</ref> |- |} |} == Liammoù diavaez == * {{en}} {{cite web|url=https://asf.org.az/en |title=''Azerbaidjan Chess Federation''|accessdate=02 Eost 2023}} == Notennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Echedoù]] [[Rummad:Azerbaidjan]] [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Azerbaidjan]] flwm93flag644pbzmjf9epdyvnjhfqu 0 171648 2203985 2110007 2026-11-11T10:52:16Z Kestenn 14086 2203985 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Der Stahlhelm, Bund der Frontsoldaten''}} {{Pennad zo|Stahlhelm}} {{databox}} '''Der Stahlhelm, Bund der Frontsoldaten''' (brezhoneg : "an tok dir, Kevre soudarded an talbenn"), brudetoc'h evel '''Der Stahlhelm''' ("an tok dir"), a oa anv un aozadur soudarded kozh alaman eus ar [[kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]] hag a oa bet oberiant eus 1918 betek 1935. E-pad devezhioù diwezhañ [[Republik Weimar]], an aozadur a oa liammet don ouzh ar roueelourien eus an [[Deutschnationale Volkspartei]] (DNVP), hag implijet e oant gant ar strollad evel servij surentez armet (Saalschutz) da zifenn an darvoudoù aozet ganto. == Istor == === Republik Weimar (1918–1933) === ''Der Stahlhelm'' a oa bet savet d'ar [[25 a viz Kerzu]] [[1918]] e [[Magdeburg]], en [[Alamagn]], gant perc'henn un uzin ha den ampechet eus ar C'hentañ Brezel-bed bet ofiser, [[Franz Seldte]]. [[Rummad:Republik Weimar]] [[Rummad:Aozadurioù lamet e 1935]] [[Rummad:Enepkomunouriezh]] [[Rummad:Tu-dehoù pellañ]] ttlshk3960s6lcob0pbk9afzjvs8oof 0 178059 2203953 2182691 2026-11-10T19:21:06Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv. #IABot (v2.0.9.7) 2203953 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{troidigezh}} '''Adolphe''' Augustin Marie '''Billault''', ganet d'an 12 a viz Du [[1805]] e [[Gwened]] ha marvet d'an 13 a viz Here [[1863]] e [[Goueled-Goulen]]<ref>[https://archive.org/stream/bulletinsocietea15soci/bulletinsocietea15soci_djvu.txtarchive.org Mortuaj meneget er Bulletin de la Société archéologique de Nantes]</ref>, a zo un alvokad hag ur politikour breizhat, bet ministr ha kannad al [[Liger-Izelañ]] meur a wech. Frankizour da gentañ e tuas gant renad an [[Eil Impalaeriezh c'hall]] goude. == Buhez == === Orinoù, stummadur ha buhez familh === Mab e oa da Augustin Billault, resever maltouterezh, anvet e [[Montroulez]] e 1815, ha da Marie-Rose Jamet du Kergoët, eus ur familh [[Paramantour|paramantourien]] rivinet gant [[brezelioù Napoleon|brezelioù Napoleone Buonaparte]]. Ober a reas e studioù eil derez e skolaj [[Kastell-Paol]], ha tremen a reas e vachelouriezh e [[Roazhon]] e 1822. Studiañ a reas ar gwir e Roazhon<ref>Le Marec, pajenn 10 e vit studioù Adolphe Billault.</ref> ha dont a reas da vezañ mignon gant [[Ange Guépin]], genidik eus [[Pondivi]] hag a vo naonedat eveltañ goude<ref>Philippe Le Pichon, "Ange Guépin dans l'histoire de Nantes", e : ''Du sentiment de l'histoire dans une ville d'eau : Nantes'' gant Alain Croix, Editions de l'Albar, Thonon-les-Bains, Haute-Savoie, 1991 {{ISBN|9782908528312}} p. 155-172.</ref>. Bet en doe e aotreegezh e 1825 hag en em staliañ a reas evel alvokad e [[Naoned]] goude e staj (1825-1828). Dont a reas da vezañ ezel eus Kuzul an urzh e 1830. E 1830 e timezas da Françoise Bourgault-Ducoudray, merc'h d'ar paramantour Guillaume Bourgault-Ducoudray, prezidant [[Kambr Kenwerzh Naoned]] ha perc'henn domani ar Grézillières e Goueled-Goulen (ul lodenn anezhañ a vo da Adolphe Billault ha lakaat a reas sevel ur c'hastell hag a zo anezhañ c'hoazh hiziv ; tisavour : [[Joseph-Fleury Chenantais]]<ref>Cf. [http://www.infobretagne.com/basse-goulaine.htm lec'hienn glad Goueled-Goulen] ha Bulletin de la Société archéologique cité supra.</ref>), ha nizez da [[Louis-François de Tollenare]]. Div verc'h o doe, Fanny ha Marie, o gwaz a gemero anv o zad-kaer : [[Julien-Henri Busson-Billault]] (ministr-prezidant Kuzul ar Stad) ha François Colas de La Noue-Billault (kuzulier Stad ha pennsekretour Kuzul ar Stad). === Monarkiezh Gouere === Pennalvokad urzh alvokaded Naoned e teuas da vezañ e 1838. Breutaet en doa, e-touez an aferioù en doa graet war o zro, e prosez ar jeneral Kersabiec e 1832<ref>Jean-Marie-Angélique Sioc'han de Kersabiec, beskont, ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1769 e [[Kastell-Paol]], marvet d'ar 16 a viz Mae 1840 e [[Naoned]], maer [[Pont-Marzhin]] ha tad [[Marie Louise Eulalie Sioc'han de Kersabiec]].</ref>, tapet e-barzh taol-esae emsavadeg lejitimour dukez Berry, hag a dremen hebiou ar c'hastiz a varv. Dont a reas da vezañ ivez alvokad-kuzulier meur a benn bras : [[Henri d'Orléans (1822-1897)|dug Aumale]], dukez Valençay, dug La Rochefoucaud-Liancourt<ref name="Henri de Berranger, 1960.">Henri de Berranger, 1960.</ref>. Ezel e voe, e-kichen [[Camille Mellinet]], [[Ange Guépin]] hag an diazezer [[Jean-Simon Voruz|Voruz]], eus ar Gevredigezh C'hreantel hag a oa he fal gwellaat aozioù ar vicherourien<ref>Philippe Le Pichon, "Ange Guépin dans l’histoire de Nantes", pajenn 162</ref>. Ezel e voe ivez eus ar Gevredigezh akademek. Skrivañ a rae pennadoù e-barzh ''Le Breton'', kazetenn Camille Mellinet. Sevel a reas a-du gant lakaat e-pleustr ur sistem gwarez sokial peurgetket. Boulc'hañ a reas ur resped a guzulier-kêr e Naoned e [[1830]]. Addilennet e voe e 1831 ha 1837. Tost e oa d'ar metoù bourc'hiz naonedat, ha mouezh eo ar c'hreantourien ha marc'hadourien hag a c'houlenne un deskadurezh pleustrek<ref name=Suteau31>{{harvsp|Suteau|1999|p=31}}.</ref>. <!-- En 1830, hostile à l'orientation pédagogique du [[lycée Georges-Clemenceau (Nantes)|lycée royal]], il propose que le conseil municipal décide d'accorder à l'enseignement primaire les [[bourses d'études]] jusqu'alors destinées aux élèves du lycée issus des familles aisées. L'idée entre en application, la moitié des fonds sont transférés<ref>{{harvsp|Suteau|1999|p=32}}.</ref>. Adolphe Billault contribue à l'établissement de l’École primaire supérieure en 1833, s'appuyant sur la loi sur l'école primaire promulguée cette année-là<ref name=Suteau31/>. En 1834, il publie ''De l'Éducation en France et de ce qu'elle devrait être pour satisfaire aux besoins du pays''<ref>{{harvsp|Billault|1834}}.</ref>, brochure où il expose sa conception de l'organisation de l'enseignement, et qui sera remarquée par [[François Guizot]]<ref name=Suteau31/>. Billault échoue dans un projet de rétablir la faculté de Médecine<ref name="Henri de Berranger, 1960."/>. [[Restr:Billault, Adolphe - 1.jpg|thumb|left|Adolphe Billault. Poltred gant Charles-Louis Bazin.]] Dont a ra da vezañ kuzulier-departamant [[Liger-Izelañ]] (3e kanton). Il démissionne de ces deux mandats lorsqu'il s'installe à Paris en 1841<ref name="Henri de Berranger, 1960."/>. Dilennet e voe kannad d'ar 4 a viz Du 1837 en [[Ankiniz]] gant 146 mouezh diwar 192 den o votiñ, ha 458 den enskrivet, hag e Pont-Rousseau (Reudied). Dibab a reas Ankiniz. Addilennet e voe d'an 9 a viz Gouere 1842 gant 103 mouezh diwar 113 den o votiñ, ha 146 den enskrivet, ha d'ar 1{{añ}} a viz Eost 1846 gant 99 mouezh diwar 117 den o votiñ, ha 166 den enskrivet. E 1842 e voe dilennet ivez e 3e pastell-vro Pariz, met chom a reas da vezañ kannad Ankiniz. En [[1838]], il devient membre et secrétaire de la Commission des chemins de fer. Saint-simonien et anticlérical, il siège dans les rangs de la gauche et vote avec l'opposition jusqu'en [[1840]]. Le {{date|1|mars|1840}}, il est nommé [[sous-secrétaire d'État]] à l'Agriculture et au Commerce dans le [[Gouvernement Adolphe Thiers (2)|second ministère Thiers]], où [[Alexandre Goüin]] est [[Liste des ministres français de l'Agriculture|ministre de l'Agriculture]] et [[Liste des ministres français du Commerce|du Commerce]]. Il rentre dans l'opposition lorsque le cabinet se retire le {{date|29 octobre 1840}}, et y demeure jusqu'en [[1848]]. Il se signale dans le débat sur le droit de visite des navires, contraignant [[François Guizot|Guizot]] à remettre en chantier la convention négociée le {{date|20 décembre 1841}} avec le [[Royaume-Uni]]. Il intervient aussi à propos de l'[[George Pritchard|affaire Pritchard]] et du [[Histoire de la Polynésie française|protectorat français sur Tahiti]], faisant quatre discours à ce sujet de 1842 à 1845. Continuant de voter le plus souvent avec l'opposition dynastique, il tend à se rapprocher du ministère Guizot dans les années 1845. C'est ainsi qu'il soutient le gouvernement sur la question des mariages espagnols. Il ne participe pas à la [[campagne des banquets|campagne des banquets républicains]] qui a lieu en 1846-47. Dans la discussion de l'adresse de janvier [[1848]], il refuse de s'associer à la demande de mise en accusation du cabinet. === Eil Republik === Après la [[Révolution française de 1848|Révolution de 1848]], il est élu représentant de la Loire-Inférieure à l'Assemblée constituante le {{date|23|avril|1848}} sur la liste modérée dite « de l'hôtel d'Aux », dont le premier élu est [[Victor Lanjuinais]] ; il est lui-même {{4e}} sur 13 avec {{formatnum:88858}} voix sur {{formatnum:121699}} votants et {{formatnum:153494}} inscrits). Il fait une déclaration républicaine et vote avec le parti démocratique modéré du [[Eugène Cavaignac (1802-1857)|général Cavaignac]] : contre le cautionnement ([[9 août]]), pour les poursuites contre [[Louis Blanc]] et Caussidière ([[26 août]]), pour le rétablissement de la contrainte par corps ({{1er septembre}}), contre la suppression de l'impôt du sel ([[27 septembre]]), pour l'ordre du jour en l'honneur de Cavaignac ([[25 novembre]]), contre l'interdiction des clubs ({{date|21|mars|1849}}), pour l'amnistie des transportés ([[2 mai]]). Il ne prend pas part aux divers scrutins relatifs à l'[[République romaine (1849)|expédition de Rome]]. « À la Constituante, observe le ''Dictionnaire des parlementaires français'', Billault parut chercher sa voie ; votant le plus souvent avec la droite, contre la Montagne, il affectait par moments de se rapprocher de ce dernier groupe, et réclamait, par exemple, le droit au travail » (c'est-à-dire l'inscription du droit au travail dans la Constitution). Il est absent de l'assemblée en raison d'un problème familial au moment de la discussion sur le mode de scrutin pour l'élection du président de la République, privant les adversaires de l'élection au suffrage universel d'un orateur important. En 1849, il n'est pas réélu à l'Assemblée législative et échoue en 1850 dans une élection partielle à Mâcon. Cela ne l'empêche pas de redoubler d'activité politique et de se trouver mêlé aux conciliabules extra-parlementaires qui vont décider du sort de la [[Deuxième République (France)|Deuxième République]]. Rallié à la politique de [[Napoléon III|Louis-Napoléon Bonaparte]], il devient en 1851 un des familiers du [[palais de l'Élysée]]. Il y est un conseiller écouté et reçoit même la mission, à la retraite de [[Léon Faucher]], de former un ministère mais la combinaison échoue. === Eil Impalaeriezh === [[Restr:Billault.jpg|thumb|Habit de grande tenue d'Adolphe Billault, président du Corps législatif. (Dastumad prevez)]] Après le [[coup d'État du 2 décembre 1851]], il se présente comme candidat officiel dans la {{2e|circonscription}} de l'[[Ariège (département)|Ariège]] ; il est élu au Corps législatif le {{date|29|février|1852}} ({{formatnum:26962}} voix sur {{formatnum:27009}} votants) et nommé président de cette assemblée par Louis-Napoléon ; dans son discours d'installation, il prononce, non sans un certain embarras, l'oraison funèbre du [[régime parlementaire]] : {{citation|Nous n'aurons plus autour de l'urne législative les évolutions des partis tenant sans cesse le ministère en échec, le forçant de s'absorber en un soin unique, celui de sa défense, et n'aboutissant trop souvent qu'à énerver le pouvoir.}}<ref>cité par le ''Dictionnaire des parlementaires français''</ref>. En sa qualité de président du Corps législatif, il est chargé dans la soirée du {{date|1er|décembre|1852}} de porter à [[Château de Saint-Cloud|Saint-Cloud]] le résultat officiel du plébiscite en faveur du rétablissement de la dignité impériale. Premier à saluer [[Napoléon III]] du titre de ''Sire'', il déclare : {{citation|Abritant dans un immense souvenir de gloire ce qu'elle a de plus précieux, son honneur au dehors, sa sécurité au dedans, et ces immortels principes de 89, bases désormais inébranlables de la nouvelle société française si puissamment organisée par votre oncle, notre nation relève avec un orgueilleux amour cette dynastie des Bonaparte, sortie de son sein, et qui ne fut point renversée par les mains françaises.}} En {{date-|février 1853}}, il est nommé vice-président du Conseil supérieur du Commerce et de l'Industrie, où il défend un point de vue protectionniste. L'Empereur, désireux de donner la présidence du Corps législatif à [[Charles de Morny|Morny]], profite du renvoi de [[Victor de Persigny|Persigny]] pour nommer Billault [[Liste des ministres français de l'Intérieur|ministre de l'Intérieur]] le {{date|23|juin|1854}}. Il entre au [[Sénat (Second Empire)|Sénat]] le {{date|4|décembre|1854}}, laissant le siège de [[Saint-Girons (Ariège)|Saint-Girons]] à son gendre, [[Julien-Henri Busson-Billault]]. En tant que ministre, il obtient de bons résultats électoraux aux élections cantonales de 1855 (il est élu sur le [[canton de Mirepoix]]) avec 944 candidats officiels élus sur 975 et aux législatives de 1857 ({{formatnum:5400000}} voix pour les candidats officiels contre {{formatnum:660000}} ; mais 5 députés de Paris sur 10 sont républicains). En revanche, il est moins efficace en tant que responsable de la police et l'attentat d'Orsini le {{date|14|janvier|1858}} entraîne son remplacement par le [[Charles-Marie-Esprit Espinasse|général Espinasse]] ({{date|8|février|1858}}). Billault redevient ministre de l'Intérieur le {{date|1er|novembre|1859}}. Il assure l’intérim de l’Instruction publique et des Cultes du [[29 août]] au {{date|30|septembre|1860}}. Durant cette période, il a à s'occuper de l'[[annexion de la Savoie]] et du [[comté de Nice]] et des conséquences politiques de l'intervention française en Italie, qui crée de fortes tensions avec les catholiques, en particulier avec le journal de [[Louis Veuillot]], ''L'Univers''. --> D'an 24 a viz Du 1860 e teuas da vezañ unan eus an tri ministr hep portfolio, karget da zifenn politikerezh an Impalaeriezh dirak ar C'hambroù. Gallout a reas displegañ e chemet dre gomz eta, ha kalz gwelloc'h e voe eget an daou vinistr all. E 1861 e voe roet an ostel Saltykoff e Pariz dezhañ gant Napoleon III<ref>10 straed Saint-Arnaud, bremañ straed Volney.</ref> hag anvet e voe da ministr a Stad d'an 23 a viz Even. Sellet e voe evel un den a-bouezh kenañ eus ar renad mùet e gwirionez n'en doa ket a c'halloud. Skuizhus e oa an tabutoù er parlamant hag ur seurt diwaskadur e tapas, ar pezh a weller el lizhiri eskemmet gant ar briñsez Julie Bonaparte<ref>Julie Charlotte Bonaparte (1830-1900), merc'h da [[Familh Buonaparte|Zénaïde Julie]]. Cf. : [http://www.thepeerage.com/p22486.htm lec'hienn The peerage].</ref>. Gwall skoet e voe ivez gant marv e wreg. Mervel a reas abred en e zomani ar Grézillières. Gwall boaniet e voe [[Prosper Mérimée]] ha [[Napoleon III]] gant kement-se. Lidet e voe e obidoù en iliz Saint-Germain-l'Auxerrois e Pariz. == Enorioù == === Arouezennoù === * Kroaz-Veur [[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Lejion a enor Bro-C'hall]] e 1857 (marc'heg e 1840, ofiser ha komander e 1852, ofiser meur e 1855) * Komandour urzh al Leon nederlandat e 1840 * Kroaz-veur [[urzh Charlez III Bro-Spagn]] e 1855 * Kroaz-veur [[urzh Sent-Maoris-ha-Lazar]] Sardegna e 1855 * Kentañ klas [[urzh ar Medjidie]] e 1860 == Straedoù ha delwennoù == * War ar blasenn Aristide-Briand ("Lafayette" d'ar mare-se), e-tal Palez ar Justis, e voe savet un delwenn anezhañ gant ti-kêr Naoned, dioueliet d'ar 15 a viz Gwengolo 1867, dirak ar ministr [[Eugène Rouher]]. Goude diskar an Eil Impalaeriezh e voe tennet alese didrouz gant ar maer [[Gabriel Lauriol]] evit chom hep bezañ distrujet gant republikaned. Lakaet e voe e kavioù Palez ar Justis ha goude e liorzh ar [[mirdi Dobrée]]. Teuzet e voe gant gouarnamant Bro-C'hall e-pad an [[Ac'huberezh]] evit [[implij ar metaloù amhouarnus]]<ref>''La presse à Nantes de 1757 à nos jours'', levrenn I. ''Les années Mangin (1757-1876)'', gant Jean-Charlez Cozic ha Daniel Garnier, L'Atalante, Naoned, {{ISBN|978-2-84172-395-9}}, 2008, p. 249-250.</ref>. * e [[Pariz]] e oa anvet « straed Billault » ar straed Washington etre 1867 ha [[1879]]. * e 1868 e voe krouet ur straed nevez adalek kreiz-kêr Gwened, anvet "rue Billault". * e 1963 e voe lidet 100 vloaz e varv dre un diskouezadeg e Naoned : ''Adolphe Billault et son temps, 1805-1863'' gant Henri de Berranger ha L. Rouzeau ([[Dielloù departamant Liger-Atlantel]]). * e 1964 e voe anvet ar boulouard Adolphe-Billault en enor dezhañ e Naoned, war [[enez Naoned]]. == Embannadurioù == * ''De l'Éducation en France et de ce qu'elle devrait être pour satisfaire aux besoins du pays'' gant Adolphe Billault, Imprimerie de Mellinet, Naoned, 1834, 43 p., nv bnf 30105631. *''Question Italienne - Discours de son excellence M. Billault, ministre sans portefeuille, au sénat et au corps législatif'' Imprimerie impériale, Pariz, 1861, 120 p. == Notennoù ha daveoù == {{daveoù}} == Levrlennadur == === Oberennoù hollek === * ''Billault'' gant Victor Frond, ''Le panthéon des illustrations françaises au XIXe siècle'', levrenn II [https://books.google.fr/books?id=o28LQKag7DYC&pg=PT437#v=onepage&q&f=false (''lenn enlinenn'')] * ''Dictionnaire des parlementaires français'' gant Adolphe Robert ha Gaston Cougny, 1889-1891, levrenn 1, Pariz * ''Nantes et les Nantais sous le Second Empire'' gant Claude Kahn ha Jean Landais, Ouest Éditions, Naoned, 1992 {{ISBN|978-2-908261-92-9}} === Oberennoù arbenniget === * Henri de Berranger, ''Un Nantais ministre de Napoléon III, Adolphe Billault, 1805-1863'', e ''Bulletin de la Société archéologique de Nantes et de Loire-Atlantique'', 1960 (levrenn 99, {{p.|60-72}}) ha 1961 (levrenn 100, {{p.|3-18}}) * Noël Blayau, ''Adolphe Billault, ministre de Napoléon III d'après ses papiers personnels, 1805-1863'', Embannadurioù Klincksieck, Pariz, 1969. Recension critique de Geneviève Massa-Gille dans ''Bibliothèque de l’École des Chartes'', 1971, levrenn 129, {{n°}}2, {{p.|488-491}}, [http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/bec_0373-6237_1971_num_129_2_449908_t1_0488_0000_000 da welet war lec'hienn Persée] * Yann Le Marec, ''L'entrée en politique d'Adolphe Billault'', e ''Politix'', 1996, levrenn 9, {{n°}}35, {{p.|7-22}}, [http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/polix_0295-2319_1996_num_9_35_1953 da welet war lec'hienn Persée] * ''Une ville et ses écoles - Nantes, 1830-1940'' gant Marc Suteau, [[Gwask Skol-veur Roazhon]], 1999, 254 p., dastummad Histoire {{ISBN|2-86847-428-4}} == Liammoù diavaez == * [https://web.archive.org/web/20130522034428/http://www.inrp.fr/she/ministres_bio/billault.htm Fichenn buhezskridel war lec'hienn Ensavadur broadel an enklaskoù pedagogel] * [http://www.siv.archives-nationales.culture.gouv.fr/siv/IR/FRAN_IR_041040 Dielloù ministrerezh ar Stad dindan beli Adolphe Billault (23 a viz Even-18 a viz Here 1863)] a zo miret en Dielloù Broadel. {{ALC'HWEZDIBAB:Billault, Adolphe}} [[Rummad:Alvokaded Breizh]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1805]] [[Rummad:Tud eus Gwened]] [[Rummad:Marvioù 1863]] [[Rummad:Ministred Bro-C'hall]] [[Rummad:Kannaded Breizh]] [[Rummad:Kuzulierien-gêr Naoned]] [[Rummad:Ministred an Diabarzh Bro-C'hall]] [[Rummad:Senedourien Bro-C'hall]] [[Rummad:Pennalvokaded]] [[Rummad:Kroaz-veur al Lejion a enor]] [[Rummad:Urzh ar Medjidie]] [[Rummad:Urzh Charlez III Bro-Spagn]] [[Rummad:Urzh al Leon nederlandat]] [[Rummad:Kuzulierien-departamant Liger-Atlantel]] 0qgbqw825jl1h5tnh42kt4e0cwqn3rb 0 179989 2203941 2202789 2026-11-10T14:15:48Z Arko 540 liamm diabarzh 2203941 wikitext text/x-wiki [[File:Food from Puzata Hata restaurant in Lviv.jpg|thumb|Ur skouer eus keginerezh Ukraina en ur preti e Lviv]] '''Keginerezh Ukraina''' a reer eus hollad an doareoù hengounel da [[keginerezh|geginañ]] a vez gant an dud en [[Ukraina]], unan eus ar [[Stad]]où brasañ ha pobletañ en [[Europa (kevandir)|Europa]]. Levezonet-don eo ar c'heginerezh-se gant an [[douar]] pinvidik ha [[du (liv)|du]] ([[ukraineg]] : Чорнозем, ''tchornozem'', "douar du") ma teu e aozennoù, a vez niverus peurliesañ evit fardañ ur meuz<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.foodbycountry.com/Spain-to-Zimbabwe-Cumulative-Index/Ukraine.html |title=Ukrain|publisher=Foodin every Country|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.<br> Alies ivez e vez meur a zoare – an eil goude egile – da boazañ ur meuz ukrainat : bez' e c'hall un aozenn bout fritet pe bervet a-raok bout poazhet er vurezh pe er forn. Perzh heverkañ keginerezh hengounel Ukraina eo kement-se<ref>{{cite web|url=https://ukrainetrek.com/about-ukraine-cuisine |title=Ukrainian National Food and Cuisine|publisher=UkraineTrek|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Ar ''borchtch'' (борщ) [[ruz (liv)|ruz]] eo meuz broadel Ukraina : ur [[soubenn]] [[beterabez]] eo en diazez, met liesdoare eo hervez ar c'horn-bro. Daou veuz all a vez lakaet da vroadel ivez : ''varenyky'' (вареники ; unander: вареник ''varenhyk'', "toaz bervet"), un doare ''[[ravioli]]'' kar d'ar ''pierogi'' a farder e [[Polonia]] ; hag an ''holubtsi'' (голубці), a zo rolladoù [[kaol]]. En holl bretioù hengounel ukrainat e kaver aes an tri meuz-se<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20130814200425/http://activeukraine.com/five-best-ukraine-traditional-foods/ |title=5 Best Ukraine traditional Foods|publisher=Active Ukraine|date=05/06/2013|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Meuzioù kar dezho a gaver e kegin [[Europa ar Reter]] dre vras. Pouezus eo an [[ed]] er c'heginerezh ukrainat, ar [[gwinizh]] peurgetket, setu perak e vez graet alies "grignolad gwinizh Europa" eus ar vro<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.greeneuropeanjournal.eu/ukraine-still-europes-breadbasket/ |title=Ukraine: Still Europe’s Breadbasket|publisher=Green European Journal|date=09/01/2024|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Ar pep brasañ eus ar meuzioù ukrainat zo deveret diouzh reoù ar gouerien, a [[gounezerezh|c'houneze]] forzh [[legumaj]] evel [[avaloù-douar]], beterabez, [[foue]], kaol ha [[segal]]. Doareoù slav hengounel koulz ha reoù europat dre vras a vez implijet er c'heginerezh ukrainat, ar pezh a zisoc'h eus meur a zekvloaziad dindan beli ur Stad bennak all. Ouzhpenn se, dre ma 'z eo brazik an diaspora ukrainat abaoe kantvedoù (da skouer, tremen ur milion a dud e [[Kanada]] o deus hendadoù ukrainat) e kaver meuzioù ukrainat en Europa ha war [[kevandir]]ioù all ([[Arc'hantina]], [[Brazil]] ha [[Stadoù-Unanet Amerika]] pergen). Da vare [[Republik Soviedel Ukraina]] ([[1917]]-[[1991]]) e voe skoueriekaet keginerezh ar vro, ha dre ma veze berr an dafar e voe kollet meur a veuz hengounel, pe fardet e vezent gant nebeutoc'h a aozennoù ha doareoù eeunoc'h d'o c'heginañ. Er mare [[URSS|soviedel]] ivez e voe degaset da hantervoued Ukrainiz meur a veuz a oa estren dezho.<br> Da heul dizalc'hiezh Ukraina e teuas gizioù nevez er c'heginerezh, evel ar meuzioù fardet en un doare [[greanterezh|greantel]] ha diorroadur ar pretioù boued buan. Hiziv an deiz, keginerezh Ukraina en deus degemeret teknikoù nevez hag aozennoù nevez, en ur virout kalz elfennoù hengounel koulskoude. == Istor == === Krennamzer === [[File:Оборона Белгорода Кисель из колодца.jpg|thumb|O fardañ ''kisel'' e Bilohorodka – ''Kronik Radziwill'', p. 143.<ref>''Kronik Radziwill'' (Радзивілівський літопис) zo un dornskrid eus an {{XIIIvet kantved}} hag a gont Istor Rus Kyiv abaoe ar {{Vvet kantved]] ; gwelit [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B8%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BB%D1%96%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81.pdf an dornskrid]</ref>]] E deroù ar [[Grennamzer]] en em stalias war diriad Ukraina a vremañ pobladoù slavek hag a c'houneze segal, gwinizh ha [[heiz]]. [[Bara]] e oa ar boued diazez e [[Rous Kyiv|Rus Kyiv]], fardet gant segal peurliesañ. ''Jito'' (жито), ar ger [[ukrainek]] evit "segal", zo kar d'ar [[verb]] ''jyty'' (жити), "bevañ", ar pezh a ziskouez peger pouezus e oa ar gounezerezh-se evit annezidi gentañ Ukraina. An uhelidi hepken a zebre bara [[gwenn (liv)|gwenn]] fardet gant gwinizh. Koulz bara goell ha bara dic'hoell a veze fardet e Rus Kyiv ; houpez (''Humulus lupulus'') a veze ouzhpennet da doaz ar bara gwenn. Meuzioù aozet diwar edoù, evel ''kacha'' (каша), a raed gant mell (Пшоно, ''pchono''), a veze debret gant an holl rummadoù er boblañs ; ur perzh o deveze el lidoù evel ar meuz anvet ''kolyvo'' (Коливо), a zo gwinizh brevet ha bervet, mesket gant [[kraoñ]], [[mel]], pel [[orañjez]], [[rezin]] sec'h ha [[kanell]], a vez servijet da-geñver an obidoù [[Iliz ortodoks|reizhkredennour]]. [[Ed-du]], [[kerc'h]], [[kanab]] ha [[lin]], koulz ha beterabez, [[piz]], [[roz-aer]], sukrin (''Cucumis melo'') ha sukrin-dour (''Citrullus lanatus'') a veze gounezet ivez e Rus Kyiv. Eno e oa pouezus al legumaj ivez, kaol hag [[irvin]] dreist-holl ; un darn vras pe vrasoc'h eus an eostadoù a veze [[holen|sallet]] pe soubet er [[gwinêgr]] evit ma vefe miret pelloc'h. Legumaj all a veze gounezet e Rus Kyiv : anuz (''Anethum graveolens''), fer (''Lens culinaris''), [[karotez]] ha [[kignen]]. [[Ognon (Allium cepa)|Ognon]] a voe degaset d'ar vro en {{XIIvet kantved}}<ref name="OB">{{uk}} {{cite web|url=https://obarykada.com/chasopys/shho-take-ukrayinska-kuhnya-istoriya-stravy-smaky/ |title=Що таке «українська кухня»? Історія, страви, смаки / "Petra eo « keginerezh Ukraina » ? Istor, meuzioù, blazennoù"|publisher=The Last Baricade, Kyiv|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[Plant]] gouez evel an triñchin (''Rumex acetosa''), an troad-gwazi (''Chenopodium sp.'') ha hugennoù evel ar [[flamboez]], ar gwenngoud (''Viburnum opulus''), an irin (''Prunus spinosa''), ar [[mouar]] hag ar rezin, koulz ha foue, a veze debret gant an holl dud. [[Vitis vinifera|Gwini]] a veze gounezet ivez da gaout rezin sec'h ha da dalvout da demz-boued, hogen an uhelidi hepken a c'helle kaout anezho. [[Eoul]] a veze graet diwar graoñ. [[Kig]] a veze kavet dre [[chaseal|hemolc'hiñ]] ha sevel loened. Hag uhel pe izel o dere er gevredigezh, holl Ukrainiz ar mare a yae da hemolc'hiñ. Tud Rus Kyiv a zebre meur a zoare [[bronneged]] hag [[evn]]ed, en o zouez [[bizon]]ed, [[Tetraonidae|brugyer]], [[dube]]ed, [[alarc'h|elerc'h]], [[gad|gedon]], [[gourejen]]ed, [[Garan (evn)|garaned]], [[gwaz (evn)|gwazi]], [[hoc'h-gouez]], [[karveged]], [[klujar|klujiri]] ha [[yourc'h]]ed. D'ur meuz eus ar re c'hwekañ e veze lakaet kig-alarc'h, hervez ''bylyny'' (Билини, "gwerzioù-meur") ar mare. Bervet pe rostet e veze ar c'hig en un tantad digor ; goude ur pennad avat e voe kavet mat ivez poazhañ kig dre fritañ en druzoni ha gleveziñ.<br> Meur a zoare [[pesk]]ed a oa pouezus ivez e reol-voued Rus Kyiv : [[beked]]ed (''Esox lucius''), [[brell]]ed, [[Karpenn|karped]] (''Cyprinus carpio''), sandred (''Sander lucioperca'') hag all. Evit o mirout pelloc'h e vezent mogedet, sallet pe lakaet da sec'hañ. ''Kav'yar'' (кав'яр) a veze graet gant vioù pesked, re [[sturj]]ed (''Acipenser sturio'') dreist-holl. [[Boued-laezh]] ivez a veze debret e Rus Kyiv ar Grennamzer : [[amanenn]] ha [[keuz (boued)|keuz]]. Gant [[laezh]] e raed ivez e lod lidoù slav kent donedigezh ar [[kristeniezh|gristeniezh]]. Kentlaezh (''colostrum'' e [[latin]]) a veze deuet-mat gant ar braz eus an dud betek ma voe lakaet berz warnañ gant an Iliz ortodoks.<br> Ur meuz deuet eus ar mare-se hag a zo karet gant Ukrainiz hiziv c'hoazh eo an died anvet ''kisel'' (Кисіль), a gaver meneg anezhañ e ''Codex Laurentianum'' (Лаврентіївський літопис) Rus Kyiv dindan ar bloaz [[997]]. Ker kozh all eo ''kvas'' (квас), un died dister ar c'hementad [[alkool]] enni a zo bervet diwar edoù, ha diedoù fardet diwar [[mel]]<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://day.kyiv.ua/article/naprykintsi-dnya/pro-hotovyznu-i-varevo-u-kyyivskiy-rusi |title=Про «готовизну» і «варево» у Київській Русі / "A-zivout an aozennoù « prest da vout debret » ha « breset » e Rus Kyiv"|publisher=День / ''Den'' ("Deiz")|date=08/06/2012|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[Dibenn-pred|Dibennoù-pred]] evel bara dous, [[bara-mel]] (Пряник, ''pryanik'') ha hugennoù dre vel a oa anavet ivez da vare Rus Kyiv<ref name="VD">{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/solodke-zhittia-istoriia-konditerskoyi-spravi-v-ukrayini/ |title=Солодке життя: історія кондитерської справи в Україні / "Ur vuhez dous : Istor ar c'hoñfizerezh en Ukraina"|publisher=Локальна історія / "Istor lec'hel"|date=02/03/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. === XVI{{vet}} – XIX{{vet}} kantvedoù === Hervez an istorour ukrainat Oleksiy Sokyrko (Олексій Сокирко, *[[1974]]) e tiorroas ar c'heginerezh hengounel ukrainat a anavomp e-doug beli [[Polonia]] ha [[Lituania]] adalek ar Grennamzer diwezhañ ha deroù an amzer a vremañ, da lavaret eo adalek kreiz ar {{XVvet kantved}}. D'ar mare-se e oa c'hoazh an edoù hag ar bara boued diazez an darn vuiañ eus an dud, e-kichen legumaj evel ar piz hag ar fav boutin (''Phaseolus vulgaris''), e kornôg ar vro peurgetket<ref name="LI">{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/interviu/mi-mali-i-aristokratichnu-kukhniu-oleksii-sokirko-avtor-knizhki-pro-gastronomiiu-getmanshchini/ |title="Ми мали й аристократичну кухню" / "Ni ivez hor boa ur c'heginerezh brientinel"|publisher=Локальна історія / "Istor lec'hel"|date= 31/05/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Ar ''borchtch'', a zo arouez ar c'heginerezh ukrainat, a gaver ar c'hentañ meneg anezhañ en amzer beli Polonia ivez : p'edo o veajiñ dre Gyiv e [[1584]], ur marc'hadour eus [[Gdańsk]] anvet Martin Gruneweg a skrivas pegen alies e veze debret ar meuz-se gant an dud ; hervezañ e veze fardet en holl diegezhioù pe dost ha debret hag evet bemdez. Un test all a voe eus kement-se : ar [[manac'h]] reizhkredennour ukrainat Ivan Vychenskyi (Іван Вишенський, ~[[1550]]- goude [[1620]]), a skrivas e oa meuz boas ar gouerien. En {{XVIIIvet kantved}}, goude stagidigezh ur rann eus Ukraina d'an [[Impalaeriezh rus]] e voe deuet-mat ar ''borchtch'' e Lez an impalaer e [[Sankt-Peterbourg]]. E gavout a reer ivez en ''Eneida'' (Енеїда), ur [[barzhoneg|varzhoneg]] chin ukrainek bet embannet e [[1798]] gant Ivan Petrovich Kotliarevskyi (Іван Петрович Котляревський, [[1769]]-[[1838]]) hag awenet gant buhez ar Gozaked Zaporozki<ref>Da lavaret eo «&nbsp;Kozaked eus en tu-hont d'an taranoù (за порогами, ''za porohamy'')&nbsp;», peogwir e oant Kozaked ukraineger a veve war glannoù red izel ar stêr [[Dnipro]] ; Zaporojjia e oa o c'hreñvlec'h ha kêr-benn.</ref> – unan eus oberennoù kentañ al [[lennegezh]] ukrainek – e-kichen an ''halouchky'' (Галушки), a zo bouloù toaz [[bleud]] hag avaloù-douar, ur [[vi]] ennañ a-wechoù : peuzdourek eo an toaz-se, a lakaer da gouezhañ a-dammoù en dour berv (damheñvel eo an doare ouzh hini ar ''spätzle'' a reer en [[Elzas]]) ; hengounel ivez eta eo an ''halouchky'' en Ukraina<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://www.istpravda.com.ua/articles/2020/11/3/158395/ |title=Про український борщ з історичними приправами / "A-zivout ar ''borchtch'' ukrainek dre an temzoù hengounel"|publisher=Історична правда / "Gwirionez istorel"|date= 03/11/2020|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Levezonet-don e voe ar c'heginerezh ukrainat gant hengoun ar [[Kozaked|Gozaked]], dreist-holl goude staliadur an Hetmanelezh Kozak e [[1648]], eleze ur [[Stad]] renet gant ur penn milourel (Гетьман ''hetman'') kozak hag a badas betek [[1764]], pan erlec'hias ar ''starchyna'' (старши́на, "mestr-micherour") kozak ouzh ar ''szlatc'hta'' (an noblañs polonat-ha-lituanian) en un darn vras eus Ukraina ar Reter, war ribl dehou ar stêr Dnipro. Greun ha bleud edoù a yae da ober meuzioù hengounel ar Gozaked : ''kacha'', ''koulich'' (Куліш, a zo yod mell), ''teterya'' (тетеря, a zo ''koulich'' gant un toaz dourek fardet diwar ed-du pe segal) ha ''solomac'ha'' (соломаха, a zo bleud ed-du lakaet da doaz peuzdourek ha bervet ha debret gant eoul, kig-sall ha kignen). Cheuc'hoc'h a-galz e oa boued uhelidi an Hetmanelezh avat : p'edo o vrezeliñ er [[Kaokaz|C'haokaz]] e [[1726]], ur c'horonal kozak a c'houlennas digant e bried chomet en Ukraina kas dezhañ bouedoù evel amanenn, kig-yar, kig-yar-Indez, morzhed-hoc'h, olivez, ha [[teod]]où-[[ejen]] sec'het, a-gevret gant eoul olivez ha digoroù-pred a bep doare<ref name="BP">{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/khlib-nasushchnii-voiakiv-getmanshchini/ |title="Хліб насущний" вояків Гетьманщини / "« Bara pemdeziek » soudarded an Hetmanelezh"|publisher=Локальна історія / "Istor lec'hel", 19/05/2020|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[Kig-bevin]] ha jiber ne veze ket alies war plad an dud a renk izel, a zebre [[kig-dañvad]] kentoc'h<ref name="LI" />. <gallery mode="packed" heights="180px" caption="Meuzioù kozak"> Гречневая каша.jpg|Каша / ''Kacha'' Куліш козацький.jpg|Куліш / ''Koulich'' Тетеря2.jpg|Тетеря / ''teterya'' Саламата Белгородская область 03.jpg|Соломаха / ''Solomac'ha'' </gallery> [[File:Рибалки на Вовнизькому порозі.jpg|thumb|Pesketaerien war an Dnipro e bro ar Gozaked er bloavezhioù 1920]] Kement a zevezhioù yunet a oa e deiziadur an Iliz ortodoks e deroù an XVIII{{vet}} kantved ma ne c'helled debriñ kig nemet e-pad ur c'hard eus ar bloavezh ; pesked a vez debret peurliesañ neuze, alese o fouez e keginerezh ar Gozaked ukrainat ha hini Ukrainiz dre vras. [[Harink]]ed, sturjed ha mandoged ar [[Mor Du]] (''Rutilus heckelii'') a veze debret gant Kozaked Zaporozki an ''Eneida''. An tudour ukrainat Mykola Markevytch (Микола Маркевич, [[1804]]-[[1860]]) a venegas ''borchtch'' gant pesked, kouskerezed (''Misgurnus sp.'') gant riforz (''Armoracia rusticana''), ha krokedennoù bekeded pe garpenned e-touez meuzioù Kozaked Ukraina. Gant uhelidi an Hetmanelezh e veze enporzhiet pesked ha boued-mor evel [[eog]]ed, fankenned (''Flessus flessus''), harinked eus an [[Izelvroioù]], lamprez, [[morgad]] ha [[sili]]. Sallet pe vogedet e veze an darn vuiañ eus ar pesked-se. Ar Gozaked a rene war [[kenwerzh|genwerzh]] ar pesked ar Mor Du, met eus stêrioù Ukraina (Dnipro, Desna hag all) hag eus [[lenn (dour)|lennoù]] ha poulloù-dour ar vro e teue ar pesked dre vras<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/zabuta-osetrina-i-vsiudisushcha-tarania-riba-v-ratsioni-naselennia-getmanshchini/ |title=Риба в раціоні населення Гетьманщини / "Ar pesked e reol-voued poblañs rannvro an Hetman"|publisher=Локальна історія / "Istor lec'hel"|date=26/02/2025|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Mel, hugennoù fritet, mouar, diedoù evel [[chug-frouezh]], [[kafe]], [[gwin]], ''horilka'' (горілка, un alkool par d'ar [[vodka]] graet diwar greun), [[lambig]] prun (сливовиця, ''slyvovytsya'') ha [[te]] a voe meneget gant ar c'horonal kozak Yakiv Markovytch e deroù an XVIII{{vet}} kantved<ref name="BP" />. Hengounel e oa evañ kafe e metoù ar Gozaked ''starchyna''<ref name="LI" /> ; er {{XVIIvet kantved}}, [[kaotigell]] a blije kalz da venec'h [[Savouriezh ukrainek|manati Kyiv-Pechersk Lavra]] gant un tasad kafe. [[Madig]]où a veze graet diwar frouezh ar vro evel [[abrikez]], [[aval]]où, [[aval-stoub|avaloù-stoub]] hag all. Mel ha kraoñ a lakaed alies en dibennoù-pred. Ur meuz dezverkus da Gyiv eo ar "gaotigell sec'h", da lavaret eo pel [[suraval]]où pe orañjez koñfizet<ref name="VD" />. [[File:Лемішка.jpg|thumb|''Lemichka'']] [[File:Полтавські галушки.jpg|thumb|''Halouchky'' doare Poltava]] Meuzioù fardet diwar bleud ha brignen (ed-du, gwinizh, mell ha segal) e oa ar braz eus reol-voued annezidi glann gleiz an Dnipro en XVIII{{vet}} kantved, e-kichen ''borchtch'' ha soubennoù all. Paot e oa meur a zoare brignen, ''halouchky'', ''koulich'', ''kvacha'' (ква́ша, toaz ed-du pe segal, a boazher a-raok e zebriñ da lein ; da zibenn-pred koan e talveze ivez, sukret hag a-gevret gant hugennoù pe gant flastrenn per sec'het ha bervet), ''lemichka'' (лемішка, yod ed-du)), ''solomac'ha'', ''putria'' (путря, greun kerc'h en o fezh mesket gant bleud segal, a lezed da c'hoiñ), ''teterya'', ''varenyky'', ''zoubtsi'' (зубці, greun kerc'h diwanet), ha [[toazennoù]]. Beterabez hag ognon a gaved a-builh er c'heginerezh-se. Kig-dañvad ha kig-ejen a zebred an aliesañ, nebeutoc'h a gig-moc'h. Kig-sall a gaved e pep lec'h dre ma veze miret e-pad pell. Eoul kanab a implijed da geginañ. War glannoù an Dnipro e-kreiz an XVIII{{vet}} kantved e voe gouenezet an avaloù-douar kentañ en Ukraina. Er c'hêrioù e vezent plantet en deroù, hag a-nebeudoù e voent degaset d'ar maezioù : e [[1786]] e vezent gounezet e trowardroioù Hadyatch (Гадяч), [[Tchernihiv]], Horodnya (Городня), Romny (Ромни) ha Zinkiv (Зіньків). Kant vloaz diwezhatoc'h, e-kreiz an XIX{{vet}} kantved, e vezent gounezet en holl gontelezhioù (повіт ''povit'') Gouarnelezhioù [[Kyiv]], Poltava (Полтава) ha Tchernihiv. Tremen 600 [[tonenn (mas)|tonenn]]ad avaloù-douar a voe dastumet e bannlev Kyiv hepken e [[1845]], hogen re nebeut e oa c'hoazh, neuze e ranke kêr enporzhiañ ur c'harrad avaloù-douar dre zen bep bloaz. Tro-dro d'ar bloaz-se, ur julod eus kreiz Ukraina a zebre war-dro 150 [[kilogramm|kg]] avaloù-douar bep bloaz ; nebeutoc'h a vez debret en Ukraina a vremañ. E douaroù paouroc'h Ukraina an Norzh e veze plantet ar muiañ a dorzhelloù.<br> Bervet pe boazhet er forn e veze an avaloù-douar en deroù ; bara a veze graet ganto ivez. E [[1860]], an tudour Mykola Markevytch a venegas meur a veuz hengounel avaloù-douar enno hag a veze paot war c'hlann gleiz an Dnipro, evel avaloù-douar fritet gant kig-sall ha flastrenn avaloù-douar gant hadoù roz-aer. D'ar mare-se ivez e krogas Ukrainiz da ouzhpennañ avaloù-douar d'ar soubennoù ha d'ar ''[[ouc'ha|youc'ha]]'' (Юха рибна). E [[1853]] e voe meneget avaloù-douar er ''borchtch'' en [[Oblast]] Poltava. E deroù an {{XXvet kantved}} e paotaas ''varenyky'' e korn-bro Loubny (Лубни, war ribl dehou an Dnipro, e biz ar vro). [[File:Kartopljanyky 009.jpg|thumb|''Kartopliyanyky'' farset]] Lodennoù all eus Ukraina a grogas da c'hounit avaloù-douar. Rannvro Soumy (Суми, er biz war an harzoù gant Rusia) a zegemeras ar gounezadur nevez er [[bloavezhioù 1780]], hag e deroù ar [[bloavezhioù 1830]] e oa an avaloù-douar an aozenn diazez e reol-voued Ukraina Slobida (Слобідська Україна ''Slobidska Ukrayina'', "Ukaina frank", eleze ar rannvroioù nes d'an harzoù gant Rusia m'en em stalias Kozaked hep paeañ nep tailhoù, alese an anv), evel ma'z eo meneget gant ar [[skrivagner]] ukrainat Hryhoriy Kvitka-Osnov'yanenko (Григорій Квітка-Основ'яненко, [[1778]]-[[1843]]). E-tro ar mare-se ivez e voe gounezet kalz avaloù-douar e Treuzkarpatia (Закарпаття ''Zakarpattya'', ar c'hornôg pellañ). E dibenn an XIX{{vet}} kantved e veze debret muioc'h c'hoazh a avaloù-douar e [[Galitsia|Halytchyna]] (Галичина) eget war ribloù an Dnipro : war-dro 310 kg dre zen e [[1888]], da lavaret eo tremen 800 gramm bemdez. Soubenn a veze graet, ha ''kartoplyanyky'' (картопляники "parkadoù avaloù-douar") a zo bignez avaloù-douar, farset pe get, a c'heller kaout da zibenn-pred gant kaotigell. Nebeutoc'h a dorzhelloù a veze debret e su ar vro peogwir e veze gounezet edoù eno kentoc'h ; annezidi ar c'hêrioù ha [[trevadenniñ|trevadennerien]] [[Alamagn|alaman]] aodoù ar Mor Du hepken a c'houneze avaloù-douar. Pouezus ivez e voe an avaloù-douar evit fardañ diedoù alkoolek en Ukraina<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/kolonki/iak-mi-poliubili-kartopliu-naddniprianska-istoriia/ |title=Як ми полюбили картоплю. Наддніпрянська історія / "Penaos eo bet piket hor c'halon gant an avaloù-douar. Istor an Dnipro"|publisher=Локальна історія / "Istor lec'hel"|date=31/10/2024|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Er XVII{{vet}} ha XVIII{{vet}} kantvedoù ivez e voe degaset [[riz]] da Ukraina, ma veze graet "mell sarazin" (Сарацинське пшоно) anezho peogwir e vezent enporzhiet eus an [[Impalaeriezh otoman]], "bro ar Sarazined" eta<ref>[[Henc'hresianeg]] : Σαρακηνοί ''Sarakēnoí'', "ar re a vev dindan un deltenn", eleze ar Vedouined.</ref>. Dre ma kouste ker ne c'helle bout prenet nemet gant an uhelidi betek kreiz an XIX{{vet}} kantved. E [[1768]], an ''otaman'' (отаман, ur rener kozak) Petro Kalnychevskyi (Петро Калнишевський, [[1691]]-[[1803]]) a zisklêrias riz e-touez an traoù a oa bet laeret digantañ en e annez. Da fardañ soubennoù ha dibennoù-pred e talveze ar riz, evit mont gant kig-yar ivez ; en tiegezhioù pinvidikañ ec'h erlec'hie ar riz ouzh ar gwinizh hengounel er meuz anvet ''koutay'' (kутя) a vez servijet da zerc'hent an [[Nedeleg]]. Boued ker ivez e oa an alamandez, ar prun, ar rezin, ar safron (''Crocus sativus'') hag ar [[sukr]]-korz. Uhel e chomas priz ar riz en Ukraina betek ar mare soviedel, pa voed krog d'o gounit en un doare askoridik e su ar vro : e [[C'herson]], e [[Krimea]] hag en [[Odesa]]<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20250522164324/https://localhistory.org.ua/texts/kolonki/vid-kashi-z-shafranom-do-kuti-i-koliva-z-istoriyi-risu-v-ukrayini/ |title=Від каші з шафраном до куті і колива. З історії рису в Україні / Ag ar yod-kerc'h dre ar safron d'ar c'houtya ha kolyva. Istor ar riz en Ukraina @ Локальна історія / "Istor lec'hel"|date=18/12/2024|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Legumaj nevez all a erruas d'ar mare-se ivez, hag a voe gounezet a-yoc'hoù evit pinvidikaat keginerezh Ukraina : [[berjinez]] ha [[kokombrez]]. Mirout kokombrez er gwinêgr zo un doare a voe degaset gant marc'hadourien [[Gres|c'hresian]], a oa bet disammet diouzh tailhoù gant an ''hetman'' kozak ukrainat Bohdan C'hmelnytskyi (Богдан Хмельницький, [[1595]]-[[1657]]). E Nijyn (Ніжин, en norzh) pergen e veze gounezet kokombrez. Goude [[1787]] e veze kaset kokombrez Nijyn da Lez an impalaerez [[Katelin II|Ekaterina II Rusia]], hag e [[1897]] e vezent ezporzhiet da 56 Stad er bed a-bezh. Nebeutoc'h a verzh a eure ar berjinez, pa vezent debret e rannvro C'harkiv hogen dianav pe dost e Halytchyna<ref name="OB" />. [[File:Гуцульське частування.jpg|thumb|Meuzioù hengounel er C'harpatoù]] En XIX{{vet}} kantved e voe plantet ar c'hentañ parkadoù [[maiz]] ha [[tro-heol]], a zo pouezus e keginerezh Ukraina bremañ. Dre ma teuas eus [[Moldova]] ha [[Roumania]] e vez deuet-mat ar maiz gant annezidi ar [[Karpatoù|C'harpatoù]] hag e kornôg Ukraina. Er mervent e ra berzh c'hoazh meuzioù fardet gant maiz evel ''banoch'' (банош), ''koulecha'' (кулеша) ha ''mamaliga'' (мамалиґа). E dibenn ar c'hantved hag e deroù an XX{{vet}} ec'h erruas ar skilbebr (''Capsicum annuum'') hag an [[tomatez]]. D'ar mare-se e voed krog da fardañ ''borchtch'' gant toaz tomatez e-lec'h beterabez goet<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://www.radiosvoboda.org/a/yak-ukrayinski-selyany-osvoyuvaly-zaokeanski-ahrokultury/32088394.html |title=Американські "родичі гарбузові" - як українські селяни освоювали заокеанські агрокультури / "Kerent amerikan d'ar sitrouilhez" – Penaos e voe mestroniet ar gounezadurioù tramor gant kouerien Ukraina|publisher=Радіо Свобода / Radio Svoboda|date=17/10/2022|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. E dibenn an XIX{{vet}} kantved e troas Ukraina d'ur greizenn evit kenderc'hañ eoul tro-heol, a erlec'hias buan ouzh an eoulioù hengounel, en o mesk an eoul olivez hag a veze enporzhiet eus Gres ; d'ur greizenn evit kenderc'hañ sukr beterabez e troas ivez er mare-se. Ouzhpenn se e voe prun Ukraina oc'h ober berzh, sec'het pe miret er mel ; prun Opichnya (Опішня, er biz) dreist-holl a c'hounezas brud bras, betek Lez an ''tsar'' ha bout ezporzhiet<ref name="OB" />. A-gevret gant an nevezintioù-se e vleunias ar c'heginerezh ukrainat, hag er c'hêrioù bras e voe digoret kalz pretioù ha kafedioù ma veze kinniget meuzioù estren ha cheuc'h evel avaloù-ananaz (''Ananas comosus''), [[dienn-skorn]], gwin [[Champagn (proviñs)|Champagne]] hag [[istr]]<ref name="OB" />. === URSS === [[File:Holodomor Novo-Krasne Odessa 11 1932.png|thumb|Kenkizadur greun ha legumaj digant kouerien en Oblast Odesa e-kerzh an Holodomor, 1932]] Gwall skoet e voe keginerezh Ukraina gant [[Reveulzi Rusia]] e [[1917]] ha staliadur URSS. Goude ur prantad berr ma voe lakaet e pleustr ar Politikerezh Armerzhel Nevez ([[ruseg]] : новая экономическая политика /НЭП ''Novaya Ekonomitcheskaya Politika /NEP'') ez eo an [[Holodomor]] ([[1932]]-[[1933]]) hag an [[Eil Brezel-bed]] ([[1939]]-[[1945]]) a zegasas kemmoù bras e sell Ukrainiz war o c'heginerezh : adalek neuze ne voe fardet nemet meuzioù da chom bev, kalz reoù hengounel a voe eeunaet<ref name="OB" />. An naonegezh hag an diouer a voued da geginañ e kêrioù bras an Unaniezh Soviedel a gasas da embann tikedoù lodennañ hervez dere an dud er gevredigezh, al labourerien o vout rakwiriek. An darn vuiañ eus an dud a zilezas blaz ar boued neuze, pa rankent tremen gant ar pezh a veze deroet dezho pe gant an nebeud a draoù a c'hellent kavout er stalioù. Dre an NEP e teuas hevelep emzalc'h e-keñver ar boued unan boutin er gevredigezh soviedel<ref name="HMA">{{uk}} {{Cite web|url=https://hmarochos.kiev.ua/2018/10/10/zvidki-na-ukrayinskih-stolah-salati-z-mayonezom-istoriya-radyanskoyi-kuhni/ |title=Звідки на українських столах салати з майонезом? Історія радянської кухні / "A belec'h e teu saladennoù gant maionez war an taolioù ukrainek ? Istor ar c'heginerezh soviedel|publisher=Хмарочос / Skraber-oabl|date=10/10/2018|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Dre ma voe kenkizet boued a-yoc'hoù gant ar pennadurezhioù soviedel a-hed an Holodomor, kalz Ukrainiz a rankas debriñ erlec'hiadoù evit chom bev : krampouezh graet diwar rañvioù maiz (ar pezh a chom goude ma 'z eo bet tennet ar greun) ha bleunioù gwez-kasia (''Acacia sp.''), ampez avaloù-douar, soubenn [[linad]], bara gant mein frouezh drailhet, beterabez, peil avaloù-douar, plouz, rusk gwez, geot, ha kement tra a c'helled dastum en natur, bulb treuz-erc'h (''Galanthus nivalis'') ha [[mez (derv)|mez]] en o mesk. E meur a gêriadenn e voe lazhet [[avalaouer]]ed, [[kazh|kizhier]], [[ki|kon]], ha zoken [[c'hwibon]]ed ha [[garan (evn)|garaned]], evit o c'hig ; [[baot]]ed a voe lazhet ivez. Betek gagnoù a voe debret, ha kanibalegezh zo c'hoarvezet<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://sil.media/p/shho-yily-ukrayinczi-pid-chas-golodomoru-22768 |title=Що їли українці під час Голодомору / Ar pezh a veze debret gant Ukrainiz e-pad an Holodomor|publisher=Сіль Медіа / Sil Media|date=21/11/2024|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. An diouer a gasas da zegemer danvezioù bevañs nevez e reol-voued ar bobl ; da skouer, ar gouarnamant a bouezas er [[bloavezhioù 1930]] evit ma vefe debret [[soja|soya]] ha [[lapin|kig-lapin]], hag er [[bloavezhioù 1960]] e voe broudet an dud da zebriñ maiz. E deroù ar bloavezhioù 1930 ivez e voe ur c'hemm bras e greanterezh ar boued en URSS pa voe degemeret teknologiezhioù eus ar C'hornôg evit kenderc'hañ a-yoc'hoù boued-mir, chug-frouezh, dienn-skorn, laezh koazhet, [[maionez]], [[silzig]], hag all. En un doare greantel ivez e voe fardet bara, a veze poazhet er gêr betek neuze<ref name="HMA" /><ref name="RBC">{{en}} {{Cite web|url=https://www.rbc.ua/rus/news/morozivo-5-kopiyok-i-kradeni-stravi-k-yizha-1756977957.html |title=How USSR used food as weapon of control — From cheap ice cream to stolen dishe|publisher=RBC-Ukraine|date=04/09/2025|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[File:Borsch-tube.jpg|thumb|Ur gorzennad ''borchtch'' fardet evit an [[astraer|egoraerien]] soviedat]] Dre ma voe skoueriekaet ar boued en Unaniezh e voe degemeret un niver bras a rekipeoù lec'hel er c'heginerezh soviedel, evel an ''hartcho'' (ხარჩო, ur soubenn eus [[Jorjia]]), ar ''chachlik'' (шашлык, beriadigoù kig grilhet eus ar [[Kaokaz|C'haokaz]]) hag ar ''plov'' (riz gant legumaj, eus [[Ouzbekistan]])<ref name="RBC" />. Bras e voe perzh keginerezh Ukraina ivez : en Unaniezh a-bezh hag e Bloc'had ar Reter dre vras e veze deuet-mat ar ''borchtch'' ha meuzioù hengounel all ; ar ''mlyntsi'' (Млинці, krampouezh bihan) a voe degemeret e pep lec'h evel bouedoù ar gouelioù evel ''Masnytsya'' (Масниця, Meurlarjez) – etrebroadel bremañ eo o anv rusek, ''blini'' (блины)<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://yml.com.ua/foods/zvicai-ta-tradicii-kulinarnogo-svitu-ukraini-z-davnih-daven-do-sogodni |title=Звичаї та традиції кулінарного світу України: з давніх-давен до сьогодні / "Boazioù hengounel ar c'heginerezh ukrainek : eus an Henamzer betek bremañ"|publisher=Youtj Medialab|date=1/12/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. D'an hevelep mare, kalz meuzioù hengounel ukrainek a voe dilezet gant al lezennoù soviedel<ref name="Gazeta">{{uk}} {{Cite web|url=https://gazeta.ua/articles/cookery/_ak-zminilas-ukrayinska-kuhnya-za-30-rokiv-nezalezhnosti/1046039 |title=Як змінилась українська кухня за 30 років незалежності / "Emdroadur ar c'heginerezh ukrainek e-pad an 30 bloavezh diwezhañ en dizalc'hiezh"|publisher=Gazeta|date=09/08/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[File:Kniga1939.jpg|thumb|"Levr ar boued saourus ha yac'hus", 1939]] E [[1939]], Greanterezh Soviedel ar Boued a embannas un dornlevr anvet "Levr ar boued saourus ha yac'hus" (ruseg : Книга о вкусной и здоровой пище ''Kniga o vkousnoy i zdorovoy pichtche'') evit lakaat e pleustr an doareoù nevez da geginañ en URSS, gant rekipeoù ennañ. Dre al levr-se e voe brudet ar saladennoù evel al letuz (''Lactuca sativa'') ha leruz [[Roma]] (''Lactuca sativa var. crispa''), a oa dianav d'ar bobl da vare an Impalaeriezh ; dre ma ne gaved ket ar bouedoù-se, un eil embannadur e [[1952]] na ginnigas nemet rekipeoù fardet gant irvin ruz, kaol, kokombrez ha tomatez. Berzh a reas ar saladennoù-se, pa oa rouez ar c'hig er stalioù. Maionez a reas berzh ivez evit mont ganto ha gant vioù. Alies e veze graet ivez gant [[piz-bihan]], boestadoù kig-[[krank]]ed ha gwinêgr ; avaloù-douar ha karotez a gaved aes a-walc'h er stalioù. Soubennoù a bep doare a veze fardet dre an Unaniezh a-bezh<ref name="HMA" />. [[File:Kiev cake slice.JPG|thumb|Gwastell Kyiv]] Bleud gwinizh peurliesañ a veze implijet e gwastellerezh an Unaniezh Soviedel, gant [[goell|goell-toaz]] kentoc'h eget goell [[kimiezh|kimiek]]. [[Sardin]] a veze priziet gant an dud ivez. Kalz eus ar bouedoù a veze servijet da-geñver gouelioù a vefe fardet hervez rekipeoù an tiegezh-mañ-tiegezh, met lod a c'helle dont eus levrioù keginerezh anavezet<ref name="HMA" />. A-douez ar meuzioù a droas da boblek en Ukraina soviedel emañ ar c'hig-yar doare Kyiv ha gwastell Kyiv<ref name="OB" />. An tinellerezh a oa pouezus-kenañ er [[sevenadur]] soviedel a-fet boued. An darn vrasañ eus ar pretioù a aoze meuzioù hervez rekipeoù an dornlevr ofisiel, kement ha ken bihan ma voe darbet d'ar c'heginerezhioù lec'hel hengounel bout kaset da get : saladenn gant maionez, ''borchtch'', kig-yar doare Kyiv pe gwastell kêr-benn Ukraina a c'helled kavout digudenn e [[Leningrad]] e Rusia pe e [[Tallinn]] en [[Estonia]]. Da vare an Impalaeriezh e veze techet dija keginerien ar pretioù da eeunaat rekipeoù estren<ref name="HMA" /> ; da vare Soviediz e voe degemeret rekipeoù estren ivez, hogen aozet en un doare disheñvel-krenn : en ur rekipe rus klasel, ar "saladenn Olivier"<ref>Ur mestr-keginer rus e oa Lucien Olivier (Люсьен Оливье, [[1838]]-[[1883]], a orin [[belgia]]t ha gall. E rekipe a anavezer bremañ evel "saladenn rus", met n'eo ket tamm ebet an hini orin.</ref>, e veze lakaet karotez e-lec'h grilhed-dour ha kokombrez er gwinêgr e-lec'h kaprez<ref name="OB" />. Ouzhpenn da se, techet e oa Soviediz da gemmañ anvioù ar rekipeoù lec'hel evit o "cheuc'haat" : ''champagne'' (шампанское) a raent eus gwin rus pikant, da skouer<ref name="RBC" />. Adalek NEP ar [[bloavezhioù 1920]] e krogas pennadurezhioù URSS da sevel ur rouedad kafeteriaoù (ruseg : Столовая ''stolovaya'', "sal-debriñ"), eleze pretioù ma ne oa servijer(ez) ebet, kement-se war zigarez frankizañ ar maouezed. En annezioù nevez-savet e veze bihanaet ment ar gegin, pa greded e oa echu gant ar c'heginañ er gêr. Marc'hadmatoc'h eget er preti e oa meuzioù ar c'hafeteriaoù, hogen ken dister hag al lec'hioù-se e oa ar boued a gaved enno. Goude an Eil Brezel-bed e kreskas an niver a bretioù e kerioù bras an Unaniezh, Kyiv en o zouez, hag ar c'hafeteriaoù a droas da lec'hioù m'en em vode lonkerien alkool peurvuiañ<ref name="HMA" />. Er bloavezhioù 1960 e tistroas ar maouezi da arouez ar servij er pretioù, hag an dud a adkrogas da geginañ ha da zebriñ er gêr<ref name="RBC" />. Er [[bloavezhioù 1970]], an darn vuiañ eus ar pretioù a gaved e letioù ; lod anezhio a glaskas kinnig meuzioù lec'hel hag hengounel, hogen selloù du a veze taolet d'ar boued evel unan eus plijadurioù ar vuhez, ar pezh a veze lakaet da "vourc'hizel". Ned ae an dud d'ur preti nemet da-geñver abadennoù dibar evel un eured pe ur gouel-bloaz<ref name="HMA" />. [[File:Салат Оливье 04.jpg|thumb|"Saladenn Olivier"]] Hervez ar pretiour ukrainat Yevhen Klopotenko (Євген Клопотенко, *[[1986]]), a zo un arbennigour war ar c'heginerezh ukrainek kentsoviedel, don e voe levezon marevezh URSS war geginerezh Ukraina : 90% eus ar meuzioù a lakaer da ukrainek hiziv zo a orin soviedel. Ar renad soviedel a glaskas sevel ur vroadelezh dindan e veli dre unvaniñ an hengounioù sevenadurel, ar c'heginerezh en o zouez<ref name="YK">{{uk}} {{Cite web|url=https://life.nv.ua/ukr/food-drink/recepti-ukrajinska-kuhnya-i-samoidentifikaciya-cherez-jizhu-interv-yu-z-yevgenom-klopotenko-50109761.html |title=Євген Клопотенко — про забуті українські рецепти / "Yevhen Klopotenko – A-zivout ar rekipeoù ukrainek ankouaet" @ nv? 05/09/2020|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Kalz elfennoù eus ar c'heginerezh soviedel zo chomet en hini Ukraina a vremañ ; kalz ivez eus ar c'hafeteriaoù zo digor c'hoazh, boued soviedel enno bepred ; maionez ha "saladenn Olivier" a vez servijet c'hoazh er gouelioù<ref name="HMA" />. Lod rekipeoù hengounel ukrainek hag a oa bet kemmet gant Soviediz zo chomet soviedel. Un nebeud meuzioù hengounel zo chomet digemm evelato : re an euredoù ha re an [[arc'houest]]où<ref name="YK" />. === Diaspora === [[File:Ukrainian borscht in a Mason jar.jpg|thumb|''Borchtch'' ukrainek e gwerzh e [[Toronto]]]] Kalz Ukrainiz a zivroas da Stadoù-Unanet Amerika adalek diwezh an Eil Brezel-bed, en ur gas o c'heginerezh ganto. Da heul an darvoud-se e voe kemmesket rekipeoù hengounel Ukraina gant an doare amerikan da geginañ. Kalz Ukrainiz a zegemeras boazioù o bro nevez, evel piknikoù, regezerioù ha keginañ kig-yar-Indez da-geñver ''[[Thanksgiving|Thanksgiving Day]]''. Koulskoude, meur a veuz ukrainek hengounel a chomas hengounel en tiegezhioù nevez-staliet en estrenvro. Unan eus mammennoù pennañ keginerezh Ukraina en diaspora eo ar magazin ''Nache jittya'' (Наше життя, "Hor buhez"), a voe krouet gant maouezed an ''Ukrainian National Women's League of America'' e [[1944]] hag embannet betek [[2018]]<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://yizhakultura.com/material/20190323_1126 |title=Українська кухня на сторінках американського діаспорного часопису «Наше життя» / "Keginerezh Ukraina wae pajennoù magazin an diapora ukrainat «Hor Buhez »"|publisher=ïzhakultura|date=23/03/2019|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>{{,}}<ref>{{uk}} {{fr}} {{Cite web|url=https://utog.org/ourlife/ |title=Газета "НАШЕ ЖИТТЯ" / "Magazin « Наше життя »"|publisher=UTOG|date=23/03/2019|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. === Ukraina dizalc'h=== Goude Dizalc'hiezh Ukraina ({{Deiziad|24|Eost|1991}}) e krogas keginerezh hengounel ar vro da vout levezonet gant gizioù ar bed a vremañ, evel ar meuzioù rakprientet hag ar boued dizourennet evel an toazennoù prim Mivina (Мівіна), bet staliet gant ar [[Viet Nam|Vietnamad]] Phạm Nhật Vượng (*[[1968]]) e C'harkiv e [[1995]] ; ker brudet e voe Mivina ma teuas da erlerc'hiañ ouzh ar bomm "toazennoù prim"<ref name="TP">{{uk}} {{Cite web|url=https://25tv.com.ua/content/mivina-z-harkova-istoriya-ukrayinskoyi-lokshini-scho-prinesla-milyardi-vetnamcyu-foto-video/ |title="Мівіна" з Харкова: захоплююча історія української локшини / "Mivina eus C'harkiv : istor boemus an toazennoù ukrainek" @ 25TV|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Er bloaz [[2010]] e voe prenet an embregerezh Mivina gant ar gompagnunezh liesvroad Nestlé, a-gevret gant merkoù boued ukrainat all<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://rivnepost.rv.ua/news/z-choho-roblyat-mivinu/ |title=З чого роблять «Мівіну»? / "Petra a ya da ober « Mivina » ?"|publisher=Рівне вечірнє / "Rivne Abardaez"|date=12/04/2012|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. En abeg da [[aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022]] e rankas labouradegoù Mivina bout dilojet da Oblast Volyn (Волинська область) ; en Alamagn, e Bro-C'hall hag er [[Rouantelezh-Unanet]] e kaver an toazennoù prim Mivina ivez, met dindan ar merk ''Maggi'', a zo perc'hennet gant Nestlé.<ref name="TP" />. Lod doareoù hengounel zo aet war ziskar er c'heginerezh ukrainek, met kalz elfennoù gwirion zo bet miret. Nebeutoc'h a dud a fard boued er gêr, hogen lod meuzioù hengounel a vez servijet c'hoazh e gouel pe c'houel. A-zargemm diouzh ar marevezh soviedel ez eo distroet ar gegin d'ul lec'h pouezus en annez un tiegezh ukrainat. An doareoù nevez da geginañ ([[forn]]ioù-[[tredan]], skinfornioù, liespoazherezioù) a vroudas an dud da eeunaat o c'heginerezh. Er pretioù avat ez eo chomet ar fornioù hengounel evit fardañ meuzioù ukrainek ken hengounel all<ref name="Gazeta" />. [[File:Kyivska perepichka (5).jpg|thumb|Ul lostennad tud dirak ur ''snack bar'' e kreiz-kêr Kyiv]] Diskar URSS hag he doare da sturiañ ar c'heginerezh a zegasas muioc'h a frankiz d'ar geginerien ha d'ar c'heginerezed evit sevel o embregerezh dezho. Gant diorroadur hevlezouriezh Ukraina e tistroas ar bouedoù diouzh ar c'houlz-amzer, ha dedennet en-dro eo an dud gant neuz ha blaz ar meuzioù a vez kinniget dezho. Muioc'h a gig a vez debret er vro bremañ, pa 'z eo aesoc'h e gavout, hogen war gresk ivez ec'h a an niver a dud a dro d'an hepkigouriezh<ref name="Gazeta" />. Nebeut a veuzioù ukrainek zo anavezet dre ar bed en tu all d'ar ''borchtch'' ha da gig-yar Kyiv, daoust d'an niver bras a bretioù ukrainat a zo en diaspora, en SUA hag e Kanada pergen. Alies e teuler ur sell war ar c'heginerezh ukrainek dre an doare rus a zo bet gourlakaet gant Soviediz, ha droukvesket e vez gant doareoù deuet eus rannoù all eus URSS. Evit klask reizhañ kement-se, Ukrainiz mennet da sevel ur skeudenn feal eus keginerezh o bro o deus embannet, a-gevret gant an Ensavadur Ukrainat (Український інститут) ul levr a-zivout ar c'heginerezh ukrainek hag e Istor<ref name="Gazeta" />. == Meuzioù hengounel == [[File:Сахновщинський коровай.jpg|thumb|''Sac'hnovchtchyna korovai'']] Setu amañ un nebeud meuzioù a zo bet lakaet e Marilh Broadel Elfennoù Hêrezh Sevenadurel Ukraina, bet savet gant Kreizenn ukrainat ar studioù sevenadurel (Український центр культурних досліджень)<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://uccr.org.ua/nks/elementy-nks/ |title=Елементи нематеріальної культурної спадщини України / "Elfennoù eus glad sevenadurel dizanvezel Ukraina"|publisher=Уцкд / Uckd|date=23/07/2025|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. * ''Avdiivka kacha'' (aвдіївка каша) : yod riz sukret poazhet gant laezh, vioù hag amanenn, eus Avdiivka (Авдіївка, e reter ar vro). * ''Banitsa'' (баниця) : tourtenn geuz, vioù ha dienn trenk (cметана, ''smetana''), eus keginerezh [[Bulgaria]] ; anvet ''milina'' (міліна) gant Ukrainiz a orin bulgar. * ''Borchtch'' (борщ) : soubenn drenk fardet gant beterabez peurliesañ. * ''Buzynnyk'' (бузинник) : dibenn-pred graet gant hugennoù skav du (''Sambucus nigra''). * ''Holubtsi'' (голубці) : rolloù kaol farset. * ''Hutsulska ovetcha bryndzy'' (гуцульська овеча бриндзя) : [[keuz]] laezh [[dañvad]]ez, eus keginerezh Houtsouled ar C'harpatoù. * ''Karayimski pyrijky'' (караїмські пиріжки) : tourtennoù kig, eus keginerezh Karaited Krimea. * ''Lekvar'' (леквар) : "amanenn frouezh", eleze kaotigell disukr graet gant prun pe [[aval]]où peurliesañ. * ''Platchinda (плачинда) : gwastell geuz eus [[Besarabia|Bessarabiya]] (Бессарабія). * ''Pryanyky Slobojanchtchyna (пряники Слобожанщини) : baraennoù-mel kinklet a vez servijet da Nedeleg e rannvro Slobojanchtchyna, er Biz. * ''Psatyr'' (псатир) : bara lidel Gresianed Oblast [[Donetsk]], e [[Marioupol]] peurgetket. * ''Sac'hnovchtchyna korovai'' (сахновщинський коровай) : bara lidel eus Sac'hnovchtchyna, er Reter. * ''Tchebourek'' (чебурек) ha ''yantiq'' (янтик) : pastezioù fritet farset gant kig drailhet, eus keginerezh Tatared Krimea. * ''Yavorivskyi pyrih'' (яворівський пиріг) : tartezenn avaloù-douar hag ed-du, eus Yavoriv en Oblast [[Lviv]]. * ''Zasypana kapousta'' (засипана капуста) : ur meuz gret diwar kaol, avaloù-douar, karotez, vioù, ognon ha mellenn. * ''Zelekivka zlyvanka'' (зелеківська зливанка) : un doare [[kig-ha-farz]], eus Zelekivka en Oblast Louhansk (Луганська область), en [[Donbas]]. * ''Zozulya'' (зозуля) : yod mell, amanenn, vioù, hadoù roz-aer ha sukr. == Soubennoù == ;''Borchtch'' [[File:Borscht served.jpg|thumb|''Borchtch'' ruz gant ''smetana'']] [[File:Zielony barszcz ze szczawiu i jajkiem.jpg|thumb|''Borchtch'' glas gant triñchin hag ur vi]] Petra bennak ma laka ar ger ''borchtch'' da soñjal er soubenn drenk fardet gant beterabez, alese he liv ruz, e c'heller ober ''borchtch'' ivez eus soubennoù all hep tamm beterabezenn enno. * ''Tchervonyi borchtch'' (червоний борщ), "''borchtch'' ruz", a anver ''borchtch'' ken eeun ha tra peurliesañ, eo ar soubenn hengounel fardet diwar beterabez, kaol, avaloù-douar, tomatez, karotez, ognon, kignen hag anuz<ref name="UC">{{en}} {{Cite web|url=https://www.ukraine.com/cuisine/ |title=Cuisine – Flavors and Colors of Ukrainian Culture|publisher=Ukraine.com|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>{{,}}<ref name="UT">{{en}} {{Cite web|url=https://ukrainetrek.com/about-ukraine-cuisine |title=Ukraine National Food and Cuisine @ UkraineTrek|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Tremen 30 doare ''borchtch'' ukrainek zo e gwirionez, kig pe besked enno a-wezhioù. Tomatez pe goazhadur tomatez a lakaer hiziv da drenkaat ar soubenn, hogen ''kvas'' beterabez a implijer en doare hengounel<ref>Artiukh, 1977, pp. 53–55.</ref>. * ''Zelenyi borchtch'' (зелений борщ), "''borchtch'' gwer", a anver ''chtchavlevyi borchtch'' (щавлевий борщ) "''borchtch'' an triñchin" ivez : ur soubenn diwar dour pe vouilhoñs, gant triñchin ha legumaj, a servijer gant troc'hadoù vioù poazh kalet ha dienn trenk. * ''C'holodnyi borchtch'' (холодний борщ), "''borchtch'' yen" : ur soubenn legumaj ha beterabez mesket gant ''smetana'', [[laezh-ribod]] pe [[yaourt]], a servijer yen gant ur vi poazh kalet<ref>{{en}} Cummings, Debra. {{Cite web|url=https://finefoodsblog.com/cold-borscht/ |title=Cold Borscht @ Fine Foods, 14/07/2023|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. * ''Bilyi borshch'' (білий борщ), "''borchtch'' gwenn", zo anv meur a soubenn hervez ar rannvro. E Podillya (Поділля) er Mervent e vez graet gant beterabez sukr, fav ha legumaj<ref>{{uk}} Volodymyrova, Vitalina. {{Cite web|url=https://33kanal.com/news/104019.html |title= |script-title=uk:Цукровий буряк у борщ додають на півдні Вінниччини / "Beterabez sukr a ouzhpenner d'ar borchtch en Ukraina ar Su"|publisher=33|date=26/09/2020|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. E bro an Houtsouled e reer ''borchtch'' gant beterabez gwenn goet hag o ''kvas'', karotez, ognon, dienn trenk hag origanell (''Origanum vulgare'') eus ar C'harpatoù<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://besahy.com/recepty/gutsulskiy-borshch |title=Гуцульський борщ з білим буряком / "Borchtsch houtsoul gant beterabez gwenn"|publisher=Бесаги / Besahy|date=18/02/2018|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. E Polissya (Полісся, war an harzoù gant [[Belarus]]) e lakaer beterabez sukr gant o ''kvas'', avaloù-douar, [[foue]], kaol, ha geotennoù<ref>{{uk}} Maslova, Iryna. {{Cite web|url=https://shuba.life/articles/6617-na-zhitomirshini-prigotuvali-avtentichnij-borsh-nezvichajnogo-koloru |title=На Житомирщині приготували автентичний борщ незвичайного кольору / "Borchtch hengounel he liv espar a veze fardet e rannvro Jytomyr"|publisher=Shuba|date=23/09/2022|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref><br> "''Borchtch gwenn" a reer ivez eus ur soubenn segal trenk a farder e Polonia, ma 'z eo anvet ''żur''. E-kerzh aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022 e voe lakaet ''borchtch'' Ukraina e listenn [[UNESCO]] glad sevenadurel dizanvezel mab-den, gant ar meneg <q>&nbsp;Da vout miret an abretañ ar gwellañ&nbsp;</q> (''Need of Urgent Safeguarding'')<ref>{{en}} {{fr}} {{Cite web|url=https://ich.unesco.org/en/news/culture-of-ukrainian-borscht-cooking-inscribed-on-the-list-of-intangible-cultural-heritage-in-need-of-urgent-safeguarding-13412/ |title=UNESCO, 01/07/2022|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. ;Soubennoù all [[File:Grechka-sup 038.jpg|thumb|Soubenn ed-du]] * ''Horoc'hovyi soup'' (гороховий суп) : soubenn piz-sec'h ha legumaj, a servijer gant felpennoù brara kras. * ''Hretchanyi soup'' (гречаний суп)} : soubenn ed-du ha legumaj, gant un tamm kig a-wezhioù. * ''Kapousnyak'' (капусняк) : soubenn kaol, kig-moc'h, fav ha ''salo'' (сало, a zo kig-gwenn), a servijer gant ''smetana''. * ''Rozsolnyk'' (розсольник) : soubenn edoù pe riz, gant kig ha legumaj, hep ankouaat kokombrez er gwinêgr (alese an anv). * ''Solyanka'' (солянка) : soubenn dev, temzet ha trenk a orin tatar, fardet gant kig, pesked pe foue, a-gevret gant legumaj hiliadennet er gwinêgr. * ''Youchka'' (юшка) : soubenn skañv peurliesañ, fardet diwar pesked dour dous pe gant foue. * ''Zatirka'' (затірка) : soubenn legumaj pe gig gant tammoù toaz stummet dre frotañ an eil dorn ouzh egile. == Saladennoù ha digoroù-pred == [[File:Holodets.jpg|thumb|''C'holodets'']] * ''Brynza'' (бринза) : keuz eus ar C'harpatoù, fardet gant laezh [[buoc'h]] pe dañvadez. * ''Kav'yar'' (кав'яр) pe ''ikra'' (ікра) : kaviar, servijet war felpennoù bara amanennet. * ''Kholodets'' (холодець) : kig pe besked prientet e giz aspigoù, da lavaret eo e-barzh kaot moulet. * ''Kovbasa'' (ковбаса) : meur a zoare silzig kig-moc'h, kig-bevin pe gig-yar, mogedet pe vervet. * ''Krov'yanka'' (кров'янка) : gwadigelloù <ref>{{en}} {{Cite web|url=https://steemit.com/food/@shady/krov-yanka-bloody-sausage-one-of-the-most-famous-dishes-of-ukrainian-cuisine |title=Кров'янка. Bloody sausage. One of the most famous dishes of Ukrainian cuisine|publisher=Steemit|date=20/01/2018|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. * ''Saladenn Olivier'' (салат Олів'є) : saladenn avaloù-douar, anuz er gwinêgr, tammoù vioù poazh kalet, kig-yar pe vorzhed-hoc'h, ognon, piz, an holl mesket gant maionez. * ''Salo'' (сало) : kig-gwenn, a vez servijet a-droc'hadoù gant tammoù bara, ognon, riforz pe lipig [[sezv]] tomm ; ''chkvarky'' (шкварки) eo an anv pa vezont bervet pe fritet. * ''Vinehret'' (вінегрет) : saladenn beterabez, [[kaol-go]], avaloù-douar, ognon ha karotez, gant ul lipig eoul ha gwinêgr (alese an anv). == Bara ha greun == [[File:Martiniouk Paska.JPG|thumb|''Paska'' hengounel Ukraina]] [[File:Pampuchy Donetsk.JPG|thumb|''Pampouchka'' gant anuz]] Pouezus eo ar bara hag ar gwinizh er c'heginerezh ukrainek, pa lakaer ar vro da unan eus grignoladoù gwinizh Europa<ref>Merrill, 2003, p. 576.</ref>. [[Honoré de Balzac]] a skrivas en devout kavet 77 doare bara p'edo o weladenniñ Ukraina e [[1848]]<ref name="OB" />. Kinklet e vez ar choanennoù hag ar baraennoù da-geñver gouelioù. * ''Babka'' (бабка ) : bara [[Pask]] e doaz sukret gant rezin sec'h ha frouezh sec'h all, stummet evel ur granenn uhel. * ''Boublyk'' (бублик) : gwalennoù bara fardet gant un toaz a zo bet bervet kent bout poazhet er forn. * ''Kalatch'' (калач) : gwalennoù bara a servijer da-geñver obidoù pe da Nedeleg. Plezhet e vez an toaz dre deir breunenn evit aroueziañ an [[Trinded kristen|Drinded kristen]] a-raok e stummañ evel ur c'helc'h evit aroueziañ ar vuhez hag an tiegezh. * ''Korovai'' (коровай) : bara ront, plezhet, damheñvel ouzh ''kalatch'', a servijer da-geñver an euredoù, kinklet gant evned ha bleunioù "rouanez [[Madagaskar]]" (''Catharanthus roseus'') peurliesañ. * ''Palyanytsya'' (паляниця) : an dorzh voutin, brudet peogwir ez eo diaes distagañ hec'h anv pa n'eur ket genidik eus Ukraina. * ''Pampouchka'' (пампушка) : baraennoù blot ha skañv, pe bignez fritet pallennet gant amanenn ha kignen. * ''Paska'' (паска) : bara hengounel gouelioù Pask, fardet gant bleud gwinizh, laezh, amanenn, vioù ha sukr. == Meuzioù kreiz == [[File:Гречаники з грибами4.jpg|thumb|''Hretchanyky'']] [[File:Cossack roasted meat in Zaporizhia.JPG|thumb|''Petcheniya'']] [[File:Singer Café - Pierogi IMG 3425.JPG|thumb|''Varenyky'']] * ''Banouch'' (банош) : bleud maiz gant ''smetana''. * ''Borchtch'' (борщ) gant kig-bevin zo ur soubenn fetis ha fonnus graet gant beterabez, kaol, karotez, kig-bevin, ognon ha legumaj all<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://tatyanaseverydayfood.com/favorite-ukrainian-dinner-recipes/ |title=Favorite Ukrainian Dinner Recipes @ Tatyana's everyday food, 28/02/2022|accesdate=}}</ref> * ''Derouny'' (деруни) : krampouezh avaloù-douar, servijet gant dienn trenk. * [[Gwaz (evn)|Gwaz]] pe [[houad]] farset gant avaloù. * ''Halouchky'' (галушки) : ur meuz hengounel fardet gant bouloù toaz goet poazhet er vurezh, a lakaer e soubennoù pe a servijer farset gant gig-yar ha ''smetana'' evel e Poltava<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://klopotenko.com/spravzhni-poltavski-galushky-vid-inny-popershnyuk/ |title=Справжні полтавські галушки від Інни Поперешнюк / "Gwir halouchky Poltava digant Inna Poperechnyouk" |publisher=Klopotenko|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. * ''Holoubtsi'' (голубці) : delioù kaol rollet tro-dro da riz pe vell, mesket gant kig pe get, poazhet en eoul gant ognon karamelaet pe rostet gant [[soav]] ; servijet e vezont gant dienn trenk pe lipig tomatez, pe c'hoazh gant ur felpenn kig-sall warno. * ''Houliach'' (гуляш) : ar c'heusteurennoù a anver "[[goulach]]" dre vras. * ''Kacha'' (каша) : yod ed-du, gwinizh, heiz, kerc'h, maiz, mell, riz pe segal. Alies e vez servijet ''kacha'' ed-du gant tonennoù moc'h fritet hag ognon. * ''Kartoplianyky'' (картопляники) : krampouezh avaloù-douar ha vioù, a c'heller farsañ diouzh c'hoant. * ''Kartoplya'' (картопля) : avaloù-douar, yaouank pe beilet, a vez bervet, flastret, fritet pe rostet, ha servijet gant amanenn, anuz, ''smetana'', vioù kriz, hag all. * ''Kotleta po-kyyivsʹky'' (котлета по-київськи) : spilhenn gig-yar doare Kyiv, da lavaret eo flastret ha rollet tro-dro da amanenn yen gant geotennoù kent bout gwisket gant melen-vi ha paladur ha poazhet er forn pe fritet. * ''Kotlety'' (котлети) pe ''sitchenyky'' (січеники) : bouloù pe rolloù kig drailhet pe besked, mesket gant ognon, vioù kriz, bara, ha laezh ha kignen a-wezhioù, fritet en eoul ha rollet er paladur a-wezhioù. * ''Kroutchenyky'' (крученики) pe ''zavyvantsi'' (завиванці) : rolloù kig-moc'h pe kig-bevin gant farsoù liesdoare (foue<ref>{{en}} Volhina, Julia. {{Cite web|url=https://www.enjoyyourcooking.com/main-dish-recipes/stuffed-pork-rolls-mushrooms-kruchenyky.html |title=Stuffed Pork Rolls with Mushrooms (Kruchenyky)] |publisher=EnjoyYourCooking|date=20/11/2010|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>, kaol-go, karotez, keuz, ognon, prun, vioù, hag all). * ''Mlyntsi'' (млинці) : krampouezh moan par da re Vreizh-Izel; ''nalysnyky'' (налисники) a reer anezho pa vezont farset gant frouezh, kaol, keuz pe gig ha servijet gant dienn trenk. * ''Petcheniya'' (печенія) : kig (bevin, [[leue]], moc'h, [[oan]]) rostet ha farset. * ''Pyrih'' (пиріг) : tartezezennoù bras aozet e meur a zoare. * ''Pyrijok'' (Пиріжок) : pastezioù farset e meur a zoare ([[avu]], kaol fritet, kaol-go, kerez, keuz, kig drailhet, ognon, riz, vioù, hag all). * ''Ryba'' (риба) : pesked fritet e bleud ha vioù ; poazhet er forn gant foue, keuz ha suraval ; en doare ''baba-charpanyna'' (баба-шарпанина , "gwrac'h kozh") : poazhet en dour gant karotez, ognon, lore (''Laurus nobilis''), [[perisilh]] ha temzoù, gwisket gant un toaz fetis ognon fritet ennañ, fritet ha poazhet er forn ; hiliennet er gwinêgr, sec'het pe vogedet. * ''Smajenyna'' (смаженина) : kig fritet. * ''Varenyky'' (вареники) : bouloù toaz farset e meur a zoare (avu hag ognon fritet, flastrenn avaloù-douar hag ognon fritet, kaol hag ognon fritet, kerez, keuz, kig drailhet bervet hag ognon fritet, [[sivi]]... servijet gant amanenn, ''smetana'' pe sukr<ref name="UC" />{{,}}<ref name="UT" />. <gallery mode="packed" heights="160px"> Голубці з сметаною.jpg|''Holoubtsi'' gant ''smetana'' Potato pancakes.jpg|''Derouny'' en ur plad hengounel Chicken Kiev - Ukrainian East Village restaurant.jpg|''Kotleta po-kyyivsʹky'', kig-yar doare Kyiv </gallery> == Dibennoù-pred == [[File:Smietanik.jpg|thumb|''Smetanik'']] * ''"Kyyivsʹkyy" tort '' (торт «Київський») : "gwastell «&nbsp;Kyiv&nbsp;»", a zo daou wiskad meuring gant [[kelvez|kraoñ-kelvez]], fourret gant dienn amanenn. * ''Jele'' (желе) : kaotigell frouezh. * ''Koutya'' (кутя) : gwastell hengounel an Nedeleg, fardet gant bleud gwinizh, kraoñ, mel, hadoù roz-aer ha lipouzerezhioù.<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20191114234235/https://sovabooks.com.au/free-recipe-kutia-star-of-the-ukrainian-christmas-supper/ |title= Recipe: Kutia, Star of the Ukrainian Christmas Eve Supper|publisher=SovaBooks|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. * ''Medivnyk'' (медівник) : gwastell aozet gant mel. * ''Molozyvo'' (молозиво) : kentlaezh ha vioù mesket ha poazhet er forn. * ''Pampouchka'' (пампушка) : [[bignez]] toaz sukret, a farser gant kaotigell [[roz]] hervez an hengoun, pe gant hadoù roz-aer pe aozennoù sukret all. * ''Pinnyk'' (пінник) : spoumenn hugennoù. * ''Ptachyne moloko'' (пташине молоко) : "laezh evn", laezh c'hwezhet pallennet gant [[chokolad]]. * ''Smetannik'' (сметаник) : gwastell vouk gant ''smetana''. * ''Syrnyky'' (сирники) : bignez keuz fritet, gant rezin sec'h a-wezhioù, servijet gant dienn trenk, kaotigell, mel pe [[yod avaloù]]. * ''Tort'' (торт) : meur a zoare gwestell aozet a-wiskadoù, eus ar re voukañ d'ar re c'hwezhetañ, fardet gant kraoñ malet pe alamandez malet e-lec'h bleud. * ''Varennya'' (варення) : kaotigell frouezh en o fezh fardet dre boazhañ hugennoù pe frouezhennoù all en ur siros sukr. * ''Vatrouchka (ватрушка) : ur wastell fourret gant keuz sukret. * ''Verhouny'' (вергуни) : toaz brusk bet fritet en eoul, ha sukr skuilhet war-c'horre. * ''Yabtchanka'' (ябчанка) : spoumenn avaloù, servijet sklas. * ''Zefir'' (зефір) : un dibenn-pred bouk graet diwar flastrenn frouezh pe hugennoù, sukr ha gwenn vi ; kar d'ar meuring ha d'ar [[marshmallow]]. <gallery mode="packed" heights="160px"> Holy Eve cooking. Kutia.jpg|''Koutya'' Syrniki6.jpg|''Syrnyky'' gant rezin Ябчанка1.jpg|''Yabtchanka'' </gallery> == Diedoù == ;Alkoolek [[Restr:Met Flasche und Glas.jpg|thumb|''Medouc'ha'']] * ''Horilka'' (горілка) : vodka ("dour bihan") greantel pe graet er gêr (самогон, ''samohon''), diwar greun edoù goet en doare hengounel, ha mesket gant avaloù-douar abaoe o donedigezh er vro. En he unan ec'h ever ''horilka'' peurliesañ, met gant glec'hadennoù frouezh, geotennoù, pimant pe temzoù e vez evet ivez ; bez' ez eus un ''horilka'' a zo blazet gant mel ha pimant ruz. * ''Pyvo'' (пиво) : [[bier]]. * ''Vyno'' (вино) : e Krimea dreist-holl e vez kenderc'het gwinoù, a zo dous an darn vuiañ anezho. * ''Medouc'ha'' (медуха) : [[Mez (mel)|mez]], un died bervet graet gant dour, goell ha mel ; hervez ar bleunioù a zo bet darempreded gant ar [[gwenan]], perzhioù ar goell, doare ha pad e goshadur ez eo e vlaz. Kreñv pe greñvoc'h e vez, hervez an doare ma 'z eo bet fardet. * ''Nalyvka'' (наливка) : gwin flamboez, irin (''Prunus spinosa''), kerez, lus (''Vaccinium sp.''), mouar, prun, spezad (''Ribes uva-crispa'') pe hugennoù all, fardet er gêr. Lakaet e vez an hugennoù en ur pikol boutailh e [[gwer]], gant sukr evit o lakaat da vont e go. Goude-se e vez tennet ar frouezh da fardañ tartezennoù (пиріжкиp,''pyrijky'') ha lakaet an died e boutaihoù ; war-dro 15% eo feur an alkool en ''nalykva''. ;Hep alkool [[Restr:Ryazhenka16c.JPG|thumb|''Ryajanka'']] * ''Ayran'' (айран) : yaourt gant dour ha holen. * ''Kefir'' (кефір) : laezh goet dre c'hoell hag ar [[bakteri]] ''lactobacillus'', blazet evel ar yaourt ; un nebeud alkool a c'hall bout e ''kefir'' graet er gêr<ref name="UC" />. * ''Kompot'' (компот) : un died sukret graet diwar frouezh fresk pe sec'h, pe diwar hugennoù, a zo bet bervet en dour. * ''Kvas'' (квас) : un died pikant, sukret ha trenk, a vreser diwar bara segal sec'h, goell ha sukr. * ''Kysil'' (кисіль) : ''kompot'' fetisaet gant ampez avaloù-douar. * ''Mineralʹna voda'' (мінеральна вода) : [[dour mel]], kalz [[gaz]] ennañ peurliesañ. * ''Ouzvar'' (узвар) : ''kompot'' fardet gant frouezh sec'h (avaloù, per, prun) a servijer da Nedeleg. * ''Pryajene moloko'' (пряжене молоко) : laezh poazhet er forn glouar e-pad eizh eurvezh d'ar berrañ, blaz ar c'haramel gantañ. * ''Ryajanka'' (ряжанка) : laezh goet poazhet er forn. * ''Syta'' (сита) : dour gant mel. == Keginerezh rannvroel == === Kornôg === ;Halytchyna [[File:Knish with potato.jpg|thumb|''Knych'' gant avaloù-douar]] Perzhioù dibar zo da geginerezh Halytchyna, a gaver en tiriad a zo etre ar C'harpatoù hag Oblast Ternopil (Тернопіль)<ref name="ZBR">{{uk}} {{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/3825 |title:Галицька кухня»? Так, чув. / "Keginerezh Halytchyna ? Ya, klevet 'm eus"|publisher=Zbruč|date=18/03/2013|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Diazezet eo war ar pobladoù a vev eno : Boykoed (Бойки), Houtsouled (Гуцули) ha Lemkoed (Лемки)<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/2780 |title=Причинки до історії та філософії галицької кухні / "An abegoù da Istor ha prederouriezh keginezrezh Halytchyna" @ Zbruč, 01/03/2013|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Disheñvel eo keginerezh ar c'hêrioù diouzh hini ar maezioù, an daou o vout koulskoude skourroù eus keginerezh [[Kreizeuropa]]. Anat eo levezon keginerezh [[Aostria]], [[Hungaria]] hag [[Italia]] war hini Halytchyna, un heuliad da veli [[Impalaeriezh Aostria]] ; gant hini Polonia ez eo bet levezonet ivez<ref name="ZBR" />. ;Lviv [[File:2019 Кав'ярня-музей Теплий п'єц 6.jpg|thumb|Ur c'hafedi e Lviv]] Un hengoun dibar ivez a voe diorroet e kêr Lviv, hag a levezonas koulz keginerezh Polonia ha hini Ukraina a-bezh. ''Pyrohy'' (пироги) zo unan eus meuzioù pennañ Lviv (un dourtenn avaloù-douar, keuz hag ognon), e-kichen ''klouski'' (клускі, yod gwinizh gant vioù ha legumaj glas), ''yabtchanka'' (gant [[tachoù-jenofl]], bouilhoñs kig-leue gant fav ha toazennoù), bouilhoñs kig-yar gant yod gwinizh, meur a soubenn frouezh ha hugennoù, gwestell kraoñ. Poblek e vez kafe dre laezh da lein, gant bara amanennet ha keuz gant ''smetana''. ''Kacha'' ed-du ha yod maiz (''mamaliga'') zo pouezus e reol-voued hengounel annezidi Lviv. Meuzioù aozet gant kig zo ivez : ''chnitsel'' (шніцель, ur felpenn voan kig palet) ha ''zrazy'' (зрази, ur felpenn kig-bevin rollet fourret gant avaloù-douar, foue, legumaj ha vioù). Hengounel e Lviv eo an dibenn-pred anvet ''lehoumina'' (легуміна, a zo [[gwispid]] graet gant vioù ha sukr), a zebrer a-gevret gant ''kompot'' da evañ. Kalz legumaj a vez debret en hañv. ''Koutya'' giz Lviv a aozer gant greun gwinizh bervet, rezin sec'h, hadoù roz-aer, mel ha chug suraval. A-hed Istor kêr ez eus bet fardet bier ha gwin enni<ref>{{uk}} {{Cite web||url=https://zbruc.eu/node/110018 |title=Як ся їло, як ся пило в Галичині / "Penaos e tebre hag e ve an dud e Halytchyna"|publisher=Zbruč|date=19/01/2022|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Gwallgaset e voe keginerezh hengounel Lviv da vare URSS, pa voe lakaet he fretioù hag he c'hafedioù (кав'ярня, ''kav'yarnya'') da "vourc'hizel" gant ar renad soviedel. Serret e voe an tier hengounel ha staliet tinelloù en o lec'h, a droas war-du ar gouerien hag al labourerien ; alkool, chug-frouezh a veze servijet dezho, ha meuzioù dister mar paeent keroc'h. Gwin a veze evet e doare hengounel Lviv, met vodka soviedel a voe lakaet en e lec'h ivez, a-gevret gant gwinoù sukret ha lambigoù. Er bloavezhioù 1970 hepken e voe kavet gwinoù a-zoare ha likoroù dereat ; d'ar mare-se ivez e voe addigoret kafedioù ha grilherezhioù (гриль-бар, ''grïl-bar''), met disteroc'h eget ar meuzioù fardet er gêr e oa ar re a veze servijet enno<ref>{{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/115330|access-date=2026-03-09 |title=Кнайпи Львова у радянські часи / "Kafedioù Lviv d'ar mare soviedel"|publisher=Zbruč|date=09/05/2023|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. ;Karpatoù [[File:Knysh.jpg|thumb|''Knych'']] [[File:Bryndza.jpg|thumb|''Brynza'']] Hengounel e bro ar Voykoed eo ''knych'' (книш, bouloù toaz fourret), ''matchanka'' (мачанка, ur geusteurenn kig-moc'h), ''ochtchypky'' (ощипки, bara dic'hoell), soubenn foue, piz-bihan palet, ha ''tchorni pyroyh'' (чорні пироги, "tartezennoù du", eleze reoù mouar)<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/107686 |title=Майстерка бойківської кухні / "Mestr war ar c'heginerezh boyko"|date=Zbruč, 21/09/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Avaloù-douar, fav, foue, maiz ha ''brynza'' eo aozennoù pennañ keginerezh an Houtsouled. A-douez ar meuzioù hengounel emañ ''banoch'' (yod bleud maiz), ''boudz'' (будз, keuz laezh dañvadez), ''houtchlyanka'' (гуслянка, laezh trenk), krampouezh, ''choupeniya'' (шупенія, fardet gant fav gouez, ''Phaseolus'') ha ''vourda'' (вурда, keuz laezh-bihan dañvadez)<ref>{{uk}} {{Cite web||url=https://zbruc.eu/node/59406 |title=Гуцульська кухня стала доступною усім охочим / "Deuet eo ar c'heginerezh houtsoul da vout en ardremez an holl"|publisher=Zbruč|date=30/11/2016|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>{{,}}<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/53542 |title=«Лудинє» у Косові / "Loudynye e Kosovo"" |publisher=Zbruč|date=07/07/2016|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. En Treuzkarpatoù e teu ''borhatch'' (бограч) eus ar ''bogrács'' hungarek : ur geusteurenn kig en ur gaoter a lakaer en oaled, gant [[paprika]] ha geotennoù. Ur meuz hengounel all eo ''zavyvantsi'' (завиванці), a zo rolloù kig-bevin gant kig-gwenn, vioù, avaloù-douar ha kokombrez er gwinêgr<ref name="FI">{{uk}} {{Cite web|url=https://firtka.if.ua/blog/view/tradicijna-kuhna-ukraini-cim-prigosaut-u-riznih-regionah101198 |title=Традиційна кухня України: чим пригощають у різних регіонах / "Keginerezh Ukraina : petra a vez servijet er rannvroioù"|publisher=Firtka|date=06/03/2016|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Meuzioù hengounel all eo ''chovdar'' (шовдар, morzhed-hoc'h mogedet) ha ''lekvar'' (леквар, kaotigell prun)<ref name="PRAV">{{uk}} {{Cite web|url=https://pravdatutnews.com/society/2025/05/31/60515-gastronomiya-ukrayiny-shcho-yidyat-u-riznyh-regionah-krayiny |title=Гастрономія України: що їдять у різних регіонах країни / "Hevlezouriezh Ukraina : petra a zebrer e rannvroioù ar vro"|publisher=правда / Pravda|date=31/05/2025|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Meuz hengoune Boukovina (Буковина, e kreiz Karpatoù ar Reter) eo soubenn foue gant ''smetana'', e-kichen ''tchynac'hy'' (чинахи), a zo kostezennoù oan mougadellet pe boazhet er forn, gant avaloù-douar, fav hag ognon — tomatez a c'heller lakaat ouzhpenn, hervez ar c'hiz nevez. Ur meuz all eo ''platchinda'' (плачинда, ur wastell fourret gant avaloù pe geuz). ''Brynza'' ha ''mamaliga'' a vez fardet ivez<ref name="FI" />. ;Podillya ha Volyn [[File:Ковбаси ТМ Маршалок.jpg|thumb|Silzig ukrainek]] Brudet eo rannvro Podillya dre he meuzioù a orin polonat evel ''bihos'' (бігос, ur geusteurenn meur a gig enni gant kaol-go, kaol fresk ha temzoù) ha ''c'hylaki'' (хляки, stlipoù bevin gant karotez ha temzoù) ; poblek ivez eo ar rekipeoù-se e Halytchyna, ar vro amezek. En Oblast C'hmelnytska (Хмельницька область) e farder meur a zoare silzig, en o zouez ''vederey'' (ведерей) a zo bouzelloù moc'h fourret gant avaloù-douar<ref name="FI" />. E rannvro Volyn e keginer ''mazouryky'' (мазурики), a zo silzig kig-yar-Indez fourret gant amanenn ha keuz ; ar meuz ''zrazy'' eus Lviv hag an dibenn-pred ''verhouny'' a gaver mat e Volyn ivez<ref name="FI" /> === Norzh === ;Polissya E rannvro Polissya, a zo goloet a [[koadeg|goadegi]] hag a [[geun|c'heunioù}}, ez eus chomet doareoù hen da geginañ, diazezet ma 'z int war ar pesketa hag ar c'hutuiladur (foue, geotennoù ha hugennoù)<ref name="SMA">{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/smaki-ukrayinskogo-polissia/ |title=Смаки українського Полісся / "Bmazioù eus Polissya en Ukraina"|publisher=Локальна історія / "Istor lec'hel"|date=05/01/2026|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[File:Мацик.JPG|thumb|''Matsyk'']] Bleud segal dreist-holl a veze implijet er rannvro, da fardañ bara, krampouezh ha gwastilli ; lod anezho a servijer el lidoù relijiel. Hengounel eo ''varenyky'' fardet gant ed-du ha laezh trenk. Ker kozh-kozh all eo ''kvacha'' aozet gant toaz trenk. ''Borchtch'' a servijer er gouelioù, koulz ha ''kysil'', krampouezh gant ''smetana'', keuz gant laezh ha ''kvasovka'' (квасовка), a zo yod mell gant frouezh sec'h<ref name=SMA />. Kalzik meuzioù eus Podillya o deus un anv lec'hel evel ''bouc'hty'' (gwestell aozet gant bleud gwenn, rezin sec'h ha hugennoù), ''hartanatchka'' (yod mell gant kig hag avaloù-douar), ''kalamouc'ha'' (kerez bervet gant bleud ha dienn trenk), ''kroupnyk'' (soubenn mell, foue ha laezh-bihan),''tomatchi'' (flastrenn avaloù-douar)<ref name="SMA" />. Meuzioù lec'hel all eo ''kalatoucha'' (soubenn foue a servijer gant krampouezhennoù), ''holoubtsi'' gant avalaoù-douar ha foue, ''kartoplyana babka'' (avaloù-douar gant foue)<ref name="PRAV" />. ''Matsyk'' (мацик) zo ur meuz na gaver nemet e Volyn ha Rivne(Рівне), aozet gant kig nevez-lazhet sec'het ha lakaet da zareviñ en ur sac'h lien, e [[stomog]] pe [[c'hwezigell]] ur pemoc'h ; meur a anv all zo dezhañ : ''bohouk'', ''karouc'h'', ''kirouc'h'', ''kniouchok'', ''matsiok''<ref name="SMA" />. Kêriadenn Smidyn (Смідин) e [[Raion]] Kovel (Ковельський район) zo brudet evit he c'haol poazhet er forn, a zo bet degemeret e listenn UNESCO glad sevenadurel dizanvezel Ukraina<ref name="SMA" />. [[File:Квашені огірки.jpg|thumb|Kokombrez goet eus rannvro Tchernihiv]] Ur meuz hengounel e tiriad C'holmchtchyna eo ''volok'' (волок), a vez fardet gant delioù yaouank beterabez, linad pe troad-gwazi<ref name="SMA" />. Lus a gaver stank e Polissya ; gant bara, laezh ha ''smetana''e veont debret hervez an hengoun ; e meur a veuz e vezont lakaet goude bout bet sec'het<ref name="SMA" />. Kostez Tchernihiv e Polissya ez eo hengounel ivez mougadellañ pe fritañ kokombrez gant karotez, kig hag ognon : ''hourky'' (гурки) eo anv ar meuz-se<ref name="SMA" />. Meuzioù all eus Ukraina an Norzh eo ''petchenya'' (печеня, a zo avaloù-douar poazhet er pod gant kaol-go ha kig ; dienn trenk, fav, foue, keuz pe paprika a lakaer ouzhpenn a-wezhioù), ha tourtennoù gwenngoud<ref name="FI" />. Ker brudet eo ''derouny'' (krampouezh avaloù-douar) ar rannvro ma vez dalc'het ur festival etrebroadel gouestlet d'ar meuz, bep bloaz e Korosten (Коростень)<ref>{{uk}} {{en}} {{Cite web|url=https://www.ukrainiantour.com/en/tours/tour/festival-derunov-v-korostene/ |title=Festival Derunov in Korosten|publisher=Ukrainian Tour|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. ;Kyiv Hollvrudet eo "kig-yar Kyiv"<ref name="FI" />. E ''borchtch'' hengounel Kyiv ez eus kig-bevin ha prun<ref name="ES">{{uk}} {{Cite web|url=https://espreso.tv/lokalna-kukhnya-stravi-yaki-varto-skushtuvati-v-riznikh-mistakh-ukraini#goog_rewarded |title=Локальна кухня: страви, які варто скуштувати в різних містах України / "Keginerezh lec'hel : meuzioù da dañva e meur a gêr en Ukraina" @ Еспресо / Espreso, 11/12/2023|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. === Kreiz === [[File:Zawywantci 036.jpg|thumb|''Kroutchenyky'' servijet gant avaloù-douar ha lipig foue]] Meuz brudetañ Oblast Tcherkasy (Черкаська область) eo ''borchtch'' ha ''pampouchka'' gant kignen. Poblek ivez eo ''varenyky'' ha ''kroutchenyky'' fourret gant kig drailhet, [[fourmaj-kig]], prun ha kraoñ. En Oblast Poltava e vez servijet ''halouchky'' gant meur a zoare fars. Krampouezh fritet sukret pe holenet anvet ''poundyky'' (пундики) a gaver stank ivez er rannvro. War ribl an Dnipro e vez fardet ''youc'ha rybna'' (юха рибна, "soubenn ar pesked") sasunet gant kignen<ref name="FI" />. === Su=== [[File:Форшмак по-одесски.jpg|thumb|''Forchmak'' giz Odesa]] Kalz boued-mor zo e keginerezh Ukraina ar Su. Ur c'heginerezh dibar zo en Odesa, ar [[porzh (bagoù)|porzh]] bras war ar Mor Du. Rizhek eus ar c'horn-bro eo ar pesked anvet ''bytchok'' (бичок), a zo skanteged (''Gobius''), a zebrer sec'het pe fritet gant toaz ; pesked bihan all anvet ''tyoulka'' (тюлька, ''Clupeonella'') a friter gant toaz ivez<ref name="FI" />. Ur meuz brudet all eo pesked farset (Фарширована риба, ''farchyrovana ryba''). Er rannvro amezek da Odesa, Oblast Mykolaiv (Миколаївська область), e farder ''youc'ha rybna'' gant chug-tomatez, kignen ha ''smetana''. E C'herson e tebrer berjinez fritet gant paprika ha gwinêgr avaloù, ha yod berjinez a anver "kaviar". En Odesa hag e Dnipro e plij kalz ''forchmak'' (Форшмак) keginerezh ar [[Yuzevien]], a zo spilhennoù harinked, vioù, avaloù trenk, bara soubet el laezh, ognon, eoul, ha gwinêgr pe chug suraval<ref name="FI" />. En Oblast Zaporijjya (Запорізька область) e servijer ''kapousnyak'' gant krampouezh moan, amanenn ha keuz<ref name="FI" />. Pobladoù hen Krimea (Gresianed ha Tatared) o deus o c'heginerezh dezho ivez<ref name="FI" />. === Reter === [[File:Окрошка Okroshka 05.jpg|thumb|''Okrochka'' gant ''ayran'']] En Ukraina Sloboda, er biz war an harzoù gant Rusia, e vez keginet ''borchtch'' gant bouloù kig drailhet ha fav. Bouloù kig ivez eo ''hretchanyky'' (гречаники), gant ed-du<ref name="FI" />. En Donbas ez eo hengounel poazhañ ''roul'ka'' (рулька, jaritell moc'h) er forn, koulz hag aozañ ''okrochka'' (окрошка), ur soubenn yen diwar ''kvas'', laezh-bihan pe dour melar, sasunet gant dienn trenk. Meuz hengounel pennañ Louhansk eo rolloù kig-moc'h ha kig-bevin drailhet gant [[alumenn]] ha karotez<ref name="FI" />. == Levrlennadur == * {{uk}} Artiukh, Lidiia. Українська народна кулінарія (Історико-етнографічне дослідження) / "Keginerezh poblek ukrainek (Enklask istorel ha tudouriel)". Kyiv : наукова думка / Meno skiantel, 1977. ** {{en}} ''Ukrainian Cuisine and Folk Traditions''. Kyiv : Baltija-Druk, 2001 {{ISBN|978-966-8137-42-6}}. * {{en}} Braichenko, Olena (renerez). ''Ukraine – Food and History''. Kyiv : Ïzhak, 2021 {{ISBN|978-966-97882-4-5}}. * {{en}} Kulenkova, Marharyta. ''Taste of Ukraine: Authentic Recipes from the Heart''. Marharyta Kulenkova, 2024 {{ISBN|979-8-3406-1584-8}}. * {{en}} Levytska, Galyna. ''Taste of Ukraine: Authentic Ukrainian Recipes from Old Traditions and Family Kitchens''. Galyna Levytska, 2026 {{ISBN|979-8-2585-4745-3}}. * {{en}} Ogrodnik Corona, Annette. ''The New Ukrainian Cookbook''. New York : Hippocrene Books, 2020 {{ISBN|978-0-7818-1411-9}}. * {{en}} Popova, Nataliya. ''Ukrainian Cookbook''. Mataliya Popova, 2022 {{ISBN|979-8-8074-0514-2}}. * {{en}} Shvydenko, Alina. ''The Soul of Ukraine Borscht and Beyond: A Journey Through Ukrainian Taste and Memory''. Alina Shvydenko, 2025 {{ISBN|979-8-2726-6658-1}}. * {{en}} Tatarinova, Valentyna. ''Taste of Ukraine: Traditional Ukrainian Recipes for Everyday Cooking''. Valentyna Tatarinova, 2026 {{ISBN|979-8-2533-8776-4}}. * {{en}} Thompson, Evelyn. ''The Ukrainian Home Cook''. Garden of Grapes, 2024 {{ISBN|979-8-3495-5247-2}}. * {{en}} Tracz, Orysia. ''First Star I See Tonight : Ukrainian Christmas Traditions''. Winnipeg : Mazepa Publications, 2015 {{ISBN|978-0-994920-81-2}}. * {{en]] Ukrainian Women's Association of Canada. ''Ukrainian Daughters' Cookbook''. Winnipeg : Centax of Canada, 1984 {{ISBN|978-0-919845-13-8}} * {{en}} Yakovenko, Svitlana. ''Taste of Ukraine: Rustic Cuisine from the Heart of Ukraine''. Sydney : Sova Books, 2013 {{ISBN|978-0-9875-9431-0}} * {{en]] Yakovenko, Svitlana. ''Ukrainian Christmas Eve Supper: Traditional village recipes for Sviata Vecheria''. Sydney : Sova Books, 2016 {{ISBN|978-0-9945334-2-5}} * [https://www.bestkievguide.com/ukrainian-traditional-food-tasty-fun-with-a-twinkle// Ukrainian Traditional Food: Tasty, Fun, with a Twinkle!].&nbsp;— Best Kyiv Guide: March 30, 2020&nbsp;p. * {{en}} Merrill, Lorraine. ''Encyclopedia of Food and Culture'', levrenn 1. New York : Scribner, 2003 {{ISBN|978-0-684-80565-8}}. == Limammoù diavaez == {{Commonscat|Cuisine of Ukraine}} * {{en}} ''[https://etnocook.com/best-kossacks-traditional-dishes/ Best Cossack’s Traditional dishes]'', Ethnocook * {{uk}} {{en}} ''[https://eng.yizhakultura.com/ Ïzhakultura]'' * {{en}} ''[https://www.bestkievguide.com/ukrainian-traditional-food-tasty-fun-with-a-twinkle/ Ukrainian Traditional Food]'' {{clr}} == Notennoù ha daveoù == {{daveoù|bannoù=2}} [[Rummad:Sevenadur Ukraina]] [[Rummad:Keginerezh dre vro|Ukraina]] jpd7phsu1fa65g772vfu0rzhtzef5ev 2 181240 2203937 2203934 2026-11-10T13:58:31Z Arko 540 2203937 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Ravioli''' a reer eus ur meuz [[toazennoù]] farset ha pleget, servijet gant bouilhoñs pe un hilienn bennak. Karrez e vezont alies, padal ront pe hantergelc'hiek e c'hallont bezañ. Ur meuz brudet eus [[keginerezh Italia]] int, keginet abaoe ar Grennamzer, ha displeget e meur a seurt bremañ er bed a-bezh (kig, legumaj, pesto, keuz, dienn). == Gerdarzh hag istor == ''Ravioli'' a zo ur ger [[italianek]] liester, ''Raviolo'' ar ger unander, '''raviolienn''' e brezhoneg. Gerdarzh an anv zo diasur, ha n'eus nemet martezeadennoù diwar-benn orin an anv. Testeniekaet eo ar ger evit ar wech kentañ e 1187 dindan ar stumm « rafiolo » meneget war ur barchenn adkavet e Bergamo ([[Lombardia]], Italia).<ref>{{liamm web|url=http://www.archiviostoricodiocesibg.it/wp-content/uploads/2021/04/ddn%2025032021.pdf|titl=In principio ero il rafiolo|stumm=pdf|langue=fr|deiziad=2021-04|gant=Silvia Tropea Montagnosi|gwelet d'an=14 a viz Genver 2025}}.</ref>{{,}}<ref>{{liamm web|url=https://www.lacucinaitaliana.it/gallery/bergamo-dove-mangiare-citta-gastronomia-unesco/|lec'hienn=lacucinaitaliana.it|langue=it|deiziad=24 a viz Du 2022|titl=Bergamo, dove mangiare nella città della gastronomia Unesco|gwelet d'an=14 a viz Genver 2025}}.</ref>. Padal, n'ouzer ket eus petra ez eus kaoz resis dre m'eo taolennet ur bankez chalonied eus Iliz San-Aleksandr-ar-Groaz<ref>{{liamm web|url=https://www.bg.camcom.it/bergamo-citta-dei-millesapori/prodotti/primi-piatti/rafioli-di-sant-alessandro|titl=Rafioli di Sant'Alessandro|lec'hienn=bg.camcom.it|gwelet d'an=14 a viz Genver 2025}}</ref> lec'h m'eo debret « rafioli » graet gant gwin, bara, vioù ha bleud. Amprestet e voe ar ger eus an italianeg gant ar yezhoù gallek ha saoznek er XIV{{vet}} kantved.<ref>[https://www.oed.com/dictionary/ravioli_n?tab=factsheet&tl=true#26767176 "ravioli"]. [[Oxford English Dictionary]]. [[Oxford University Press]]. Gwelet d'an 30 a viz Ebrel 2023.</ref> Meneget eo ar ravioli e lizherennoù personel Francesco Datini, ur marc'hadour eus [[Prato (Italia)|Prato]] eus ar XIV{{vet}} kantved.<ref>[[Alan Davidson (skrivagner war ar c'heginañ|Davidson, Alan]] (1999). [''[https://archive.org/details/oxfordcompaniont00davi_0/mode/2up The Oxford Companion to Food]''. Oxford University Press. p. 655. {{ISBN|978-0-192-11579-9}}</ref> E [[Venezia]] e oa kinniget gant an dornskrid eus kreiz ar XIV{{vet}} kantved ''Libro per cuoco'', ravioli gant louzeier glas gwennet ha drailhet, mesket gant vi baset ha keuz fresk, kudaouet er bouilhoñs ha sasunet gant "spisoù dous ha kreñv".<ref>Dickie, John (2008). ''Delizia! The Epic History of the Italians and Their Food''. Free Press. p. 55. {{ISBN|978-0-7432-7799-0}}.</ref> E [[Roma]] e oant anavazet gant ar c'heginer brudet [[Bartolomeo Scappi]], ha servijet e voent gantañ gant [[kig-yar]] bervet e-keñver [[konklav 1549-1550|konklav 1549]].<ref>Dickie, John (2008). ''Delizia! The Epic History of the Italians and Their Food''. Free Press. p. 11. {{ISBN|978-0-7432-7799-0}}.</ref> Aozet e vije bet ravioli gant [[hilienn domatez]] evit ar wech kentañ e 1837 gant ar soner [[biolin]] genovat brudet [[Niccolò Paganini]], entanet ma oa gant ar c'heginañ.<ref>''On va déguster l'Italie'', p. 28.</ref> == Keginañ ravioli == Ar ravioli a vez fardet diwar toaz fresk, dindan stummoù a bep seurt (karrez, ront, hirgelc'hiek, hanterloar, tric'horn). <gallery mode="packed"> Making my own pasta- ravioli.jpg Uniquely stuffed pasta.jpg Ravioli di lattuga.jpg Ravioli fatti in casa avezzano.jpg Alkaline Pasta for Ravioli (3), Sept 2010, ravioli and chitarra pasta.jpg </gallery> E [[Roma]] hag e [[Latium]] e vez graet ar [[fars]] gant ''[[ricotta]]'', [[pinochez]], [[kraoñ muskadez]] ha [[pebr]] du. E [[Sardigna]] e vez graet gant ''ricotta'' ha rusk suraval. E [[Campania]] e vezont ront peurliesañ, ha farset gant ''ricotta''. E bro [[Nisa]] e vezont leuniet gant "daube" (kig-bevin) ha [[beotez]] drailhet. E keinvro Nisa a vez alies lakaet e-barzh anezho [[koulourdr]] keginet gant un hilienn graoñ. Farset e c'hall bezañ ar ravioli gant legumaj (pinochez, beotez, potiron), keuz (''[[ricotta]]'' alies), kigoù, pesked, avaloù-douar, [[Louzoù frondus|louzeier frondus]], gwispid (''amaretti'' da skouer), ha zoken frouezh (kerez da skouer). Poazhet e vezont en dour berv betek ma savont war-c'horre. En Italia e vez debret gant [[hilienn domatez]] d'an hañv, ha gant ''[[ ragù]]'' d'ar goañv. Keuz rasklet e c'hall bezañ lakaet warno ivez. <gallery mode="packed" caption=""> Ravioli 006.jpg La Barca, Waterloo, London (2683294786).jpg Ravioli Pasta Salad.jpg Ravioli Marinara.jpg Gekochte Panzerotti.jpg Ravioli 001.jpg Ravioli 002.jpg|alt=Tortellinis|[[Tortellini]] Ravioli 003.jpg Ravioli 004.jpg Ravioli 005.jpg Ravioli 007.jpg Raviolis aux truffes d'été.jpg </gallery> == Ar ravioli dre ar bed == A bep seurt ravioli a zo dre ar bed, keginet gant an dud er gêr, gant pretioù pe en un doare industriel, pakaet fresk pe miret e boestoù. Produet e voe ravioli e boestoù-mir evit ar wech kentañ gant [[arme Italia]] e-pad ar Brezel bed-kentañ. Goude e voe skignet boestadoù-mir ravioli en Europa gant ''Heinz'' ha ''Buitoni'', hag er Stadoù-Unanet gant ''Chef Boyardee''. Seurtoù ravioli dre ar bed : <div style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2"> * [[Keginerezh Italia|Italia]] : ''[[tortellini]]'', ''[[mezzelune]]'', ''[[agnolotti]]'', ''[[cappelletti]]'', ''[[culurgiones]]'', ''[[tortelli amari de Castel Goffredo]]'', ''[[tortelli di patate]]'' * [[Sina]] : ''[[jiaozi]], [[shaomai]], [[wonton]], [[xiaolongbao]]'' * [[keginerezh Japan|Japan]] : ''[[gyōza]]'' * [[Korea]] : ''[[Mandu (meuz)|mandu]]'' * [[Tibet]] ha [[Nepal]] : ''[[Momo (meuz)|momo]]'' * [[Azia ar C'hreiz]] ha [[Reter-Kreiz]] : [[samousa]] (a zo bignez farset kentoc'h), ''[[joshpara]], [[mantı]]'' * [[Bro-C'hall]] ([[Drôme (departamant)|Drôme]] hag [[Isère (departamant)|Isère]]) : raviolennoù (''"ravioles"'' e galleg), "ravioles du Dauphiné" ha "ravioles du Trièves" * [[Monaco]] : barbajuan * [[Katalonia]], abaoe ar [[Krennamzer izel|Grennamzer izel]] * [[Alamagn]] : ''[[maultaschen]]'' * keginerezh an [[Achkenazed]] : ''kreplach'' * [[Jorjia]] : ''khinkali'' * [[Arc'hantina]] : ''sorrentinos'' * [[Rusia]] : ''[[pirojki]]'' (a zo baraennigoù farset kentoc'h), [[pelmeni]]'' * [[Polonia]] : ''[[pierogi]]'' * [[Roumania]] ha [[Moldavia]] : ''borș de burechiușe'' * [[Ukraina]] : ''[[varenyky]]'' </div> == Pennadoù kar == * [[Roll an anvioù toazennoù]] * [[Keginerezh Italia]] == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Toazennoù [[Rummad:Boued [[Rummad:Keginerezh Italia knq5q1dopkd44n8qn2tr2m76u58k9vu 2203940 2203937 2026-11-10T14:02:55Z Arko 540 Riñset ar bajenn 2203940 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 181408 2203975 2203184 2026-11-11T09:30:46Z Leonzia 88972 ouzhpennet, liammoù, Kalmoukeg, Mongoleg, Arabeg 2203975 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Fonds celtique et basque''}} En '''dalc'had keltiek hag euskarek''' ([[galleg]] : ''fonds celtique et basque'') e [[Levraoueg vroadel Bro-C'hall]] e kaver un dastumad dornskridoù e [[brezhoneg]], en [[iwerzhoneg]] hag en [[euskareg]]<ref name=":2">{{fr}} {{cite web|url=https://numerikoak.bilketa.eus/par-type-de-document/manuscrits/les-manuscrits-basques-de-la-bnf|title=Les manuscrits basques de la BnF (fonds celtique et basque)''|accessdate=23/10/2026}}</ref>. En holl, 105 dornskrid a zo enni<ref>{{fr}} Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5380433x/f13.item p. 3.]</ref>. == Dornskridoù iwerzhonek == Oberennoù en iwerzhoneg eo dornskridoù kentañ an dastumad<ref>{{fr}} {{Cite journal|author=Pierre-Yves Lambert|title=Un poème irlandais du manuscrit de Paris|journal=Etudes Celtiques|volume=levrenn 15 (2)|date=1977|pages=533|url=https://www.persee.fr/doc/ecelt_0373-1928_1977_num_15_2_1596}}</ref>. En dastumad e kaver testennoù eus al lezennoù Iwerzhon kozh, anavezet e saozneg evel ''Brehon Laws'' (iwerzhoneg : ''Dlíthe na mBreithiúna''), aozet gant [[Seán Ó Donnabháin|John O'Donovan]] hag [[Eoghan Ó Comhraí|Eugene O'Curry]]. Dibabet e oant gant Kuzul Lezennoù Kozh Iwerzhon (''Brehon Law Commission)'' da dreiñ an destennoù. Reiñ a reas ar Gomision da Levraoueg vroadel Bro C'hall un embannadur bevenet eus lod ar Brehon laws<ref name=":3">{{fr}} H. Omont, ''[https://archivesetmanuscrits.bnf.fr/ark:/12148/cc99908s Manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale : présentation de la collection]'', BnF Archives et manuscrits</ref>. Dedennus eo an dornskridoù-se dre ma servijont da studiañ skrid istorel an iwerzhoneg kozh. Testennoù relijiel hag istorel enno dreist-holl. Heñvel eo ar yezh ouzh ar [[Kalmoukeg-oirateg|C'halmouk]] hag ar [[Mongoleg]], ha disheñvel eo diouzh an holl yezhoù europat all. Gwechall e veze skrivet eus an tu dehou d'an tu kleiz, evel an [[arabeg]]. Koulskoude, stummoù berradur ijinet gant ar skrivagnerien a lakañ anezho da vezañ diaes-kenañ da lenn<ref>''Recueil d'opuscules religieux formé de fragments de plusieurs manuscrits,'' dornskrid, Fonds celtique et basque 1, pajenn 18</ref>. == Dornskridoù brezhonek == === Dastumad Jean-Marie de Penguern === Dastumad [[Yann-Vari Penwern|Jean-Marie de Penguern]] zo ul lodenn eus an dalc'had, nav dornskrid enni. An darn vrasañ anezho a oa bet skrivet gant Penguern e-unan, daoust ma oa bet skrivet lod gant [[René Kerambrun]], e genlabourer. Dastumet en deus kanaouennoù, gwerzioù, sonioù ha troioù-lavar. Lakaet e voe e Levraoueg vroadel Bro C'hall e [[1878]] gant an doktor Eugène Halléguen ([[1813]]-[[1879]]) eus [[Kastellin]], a vije ar perc'henn bev nemetañ, met kenperc'hennet e oa ivez gant [[Fañch an Uhel]] hag Hippolyte Raison du Cleuziou ([[1819]]-[[1886]])<ref name=":1">{{fr}} [[Henri Gaidoz]], [[Paul Sébillot]], ''La collection des manuscrits breton'', e [[Revue celtique]], levrenn V, 1881-1882, F. Vieweg, Paris, [https://archive.org/details/revueceltique05pari/page/308/mode/2up p. 309].</ref>. Dastumet e voe an testennoù adalek [[1840]] betek [[1852]], e ''distrigoù'' [[Lannuon]] ha [[Montroulez]], e-keit m'edo J. M. de Penguern o chom eno evel barner a beoc'h. Lod eus ar c'hanaouennoù zo heñvel ouzh ar re a zo bet dastumet gant F. an Uhel e [[Gwerziou Breiz-Izel]]<ref name=":1" />. Madame de Saint-Prix (anvet Émilie Barbe Guitton a-raok an dimeziñ) a oa titourerez pennañ an dornskrid anvet ''Chants populaires Bretons, recueillis par M^me de Saint-Prix, de Morlaix, partie dans les Côtes-du-Nord, à Callac et aux environs, partie à Morlaix''<ref>{{fr}} Herve Bihan, Yvon Le Rol (2008). « [https://books.openedition.org/crbc/1092?lang=fr La collection dans la collection : la collection de Madame de Saint-Prix dans celle de Penguern] ». ''Jean-Marie de Penguern, collecteur et collectionneur breton (1807-1856)'', Ti embann CRBC </ref>. === Misterioù === E [[1864]], 31 [[Misterioù ar Grennamzer|mister ar Grennamzer]] ha [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] all a voe roet da zepartamant an dornskridoù e Levraoueg vroadel Bro-C'hall<ref>{{fr}} {{Cite web|author=Olivier Jacquot|date=4 ebrel 2023|title=Les dons faits à la Bibliothèque impériale pendant l’année 1865|url=https://bnf.hypotheses.org/21187|website=Carnet de recherche de la Bibliothèque nationale de France|accessdate=24/10/2026|publisher=Levraoueg vroadel Bro C'hall}}</ref>. An dastumad mister brezhonek bodet gant an Luzel a zo 53 levrenn e-barzh deut d'al Levraoueg Vroadel (bnF) e 1864 ha 1865 <ref name=":3" />. == Dornskridoù euskarek == En dastumad dornskridoù euskarek e kaver teir oberenn gant Silvain Pouvreau († ~[[1675]]) ha dornskridoù roet gant an euskareger [[Bro-Saoz|saoz]] Edward Spencer Dodgson ([[1857]]-[[1922]]), an tudour gall Georges Hérelle ([[1848]]-[[1935]]), hag ar yezhioniour iwerzhonat Antoine Thomson d'Abbadie (1810-1897). Kaieroù roet gant Georges Hérelle a ginnig hag a zastum pezhioù-c’hoari anvet ''Pastorales''<ref name=":2" />. Antoine Thomson d’Abbadie a lezas e levraoueg da Akademiezh ar Skiantoù, hag a roas anezhi da Levraoueg vroadel Bro-C’hall, enni testennoù prosezioù ha gwerzennoù savet evit al ''Lore jokoak'' euskarek ("c'hoarioù-bleuñv"), eleze kenstrivadegoù [[barzhoniezh]] hengounel en [[Euskadi]] (en euskareg), e [[Katalonia]] (e [[katalaneg]]) hag en [[Okitania]] (en okitaneg)<ref name=":2" />. == Daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Dielloù]] k9eiuqzkjgz5kyo99vfq81lkoxlsmk5 2203976 2203975 2026-11-11T09:32:23Z Leonzia 88972 /* Dornskridoù iwerzhonek */ 2203976 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Fonds celtique et basque''}} En '''dalc'had keltiek hag euskarek''' ([[galleg]] : ''fonds celtique et basque'') e [[Levraoueg vroadel Bro-C'hall]] e kaver un dastumad dornskridoù e [[brezhoneg]], en [[iwerzhoneg]] hag en [[euskareg]]<ref name=":2">{{fr}} {{cite web|url=https://numerikoak.bilketa.eus/par-type-de-document/manuscrits/les-manuscrits-basques-de-la-bnf|title=Les manuscrits basques de la BnF (fonds celtique et basque)''|accessdate=23/10/2026}}</ref>. En holl, 105 dornskrid a zo enni<ref>{{fr}} Henri Omont, ''Catalogue des manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale'', Chartres, 1890, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t5380433x/f13.item p. 3.]</ref>. == Dornskridoù iwerzhonek == Oberennoù en iwerzhoneg eo dornskridoù kentañ an dastumad<ref>{{fr}} {{Cite journal|author=Pierre-Yves Lambert|title=Un poème irlandais du manuscrit de Paris|journal=Etudes Celtiques|volume=levrenn 15 (2)|date=1977|pages=533|url=https://www.persee.fr/doc/ecelt_0373-1928_1977_num_15_2_1596}}</ref>. En dastumad e kaver testennoù eus al lezennoù Iwerzhon kozh, anavezet e saozneg evel ''Brehon Laws'' (iwerzhoneg : ''Dlíthe na mBreithiúna''), aozet gant [[Seán Ó Donnabháin|John O'Donovan]] hag [[Eoghan Ó Comhraí|Eugene O'Curry]]. Dibabet e oant gant Kuzul Lezennoù Kozh Iwerzhon (''Brehon Law Commission)'' da dreiñ an destennoù. Reiñ a reas ar Gomision da Levraoueg vroadel Bro C'hall un embannadur bevenet eus lod ar Brehon laws<ref name=":3">{{fr}} H. Omont, ''[https://archivesetmanuscrits.bnf.fr/ark:/12148/cc99908s Manuscrits celtiques et basques de la Bibliothèque nationale : présentation de la collection]'', BnF Archives et manuscrits</ref>. Dedennus eo an dornskridoù-se dre ma servijont da studiañ skrid istorel an iwerzhoneg kozh. Testennoù relijiel hag istorel enno dreist-holl. Heñvel eo ar yezh ouzh ar [[Kalmoukeg-oirateg|C'halmouk]] hag ar [[Mongoleg]], ha disheñvel eo diouzh an holl yezhoù europat all. Gwechall e veze skrivet eus an tu dehou d'an tu kleiz, evel an [[arabeg]]. Koulskoude, stummoù berradur ijinet gant ar skrivagnerien a lakañ anezho da vezañ diaes-kenañ da lenn<ref>''Recueil d'opuscules religieux formé de fragments de plusieurs manuscrits,'' dornskrid, Fonds celtique et basque 1, pajenn 18 (folio 10)</ref>. == Dornskridoù brezhonek == === Dastumad Jean-Marie de Penguern === Dastumad [[Yann-Vari Penwern|Jean-Marie de Penguern]] zo ul lodenn eus an dalc'had, nav dornskrid enni. An darn vrasañ anezho a oa bet skrivet gant Penguern e-unan, daoust ma oa bet skrivet lod gant [[René Kerambrun]], e genlabourer. Dastumet en deus kanaouennoù, gwerzioù, sonioù ha troioù-lavar. Lakaet e voe e Levraoueg vroadel Bro C'hall e [[1878]] gant an doktor Eugène Halléguen ([[1813]]-[[1879]]) eus [[Kastellin]], a vije ar perc'henn bev nemetañ, met kenperc'hennet e oa ivez gant [[Fañch an Uhel]] hag Hippolyte Raison du Cleuziou ([[1819]]-[[1886]])<ref name=":1">{{fr}} [[Henri Gaidoz]], [[Paul Sébillot]], ''La collection des manuscrits breton'', e [[Revue celtique]], levrenn V, 1881-1882, F. Vieweg, Paris, [https://archive.org/details/revueceltique05pari/page/308/mode/2up p. 309].</ref>. Dastumet e voe an testennoù adalek [[1840]] betek [[1852]], e ''distrigoù'' [[Lannuon]] ha [[Montroulez]], e-keit m'edo J. M. de Penguern o chom eno evel barner a beoc'h. Lod eus ar c'hanaouennoù zo heñvel ouzh ar re a zo bet dastumet gant F. an Uhel e [[Gwerziou Breiz-Izel]]<ref name=":1" />. Madame de Saint-Prix (anvet Émilie Barbe Guitton a-raok an dimeziñ) a oa titourerez pennañ an dornskrid anvet ''Chants populaires Bretons, recueillis par M^me de Saint-Prix, de Morlaix, partie dans les Côtes-du-Nord, à Callac et aux environs, partie à Morlaix''<ref>{{fr}} Herve Bihan, Yvon Le Rol (2008). « [https://books.openedition.org/crbc/1092?lang=fr La collection dans la collection : la collection de Madame de Saint-Prix dans celle de Penguern] ». ''Jean-Marie de Penguern, collecteur et collectionneur breton (1807-1856)'', Ti embann CRBC </ref>. === Misterioù === E [[1864]], 31 [[Misterioù ar Grennamzer|mister ar Grennamzer]] ha [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] all a voe roet da zepartamant an dornskridoù e Levraoueg vroadel Bro-C'hall<ref>{{fr}} {{Cite web|author=Olivier Jacquot|date=4 ebrel 2023|title=Les dons faits à la Bibliothèque impériale pendant l’année 1865|url=https://bnf.hypotheses.org/21187|website=Carnet de recherche de la Bibliothèque nationale de France|accessdate=24/10/2026|publisher=Levraoueg vroadel Bro C'hall}}</ref>. An dastumad mister brezhonek bodet gant an Luzel a zo 53 levrenn e-barzh deut d'al Levraoueg Vroadel (bnF) e 1864 ha 1865 <ref name=":3" />. == Dornskridoù euskarek == En dastumad dornskridoù euskarek e kaver teir oberenn gant Silvain Pouvreau († ~[[1675]]) ha dornskridoù roet gant an euskareger [[Bro-Saoz|saoz]] Edward Spencer Dodgson ([[1857]]-[[1922]]), an tudour gall Georges Hérelle ([[1848]]-[[1935]]), hag ar yezhioniour iwerzhonat Antoine Thomson d'Abbadie (1810-1897). Kaieroù roet gant Georges Hérelle a ginnig hag a zastum pezhioù-c’hoari anvet ''Pastorales''<ref name=":2" />. Antoine Thomson d’Abbadie a lezas e levraoueg da Akademiezh ar Skiantoù, hag a roas anezhi da Levraoueg vroadel Bro-C’hall, enni testennoù prosezioù ha gwerzennoù savet evit al ''Lore jokoak'' euskarek ("c'hoarioù-bleuñv"), eleze kenstrivadegoù [[barzhoniezh]] hengounel en [[Euskadi]] (en euskareg), e [[Katalonia]] (e [[katalaneg]]) hag en [[Okitania]] (en okitaneg)<ref name=":2" />. == Daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Dielloù]] hocka7njgrpauudhphoze679gdonp2x 0 181567 2203945 2203789 2026-11-10T15:55:33Z Mellamelina 81754 /* Marv */ Foto 2203945 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Jesús de Miguel Alameda''', ganet d'an [[21 a viz Gwengolo]] [[1996]] e [[Fuenlabrada]] hag aet da Anaon d'an [[3 a viz Du]] [[2026]] e [[Santa Cruz de Tenerife]], a oa ur [[Mell-droad|melldroader]] a-vicher hag a c'hoarie evel tager. C'hoariet en doa dreist-holl en trede rummad, [[Segunda División B]] ha [[Primera Federación]], ha c'hoariet en doa 149 c'hrogad ha lakaet 48 pal. Goude-se en doa cheñchet rummad gant ar [[CD Castellón|Castellón]] e 2024 ha [[CD Tenerife|Tenerife]] e 2026 er [[Segunda División]]. C'hoariet en doa 39 c'hrogad ha lakaet tri fal. ==Marv== D'an 2 a viz Du 2026, de Miguel a oa bet gloazet goude ur stokadenn gant an diwaller [[Jesús Owono]] eus an [[FC Andorra]] hag un taol-kalon en doa bet. Advevet e oa bet e-kerzh an dezougen betek [[Hospital Universitario Nuestra Señora de Candelaria|ospital skol-veur Nuestra Señora de Candelaria]] e Santa Cruz de Tenerife, met marvet eo eno d'an deiz war-lec'h, oadet a 30 vloaz. <gallery mode="packed" heights="220px"> El CD Tenerife despide a Jesús de Miguel Alameda en el Heliodoro2 (cropped).png|Lid-koun gant bleunioù da Jesús de Miguel </gallery> {{DEFAULTSORT:Miguel, Jesus de}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1996]] [[Rummad:Marvioù 2026]] [[Rummad:Melldroaderien Spagn]] 40qoqyqyxr9rqlvtvxzvqu3nx7zkioe 0 181575 2203944 2203932 2026-11-10T15:54:39Z Dakbzh 58931 + Kib europat ar C'hleuboù (Maouezi). 2203944 wikitext text/x-wiki [[Restr:Zeinab_Mamedyarova_2017.jpg|right|160px|Zeinab Mamedyarova e 2017]] '''Zeinab Hamid qizi Mamedyarova''' ([[azeri]] : '''Zeynəb Həmid qızı Məmmədyarova''' ; [[Sumqayıt]], [[RSS Azerbaidjan]] ([[URSS]]), 3 a viz Here [[1983]]), zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[azerbaidjan]]at.<br>Mestrez-Veur (WGM) eo abaoe 2002<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13401521 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:2128}} edo he renk Elo ''Standard'' e miz Du 2026, {{formatnum:2122}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2057}} he renk ''Luc'hedenn''<ref name="FIDE" />.<br>{{formatnum:2384}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, e miz Gouhere 2007 eo bet tizhet<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50066 He c'hoari e Chess Games]</ref>. ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed)==== Trec'h e voe ur wezh. {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Niverenn ar C'hampionad||Rummad||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2000||{{Spagn}}, Oro del Mar||24||e-dan triwec'h vloaz||8,5/11 (+ 7, = 3, - 2)||77,3||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.belgianchesshistory.be/tournament/world-youth-championships-oropesa-del-mar/ Belgian chess history]</ref>. |- |Even - Gouhere 2003||{{Armenia}}, [[Nakhchivan (kêr)|Nakhchivan]]||-||e-dan ugent vloaz||7,5/11 (+ 7, = 1, - 3)||68,2||3/28||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-2003.html 21st World Girls' Junior Chess Championship :: Nakhchivan city 2003 - Olimp Base]</ref>. |- |} ====Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed)==== Trec'h e voe ur wezh. {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Niverenn ar C'hampionad||Rummad||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Gouhere 2002||{{Azerbaidjan}}, [[Bakou]]||19||e-dan ugent vloaz||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||81,8||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eu20g-2002.html 19th European Girls' Junior Chess Championship :: Baku 2002]</ref>. |- |} ====Kampionad europat (Maouezi)==== Meur a wezh e kemeras perzh. Ne dapas medalenn ebet. {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Niverenn ar C'hampionad||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Ebrel - Mae 2001||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||2||6/11 (+ 6, = 0, - 5)||54,5||61/157||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2001.html 2nd European Women's Chess Championship :: Warsaw 2001]</ref>. |- |Even 2003||{{Turkia}}, [[Silivri]]||4||6/11 (+ 5, = 2, - 4)||54,5||45/115||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2003.html 4th European Women's Chess Championship :: Silivri 2003]</ref>. |- |Meurzh - Ebrel 2004||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||5||6/12 (+ 6, = 0, - 6)||50||48/108||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2004.html 5th European Women's Chess Championship :: Dresden 2004]</ref>. |- |Even 2005||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||6||6/12 (+ 5, = 2, - 5)||50||79/167||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2005.html 6th European Women's Chess Championship :: Chișinău 2005]</ref>. |- |Ebrel 2007||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||8||6/12 (+ 5, = 2, - 5)||50||31/150||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2007.html 8th European Women's Chess Championship :: Dresden 2007]</ref>. |- |Ebrel - Mae 2008||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||9||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||54,5||66/159||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2008.html 9th European Women's Chess Championship :: Plovdiv 2008]</ref>. |- |Meurzh 2010||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||11||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||45,5||99/158||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2008.html 11th European Women's Chess Championship :: Rijeka 2010]</ref>. |- |Mae 2011||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||12||6/11 (+ 5, = 2, - 4)||54,5||56/130||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2011.html 12th European Women's Chess Championship :: Tbilisi 2011]</ref>. |- |Meurzh 2012||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||13||6/11 (+ 5, = 2, - 4)||54,5||41/103||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2012.html 13th European Women's Chess Championship :: Gaziantep 2012]</ref>. |- |Gouhere - Eost 2013||{{Serbia}}, [[Beograd]]||14||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||50||89/169||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2013.html 14th European Women's Chess Championship :: Belgrade 2013]</ref>. |- |Mae 2015||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||16||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||50||46/98||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2015.html 16th European Women's Chess Championship :: Chakvi 2015]</ref>. |- |Mae - Even 2016||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||17||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||51/112||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2016.html 17th European Women's Chess Championship :: Mamaia 2016]</ref>. |- |Ebrel 2017||{{Latvia}}, [[Riga]]||18||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||50||65/144||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2017.html 18th European Women's Chess Championship :: Riga 2017]</ref>. |- |Ebrel 2018||{{Slovakia}}, [[Vysoké Tatry]]||19||7/11 (+ 7, = 0, - 4)||63,6||23/144||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2018.html 19th European Women's Chess Championship :: Vysoké Tatry 2018]</ref>. |- |Ebrel 2019||{{Turkia}}, [[Antalya]]||20||4,5/11 (+ 4, = 1, - 6)||40,9||94/130||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2019.html 20th European Women's Chess Championship :: Antalya 2019]</ref>. |- |Ebrel 2021||{{Roumania}}, [[Iași]]||21||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||50||58/117||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2021.html 21st European Women's Chess Championship :: Iași 2021]</ref>. |- |} ====Kampionad europat (kemmesk)==== Div wezh e kemeras perzh. Ne dapas medalenn ebet. {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Niverenn ar C'hampionad||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Even 2002||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||3||4,5/13 (+ 4, = 1, - 8)||34,6||90/101||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eur-2002.html 3rd European Chess Championship :: Batumi 2002]</ref>. |- |Mae 2004||{{Turkia}}, [[Antalya]]||5||5/13 (+ 3, = 4, - 6)||38,5||63/74||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eur-2004.html 5th European Chess Championship :: Antalya 2004]</ref>. |- |} ====[[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel ar Maouezi]]==== Div wezh he deus kemeret perzh. Ne c'hounezas medalenn ebet. =====Prantad 1999 - 2000===== {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Kevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù |-     |Mae 1999||{{Belarus}}, [[Minsk]]||Takadel 1.8||7,5/13||57,7||6-8 rampo/14||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc2000-zonal18.html FIDE World Chess Championship cycle 1999-2000 Zonal 1.8 (South-East Europe) :: Minsk 1999 - Olimp Base]</ref>.     |-    |}  =====Prantad 2009 - 2011===== {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Kevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù |-  |Meurzh 2009||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||Kampionad||2,5/11 (+ 1, = 3, - 7)||22,7||10-11 rampo/12||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc2011-istanbul.html FIDE World Chess Championship cycle 2009-2011 FIDE World Chess Championship cycle 2009-2011 - Olimp Base]</ref>.  |-    |} ====[[Kampionad azerbaidjanat an echedoù|Kampionad azerbaidjanat (Maouezi)]]==== Trec'h e voe e 2001<ref>{{en}}[https://gambiter.com/chess/players/Zeinab_mamedyarova.html Zeinab Mamedyarova - Gambiter]</ref>, e 2007<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=6823 Championship of Azerbaijan Republic, women, 2007 April 2007 Azerbaijan FIDE Chess Tournament report - FIDE]</ref> hag e 2015<ref>{{en}}[https://www.chessdom.com/wgm-zeinab-mamedjarova-is-2015-azerbaijani-champion-for-women/ Chessdom]</ref>. Teir gwezh e tapas medalennoù. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kib europat ar C'hleuboù (Maouezi) ==== C'hoariet he deus peder gwezh e skipailh Odlar Yurdu<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersb/j95btz5j.html European Women's Chess Club Cup - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Tablezenn||Kleub||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |Du 2016||21||{{Slovenia}}, [[Novi Sad]]||1||Odlar Yurdu||0,5/4 (+ 0, = 1, - 2)||12,5||-||-||5/14||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2016b/2016fa.html 21st European Chess Club Cup (women): Novi Sad 2016 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 2017||22||{{Turkia}}, [[Antalya]]||1||Odlar Yurdu||4/7 (+ 2, = 4, - 1)||57,1||3/51||arem||2/12||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017b/2017fa.html 22nd European Chess Club Cup (women): Antalya 2017 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 2018||23||{{Gres}}, [[Porto Carras]]||2||Odlar Yurdu||2/5 (+ 2, = 0, - 3)||40||6/56||-||6/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018b/2018fa.html 23rd European Chess Club Cup (women): Porto Carras 2018 - Olimp Base]</ref>. |- |Du 2019||24||{{Montenegro}}, [[Ulcinj]]||erlec'hierez||Odlar Yurdu||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||2/64||argant||4/14||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2019b/2019fa.html 24th European Chess Club Cup (women): Ulcinj 2019 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas nav gwezh e skipailh Azerbaidjan. Ne c'hounezas medalenn ebet, nag he skipailh kennebeut. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |Du 2001||4||{{Spagn}}, [[León (Spagn)|León]]||1||5,5/9 (+ 4, = 3, - 2)||61,1||10/91||8/32||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2001u/2001fa.html 4th European Team Chess Championship (women): Leon 2001 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 2003||5||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||1||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6||11/88||17/31||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2003u/2003fa.html 5th European Team Chess Championship (women): Plovdiv 2003 - Olimp Base]</ref>. |- |Here - Du 2007||7||{{Gres}}, [[Heraklion]]||1||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,9||24/146||10/30||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007u/2007fa.html 7th European Team Chess Championship (women): Heraklion 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 2009||8||{{Serbia}}, [[Novi Sad]]||1||4,5/8 (+ 4, = 1, - 3)||56,3||9/137||4/28||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2009u/2009fa.html 8th European Team Chess Championship (women): Novi Sad 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Du 2011||9||{{Gres}}, [[Porto Carras]]||1||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6||15/138||20/28||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011fa.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>. |- |Du 2013||10||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||2||4/9 (+ 3, = 2, - 4)||44,4||13/160||20/32||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013u/2013fa.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>. |- |Du 2015||11||{{Island}}, [[Reykjavik]]||1||2,5/8 (+ 2, = 1, - 5)||31,3||24/146||16/30||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2015u/2015fa.html 11th European Team Chess Championship (women): Reykjavik 2015 - Olimp Base]</ref>. |- |Here - Du 2017||12||{{Gres}}, [[Hersonissos]]||2||5/8 (+ 5, = 0, - 3)||62,5||9/158||8/32||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017u/2017fa.html 12th European Team Chess Championship (women): Hersonissos 2017 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas eizh gwezh e skipailh Azerbaidjan<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/j95btz5j.html - Olimp Base]</ref>. Teir gwezh e tapas medalennoù, ne voe hini ebet evit he skipailh. {| class="wikitable" !Bloaz||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |Gwengolo - Here 1998||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||2||5/13 (+ 4, = 2, - 7)||38,5||55/282||-||30/72||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998w/1998aze.html 33rd Chess Olympiad (women): Elista 1998 - Olimp Base]</ref>. |- |Here - Du 2000||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||erlec'hierez||7/8 (+ 7, = 0, - 1)||87,5||3/338||arem||21/86||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000aze.html 34th Chess Olympiad (women): Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref>. |- |Here - Du 2002||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||3||10/13 (+ 9, = 2, - 2)||76,9||2/364||argant||8/92||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002w/2002aze.html 35th Chess Olympiad (women): Bled 2002 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 2004||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||1||6,5/12 (+ 5, = 3, - 3)||54,2||35/345||-||22/87||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004w/2004aze.html 36th Chess Olympiad (women): Calvià 2004 - Olimp Base]</ref>. |- |Du 2008||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||1||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||22/548||-||31/111||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2008w/2008aze.html 38th Chess Olympiad (women): Dresden 2008 - Olimp Base]</ref>. |- |Gwengolo - Here 2010||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||1||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||81,8||2/565||argant||7/115||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010aze.html 39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 - Olimp Base]</ref>. |- |Eost - Gwengolo 2012||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||1||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||54,5||17/628||-||28/127||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012aze.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 - Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1||5,5/10 (+ 5, = 1, - 4)||55||36/673||-||23/136||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/j95btz5j.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Azerbaidjan. Ne c'hounezas medalenn ebet, nag he skipailh kennebeut. {| class="wikitable" !Bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |Even 2017||6||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||1||2/8 (+ 1, = 2, - 5)||25|9/50||-||9/10||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017v/2017fa.html 6th World Team Chess Championship (women): Khanty-Mansiysk 2017 - Olimp Base]</ref>. |- |} {{EloChart|Q13401521}} ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}}  ==Liamm diavaez== * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Zeinab_Mamedjarova He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Mamedyarov, Zeinab_Mamedyarova}}   [[Rummad:Ganedigezhioù 1983]]   [[Rummad:C'hoarierien echedoù azerbaidjanat]] 32j5fjszur3i5q62vhm723v7edfxzar 2203946 2203944 2026-11-10T16:14:40Z Dakbzh 58931 + Kib europat ar C'hleuboù (kemmesk). 2203946 wikitext text/x-wiki [[Restr:Zeinab_Mamedyarova_2017.jpg|right|160px|Zeinab Mamedyarova e 2017]] '''Zeinab Hamid qizi Mamedyarova''' ([[azeri]] : '''Zeynəb Həmid qızı Məmmədyarova''' ; [[Sumqayıt]], [[RSS Azerbaidjan]] ([[URSS]]), 3 a viz Here [[1983]]), zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[azerbaidjan]]at.<br>Mestrez-Veur (WGM) eo abaoe 2002<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13401521 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:2128}} edo he renk Elo ''Standard'' e miz Du 2026, {{formatnum:2122}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2057}} he renk ''Luc'hedenn''<ref name="FIDE" />.<br>{{formatnum:2384}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, e miz Gouhere 2007 eo bet tizhet<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50066 He c'hoari e Chess Games]</ref>. ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed)==== Trec'h e voe ur wezh. {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Niverenn ar C'hampionad||Rummad||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2000||{{Spagn}}, Oro del Mar||24||e-dan triwec'h vloaz||8,5/11 (+ 7, = 3, - 2)||77,3||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.belgianchesshistory.be/tournament/world-youth-championships-oropesa-del-mar/ Belgian chess history]</ref>. |- |Even - Gouhere 2003||{{Armenia}}, [[Nakhchivan (kêr)|Nakhchivan]]||-||e-dan ugent vloaz||7,5/11 (+ 7, = 1, - 3)||68,2||3/28||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-2003.html 21st World Girls' Junior Chess Championship :: Nakhchivan city 2003 - Olimp Base]</ref>. |- |} ====Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed)==== Trec'h e voe ur wezh. {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Niverenn ar C'hampionad||Rummad||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Gouhere 2002||{{Azerbaidjan}}, [[Bakou]]||19||e-dan ugent vloaz||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||81,8||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eu20g-2002.html 19th European Girls' Junior Chess Championship :: Baku 2002]</ref>. |- |} ====Kampionad europat (Maouezi)==== Meur a wezh e kemeras perzh. Ne dapas medalenn ebet. {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Niverenn ar C'hampionad||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Ebrel - Mae 2001||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||2||6/11 (+ 6, = 0, - 5)||54,5||61/157||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2001.html 2nd European Women's Chess Championship :: Warsaw 2001]</ref>. |- |Even 2003||{{Turkia}}, [[Silivri]]||4||6/11 (+ 5, = 2, - 4)||54,5||45/115||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2003.html 4th European Women's Chess Championship :: Silivri 2003]</ref>. |- |Meurzh - Ebrel 2004||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||5||6/12 (+ 6, = 0, - 6)||50||48/108||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2004.html 5th European Women's Chess Championship :: Dresden 2004]</ref>. |- |Even 2005||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||6||6/12 (+ 5, = 2, - 5)||50||79/167||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2005.html 6th European Women's Chess Championship :: Chișinău 2005]</ref>. |- |Ebrel 2007||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||8||6/12 (+ 5, = 2, - 5)||50||31/150||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2007.html 8th European Women's Chess Championship :: Dresden 2007]</ref>. |- |Ebrel - Mae 2008||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||9||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||54,5||66/159||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2008.html 9th European Women's Chess Championship :: Plovdiv 2008]</ref>. |- |Meurzh 2010||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||11||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||45,5||99/158||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2008.html 11th European Women's Chess Championship :: Rijeka 2010]</ref>. |- |Mae 2011||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||12||6/11 (+ 5, = 2, - 4)||54,5||56/130||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2011.html 12th European Women's Chess Championship :: Tbilisi 2011]</ref>. |- |Meurzh 2012||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||13||6/11 (+ 5, = 2, - 4)||54,5||41/103||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2012.html 13th European Women's Chess Championship :: Gaziantep 2012]</ref>. |- |Gouhere - Eost 2013||{{Serbia}}, [[Beograd]]||14||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||50||89/169||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2013.html 14th European Women's Chess Championship :: Belgrade 2013]</ref>. |- |Mae 2015||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||16||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||50||46/98||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2015.html 16th European Women's Chess Championship :: Chakvi 2015]</ref>. |- |Mae - Even 2016||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||17||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||51/112||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2016.html 17th European Women's Chess Championship :: Mamaia 2016]</ref>. |- |Ebrel 2017||{{Latvia}}, [[Riga]]||18||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||50||65/144||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2017.html 18th European Women's Chess Championship :: Riga 2017]</ref>. |- |Ebrel 2018||{{Slovakia}}, [[Vysoké Tatry]]||19||7/11 (+ 7, = 0, - 4)||63,6||23/144||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2018.html 19th European Women's Chess Championship :: Vysoké Tatry 2018]</ref>. |- |Ebrel 2019||{{Turkia}}, [[Antalya]]||20||4,5/11 (+ 4, = 1, - 6)||40,9||94/130||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2019.html 20th European Women's Chess Championship :: Antalya 2019]</ref>. |- |Ebrel 2021||{{Roumania}}, [[Iași]]||21||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||50||58/117||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2021.html 21st European Women's Chess Championship :: Iași 2021]</ref>. |- |} ====Kampionad europat (kemmesk)==== Div wezh e kemeras perzh. Ne dapas medalenn ebet. {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Niverenn ar C'hampionad||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Even 2002||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||3||4,5/13 (+ 4, = 1, - 8)||34,6||90/101||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eur-2002.html 3rd European Chess Championship :: Batumi 2002]</ref>. |- |Mae 2004||{{Turkia}}, [[Antalya]]||5||5/13 (+ 3, = 4, - 6)||38,5||63/74||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eur-2004.html 5th European Chess Championship :: Antalya 2004]</ref>. |- |} ====[[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel ar Maouezi]]==== Div wezh he deus kemeret perzh. Ne c'hounezas medalenn ebet. =====Prantad 1999 - 2000===== {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Kevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù |-     |Mae 1999||{{Belarus}}, [[Minsk]]||Takadel 1.8||7,5/13||57,7||6-8 rampo/14||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc2000-zonal18.html FIDE World Chess Championship cycle 1999-2000 Zonal 1.8 (South-East Europe) :: Minsk 1999 - Olimp Base]</ref>.     |-    |}  =====Prantad 2009 - 2011===== {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Kevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù |-  |Meurzh 2009||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||Kampionad||2,5/11 (+ 1, = 3, - 7)||22,7||10-11 rampo/12||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc2011-istanbul.html FIDE World Chess Championship cycle 2009-2011 FIDE World Chess Championship cycle 2009-2011 - Olimp Base]</ref>.  |-    |} ====[[Kampionad azerbaidjanat an echedoù|Kampionad azerbaidjanat (Maouezi)]]==== Trec'h e voe e 2001<ref>{{en}}[https://gambiter.com/chess/players/Zeinab_mamedyarova.html Zeinab Mamedyarova - Gambiter]</ref>, e 2007<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=6823 Championship of Azerbaijan Republic, women, 2007 April 2007 Azerbaijan FIDE Chess Tournament report - FIDE]</ref> hag e 2015<ref>{{en}}[https://www.chessdom.com/wgm-zeinab-mamedjarova-is-2015-azerbaijani-champion-for-women/ Chessdom]</ref>. Teir gwezh e tapas medalennoù. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kib europat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus peder gwezh e skipailh Kleub turk Eczacıbaşı SK<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004c/2004fa.html - Olimp Base]</ref>.Ne c'hounezas medalenn ebet, nag he skipailh kennebeut. {| class="wikitable" |Bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Tablezenn||Kleub||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2004||22||{{Turkia}}, [[Çeşme]]||4||Eczacıbaşı SK||0/4 (+ 0, = 0, - 4)||0||-||21/36||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004c/2004eczi.html 20th European Chess Club Cup: Çeşme 2004 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kib europat ar C'hleuboù (Maouezi) ==== C'hoariet he deus peder gwezh e skipailh Odlar Yurdu<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersb/j95btz5j.html European Women's Chess Club Cup - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Tablezenn||Kleub||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |Du 2016||21||{{Slovenia}}, [[Novi Sad]]||1||Odlar Yurdu||0,5/4 (+ 0, = 1, - 2)||12,5||-||-||5/14||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2016b/2016fa.html 21st European Chess Club Cup (women): Novi Sad 2016 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 2017||22||{{Turkia}}, [[Antalya]]||1||Odlar Yurdu||4/7 (+ 2, = 4, - 1)||57,1||3/51||arem||2/12||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017b/2017fa.html 22nd European Chess Club Cup (women): Antalya 2017 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 2018||23||{{Gres}}, [[Porto Carras]]||2||Odlar Yurdu||2/5 (+ 2, = 0, - 3)||40||6/56||-||6/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018b/2018fa.html 23rd European Chess Club Cup (women): Porto Carras 2018 - Olimp Base]</ref>. |- |Du 2019||24||{{Montenegro}}, [[Ulcinj]]||erlec'hierez||Odlar Yurdu||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||2/64||argant||4/14||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2019b/2019fa.html 24th European Chess Club Cup (women): Ulcinj 2019 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas nav gwezh e skipailh Azerbaidjan. Ne c'hounezas medalenn ebet, nag he skipailh kennebeut. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |Du 2001||4||{{Spagn}}, [[León (Spagn)|León]]||1||5,5/9 (+ 4, = 3, - 2)||61,1||10/91||8/32||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2001u/2001fa.html 4th European Team Chess Championship (women): Leon 2001 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 2003||5||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||1||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6||11/88||17/31||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2003u/2003fa.html 5th European Team Chess Championship (women): Plovdiv 2003 - Olimp Base]</ref>. |- |Here - Du 2007||7||{{Gres}}, [[Heraklion]]||1||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,9||24/146||10/30||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007u/2007fa.html 7th European Team Chess Championship (women): Heraklion 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 2009||8||{{Serbia}}, [[Novi Sad]]||1||4,5/8 (+ 4, = 1, - 3)||56,3||9/137||4/28||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2009u/2009fa.html 8th European Team Chess Championship (women): Novi Sad 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Du 2011||9||{{Gres}}, [[Porto Carras]]||1||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6||15/138||20/28||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011fa.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>. |- |Du 2013||10||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||2||4/9 (+ 3, = 2, - 4)||44,4||13/160||20/32||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013u/2013fa.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>. |- |Du 2015||11||{{Island}}, [[Reykjavik]]||1||2,5/8 (+ 2, = 1, - 5)||31,3||24/146||16/30||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2015u/2015fa.html 11th European Team Chess Championship (women): Reykjavik 2015 - Olimp Base]</ref>. |- |Here - Du 2017||12||{{Gres}}, [[Hersonissos]]||2||5/8 (+ 5, = 0, - 3)||62,5||9/158||8/32||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017u/2017fa.html 12th European Team Chess Championship (women): Hersonissos 2017 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas eizh gwezh e skipailh Azerbaidjan<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/j95btz5j.html - Olimp Base]</ref>. Teir gwezh e tapas medalennoù, ne voe hini ebet evit he skipailh. {| class="wikitable" !Bloaz||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |Gwengolo - Here 1998||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||2||5/13 (+ 4, = 2, - 7)||38,5||55/282||-||30/72||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998w/1998aze.html 33rd Chess Olympiad (women): Elista 1998 - Olimp Base]</ref>. |- |Here - Du 2000||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||erlec'hierez||7/8 (+ 7, = 0, - 1)||87,5||3/338||arem||21/86||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000aze.html 34th Chess Olympiad (women): Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref>. |- |Here - Du 2002||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||3||10/13 (+ 9, = 2, - 2)||76,9||2/364||argant||8/92||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002w/2002aze.html 35th Chess Olympiad (women): Bled 2002 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 2004||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||1||6,5/12 (+ 5, = 3, - 3)||54,2||35/345||-||22/87||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004w/2004aze.html 36th Chess Olympiad (women): Calvià 2004 - Olimp Base]</ref>. |- |Du 2008||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||1||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||22/548||-||31/111||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2008w/2008aze.html 38th Chess Olympiad (women): Dresden 2008 - Olimp Base]</ref>. |- |Gwengolo - Here 2010||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||1||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||81,8||2/565||argant||7/115||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010aze.html 39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 - Olimp Base]</ref>. |- |Eost - Gwengolo 2012||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||1||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||54,5||17/628||-||28/127||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012aze.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 - Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1||5,5/10 (+ 5, = 1, - 4)||55||36/673||-||23/136||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/j95btz5j.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Azerbaidjan. Ne c'hounezas medalenn ebet, nag he skipailh kennebeut. {| class="wikitable" !Bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |Even 2017||6||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||1||2/8 (+ 1, = 2, - 5)||25|9/50||-||9/10||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017v/2017fa.html 6th World Team Chess Championship (women): Khanty-Mansiysk 2017 - Olimp Base]</ref>. |- |} {{EloChart|Q13401521}} ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}}  ==Liamm diavaez== * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Zeinab_Mamedjarova He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Mamedyarov, Zeinab_Mamedyarova}}   [[Rummad:Ganedigezhioù 1983]]   [[Rummad:C'hoarierien echedoù azerbaidjanat]] lbfazl8uggop6zr7hq1wa8f86tl4vox 0 181582 2203955 2203903 2026-11-10T19:47:17Z Dishual 612 2203955 wikitext text/x-wiki {{databox}} D'ar 7 a viz Du 2026, e oa bet ur [[fuzuilhadeg a-yoc'h]] war ar [[Plasenn vras (Kraków)|blasenn kreiz]] e [[Kraków]], e [[Polonia]]. Ar sponter Michał Oksiński, oadet a 24 vloaz, en doa tennet war tud adal e oto pa oa o vleniañ dre ar blasenn veur, lazhet e oa bet c'hwec'h den ha gloazet 16 ouzhpenn a-raok ma vije tennet warnañ gant ur poliser. Oksiński a oa marvet diwezatoc'h en ospital Kraków. Goude an tennadenn, e oa bet dizoloet gant ar polis korfoù marv tri ezel eus familh an tager en ur ranndi e [[Ostrowiec Świętokrzyski]]. N'oe ket sklaer c'hoazh petra en doa broudet an tenner, ar ministr Marcin Kierwiński en doa embannet da gentañ e oa eus ur gwalldaol awenet gant an tu-dehoù pellañ, goude-se e oa bet degemener burev prokulor meur ar surentez vroadel, Przemysław Nowak, oc'h embann ne oa ket echu gant an enklask ha ne oa ket bet kavet prouennoù a-walc'h evit gouzout douast hag e oa eus un den eus an tu-dehoù pellañ eus an tager.<ref>{{Cite web |last=FM |first=RMF |title=Kierwiński tłumaczy się ze słów o poglądach sprawcy ataku w Krakowie. "Pierwsze hipotezy" |url=https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-kierwinski-tlumaczy-sie-ze-slow-o-pogladach-sprawcy-ataku-w-,nIdn,1025366 |website=www.rmf24.pl |language=pl |access-date=10 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261109124934/https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-kierwinski-tlumaczy-sie-ze-slow-o-pogladach-sprawcy-ataku-w-,nIdn,1025366 |archive-date=9 November 2026 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bryłka oczekuje przeprosin. Burza po słowach Kierwińskiego |url=https://dorzeczy.pl/amp/969492/brylka-oczekuje-przeprosin-burza-po-slowach-kierwinskiego.html |website=dorzeczy.pl}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-11-09 |title=Kukiz nie ma wątpliwości: "Tragedia będzie wykorzystywana" |url=https://wpolityce.pl/polityka/kukiz-nie-ma-watpliwosci-tragedia-bedzie-wykorzystywana-politycznie,296671 |website=wPolityce.pl |language=pl}}</ref> Waldemar Żurek, a minister and prosecutor, said that another hypothesis is that this was simply a person who was fascinated by serial killers, and that the attacker was trying to imitate certain dramatic and tragic events that had taken place in Europe and the United States, not connected to one particular ideology.<ref>{{Cite web |last=FM |first=RMF |title="Ta osoba fascynowała się seryjnymi zabójcami". Nowe informacje o sprawcy ataku w Krakowie |url=https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-ta-osoba-fascynowala-sie-seryjnymi-zabojcami-nowe-informacje,nIdn,1025664 |website=www.rmf24.pl |language=pl}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-11-10 |title=Waldemar Żurek przekazał nowe informacje w sprawie zamachu. "Dwie główne hipotezy" |url=https://wiadomosci.onet.pl/kraj/waldemar-zurek-przekazal-nowe-informacje-w-sprawie-zamachu-dwie-glowne-hipotezy/npmncqf |website=wiadomosci.onet.pl |language=pl |access-date=10 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261110155351/https://wiadomosci.onet.pl/kraj/waldemar-zurek-przekazal-nowe-informacje-w-sprawie-zamachu-dwie-glowne-hipotezy/npmncqf |archive-date=10 November 2026 |url-status=live}}</ref> Penn Burev surentez vroadel Polonia en doa embannet e oa eus un den [[Feulster nihilour|nihilour eus ar penn pellañ]], hag hep liamm gant un ideologiezh politikel eus an tu-dehoù pe kleiz pellañ.<ref>{{Cite web |date=2026-11-08 |title=Kierwiński manipuluje tragedią w Krakowie? Szef BBN gasi polityczną narrację MSWiA |url=https://wpolsce24.tv/polska/kierwinski-manipuluje-tragedia-w-krakowie-szef-bbn-gasi-narracje,295553 |website=wPolsce24 |language=pl}}</ref> == Pennadoù kar == * [[Gwalldaol e Trappes ha La Verrière]] [[Rummad:Gwalldaolioù]] [[Rummad:Fuzuilhadegoù a-yoc'h]] [[Rummad:Istor Polonia]] [[Rummad:Drive-by shooting]] iqxlp7cvvyfhkly4ji7ki7w26wc3dwa 2203956 2203955 2026-11-10T19:49:25Z Dishual 612 2203956 wikitext text/x-wiki {{databox}} D'ar 7 a viz Du 2026, e oa bet ur [[fuzuilhadeg a-yoc'h]] war ar [[Plasenn vras (Kraków)|blasenn kreiz]] e [[Kraków]], e [[Polonia]]. Ar sponter Michał Oksiński, oadet a 24 vloaz, en doa tennet war tud adal e oto pa oa o vleniañ dre ar blasenn veur, lazhet e oa bet c'hwec'h den ha gloazet 16 ouzhpenn a-raok ma vije tennet warnañ gant ur poliser. Oksiński a oa marvet diwezatoc'h en ospital Kraków. Goude an tennadenn, e oa bet dizoloet gant ar polis korfoù marv tri ezel eus familh an tager en ur ranndi e [[Ostrowiec Świętokrzyski]]. N'oe ket sklaer c'hoazh petra en doa broudet an tenner, ar ministr Marcin Kierwiński en doa embannet da gentañ e oa eus ur gwalldaol awenet gant an tu-dehoù pellañ, goude-se e oa bet degemener burev prokulor meur ar surentez vroadel, Przemysław Nowak, oc'h embann ne oa ket echu gant an enklask ha ne oa ket bet kavet prouennoù a-walc'h evit gouzout douast hag e oa eus un den eus an tu-dehoù pellañ eus an tager.<ref>{{Cite web |last=FM |first=RMF |title=Kierwiński tłumaczy się ze słów o poglądach sprawcy ataku w Krakowie. "Pierwsze hipotezy" |url=https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-kierwinski-tlumaczy-sie-ze-slow-o-pogladach-sprawcy-ataku-w-,nIdn,1025366 |website=www.rmf24.pl |language=pl |access-date=10 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261109124934/https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-kierwinski-tlumaczy-sie-ze-slow-o-pogladach-sprawcy-ataku-w-,nIdn,1025366 |archive-date=9 November 2026 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bryłka oczekuje przeprosin. Burza po słowach Kierwińskiego |url=https://dorzeczy.pl/amp/969492/brylka-oczekuje-przeprosin-burza-po-slowach-kierwinskiego.html |website=dorzeczy.pl}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-11-09 |title=Kukiz nie ma wątpliwości: "Tragedia będzie wykorzystywana" |url=https://wpolityce.pl/polityka/kukiz-nie-ma-watpliwosci-tragedia-bedzie-wykorzystywana-politycznie,296671 |website=wPolityce.pl |language=pl}}</ref> Waldemar Żurek, ur ministr ha prokulor, en doa embannet e oa un eil soñj gant an enklask hag a oa e vije un den sot gant al [[lazher a-steudad|lazherien a-steudad]], hag e oa ebt broudet gant ar c'hoant kopiañ darvoudoù skrijus ha bammus all a oa bet en Europa pe Stadoù-Unanet Amerika, met diliamm gant un ideologiezh bennak.<ref>{{Cite web |last=FM |first=RMF |title="Ta osoba fascynowała się seryjnymi zabójcami". Nowe informacje o sprawcy ataku w Krakowie |url=https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-ta-osoba-fascynowala-sie-seryjnymi-zabojcami-nowe-informacje,nIdn,1025664 |website=www.rmf24.pl |language=pl}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-11-10 |title=Waldemar Żurek przekazał nowe informacje w sprawie zamachu. "Dwie główne hipotezy" |url=https://wiadomosci.onet.pl/kraj/waldemar-zurek-przekazal-nowe-informacje-w-sprawie-zamachu-dwie-glowne-hipotezy/npmncqf |website=wiadomosci.onet.pl |language=pl |access-date=10 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261110155351/https://wiadomosci.onet.pl/kraj/waldemar-zurek-przekazal-nowe-informacje-w-sprawie-zamachu-dwie-glowne-hipotezy/npmncqf |archive-date=10 November 2026 |url-status=live}}</ref> Penn Burev surentez vroadel Polonia en doa embannet e oa eus un den [[Feulster nihilour|nihilour eus ar penn pellañ]], hag hep liamm gant un ideologiezh politikel eus an tu-dehoù pe kleiz pellañ.<ref>{{Cite web |date=2026-11-08 |title=Kierwiński manipuluje tragedią w Krakowie? Szef BBN gasi polityczną narrację MSWiA |url=https://wpolsce24.tv/polska/kierwinski-manipuluje-tragedia-w-krakowie-szef-bbn-gasi-narracje,295553 |website=wPolsce24 |language=pl}}</ref> == Pennadoù kar == * [[Gwalldaol e Trappes ha La Verrière]] [[Rummad:Gwalldaolioù]] [[Rummad:Fuzuilhadegoù a-yoc'h]] [[Rummad:Istor Polonia]] [[Rummad:Drive-by shooting]] 71brs8aj55jd2djm3up92b3axya5tmv 2203957 2203956 2026-11-10T19:50:11Z Dishual 612 2203957 wikitext text/x-wiki {{databox}} D'ar 7 a viz Du 2026, e oa bet ur [[fuzuilhadeg a-yoc'h]] war ar [[Plasenn vras (Kraków)|blasenn kreiz]] e [[Kraków]], e [[Polonia]]. Ar sponter Michał Oksiński, oadet a 24 vloaz, en doa tennet war tud adal e oto pa oa o vleniañ dre ar blasenn veur, lazhet e oa bet c'hwec'h den ha gloazet 16 ouzhpenn a-raok ma vije tennet warnañ gant ur poliser. Oksiński a oa marvet diwezatoc'h en ospital Kraków. Goude an tennadenn, e oa bet dizoloet gant ar polis korfoù marv tri ezel eus familh an tager en ur ranndi e [[Ostrowiec Świętokrzyski]]. N'oe ket sklaer c'hoazh petra en doa broudet an tenner, ar ministr Marcin Kierwiński en doa embannet da gentañ e oa eus ur gwalldaol awenet gant an tu-dehoù pellañ, goude-se e oa bet degemener burev prokulor meur ar surentez vroadel, Przemysław Nowak, oc'h embann ne oa ket echu gant an enklask ha ne oa ket bet kavet prouennoù a-walc'h evit gouzout douast hag e oa eus un den eus an tu-dehoù pellañ eus an tager.<ref>{{Cite web |last=FM |first=RMF |title=Kierwiński tłumaczy się ze słów o poglądach sprawcy ataku w Krakowie. "Pierwsze hipotezy" |url=https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-kierwinski-tlumaczy-sie-ze-slow-o-pogladach-sprawcy-ataku-w-,nIdn,1025366 |website=www.rmf24.pl |language=pl |access-date=10 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261109124934/https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-kierwinski-tlumaczy-sie-ze-slow-o-pogladach-sprawcy-ataku-w-,nIdn,1025366 |archive-date=9 November 2026 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bryłka oczekuje przeprosin. Burza po słowach Kierwińskiego |url=https://dorzeczy.pl/amp/969492/brylka-oczekuje-przeprosin-burza-po-slowach-kierwinskiego.html |website=dorzeczy.pl}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-11-09 |title=Kukiz nie ma wątpliwości: "Tragedia będzie wykorzystywana" |url=https://wpolityce.pl/polityka/kukiz-nie-ma-watpliwosci-tragedia-bedzie-wykorzystywana-politycznie,296671 |website=wPolityce.pl |language=pl}}</ref> Waldemar Żurek, ur ministr ha prokulor, en doa embannet e oa un eil soñj gant an enklask hag a oa e vije un den sot gant al [[lazher a steudad|lazherien a steudad]]]], hag e oa ebt broudet gant ar c'hoant kopiañ darvoudoù skrijus ha bammus all a oa bet en Europa pe Stadoù-Unanet Amerika, met diliamm gant un ideologiezh bennak.<ref>{{Cite web |last=FM |first=RMF |title="Ta osoba fascynowała się seryjnymi zabójcami". Nowe informacje o sprawcy ataku w Krakowie |url=https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-ta-osoba-fascynowala-sie-seryjnymi-zabojcami-nowe-informacje,nIdn,1025664 |website=www.rmf24.pl |language=pl}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-11-10 |title=Waldemar Żurek przekazał nowe informacje w sprawie zamachu. "Dwie główne hipotezy" |url=https://wiadomosci.onet.pl/kraj/waldemar-zurek-przekazal-nowe-informacje-w-sprawie-zamachu-dwie-glowne-hipotezy/npmncqf |website=wiadomosci.onet.pl |language=pl |access-date=10 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261110155351/https://wiadomosci.onet.pl/kraj/waldemar-zurek-przekazal-nowe-informacje-w-sprawie-zamachu-dwie-glowne-hipotezy/npmncqf |archive-date=10 November 2026 |url-status=live}}</ref> Penn Burev surentez vroadel Polonia en doa embannet e oa eus un den [[Feulster nihilour|nihilour eus ar penn pellañ]], hag hep liamm gant un ideologiezh politikel eus an tu-dehoù pe kleiz pellañ.<ref>{{Cite web |date=2026-11-08 |title=Kierwiński manipuluje tragedią w Krakowie? Szef BBN gasi polityczną narrację MSWiA |url=https://wpolsce24.tv/polska/kierwinski-manipuluje-tragedia-w-krakowie-szef-bbn-gasi-narracje,295553 |website=wPolsce24 |language=pl}}</ref> == Pennadoù kar == * [[Gwalldaol e Trappes ha La Verrière]] [[Rummad:Gwalldaolioù]] [[Rummad:Fuzuilhadegoù a-yoc'h]] [[Rummad:Istor Polonia]] [[Rummad:Drive-by shooting]] i25k2p7h9uh18t5bktrh0h71u9ceiho 2203958 2203957 2026-11-10T19:50:21Z Dishual 612 2203958 wikitext text/x-wiki {{databox}} D'ar 7 a viz Du 2026, e oa bet ur [[fuzuilhadeg a-yoc'h]] war ar [[Plasenn vras (Kraków)|blasenn kreiz]] e [[Kraków]], e [[Polonia]]. Ar sponter Michał Oksiński, oadet a 24 vloaz, en doa tennet war tud adal e oto pa oa o vleniañ dre ar blasenn veur, lazhet e oa bet c'hwec'h den ha gloazet 16 ouzhpenn a-raok ma vije tennet warnañ gant ur poliser. Oksiński a oa marvet diwezatoc'h en ospital Kraków. Goude an tennadenn, e oa bet dizoloet gant ar polis korfoù marv tri ezel eus familh an tager en ur ranndi e [[Ostrowiec Świętokrzyski]]. N'oe ket sklaer c'hoazh petra en doa broudet an tenner, ar ministr Marcin Kierwiński en doa embannet da gentañ e oa eus ur gwalldaol awenet gant an tu-dehoù pellañ, goude-se e oa bet degemener burev prokulor meur ar surentez vroadel, Przemysław Nowak, oc'h embann ne oa ket echu gant an enklask ha ne oa ket bet kavet prouennoù a-walc'h evit gouzout douast hag e oa eus un den eus an tu-dehoù pellañ eus an tager.<ref>{{Cite web |last=FM |first=RMF |title=Kierwiński tłumaczy się ze słów o poglądach sprawcy ataku w Krakowie. "Pierwsze hipotezy" |url=https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-kierwinski-tlumaczy-sie-ze-slow-o-pogladach-sprawcy-ataku-w-,nIdn,1025366 |website=www.rmf24.pl |language=pl |access-date=10 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261109124934/https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-kierwinski-tlumaczy-sie-ze-slow-o-pogladach-sprawcy-ataku-w-,nIdn,1025366 |archive-date=9 November 2026 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bryłka oczekuje przeprosin. Burza po słowach Kierwińskiego |url=https://dorzeczy.pl/amp/969492/brylka-oczekuje-przeprosin-burza-po-slowach-kierwinskiego.html |website=dorzeczy.pl}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-11-09 |title=Kukiz nie ma wątpliwości: "Tragedia będzie wykorzystywana" |url=https://wpolityce.pl/polityka/kukiz-nie-ma-watpliwosci-tragedia-bedzie-wykorzystywana-politycznie,296671 |website=wPolityce.pl |language=pl}}</ref> Waldemar Żurek, ur ministr ha prokulor, en doa embannet e oa un eil soñj gant an enklask hag a oa e vije un den sot gant al [[lazher a steudad|lazherien a steudad]], hag e oa ebt broudet gant ar c'hoant kopiañ darvoudoù skrijus ha bammus all a oa bet en Europa pe Stadoù-Unanet Amerika, met diliamm gant un ideologiezh bennak.<ref>{{Cite web |last=FM |first=RMF |title="Ta osoba fascynowała się seryjnymi zabójcami". Nowe informacje o sprawcy ataku w Krakowie |url=https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-ta-osoba-fascynowala-sie-seryjnymi-zabojcami-nowe-informacje,nIdn,1025664 |website=www.rmf24.pl |language=pl}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-11-10 |title=Waldemar Żurek przekazał nowe informacje w sprawie zamachu. "Dwie główne hipotezy" |url=https://wiadomosci.onet.pl/kraj/waldemar-zurek-przekazal-nowe-informacje-w-sprawie-zamachu-dwie-glowne-hipotezy/npmncqf |website=wiadomosci.onet.pl |language=pl |access-date=10 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261110155351/https://wiadomosci.onet.pl/kraj/waldemar-zurek-przekazal-nowe-informacje-w-sprawie-zamachu-dwie-glowne-hipotezy/npmncqf |archive-date=10 November 2026 |url-status=live}}</ref> Penn Burev surentez vroadel Polonia en doa embannet e oa eus un den [[Feulster nihilour|nihilour eus ar penn pellañ]], hag hep liamm gant un ideologiezh politikel eus an tu-dehoù pe kleiz pellañ.<ref>{{Cite web |date=2026-11-08 |title=Kierwiński manipuluje tragedią w Krakowie? Szef BBN gasi polityczną narrację MSWiA |url=https://wpolsce24.tv/polska/kierwinski-manipuluje-tragedia-w-krakowie-szef-bbn-gasi-narracje,295553 |website=wPolsce24 |language=pl}}</ref> == Pennadoù kar == * [[Gwalldaol e Trappes ha La Verrière]] [[Rummad:Gwalldaolioù]] [[Rummad:Fuzuilhadegoù a-yoc'h]] [[Rummad:Istor Polonia]] [[Rummad:Drive-by shooting]] ias1oy1jyq45zfpq2qzhvh51s2dzk6e 2203959 2203958 2026-11-10T19:50:33Z Dishual 612 2203959 wikitext text/x-wiki {{databox}} D'ar 7 a viz Du 2026, e oa bet ur [[fuzuilhadeg a-yoc'h]] war ar [[Plasenn vras (Kraków)|blasenn kreiz]] e [[Kraków]], e [[Polonia]]. Ar sponter Michał Oksiński, oadet a 24 vloaz, en doa tennet war tud adal e oto pa oa o vleniañ dre ar blasenn veur, lazhet e oa bet c'hwec'h den ha gloazet 16 ouzhpenn a-raok ma vije tennet warnañ gant ur poliser. Oksiński a oa marvet diwezatoc'h en ospital Kraków. Goude an tennadenn, e oa bet dizoloet gant ar polis korfoù marv tri ezel eus familh an tager en ur ranndi e [[Ostrowiec Świętokrzyski]]. N'oe ket sklaer c'hoazh petra en doa broudet an tenner, ar ministr Marcin Kierwiński en doa embannet da gentañ e oa eus ur gwalldaol awenet gant an tu-dehoù pellañ, goude-se e oa bet degemener burev prokulor meur ar surentez vroadel, Przemysław Nowak, oc'h embann ne oa ket echu gant an enklask ha ne oa ket bet kavet prouennoù a-walc'h evit gouzout douast hag e oa eus un den eus an tu-dehoù pellañ eus an tager.<ref>{{Cite web |last=FM |first=RMF |title=Kierwiński tłumaczy się ze słów o poglądach sprawcy ataku w Krakowie. "Pierwsze hipotezy" |url=https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-kierwinski-tlumaczy-sie-ze-slow-o-pogladach-sprawcy-ataku-w-,nIdn,1025366 |website=www.rmf24.pl |language=pl |access-date=10 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261109124934/https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-kierwinski-tlumaczy-sie-ze-slow-o-pogladach-sprawcy-ataku-w-,nIdn,1025366 |archive-date=9 November 2026 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bryłka oczekuje przeprosin. Burza po słowach Kierwińskiego |url=https://dorzeczy.pl/amp/969492/brylka-oczekuje-przeprosin-burza-po-slowach-kierwinskiego.html |website=dorzeczy.pl}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-11-09 |title=Kukiz nie ma wątpliwości: "Tragedia będzie wykorzystywana" |url=https://wpolityce.pl/polityka/kukiz-nie-ma-watpliwosci-tragedia-bedzie-wykorzystywana-politycznie,296671 |website=wPolityce.pl |language=pl}}</ref> Waldemar Żurek, ur ministr ha prokulor, en doa embannet e oa un eil soñj gant an enklask hag a oa e vije un den sot gant al [[lazher a steudad|lazherien a steudad]], hag e oa bet broudet gant ar c'hoant kopiañ darvoudoù skrijus ha bammus all a oa bet en Europa pe Stadoù-Unanet Amerika, met diliamm gant un ideologiezh bennak.<ref>{{Cite web |last=FM |first=RMF |title="Ta osoba fascynowała się seryjnymi zabójcami". Nowe informacje o sprawcy ataku w Krakowie |url=https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-ta-osoba-fascynowala-sie-seryjnymi-zabojcami-nowe-informacje,nIdn,1025664 |website=www.rmf24.pl |language=pl}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-11-10 |title=Waldemar Żurek przekazał nowe informacje w sprawie zamachu. "Dwie główne hipotezy" |url=https://wiadomosci.onet.pl/kraj/waldemar-zurek-przekazal-nowe-informacje-w-sprawie-zamachu-dwie-glowne-hipotezy/npmncqf |website=wiadomosci.onet.pl |language=pl |access-date=10 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261110155351/https://wiadomosci.onet.pl/kraj/waldemar-zurek-przekazal-nowe-informacje-w-sprawie-zamachu-dwie-glowne-hipotezy/npmncqf |archive-date=10 November 2026 |url-status=live}}</ref> Penn Burev surentez vroadel Polonia en doa embannet e oa eus un den [[Feulster nihilour|nihilour eus ar penn pellañ]], hag hep liamm gant un ideologiezh politikel eus an tu-dehoù pe kleiz pellañ.<ref>{{Cite web |date=2026-11-08 |title=Kierwiński manipuluje tragedią w Krakowie? Szef BBN gasi polityczną narrację MSWiA |url=https://wpolsce24.tv/polska/kierwinski-manipuluje-tragedia-w-krakowie-szef-bbn-gasi-narracje,295553 |website=wPolsce24 |language=pl}}</ref> == Pennadoù kar == * [[Gwalldaol e Trappes ha La Verrière]] [[Rummad:Gwalldaolioù]] [[Rummad:Fuzuilhadegoù a-yoc'h]] [[Rummad:Istor Polonia]] [[Rummad:Drive-by shooting]] 0d7ejsqpkzthp4zd56th8a3lrzpgaa4 0 181589 2203935 2026-11-10T12:05:54Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{{Disheñvelout}} '''''Tombstone''''' zo ur gêr saoznek hag a dalvez "[[maen-bez]]". Gellout a ra ivez ober dave da : * [[Tombstone (Arizona)|Tombstone]], ur gêr en [[Arizona]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). * ''[[Tombstone, the Town Too Tough to Die]]'', ur film western deuet er-maez e 1942. * ''[[Tombstone (film, 1993)|Tombstone]]'', ur film western deuet er-maez e 1993. * [[Tombstone (comics)|Tombstone]], un dudenn en hollved [[Marvel Comics|Marvel]]. * Park ti..." 2203935 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout}} '''''Tombstone''''' zo ur gêr saoznek hag a dalvez "[[maen-bez]]". Gellout a ra ivez ober dave da : * [[Tombstone (Arizona)|Tombstone]], ur gêr en [[Arizona]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). * ''[[Tombstone, the Town Too Tough to Die]]'', ur film western deuet er-maez e 1942. * ''[[Tombstone (film, 1993)|Tombstone]]'', ur film western deuet er-maez e 1993. * [[Tombstone (comics)|Tombstone]], un dudenn en hollved [[Marvel Comics|Marvel]]. * [[Park tiriad Tombstone]], e [[Yukon]] ([[Kanada]]). * ''Tombstone Piledriver'', ur c'hrog e [[Katch|catch]]. [[Rummad:Gerioù saoznek]] lodm5ewaiwhhsqvh5ngckj9g9lw33rx 0 181590 2203939 2026-11-10T14:01:46Z Arko 540 Boulc'hañ 2203939 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Ravioli''' a reer eus ur meuz [[toazennoù]] farset ha pleget, servijet gant bouilhoñs pe un hilienn bennak. Karrez e vezont alies, padal ront pe hantergelc'hiek e c'hallont bezañ. Ur meuz brudet eus [[keginerezh Italia]] int, keginet abaoe ar Grennamzer, ha displeget e meur a seurt bremañ er bed a-bezh (kig, legumaj, pesto, keuz, dienn). == Gerdarzh hag istor == ''Ravioli'' a zo ur ger [[italianek]] liester, ''Raviolo'' ar ger unander, '''raviolienn''' e brezhoneg. Gerdarzh an anv zo diasur, ha n'eus nemet martezeadennoù diwar-benn orin an anv. Testeniekaet eo ar ger evit ar wech kentañ e 1187 dindan ar stumm « rafiolo » meneget war ur barchenn adkavet e Bergamo ([[Lombardia]], Italia).<ref>{{liamm web|url=http://www.archiviostoricodiocesibg.it/wp-content/uploads/2021/04/ddn%2025032021.pdf|titl=In principio ero il rafiolo|stumm=pdf|langue=fr|deiziad=2021-04|gant=Silvia Tropea Montagnosi|gwelet d'an=14 a viz Genver 2025}}.</ref>{{,}}<ref>{{liamm web|url=https://www.lacucinaitaliana.it/gallery/bergamo-dove-mangiare-citta-gastronomia-unesco/|lec'hienn=lacucinaitaliana.it|langue=it|deiziad=24 a viz Du 2022|titl=Bergamo, dove mangiare nella città della gastronomia Unesco|gwelet d'an=14 a viz Genver 2025}}.</ref>. Padal, n'ouzer ket eus petra ez eus kaoz resis dre m'eo taolennet ur bankez chalonied eus Iliz San-Aleksandr-ar-Groaz<ref>{{liamm web|url=https://www.bg.camcom.it/bergamo-citta-dei-millesapori/prodotti/primi-piatti/rafioli-di-sant-alessandro|titl=Rafioli di Sant'Alessandro|lec'hienn=bg.camcom.it|gwelet d'an=14 a viz Genver 2025}}</ref> lec'h m'eo debret « rafioli » graet gant gwin, bara, vioù ha bleud. Amprestet e voe ar ger eus an italianeg gant ar yezhoù gallek ha saoznek er XIV{{vet}} kantved.<ref>[https://www.oed.com/dictionary/ravioli_n?tab=factsheet&tl=true#26767176 "ravioli"]. [[Oxford English Dictionary]]. [[Oxford University Press]]. Gwelet d'an 30 a viz Ebrel 2023.</ref> Meneget eo ar ravioli e lizherennoù personel Francesco Datini, ur marc'hadour eus [[Prato (Italia)|Prato]] eus ar XIV{{vet}} kantved.<ref>[[Alan Davidson (skrivagner war ar c'heginañ|Davidson, Alan]] (1999). [''[https://archive.org/details/oxfordcompaniont00davi_0/mode/2up The Oxford Companion to Food]''. Oxford University Press. p. 655. {{ISBN|978-0-192-11579-9}}</ref> E [[Venezia]] e oa kinniget gant an dornskrid eus kreiz ar XIV{{vet}} kantved ''Libro per cuoco'', ravioli gant louzeier glas gwennet ha drailhet, mesket gant vi baset ha keuz fresk, kudaouet er bouilhoñs ha sasunet gant "spisoù dous ha kreñv".<ref>Dickie, John (2008). ''Delizia! The Epic History of the Italians and Their Food''. Free Press. p. 55. {{ISBN|978-0-7432-7799-0}}.</ref> E [[Roma]] e oant anavazet gant ar c'heginer brudet [[Bartolomeo Scappi]], ha servijet e voent gantañ gant [[kig-yar]] bervet e-keñver [[konklav 1549-1550|konklav 1549]].<ref>Dickie, John (2008). ''Delizia! The Epic History of the Italians and Their Food''. Free Press. p. 11. {{ISBN|978-0-7432-7799-0}}.</ref> Aozet e vije bet ravioli gant [[hilienn domatez]] evit ar wech kentañ e 1837 gant ar soner [[biolin]] genovat brudet [[Niccolò Paganini]], entanet ma oa gant ar c'heginañ.<ref>''On va déguster l'Italie'', p. 28.</ref> == Keginañ ravioli == Ar ravioli a vez fardet diwar toaz fresk, dindan stummoù a bep seurt (karrez, ront, hirgelc'hiek, hanterloar, tric'horn). <gallery mode="packed"> Making my own pasta- ravioli.jpg Uniquely stuffed pasta.jpg Ravioli di lattuga.jpg Ravioli fatti in casa avezzano.jpg Alkaline Pasta for Ravioli (3), Sept 2010, ravioli and chitarra pasta.jpg </gallery> E [[Roma]] hag e [[Latium]] e vez graet ar [[fars]] gant ''[[ricotta]]'', [[pinochez]], [[kraoñ muskadez]] ha [[pebr]] du. E [[Sardigna]] e vez graet gant ''ricotta'' ha rusk suraval. E [[Campania]] e vezont ront peurliesañ, ha farset gant ''ricotta''. E bro [[Nisa]] e vezont leuniet gant "daube" (kig-bevin) ha [[beotez]] drailhet. E keinvro Nisa a vez alies lakaet e-barzh anezho [[koulourdr]] keginet gant un hilienn graoñ. Farset e c'hall bezañ ar ravioli gant legumaj (pinochez, beotez, potiron), keuz (''[[ricotta]]'' alies), kigoù, pesked, avaloù-douar, [[Louzoù frondus|louzeier frondus]], gwispid (''amaretti'' da skouer), ha zoken frouezh (kerez da skouer). Poazhet e vezont en dour berv betek ma savont war-c'horre. En Italia e vez debret gant [[hilienn domatez]] d'an hañv, ha gant ''[[ ragù]]'' d'ar goañv. Keuz rasklet e c'hall bezañ lakaet warno ivez. <gallery mode="packed" caption=""> Ravioli 006.jpg La Barca, Waterloo, London (2683294786).jpg Ravioli Pasta Salad.jpg Ravioli Marinara.jpg Gekochte Panzerotti.jpg Ravioli 001.jpg Ravioli 002.jpg|alt=Tortellinis|[[Tortellini]] Ravioli 003.jpg Ravioli 004.jpg Ravioli 005.jpg Ravioli 007.jpg Raviolis aux truffes d'été.jpg </gallery> == Ar ravioli dre ar bed == A bep seurt ravioli a zo dre ar bed, keginet gant an dud er gêr, gant pretioù pe en un doare industriel, pakaet fresk pe miret e boestoù. Produet e voe ravioli e boestoù-mir evit ar wech kentañ gant [[arme Italia]] e-pad ar Brezel bed-kentañ. Goude e voe skignet boestadoù-mir ravioli en Europa gant ''Heinz'' ha ''Buitoni'', hag er Stadoù-Unanet gant ''Chef Boyardee''. Seurtoù ravioli dre ar bed : <div style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2"> * [[Keginerezh Italia|Italia]] : ''[[tortellini]]'', ''[[mezzelune]]'', ''[[agnolotti]]'', ''[[cappelletti]]'', ''[[culurgiones]]'', ''[[tortelli amari de Castel Goffredo]]'', ''[[tortelli di patate]]'' * [[Sina]] : ''[[jiaozi]], [[shaomai]], [[wonton]], [[xiaolongbao]]'' * [[keginerezh Japan|Japan]] : ''[[gyōza]]'' * [[Korea]] : ''[[Mandu (meuz)|mandu]]'' * [[Tibet]] ha [[Nepal]] : ''[[Momo (meuz)|momo]]'' * [[Azia ar C'hreiz]] ha [[Reter-Kreiz]] : [[samousa]] (a zo bignez farset kentoc'h), ''[[joshpara]], [[mantı]]'' * [[Bro-C'hall]] ([[Drôme (departamant)|Drôme]] hag [[Isère (departamant)|Isère]]) : raviolennoù (''"ravioles"'' e galleg), "ravioles du Dauphiné" ha "ravioles du Trièves" * [[Monaco]] : barbajuan * [[Katalonia]], abaoe ar [[Krennamzer izel|Grennamzer izel]] * [[Alamagn]] : ''[[maultaschen]]'' * keginerezh an [[Achkenazed]] : ''kreplach'' * [[Jorjia]] : ''khinkali'' * [[Arc'hantina]] : ''sorrentinos'' * [[Rusia]] : ''[[pirojki]]'' (a zo baraennigoù farset kentoc'h), [[pelmeni]]'' * [[Polonia]] : ''[[pierogi]]'' * [[Roumania]] ha [[Moldavia]] : ''borș de burechiușe'' * [[Ukraina]] : ''[[varenyky]]'' </div> == Pennadoù kar == * [[Roll an anvioù toazennoù]] * [[Keginerezh Italia]] == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Toazennoù]] [[Rummad:Boued]] [[Rummad:Boued Italia]] m9cdcwhqowz0qgvd6uj55t6oa94zagg 0 181591 2203943 2026-11-10T15:05:28Z Arko 540 Adkas war-du [[Kabell-touseg]] 2203943 wikitext text/x-wiki #adkas[[Kabell-touseg]] imoebn1anbhq20o5vtdxc0p5yyczhad 0 181592 2203950 2026-11-10T18:18:15Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2203950 wikitext text/x-wiki '''Firouza Orxan qizi Velikhanli''' ([[azeri]] : ''' Firuzə Orxan qızı Vəlixanlı''' ( [[RSS Azerbaidjan]] ([[URSS]]), 26 a viz Here [[1970]]), zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[azerbaidjan]]at ha [[URSS|soviedat]].<br>Mestrez-Veur (WGM) eo abaoe 1994, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1990<ref>{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13400029 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:2128}} edo he renk Elo ''Standard'' e miz Du 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13400029 He fichenn FIDE]</ref>.<br>{{formatnum:2355}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, e miz Gouhere 1995 eo bet tizhet. ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====[[Kampionad azerbaidjanat an echedoù|Kampionad azerbaidjanat (Maouezi)]]==== Trec'h e voe e 2002, 9,5/11<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/report.phtml?event=22345 AZE Champ Women October 2002 Azerbaijan FIDE Chess Tournament report – FIDE]</ref>. ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}}  ==Liammoù diavaez== * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=22023 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Firuza_Velikhanli He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Velikhanli,  Firouza}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1970]]   [[Rummad:C'hoarierien echedoù azerbaidjanat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] gl3d3mh1gxmb7mip0c59qyn1ouarn4x 0 181593 2203954 2026-11-10T19:36:14Z Arko 540 Boulc'hañ 2203954 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Ricotta''}} {{databox}} '''Ricotta''' ("adboazhet" en italianeg) a zo keuz [[italian]] graet gant laktoserom (pe laezh-glas) bet diwar produadur keuzioù all. Produet e vez e tost holl rannvroioù Italia. Produet e vez e broioù all ivez, diwar laezh-glas pe laezh, gant rekipeoù disheñvel-tre eus ar rekipe orin a-wechoù, rak n'eo ket gwarezet an anvadur ''ricotta''. Daou seurt ricotta a zo gwarezet gant un [[anvadur orin gwarezet]] (AOG) avat : ''ricotta di bufala campana'' eus [[Campania]], [[Latium]], [[Puglia]] ha [[Molise]], graet diwar laktoserom dous laezh-dienn [[bual]]ez, ha ''ricotta romana'' eus Latium, graet diwar laktoserum laezh-dienn dañvadez. Graet e vez ricotta e daou lankad : kaouliñ ha poazhañ. Gallout a ra bezañ debret sall, sukret pe hep netra, sec'het pe mogedet evit bezañ rasklet, kriz pe boazh. Implijet e vez evit aozañ kalz meuzioù eus [[keginerezh Italia]] pe [[Malta]]. Kavet e vez keuzioù damheñvel e broioù all : ''brocciu'' e Korsika, ''brousso'' e Provañs, ''irkotta'' e Malta, ''goutta'' eus [[Béja]] e Tunizia, ''recuècha'' en [[Aveyron (departamant)|Aveyron]] en Okitania, ''breuilh'' pe ''greuil'' e Gwaskogn... [[Rummad:Keuz Italia]] cezl0kck2v56g7ijucyus6wxj4t515o 2203961 2203954 2026-11-10T20:16:00Z Ar choler 52661 2203961 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Ricotta''}} {{databox}} '''''Ricotta''''' ("adpoazhet" en [[italianeg]]) zo [[Keuz (boued)|keuz]] [[italian]] graet gant laezh-glas (''lactoserum'') bet diwar produadur keuzioù all. Produet e vez e tost holl rannvroioù Italia. Produet e vez e broioù all ivez, diwar laezh-glas pe laezh, gant rekipeoù disheñvel-tre diouzh ar rekipe orin a-wechoù, rak n'eo ket gwarezet an anvadur ''ricotta''. Daou seurt ''ricotta'' zo gwarezet gant un [[anvadur orin gwarezet]] (AOG) avat : ''ricotta di bufala campana'' eus [[Campania]], [[Latium]], [[Puglia]] ha [[Molise]], graet diwar laktoserom dous laezh-dienn [[bual]]ez, ha ''ricotta romana'' eus Latium, graet diwar laktoserom laezh-dienn dañvadez. Graet e vez ''ricotta'' e daou lankad : kaouliñ ha poazhañ. Gallout a ra bezañ debret sall, sukret pe hep netra, sec'het pe mogedet evit bezañ rasklet, kriz pe boazh. Implijet e vez evit aozañ kalz meuzioù eus [[keginerezh Italia]] pe [[Malta]]. Kavet e vez keuzioù damheñvel e broioù all : ''brocciu'' e [[Korsika]], ''brousso'' e [[Provañs]], ''irkotta'' e Malta, ''goutta'' eus [[Béja]] e [[Tunizia]], ''recuècha'' en [[Aveyron (departamant)|Aveyron]] en [[Okitania]], ''breuilh'' pe ''greuil'' e [[Gwaskogn]]... [[Rummad:Keuz Italia]] 9osg048xrfsgm9g9v5y5800jgyderwm 2203962 2203961 2026-11-10T20:16:44Z Ar choler 52661 Commons 2203962 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Ricotta''}} {{databox}} '''''Ricotta''''' ("adpoazhet" en [[italianeg]]) zo [[Keuz (boued)|keuz]] [[italian]] graet gant laezh-glas (''lactoserum'') bet diwar produadur keuzioù all. Produet e vez e tost holl rannvroioù Italia. Produet e vez e broioù all ivez, diwar laezh-glas pe laezh, gant rekipeoù disheñvel-tre diouzh ar rekipe orin a-wechoù, rak n'eo ket gwarezet an anvadur ''ricotta''. Daou seurt ''ricotta'' zo gwarezet gant un [[anvadur orin gwarezet]] (AOG) avat : ''ricotta di bufala campana'' eus [[Campania]], [[Latium]], [[Puglia]] ha [[Molise]], graet diwar laktoserom dous laezh-dienn [[bual]]ez, ha ''ricotta romana'' eus Latium, graet diwar laktoserom laezh-dienn dañvadez. Graet e vez ''ricotta'' e daou lankad : kaouliñ ha poazhañ. Gallout a ra bezañ debret sall, sukret pe hep netra, sec'het pe mogedet evit bezañ rasklet, kriz pe boazh. Implijet e vez evit aozañ kalz meuzioù eus [[keginerezh Italia]] pe [[Malta]]. Kavet e vez keuzioù damheñvel e broioù all : ''brocciu'' e [[Korsika]], ''brousso'' e [[Provañs]], ''irkotta'' e Malta, ''goutta'' eus [[Béja]] e [[Tunizia]], ''recuècha'' en [[Aveyron (departamant)|Aveyron]] en [[Okitania]], ''breuilh'' pe ''greuil'' e [[Gwaskogn]]... {{Commonscat}} [[Rummad:Keuz Italia]] 2c6vumng9ri4qpv1efrnxxd4rfjbdnf 0 181594 2203967 2026-11-10T21:57:19Z Ch. Rogel 46 Stummoù al levr(ioù) 2203967 wikitext text/x-wiki Ur ger brezhonek eus ar re goshañ eo ''levr'' pa gaver anezhañ e-barzh [[Buez Santez Nonn]] ( diben ar {{15vet kantved}}) : ''"Eguit pidiff dereat ha lenn ''leiffriou'' a grat plen"'' hag er C'h-[[Catholicon]] (savet e 1464 ha moullet e 1499), ar furm ''"lefr"'' ennañ. M'eo bet difiñv ar ster, meur a [[doare-skrivañ]] a zo bet : istorel (''leor'', ''leufr'', ''lever'', ''livr''…) pe lec'hel (''lerf'', ''leüèr'') Al liester degemeret a zo ''levrioù'', met gwelet ez eus bet ''levrou''. Bez ez eus ur ster diforc'h a-hend-all : ''levrioù'' evit lodenn [[benvegad koazhañ]] an [[daskirier]]ien<ref>Deuet ar ger eus an neuz a vez dezhañ, pa weler meur a follenn enni.</ref>. == Seurtoù levrioù == * [[deizlevr]] * levr-bloaz * levr-dastum * levr-dorn pe [[dornlevr]] * levr aour * levr arz * [[Levr-bourzh|levr-bourzh]] * levr beajiñ * levr-CD * levr faltazi * levr-godell pe levr-chakod * levr istorel * levr-henchañ * [[levr kanaouennoù]] * levr kartennoù pe kartennaoueg pe atlas * levr kef * levr kenwerzh * levr kontoù pe levr kontouriezh * levr lennet * levr louzoù pe [[louzaoueg]] * Levr moullet * [[levr oferenn]] * levr-pellgomz * levr-pleustriñ * levr-polis pe [[romant-polis]] * levr rekipeoù pe levr keginañ * levr-roll * levr-skol * levr-skrid pe levr dornskrivet * [[Levr skeudennet]] pe |evr kaer * levr-stur pe sturlevr * levr-touch * levr urzhioù-prenañ * [[levr yaouankiz]], [[levr yaouankiz brezhonek]] * levrel pe levr niverek * levrenn * levrig == Lodennoù al levrioù == * golo-levr * kein(-levr) * [[niverenn levr reolatet etrebroadel]] (ISBN<ref>International Standard Bibliographic Number.</ref>) == Tro-dro d'al levrioù == * armel-levrioù * levrlennadur, levrlennadurezh * [[levraoueg]], levraoueger, [[levraouegouriezh]] * levraoua, levraouer pe levrgarour, levraouerezh pe levrgarouriezh * [[levrdi]] pe stal-levrioù, roet ar ster "levraoueg" dezhañ gant tud zo gwezhall<ref>Frañsez Vallée, 1931.</ref> * levrier pe levrdier, [[levrierezh]] * [[levroniezh]] * [[marc'h-levr]] == Levrioù a bep seurt == * [[Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr]] ** [[Roll levrioù ar Bibl]] * [[Breuriezh Al Levrioù Brezhonek]] * [[Levrdi ar Vro|Leordi ar Vro]] * [[Leor Overenn (Minihi Levenez)]] * Levr ar Blanedenn, barzhaz [[Reun ar Galan]] * Levr-bourzh Kristol Goulm, a-drugarez da [[Filip Oillo]] * [[Levr Gwenn Rhydderch]] * [[Levr Ruz Hergest]] * [[Levrioù Erell]] * [[Ar suner-levrioù]], romant savet gant Éric Sanvoisin == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Heñvelstummoù]][[Rummad:Levrioù]] juc4qitnmlgdktwq0nzzlbmi9w5wp9h 1 181595 2203974 2026-11-11T08:35:56Z Kestenn 14086 /* Danvez */ rann nevez 2203974 wikitext text/x-wiki == Danvez == Demat @[[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]], ar braz eus an titouroù er pennad-mañ a zo danvez war al levrioù dre vras, da vezañ lakaet er pennad [[Levr]] eta a gav din. Er pennad disheñvelout-mañ e rank bezañ miret liammoù war-zu pennadoù n'int ket diwar-benn al levrioù, met a zo ar ger "Levr" en o anv. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Du 2026 da 08:35 (UTC) p7bpneaby5xmmjixv30ix7uqs71eo1i 1 181596 2203980 2026-11-11T09:49:58Z Kestenn 14086 /* Stumm brezhonek */ rann nevez 2203980 wikitext text/x-wiki == Stumm brezhonek == Salud dit @[[Implijer:Llydawr|Llydawr]], pelec'h ez poa kavet ar stumm brezhonek "Artez" ? [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Du 2026 da 09:49 (UTC) 8d984bxo65qwikpo2vra5xf2lneffm8 0 181597 2203982 2026-11-11T10:08:54Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Restr:German Barrage Fire at Night (Ypres).jpg|thumb|Tennadeg kaeañ alaman diouzh noz war trañcheoù ar gevredidi, e-kerzh [[Emgann Ieper (1915)|eil emgann Ieper]] (1915).]] Un '''dennadeg kaeañ'''<ref>Geriadur M. Ménard, Palantines, 2012, p. 141a</ref>, e geriaoueg ar [[Brezel|brezelioù]], zo un hollad tennoù fonnus linennet war veur a gant metr, gant [[Kanol (kanolierezh)|kanolioù]] peurliesañ, evit terriñ argad un enebour en ur vukañ an dachenn m'emañ..." 2203982 wikitext text/x-wiki [[Restr:German Barrage Fire at Night (Ypres).jpg|thumb|Tennadeg kaeañ alaman diouzh noz war trañcheoù ar gevredidi, e-kerzh [[Emgann Ieper (1915)|eil emgann Ieper]] (1915).]] Un '''dennadeg kaeañ'''<ref>Geriadur M. Ménard, Palantines, 2012, p. 141a</ref>, e geriaoueg ar [[Brezel|brezelioù]], zo un hollad tennoù fonnus linennet war veur a gant metr, gant [[Kanol (kanolierezh)|kanolioù]] peurliesañ, evit terriñ argad un enebour en ur vukañ an dachenn m'emañ o treuziñ. Pep kanol a glask neuze tizhout un takad e-lec'h ma c'hall bezañ enebour, kentoc'h evit ur sibl resis. "Tennadeg kaeañ difiñv" a vez graet eus an oberenn-mañ. Un dennadeg kaeañ difiñv a c'hall servijout da vac'hañ an enebourien en un takad termenet ivez, en ur gelc'hiañ anezhe. Tennadegoù kaeañ fiñv, evit an argadiñ ar wech-mañ, zo anezhe ivez. Lakaet e voent e pleustr evit ar wech kentañ e miz Mae 1915, en [[eil emgann Artois]], gant an [[Arme Frañs|arme c'hall]], diwar un doktrin bet embannet e miz Ebrel er memes bloaz. Pal ur seurt tennadeg eo souten argad an [[Troadegiezh|droadegiezh]], en ur astenn an tennoù en ur mod reoliek (goude un nebeud munutennoù peurliesañ), a-benn ma errufent atav dirak an argadourien, en ur rediañ an difennerien da chom kuzh. Gwellaet e voe an teknik a-hed ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]<ref>{{Fr}} Michel Goya, ''L'invention de la guerre moderne'', Taillandier, 2019, 479 p., ISBN 979-102104076-2, pp. 257-258</ref>. Reoliet mat e rank bezañ un dennadeg fiñv, pa c'hall tizhout soudarded he zu ma vez re verr. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] [[Rummad:Kanolierezh]] oql9wh6mpjaku70bv8ex91t1tx0sfwb 2203983 2203982 2026-11-11T10:20:01Z Dishual 612 2203983 wikitext text/x-wiki [[Restr:German Barrage Fire at Night (Ypres).jpg|thumb|Tennadeg kaeañ alaman diouzh noz war trañcheoù ar gevredidi, e-kerzh [[Emgann Ieper (1915)|eil emgann Ieper]] (1915).]] Un '''dennadeg kaeañ'''<ref>Geriadur M. Ménard, Palantines, 2012, p. 141a</ref>, pe tennadeg-harz<ref> https://devri.bzh/dictionnaire/t/tennadeg-harz/</ref> e geriaoueg ar [[Brezel|brezelioù]], zo un hollad tennoù fonnus linennet war veur a gant metr, gant [[Kanol (kanolierezh)|kanolioù]] peurliesañ, evit terriñ argad un enebour en ur vukañ an dachenn m'emañ o treuziñ. Pep kanol a glask neuze tizhout un takad e-lec'h ma c'hall bezañ enebour, kentoc'h evit ur sibl resis. "Tennadeg kaeañ difiñv" a vez graet eus an oberenn-mañ. Un dennadeg kaeañ difiñv a c'hall servijout da vac'hañ an enebourien en un takad termenet ivez, en ur gelc'hiañ anezhe. Tennadegoù kaeañ fiñv, evit an argadiñ ar wech-mañ, zo anezhe ivez. Lakaet e voent e pleustr evit ar wech kentañ e miz Mae 1915, en [[eil emgann Artois]], gant an [[Arme Frañs|arme c'hall]], diwar un doktrin bet embannet e miz Ebrel er memes bloaz. Pal ur seurt tennadeg eo souten argad an [[Troadegiezh|droadegiezh]], en ur astenn an tennoù en ur mod reoliek (goude un nebeud munutennoù peurliesañ), a-benn ma errufent atav dirak an argadourien, en ur rediañ an difennerien da chom kuzh. Gwellaet e voe an teknik a-hed ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]<ref>{{Fr}} Michel Goya, ''L'invention de la guerre moderne'', Taillandier, 2019, 479 p., ISBN 979-102104076-2, pp. 257-258</ref>. Reoliet mat e rank bezañ un dennadeg fiñv, pa c'hall tizhout soudarded he zu ma vez re verr. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] [[Rummad:Kanolierezh]] k6h82s6lt4rim7nh3gy7qf0glvfmkoi 2203984 2203983 2026-11-11T10:20:12Z Dishual 612 2203984 wikitext text/x-wiki [[Restr:German Barrage Fire at Night (Ypres).jpg|thumb|Tennadeg kaeañ alaman diouzh noz war trañcheoù ar gevredidi, e-kerzh [[Emgann Ieper (1915)|eil emgann Ieper]] (1915).]] Un '''dennadeg kaeañ'''<ref>Geriadur M. Ménard, Palantines, 2012, p. 141a</ref>, pe '''tennadeg-harz'''<ref> https://devri.bzh/dictionnaire/t/tennadeg-harz/</ref> e geriaoueg ar [[Brezel|brezelioù]], zo un hollad tennoù fonnus linennet war veur a gant metr, gant [[Kanol (kanolierezh)|kanolioù]] peurliesañ, evit terriñ argad un enebour en ur vukañ an dachenn m'emañ o treuziñ. Pep kanol a glask neuze tizhout un takad e-lec'h ma c'hall bezañ enebour, kentoc'h evit ur sibl resis. "Tennadeg kaeañ difiñv" a vez graet eus an oberenn-mañ. Un dennadeg kaeañ difiñv a c'hall servijout da vac'hañ an enebourien en un takad termenet ivez, en ur gelc'hiañ anezhe. Tennadegoù kaeañ fiñv, evit an argadiñ ar wech-mañ, zo anezhe ivez. Lakaet e voent e pleustr evit ar wech kentañ e miz Mae 1915, en [[eil emgann Artois]], gant an [[Arme Frañs|arme c'hall]], diwar un doktrin bet embannet e miz Ebrel er memes bloaz. Pal ur seurt tennadeg eo souten argad an [[Troadegiezh|droadegiezh]], en ur astenn an tennoù en ur mod reoliek (goude un nebeud munutennoù peurliesañ), a-benn ma errufent atav dirak an argadourien, en ur rediañ an difennerien da chom kuzh. Gwellaet e voe an teknik a-hed ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]<ref>{{Fr}} Michel Goya, ''L'invention de la guerre moderne'', Taillandier, 2019, 479 p., ISBN 979-102104076-2, pp. 257-258</ref>. Reoliet mat e rank bezañ un dennadeg fiñv, pa c'hall tizhout soudarded he zu ma vez re verr. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] [[Rummad:Kanolierezh]] jc3e7w3wlw3judobwwrq6lqple4bmfs