Wikimammenn brwikisource https://br.wikisource.org/wiki/Wikimammenn:Degemer MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikimammenn Kaozeadenn Wikimammenn Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad Meneger Kaozeadenn meneger Pajenn Kaozeadenn pajenn Oberour Kaozeadenn oberour TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 100 67226 210614 210566 2026-10-27T23:03:19Z Aveldro 601 210614 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=journal |Title=[[Istor ar bed - Trede levrenn]] (Gwalarn 44-45) |Author=[[Oberour:Meven_Mordiern|Meven Mordiern]] |Translator= |Editor= |School=Gwalarn |Year=1932 |Publisher=[[Gwalarn]] |Address=Brest |Key=Istor ar bed - Trede levrenn |Source=djvu |Image=1 |Progress=C |Volumes=[[Meneger:Mordiern - Istor ar bed I, 1929.djvu|Levrenn gentañ]] [[Meneger:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu|Eil levrenn]] |Pages=<pagelist 1=Golo 2to3=- 4=Titl 5=Taolenn 6=5 89to90=- /> |Remarks={{Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 3, 1932.djvu/5}} }} 3j1rrz3r5pz6vin2vg5ea03388p3td8 210620 210614 2026-10-27T23:13:16Z Aveldro 601 210620 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=journal |Title=[[Istor ar bed - Trede levrenn]] (Gwalarn 44-45) |Author=[[Oberour:Meven_Mordiern|Meven Mordiern]] |Translator= |Editor= |School=Gwalarn |Year=1932 |Publisher=[[Gwalarn]] |Address=Brest |Key=Istor ar bed - Trede levrenn |Source=djvu |Image=1 |Progress=C |Volumes=[[Meneger:Mordiern - Istor ar bed I, 1929.djvu|Levrenn gentañ]] [[Meneger:Mordiern - Istor ar bed 2, 1930.djvu|Eil levrenn]] |Pages=<pagelist 1=Golo 2to3=- 4=Titl 5=Taolenn 6=5 87to90=- /> |Remarks={{Pajenn:Mordiern - Istor ar bed 3, 1932.djvu/5}} }} 7dlvcex7h7m17sf8g4vo2mcoaxx29b9 102 67233 210615 210517 2026-10-27T23:05:21Z Aveldro 601 210615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> Diwar ar 15 a viz HERE 1932 ; KANNADIG GWALARN Kazetenn nevez e brezoneg aes da gompren Eun niverenn bep miz Ma fell d'eoc'h kaout plijadur a-hed ar bloaz, lakait dioustu hoc'h ano evit kaout ar C'hannadig nevez. Savet eo bet evidoc'h, n'eus forz piou oc'h, koz pe yaouank, paour pe binvidik. Skrivet e vo en eun doare aes da gomprein, e brezoneg evel ma vez komzet war ar maez. Ennan e vo Imajou kaer hag e-leiz. Ennan e vo keleier a bep seurt traou dudius, traou kentelius traou fentus. Priz ar c'houmanant-bloaz DEK LUR (Broiou estren: 1S lur)<noinclude><references/></noinclude> suz3ix6gp3tdb3zcvlxvgfpnhcpbhxy 102 67235 210621 210523 2026-10-27T23:17:04Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|'''{{Ment|V. Derou an holoken :<br>Nevez-varevez ar maen|160}}'''}} War-lerc’h ar rannhoalad anvet pleistoken gant an douarourien, e teu ar rannhoalad holoken diforc’het dioutañ dre zazkemmaduriou en temz-amzer ha dre steuzidigez gouennou-loened ’zo. An temz-amzer yen ha sec’h a oa o ren en Europa e-pad an oadvez magdalenel a zeu en e lec’h eun temz-amzer klouar ha gleborek a ro tu d’an taouarc’hegi d’en em furmi ha d’ar c’hoaidou d’en em astenn dre c’hounit tachenn war ar steppennou. Ar c’haro-erc’h, o veza n’eo ket ar glebor dioutañ, a ya da get er pep brasa eus hon douar-bras, nemet er c’horn hanternosa anezañ <ref>Laponia-vremañ.</ref>. En hevelep koulz, ez a da get ivez loened an toundrennou ha loened ar steppennou. Steuzia a ra an olifant hirvlevek, ar frikorneg kreoñennek, gouennou an arzed meur hag ar c’hizier bras. Hiviziken, a-hed nevez-varevez ar maen penn-da-benn, e vezo gouennou-loened Europa ar re a gavor enni e derou an istorvez. E-keñver ijinerezou mab-den, e tenn c’hoaz kenta kevrenn ar rannhoalad holoken da oadvez ar<noinclude><references/></noinclude> i93ct9bizmbyu9vkuzjhdcc1t9u97gu 102 67236 210622 210524 2026-10-27T23:19:02Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv|6||}}</noinclude>binviou e maen. Nemet, e-lec’h mont atao d’an danvez maenek dre ar bena a-skolpadou, e vez graet bremañ ouspenn gant al lufra. Ac’hano an eil ano roet gant ar ragistorourien da nevez-varevez ar maen : ''oadvez ar binviou maen lufret''. En oberidigez ar binviou e maen-tan, n’eo tamm ebet al lufra eur wellaenn trec’h d’ar bena a-skolpadou, o veza ma ’z eo bras ar perz-mat ar maen- tan aet da venveg an dremmou trouc’hus-meurbet a furmer warnañ pa zisitager skolpadou dioutañ dre ar skei. Al lufra a zere hepken ouz an doareou mein fetis ha kalet : diabaz, mein-sklent amneuzitik, hag all. Er broiou ma kemered ar seurt mein da zanvez ar binviou eo, hep mar ebet, e voe diwanet boaz al lufra. Ac’hano ez eo en em ledet er broiou ma raed gant maen-tan, moarvat da heul ar spered a zrevezerez a zo e mab-den. Kalz eus an doareou binviou boaziet e-pad hen-varevez ar maen a zalclh’er ganto e-kerz nevez-varevez ar maen, a-wechou goude o zrei eun nebeud en o stumm. Binviou nevez a weler o tont ivez, evel an tranched, ar pig, ar saez c’houzreinek, hag all. Brasoc’h eo ar c’hemmaduriou a c’hoarvezas e doare-beva an dud e-doug nevez-varevez ar maen. Diouezet ha doñvaet e vez neuze gouennou-loened-zo, hadet e vez plantennou, ha, tamm-ha-tamm, e teu an dud, eus hemolc’herien, pesketaerien ha kutuilherien ma ’z oant betek neuze, da vezan gounideien-douar ha mesaerien-loened. Ar sevel-chatal hag ar c’hounidegez-douar a ro tu d’an dud da baotaat ha d’ar boblañs da stankaat <ref>Paol Descamps, ''Comment les conditions de vie des sauvages influencent leur natalité'', war ''Rev. de l’Institut de Sociologie'', 1, 1922, Brussel ; ''Anthr.'' 1923, p. 266.</ref>. E<noinclude><references/></noinclude> cxnca2m420echt7sx3oc8axy90n0ffw 102 67237 210623 210525 2026-10-27T23:20:01Z Aveldro 601 210623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" />{{Niv|||7}}</noinclude>lec’h n’edo o veva kent nemet rummadou dister a hemolc’herien hag a besketaerien a-skign e-kreiz gouelec’hiou, e sav poblou galloudekoc’h. Beva a reont a-gêriadennaidou e traonienn ar stêriou, war glann al lennou, e kement lec’h ma ’z eus douar-lec’hid strujus, aes da labourat. Karneliou bras a zo ganto ma sebeliont eskern o zud varo. War-dro diwez nevez-varevez ar maen, e reont e mein bras ha fraost savaduriou-meur, taoliou-maen, mein-hir, kroummlec’hiou, hag all, a ziskouez, neket hepken e oa stank en o zouez an divrec’hiou da labourat, hogen ez oa ivez ganto pennou doujet da renerien war al labouriou. E-kerz kevrenn diweza nevez-varevez ar maen, e voe ganet ar broa- deleziou galloudek m’eo deuet diwarno ar poblou a welomp e derou an istorvez. Ar bobl indezeuropek, ma oa tonket d’he yez dont diouti yezou poblou brudeta an istorvez, a zo en em furmet e-pad kevrenn diweza nevez-varevez ar maen.<noinclude><references/></noinclude> oxle4dd508yi90bqxqudzivaezbmsqb 210624 210623 2026-10-27T23:20:09Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv|||7}}</noinclude>lec’h n’edo o veva kent nemet rummadou dister a hemolc’herien hag a besketaerien a-skign e-kreiz gouelec’hiou, e sav poblou galloudekoc’h. Beva a reont a-gêriadennaidou e traonienn ar stêriou, war glann al lennou, e kement lec’h ma ’z eus douar-lec’hid strujus, aes da labourat. Karneliou bras a zo ganto ma sebeliont eskern o zud varo. War-dro diwez nevez-varevez ar maen, e reont e mein bras ha fraost savaduriou-meur, taoliou-maen, mein-hir, kroummlec’hiou, hag all, a ziskouez, neket hepken e oa stank en o zouez an divrec’hiou da labourat, hogen ez oa ivez ganto pennou doujet da renerien war al labouriou. E-kerz kevrenn diweza nevez-varevez ar maen, e voe ganet ar broa- deleziou galloudek m’eo deuet diwarno ar poblou a welomp e derou an istorvez. Ar bobl indezeuropek, ma oa tonket d’he yez dont diouti yezou poblou brudeta an istorvez, a zo en em furmet e-pad kevrenn diweza nevez-varevez ar maen.<noinclude><references/></noinclude> 3dh2r2pet5fkcrh76cko41c7p73vte5 102 67238 210625 210526 2026-10-27T23:24:37Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{DilinennadNegativel|'''''Al lerc’h-ouz-lerc’h dre vras eus ijinerezou Europiz adal diwez hen-varevez ar maen betek oadvez ar metalou'''''}} Neblec’h n’en em ziskouez splannoc’h al lerc’h-ouz-lerc’h-se eget e taouarc’hegi Bro-Danmark, ar re anezo a zo anvet ''skovmoses'' « geuniou-koad » gant Skandinaviz&nbsp;<ref>Furchadennou a zo bet graet enno abaoe ar bloaz 1850 gant hendraourien ha ragistorourien an Hanternoz, Forchammer, Steenstrup ha Worsaae da genta.</ref>{{Reizh||.}} Ar gwiskad-barr en taouarc’hegou-se a zo anezañ dismantrou-plant diwar gouennou o veva bremañ c’hoaz er vro. Binviou ''houarn'' hepken a gaver er gwiskad-se. Er gwelead dindanañ, e teu ar binviou ''arem'' da gemer lec’h ar binviou houarn, hag an dero da gemer lec’h ar faou (ar faou eo an doare gwez a ra bremañ c’hoaz koadou an Danmark). Ragistorek end-eeun eo oadvez ar gwelead-se, peogwir na vez nepred meneg a goadou dero e kosa skridou ha hengouniou ar vro. A-is da welead an dero, e kaver eur gwelead all n’eus ennañ nemet ''pin''. Kevrenn uhela an trede gwelead-se a vez a-wechou enni binviou arem. E-barz ar gevrenn izela, n’eus nemet binviou ''maen'', darn anezo ''lufret dispar''&nbsp;<ref>Doktor R. Verneau, ''L’Homme préhistorique'', rakpennad d’an ''Histoire générale des Peuples, de l’Antiquité à nos jours'', embannet gant Larousse, I, 1925, p. II, bann 2. E gwirionez, e oa krog ar c’hoadou dero d’en em astenn ha da gemer lec’h ar c’hoadou pin e meur a gornad eus ar vro a-barz dibenn nevez-varevez ar maen, Oskar Montelius, ''les Temps préhistoriques en Suède et dans les autres pays scandinaves'', troet e galleg diwar ar saozneg gant Salomon Reinach, 1895, pp. 7-8.</ref>. Izeloc’h, e teu eur pevare gwelead gant ''nep'' ''roudenn a wez bras''. Eno, an taouarc’h a zo diwar<noinclude><references/></noinclude> k1peddergiakj374mqa5c66olnppktr 102 67239 210626 210527 2026-10-27T23:25:56Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv|||9}}</noinclude>dismantrou ''plantennou munut'' nemetken, en o zouez man ha touskan o tenna da ouennou na vezont ket kavet ken bremañ nemet er broiou tosta da benn-ahel hanternoz ar bed. Daskoret e vez gant ar gwelead-se binviou ''maen-tan benet a-skolpadou'' hag eskern karo-erc’h. Emañ ar pevare gwelead-se a-led war eur stradad traez pe c’hrozol diwar skournredennou, roud ebet ennañ a ijinerezou mab-den&nbsp;<ref>R. Verneau, ''op. cit.''</ref>.<noinclude><references/></noinclude> nst5riecxn61infg13tz45o6kc1glgu 102 67240 210627 210528 2026-10-27T23:28:45Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{DilinennadNegativel|'''''An ijinerezou-a-dremen etre hen-varevez ha nevez-varevez ar maen.'''''}} N’eo ket a-daol-trumm ez eo aet Europiz eus hen-varevez da nevez-varevez ar maen. Meur a ijinerez a anavezomp a-benn-bremañ oc’h ober ar pont etre an daou bennad-se eus ragistor Europa. Ar re benna anezo eo an ''ijinerez'' ''azilel, an ijinerez asturiel, an ijinerez maglemosel'', ''ijinerez dilerc’hiadou-kegin Bro-Danmark'', ''an ijinerez kampigniel'', ha, marteze ivez, ''an ijinerez tardenezel''. « Krenn-varevez ar maen » a vez graet gant ragistorourien ’zo eus an oadvez m’edo o ren an ijinerezou-se dre Europa&nbsp;<ref>J. de Morgan, ''Humanité préhistorique'', pp. 78-85.</ref>. 1° ''An ijinerez azilel''. — Dont a ra d’ezañ e ano eus keo ar Mas d’Azil, departamant an Ariège, Okitania. Eno eo e voe kavet evit ar wech kenta, etre gweleadou diwar oadvez ar C’haro-erc’h ha gweleadou diwar nevez-varevez ar maen, gweleadou all, binviou enno o tenna d’eun ijinerez-tremen etrezo. N’oa karo-erc’h ebet er gweleadou-se. Loened an oadvez azilel eo ar c’haro (stank-meurbet), ar yourc’h, an arz gell, an tourc’h-gouez, ar broc’h, an avank, hag all. Ar penna traezou oberiet oc’h arouezenna ijinerez an oadvez-mañ eo treantou<noinclude><references/></noinclude> 7kaqgozpoe4k7ps5cgj83lerrlzvf7a 102 67241 210628 210529 2026-10-27T23:30:49Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv|||11}}</noinclude>korn karo, stummet-plaen ha toullet o lost, ha biliennou, warno livet e ruz aroueziou a bep seurt : pikou, barrennou, kroaziou, skeuliou, aroueziou lizerennek, hag all. Ar mein-tan benet, hogos holl, a zo stumm magdalenel d’ezo. E gweleadou an oadvez azilel ne vez kavet na binviou maen lufret na poderez pri&nbsp;<ref>Déchelette, ''Manuel'', I, pp. 314-21 ; De Morgan, ''op. cit.'' pp. 80-1.</ref>. Ehanlec’hiou all heñvel eus an oadvez azilel a zo bet kavet e Kornog Europa, dreist-holl en Okitania, en Helvetia (keo Birseck, 8) hag e Breiz-Veur (keo Viktoria e hanternoz Bro-Saoz, ha mougeviou Oban e Bro-Skos). An treant kavet e keo Viktoria a zo e korn karo-erc’h ha dre se kentazilel. E mouigeo an Tourasse, departamant ar Garona-Uhela, e-touez relegou stank diwar kirvi, yourc’hed, hag all, ez eus bet kejet ouz eun daou pe dri askourn karo-erc’h hag ouz eun dant-lagad diwar eul leon, o lakaat anat edo c’hoaz hiniennou eus ar seurt loened o veva er vro d’ar c’houlz-se. 2° ''An ijinerez asturiel''. — Kavet e vez dilerc’hiadou an ijinerez asturiel e berniou-kregin (conche- ros) war dreuzou-dor toullou-roc’h pe vougeviou aod provins Asturia (Bro-Spagn), m’eo stanket ganto a-wechou ar genou anezo. Ar binviou, aet kouarzell d’o ober, a zo anezo rakerou ha biliennou beget hir pe hiroc’h a dalveze da zistaga ar brinig diouz ar c’herreg. Traezou oberiet e korn karo hag en askourn a zo ivez. N’eus roudenn ebet diwar poderez pri ha loened doñv. Ar c’hregin, bet paredet en dour (ha neket suilhet), moarvat e listri prenn pe ler, a zo diwar brinig, Trochus, ''Cardium edule'', meskl, istr, kistin-mor. Meudou<noinclude><references/></noinclude> tubs7ngl40fyzly9evitqa9nwxrebf2 102 67306 210599 2026-10-27T14:00:38Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> {{Kreizañ|'''{{Ment|Notennou|160}}'''}} (1) Laponia-vremañ. (2) Paol Descamps, ''Comment les conditions de vie des sauvages influencent leur natalité'', war ''Rev. de l'Institut de Sociologie'', 1, 1922, Brussel ; ''Anthr.'' 1923, p. 266. (3) Furchadennou a zo bet graet enno abaoe ar bloaz 1850 gant hendraourien ha ragistorourien an Hanternoz, Forchammer, Steenstrup ha Worsaae da genta. (4) Doktor R. Verneau, ''L'Homme préhistori... 210599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|'''{{Ment|Notennou|160}}'''}} (1) Laponia-vremañ. (2) Paol Descamps, ''Comment les conditions de vie des sauvages influencent leur natalité'', war ''Rev. de l'Institut de Sociologie'', 1, 1922, Brussel ; ''Anthr.'' 1923, p. 266. (3) Furchadennou a zo bet graet enno abaoe ar bloaz 1850 gant hendraourien ha ragistorourien an Hanternoz, Forchammer, Steenstrup ha Worsaae da genta. (4) Doktor R. Verneau, ''L'Homme préhistorique'', rakpennad d'an ''Histoire générale des Peuples, de l'Antiquité à nos jours'', embannet gant Larousse, I, 1925, p. II, bann 2. E gwirionez, e oa krog ar c'hoadou dero d'en em astenn ha da gemer lec'h ar c'hoadou pin e meur a gornad eus ar vro a-barz dibenn nevez-varevez ar maen, Oskar Montelius, ''les Temps préhistoriques en Suède et dans les autres pays scandinaves'', troet e galleg diwar ar saozneg gant Salomon Reinach, 1895, pp. 7-8. (5) R. Verneau, ''op. cit.'' (6) J. de Morgan, ''Humanité préhistorique'', pp. 78-85. (7) Déchelette, ''Manuel'', I, pp. 314-21 ; De Morgan, ''op. cit.'' pp. 80-1. (8) F. Sarasin, ''Die steinzeitlischen Stationen des Birtales zwischen Basel und Delsberg'', war ''Nouveaux Mémoires de la Société Helvétique des Sciences Naturelles'', Levrenn LIV, Eñvorenn 2, pp. 77-290 ; ''Anthr.'' 1924, pp. 126-8. (9) Vega del Sella, ''El Asturiense, nueva industria preneolitica'', war ''Comision de investigaciones paleontologicas y prehistoricas'', levrig 32, Madrid, 1923 ; ''Anthr.'' 1923, pp. 406-7 ; Jalnay, ''El Asturiense en Galicia'', war ''Boletin de la Comision de monumentos de Orense'', levrenn VII, niverenn 165, Du-Kerzu 1925 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 178-9. (10) Eus Maglemose, taouarc'heg en enez Seeland, Bro-Danmark. (11) ''Anthr.'' 1927, pp. 403-4. (12) K. F. Johansen, ''Une station du plus ancien âge de la pierre dans la tourbière de Svaedborg'', war ''Mém. de la Soc.<noinclude><references/></noinclude> 9lthyoubiujrjoqa5sgfskf6nak7sfn 210600 210599 2026-10-27T14:01:59Z Aveldro 601 210600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|'''{{Ment|Notennou|160}}'''}} (1) Laponia-vremañ. (2) Paol Descamps, ''Comment les conditions de vie des sauvages influencent leur natalité'', war ''Rev. de l’Institut de Sociologie'', 1, 1922, Brussel ; ''Anthr.'' 1923, p. 266. (3) Furchadennou a zo bet graet enno abaoe ar bloaz 1850 gant hendraourien ha ragistorourien an Hanternoz, Forchammer, Steenstrup ha Worsaae da genta. (4) Doktor R. Verneau, ''L’Homme préhistorique'', rakpennad d’an ''Histoire générale des Peuples, de l’Antiquité à nos jours'', embannet gant Larousse, I, 1925, p. II, bann 2. E gwirionez, e oa krog ar c’hoadou dero d’en em astenn ha da gemer lec’h ar c’hoadou pin e meur a gornad eus ar vro a-barz dibenn nevez-varevez ar maen, Oskar Montelius, ''les Temps préhistoriques en Suède et dans les autres pays scandinaves'', troet e galleg diwar ar saozneg gant Salomon Reinach, 1895, pp. 7-8. (5) R. Verneau, ''op. cit.'' (6) J. de Morgan, ''Humanité préhistorique'', pp. 78-85. (7) Déchelette, ''Manuel'', I, pp. 314-21 ; De Morgan, ''op. cit.'' pp. 80-1. (8) F. Sarasin, ''Die steinzeitlischen Stationen des Birtales zwischen Basel und Delsberg'', war ''Nouveaux Mémoires de la Société Helvétique des Sciences Naturelles'', Levrenn LIV, Eñvorenn 2, pp. 77-290 ; ''Anthr.'' 1924, pp. 126-8. (9) Vega del Sella, ''El Asturiense, nueva industria preneolitica'', war ''Comision de investigaciones paleontologicas y prehistoricas'', levrig 32, Madrid, 1923 ; ''Anthr.'' 1923, pp. 406-7 ; Jalnay, ''El Asturiense en Galicia'', war ''Boletin de la Comision de monumentos de Orense'', levrenn VII, niverenn 165, Du-Kerzu 1925 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 178-9. (10) Eus Maglemose, taouarc’heg en enez Seeland, Bro-Danmark. (11) ''Anthr.'' 1927, pp. 403-4. (12) K. F. Johansen, ''Une station du plus ancien âge de la pierre dans la tourbière de Svaedborg'', war ''Mém. de la Soc.<noinclude><references/></noinclude> ogghyeyx6mcgnnaj0eaom2j4g8e7o8l 102 67307 210601 2026-10-27T14:07:23Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "royale des Antiquaires du Nord'', Rummad nevez, 1918-1919 ; ''Anthr.'' 1922, pp. 301-4 ; C. Broholm, ''Nouvelles trouvailles du plus ancien âge de la pierre'', ''ibid.'', 1926-1927 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 402-5 ; Erik Westerby, ''Stenalderbopladser Ved Klampenborg: Nogle bidrag til studiet af den mesolitiske periode'', Kjoebenhavn, 1927 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 540-3 ; Haakon Shetelig, ''Primitive Tider i Norge'', Bergen, 1922 ; ''Anthr.'' 1924, pp. 109-... 210601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>royale des Antiquaires du Nord'', Rummad nevez, 1918-1919 ; ''Anthr.'' 1922, pp. 301-4 ; C. Broholm, ''Nouvelles trouvailles du plus ancien âge de la pierre'', ''ibid.'', 1926-1927 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 402-5 ; Erik Westerby, ''Stenalderbopladser Ved Klampenborg: Nogle bidrag til studiet af den mesolitiske periode'', Kjoebenhavn, 1927 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 540-3 ; Haakon Shetelig, ''Primitive Tider i Norge'', Bergen, 1922 ; ''Anthr.'' 1924, pp. 109-18 ; ''Préhistoire de la Norvège'', Oslo, 1926 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 400-2. (13) Daniz a ra ''kjøkkenmøddinger'' eus an dilerc’hiadou-se en o yez. ''Kjøkken'' a dalv « poaza » ha ''møddinger'' (unander ''mødding'') « dilerc’hiadou ». ''Skaldynger'' « berniou kregin » (e saozneg ''shellheaps'') a zo eun ano all d’ezo e daneg. Furchet ez int bet abaoe ar bloaz 1840. Ar berniad dilerc’hiadou-kegin en Ertebølle, dindanañ 314 metrad karrez a zouar, en deus daskoret en tu-hont da 86.000 a draezou oberiet hag 20.300 askourn-loen. Da zerou nevez-varevez ar maen e tenn an darnvuia eus dilerc’hiadou-kegin aod Bro-Danmark. Ker koz-se n’eo ket ar re all, p’o deus degaset eskern diwar loened doñv ha binviou d’ezo stumm ijinerez ar saverien taolion-maen. (14) E-maez Bro-Danmark, berniou kregin, o tenna da nevez-varevez ar maen peurliesa, a zo bet kavet war aodou kornok an Europ, adal hanternoz Bro-Chall betek ar Portugal. Bez’ ez eus re all war aodou ar Mor Kreizdouarek. Dre ar bed holl, Afrika, Azia, Amerika hag Okeania, an debrerien-pesked ha kregin o chom war an aodou-mor pe ouz o darempredi o deus lezet seurt berniou enno. Ezomm ebet da lavarout n’eus ket a gempredelez peurvuia etre an holl zilerchiadou-se ha re an Danmark, peogwir e tennont d’an holl amzerveziou, darn anezo zoken (en Amerika hag Okeania, da skouer) o veza diwar-lerc’h predou gouezidi hon amzervez. (15) Eus Campigny, e-kichen Blangy-sur-Bresle, departamant ar Sena-Izela, Bro-Chall. (16) Déchelette, pp. 326-32 ; De Morgan, pp. 83-5. (17) Eus La Fère-en-Tardenois, departamant an Aisne, Bro-C’hall. (18) Keñveria E. Rahir, ''L’habitat tardenoisien des grottes de Remouchamps, Chaleux et Montaigle'' ; ''L’industrie tardenoisienne et son évolution en Belgique'', war ''Bull. de la Soc. d’Anthr. de Bruxelles'', 1921 ; ''Anthr.'' 1922, pp. 548-50. (19) Déchelette, pp. 336, 505-10. Diwar-benn an ijinerezou azilel, asturiel, maglemosel, hag all, tenn eveziadennou an abad Breuil war ''Anthr.'' 1921, pp. 349-54. (20) N’eus nemet en enez Kret ma’z eus bet kavet (dindan dismantrou ar paleziou minoel) roudou diwar nevez-varevez ar maen oc’h ober gweleadou, d’ezo etre 6 hag 8 metrad teoder,<noinclude><references/></noinclude> cjisr0z252nkbhtord856516grgfqbg 210602 210601 2026-10-27T14:08:10Z Aveldro 601 210602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>royale des Antiquaires du Nord'', Rummad nevez, 1918-1919 ; ''Anthr.'' 1922, pp. 301-4 ; C. Broholm, ''Nouvelles trouvailles du plus ancien âge de la pierre'', ''ibid.'', 1926-1927 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 402-5 ; Erik Westerby, ''Stenalderbopladser Ved Klampenborg: Nogle bidrag til studiet af den mesolitiske periode'', Kjoebenhavn, 1927 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 540-3 ; Haakon Shetelig, ''Primitive Tider i Norge'', Bergen, 1922 ; ''Anthr.'' 1924, pp. 109-18 ; ''Préhistoire de la Norvège'', Oslo, 1926 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 400-2. (13) Daniz a ra ''kjokkenmoddinger'' eus an dilerc’hiadou-se en o yez. ''Kjokken'' a dalv « poaza » ha ''moddinger'' (unander ''modding'') « dilerc’hiadou ». ''Skaldynger'' « berniou kregin » (e saozneg ''shellheaps'') a zo eun ano all d’ezo e daneg. Furchet ez int bet abaoe ar bloaz 1840. Ar berniad dilerc’hiadou-kegin en Ertebølle, dindanañ 314 metrad karrez a zouar, en deus daskoret en tu-hont da 86.000 a draezou oberiet hag 20.300 askourn-loen. Da zerou nevez-varevez ar maen e tenn an darnvuia eus dilerc’hiadou-kegin aod Bro-Danmark. Ker koz-se n’eo ket ar re all, p’o deus degaset eskern diwar loened doñv ha binviou d’ezo stumm ijinerez ar saverien taolion-maen. (14) E-maez Bro-Danmark, berniou kregin, o tenna da nevez-varevez ar maen peurliesa, a zo bet kavet war aodou kornok an Europ, adal hanternoz Bro-Chall betek ar Portugal. Bez’ ez eus re all war aodou ar Mor Kreizdouarek. Dre ar bed holl, Afrika, Azia, Amerika hag Okeania, an debrerien-pesked ha kregin o chom war an aodou-mor pe ouz o darempredi o deus lezet seurt berniou enno. Ezomm ebet da lavarout n’eus ket a gempredelez peurvuia etre an holl zilerchiadou-se ha re an Danmark, peogwir e tennont d’an holl amzerveziou, darn anezo zoken (en Amerika hag Okeania, da skouer) o veza diwar-lerc’h predou gouezidi hon amzervez. (15) Eus Campigny, e-kichen Blangy-sur-Bresle, departamant ar Sena-Izela, Bro-Chall. (16) Déchelette, pp. 326-32 ; De Morgan, pp. 83-5. (17) Eus La Fère-en-Tardenois, departamant an Aisne, Bro-C’hall. (18) Keñveria E. Rahir, ''L’habitat tardenoisien des grottes de Remouchamps, Chaleux et Montaigle'' ; ''L’industrie tardenoisienne et son évolution en Belgique'', war ''Bull. de la Soc. d’Anthr. de Bruxelles'', 1921 ; ''Anthr.'' 1922, pp. 548-50. (19) Déchelette, pp. 336, 505-10. Diwar-benn an ijinerezou azilel, asturiel, maglemosel, hag all, tenn eveziadennou an abad Breuil war ''Anthr.'' 1921, pp. 349-54. (20) N’eus nemet en enez Kret ma’z eus bet kavet (dindan dismantrou ar paleziou minoel) roudou diwar nevez-varevez ar maen oc’h ober gweleadou, d’ezo etre 6 hag 8 metrad teoder,<noinclude><references/></noinclude> id41595q1h59mndlernbqgxa5rv0o2b 102 67308 210603 2026-10-27T14:08:47Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "R. Dussaud, ''Les Civilisations préhelléniques'', eil mouladur, 1914, pp. 36-7 ; G. Glotz, ''La Civilisation égéenne'', 1923, pp. 34-6. (21) Déchelette, p. 335. Pemp rannoadvez, hervez an Doktor Th. Ischer, ''Die Chronologie des Neolithikums der Pfahlbauten der Schweiz'', Bern, 1920 ; ''Anthr.'' 1923, pp. 409-10. Keñveria P. Vouga, ''Les stations lacustres du lac de Neuchâtel'', war ''Anthr.'' 1923, pp. 44-62. (22) Keñveria koulskoude P. Vouga, war... 210603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>R. Dussaud, ''Les Civilisations préhelléniques'', eil mouladur, 1914, pp. 36-7 ; G. Glotz, ''La Civilisation égéenne'', 1923, pp. 34-6. (21) Déchelette, p. 335. Pemp rannoadvez, hervez an Doktor Th. Ischer, ''Die Chronologie des Neolithikums der Pfahlbauten der Schweiz'', Bern, 1920 ; ''Anthr.'' 1923, pp. 409-10. Keñveria P. Vouga, ''Les stations lacustres du lac de Neuchâtel'', war ''Anthr.'' 1923, pp. 44-62. (22) Keñveria koulskoude P. Vouga, war ''Anthr.'' 1923, p. 50. (23) J. de Morgan, pp. 92-6 ; Déchelette, I, p. 512. (24) Déchelette, pp. 355-8 ; De Morgan, pp. 154-6. (25) ''Nuclei'' (unander ''nucleus'') a vez lavaret eus an tousou maen-tan el levriou gallek a ragistorouriez. Tousou maen-tan Grand-Pressigny a vez graet livradou-amann anezo gant tud ar vro, en abeg d’o liou melen. (26) J. de Saint-Venant, ''Dissémination des produits des ateliers du Grand-Pressigny aux temps préhistoriques'', war ''Congrès international d’anthropol. et d’archéol.'' Paris, 1900, p. 280. (27) Eur benveg-brezel e oa, heñvel ouz an hini a veze graet anezañ ''tchakra'' « kelch rod » gant Indeziz an istorvez. E dir e oa neuze, peurliesa, d’ezañ stumm eur gantenn, toull he c’hreiz ha lemm-trouchus hec’h erien. Bannet e veze gant ar brezelour dre e lakaat da drei a-herr bras en-dro d’e eil biz, e zourn savet a-zioc’h d’e benn. Gouest e oa an arm-se da laza pe da wall c’hloaza eun den war-hed pevar-ugent kamm. Gant meur a bobl eus an Hen-amzer eo bet e boaz ar c’helch-bann. Ouspenn Indeziz, Kambodjiz, Kaldeïz, Israeliz hag Ejiptiz o deus graet gantan, Ch. Butin, ''Les anneaux-disques préhistoriques et les tchakras de l’Inde'', Annecy, 1903 ; ''Anthr.'' 1904, p. 359 ; keñveria Déchelette, I, p. 522. (28) An doareou-mein strinkheñvel, stank en douaregi ma n’eus ket a vaen-tan, n’heller ket bena ervat a-skolpadou. Da stumma binviou enno, ez eo ret mont d’ezo dre ar morzol-flastra, ma flastrer gantañ ar gorread anezo a-daolicuigou skoet outo a-darz, ha lemma goude se an dremm anezo dre al lufra. Gant ar morzol-flastra e veze graet a-wechou e-pad hen-varevez ar maen, da skouer da stumma ar boullou maen a gaver stank e-touez oberiaduriou an ijinerez mousterel (da vein mala e talveze ar boullou-se, war a greder, evit brevi ar greun hag ar gwriziennou). Ar morzol-flastra a vez graet anezañ e briz-vrezoneg ''boucharda'', diouz ar galleg ''boucharder'' « labourat gant ar boucharde, gant ar morzol-flastra ». (29) Sellout ouz Déchelette, I, p. 532, skeudenn 191 ; De Morgan, p. 104, sk. 40. (30) O. Montelius ha S. Reinach, ''Temps préhistoriques'', p. 15, notenn 1.<noinclude><references/></noinclude> 28z8kq1f3zphyyrvhei8dckba2ztzfp 102 67309 210604 2026-10-27T14:11:39Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> (31) Diwar-benn an troiou-micher a veze e boaz evit bena, lufra ha toulla ar maen, lenn Montelius-Reinach, ''op. cit.'' pp. 11-7 ; De Morgan, pp. 149-62, ha, dreist-holl, W. H. Holmes, ''Handbook of Aboriginal American Antiquities, Part I, Introductory: The lithic industries'', Washington, 1919. Eno, an doareou da labourat ar maen ha da stumma ennañ binviou a bep seurt a zo bet studiet war-eeun diouz oberiadur Indianed hon amzer. Lenn... 210604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> (31) Diwar-benn an troiou-micher a veze e boaz evit bena, lufra ha toulla ar maen, lenn Montelius-Reinach, ''op. cit.'' pp. 11-7 ; De Morgan, pp. 149-62, ha, dreist-holl, W. H. Holmes, ''Handbook of Aboriginal American Antiquities, Part I, Introductory: The lithic industries'', Washington, 1919. Eno, an doareou da labourat ar maen ha da stumma ennañ binviou a bep seurt a zo bet studiet war-eeun diouz oberiadur Indianed hon amzer. Lenn eveziadennou Boule, war ''Anthr.'' 1923, pp. 412-3. (32) Montelius-Reinach, pp. 27-8. (33) Anavezet e oa marteze gant hiniennou eus ar re o deus kevet enni e dibenn oadvez ar C’haro-erc’h. Sellout ouz ''Anthr.'' 1921, pp. 524-7 ; 1922, p. 274. (34) Ar bandennou pe c’hourizennou poentennaouet a vije, war a greder, diwar standa war ar brienn griz bandennou lien pe mezer fetis, Déchelette, I, p. 551. (35) ''Vases caliciformes'' e galleg. En alamaneg, e reer anezo ''Glockenbecher'' « gobeledou kloc’h-henvel ». ''Zonenbecher'' « gobeledou gourizennet ». (36) Déchelette, I, pp. 340-2. Keñveria, koulskoude, ''Anthr.'' 1922, p. 552. (37) Déchelette, pp. 337-42 ; De Morgan, pp. 177-80 ; S. Reinach, ''Catalogue sommaire du Musée des Antiquités nationales au Château de Saint-Germain-en-Laye'', trede mouladur, 1901, p. 132. (38) Kement-se n’eo ket bepred gwir, koulskoude. Er pleistoken-uhela, ar c’hirvi-erc’h lazet gant Magdaleniz Okitania a veze degaset ganto en o fez d’o mougeviou. (39) Déchelette, pp. 499-500, ha sk. 175, p. 499 ; De Quatrefages, ''Hommes fossiles'', p. 45. (40) S. Reinach, ''Catalogue sommaire'', p. 133 ; Montelius-Reinach, ''op. cit.'' p. 29. (41) E. Moosdorf ; Zaborowski, ''Peuples aryens'', p. 368. (42) « Eus ar Reter ar goulou ». Salomon Reinach eo an hini kenta en deus savet e vouez a-enep an dreuzkredenn a laka da zont eus Azia holl elfennadou ar sevenadurez e-doug ar ragistorvez kerkouls hag en istorvez. Lenn e bennad ''Le Mirage oriental'' « An Touellwel reterel », war ''Chroniques d’Orient'', II, 1896, p. 509. (43) Mezopotamia eo bro c’henidik ar gwiniz, moarvat, Zaborowski, ''op. cit.'' pp. 337-42. (44) Zaborowski, pp. 344-5, 358-9, 361, 368. (45) Gounezet e voe ar gwini diwezatoc’h, en oadvez an arem, gant terramariz hanternoz Italia. (46) Karl Schumacher, ''Der Ackerbau in vorrömischer und {{Tired|rœ|mischer}}<noinclude><references/></noinclude> gepdeqsj6kaygoun9mckz1c8jn5tytq 102 67310 210605 2026-10-27T14:12:45Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "{{Tired2|rœ|mischer}} Zeit (Kulturgeschichtliche Wegweiser durch das Rœmisch-Germanische Central-Museum'', Niverenn I), Mainz, 1922, p. 6, sk. 1 (pigell boaziet gant Europiz en amzer ar poderez lietennet). Keñveria, p. 7, sk. 2, izel-vos ejiptat eus an Impalaerded-Koz, skeudennet ennañ koueriaded o pigellat. (47) K. Schumacher, ''op. cit.'' p. 8, sk. 3 (arar) ; p. 9, sk. 4 (soc’hou). (48) Keñveria Schumacher, p. 10, sk. 5. (49) F. Hartmann, ''L’Agr... 210605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>{{Tired2|rœ|mischer}} Zeit (Kulturgeschichtliche Wegweiser durch das Rœmisch-Germanische Central-Museum'', Niverenn I), Mainz, 1922, p. 6, sk. 1 (pigell boaziet gant Europiz en amzer ar poderez lietennet). Keñveria, p. 7, sk. 2, izel-vos ejiptat eus an Impalaerded-Koz, skeudennet ennañ koueriaded o pigellat. (47) K. Schumacher, ''op. cit.'' p. 8, sk. 3 (arar) ; p. 9, sk. 4 (soc’hou). (48) Keñveria Schumacher, p. 10, sk. 5. (49) F. Hartmann, ''L’Agriculture dans l’ancienne Égypte'', 1923, p. 100. (50) K. Schumacher, p. 11, sk. 6 (Skandinavia) ; Montelius-Reinach, p. 101, sk. 134 (Skand.) ; Déchelette, II, ''Bronze'', p. 16, sk. 1 (Liguria). (51) Déchelette, II, p. 266, sk. 95 ; A. Vayson, ''Faucille préhistorique de Solferino'', war ''Anthr.'' 1919. (52) Gwelout De Morgan, ''Humanité préhistorique'', p. 182, sk. 91. (53) Gant Hen-Ejiptiz ivez e veze heuliet ar c’hiz-se. Lenn F. Hartmann, p. 126. Gwelout ivez, war an ''Histoire générale des Peuples'' (mouladur Larousse), I, 1926, ar genta taolenn-skeudenn livet, anezi eun adskeudenn eus eul livadur-bez ejiptat eus an Impalaerded-Nevez, taolennet warnañ ar medi. (54) F. Hartmann, pp. 134-9. (55) ''Tribulum'' a veze graet anezi gant ar Romaned. Anavezet e oa e broiou all, e Palestina da skouer. (56) J. de Morgan, p. 181, sk. 90 ; Déchelette, I, p. 345, skeudennou 127, 128. (57) J. Cotte ha C. Cotte, ''La Caverne de l’Adaoust: analyses de résidus organiques de l’époque néolithique'', war ''Bull. et Mém. de la Soc. d’Anthr. de Paris'', 1917 ; ''Anthr.'' 1921, pp. 545-6. (58) Da skouer, ar mantilli kroc’hen blevek gant ar Gelted hag ar C’hermaned. Gwelout K. Schumacher, ''Verzeichnis der Abgüsse und wichtigeren Photographien mit Gallier-Darstellungen (Kataloge des rœm.-germanischen Central-Museums'', Niverenn 3), Mainz, 1911, p. 55, luchskeudenn 41 ; ''Verzeichnis der Abgüsse und wichtigeren Photographien mit Germanen-Darstellungen (Kataloge Niverenn 1)'', trede mouladur, Mainz, 1912, p. 82, luc’hskeudenn 10. (59) R. Dussaud, ''Civilisations préhelléniques'', taolenn-skeudenn livet D, p. 400, ha danevell, pp. 403-4, 406. (60) Déchelette, I, pp. 565-70, ha skeudenn 213, p. 568. (61) A. de Mortillet, ''Emploi des dents de Castor aux temps néolithiques'', war ''Rev. d’Anthr.'' miz Du 1916. (62) Gwelout A. J. Reinach, ''Le Disque de Phaistos et les Peuples de the Mer'', 1910, skeudennou 4, 5, 6, 7, 8, 22 (mouladur distag, diwar ''Rev. Archéol.'' 1910, I, pp. 1-65). (63) E rannvro Cadiz (''Cueva de las Figuras'', hag all), ez eus<noinclude><references/></noinclude> jcoae1oifdcs6a1gwpxt78ukgjb82e0 102 67311 210606 2026-10-27T14:13:18Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "livaduriou war roc’h o skeudenna evned : outardezed, gwazi, houidi, flammeged, garaned, elerc’h. H. Breuil, ''Oiseaux peints à l’époque néolithique sur des roches de la province de Cadiz'', war ''Ipek, Jahrbuch für prähistorische und ethnographische Kunst'', I, 1925, pp. 47-50 (skeudennou) ; ''Anthr.'' 1927, p. 180. (64) H. Obermaier, ''Palaeolithikum und Steinzeitlische Felskunst in Spanien'', war ''Prähistorische Zeitschrift'', 1921-1922, pp. 177-9... 210606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>livaduriou war roc’h o skeudenna evned : outardezed, gwazi, houidi, flammeged, garaned, elerc’h. H. Breuil, ''Oiseaux peints à l’époque néolithique sur des roches de la province de Cadiz'', war ''Ipek, Jahrbuch für prähistorische und ethnographische Kunst'', I, 1925, pp. 47-50 (skeudennou) ; ''Anthr.'' 1927, p. 180. (64) H. Obermaier, ''Palaeolithikum und Steinzeitlische Felskunst in Spanien'', war ''Prähistorische Zeitschrift'', 1921-1922, pp. 177-99 ; ''Anthr.'' 1923, pp. 567-8. (65) ''Anthr.'' 1923, p. 568. (66) Haakon Shetelig, ''Primitive Tider i Norge'', Bergen, 1922 ; ''Anthr.'' 1924, p. 118, ha skeudennou 9, 10, 11, 12, pp. 115-7. (67) Unan eus an direizderiou-se eo ar spoueenn-roued prenn bet kavet e touarc’hegou hen-lenn Wauwil (Helvetia). Engravet emañ warni skeudenn eur pesk (eur garpenn, hañval). Mennad ar skeudenn-ze e oa moarvat rei berz d’ar pesketerez, hervez eur gredenn hag a zo beo bremañ c’hoaz e-touez pesketaerien Gwinea-Nevez, F. Sarasin, ''Note sur une gravure préhistorique provenant des tourbières de l’ancien lac de Wauwil (Lucerne)'', war ''Archives suisses d’Anthr. générale'', levrenn II, niverenn 3, 1917 ; ''Anthr.'' 1921, p. 546. (68) J. Szombathy, ''Das Versiegen einzelner praehistorischer kunstepochen und die Stellung der palaeolithischen kunst Mitteleuropas'', war ''Mitteil. der Anthr. Gesell. in Wien'', 1915 ; ''Anthr.'' 1921, pp. 128-9 ; H. Kuhn, ''Die Bedeutung der prähistorischen und ethnographischen Kunst für die Kunstgeschichte'', war ''Ipek'', I, 1925, pp. 3-13 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 172-4 ; F. Adama Van Scheltema, ''Zur primitiven Kunst: Stil und Technik in der prähistorischen Ornamentik'', war ''Ipek'', I, 1925, pp. 17-32 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 398-9 ; Ugo Antonielli, ''Primi saggi di arte plastica nell’ Italia preistorica'', war ''Ipek'', I, 1925, pp. 60-74 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 182-3. (69) Meur a hini eus al lizeriou-logellou (gouez d’an hendraourien) a zo moarvat fozioù da virout ar boued, pe toullou ma veze taolet enno an dilerc’hiadou-kegin hag ar skarzadur diwar an oaledou. (70) Rollain, ''Habitations néolithiques du plateau des Hautes-Bruyères (Villejuif)'', war ''Bulletin de la Soc. d’Anthr. de Paris'', 1899, p. 204. (71) Federico de Motos, ''La edad neolitica en Velez Blanco'', war ''Comision de Investigaciones paleontologicas y prehistoricas'', Levrig 19, Madrid, 1918 ; ''Anthr.'' 1922, pp. 153-4. (72) Doktor A. Schliz, ''Das steinzeitliche Dorf Grossgartach'', Stuttgart, 1901 ; ''Anthr.'' 1901, p. 704 ; Déchelette, I, pp. 359-61. (73) Bosanquet, ''Prehistoric Villages in Thessaly'', war ''Man'', 1902, p. 106. (74) Koronal A. Lane Fox, ''Excavations in Cissbury Camp'', war ''Journ. of the Anthr. Institute'', 1876 ; Déchelette, I, p. 370.<noinclude><references/></noinclude> rtb2humc2ocfa4cloaetk834iurruhs 102 67312 210607 2026-10-27T14:15:16Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> (75) Lenn eveziadennou Paol Vouga, ''Les stations lacustres du Lac de Neuchâtel'', war ''Anthr.'' 1923, pp. 49-62. (76) R. Munro, ''The Lake-Dwellings of Europe'', London, 1890. (77) ''Crannog'' eo ano gouezelek ar prenneg. Deveret eo eus ''crann'' « prenn, gwez ». (78) P. W. Joyce, ''A Social History of Ancient Ireland'', I, London, 1903, pp. 65-7. (79) Bez’ ez eus bet moarvat, e-touez Europiz d’ar c’houlz-se, giziou-bezia all ha... 210607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> (75) Lenn eveziadennou Paol Vouga, ''Les stations lacustres du Lac de Neuchâtel'', war ''Anthr.'' 1923, pp. 49-62. (76) R. Munro, ''The Lake-Dwellings of Europe'', London, 1890. (77) ''Crannog'' eo ano gouezelek ar prenneg. Deveret eo eus ''crann'' « prenn, gwez ». (78) P. W. Joyce, ''A Social History of Ancient Ireland'', I, London, 1903, pp. 65-7. (79) Bez’ ez eus bet moarvat, e-touez Europiz d’ar c’houlz-se, giziou-bezia all ha n’anavezomp ket dre ma n’o deus ket lezet a rouedou, evel ar bezia war chafodou prenn savet a-us da varr an douar, pe ar bezia e bannadur ar gwez bras. Heuliet e veze c’hoaz en Hen-amzer ar c’hiz diweza-mañ gant Kolchidiz : ar c’horfou maro, paket e bugenou, a veze ereet ganto ouz barrou ar gwez, Apollonios Rhodad, ''Argon.'' II, gw. 200. (80) Mougeo an Ombrive a zo anezi daou drepas — eun trepas izela, 400 metrad hed, o kas d’eur sal vras oc’h ober ar voger hella anezi eur roc’hell serz 45 metrad uhelder ; e lein ar roc’hell-se emañ genou an trepas uhela, 900 metrad hed. En trepas-se eo en em gave ar garmel, ''Anthr.'' 1927, pp. 277-8. (81) An holl relegou-se, a vije bet ken talvoudus ar studi anezo evit anaout gouennou nevez-varevez ar maen, a zo bet distrujet hini-ha-hini gant an douristed o weladenni ar vougeo. Peder durychenn hepken a zo bet miret. (82) Baron J. de Baye, ''Sur les cavernes sépulcrales dans le département de la Marne'', war ''Congrès internat. d’anthr. et d’archéol. préhist.'' Brussel, 1872, p. 393 ; ''L’Archéol. préhist.'' (kenta mouladur 1879 ; eil mouladur 1889) ; A. de Quatrefages, ''Hommes fossiles et hommes sauvages'', pp. 117-42. (83) D. J. Wœlfel, ''Die Trepanation Studien über Ursprung, Zusammenhänge und kulturelle Zugehœrigkeit der Trepanation. Erste Studie: Die kulturellen Zusammenhänge und der einheitliche Ursprung der Trepanation in Melanesien und Amerika'', war ''Anthropos'', 1925, pp. 1-50 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 214-5. (84) De Quatrefages, ''op. cit.'' p. 129. E. Gwiard, ''La trépanation crânienne chez les Néolithiques et les Primitifs modernes'', Bourdel, 1929 (''Anthr.'' 1930, pp. 311-13). (85) Déchelette, I, p. 478, notenn 5. Diwar-benn ar c’hleñvedou gant oadvezidi ar maen, lenn Karl M. Fürst, ''När de dœda vittna'', Stockholm, 1920 ; ''Anthr.'' 1923, pp. 605-8 ; Doktor R. Verneau, ''A propos de l’antiquité de la syphilis'', war ''Anthr.'' 1922, pp. 603-5 ; P. Bouvet, ''Les lésions dentaires des Hommes préhistoriques'', 1922 ; ''Anthr.'' 1924, pp. 306-7. L. Michaelis, ''Vergleichende mikroskopische Untersuchungen an rezenten, historischen und fossilen menschlichen Knochen; zugleich ein beige Contribution zur Geschichte der Syphilis'', Jena, 1930 ; L. Pales, ''État actuel de la Paléopathologie contribution à<noinclude><references/></noinclude> g171fpu9olhzvcz74jafq4rc1x0ie5r 210610 210607 2026-10-27T14:16:41Z Aveldro 601 210610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> (75) Lenn eveziadennou Paol Vouga, ''Les stations lacustres du Lac de Neuchâtel'', war ''Anthr.'' 1923, pp. 49-62. (76) R. Munro, ''The Lake-Dwellings of Europe'', London, 1890. (77) ''Crannog'' eo ano gouezelek ar prenneg. Deveret eo eus ''crann'' « prenn, gwez ». (78) P. W. Joyce, ''A Social History of Ancient Ireland'', I, London, 1903, pp. 65-7. (79) Bez’ ez eus bet moarvat, e-touez Europiz d’ar c’houlz-se, giziou-bezia all ha n’anavezomp ket dre ma n’o deus ket lezet a rouedou, evel ar bezia war chafodou prenn savet a-us da varr an douar, pe ar bezia e bannadur ar gwez bras. Heuliet e veze c’hoaz en Hen-amzer ar c’hiz diweza-mañ gant Kolchidiz : ar c’horfou maro, paket e bugenou, a veze ereet ganto ouz barrou ar gwez, Apollonios Rhodad, ''Argon.'' II, gw. 200. (80) Mougeo an Ombrive a zo anezi daou drepas — eun trepas izela, 400 metrad hed, o kas d’eur sal vras oc’h ober ar voger hella anezi eur roc’hell serz 45 metrad uhelder ; e lein ar roc’hell-se emañ genou an trepas uhela, 900 metrad hed. En trepas-se eo en em gave ar garmel, ''Anthr.'' 1927, pp. 277-8. (81) An holl relegou-se, a vije bet ken talvoudus ar studi anezo evit anaout gouennou nevez-varevez ar maen, a zo bet distrujet hini-ha-hini gant an douristed o weladenni ar vougeo. Peder durychenn hepken a zo bet miret. (82) Baron J. de Baye, ''Sur les cavernes sépulcrales dans le département de la Marne'', war ''Congrès internat. d’anthr. et d’archéol. préhist.'' Brussel, 1872, p. 393 ; ''L’Archéol. préhist.'' (kenta mouladur 1879 ; eil mouladur 1889) ; A. de Quatrefages, ''Hommes fossiles et hommes sauvages'', pp. 117-42. (83) D. J. Wœlfel, ''Die Trepanation Studien über Ursprung, Zusammenhänge und kulturelle Zugehœrigkeit der Trepanation. Erste Studie: Die kulturellen Zusammenhänge und der einheitliche Ursprung der Trepanation in Melanesien und Amerika'', war ''Anthropos'', 1925, pp. 1-50 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 214-5. (84) De Quatrefages, ''op. cit.'' p. 129. E. Gwiard, ''La trépanation crânienne chez les Néolithiques et les Primitifs modernes'', Bourdel, 1929 (''Anthr.'' 1930, pp. 311-13). (85) Déchelette, I, p. 478, notenn 5. Diwar-benn ar c’hleñvedou gant oadvezidi ar maen, lenn Karl M. Fürst, ''När de dœda vittna'', Stockholm, 1920 ; ''Anthr.'' 1923, pp. 605-8 ; Doktor R. Verneau, ''A propos de l’antiquité de la syphilis'', war ''Anthr.'' 1922, pp. 603-5 ; P. Bouvet, ''Les lésions dentaires des Hommes préhistoriques'', 1922 ; ''Anthr.'' 1924, pp. 306-7. L. Michaelis, ''Vergleichende mikroskopische Untersuchungen an rezenten, historischen und fossilen menschlichen Knochen; zugleich ein beige Contribution zur Geschichte der Syphilis'', Jena, 1930 ; L. Pales, ''État actuel de la Paléopathologie contribution à''<noinclude><references/></noinclude> ry3j0wrxw30hwr6acnvd9k2b62v0wz0 102 67313 210608 2026-10-27T14:16:15Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "l’étude de la pathologie comparative'', 1930 (''Anthr.'' 1930, pp. 308-11). (86) N’hellomp ket displega amañ dre ar munud kement stumm a vez kavet gant an taoliou-maen hag an hentou-korriganed. Da glevout hiroc’h war gement-se, lenn Déchelette, I, pp. 390-429. (87) Keñveria J. Loth, ''L’omphalos chez les Celtes'', war ''Rev. des Études anciennes'', 1915, pp. 193-206 ; ''Lia Fail ou Pierre de Fal, pierre d’intronisation ou d’épreuve des rois d’Irl..." 210608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>l’étude de la pathologie comparative'', 1930 (''Anthr.'' 1930, pp. 308-11). (86) N’hellomp ket displega amañ dre ar munud kement stumm a vez kavet gant an taoliou-maen hag an hentou-korriganed. Da glevout hiroc’h war gement-se, lenn Déchelette, I, pp. 390-429. (87) Keñveria J. Loth, ''L’omphalos chez les Celtes'', war ''Rev. des Études anciennes'', 1915, pp. 193-206 ; ''Lia Fail ou Pierre de Fal, pierre d’intronisation ou d’épreuve des rois d’Irlande à Tara'', ''id.'' 1917, pp. 35-8. (88) Keñveria J. Loth, ''Fanum et Simulacrum dans la Vie la plus ancienne de Saint Samson, minihi breton et nemed irlandais'', war ''Rev. Archéol.'' 1924, II, pp. 49-63. (89) A-zivout taoliou-maen ar Spagn, lenn ''Anthr.'' 1922, pp. 308-13 ; 1923, p. 407 ; H. Obermaier, ''Die Dolmen Spaniens'', war ''Mitteilungen der Anthropologischen Gesellschaft in Wien'', 1920, pp. 107-32 ; ''Anthr.'' 1923, pp. 580-2. (90) An hendraour suedat Sven Nilsson eo an hini kenta en deus diskouezet an heñvelderiou-se en e levr diwar-benn Kenta annezidi Skandinavia (troet e galleg, 1868). Gwelout ouspenn A. Bertrand, ''Archéologie celtique et gauloise'', eil mouladur reizet ha kresket, 1889, pp. 184-90, danevell ha skeudennou ; ''La Gaule avant les Gaulois'', eil mouladur, 1891, pp. 158-61, danevell ha skeudennou. Keñveria Frederik Whymper, ''Voyages et aventures dans l’Alaska'', troidigez c’hallek, 1871, pp. 207-9, danevell ha skeudenn (mouladur distag diwar ''Le Tour du Monde'', 1869). (91) Komandant D’Ollone, ''Les Derniers Barbares (Chine-Tibet-Mongolie), Mission D’Ollone, 1906-1909'', Paris, 1911, pp. 268-76. (92) Keñveria J. de Morgan, pp. 254-5. (93) Bez’ ez eus, e Kornog Europa, daou rummad taoliou-maen : 1° ar re a zo bet savet da nevez-varevez ar maen — er re-se eo ne vez kavet nemet binviou-maen ; 2° ar re a zo bet savet e-pad oadvez ar c’houevr ha derou-kenta oadvez an arem. (94) M. ha S.-J. Péquart ha Zakariaz ar Rouzig, ''Corpus des signes gravés des monuments mégalithiques du Morbihan'', 1927 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 543-4. (95) Gwelout R. Dussaud, ''Civilisations préhelléniques'', pp. 327-413 ; G. Glotz, ''Civilisation égéenne'', pp. 263-332 ; Sir J. G. Frazer, ''Le Rameau d’Or'', troidigez c’hallek gant R. Stiebel ha J. Toutain, teir levrenn, 1903-1911, ''passim'' (dreist-holl an trede levrenn : ''Cultes agraires et sylvestres'') ; ''Adonis, études de religions orientales comparées'', troidigez c’hallek gant Laidly Frazer, 1921, ''passim''. (96) Dr Stockis, ''Les pétroglyphes de Gavrinis et leur interprétation'', war ''Anthr.'' 1921, pp. 1-36.<noinclude><references/></noinclude> j2dmvnhu2lx6hk3shyjkrxlbsvzpe8o 210609 210608 2026-10-27T14:16:31Z Aveldro 601 210609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>''l’étude de la pathologie comparative'', 1930 (''Anthr.'' 1930, pp. 308-11). (86) N’hellomp ket displega amañ dre ar munud kement stumm a vez kavet gant an taoliou-maen hag an hentou-korriganed. Da glevout hiroc’h war gement-se, lenn Déchelette, I, pp. 390-429. (87) Keñveria J. Loth, ''L’omphalos chez les Celtes'', war ''Rev. des Études anciennes'', 1915, pp. 193-206 ; ''Lia Fail ou Pierre de Fal, pierre d’intronisation ou d’épreuve des rois d’Irlande à Tara'', ''id.'' 1917, pp. 35-8. (88) Keñveria J. Loth, ''Fanum et Simulacrum dans la Vie la plus ancienne de Saint Samson, minihi breton et nemed irlandais'', war ''Rev. Archéol.'' 1924, II, pp. 49-63. (89) A-zivout taoliou-maen ar Spagn, lenn ''Anthr.'' 1922, pp. 308-13 ; 1923, p. 407 ; H. Obermaier, ''Die Dolmen Spaniens'', war ''Mitteilungen der Anthropologischen Gesellschaft in Wien'', 1920, pp. 107-32 ; ''Anthr.'' 1923, pp. 580-2. (90) An hendraour suedat Sven Nilsson eo an hini kenta en deus diskouezet an heñvelderiou-se en e levr diwar-benn Kenta annezidi Skandinavia (troet e galleg, 1868). Gwelout ouspenn A. Bertrand, ''Archéologie celtique et gauloise'', eil mouladur reizet ha kresket, 1889, pp. 184-90, danevell ha skeudennou ; ''La Gaule avant les Gaulois'', eil mouladur, 1891, pp. 158-61, danevell ha skeudennou. Keñveria Frederik Whymper, ''Voyages et aventures dans l’Alaska'', troidigez c’hallek, 1871, pp. 207-9, danevell ha skeudenn (mouladur distag diwar ''Le Tour du Monde'', 1869). (91) Komandant D’Ollone, ''Les Derniers Barbares (Chine-Tibet-Mongolie), Mission D’Ollone, 1906-1909'', Paris, 1911, pp. 268-76. (92) Keñveria J. de Morgan, pp. 254-5. (93) Bez’ ez eus, e Kornog Europa, daou rummad taoliou-maen : 1° ar re a zo bet savet da nevez-varevez ar maen — er re-se eo ne vez kavet nemet binviou-maen ; 2° ar re a zo bet savet e-pad oadvez ar c’houevr ha derou-kenta oadvez an arem. (94) M. ha S.-J. Péquart ha Zakariaz ar Rouzig, ''Corpus des signes gravés des monuments mégalithiques du Morbihan'', 1927 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 543-4. (95) Gwelout R. Dussaud, ''Civilisations préhelléniques'', pp. 327-413 ; G. Glotz, ''Civilisation égéenne'', pp. 263-332 ; Sir J. G. Frazer, ''Le Rameau d’Or'', troidigez c’hallek gant R. Stiebel ha J. Toutain, teir levrenn, 1903-1911, ''passim'' (dreist-holl an trede levrenn : ''Cultes agraires et sylvestres'') ; ''Adonis, études de religions orientales comparées'', troidigez c’hallek gant Laidly Frazer, 1921, ''passim''. (96) Dr Stockis, ''Les pétroglyphes de Gavrinis et leur interprétation'', war ''Anthr.'' 1921, pp. 1-36.<noinclude><references/></noinclude> 534pobjuuvhclwzwxx8ebeuzqq2i0rj 102 67314 210611 2026-10-27T14:17:43Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "(97) Keñveria tatouaduriou an delwennouïgou-pri kavet e Cucuteni, Roumania, Déchelette, I, p. 568, sk. 213. (98) I, pp. 584-603. (99) H. Obermaier, ''El dolmen de Soto (Trigueros, Huelva)'', war ''Boletin de la Sociedad española de Excursiones'', 1924, pp. 1-31 ; ''Anthr.'' 1924, pp. 434-5. (100) Ar pouezusa labour-skrid war ar poent-se eo hini F. Frankowski, ''Estelas discoideas de la Peninsula iberica'', war ''Comision de Investigaciones paleonto... 210611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>(97) Keñveria tatouaduriou an delwennouïgou-pri kavet e Cucuteni, Roumania, Déchelette, I, p. 568, sk. 213. (98) I, pp. 584-603. (99) H. Obermaier, ''El dolmen de Soto (Trigueros, Huelva)'', war ''Boletin de la Sociedad española de Excursiones'', 1924, pp. 1-31 ; ''Anthr.'' 1924, pp. 434-5. (100) Ar pouezusa labour-skrid war ar poent-se eo hini F. Frankowski, ''Estelas discoideas de la Peninsula iberica'', war ''Comision de Investigaciones paleontologicas y prehistoricas'', Niverenn 25, Madrid, 1920 ; ''Anthr.'' 1922, pp. 305-7. (101) Diwar-benn an delwennou-bez o skeudenna brezelidi geltiat, lenn labour-skrid Paol Couissin, ''Le Gaulois de Montdragon'', war ''Rev. Archéol.'' 1923, II, pp. 213-21. (102) En oadvez ar C’haro-erc’h, ehanlec’hiou e-kreiz an douarou, evel mougeviou-annez stêr Vezera, a oa enno, en eur gevred, kregin eus ar mor Kreizdouarek, kregin eus ar mor Bras, ha kregin all, kentvedel ar re-se, bet dastumet e traezegou en Touren hag ar Poatou. En arrebeuri mougeo-annez Thayngen, e-kichen Schaffhouse, Helvetia, e oa fosilennou miokenel a oa bet degaset di eus bannleo Wien (Aostria). Nemet n’heller ket dastum diwar ar c’havadennou-se e vije bet a-benn neuze kenwerz etre ar meuriadou. Hemolc’herien ha pesketaerien nemetken a oa en Europa d’ar c’houlz-se hag ec’hon-meurbet eo an dachennad-douar ergerzet gant ar seurd pobladou. E nevez-varevez ar maen er c’hontrol emañ stag an dud ouz o c’hornad dre al labour-douar. (103) Tud an dilerc’hiadou-kegin na raent ket gant goulard. (104) Olifanted, o tenna d’ar ouenn afrikat a vremañ, o deus padet da veva e Berberia betek amzer an impalaerded roman, E. F. Gautier, ''Le Sahara'', 1923, pp. 50-1. (105) P. Héléna, ''Les grottes sépulcrales des Monges, à Narbonne'', Toloza, 1925 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 174-7. (106) H. Obermaier, ''El dolmen de Matarrubilla'', war ''Comision des Investigaciones paleontologicas y prehistoricas'', levrig 26, Madrid, 1919 ; ''Anthr.'' 1922, pp. 311-3. (107) An ano-se eo an hini a veze roet, en amzer ar Romaned, d’eun doare maen-prizius, heñvel a-walc’h ouz ar maen-turkez, a veze kavet e Karamania hag er C’haokaz. Kemeret eo bet gant hendraourien an XIXvet kantved da envel ar maen nevez dianav kavadennet ganto en taoliou-maen. E gwirionez, kalaïs ar Romaned, ar maen prizius anvet kalaïs gant ar ragistorourien hag ar maen-turkez a zo tri seurt mein disheñvel. (108) Montelius-Reinach, p. 29 ; Déchelette, I, pp. 425, 595-601, 619-30 ; R. Dussaud, p. 282. (109) A-zivout merdeadennou Poluneziz, lenn levriou A. de Quatrefages, ''Les Polynésiens et leurs migrations'', 1866 ; ''{{Tired|Hom|mes}}<noinclude><references/></noinclude> mgj2ii2bu1dowlmpre07tm7hor41h7k 210612 210611 2026-10-27T14:17:54Z Aveldro 601 210612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>(97) Keñveria tatouaduriou an delwennouïgou-pri kavet e Cucuteni, Roumania, Déchelette, I, p. 568, sk. 213. (98) I, pp. 584-603. (99) H. Obermaier, ''El dolmen de Soto (Trigueros, Huelva)'', war ''Boletin de la Sociedad española de Excursiones'', 1924, pp. 1-31 ; ''Anthr.'' 1924, pp. 434-5. (100) Ar pouezusa labour-skrid war ar poent-se eo hini F. Frankowski, ''Estelas discoideas de la Peninsula iberica'', war ''Comision de Investigaciones paleontologicas y prehistoricas'', Niverenn 25, Madrid, 1920 ; ''Anthr.'' 1922, pp. 305-7. (101) Diwar-benn an delwennou-bez o skeudenna brezelidi geltiat, lenn labour-skrid Paol Couissin, ''Le Gaulois de Montdragon'', war ''Rev. Archéol.'' 1923, II, pp. 213-21. (102) En oadvez ar C’haro-erc’h, ehanlec’hiou e-kreiz an douarou, evel mougeviou-annez stêr Vezera, a oa enno, en eur gevred, kregin eus ar mor Kreizdouarek, kregin eus ar mor Bras, ha kregin all, kentvedel ar re-se, bet dastumet e traezegou en Touren hag ar Poatou. En arrebeuri mougeo-annez Thayngen, e-kichen Schaffhouse, Helvetia, e oa fosilennou miokenel a oa bet degaset di eus bannleo Wien (Aostria). Nemet n’heller ket dastum diwar ar c’havadennou-se e vije bet a-benn neuze kenwerz etre ar meuriadou. Hemolc’herien ha pesketaerien nemetken a oa en Europa d’ar c’houlz-se hag ec’hon-meurbet eo an dachennad-douar ergerzet gant ar seurd pobladou. E nevez-varevez ar maen er c’hontrol emañ stag an dud ouz o c’hornad dre al labour-douar. (103) Tud an dilerc’hiadou-kegin na raent ket gant goulard. (104) Olifanted, o tenna d’ar ouenn afrikat a vremañ, o deus padet da veva e Berberia betek amzer an impalaerded roman, E. F. Gautier, ''Le Sahara'', 1923, pp. 50-1. (105) P. Héléna, ''Les grottes sépulcrales des Monges, à Narbonne'', Toloza, 1925 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 174-7. (106) H. Obermaier, ''El dolmen de Matarrubilla'', war ''Comision des Investigaciones paleontologicas y prehistoricas'', levrig 26, Madrid, 1919 ; ''Anthr.'' 1922, pp. 311-3. (107) An ano-se eo an hini a veze roet, en amzer ar Romaned, d’eun doare maen-prizius, heñvel a-walc’h ouz ar maen-turkez, a veze kavet e Karamania hag er C’haokaz. Kemeret eo bet gant hendraourien an XIXvet kantved da envel ar maen nevez dianav kavadennet ganto en taoliou-maen. E gwirionez, kalaïs ar Romaned, ar maen prizius anvet kalaïs gant ar ragistorourien hag ar maen-turkez a zo tri seurt mein disheñvel. (108) Montelius-Reinach, p. 29 ; Déchelette, I, pp. 425, 595-601, 619-30 ; R. Dussaud, p. 282. (109) A-zivout merdeadennou Poluneziz, lenn levriou A. de Quatrefages, ''Les Polynésiens et leurs migrations'', 1866 ; ''{{Tired|Hom|mes}}''<noinclude><references/></noinclude> 9c36hrpv0gwijr3h4f6fz0y5x3kqopd 102 67315 210613 2026-10-27T14:18:49Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "''{{Tired2|Hom|mes}} fossiles et Hommes sauvages'', 1884, pp. 401-94. Diwar-benn an ober gant bagou pilprennek bras hag ar pouez en deus se war stumm ar gevredigez (rannadur al labour, furmidigez ar renkadou, hag all), lenn Paol Descamps, ''Le rôle social de la pirogue'', war ''Anthr.'' 1923, pp. 127-45. (110) Anoiou all a zo bet graet eus ar ouenn-se : skandinaviat, teutonek, germanek, keumrik, galatiat, hag all. An oll anoiou-se a dleer da zilezel,... 210613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude>''{{Tired2|Hom|mes}} fossiles et Hommes sauvages'', 1884, pp. 401-94. Diwar-benn an ober gant bagou pilprennek bras hag ar pouez en deus se war stumm ar gevredigez (rannadur al labour, furmidigez ar renkadou, hag all), lenn Paol Descamps, ''Le rôle social de la pirogue'', war ''Anthr.'' 1923, pp. 127-45. (110) Anoiou all a zo bet graet eus ar ouenn-se : skandinaviat, teutonek, germanek, keumrik, galatiat, hag all. An oll anoiou-se a dleer da zilezel, rak fall ez int pez a c’hellont beza, tennet ha ma ’z int eus yezou pe vroadeleziou an istorvez. Drezo en em gav kemmesket daou daj disheñvel a-grenn o natur : ar ouenn, a zo tra gorfel ; ar yez (pe ar vroadelez) a zo tra sevenadurel. Dre se n’int mat nemet da lakat rouestl er speredou. Gouennou Europa a zo kant gwech kosoc’h eget ar c’hosa broadeleziou kounaet gant an istor, ha kalz ledanoc’h skignet ez int egeto. Setu perak ne zere tamm ebet outo anoiou tennet eus ar broadeleziou-se. Daou ano all a zo bet graet c’hoaz eus ar ouenn hanternoziat ''Homo europaeus'' (gant Linne da genta, ha Lapouge da ziweza), ''Homo dolichomorphus nordicus'' (gant Giuffrida-Ruggeri). (111) Anoiou all bet roet d’ar ouenn-se : gouenn iberiat-enezel (fall-tre), gouenn iberiat (fall-kenan), gouenn atlantat-kreizdouaregat, ''Homo europaeus dolichomorphus mediterraneus'', ''Homo meridionalis''. (112) Anoiou all : gouenn gornogel, gouenn gevenel, gouenn geltiat-slaviat (fall-fall), arverniat (fall), laponheñvel (fall), geltiat (eus ar falla), gouenn rhetiat (fall-meurbet), gouenn armeniatheñvel (fall), vedek (fall), ''Homo europaeus brachymorphus alpinus''. (113) Haddon-Van Gennep, p. 45. (114) ''Id.'' pp. 49-54. (115) Stank eo an neuz-ouenn-se e Dalekarlia (''Dalarne'' e swedeg) hag e Westfalia achano an anoiou roet d’ezi. Setu amañ ar stummadou penna ouz hec’h arouezenna : klopenn hirbennek pe bennet-etre, dremm ledan, karvan-draon ledan, elgez-teo, fri-etre, daoulagad sklaer, bleo sklaer, kroc’hen morlivet, ment uhel-meurbet, Hans F. R. Guenther, ''Rassenkunde des deutschen Volkes'', daouzekvet mouladur, München, 1928 ; ''Anthr.'' 1928, pp. 177-9. (116) Da glevout hiroc’h war ar c’hudennou-se lenn P. Diffloth, ''La Beauté s’en va'', pp. 1-97. (117) Eur skouer vantrus eus ar sotoni hag ar pleg d’ar vandalerez a zo e mab-den a zo degaset dre istor distrujidigez relegou-tud an Ombrive. Gweladennerien ar vougeo, ken douristed, ken tud ar vro, a vourre o vunuzuna dindan sol o botez eskern m’edo leun ganto ar gammel vras-se. Mil a relegennou tost-da-vat, o tont eus nevez-varevez ar maen, a zo aet da goll evel-se.<noinclude><references/></noinclude> 32fggrj1k7wcu5kmq43wnxa6x1cr8ky 102 67316 210616 2026-10-27T23:07:03Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> (118) Schliz, war trede kevrenn levr R. R. Schmidt, ''Die diluviale Vorzeit Deutschlands'', Stuttgart, 1912 ; Boule, pp. 338-40. (119) A. Keith, war ''University of Bristol Proceedings of the Spelaeological Society'', levr II, kevrenn I ; ''Anthr.'' 1924, p. 604. (120) ''Anthr.'' 1924, p. 567. (121) An abad H. Breuil, da skouer, war ''Anthr.'' 1921, p. 352. (122) C. A. Nordmann, ''Some Baltic problems'', war ''Journ. of the Royal A... 210616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> (118) Schliz, war trede kevrenn levr R. R. Schmidt, ''Die diluviale Vorzeit Deutschlands'', Stuttgart, 1912 ; Boule, pp. 338-40. (119) A. Keith, war ''University of Bristol Proceedings of the Spelaeological Society'', levr II, kevrenn I ; ''Anthr.'' 1924, p. 604. (120) ''Anthr.'' 1924, p. 567. (121) An abad H. Breuil, da skouer, war ''Anthr.'' 1921, p. 352. (122) C. A. Nordmann, ''Some Baltic problems'', war ''Journ. of the Royal Anthr. Institute'', Levr LII, 1922, pp. 26-45 ; ''Anthr.'' 1924, pp. 565-8. (123) A. A. Mendes Correa, ''Origins of the Portuguese'', war ''American Journal of Physical Anthropology'', II, niv. 2, 1919 ; ''Anthr.'' 1922, pp. 133-4. (124) Taolit pled ne lavar ket « mongolheñvel » kement ha « mongoliat ». N’eo ket a-walc’h eun nebeud heñvelderiou e stummadur an dremm da verka ez eus kerentiez etre diou ouenn disrannet dre al lec’h hag an amzer. Bez’ ez eus hizio en Afrika, da skouer, gouennou Morianed ha d’ezo en o dremm stummadou mongolheñvel — eun diskianterez e vefe, evelato, dastum diwar se ez eo ar gouennou-se, hag i stummet da veva e broiou tomm-grizias, diwar an hevelep kef ha Mongoled steppennou yenskournec’hoañvek Kreiz Azia. Tuet eo eur rummad denoniourien da gredi ez eus eus ar stummadou mongolheñvel, morianheñvel hag europatheñvel stummadou-diazez e gouenn-veur mab-den. Diwar-bouez levezoniou ’zo e c’hellfe ar stummadou-se dont da ziwana ha d’en em skigna e gouennou-tud disheñvel. Diskleria a c’helled er c’hiz-se ar stummadou europatheñvel pe euraziatheñvel (dremm yuzev pe assiriat) a zo bet eur souez da ergerzourien genta Afrika o c’havout e-touez meuriadou Morianed o chom en tu-hont d’ar c’heheder, D. Livingstone, ''Explorations du Zambèse et de ses affluents'', 1866, pp. 107, 464 ; ''Dernier Journal'', 1876, I, pp. 144-5. Keñveria V. Suk, ''On face Types in Man'', war ''Anthropologia'', Praha, 1928, pp. 35-40 ; ''Anthr.'' 1928, pp. 413-4 ; Franz Weidenreich, ''Rasse und Kœrperbau'', Berlin, 1927 ; ''Anthr.'' 1927, pp. 190-1. (125) Rouez a-walc’h e oa koulskoude ar rakkarvanegez gant krennbenneien Kreiz Europa. (126) E. Cartailhac, ''Les Ages préhistoriques de l’Espagne et du Portugal'', 1886, pp. 52-3. (127) A-vec’h ma vez kavet hizio eun dervenn bennak o kreski anezi hec’h-unan en tu kreisteiz da ouarnamant Petrograd. (128) ''Sus scrofa ferus''. Ne vez ket kavet bremañ ar moc’h-gouez er rannvro-se. Aet int da get, a-gevret gant ar c’hoadou dero moarvat, pell kent derou an istorvez. Ret eo diskenn davet ar c’hreisteiz betek en tu-hont d’ar 55vet derez led hanternozel evit kavout moc’h-gouez e Rusia. (129) A. A. Inostranzef, ''Den ragistorek oadvez ar maen war glan Lenn Ladoga'' (e ruseg), Sant-Peterburg, 1882.<noinclude><references/></noinclude> hjdk1jl4vf6ivj8wa2br59oqwl7htv0 102 67317 210617 2026-10-27T23:08:28Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> (130) Zupanic, ''Les premiers habitants des Pays yougo-slaves'', war ''Rev. anthropol.'' 1919, p. 32. (131) Anvet evel-se diouz ano mougeviou ar Balmaou-Tomm, e departamant Lozère, Okitania, a oa bet kemeret da garmel gant nevez-oadvezidi ar maen. Eskern a-ziwar kantadou a dud a oa enno, hag unouenn-meurbet e oa an dud-se, da zezvarn diouz an tri-ugent klopenn divoulch a zo bet gallet studia. Ar ger romanek ''balma'' (''balme'' e gall... 210617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> (130) Zupanic, ''Les premiers habitants des Pays yougo-slaves'', war ''Rev. anthropol.'' 1919, p. 32. (131) Anvet evel-se diouz ano mougeviou ar Balmaou-Tomm, e departamant Lozère, Okitania, a oa bet kemeret da garmel gant nevez-oadvezidi ar maen. Eskern a-ziwar kantadou a dud a oa enno, hag unouenn-meurbet e oa an dud-se, da zezvarn diouz an tri-ugent klopenn divoulch a zo bet gallet studia. Ar ger romanek ''balma'' (''balme'' e galleg koz, ''baume'' e galleg bremañ) a dalv « mougeo ». A ouenn geltiek e vije (Dottin, ''Langue gauloise'', 1920, p. 230). Kar e hañval beza d’ar ger henvrezonek ''bal'' « briell serz (eur stêr) », « rochell serz », kerneveg « mengleuz », d’ar ger iwerzonek ''baile'' « annezlec’h », lemañ o tont diwar eun hengaltek ''balion'' « annezlec’h », liester ''balia'' « bodad-tiez », « kêr », ''Rev. celt.'' 1922, pp. 56-7. (132) H. Vallois, ''Les ossements énéolithiques de l’Ombrive (Ariège)'', war ''Anthr.'' 1927, pp. 277-303, 473-89. (133) Hirbennek eo hizio c’hoaz an darnvuia eus ar boblañs e Breiz-Veur hag er Portugal.<noinclude><references/></noinclude> g8p9p6hsiuiwapz82cbh3n9ywn1tqhg 102 67318 210618 2026-10-27T23:09:41Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> Diwar ar 15 a viz HERE 1932 ; KANNADIG GWALARN Kazetenn nevez e brezoneg aes da gompren Eun niverenn bep miz Ma fell d'eoc'h kaout plijadur a-hed ar bloaz, lakait dioustu hoc'h ano evit kaout ar C'hannadig nevez. Savet eo bet evidoc'h, n'eus forz piou oc'h, koz pe yaouank, paour pe binvidik. Skrivet e vo en eun doare aes da gomprein, e brezoneg evel ma vez komzet war ar maez. Ennan e vo Imajou kaer hag e-leiz. En... 210618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> Diwar ar 15 a viz HERE 1932 ; KANNADIG GWALARN Kazetenn nevez e brezoneg aes da gompren Eun niverenn bep miz Ma fell d'eoc'h kaout plijadur a-hed ar bloaz, lakait dioustu hoc'h ano evit kaout ar C'hannadig nevez. Savet eo bet evidoc'h, n'eus forz piou oc'h, koz pe yaouank, paour pe binvidik. Skrivet e vo en eun doare aes da gomprein, e brezoneg evel ma vez komzet war ar maez. Ennan e vo Imajou kaer hag e-leiz. Ennan e vo keleier a bep seurt traou dudius, traou kentelius traou fentus. Priz ar c'houmanant-bloaz DEK LUR (Broiou estren: 1S lur)<noinclude><references/></noinclude> suz3ix6gp3tdb3zcvlxvgfpnhcpbhxy 102 67319 210619 2026-10-27T23:10:34Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ Pajenn krouet gant : "<nowiki/> <br> Eur « prim » kaer a vez kinniget gant KANNADIG GWALARN D'ar re a baoo o c'Iioumanant a-raok miz here, e vo kaset, dioustu, an niverenn vrao mouiet e miz meurz, hag evel a prim », evit netra ha war ar marc'had, unan eus al levriou-mañ da zibab : LEVR AL LOENED, TELENN ARVOR, GORSED DIGOR, TONKADUR BUGALE TUIHEANN, GRAMMAIRE BRETONNE, LA PRONONCIATION DU BRETON, L'ORTHOGRAPHE BRETONNE. Evit kaout KANNADIG GWALARN e-pad eur bl... 210619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> Eur « prim » kaer a vez kinniget gant KANNADIG GWALARN D'ar re a baoo o c'Iioumanant a-raok miz here, e vo kaset, dioustu, an niverenn vrao mouiet e miz meurz, hag evel a prim », evit netra ha war ar marc'had, unan eus al levriou-mañ da zibab : LEVR AL LOENED, TELENN ARVOR, GORSED DIGOR, TONKADUR BUGALE TUIHEANN, GRAMMAIRE BRETONNE, LA PRONONCIATION DU BRETON, L'ORTHOGRAPHE BRETONNE. Evit kaout KANNADIG GWALARN e-pad eur bloaz, kasit dek lur hag ar bapereiiii-mañ da : Journal de GWALARN Boîte Postale 75 BREST (Kont Chek-postal: 96-38, Rennes). Ano Adres a c'houlenn kaout KANNADIG GWALARN e-pad eur bloaz. Kas a ran d'eoc'h DEK LUR. Setu aman ano al levr a zibahan evel « prim » :<noinclude><references/></noinclude> 88cavv6y056a2vc6ywg50kk7qe38obr