Wikimammenn brwikisource https://br.wikisource.org/wiki/Wikimammenn:Degemer MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikimammenn Kaozeadenn Wikimammenn Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad Meneger Kaozeadenn meneger Pajenn Kaozeadenn pajenn Oberour Kaozeadenn oberour TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 104 11298 210674 210192 2026-11-01T14:44:28Z Aveldro 601 210674 wikitext text/x-wiki {{Oberour | anv brezhonek = Reun ar Rouz | anv-pluenn = Meven Mordiern | anv gallek = René Le Roux | skeudenn = | deiz ganedigezh = | miz ganedigezh = | bloavezh ganedigezh = 1878 | deiz marvedigezh = | miz marvedigezh = | bloavezh marvedigezh = 1949 | alc'hwez diforc'hañ = Mordiern, Meven }} '''Oberennoù''' *Notennou diwar-benn ar Gelted Koz, o istor hag o sevenadur, gant [[Abherve]]. 12 levrenn embannet etre 1911 ha 1922. [https://bibliotheque.idbe.bzh/serie.php?nom=Notenno%C3%B9+Diwar-benn+ar+Gelted+Koz&l=br IDBE] *[[Notennou diwar-benn ar Gelted Koz]], o istor hag o sevenadur, gant [[Abherve]]. Adembannet e stumm ul levr gant ''Skridoù Breizh'', 1944. [https://bibliotheque.idbe.bzh/document.php?id=notennou-diwar-benn-ar-gelted-koz-5755&l=br IDBE] *[[Prederiadennou diwar-benn ar Yezou hag ar Brezoneg]]. [[Gwalarn]], 1935-1936. * [[Istor ar bed]]. [[Gwalarn]], 1929-1941 ** [[Istor ar bed - Levrenn genta|Levrenn gentañ]] (Gwalarn, 1929) ** [[Istor ar bed - Eil levrenn|Eil levrenn]] (Gwalarn, 1930) ** [[Istor ar bed - Trede levrenn|Trede levrenn]] — Gwalarn 44-45 — Gouere-Eost 1932 *** Stagadenn d’an trede levrenn — Gwalarn 64 — Meurzh 1934 ** Pevare levrenn — Gwalarn 99 — C’houevrer 1937 ** Pempvet levrenn — Gwalarn 101-102 — Ebrel-Mae 1937 ** C’houec’hvet levrenn — Gwalarn 112-113 — Meurz-Ebrel 1938 *** Notennou-klokaat da istor an doñva-loened — Gwalarn 126 — Mae 1939, pp. 24-32 ** Seizvet levrenn — Gwalarn 128-129 — Gouere-Eost 1939 *** Notennou-klokaat da gevrennou moulet Istor ar Bed — Gwalarn 135 — Ebrel 1941, pp. 303-313 * Gant luoez an doueed (huñvre) — Gwalarn 115-116 — Mezeven-Gouere 1938 * Logotigiakos (huñvre hen-geltiek) — Gwalarn 118 — Gwengolo 1938 jw704pion3q4b46uwqlil9atakw3qt9 102 67067 210665 210442 2026-11-01T14:25:36Z Aveldro 601 210665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|<big>'''TAOLENN AN EIL PENNAD'''</big>}} {{Kreizañ|<big>'''AMZERIOU KOSA AR RAGISTORVEZ'''</big>}} <br> {{Taolenn | nodots | pajenn = {{sc|pajenn}} }} {{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (eil levrenn)/I.|Eun damsell ouz torosennadur, douaroniez ha temziou-amzer ar C’hentved]] | lodenn = I. — | pajenn = 1 }} {{Taolenn | titl = Ganedigez an Douar hervez ar steredoniourien | lodenn = &nbsp; | pajenn = 3 }} {{Taolenn | titl = Ar c’hemmaduriou c’hoarvezet e torosennadur ar C’hentved | lodenn = &nbsp; | pajenn = 9 }} {{Taolenn | titl = Ar c’hemmaduriou degouezet e temz-amzer ar C’hentved | lodenn = &nbsp; | pajenn = 13 }} {{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (eil levrenn)/II.|Mab-den hag heñ a zo bet anezañ e-pad an trihoalad ?]] | lodenn = II. — | pajenn = 15 }} {{Taolenn | titl = Luziadell an eolitennou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 16 }} {{Taolenn | titl = Gwirheñvelder eus bezañs mab-den e-kerz rannoadvez diweza an trihoalad | lodenn = &nbsp; | pajenn = 18 }} {{Taolenn | titl = Petra a-zivout an den-marmouz pe marmouz-den ? | lodenn = &nbsp; | pajenn = 20 }} {{Taolenn | titl = Hena relegou mab-den | lodenn = &nbsp; | pajenn = 22 }} {{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (eil levrenn)/III.|Rannadou hag eilrannadou ar ragistorvez]] | lodenn = III. — | pajenn = 22 }} {{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (eil levrenn)/IV.|Ar Pleistoken pe Hen-varevez ar Maen]] | lodenn = IV. — | pajenn = 23 }} {{Taolenn | titl = Amzeroniez ar Pleistoken | lodenn = &nbsp; | pajenn = 24 }} {{Taolenn | titl = Ar c’hemmaduriou brasa c’hoarvezet en temz-amzer hag en torosennadur e-pad ar pleistoken | lodenn = &nbsp; | pajenn = 26 }}<noinclude><references/></noinclude> gqwkroilez3uecjfq309zdlesypqi3e 102 67227 210668 210649 2026-11-01T14:37:58Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> <poem style="margin-left:60%;">'''<big>Gwalarn</big>''' Niv. 44-45 8-vet Bloavez <big>GOUERE-EOST</big> 1932</poem> {{Kreizañ|<big>KANNADIG GWALARN</big> Priz ar c'houmanant-bloaz: DEK LUR<br> hag eur « prim » kaer<br> war ar marc’had<br> <small>●</small> d’ar c’henta a viz eost e oa<br> 115 koumananter<br> chom a ra da gavout<br> 885<br> ma karfe hol lennerien<br> e vefent kavet en eun devez !}}<noinclude><references/></noinclude> hl7b0ej7wlguktw6ehmxeqr607yon0t 102 67228 210669 210650 2026-11-01T14:38:13Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210669 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|E gwerz e ti « Gwalarn » :}} Meven Mordiern. — [[Istor ar bed - Levrenn genta|ISTOR AR BED, levrenn I]]. — 14 lur. Meven Mordiern. — [[Istor ar bed - Eil levrenn|ISTOR AR BED, levrenn II]]. — 10 lur.<noinclude><references/> {{Kreizañ|Pep gwir miret striz.}}</noinclude> fjj18kakbd5oqouoj15sw8q2bnoayxv 210670 210669 2026-11-01T14:38:38Z Aveldro 601 210670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|E gwerz e ti « Gwalarn » :}} Meven Mordiern. — [[Istor ar bed - Levrenn genta|ISTOR AR BED, levrenn I]]. — 14 lur. Meven Mordiern. — [[Istor ar bed - Eil levrenn|ISTOR AR BED, levrenn II]]. — 10 lur.<noinclude><references/> <br> {{Kreizañ|Pep gwir miret striz.}}</noinclude> aeh1r7umvda1cw9a2xpjbefaehjs5o7 210671 210670 2026-11-01T14:38:52Z Aveldro 601 210671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|E gwerz e ti « Gwalarn » :}} Meven Mordiern. — [[Istor ar bed - Levrenn genta|ISTOR AR BED, levrenn I]]. — 14 lur. Meven Mordiern. — [[Istor ar bed - Eil levrenn|ISTOR AR BED, levrenn II]]. — 10 lur. <br><noinclude><references/> <br> {{Kreizañ|Pep gwir miret striz.}}</noinclude> eylxk3o5dyitizkziauquhfif6cfdi6 102 67229 210672 210513 2026-11-01T14:41:46Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br><br> {{Kreizañ|{{Ment|'''ISTOR'''|400}}&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;{{Ment|'''AR'''|200}}&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;{{Ment|'''BED'''|400}}}} {{Kreizañ|{{Ment|'''TREDE LEVRENN'''|160}}}} <br> <br> {{Kreizañ|{{Ment|'''NEVEZ-VAREVEZ'''|160}}}} {{Kreizañ|{{Ment|'''AR MAEN'''|160}}}} {{Kreizañ|{{Ment|'''EN EUROPA'''|160}}}}<noinclude><references/></noinclude> rb8n1qy5d8g62tfx4ap1xp2bbdxuzx2 102 67234 210666 210521 2026-11-01T14:34:55Z Aveldro 601 /* Nann adlennet */ 210666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|'''{{Ment|TAOLENN|180}}'''}} {{-}} {{Taolenn | nodots | pajenn = {{sc|pajenn}} }} {{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (trede levrenn)/V.|Derou an holoken. Nevez-varevez ar maen]] | lodenn = V. | pajenn = 5 }} {{Taolenn | titl = Al lerc’h-ouz-lerc’h dre vras eus ijinerezou Europiz adal diwez hen-varevez ar maen betek oadvez ar metalou | pajenn = 8 }} {{Taolenn | titl = An ijinerezou-a-dremen etre hen-varevez ha nevez-varevez ar maen | pajenn = 10 }} {{Taolenn | titl = Al lerc’h-ouz-lerc’h eus an ijinerezou e-pad nevez-varevez ar maen | pajenn = 16 }} {{Taolenn | titl = Labour ar maen gant Europiz | pajenn = 19 }} {{Taolenn | titl = Labour ar prenn, ar c’horn hag an askourn | pajenn = 24 }} {{Taolenn | titl = Ar poderez-pri | pajenn = 25 }} {{Taolenn | titl = Al loened doñv. Magerez-chatal, hemolc’herez ha pesketaerez | pajenn = 28 }} {{Taolenn | titl = Ar plantennou gounezet. Gounidegez-douar ha kutuilherez | pajenn = 31 }} {{Taolenn | titl = Ar gwea hag ar gwiskamant | pajenn = 35 }} {{Taolenn | titl = An emlivadur-korf hag an tatoua | pajenn = 36 }} {{Taolenn | titl = Braoigou ha kinkladuriou-korf | pajenn = 37 }} {{Taolenn | titl = An ijinou-kaer | pajenn = 38 }} {{Taolenn | titl = An annezlec’hiou : tiez, keriadennou, kreñvlec’hiou | pajenn = 41 }} {{Taolenn | titl = Ar c’hêriadennou-war-zour | pajenn = 44 }} {{Taolenn | titl = Beziou, beredou ha karneliou. An trepanerez | pajenn = 46 }} {{Taolenn | titl = Ar mein-meur : taoliou-maen, mein-hir, kroummlec’hiou | pajenn = 49 }} {{Taolenn | titl = Ar c’hredennou e-kerz nevez-varevez ar maen | pajenn = 54 }} {{Taolenn | titl = Ar c’henwerz hag an darempredou etrevroadel | pajenn = 58 }} {{Taolenn | titl = Ar verdeadurez | pajenn = 60 }} {{Taolenn | titl = Gouennou-tud Europa e-pad nevez-varevez ar maen | pajenn = 62 }} {{Taolenn | titl = ''Notennou'' | pajenn = 74 }}<noinclude><references/></noinclude> qjos58n0isxps0tz8jfsjajuhtbrxvc 210667 210666 2026-11-01T14:36:57Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210667 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br> {{Kreizañ|'''{{Ment|TAOLENN|180}}'''}} {{-}} {{Taolenn | nodots | pajenn = {{sc|pajenn}} }} {{Taolenn | titl = [[Istor ar bed (trede levrenn)/V.|Derou an holoken. Nevez-varevez ar maen]] | lodenn = V. | pajenn = 5 }} {{Taolenn | titl = Al lerc’h-ouz-lerc’h dre vras eus ijinerezou Europiz adal diwez hen-varevez ar maen betek oadvez ar metalou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 8 }} {{Taolenn | titl = An ijinerezou-a-dremen etre hen-varevez ha nevez-varevez ar maen | lodenn = &nbsp; | pajenn = 10 }} {{Taolenn | titl = Al lerc’h-ouz-lerc’h eus an ijinerezou e-pad nevez-varevez ar maen | lodenn = &nbsp; | pajenn = 16 }} {{Taolenn | titl = Labour ar maen gant Europiz | lodenn = &nbsp; | pajenn = 19 }} {{Taolenn | titl = Labour ar prenn, ar c’horn hag an askourn | lodenn = &nbsp; | pajenn = 24 }} {{Taolenn | titl = Ar poderez-pri | lodenn = &nbsp; | pajenn = 25 }} {{Taolenn | titl = Al loened doñv. Magerez-chatal, hemolc’herez ha pesketaerez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 28 }} {{Taolenn | titl = Ar plantennou gounezet. Gounidegez-douar ha kutuilherez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 31 }} {{Taolenn | titl = Ar gwea hag ar gwiskamant | lodenn = &nbsp; | pajenn = 35 }} {{Taolenn | titl = An emlivadur-korf hag an tatoua | lodenn = &nbsp; | pajenn = 36 }} {{Taolenn | titl = Braoigou ha kinkladuriou-korf | lodenn = &nbsp; | pajenn = 37 }} {{Taolenn | titl = An ijinou-kaer | lodenn = &nbsp; | pajenn = 38 }} {{Taolenn | titl = An annezlec’hiou : tiez, keriadennou, kreñvlec’hiou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 41 }} {{Taolenn | titl = Ar c’hêriadennou-war-zour | lodenn = &nbsp; | pajenn = 44 }} {{Taolenn | titl = Beziou, beredou ha karneliou. An trepanerez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 46 }} {{Taolenn | titl = Ar mein-meur : taoliou-maen, mein-hir, kroummlec’hiou | lodenn = &nbsp; | pajenn = 49 }} {{Taolenn | titl = Ar c’hredennou e-kerz nevez-varevez ar maen | lodenn = &nbsp; | pajenn = 54 }} {{Taolenn | titl = Ar c’henwerz hag an darempredou etrevroadel | lodenn = &nbsp; | pajenn = 58 }} {{Taolenn | titl = Ar verdeadurez | lodenn = &nbsp; | pajenn = 60 }} {{Taolenn | titl = Gouennou-tud Europa e-pad nevez-varevez ar maen | lodenn = &nbsp; | pajenn = 62 }} {{Taolenn | titl = ''Notennou'' | lodenn = &nbsp; | pajenn = 74 }}<noinclude><references/></noinclude> qbi1wo53babp176xcg1i0vo7m8g05of 102 67238 210673 210653 2026-11-01T14:42:32Z Aveldro 601 210673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br><br> {{DilinennadNegativel|'''''Al lerc’h-ouz-lerc’h dre vras eus ijinerezou Europiz adal diwez hen-varevez ar maen betek oadvez ar metalou'''''}} Neblec’h n’en em ziskouez splannoc’h al lerc’h-ouz-lerc’h-se eget e taouarc’hegi Bro-Danmark, ar re anezo a zo anvet ''skovmoses'' « geuniou-koad » gant Skandinaviz&nbsp;<ref>Furchadennou a zo bet graet enno abaoe ar bloaz 1850 gant hendraourien ha ragistorourien an Hanternoz, Forchammer, Steenstrup ha Worsaae da genta.</ref>{{Reizh||.}} Ar gwiskad-barr en taouarc’hegou-se a zo anezañ dismantrou-plant diwar gouennou o veva bremañ c’hoaz er vro. Binviou ''houarn'' hepken a gaver er gwiskad-se. Er gwelead dindanañ, e teu ar binviou ''arem'' da gemer lec’h ar binviou houarn, hag an dero da gemer lec’h ar faou (ar faou eo an doare gwez a ra bremañ c’hoaz koadou an Danmark). Ragistorek end-eeun eo oadvez ar gwelead-se, peogwir na vez nepred meneg a goadou dero e kosa skridou ha hengouniou ar vro. A-is da welead an dero, e kaver eur gwelead all n’eus ennañ nemet ''pin''. Kevrenn uhela an trede gwelead-se a vez a-wechou enni binviou arem. E-barz ar gevrenn izela, n’eus nemet binviou ''maen'', darn anezo ''lufret dispar''&nbsp;<ref>Doktor R. Verneau, ''L’Homme préhistorique'', rakpennad d’an ''Histoire générale des Peuples, de l’Antiquité à nos jours'', embannet gant Larousse, I, 1925, p. II, bann 2. E gwirionez, e oa krog ar c’hoadou dero d’en em astenn ha da gemer lec’h ar c’hoadou pin e meur a gornad eus ar vro a-barz dibenn nevez-varevez ar maen, Oskar Montelius, ''les Temps préhistoriques en Suède et dans les autres pays scandinaves'', troet e galleg diwar ar saozneg gant Salomon Reinach, 1895, pp. 7-8.</ref>. Izeloc’h, e teu eur pevare gwelead gant ''nep'' ''roudenn a wez bras''. Eno, an taouarc’h a zo diwar<noinclude><references/></noinclude> 1td4mcudeqi5sua4njrkq88gnqfs9l0 102 67254 210658 210543 2026-11-01T14:12:06Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br><br> {{DilinennadNegativel|'''''Labour ar prenn, ar c’horn hag an askourn.'''''}} Mirout d’imp en deus graet an taouarc’h e-leiz a zafarou prenn a-douez ar re ma rae ganto nevez-oadvezidi ar maen : bataraziou gouglezeier, gwaregou, podou, bizier-ribod, bagou-pil-prennek, klouedou, hag all. Prenn ivin eo ar bataraziou, ar gouglezeier hag ar gwaregou kavet e kêriadennou-war-zour Helvetia. Broenn pe aozilh eo ar c’hlouedou. Gant ar rusk e veze graet danvez-dilhad ha kerdin. Ar c’horn a yae d’ober troad binviou ’zo (rakerou, engraverou, hag all), gouhinou-troada bouc’hili, pigou-mengleuzia, bouc’hili-morzol, bouc’hili diou-zremmek, bataraziou, eilaozerou pe vousterou, treantou plaen, diou rezad gouzrein d’ezo hag eun toull en o lost (heñvel-bras ouz treantou an oadvez azilel), minaouedou, higennou, podou bihan, braoigou (istribilhennou, hag all). An askourn a yae gant nevez-oadvezidi ar maen da zanvez pep seurt traezou : gouglezeier, minaouedou, broudou-saeziou ha broudou-goafiou-bann, kizellou, spilhou, nadoziou (n’eo ket oberiadur koulz ha bini nadoziou an oadvez magdalenel), kribou, braoigou, hag all.<noinclude><references/></noinclude> q02zv9zg5mal8at1wdtfcig309b9buw 102 67255 210659 210544 2026-11-01T14:13:45Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br><br> {{DilinennadNegativel|'''''Ar poderez-pri.'''''}} Dianav a-grenn e oa bet ar poderez-pri d’an dud o deus bevet en Europ e-pad ar pep brasa eus henvarevez ar maen <ref>Anavezet e oa marteze gant hiniennou eus ar re o deus kevet enni e dibenn oadvez ar C’haro-erc’h. Sellout ouz ''Anthr.'' 1921, pp. 524-7 ; 1922, p. 274.</ref>. E-kerz nevez-varevez ar maen, er c’hontrol, en em skign dre-holl an ijinerez-se. Darbodou a-gantadou a zo bet daskoret gant al leuriou-logellou ha listri en o fez gant ar beziou, an taoliou-maen dreist-holl. Kosa podou-pri Europa (o lakaat er-maez ar roudou arvarus kavet en oaledadou ’zo eus dibenn oadvez ar C’haro-erc’h) a zo plaen o strad, o genou ledan ha war frankaat, stummet-direiz, mezet-fall ha hanter-boaz o danvez-pri. Diwezatoc’h, war-dro dibenn nevez-varevez ar maen ha derou oadvez ar metalou, ez eas war liesaat ha war wellaat stumm ar podou hag ec’h en em ziskouezas kinkladuriou warno. Diouz an troiou-micher ma veze graet ganto da dresa ar c’hinkladuriou war ar podou, diouz stumm ar c’hinkladuriou end-eeun ha diouz furm ar podou, e kouezer da lakaat listriaj ar c’houlzad-se eus nevez-varevez ar maen war bevar doare po- derez : 1° ''ar poderez kordennet'' : ar c’hinkladuriou war<noinclude><references/></noinclude> 1zpvyklkvete8zr6xg7ybky4pvw098q 102 67256 210660 210545 2026-11-01T14:17:19Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude>ar podou a zo anezo enlouc’haduriou diwar kordennou a droed a-blaen tro-dro d’ar pod nevez-stummet. An enlouc’haduriou-se a zivoued linennou keneeun o kelc’hia an diou drederenn eus uhelder ar pod. Ar seurt poderez a vez kavet adalek Kreisteiz an Alamagn betek Ukrenia ha Hanternoz Rusia. 2° ''ar poderez kordennetheñvel'' : ar c’hinkladuriou a zo bet graet war-bouez an divrazer peurliesa <ref>Ar bandennou pe c’hourizennou poentennaouet a vije, war a greder, diwar standa war ar brienn griz bandennou lien pe mezer fetis, Déchelette, I, p. 551.</ref>, nemet e doare da beñvelout ar c’hinkladuriou graet diwar enlouc’ha kordennou. Al lestr-holl a vez goloet ganto. Podou kalirheñvel a reer eus oberiaduriou an ijinerez-se <ref>''Vases caliciformes'' e galleg. En alamaneg, e reer anezo ''Glockenbecher'' « gobeledou kloc’h-henvel ». ''Zonenbecher'' « gobeledou gourizennet ».</ref>. Kejout outo a reer en Iberia, Okitania, Sardinia, Sikilia, Italia, Kornog Bro-C’hall, Breiz, Breiz-Veur, Bro-Holland ha Stadou Kreiz an Europ. Podou ’zo oberiet e Bro Ejipt hag Azia-Vihana a zo heñvel a-walc’h outo dre o furm. 3° eur poderez ''hiron'', koulz lavarout, kemmesket en oberiaduriou anezañ troiou-micher, stummou ha doareou an daou boderez emaomp o paouez envel. 4° ''ar poderez bandennet'' pe ''lietennet'' : ar c’hinkladuriou anezañ a zo eeunlinennek pe groummlinennek (troellennou, hag all). Bez’ ez int ''enskejet, engravet'' pe ''livet'', pe c’hoaz ''peget a-vosou''. Kejout a reer ouz ar poderez-se en Iberia, Okitania, Bro-C’hall, Belgia, Alamagn, Stadou Kreiz an Europ, ledenez ar Balkanou ha betek en Azia-Vihana (bro-Droja ha Phrugia). Gwall-deñval eo c’hoaz amzeriadur ar pevar foderez-se, daoust d’an hendraourien da striva piz<noinclude><references/></noinclude> 7sift2vwr5pkwxhfr1jb8w69v2u2osk 210664 210660 2026-11-01T14:22:22Z Aveldro 601 210664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv|26||}}</noinclude>ar podou a zo anezo enlouc’haduriou diwar kordennou a droed a-blaen tro-dro d’ar pod nevez-stummet. An enlouc’haduriou-se a zivoued linennou keneeun o kelc’hia an diou drederenn eus uhelder ar pod. Ar seurt poderez a vez kavet adalek Kreisteiz an Alamagn betek Ukrenia ha Hanternoz Rusia. 2° ''ar poderez kordennetheñvel'' : ar c’hinkladuriou a zo bet graet war-bouez an divrazer peurliesa <ref>Ar bandennou pe c’hourizennou poentennaouet a vije, war a greder, diwar standa war ar brienn griz bandennou lien pe mezer fetis, Déchelette, I, p. 551.</ref>, nemet e doare da beñvelout ar c’hinkladuriou graet diwar enlouc’ha kordennou. Al lestr-holl a vez goloet ganto. Podou kalirheñvel a reer eus oberiaduriou an ijinerez-se <ref>''Vases caliciformes'' e galleg. En alamaneg, e reer anezo ''Glockenbecher'' « gobeledou kloc’h-henvel ». ''Zonenbecher'' « gobeledou gourizennet ».</ref>. Kejout outo a reer en Iberia, Okitania, Sardinia, Sikilia, Italia, Kornog Bro-C’hall, Breiz, Breiz-Veur, Bro-Holland ha Stadou Kreiz an Europ. Podou ’zo oberiet e Bro Ejipt hag Azia-Vihana a zo heñvel a-walc’h outo dre o furm. 3° eur poderez ''hiron'', koulz lavarout, kemmesket en oberiaduriou anezañ troiou-micher, stummou ha doareou an daou boderez emaomp o paouez envel. 4° ''ar poderez bandennet'' pe ''lietennet'' : ar c’hinkladuriou anezañ a zo eeunlinennek pe groummlinennek (troellennou, hag all). Bez’ ez int ''enskejet, engravet'' pe ''livet'', pe c’hoaz ''peget a-vosou''. Kejout a reer ouz ar poderez-se en Iberia, Okitania, Bro-C’hall, Belgia, Alamagn, Stadou Kreiz an Europ, ledenez ar Balkanou ha betek en Azia-Vihana (bro-Droja ha Phrugia). Gwall-deñval eo c’hoaz amzeriadur ar pevar foderez-se, daoust d’an hendraourien da striva piz<noinclude><references/></noinclude> 2j26raoqx3l2otyw1g706y0pdskhuzq 102 67258 210661 210547 2026-11-01T14:19:17Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" /></noinclude><nowiki/> <br><br> {{DilinennadNegativel|'''''Al loened-doñv. Magerez-chatal, hemolc’herez ha pesketaerez'''''}} Al loened bet damesaet gant Europiz e-kerz nevez-varevez ar maen eo ar c’hi, an ejen, ar c’havr, an dañvad, ar pemoc’h hag ar marc’h. Ne voe ket damesaet ar c’houec’h gouenn-loened-se holl a-gevret, en hevelep pred hag en hevelep lec’h. Epad an oadvez maglemosel hag e-doug oadvez an dilerc’hiadou-kegin e Bro-Danmark, n’oa ken a loened doñv nemet ar c’hi. An ejen a voe damesaet diwezatoc’h : heñ eo a reas ar pep brasa eus tropellou nevez-oadvezidi ar maen dre Europa dam- dost en he fez. Diwezatoc’h c’hoaz, e weler oc’h en em ziskouez, e tropellou Kreiz-Europa, ar c’havr da genta, ha, goude, an dañvad hag ar pemoc’h. Da ziweza-holl, er mare m’edo boaziet keñver-ha-keñver ar c’houevr hag ar maen da zanvez ar binviou, e teuas ar marc’h doñv <ref>Déchelette, I, pp. 340-2. Keñveria, koulskoude, ''Anthr.'' 1922, p. 552.</ref>. An holl loened-se, kavet an eskern anezo e dismantrou kêriadennou-war-zour Kreiz an Europ, a denn d’ar gouennou a oa o veva er vro ez gouez abaoe ar pleistoken : ar marc’h, da skouer, eo an doare mentet-bihan bet hemolc’het a-hed ar pleistoken-uhela gant Europiz. Pep tra, eta, a denn da lakaat da wir n’eo ket bet degaset en Europa al loened doñv eus<noinclude><references/></noinclude> av87gf26gnvcm83mun3bmy48ogz29e3 102 67259 210662 210548 2026-11-01T14:20:39Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv|||29}}</noinclude>a ziabell, gant diavaezidi tont eus Azia (evel ma veze kredet ha kenteliet er c’hantved diweza), hogen ez int bet diouezet ha damesaet a-rummadou gant Europiz o-unan&nbsp;<ref>Déchelette, pp. 337-42 ; De Morgan, pp. 177-80 ; S. Reinach, ''Catalogue sommaire du Musée des Antiquités nationales au Château de Saint-Germain-en-Laye'', trede mouladur, 1901, p. 132.</ref>. Evito da gaout chatal, o deus Europiz nevez-varevez ar maen kendalc’het da c’houlenn digant an hemolc’h hag ar pesketa eul lodenn vras eus ar c’hig m’o devoa ezomm evit beva. Al lec’hidad diwar kêriadennou-war-zour Kreiz-Europa a zo ennañ, mesk-mesk gant eskern diwar chatal, eskern all diwar loened gouez : pesked, evned, ha, dreist-holl, bronneged (karo, karo-meur, dremm, ejen-meur, tourc’h-gouez, avank, louarn, bleiz, broc’h, kaz-gouez, arz-gell, hag all). Eun dra, dreist-holl, a bouez da zigemma ar gouennou doñv diouz ar gouennou gouez en dilerc’hiadou-se : kavet e vez eskern diwar holl gevrennou ar c’horf pa vez ano a loened doñv, e-keit ha na gejer nemet ouz eskern eur gevrenn pe gevrenn pa vez keal a loened gouez, kement-se da heul ar boaz da zibezia al loened hemolc’het war dachenn an hemolc’h end-eeun ha da zegas d’ar gêr lodennou anezo nemetken, atao an hevelep re&nbsp;<ref>Kement-se n’eo ket bepred gwir, koulskoude. Er pleistoken-uhela, ar c’hirvi-erc’h lazet gant Magdaleniz Okitania a veze degaset ganto en o fez d’o mougeviou.</ref>. Ar broudou-saeziou (boaziet kerkouls er brezel hag en hemolc’h) a zo e maen-tan peurliesa, benet aketus a-skolpadouigou, ha lies stumm d’ezo. Darn a zo dilost ha dic’houzrein. Re all a zo lostek ha gouzreinek. Bez’ ez eus ivez broudennou tranchedheñvel. Unan eus ar stumm-mañ a zo bet kavet en eur c’heun daouarc’hek a Vro-Danmark, stag c’hoaz dre eur gordenig rusk tilh ouz eun tamm diwar he gwalenn brenn. Testeniou anat hon<noinclude><references/></noinclude> g28qa1myxe9iia6c2bsrqpg63eadlj0 102 67260 210663 210549 2026-11-01T14:22:01Z Aveldro 601 /* Adlennet */ 210663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aveldro" />{{Niv|30||}}</noinclude>eus eus nerz ar gwaregou ma rae ganto devez-oadvezidi ar maen : eskern-tud, mellou-kein ha gwerzidou-gar peurliesa, bet kavet en taoliou-maen hag er c’heviou-bezia, ha sanket-doun enno broudou-birou e maen-tan&nbsp;<ref>Déchelette, pp. 499-500, ha sk. 175, p. 499 ; De Quatrefages, ''Hommes fossiles'', p. 45.</ref>. Tammou diwar rouedou-pesketa a zo bet daskoret gant lec’hid ar c’hêriadennou-war-zour. Bez’ edo rouedou mailhet-striz ha re all mailhet-ledan <ref>S. Reinach, ''Catalogue sommaire'', p. 133 ; Montelius-Reinach, ''op. cit.'' p. 29.</ref>. Prenn skañv, rusk pin peurliesa, a yae da spoueennou warno, ha biliennou-toull pe gantennouigou pri-poaz da bloumennou. Ouspenn ar rouedou, e rae devez-oadvezidi ar maen gant higennou ha treantou.<noinclude><references/></noinclude> 5vfcr0qyizs55lboune2k9cp8pt79t0