Wikeriadur
brwiktionary
https://br.wiktionary.org/wiki/Wikeriadur:Degemer
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
case-sensitive
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikeriadur
Kaozeadenn Wikeriadur
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
Stagadenn
Kaozeadenn Stagadenn
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
daoust
0
14608
380954
380953
2026-06-26T12:18:30Z
Bistrakollboued
5959
380954
wikitext
text/x-wiki
{{=br=}}
{{-etim-}}
:Deuet dre epentezenn ''t'' eus ur stumm krennvrezhonek *''deuss'' (miret er stumm gwenedek ''deustou''), eus ur furm henvrezhonek *''dewis'' savet diwar an araogenn ''do'' « da » hag an anv-kadarn keltiek *''wissus'' « gouiziegezh » en deus roet ''gwŷs'' « devennadenn, engalvadenn » e kembraeg ha ''fios'' « gouiziegezh » en iwerzhoneg.{{dav|1}}
:Da geñveriañ gant an troienn goulennata heniwerzhonek ''duús'', ''dús'' (< *''do fhius'').{{dav|1}}
{{-ar-|br}}
'''daoust''' {{dist|dɔwst|br}}; gwelout [[deustou]], e doare [[Gwened]].
# Troienn a verk an dibab (<small>XIX</small><sup>vet</sup> kantved):
#*''[[daoust deoc'h| Daoust deoc’h]] pe vervel ‘dan tri de Pe chom seizh vloaz war ho kwele'', GBI 1/4
#*''Daoust dit pe eureujiñ din-me Pe chom seizh vloaz war da wele'', GBI 1/18
#Ger goulennata, en droienn [[daoust ha]] / [[daoust hag]] :
#* ''Gwechall edo an traoù er [[giz|c'hiz]]-se ; '''daoust''' hag hirio n'eo ket er memes tra ?'' {{mammenn|EK1|130}}
#* ''— « Mes... mes... '''daoust''' ha gouzout a [[grit|rit]] derc'hel zoken ur roeñv en dour ?... »'' {{mammenn|TSTN|101}}
#* ''« Cheñch hent ? '''Daoust''' ha va oberou a sell ouzit ? [...] ! »'' {{mammenn|KBSA|16}}
#* ''He c’haret a raen evelato, daoust d’ar re all,'' {{mammenn|EZM|188}}
#En droienn [[daoust hag-eñ]]
#Ger kreñvaat dirak ur ger goulennata:
{{(}}
*[[daoust pegen]]
*[[daoust pegoulz]]
*[[daoust pelec'h]]
**[[daoust a belec'h]]
**[[daoust da belec'h]]
** [[daoust da biv]]
*[[daoust penaos]]
*[[daoust peseurt]]
* [[daoust petore]]
*[[daoust petra]]
*[[daoust piv]]
{{)}}
{{-trol-}}
{{(}}
*[[daoust da]]
**[[daoust da betra]]
** [[daoust da se]]
*[[daoust ha]]
** [[daoust hag-eñ]]
*[[daoust ma]]
{{)}}
{{-dave-}}
* {{DAV|1}} : Albert Deshayes, {{D/DEBR}}, Douarnenez, Le Chasse-Marée, 2003, p. 171.
[[Rummad:Brezhoneg eeun]]
[[Rummad:daoust]]
qiw4wrxuq03jg29jwse2p725v7v0f0o
dienez
0
37169
380963
331962
2026-06-26T15:06:44Z
Bistrakollboued
5959
380963
wikitext
text/x-wiki
{{=br=}}
{{-etim-}}
: {{danvez-etim|br}}.
{{-ak-|br}}
'''dienez''' {{dist|diˈẽːnes|br}} {{h}} {{b}}
#[[berrentez|Berrentez]] [[a]] [[pep tra|bep tra]].
#* ''Ha bremañ, yac'h ha salv, ne dajen ket diouzhtu gant an '''dienez''', rak peadra evit ur [[pennad mat]] a amzer am boa tennet eus ar [[peñse]].'' {{mammenn|ABRO|28}}
#* ''Soñjit '''peger bras''' '''dienez''' e ve ar c'holl ac'hanoc'h !'' {{mammenn|EK2|189}}
#* ''Honnezh a oa [[lart]], ne oa ket [[feson]] an '''dienez''' warni''. {{mammenn|TBP3|44}}
#Bezañ en dienez a udb
#Kaout dienez a udb
#* '' Dont a rea an dienez en ti dre an nor hag ar prenestrou.''
# bezañ liv an dienez war ub:
#*''Eur vaouezig dister, gwisket evel e kear. [[treut-gagn]], liou an '''dienez''' [[war he gorre]], a zeblante beza e c’hreg ; eur mab o doa hag a c’helle kaout trizek vloaz. ''
====Troiennoù keñveriañ====
* [[bezañ en dienez]]
* [[kouezhañ an dienez war unan bennak]]
{{-tro-}}
* {{fr}} : {{tro|fr|besoin}}, {{tro|fr|misère}}
k5gduoy19qjoq9mk4wnmambdr94a53m
toull-bac'h
0
40456
380956
168354
2026-06-26T13:11:40Z
Bistrakollboued
5959
skañvaat ha diezhommachoù boas
380956
wikitext
text/x-wiki
{{=br=}}
{{-etim-}}
: Diwar an [[daou]] [[anv-kadarn]] ''[[toull]]'' ha ''[[bac'h]]''.
{{-ak-|br}}
'''toull-bac'h''' {{dist|tulˈbɑːx|br}} {{g}} ({{l}} : [[toulloù-bac'h]])
#[[kell|Kell]] [[prizon]].
#* ''Un eur diwezhatoc'h, pa oant o sevel gant ar [[biñs|viñs]] e-maez an '''toull-bac'h''', e oa Harry o [[ribotat]] soñjoù en e [[penn|benn]] ha bihan e oa e [[kalon|galon]].'' {{mammenn|HAPO1|146}}
#{{ast.}} [[savadur|Savadur]] [[kloz]]-[[mat]] [[ma]] [[dalc'her|talc'her]] [[an dud]] [[kondaonet]] [[pe]] [[o c'hortoz]] o [[barnedigezh]].
#* ''Un '''toull-bac'h''' ? Doue ra [[miro|viro]] ! Ar [[kreñvlec'h|c'hreñvlec'h]] savet gant an Aotrou evit e [[dibabidi|Zibabidi]], ne lavaran ket.'' {{mammenn|SABA|34}}
{{-HS-}}
* [[bac'h]]
* [[kloz]]
* [[prizon]]
{{-dvr-}}
* [[toullbac'hañ]]
{{-tro-}}
* {{fr}} : {{tro|fr|cachot}}
* {{fr}} : {{tro|fr|prison}}
7peg3mu3vv933l2i5zmfe3i0xacnh09
chom en e sav
0
44498
380964
310952
2026-06-26T20:50:36Z
Bistrakollboued
5959
380964
wikitext
text/x-wiki
{{=br=}}
{{-etim-}}
:Diwar [[chom]] hag [[en e sav]].
{{-tr-verb-|br}}
'''chom en e sav''' {{dist||br}}
#* ''An [[tud|dud]] [[diwar ar maez]], avat, a chome [[sonn]] '''en o sav''', [...].'' {{mammenn|EK1|133}}
#* ''Koulz (kerkoulz) eo [[deomp|deom]] [[azezañ|azeza]] evel '''chom en [[hon|on]] [[sav|zav]]'''.'' {{mammenn|TBP1|127}}
#* '''''Chomit [[en ho sav]]'''.'' {{mammenn|TBP2|457}}
#* ''Ur sac'h [[goullo]] ne chom ket en e sav''.
#* ''A-benn neuze [[hon oa|on-oa]] poan o '''chom en [[hon|on]] [[sav|zav]]'''.'' {{mammenn|TBP2|457}}
[[Rummad:chom]]
[[rummad:sav]]
d0vsn7dvh5uvk0mtdtd8mgzjz9mjotj
ret-mat
0
45699
380961
352990
2026-06-26T14:54:58Z
Bistrakollboued
5959
380961
wikitext
text/x-wiki
{{=br=}}
{{-etim-}}
:Diwar [[ret]] ha [[mat]].
{{-ag-|br}}
'''ret-mat'''
# A zo ezhomm bras d'ober :
#* ''Evit [[tapañ|tapa]] louarn pe [[gad|c'had]]<br>Sevel abred a zo '''red mad''' !'' {{mammenn|[[w:Klaoda ar Prad|KLAODA ar Prat]] (Pluen-Zir), ''[[w:Trubuilhou An Aotrou Gargam|Trubuilhou An aotrou Gargam pe Torrou-penn an deiz kenta 'r bloaz]]'', Pez-c'hoari farsus e daou Arvest, 1909|4}}
#* ''Antronos e oe red mat da Dadig koz an dienez pignat adarre a had e faven. '' {{mammenn|MAVR|141}}
#* ''— Ha petra 'roimp [[dezhañ|d'ezan]] ? '''Red mat''' eo [[en em veñjiñ|en em venji]] !'' {{mammenn|EZM|79}}
#* ''— Ya da, aotrou. '''Red mat''' eo, pa n'oun ket evit [[prenañ|prena]], [...].'' {{mammenn|GGEO|90}}
#* ''-Te a zo o [[kerc'hat|kerhad]] dour ? — Ya, '''red mad''' eo !'' {{mammenn|TBP2|436}}
# '''''ret-mat''' da unan bennak'':
#* ''... « [...]. '''Red mat''' eo [[din|d'in]] [[soñjal|sonjal]] en amzer da zont... »'' {{mammenn|MAVR|41}}
#* ''« [...]. Pa n'[[gouzon|ouzon]] ket ar [[kemm|c'hemm]] a zo etre an « A » hag an « O », '''ret mat''' eo [[din|d’in]] mont da [[glask]] unan all hag a zo bet e-pad [[bloavezhioù|bloaveziou]] er skol ».'' {{mammenn|TKAL2|30}}
#* ''Me '[[graio|raio]] holl labourioù an ti hep goulenn netra diganeoc'h nemet '''ret mat''' e [[befe|vefe]] din hen ober.'' {{mammenn|ETAP|55}}
#* '''''Ret-mat''' oa [[dezhañ]] bezañ [[war evezh]].'' {{mammenn|TBP2|404}}
#* '''''Ret-mat''' 'vo dezhañ [[freuzañ|freuza]] ar [[mur|vur]] [[penn-da-benn]].'' {{mammenn|TBP2|404}}
#* ''Antronos e oe red mat da Dadig koz an dienez pignat adarre a had e faven. '' {{mammenn|MAVR|141}}
{{-notenn-}}
# Daoust da ditl ar pennad bezañ '''ret-mat''', ne lenner nemet skouerioù o tiskouel '''red mad''' (hep barrennig-stagañ 'ta) uhelikoc'h.
# Lenn a c'heller '''Ret mat''' (hep barrennig-stagañ 'ta) el lec'hienn [https://web.archive.org/web/20211021015116/http://www.devri.bzh/dictionnaire/r/ret-1/ Devri].
{{-HS-}}
*[[ret a-walc'h]]
*[[ret-groñs]]
*[[ret-kaer]]
===Krennlavar===
*'' '''Ret-mat''' e vez d'an den ... klask an [[tommder]] pa vez yen.'' {{mammenn|TBP3|388}}
d8scur3dt25lc64x1irw79e25sta8f8
380962
380961
2026-06-26T15:00:44Z
Bistrakollboued
5959
380962
wikitext
text/x-wiki
{{=br=}}
{{-etim-}}
:Diwar [[ret]] ha [[mat]].
{{-ag-|br}}
'''ret-mat'''
# A zo ezhomm bras d'ober :
#* ''Evit [[tapañ|tapa]] louarn pe [[gad|c'had]]<br>Sevel abred a zo '''red mad''' !'' {{mammenn|[[w:Klaoda ar Prad|KLAODA ar Prat]] (Pluen-Zir), ''[[w:Trubuilhou An Aotrou Gargam|Trubuilhou An aotrou Gargam pe Torrou-penn an deiz kenta 'r bloaz]]'', Pez-c'hoari farsus e daou Arvest, 1909|4}}
#* ''Antronos e oe red mat da Dadig koz an dienez pignat adarre a had e faven. '' {{mammenn|MAVR|141}}
#* ''— Ha petra 'roimp [[dezhañ|d'ezan]] ? '''Red mat''' eo [[en em veñjiñ|en em venji]] !'' {{mammenn|EZM|79}}
#* ''— Ya da, aotrou. '''Red mat''' eo, pa n'oun ket evit [[prenañ|prena]], [...].'' {{mammenn|GGEO|90}}
#* ''-Te a zo o [[kerc'hat|kerhad]] dour ? — Ya, '''red mad''' eo !'' {{mammenn|TBP2|436}}
# '''''ret-mat''' da unan bennak'':
#* ''... « [...]. '''Red mat''' eo [[din|d'in]] [[soñjal|sonjal]] en amzer da zont... »'' {{mammenn|MAVR|41}}
#* ''« [...]. Pa n'[[gouzon|ouzon]] ket ar [[kemm|c'hemm]] a zo etre an « A » hag an « O », '''ret mat''' eo [[din|d’in]] mont da [[glask]] unan all hag a zo bet e-pad [[bloavezhioù|bloaveziou]] er skol ».'' {{mammenn|TKAL2|30}}
#* ''Me '[[graio|raio]] holl labourioù an ti hep goulenn netra diganeoc'h nemet '''ret mat''' e [[befe|vefe]] din hen ober.'' {{mammenn|ETAP|55}}
#* '''''Ret-mat''' oa [[dezhañ]] bezañ [[war evezh]].'' {{mammenn|TBP2|404}}
#* '''''Ret-mat''' 'vo dezhañ [[freuzañ|freuza]] ar [[mur|vur]] [[penn-da-benn]].'' {{mammenn|TBP2|404}}
#* ''Antronos e oe '''red mat''' da Dadig koz an [[dienez]] pignat adarre a hed e faven. '' {{mammenn|MAVR|141}}
{{-notenn-}}
# Daoust da ditl ar pennad bezañ '''ret-mat''', ne lenner nemet skouerioù o tiskouel '''red mad''' (hep barrennig-stagañ 'ta) uhelikoc'h.
# Lenn a c'heller '''Ret mat''' (hep barrennig-stagañ 'ta) el lec'hienn [https://web.archive.org/web/20211021015116/http://www.devri.bzh/dictionnaire/r/ret-1/ Devri].
{{-HS-}}
*[[ret a-walc'h]]
*[[ret-groñs]]
*[[ret-kaer]]
===Krennlavar===
*'' '''Ret-mat''' e vez d'an den ... klask an [[tommder]] pa vez yen.'' {{mammenn|TBP3|388}}
jfsr9g9u5e6nk1ty8mgiuumb9j6jlx1
en he sav
0
48695
380957
324240
2026-06-26T13:39:31Z
Bistrakollboued
5959
380957
wikitext
text/x-wiki
'''en he sav'''
#* ''Ar soner a sone bepred, eus e [[gwellañ|wellañ]], hag e [[digoras|tigoras]] he daoulagad neuze, hag e savas [[en he sav]], hag e em lakaas da [[dañsal|zañsal]], ar soner a [[paouezas|baouezas]] neuze da son.'' {{mammenn|KAB1|97}}
#* '' en he zav sounn evel eur voger {{mammenn| [[w:Marvaillou ar Vretoned]] |97}}
==Pennadoù kar==
*[[em sav]], [[ez sav]], [[en e sav]], [[en he sav]], [[en hon sav]], [[en ho sav]], [[en o sav]].
ofle0wbjobk9oa1nefs0w35rq4tci4c
380958
380957
2026-06-26T13:40:12Z
Bistrakollboued
5959
380958
wikitext
text/x-wiki
'''en he sav'''
#* ''Ar soner a sone bepred, eus e [[gwellañ|wellañ]], hag e [[digoras|tigoras]] he daoulagad neuze, hag e savas [[en he sav]], hag e em lakaas da [[dañsal|zañsal]], ar soner a [[paouezas|baouezas]] neuze da son.'' {{mammenn|KAB1|97}}
#* '' en he zav sounn evel eur voger {{mammenn|[[w:Marvaillou ar Vretoned]] |97}}
==Pennadoù kar==
*[[em sav]], [[ez sav]], [[en e sav]], [[en he sav]], [[en hon sav]], [[en ho sav]], [[en o sav]].
rcjgef6wq8u36e3fdmt8vj3d6mo0wxh
380959
380958
2026-06-26T13:47:47Z
Bistrakollboued
5959
380959
wikitext
text/x-wiki
'''en he sav'''
#* ''Ar soner a sone bepred, eus e [[gwellañ|wellañ]], hag e [[digoras|tigoras]] he daoulagad neuze, hag e savas [[en he sav]], hag e em lakaas da [[dañsal|zañsal]], ar soner a [[paouezas|baouezas]] neuze da son.'' {{mammenn|KAB1|97}}
#* ''... en he zav sounn evel eur voger {{mammenn|[[w:Marvaillou ar Vretoned]] |121}}
==Pennadoù kar==
*[[em sav]], [[ez sav]], [[en e sav]], [[en he sav]], [[en hon sav]], [[en ho sav]], [[en o sav]].
hkrgyls9mp2jwvlkbd07ud0xr1i7ha8
war-c'hed
0
69929
380955
2026-06-26T13:08:27Z
Bistrakollboued
5959
Pajenn krouet gant : "{{=br=}} '''war-c'hed''' #'' bezañ '''war-c'hed''' '': bezañ [[o c'hortoz]] [[rummad:war]] [[rummad:ged]]"
380955
wikitext
text/x-wiki
{{=br=}}
'''war-c'hed'''
#'' bezañ '''war-c'hed''' '': bezañ [[o c'hortoz]]
[[rummad:war]]
[[rummad:ged]]
bi951mjmytnsv6gv5223gwuie77ie6q
kac'hadenn
0
69930
380960
2026-06-26T14:41:23Z
Bistrakollboued
5959
Pajenn krouet gant : "{{=br=}} {{-ak-|br}} '''kac'hadenn''' {{b}}; {{l}} [[kac'hadennoù]] # ''ober ur '''gac'hadenn''''' : [[kac'hat]]"
380960
wikitext
text/x-wiki
{{=br=}}
{{-ak-|br}}
'''kac'hadenn''' {{b}}; {{l}} [[kac'hadennoù]]
# ''ober ur '''gac'hadenn''''' : [[kac'hat]]
gzvocf399wn5y99jy60jfvts3u010yf
en ho sav
0
69931
380965
2026-06-26T20:51:23Z
Bistrakollboued
5959
Pajenn krouet gant : "{{=br=}} '''en ho sav''' #* '''''Chomit '''en ho sav'''.'' {{mammenn|TBP2|457}}"
380965
wikitext
text/x-wiki
{{=br=}}
'''en ho sav'''
#* '''''Chomit '''en ho sav'''.'' {{mammenn|TBP2|457}}
1ilptks578o9s80ap49vkiha7zcgc90