Wikipedia cdowiki https://cdo.wikipedia.org/wiki/T%C3%A0u_Hi%C4%95k MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter 媒體 特殊 討論 用戶 用戶討論 Wikipedia Wikipedia討論 文件 文件討論 MediaWiki MediaWiki討論 模板 模板討論 幫助 幫助討論 分類 分類討論 TimedText TimedText talk 模組 模組討論 活動 活動討論 0 32 106186 100294 2026-10-24T11:54:52Z Davidzdh 7058 改正錯字 106186 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|Ciŏng-ciŭ}} {{Infobox Settlement |name = Ciòng-ciŭ-chê |official_name = 泉州市 |settlement_type = [[Dê-ngék-chê]] |image_skyline = |image_caption = |image_map = Locator map Quanzhou in Fujian (claimed hatched).svg |map_caption = Ciòng-ciŭ găk Hók-gióng gì sū-câi |pushpin_map = China |pushpin_label_position = right |pushpin_map_caption = Ciòng-ciŭ găk Dṳ̆ng-guók gì sū-câi. |pushpin_mapsize = |subdivision_type = Guók-gă |subdivision_name = {{flag|Dṳ̆ng-guók}} |subdivision_type1 = Sēng |subdivision_name1 = [[Hók-gióng]] |seat_type = Céng-hū sū-câi |seat = [[Hŭng-dĕk|Hŭng-dĕk-kṳ̆]] |leader_title = |leader_name = |area_total_km2 = 11218.91 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = 2020 puō-chă |population_total = 8782285 |population_density_km2 = auto | population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=泉州市第七次全国人口普查公报（第一号）|url=http://tjj.quanzhou.gov.cn/tjzl/tjgb/202105/t20210524_2562693.htm}}</ref> |timezone = [[Báe̤k-gĭng Sì-găng|CST]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|24.8744|N|118.6757|E|type:adm2nd_region:CN-35_source:Gaode|format=dms|display=it}} |blank_name_sec1 = Biék-chĭng |blank_info_sec1 = Lī-siàng, Chié-dùng-siàng |website = {{URL|www.quanzhou.gov.cn}} }} '''Ciòng-ciŭ''' ({{Siăng|Cdo Ciòng-ciŭ.ogg|泉州}}; [[Pū-tŭng-uâ]]: ''Quanzhou'', ''Chinchew''; [[Mìng-nàng-uâ]]: ''Choân-chiu'') sê [[Dṳ̆ng-guók]] [[Hók-gióng-sēng]] gì siŏh bĭk [[siàng-chê]], iâ hô̤ lā̤ '''Lī-siàng''' (鯉城, ĭng-ôi Cuòng-ciŭ-chê dê-dù hìng-câung chiông [[lī-ngṳ̀]]) gâe̤ng '''Chié-dùng-siàng''' (刺桐城, ĭng-ôi Cuòng-ciŭ ô cĭng sâ̤ [[chié-dùng-chéu]]). Gū-cā gì [[Ă-lă-báik]]-nè̤ng iâ giéu ĭ '''Zaytun''' ({{Script|Arab|زيتون}}), sê [[Ă-lăk-báik-ngṳ̄]] „chié-dùng“ gì ĭng-ĭk. == Hèng-céng dăng-ôi == * '''Chê-kṳ̆''': [[Lī-siàng]] (鯉城), [[Hŭng-dĕk]] (豐澤), [[Lŏk-gŏng]] (洛江), [[Cuòng-gē̤ng|Ciòng-gĕ̤ng]] (泉港). * '''Gâing-gék-chê''': [[Siŏh-săi]] (石獅), [[Céng-gŏng]] (晉江), [[Nàng-ăng]] (南安). * '''Gâing''': [[Hiê-ăng]] (惠安), [[Ăng-kă̤]] (安溪), [[Īng-chŭng]] (永春), [[Dáik-huá]] (德化), [[Gĭng-muòng]] (金門). [[Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók]] siŏng-chĭng [[Gĭng-muòng]] sṳ̆k-ṳ̀ Cuòng-ciŭ, dáng-sê Gĭng-muòng sĭk-cié gŭi [[Dṳ̆ng-huà Mìng-guók]] guāng-hák. == Lĭk-sṳ̄ == Cuòng-ciŭ gì [[gĭng-cá̤]] kŭi-huák iù [[Ciŭ-dièu|Ciŭ]] [[Cìng-dièu|Cìng]] sì-hâiu cêu ī-gĭng kăi-sṳ̄. [[Săng-guók]] sì-dô̤i, [[Ngù-guók (Săng-guók)|Ngù-guók]] găk gĭng-dáng gì Nàng-ăng-chê (南安市) siék-lĭk '''Dĕ̤ng-ăng-gâing''' (東安縣). [[Céng-dièu|Să̤-céng]] sì-hâiu [[Dṳ̆ng-nguòng]] ciéng-luâng, cĭng sâ̤ sê̤ṳ-cŭk cāu gáu Cuòng-ciŭ, [[Céng-gŏng]] (晉江) iâ ĭng chṳ̄ dáik miàng. [[Dòng-dièu]] 684 nièng, kăi-sṳ̄ lĭk ciŭ gióng dé, miàng '''Ū-ìng-ciŭ''' (武榮州), 711 nièng gāi miàng có̤ Cuòng-ciŭ. [[Sóng-dièu|Sóng]] [[Nguòng-dièu|Nguòng]] sì-hâiu, Cuòng-ciŭ sê "Dĕ̤ng-huŏng dâ̤-ék duâi gē̤ng", gĭng-cá̤ huák-dăk, sê "hāi siông sĭ-diù cĭ lô" gì kī-diēng. 1271 nièng, siŏh ciáh miàng hô̤ Ngā-gáuk-báik (雅各伯, [[É-dâi-lé-ngṳ̄]]: Jacob d'Ancona) téng [[É-dâi-lé]] lì Cuòng-ciŭ có̤ sĕng-é. Ĭ siā lāu siŏh buōng chók-miàng gì iù-gé, hô̤ lā̤ '''''Guŏng-mìng cĭ Siàng''''' (光明之城, [[Ĭng-ngṳ̄]]: The City of Light). Dáng-sê, hiêng-câi nè̤ng gó mâ̤ hiēu ciā cṳ̆ sê cĭng sê gā. == Dê-lī == Cuòng-ciŭ diŏh Hók-gióng dĕ̤ng-nàng-buô iòng hāi, sṳ̆k-ṳ̀ [[Â-nàng]] dê-kṳ̆, ké-hâiu sê hāi-iòng-séng ā-iĕk-dái gié-hŭng ké-hâiu. == Ùng-huá == === Ngiê-sŭk === * [[Gŏ̤-gák-hié]] === Lṳ̄-iù === [[File:Mosque in Quanzhou, Fujian, China.jpg|thumb|200px|Cuòng-ciŭ có̤i cā gì [[Chĭng-cĭng-sê]]|right]] === Cŭng-gáu === == Chăng-kō̤ == {{reflist}} {{Hók-gióng}} {{Authority control}} [[分類:Siàng-chê]] [[分類:Mìng-nàng]] [[分類:Ciòng-ciŭ]] hetroat8g059y45mwjgycbtxymgpyl8 0 4144 106182 102969 2026-10-24T06:52:14Z Davidzdh 7058 /* 行政区划 */ 使繁體字 106182 wikitext text/x-wiki {{twin|1}} {{Infobox settlement |name = {{nobold|{{lang|zh-hans|闽侯县}}}} |native_name = Mìng-âu-gâing |other_name = |postal_code_type = |settlement_type = [[縣]] |image_skyline = |image_map =ChinaFuzhouMinhou.png |map_caption =閩侯敆福州市其位置 |pushpin_map = |pushpin_label = Minhou |pushpin_label_position = |pushpin_map_caption = |subdivision_type = 國家 |subdivision_name = [[中國]] |subdivision_type1 = 省 |subdivision_name1 = [[福建省]] |subdivision_type2 = 市 |subdivision_name2 = [[福州市]] |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates = |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = |utc_offset = +8 |website = }} '''閩侯縣'''（{{聲|Cdo Mìng-âu.ogg|Mìng-âu}}）是[[中國]][[福建省]][[福州市]]管辖其八萆县當中其蜀萆，敆福州西部共南部、[[Mìng-gĕ̤ng|闽江]]下游。 ==歷史== [[:zh:漢|漢]]立冶縣，屬[[:zh:會稽郡|會稽郡]]東部都尉。[[:zh:東漢|東漢]]東部都尉留蜀隻候官（主管斥候其軍候）鎮守，故此復號候官、東候官。[[:zh:建安 (漢獻帝)|建安]]年間，號侯官縣，[[:zh:西晉|西晉]]析侯官置原豐、溫麻兩縣。[[:zh:南朝|南朝]]梁天監間，侯官共原豐併為東侯官。[[:zh:隋|隋]]改東侯官為原豐縣，後更名閩縣。[[:zh:唐|唐]]析閩縣置侯官、長、福寧、新寧、溫麻五縣，之後侯官併裡閩縣。武周長安二年（702），析閩縣西十二鄉復置侯官縣。1913年3月，閩縣、侯官兩縣合並成閩侯縣。1933年復分拆為閩縣、侯官兩縣<ref>轉知福建省設置廈門市固有閩縣侯官縣出處：廣東省政府公報，1932，第227期</ref>，[[1944年]]後復改名[[:zh:林森縣|林森縣]]。[[1946年]]劃出縣城設[[福州市]]。[[1950年]]4月復名閩侯縣。 ==行政区划== 辖1萆街道，8萆镇、6萆乡（下勢其編號如圖所示，括號裡勢是[[平話字]]）： * 街道： 1、甘蔗街道（Găng-ciá） * 镇： 2、白沙镇（Bah-sāi）<br /> 3、荆溪镇（Ging-ka̤）<br /> 4、上街镇（Siông-ga̤）<br /> 5、南屿镇（Nàng-sê̤ṳ）<br /> 6、南通镇（Nàng-tung）<br /> 7、青口镇（Chiang-kāu）<br /> 8、尚干镇（Siông-gáng）<br /> 9、祥谦镇（Siòng-kieng）<br /> * 乡： 11、廷坪乡（Iòng-bàng）<br /> 12、大湖乡（Duâi-hù）<br /> 13、洋里乡（ Iòng-liē）<br /> 14、小箬乡（Siēu-lioh）<br /> 15、鸿尾乡（Hùng-muōi）<br /> 16、竹岐乡（Dé̤ṳk-giè）<br /> * 注1：懸頂其平話字著注意，直線是大寫其「I」伓是「L」。 * 注2：敆2004年，原底閩江（Mìng-ge̤ng）鄉（圖中編號10）已經撤去了，原轄區併遘尚幹鎮共祥謙鎮等鎮。 ==物產== *矿产有[[金]]、[[鎢]]、[[鉬]]、[[銅]]、[[鐵]]共[[硫磺]]、[[石灰]]石、[[葉蜡石]]、[[明矾]]石、[[高岭土]]、[[石英]]等等。 *土特产主要有[[茉莉花茶]]、工艺美术制品、福橘、雪柑、[[橄欖]]、蚕桑。 ==古蹟== *新石器時代遺址 *[[旗山]] *[[雪峰崇聖寺]] ==參考== {{reflist}} ==鏈接== * [http://www.minhou.gov.cn/ 闽侯县政务信息网] * [http://www.fzdqw.com/ShowBook.asp?BookType=%B8%A3%D6%DD%CA%D0_(%CF%D8)%CA%D0%C7%F8%D6%BE&Bookno=1107 闽侯县志] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304192836/http://www.fzdqw.com/ShowBook.asp?BookType=%B8%A3%D6%DD%CA%D0_(%CF%D8)%CA%D0%C7%F8%D6%BE&Bookno=1107 |date=2016-03-04 }} {{閩中十邑}} {{福建}} [[分類:城市]] [[分類:福建]] di0ehsefwnqs1eg1vpgj3qsugrdn9ri 10 6312 106187 87632 2026-10-24T11:58:12Z Davidzdh 7058 參考 https://zh.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Ruby&oldid=76976129 106187 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Ruby/styles.css" /><ruby {{#if:{{{large|}}}|class="large"}} {{#if:{{{larger|}}}|class="larger"}} {{#if:{{{style|}}}{{{css|}}}|style="{{{style|{{{css|}}}}}}"}}><rb>{{#if:{{{3|}}}|{{lang|{{{3}}}|{{{1}}}}}|{{{1}}}}}</rb><rp>（</rp><rt>{{#if:{{{4|}}}|{{lang|{{{4}}}|{{{2}}}}}|{{#if:{{{3|}}}|{{lang|{{{3}}}|{{{2}}}}}|{{{2}}}}}}}</rt>{{#if:{{{rtc|}}}|<rp>，</rp><rtc {{#if:{{{rtcstyle|}}}{{{rtccss|}}}|style="{{{rtcstyle|{{{rtccss|}}}}}}"}}>{{{rtc|}}}</rtc>}}<rp>）</rp></ruby><noinclude>{{doc}}</noinclude> kgc6xoegk1xuphtabljrhjmznbixdyq 0 7472 106183 105512 2026-10-24T08:08:40Z InternetArchiveBot 17302 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261024) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 106183 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|氫}} {{infobox element |name=kĭng |enname=Hydrogen |laname=Hydrogenium |symbol=H |number=1 |left=– |right=[[hâi|He­li]] |above=– |below=[[lī (gĭng-sṳ̆k)|Liti]] |series=hĭ-gĭng-sṳ̆k |series comment= |group=1 |period=1 |block=s |series color= |appearance=mò̤-sáik ké-tā̤ |image name=Hydrogenglow.jpg |image size= |image name comment=dēng-liê-cṳ̄-tái â-dā̤ huák-chók gì ciē-guŏng |image name 2=Hydrogen Spectra.jpg |image size 2= |image name 2 comment=Kĭng gì nguòng-cṳ̄ guŏng-puō |atomic mass=1.008 |atomic mass ref=<ref name="CIAAW">[http://www.ciaaw.org/pubs/TSAW2013_xls.xls Conventional Atomic Weights 2013]. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights</ref> |atomic mass 2= |atomic mass comment=(1.00784–1.00811)<ref name="IUPAC">[http://www.ciaaw.org/atomic-weights.htm Standard Atomic Weights 2013]. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights</ref> |electron configuration=1s¹ |electrons per shell=1 |color=mò̤ |phase=ké-tā̤ |phase comment= |density gplstp=0.08988 |density gpcm3nrt= |density gpcm3nrt 3= |density gpcm3mp=0.07 |density gpcm3mp comment=(solid:&nbsp;0.0763&nbsp;g·cm⁻³)<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=vEwj1WZKThEC&pg=PA240|page=240|title=Inorganic chemistry|author=Wiberg, Egon; Wiberg, Nils; Holleman, Arnold Frederick|publisher=Academic Press|year=2001|isbn=0123526515}}</ref> |density gpcm3bp=0.07099 |melting point K=13.99 |melting point C=−259.16 |melting point F=−434.49 |sublimation point K= |sublimation point C= |sublimation point F= |boiling point K=20.271 |boiling point C=−252.879 |boiling point F=−423.182 |triple point K=13.8033 |triple point kPa=7.041 |critical point K=32.938 |critical point MPa=1.2858 |heat fusion=（H₂）0.117 |heat fusion 2= |heat vaporization=（H₂）0.904 |heat capacity=（H₂）28.836 |vapor pressure 1= |vapor pressure 10= |vapor pressure 100= |vapor pressure 1 k= |vapor pressure 10 k=15 |vapor pressure 100 k=20 |vapor pressure comment= |crystal structure=lĕ̤k-huŏng-gĭng-hiê |oxidation states= '''−1''', '''+1''' |oxidation states comment=[[lâng-séng (huá-hŏk)|lâng-séng]] iōng-huá-ŭk |electronegativity=2.20 |number of ionization energies=1 |1st ionization energy=1312.0 |2nd ionization energy= |3rd ionization energy= |atomic radius= |atomic radius calculated= |covalent radius=31±5 |Van der Waals radius=120 |magnetic ordering=[[káung-cṳ̀-séng]]<ref> {{cite book |chapter-url=http://www-d0.fnal.gov/hardware/cal/lvps_info/engineering/elementmagn.pdf |chapter=Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds |title=CRC Handbook of Chemistry and Physics |edition=81st |publisher=CRC Press |isbn= }}</ref> |electrical resistivity= |electrical resistivity at 0= |electrical resistivity at 20= |thermal conductivity=0.1805 |thermal conductivity 2= |thermal diffusivity= |thermal expansion= |thermal expansion at 25= |speed of sound=1310 |speed of sound comment=(ké-tā̤, 27&nbsp;°C) |speed of sound rod at 20= |speed of sound rod at r.t.= |tensile strength= |Young's modulus= |Shear modulus= |Bulk modulus= |Poisson ratio= |Mohs hardness= |Vickers hardness= |Brinell hardness= |CAS number=1333-74-0 | isotopes= {{Infobox element/isotopes stable| mn=1 | sym=H | na=99.9885% | n=0 |link=kĭng nguòng-cṳ̄ |firstlinks=yes}} {{Infobox element/isotopes stable| mn=2 | sym=H | na=0.0115% | n=1 | link=Deuteri |firstlinks=no}} {{Infobox element/isotopes decay| mn=3 | sym=H | na=[[hèng-liông nguòng-só|hèng-liông]] | hl=12.32 nièng | dm=[[β sŏi-biéng|β^&minus;]] | de=0.01861 | link1=[[hâi-3|He]] | pn=3 | ps=He | link=Triti }} |predicted by= |prediction date= |discovered by=[[Henry Cavendish]]<ref name="Nostrand">{{cite encyclopedia| title=Hydrogen| encyclopedia=Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry| pages=797–799| publisher=Wylie-Interscience| year=2005| isbn=0-471-61525-0}}</ref><ref name="nbb">{{cite book| last=Emsley| first=John| title=Nature's Building Blocks| url=https://archive.org/details/naturesbuildingb0000emsl_b5w6| publisher=Oxford University Press| year=2001| location=Oxford| pages=[https://archive.org/details/naturesbuildingb0000emsl_b5w6/page/183 183]–191| isbn=0-19-850341-5}}</ref> |discovery date=1766 |named by=[[Antoine Lavoisier]]<ref name="Stwertka">{{cite book| last=Stwertka| first=Albert| title=A Guide to the Elements| url=https://archive.org/details/guidetoelements00stwe| publisher=Oxford University Press| year=1996| pages=[https://archive.org/details/guidetoelements00stwe/page/16 16]–21| isbn=0-19-508083-1}}</ref> |named date=1783 |history comment label= |history comment= }} [[文件:Emissions Spectra.webm|縮圖|Kĭng]] '''Kĭng''' (氫, 輕), iâ hô̤ lā̤ '''cūi-só''' (水素) hĕ̤k-ciā '''Hidro''', sê siŏh cṳ̄ng [[huá-hŏk nguòng-só]]. [[Nguòng-cṳ̄ sê̤ṳ-só]] sê 1, huá-hŏk hù-hô̤ sê H. ==Huá-hŏk séng-cék== ==Éng-ê̤ṳng== ==Cié-chṳ̄== Diŏh gĕ̤ng-ngiĕk diē-sié ciŏng-uâng cié-chṳ̄ kĭng-ké: <math> \rm C_{n}H_{m} + nH_{2}O \to nCO + \left(\frac{m}{2}+n\right)H_{2} </math> <chem> CO + H2O -> CO2 + H2 </chem> Diŏh sĭk-ngiêng-sék diē-sié ciŏng-uâng cié-chṳ̄ kĭng-ké: <chem>Zn + H2SO4 -> ZnSO4 + H2 ^</chem> ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu== {{reflist}} {{Ciŭ-gĭ-biēu}} {{Authority control}} [[分類:Huá-hŏk]] [[分類:Huá-hŏk nguòng-só]] jachddlmmj9fdgvc6ti54ttzpk9e827 0 32965 106180 105891 2026-10-23T15:20:26Z 唐吉訶德的侍從 836 106180 wikitext text/x-wiki {{twin|1}} '''九案泰山'''是[[福州]][[臺江區|臺江]]附近其蜀隻村廟信仰聯合體。供九案泰山其廟都染有十三隻堂，統稱「九案十三堂」。九案泰山透底無「總堂」其概念。但是按政府規定，[[太平山堂]]以「九案泰山府」其名字註冊成這信仰其總堂，這太平山堂着臺江區太平二弄邊兜。 九案泰山供[[東嶽大帝]]其部下[[溫元帥|溫都統]]共[[康元帥|康都統]]，伊兩隻乞信徒號𡅏溫泰山、康泰山。正正「泰山」是指泰山爺「東嶽大帝」，溫、康兩隻將軍着告「都統」，將伊兩隻告做「泰山」㑚是因為尊重。溫將軍共康將軍乞告做「九千歲」，就是共泰山爺這「萬歲」區別開來。[[道士|師公]]對兩隻將軍其講法也是「九案泰山」，使「九案」來限定「泰山」，共正宗其泰山爺區別開來。 九案泰山敆南臺十三鄉有自家其分堂，分堂裏勢坐其是兩隻都統其部下。每蜀年其九月初一遘十四，十三堂分成九組參加[[迎神]]活動，號𡅏「迎泰山」。這九組乞當地儂號𡅏「九案」，「九案泰山」其名字就是總款來其。十二[[問杯]]，決定下年暝兩隻都統着坐底隻堂𡅏。十三堂有其蜀鄉蜀案，有其兩、三鄉蜀案，都染有九案。 ==信仰區域== [[File:南台十三乡地图.jpg|thumb|right|500px|1941年其南臺十三鄉。其中「上河上」就是河上，「下河上」就是河下，「石步頭」就是雙浦頭，「下河上」西南無名字其村是洋柄。]] 九案泰山信仰其區域號𡅏九案十三鄉，也號𡅏南臺十三鄉。這十三鄉包括太平山、山仔裏、涵頭、教場坂、浦東、浦西、西洋、斗池、西營、洋柄、雙浦頭、河上、河下這十三隻村。這地方有3420[[平方米|平方]]許罔大，相當今旦[[臺江]]西北共[[鼓樓]]西南，東遘[[八一七路]]共[[洋中路]]，西遘[[二環路]]共[[長汀路]]，北遘[[烏山路]]共[[黎明路]]，南遘[[寧化路]]共邊兜其江墘社巷、浦西境巷，一直遘[[大廟山]]。下底講囇十三鄉其具體方位。 太平村敆太平山，太平山是[[吉祥山]]西南其蜀隻嫩嫩其山包。2014年拆遷，地敆今旦太平二弄東邊其融信雙杭別院小區。 山仔裏村敆太平山對面。2014年拆遷，地敆今旦山仔裏北邊其庭芳苑。 浦東村，[[文革]]其前後改名號𡅏紅旗村。[[1990年代|九幾年]]末期原拆原遷，地敆浦東新村。 浦西村，1992年火燒厝，蜀部份柴欄厝乞燒平八，這蜀陣儂1994年搬去新起其浦西境新村住。剩下來其厝着2021年全部拆遷，地敆寧化路共浦西路交叉墿口邊兜。 斗池村，起着[[斗池山]]東南勢。1990年原拆原遷，地敆今旦斗池新居、斗池新村。 涵頭村着2000年拆遷，地敆今旦[[西洋路]]共[[白馬中路]]交叉墿口邊兜其白馬花園。 西洋村着1991年趁[[柴欄厝]]改成今旦其西洋新村，地敆西洋路邊兜。 西營村敆教場坂西南勢，2002年拆蜀部份，2007年全部拆唻，地敆今旦加洋新村附近。 教場坂村着2000年拆蜀部份，2014年全部拆唻，地敆今旦烏山九巷小區附近。 河上復號𡅏上河上，2001年拆遷，地敆今旦上河裏共仁德路附近，仱屬[[福建醫科大學附屬第一醫院]]其地。 河下復號𡅏下河上，是趁河上分出來其村。2001年拆唻蜀部份。這村今旦固敆𡅏，着福建醫科大學附屬第一醫院骿後其下河裏。 洋柄復號𡅏洋坪，敆河下西南勢。1996年拆遷，地敆[[福建醫科大學]]附近。 雙浦頭復號𡅏石步頭，[[1980年代|八幾年]]，雙浦頭村趁柴欄厝改成今旦其雙浦頭新村，敆[[工業路]]墿邊其雙浦頭弄。 除去這十三隻村，附近其大王、燕後、菏澤、長汀、寧化、江墘、義洲也信九案泰山： 大王村（[[地名雅化]]寫作大鳳村），着[[大王山]]東南勢其山骹，地敆今旦[[斗池路]]邊兜其大鳳巷、鳳凰北新村附近。 燕後（地名雅化寫作院後），地敆今旦[[祥坂路]]共望龍路交叉墿口附近。 菏澤，地敆今旦西二環中路邊兜其荷澤新村附近。 長汀，地敆今旦西二環中路邊兜其長汀裏花園附近。 寧化，地敆今旦寧化路共寧化支路交叉墿口西北勢，差不多就是2025年拆遷其寧化新村其地。 江墘，地敆今旦江墘社巷，[[華僑中學]]骿後。大部份乞拆唻變成華僑中學其地，儷剩幾落厝。 義洲，地敆今旦浦西境新村、錦標園附近。 ==歷史== 信九案泰山其地區着舊底福州城外斗西南方位其郊區，租塊舊底蜀七處都是[[堘]]，[[溪|溪囝]][[池|池囝]]成堆三，福州儂將租塊附近號𡅏[[十八洋]]。生總款其地方野容易發[[蟲|蟲囝]]，舊底野稠發生[[傳染病]]。故此，租塊其百姓會供瘟神來保佑自家儥得傳染病。 九案泰山其信仰有四五百年其歷史，供[[溫元帥|溫都統]]共[[康元帥|康都統]]。溫都統名瓊，官封「東岱嶽宗御前忠靖王」；康都統名席，官封「東岱嶽宗御前英烈王」；伊兩隻將軍都是因為治好盡価百姓其[[瘟病]]乞[[玉皇上帝]]封官，屬東嶽大帝管，都是[[東嶽十太保]]之一。最早儷着太平山村有供兩隻將軍，太平山其香火是趁福州城北其[[晉安東嶽廟|東嶽廟]]請來其。大概着[[唐朝]]末期遘[[宋朝]]初期其前後，南臺發生瘟病，盡価儂感染，儷有供兩隻將軍其太平山村受災最輕，故此附近其村都聯合起來供兩隻將軍，以求保佑，都染13村。最早十三鄉盡逼，無能耐起專門其廟，菩薩共[[叠骨]]都是供着大厝人家其廳中，或者廮[[本地大王|大王爺]]其廟𡅏。差不多[[明朝]]、[[清朝]]其前後，各隻鄉乍陸陸續續開始起專門其廟來供兩隻將軍下底其骹囝。 九案泰山其信仰敆福建比較特殊：十三隻村共同供蜀樣其菩薩，信仰聯合體比較大；每蜀隻村都有自家其村廟，但是供其主神是按問杯其結果輪𡅏坐十三隻堂𡅏，伓是長期坐蜀隻廟𡅏；另外，迎神是以接送主神其方式開始，嚽也是比較特別。 最早，東門其[[晉安東嶽廟|東嶽廟]]迎神活動是最大最隆重其。[[文革]]以後，迎神活動乞禁止，仱夫塊其迎神無了。九案泰山其迎神許前後也停唻，但是遘[[1990年代|九幾年]]，九案泰山其迎神活動復恢復了，固有盡価青年哥加入來。雖然講十三村都拆遷差不多了，九案泰山其迎神固留𡅏，固做𡅏盡鬧熱，年年暝參加其儂少有幾百人，多有千幾人，是今旦福州城區最大其迎神活動。 2016年3月，臺江區政府將「九案泰山信俗」列入臺江區第二批非物質文化遺產名錄。<ref>{{引用網站 |title=福州市台江区人民政府关于公布第二批区级非物质文化遗产名录、代表性传承人的通知 |url=https://www.taijiang.gov.cn/xjwz/zwgk/zfwj/qzfwj/201709/t20170927_1715010.htm |work=福州市台江区人民政府 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>2017年10月31號遘11月2號，頭屆「海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節」舉辦，請臺灣其[[宜蘭東嶽廟]]其儂來參加。<ref>{{引用網站 |url = https://kknews.cc/society/gzblq5e.html |title = 两岸共祭东岳大典 首届海峡九案泰山文化节成功举办 | date = 2017-10-31 }}</ref><ref>{{引用網站 | url = https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=1165833270185561&id=479352972166931 |title=2017首屆海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節}}</ref>2018年，十三鄉也派儂去參加宜蘭東嶽廟其「宜蘭大拜拜」迎神活動，這迎神迎其是[[東嶽大帝]]。<ref>{{引用網站 | url =https://www.nownews.com/news/5622974?srsltid=AfmBOoopzAtCluIRfMgIc_5pQVQgBUSdN4ONylziWYPjHRJYJee9pxxF |title = 宜蘭大拜拜／復興傳統火炬　東嶽仁聖大帝暗訪紀錄|work=今日新聞|date=2018-05-15}}</ref>2021年10月17號，「閩台青年泰山信俗非遺文化線上交流活動」敆[[西洋積善堂]]共宜蘭東嶽廟同時舉辦。<ref>{{引用網站 |url = https://www.wenweipo.com/a/202110/17/AP616c0874e4b08d3407e09518.html |title = 閩台舉辦泰山信俗交流活動　傳承非遺文化 | publisher=香港文匯網|date=2021-10-17}}</ref>2024年10月15號遘17號，[[香港]][[東華三院]]派儂來福州看九案泰山迎神。<ref>{{引用網站 |url = https://temples.tungwahcsd.org/latest-events/detail?id=1822 |title= 東華三院派員參訪福州九案泰山遊神活動 |date=2024-10-28|work=東華三院}}</ref> == 迎神 == 每蜀年[[九月初一]]其午時是溫、康兩隻將軍開堂辦公其時間，最近幾年因為時間趕，經常提早遘[[八月三十]]暝晡就開堂了。開堂之前，供着西營裏長生堂其兩隻「泰山護駕大將軍」大伯、二伯出發去舊案溫、康兩隻將軍夫塊護駕。十三堂做簡單其儀式，將廟裏勢其溫、康兩隻將軍換上新其衣裳，換衣裳由山仔裏堂負責。儀式結束以後，將五營罐其封條扯唻，蓋蓋翻開，寓意將[[五營|五營兵馬司]]其兵囝放出去巡，為迎神做準備。舊底開案以後固有問案、罪人戴枷其流程，經過[[文革]]破壞以後，今旦已經無去了。 接下來其[[九月初二|初二]]遘[[九月初八|初八]]就是十三堂自家其迎神活動。其他十二隻堂供其神遘舊案，向康將軍拜壽。[[九月初九|初九]]是康將軍其生日（溫將軍生日是[[五月初五]]），按傳統着做儀式、擺供品、放[[炮仗]]、聚餐等等。[[九月十一|十一]]暝晡遊馬爐，派儂扛𡅏馬爐巡十三鄉。馬爐是有馬頭其[[香爐]]，懸頂插𡅏兩隻將軍其[[令旗]]，扛馬爐其儂號𡅏馬夫。舊底十三鄉有其墿盡窄，轎無能耐入去，馬爐遘其地方就相當溫、康兩隻將軍行過蜀樣。 [[九月十二]]未時（差不多下晝蜀點遘三點）[[問杯]]，通過gĕ̤h[[珓杯|杯]]其方式決定下年暝溫、康兩隻將軍坐底隻堂𡅏。問杯前蜀工一般會「試杯」一回，「試杯」其結果儥算數。問杯其先後順序也是固定其。問杯其前後，各堂堂主跪兩隻將軍面前，師公將兩片杯向天𡅏gĕ̤h。兩片杯儷是蜀正蜀反號𡅏「聖杯」，代表將軍贊同。每回問杯結束，按傳統都有「奪馬牌」其儀式。馬牌是蜀隻柴牌，得遘馬牌其案就代表下年暝將軍坐嘻案其堂𡅏。儷是得遘坐案資格其案是幾隻堂合蜀堆其，就按許隻案內部其規定，決定兩隻將軍到底着坐底隻堂𡅏。太平山案其具體約定是：按太平山、山仔裏、雙浦頭這順序輪𡅏坐。河上案其約定是：河上輪兩回、河下輪蜀回。斗池案其約定是：斗池輪兩回、涵頭輪蜀回。聽講自家其堂得遘「蜀聖」（蜀隻聖杯），贏其許堂其青年哥此刻kĕk最快速度將馬牌奪去，罔躃罔聼自家其堂有無得遘「兩聖」（兩隻聖杯）。儷是無，就將馬牌還轉去，由下蜀案其青年哥接上。就總款連𡅏gĕ̤h，儷是都是蜀正蜀反號𡅏「三聖」（三隻聖杯），三聖定案，決定明年坐其堂。儷是gĕ̤h蜀輪下來九隻案都未中，就按固定順序再gĕ̤h蜀輪，gĕ̤h遘有案是「三聖」為止。明年暝坐其固是今年其案號𡅏「復案」。 [[九月十三|十三]]許日敆舊案迎神，之後將神請遘行台暫時歇骹，按習慣行台一般設着西洋積善堂。十三暝晡會使敆西洋附近迎神。[[九月十四|十四]]暝晡八點趁行台出發，巡過十三鄉。這工也是最隆重其蜀工，每隻鄉都會做儀式，菩薩經過其地方儂都着擺供桌接神，號𡅏擺暝。迎神其前後，溫將軍行前，康將軍行後。有蜀種講法是溫將軍嚴厲，康將軍仁慈。儷是做呆事乞溫將軍看見直接搦起來，行骿後其康將軍會將犯錯誤其儂教育囇放唻去。溫、康兩隻將軍每經過蜀隻堂，許隻堂都着將伊廮供桌𡅏供，做蜀隻名號𡅏「食宴」其儀式，堂𡅏也會煮[[粉乾]]、甜[[粥]]、鹹粥請參加其儂食。最後遘下年暝其新案設香案安厝，號𡅏轉宮。舊底最後蜀工是蜀晡做遘[[九月十五|十五]]天光，過案以後，請師公做安位其儀式，等天光以後各儂過來燒香參拜。現在儀式簡化了，一般也着做遘半暝囝三四點乍會結束。之後，新案選蜀工去請師公過來收起[[五營|五營]]兵馬，念經念囇，將五營罐封起來，這儀式乍算全部結束。 == 做半段 == 除去年年暝蜀回其迎神，九案泰山每蜀隻子年[[做半段]]蜀回，就是講這儀式每十二年會做蜀回。兩隻將軍坐案其大堂做大道場，一般會請師公念經七日晡，也會請儂來做戲。其他其堂號𡅏小堂，也會請師公來做小道場。 做半段其最後是「[[出海]]」其儀式。出海就是搭蜀隻挈柴板、布、紙做其[[船|船囝]]，懸頂廮蜀隻桶桶號𡅏「福桶」，裏勢貯豬血、鷄毛等等垃渣乇，暝晡將這船囝送[[閩江]]𡅏燒唻。福桶順閩江流去海𡅏，寓意[[瘟病]]也乞逐海𡅏去，故此號𡅏「出海」。福州其迎[[五帝]]也有總款其出海儀式。 ==現狀== 現在十三鄉其大部份村都拆遷了，有其村是原拆原遷，鄉里固住這廟附近，總款情況鄉里對信仰比較積極。固有其村拆遷安置是散遘別塊去，儷生夫款信嚽其儂慢慢就少了。並且十三鄉現在是着市區裏勢，儥像舊底敆鄉下。每蜀回迎神其前後都會放[[炮仗]]、燒[[棋盤箔|棋盤]]，[[鑼]][[鼓]]哐哐哐，做𡅏野鬧熱，乞蜀部份市民認為是「噪音擾民」、「污染環境」。迎神也會發生[[塞車]]，有其市民也是意見野大。特別是[[烏山]]骹附近有機關幹部其宿舍，這蜀陣儂受[[無神論]]其影響，一般都看儥起迎神，見覺嚽是「封建迷信」。往年暝每蜀年迎神都會乞儂搦𡅏投訴，有關部門一般儥去去察，都是hĭ糊囇。2016年「九案泰山信俗」乞列入臺江區非物質文化遺產以後，大家儂其觀點開始慢慢改變，投訴其儂變少了。九案泰山府裏勢設蜀隻中華人民共和國[[祿位]]，來求國泰民安。2021年7月，九案泰山府舉辦「慶祝[[中國共產黨]]成立一百週年」其活動，希望利用總款其活動得遘政府其支持。 九案泰山其信仰跟𡅏時代發展。原來演奏其儷有[[十番伬]]，現在也有挈音響放現代音樂了。九案泰山共臺灣其[[宜蘭東嶽廟]]文化交流，受遘當地政府其支持。臺灣其「[[電音三太子]]」等等新其乇也敆這前後傳入福州，對福州迎神產生影響。青年哥加入迎神以後，開始敆傳統儀式裏勢加入現代元素，像「合興社」總款其青年哥社團，設計[[卡通]]神像，利用互聯網宣傳。固有青年哥通過[[抖音]]等等[[短視頻]]平臺[[現場直播|直播]]迎神，讓固価儂瞭解九案泰山這信仰。有其青年哥有頭腦，伊各儂卜想將傳統信仰做成文化創意產業。但是有其儂見覺加入恰価商業化元素，本身就是偏離傳統信仰其初心。 == 九案十三鄉其堂 == {| class="wikitable" |+九案十三鄉其堂 ![[境]] !案 !堂 !堂其地址 !堂其坐標 !備註 |- | rowspan="3" |石部境 | rowspan="3" |太平山案 | [[太平山堂]]（九案泰山府總堂） |臺江區太平二弄44號 | {{coord|26.06419|N|119.29701|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所<ref name="mzzjt">{{引用網站 |url =https://mzzjt.fujian.gov.cn/xxgk/tjxx/zjygfmqk/201212/t20121231_3585836.htm |title=福建省已换证宗教活动场所一览表(道教)|website=福建省民族与宗教事务厅 |date=2012-12-31}}</ref> |- |[[山仔裏陰陽專案堂]] |九案泰山府總堂其對面街附近。庭芳苑、融信雙杭城朗庭之間 | {{coord|26.06438|N|119.29632|E|display=inline}} | |- |[[雙浦頭協心堂]] |臺江區雙浦巷16號榕發玖熹雅筑北區裏勢 | {{coord|26.0676|N|119.2945|E|display=inline}} | |- | 浦東境 | 浦東案 | [[浦東堂]] |臺江區白馬南路305-1號 | {{coord|26.06392|N|119.29184|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所<ref name="mzzjt"/>。拆遷以後重起。 |- | 浦西境 | 浦西案 | [[浦西福壽宮|浦西福壽堂]] |臺江區浦西路6號浦西村裏勢 | {{coord|26.06299|N|119.28995|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所。臺江區不可移動文物點。 |- | 靈通境 | 洋柄案 | [[洋柄同心堂]] |臺江區交通路40號（福建醫科大學大門附近） | {{coord|26.07004|N|119.29573|E|display=inline}} | 拆遷以後買店安置 |- | rowspan="2" |感應境 | rowspan="2" |河上案 | [[河上救生堂]] |臺江區白馬南路432號 | {{coord|26.06404|N|119.29084|E|display=inline}} | 拆遷以後重起。臺江區文物保護單位。 |- |[[下河堂]] |臺江區下河裏84號 | {{coord|26.07153|N|119.29702|E|display=inline}} | |- |教場坂境 | 教場坂案 | [[教場坂堂]] |鼓樓區加洋巷28號（加洋巷共教場巷交叉墿口邊兜） | {{coord|26.07581|N|119.29458|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所 |- |嘉興境 | 西營案 | [[西營裏長生堂]] |鼓樓區加洋新村裏勢 | {{coord|26.07542|N|119.29266|E|display=inline}} |暫安小區裏勢，無固定其廟 |- |上洋境 | 西洋案 | [[西洋積善堂]] |臺江區西洋里西洋新村裏勢 | {{coord|26.07228|N|119.29102|E|display=inline}} |拆遷以後重起 |- | rowspan="2" |河東護民境 | rowspan="2" |斗池案 | [[斗池堂]] |鼓樓區白馬支路169號斗池新村B區玉斗廣場 | {{coord|26.07358|N|119.28492|E|display=inline}} |拆遷以後重起 |- |[[涵頭堂]] |臺江區烏山路87號 | {{coord|26.07456|N|119.28900|E|display=inline}} |福建省民族宗教事務廳認定其宗教活動場所<ref name="mzzjt"/>。拆遷以後重起 |- | colspan=6 style="font-size:larger" | {{maplink |text = 九案十三鄉其堂 |frame = yes |zoom = 15 |frame-width = 700 |frame-height = 700 |frame-align = center |type1 = point |coord1 = {{Coord|26.06419|119.29701|}} |title1 = 太平山 |type2 = point |coord2 = {{Coord|26.06438|119.29632|}} |title2 = 山仔裏 |type3 = point |coord3 = {{Coord|26.0676|119.2945|}} |title3 = 雙浦頭 |type4 = point |coord4 = {{Coord|26.06392|119.29184|}} |title4 = 浦東 |type5 = point |coord5 = {{Coord|26.06299|119.28995|}} |title5 = 浦西 |type6 = point |coord6 = {{Coord|26.07004|119.29573|}} |title6 = 洋柄 |type7 = point |coord7 = {{Coord|26.06404|119.29084|}} |title7 = 河上（上河上） |type8 = point |coord8 = {{Coord|26.07153|119.29702|}} |title8 = 下河（下河上） |type9 = point |coord9 = {{Coord|26.07581|119.29458|}} |title9 = 教場坂 |type10 = point |coord10 = {{Coord|26.07542|119.29266|}} |title10 = 西營 |type11 = point |coord11 = {{Coord|26.07228|119.29102|}} |title11 = 西洋 |type12 = point |coord12 = {{Coord|26.07358|119.28492|}} |title12 = 斗池 |type13 = point |coord13 = {{Coord|26.07456|119.28900|}} |title13 = 涵頭 }} |- |} ==歷年問杯結果== 文革以前其資料參考《河上王氏族譜》。九幾年以後其資料由九案泰山各隻管委會統計。 {| class="wikitable" |- ! 公曆年份 !! 干支年份 !! 坐案其堂 !! 備註 |- | 1944年 || 民國三十三年甲申 || 西洋積善堂 || 西洋[[做半段]]。 |- | 1945年 || 民國三十四年乙酉 || || |- | 1946年 || 民國三十五年丙戌 || 洋柄同心堂 || |- | 1947年 || 民國三十六年丁亥 || 河上救生堂 || |- | 1948年 || 民國三十七年戊子 || 涵頭大堂 || |- | 1949年 || 民國三十八年己丑 || 教場坂堂 || |- | 1950年 || 庚寅年 || 斗池社 || |- | 1951年 || 辛卯年 || 浦東大堂 || |- | 1952年 || 壬辰年 || 斗池社 || |- | 1953年 || 癸巳年 || 浦西福壽堂 || |- | 1954年 || 甲午年 || 太平山堂 || |- | 1955年 || 乙未年 || 河上救生堂 || |- | 1956年 || 丙申年 || 太平山堂 || |- | 1957年 || 丁酉年 || || |- | 1958年 || 戊戌年 || 斗池社 || |- | 1959年 || 己亥年 || || |- | 1960年 || 庚子年 || 浦西福壽堂 || |- | 1961年 || 辛丑年 || 河上救生堂 || |- | 1962年 || 壬寅年 || 太平山堂 || |- |colspan="4" align="center"|''1963年遘1990年期間停止舉辦'' |- | 1991年 || 辛未年 || ''太平山堂'' || 太平山做半段。無問杯。 |- | 1992年 || 壬申年 || ''太平山堂'' || 無問杯 |- | 1993年 || 癸酉年 || 洋柄同心堂 || 鐵嶺做半段。恢復以後頭回十三鄉聯合迎神、問杯。 |- | 1994年 || 甲戌年 || 河上救生堂 || |- | 1995年 || 乙亥年 || 河上救生堂|| 復案 |- | 1996年 || 丙子年 || 西營長生堂 || |- | 1997年 || 丁丑年 || 西洋積善堂 || |- | 1998年 || 戊寅年 || 浦東境大堂 || |- | 1999年 || 己卯年 || 河上救生堂 || |- | 2000年 || 庚辰年 || 西洋積善堂 || |- | 2001年 || 辛巳年 || 浦東境大堂 || |- | 2002年 || 壬午年 || 西洋積善堂 || |- | 2003年 || 癸未年 || 西營長生堂 || |- | 2004年 || 甲申年 || 浦西福壽堂 || |- | 2005年 || 乙酉年 || 浦東境大堂 || |- | 2006年 || 丙戌年 || 雙浦頭協心堂 || |- | 2007年 || 丁亥年 || 河上救生堂 || |- | 2008年 || 戊子年 || 西洋積善堂 || 西洋做半段。十三鄉聯合迎神。 |- | 2009年 || 己丑年 || 下河上大堂 || |- | 2010年 || 庚寅年 || 教場坂堂 || |- | 2011年 || 辛卯年 || 斗池社 || |- | 2012年 || 壬辰年 || 雙浦頭協心堂 || |- | 2013年 || 癸巳年 || 浦東境大堂 || |- | 2014年 || 甲午年 || 教場坂堂 || |- | 2015年 || 乙未年 || 斗池社 || |- | 2016年 || 丙申年 || 洋柄同心堂 || |- | 2017年 || 丁酉年 || 太平山堂 || 邀請臺灣宜蘭東嶽廟聯合迎神。 |- | 2018年 || 戊戌年 || 西洋積善堂 || |- | 2019年 || 己亥年 || 山仔裏陰陽專案堂 || |- | 2020年 || 庚子年 || 西洋積善堂 || |- | 2021年 || 辛丑年 || 洋柄同心堂 || |- | 2022年 || 壬寅年 || 浦東境大堂 || 試杯：西營長生堂 |- | 2023年 || 癸卯年 || 教場坂堂 || 試杯：山仔裏陰陽專案堂 |- | 2024年 || 甲辰年 || 教場坂堂 || 復案。試杯：西洋積善堂 |- | 2025年 || 乙巳年 || 太平山堂 || 試杯：浦西福壽堂 |- | 2026年 || 丙午年 || 洋柄同心堂 || |- |} ==尾註== {{維基新聞|儂共神明其共振_九案十三鄉迎神}} {{reflist}} ==參考資料== *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1578657 调查与研究︱闽都游神：迷恋“塔骨”的年轻人] *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1610410 春节新年俗：福州九案泰山温康二都统的新春团拜] *{{引用期刊|author=郑衡泌|title =调适与重建：城市化进程中民间信仰庙宇的道教化与规范化——以福州九案十三堂为例 |journal= 世界宗教文化 |date= 2014 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1007-6255.2014.06.016 |url = https://www.doc88.com/p-91499563053610.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250212150846/https://www.doc88.com/p-91499563053610.html|archivedate=2025-02-12}} *{{引用網站|author=蒋驰| title =福州九案泰山信仰及其祭祀空间研究 |url = https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20250216042745/https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archivedate=2025-02-16 }} *{{引用期刊|author=张帆| title = 福州九案泰山信仰与城市“大傩” |journal= 贵州大学学报·艺术版 |volume= 34 |date= 2020|issue=5 |doi= 10.15958/j.cnki.gdxbysb.2020.05.006 |url = https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145242/https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archivedate=2025-11-12}} *{{引用期刊|author=耿灏| title =城市化进程中的小区域民间信仰研究——以福州九案泰山信仰为例 |journal= 福建社会主义学院学报 |date= 2013 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1008-8563.2013.06.013 |url = https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145431/https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archivedate=2025-11-12}} *{{引用期刊|author=甘满堂|title = 自主灰色重建与政府集约安置：城镇化背景下传统信俗文化空间续存路径 |journal= 湖南师范大学社会科学学报|volume= 51 |date= 2022 |issue= 3 |doi= 10.19503/j.cnki.1000-2529.2022.03.011 |url =https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20251112145024/https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite conference |author=甘满堂 |title=拆迁与重组：都市化进程中的村庙生存现状——福州市区九案泰山十三堂调查 |work= “中华文化的当代社会影响”学术研讨会 |year=2012}} *{{引書|editor1=陈支平|editor2=李玉柱|title =闽台文化的多元诠释（二）| publisher=厦门大学出版社 |year=2013 |isbn=978-7-5615-4663-5 |page=116-139}} [[分類:道教]] k5n0huh87ijf8z43a6gx1v1lbjlo8qz 0 32968 106179 105752 2026-10-23T15:19:27Z 唐吉訶德的侍從 836 106179 wikitext text/x-wiki {{twin|0}} '''Giū-áng Tái-săng''' (九案泰山) sê [[Hók-ciŭ]] [[Dài-gĕ̤ng]] hó-gê̤ṳng gì siŏh ciáh chŏng-miêu (村廟) séng-ngiōng lièng-hăk-tā̤. Gé̤ṳng Giū-áng Tái-săng gì miêu dŭ niāng ô sĕk-săng ciáh dòng (堂), tūng-chĭng "Giū-áng Sĕk-săng-dòng" (九案十三堂). Giū-áng Tái-săng táu-dā̤ mò̤ "cūng-dòng" (總堂) gì gái-niêng. Dáng-sê áng céng-hū giĕ-dêng, [[Tái-bìng-săng-dòng]] ī "Giū-áng Tái-săng-hū" (九案泰山府) gì miàng-cê ció-cáik siàng ciā séng-ngiōng huák-lŭk-siông gì cūng-dòng, ciā Tái-bìng-săng-dòng diŏh Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) biĕng-dău. Giū-áng Tái-săng gé̤ṳng [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]] (東嶽大帝) gì buô-hâ [[Ŭng Nguòng-só̤i|Ŭng Dŭ-tūng]] (溫都統) gâe̤ng [[Kŏng Nguòng-só̤i|Kŏng Dŭ-tūng]] (康都統), ĭ lâng ciáh ké̤ṳk séng-dù hô̤ lā̤ "Ŭng Tái-săng" (溫泰山), "Kŏng Tái-săng" (康泰山). Ciáng-ciáng Tái-săng sê cī Tái-săng-iè "Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤", Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng diŏh gó̤ "dŭ-tūng" (都統), ciŏng ĭ lâng ciáh gó̤ có̤ "Tái-săng" nâ sê ĭng-ôi cŏng-dâe̤ng. Ŭng Ciŏng-gŭng gâe̤ng Kŏng Ciŏng-gŭng ké̤ṳk gó̤ có̤ "Giū-chiĕng-suói" (九千歲), gâe̤ng Tái-săng-iè ciā "uâng-suói" (萬歲) kṳ̆-biék kŭi lì. [[Dô̤-sê̤ṳ|Săi-gŭng]] dó̤i lâng ciáh ciŏng-gŭng gì gōng-huák iâ sê "Giū-áng Tái-săng", sāi "Giū-áng" (九案) lì âing-dêng "Tái-săng" (泰山), gâe̤ng ciáng-cŭng gì Tái-săng-iè kṳ̆-biék kŭi lì. Giū-áng Tái-săng găk Nàng-dàng Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉) ô cê-gă gì hŭng-dòng (分堂), hŭng-dòng diē-sié sô̤i gì sê lâng ciáh dŭ-tūng gì buô-hâ. Muōi siŏh nièng gì [[9 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)|gāu-nguŏk chĕ̤-ék]] gáu [[9 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)|sĕk-sé]], sĕk-săng-dòng buŏng siàng gāu cū chăng-gă [[ngiàng-sìng]] uăk-dông, hô̤ lā̤ "ngiàng Tái-săng" (迎泰山). Ciā gāu cū ké̤ṳk dŏng-dê nè̤ng hô̤ lā̤ "Giū-áng" (九案), "Giū-áng Tái-săng" gì miàng-cê cêu sê ciŏng-uâng lì gì. Sĕk-nê [[muóng-buŏi]], giók-dêng â̤-nièng-màng lâng ciáh dŭ-tūng diŏh sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Sĕk-săng-dòng ô gì siŏh hiŏng siŏh áng (案), ô gì lâng săng hiŏng siŏh áng, dŭ niāng ô gāu ciáh áng. ==Séng-ngiōng kṳ̆-mĭk== [[File:南台十三乡地图.jpg|thumb|right|500px|1941 nièng gì Nàng-dài Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉). Gì-dṳ̆ng "Siông-ò̤-siông" (上河上) cêu-sê Ò̤-siông, "Â-ò̤-siông" (下河上) cêu-sê Ò̤-â, "Siŏh-buô-tàu" (石步頭) cêu-sê Sĕ̤ng-puō-tàu. "Â-ò̤-siông" să̤-nàng mò̤ miàng-cê gì chŏng sê Iòng-bāng.]] Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng kṳ̆-mĭk hô̤ lā̤ Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng (九案十三鄉), iâ hô̤ lā̤ Nàng-dài Sĕk-săng-hiŏng (南臺十三鄉). Ciā Sĕk-săng-hiŏng bău-guák Tái-bìng-săng (太平山), Săng-giāng-diē (山仔裏), Hàng-tàu (涵頭), Gá-diòng-bāng (教場坂), Puō-dĕ̤ng (浦東), Puō-să̤ (浦西), Să̤-iòng (西洋), Dāu-diè (斗池), Să̤-iàng (西營), Iòng-bāng (洋柄), Sĕ̤ng-puō-tàu (雙浦頭), Ò̤-siông (河上), Ò̤-â (河下) cī 13 ciáh chŏng. Ciā dê-huŏng ô 3420 [[bìng-huŏng-mī|bìng-huŏng]] hī māng duâi, siŏng-dŏng gĭng-dáng [[Dài-gĕ̤ng]] să̤-báe̤k gâe̤ng [[Gū-làu]] să̤-nàng, dĕ̤ng gáu [[Báik-ék-chék-lô]] (八一七路) gâe̤ng [[Iòng-dṳ̆ng-lô]] (洋中路), să̤ gáu [[Nê-kuàng-lô]] (二環路) gâe̤ng [[Dòng-tĭng-lô]] (長汀路), báe̤k gáu [[Ŭ-săng-lô]] (烏山路) gâe̤ng [[Là̤-mìng-lô]] (黎明路), nàng gáu [[Nìng-huá-lô]] (寧化路) gâe̤ng biĕng-dău gì Gĕ̤ng-gièng-siâ-háe̤ng (江墘社巷), Puō-să̤-gīng-háe̤ng (浦西境巷), ék-dĭk gáu [[Dâi-miêu-săng]] (大廟山). Â-dā̤ gōng lâ Sĕk-săng-hiŏng gì gê̤ṳ-tā̤ huŏng-ôi. Tái-bìng-chŏng (太平村) găk Tái-bìng-săng (太平山), Tái-bìng-săng sê [[Gék-siòng-săng]] (吉祥山) să̤-nàng gì siŏh ciáh nâung-nâung gì săng-bău. 2014 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) dĕ̤ng-biĕng gì Ṳ̀ng-séng Sĕ̤ng-hòng Biék-iêng (融信雙杭別院) siēu-kṳ̆. Săng-giāng-diē-chŏng (山仔裏村) găk Tái-bìng-chŏng dó̤i-méng. 2014 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Săng-giāng-diē báe̤k-biĕng gì Dìng-huŏng-uōng (庭芳苑). Puō-dĕ̤ng-chŏng (浦東村), [[Ùng-gáik]] gì sèng-âu gāi-miàng hô̤ lā̤ È̤ng-gì-chŏng (紅旗村). [[1990 nièng-dâi|Gāu-gūi-nièng]] muăk-gĭ nguòng-cháik-nguòng-chiĕng, dê găk Puō-dĕ̤ng Sĭng-chŏng (浦東新村). Puō-să̤-chŏng (浦西村), 1992 nièng huōi-siĕu-chió, siŏh-buô-hông chà-làng-chió ké̤ṳk siĕu bàng-báik, cī siŏh-dêng nè̤ng 1994 nièng buăng kó̤ sĭng kī gì Puō-să̤-gīng Sĭng-chŏng (浦西境新村) dêu. Diông giâ lì gì chió diŏh 2021 nièng ciòng-buô cháik-chiĕng, dê găk Nìng-huá-lô gâe̤ng Puō-să̤-lô (浦西路) gău-chă diô-kāu biĕng-dău. Dāu-diè-chŏng (斗池村), kī diŏh [[Dāu-diè-săng]] (斗池山) dĕ̤ng-nàng-sié. 1990 nièng nguòng-cháik-nguòng-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Dāu-diè Sĭng-gṳ̆ (斗池新居), Dāu-diè Sĭng-chŏng (斗池新村). Hàng-tàu-chŏng (涵頭村) diŏh 2000 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng [[Să̤-iòng-lô]] (西洋路) gâe̤ng [[Băh-mā Dṳ̆ng-lô]] (白馬中路) gău-chă diô-kāu biĕng-dău gì Băh-mā Huă-huòng (白馬花園). Să̤-iòng-chŏng (西洋村) diŏh 1991 nièng téng [[chà-làng-chió]] gāi siàng gĭng-dáng gì Să̤-iòng Sĭng-chŏng (西洋新村), dê găk Să̤-iòng-lô biĕng-dău. Să̤-iàng-chŏng (西營村) găk Gá-diòng-bāng să̤-nàng-sié, 2002 nièng tiáh siŏh buô-hông, 2007 nièng ciòng-buô tiáh lâi, dê găk gĭng-dáng Gă-iòng Sĭng-chŏng (加洋新村) hó-gê̤ṳng. Gá-diòng-bāng-chŏng (教場坂村) diŏh 2000 nièng tiáh siŏh buô-hông, 2014 nièng ciòng-buô tiáh lâi, dê găk gĭng-dáng Ŭ-săng Gāu-háe̤ng (烏山九巷) siēu-kṳ̆ hó-gê̤ṳng. Ò̤-siông (河上) bô hô̤ lā̤ Siông-ò̤-siông (上河上), 2001 nièng cháik-chiĕng, dê găk gĭng-dáng Siông-ò̤-diē (上河裏) gâe̤ng Ìng-dáik-lô (仁德路) hó-gê̤ṳng, dāng sṳ̆k [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dê-ék Ĭ-iêng]] (福建醫科大學附屬第一醫院) gì dê. Ò̤-â (河下) bô hô̤ lā̤ Â-ò̤-siông (下河上), sê téng Ò̤-siông buŏng chók lì gì chŏng, 2001 nièng tiáh lâi siŏh buô-hông. Ciā chŏng gĭng-dáng gó găk lā̤, diŏh Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dê-ék Ĭ-iêng piăng-âu gì Â-ò̤-diē (下河裏). Iòng-bāng (洋柄) bô hô̤ lā̤ Iòng-bàng (洋坪), găk Ò̤-â să̤-nàng-sié. 1996 nièng cháik-chiĕng, dê găk [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk]] (福建醫科大學) hó-gê̤ṳng. Sĕ̤ng-puō-tàu (雙浦頭) bô hô̤ lā̤ Siŏh-buô-tàu (石步頭), [[1980 nièng-dâi|Báik-gūi-nièng]], Sĕ̤ng-puō-tàu téng chà-làng-chió gāi siàng gĭng-dáng gì Sĕ̤ng-puō-tàu Sĭng-chŏng (雙浦頭新村), găk [[Gĕ̤ng-ngiĕk-lô]] (工業路) diô-biĕng gì Sĕ̤ng-puō-tàu-lâe̤ng (雙浦頭弄). Dṳ̀-kó̤ cī 13 ciáh chŏng, hó-gê̤ṳng gì Dâi-uòng, Iéng-âu, Hò̤-dĕk, Dòng-tĭng, Nìng-huá, Gĕ̤ng-gièng, Ngiê-ciŭ iâ sáng Giū-áng Tái-săng: Dâi-uòng-chŏng (大王村, dê-miàng ngā-huá siā có̤ "大鳳村"), diŏh [[Dâi-uòng-săng]] (大王山) dĕ̤ng-nàng-sié gì săng-kă, dê găk gĭng-dáng [[Dāu-diè-lô]] (斗池路) biĕng-dău gì Dâi-hông-háe̤ng (大鳳巷), Hông-hòng Báe̤k Sĭng-chŏng (鳳凰北新村) hó-gê̤ṳng. Iéng-âu (燕後, [[dê-miàng ngā-huá]] siā có̤ "院後"), dê găk gĭng-dáng [[Siòng-bāng-lô]] (祥坂路) gâe̤ng Uông-lṳ̀ng-lô (望龍路) gău-chă diô-kāu hó-gê̤ṳng. Hò̤-dĕk (菏澤), dê găk gĭng-dáng Să̤-nê-kuàng Dṳ̆ng-lô (西二環中路) biĕng-dău gì Hò̤-dĕk Sĭng-chŏng (荷澤新村) hó-gê̤ṳng. Dòng-tĭng (長汀), dê găk gĭng-dáng Să̤-nê-kuàng Dṳ̆ng-lô biĕng-dău gì Dòng-tĭng-diē Huă-huòng (長汀裏花園) hó̤-gê̤ṳng. Nìng-huá (寧化), dê găk gĭng-dáng Nìng-huá-lô gâe̤ng Nìng-huá Ciĕ-lô (寧化支路) gău-chă diô-kāu să̤-báe̤k-sié, chă-bók-dŏ̤ cêu-sê 2025 nièng cháik-chiĕng gì Nìng-huá Sĭng-chŏng (寧化新村) gì dê. Gĕ̤ng-gièng (江墘), dê găk gĭng-dáng Gĕ̤ng-gièng-siâ-háe̤ng (江墘社巷), [[Huà-gièu Dṳ̆ng-hŏk]] (華僑中學) piăng-âu. Duâi buô-hông ké̤ṳk tiáh lâi biéng siàng Huà-gièu Dṳ̆ng-hŏk gì dê, nâ diông gūi lŏ̤h chió. Ngiê-ciŭ (義洲), dê găk gĭng-dáng Puō-să̤-gīng Sĭng-chŏng (浦西境新村), Gīng-biĕu-huòng (錦標園) hó-gê̤ṳng. ==Lĭk-sṳ̄== Sáng Giū-áng Tái-săng gì dê-kṳ̆ diŏh gô-dā̤ Hók-ciŭ-siàng ngiê-dāu să̤-nàng huŏng-ôi gì gău-kṳ̆, cŭ-uái gô-dā̤ siŏh-chék-ché̤ṳ dŭ sê [[chèng]], [[kă̤|kă̤-giāng]] [[diè|diè-giāng]] siàng-dŏ̤i-săng, Hók-ciŭ-nè̤ng ciŏng cŭ-uái hó-gê̤ṳng hô̤ lā̤ [[Sĕk-báik-iòng]] (十八洋). Săng ciŏng-uâng gì dê-huŏng iā ṳ̀ng-ê buóh [[tè̤ng|tè̤ng-giāng]], gô-dā̤ iā sèu huák-sĕng [[diòng-niēng-bâng]]. Gó-chṳ̄, cŭ-uái gì báh-sáng â̤ gé̤ṳng ŭng-sìng (瘟神) lì bō̤-iêu cê-gă mâ̤ dáik diòng-niēng-bâng. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng ô sé ngô báh nièng gì lĭk-sṳ̄, gé̤ṳng [[Ŭng Nguòng-só̤i|Ŭng Dŭ-tūng]] (溫都統) gâe̤ng [[Kŏng Nguòng-só̤i|Kŏng Dŭ-tūng]] (康都統). Ŭng Dŭ-tūng miàng Kìng (瓊), guăng hŭng "Dŭng-dâi Ngŏk-cŭng Ngṳ̆k-cièng Dṳ̆ng-cêng-uòng" (東岱嶽宗御前忠靖王), Kŏng Dŭ-tūng miàng Sĭk (席), guăng hŭng "Dŭng-dâi Ngŏk-cŭng Ngṳ̆k-cièng Ĭng-liĕk-uòng" (東岱嶽宗御前英烈王); ĭ lâng ciáh ciŏng-gŭng dŭ sê ĭng-ôi dê hō̤ cêng sâ̤ báh-sáng gì [[ŭng-bâng]] ké̤ṳk [[Ngṳ̆k-huòng-siông-dá̤]] hŭng-guăng, sṳ̆k [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]] guāng, dŭ sê Dŭng-ngŏk Sĕk Tái-bō̤ (東嶽十太保) cĭ ék. Có̤i cā nâ diŏh Tái-bìng-săng-chŏng ô gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng, Tái-bìng-săng gì hiŏng-huōi sê téng Hók-ciŭ siàng-báe̤k gì [[Céng-ăng Dŭng-ngŏk-miêu|Dŭng-ngŏk-miêu]] (東嶽廟) chiāng gì. Dâi-kái diŏh [[Dòng-dièu]] muăk-gĭ gáu [[Sóng-dièu]] chĕ̤-gĭ sèng-âu, Nàng-dài huák-sĕng ŭng-bâng, cêng sâ̤ nè̤ng gāng-niēng, nâ ô gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng gì Tái-bìng-săng-chŏng sêu-căi có̤i kĭng, gó-chṳ̄ hó-gê̤ṳng gì chŏng dŭ lièng-hăk kī lì gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng, ī-giù bō̤-iêu, dŭ niāng 13 ciáh chŏng. Có̤i cā Sĕk-săng-hiŏng cêng bék, mò̤-niĕ-ài kī ciŏng-muòng gì miêu, bù-sák gâe̤ng [[tăk-gáuk]] dŭ sê gé̤ṳng diŏh duâi-chió ìng-gă gì tiăng-dŏng, hĕ̤k-ciā ĕng [[Buōng-gī Dâi-uòng|Dâi-uòng-iè]] gì miêu lā̤. Chă-bók-dŏ̤ [[Mìng-dièu]], [[Chĭng-dièu]] gì sèng-âu, Gáuk-ciáh hiŏng ciáh lṳ̆k-lṳ̆k-sṳ̆k-sṳ̆k kăi-sṳ̄ kī ciŏng-muòng gì miêu lì gé̤ṳng lâng ciáh ciŏng-gŭng â-dā̤ gì kă-giāng. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng bī-gáu dĕk-sṳ̀: 13 ciáh chŏng gê̤ṳng-dùng gé̤ṳng siŏh-iông gì bù-sák, séng-ngiōng lièng-hăk-tā̤ bī-gáu duâi; muōi siŏh ciáh chŏng dŭ ô cê-gă gì chŏng-miêu, dáng-sê gé̤ṳng gì ciō-sìng sê áng muóng-buŏi gì giék-guō lùng lā̤ sô̤i 13 ciáh dòng lā̤, ng-sê dòng-gĭ sô̤i siŏh ciáh dòng lā̤; lêng-ngôi, ngiàng-sìng sê ī ciék-sáe̤ng ciō-sìng gì huŏng-sék kăi-sṳ̄, cuòi iâ sê bī-gáu dĕk-biék. Có̤i-cā, Dĕ̤ng-muòng gì [[Céng-ăng Dŭng-ngŏk-miêu|Dŭng-ngŏk-miêu]] ngiàng-sìng uăk-dông sê có̤i duâi có̤i lṳ̀ng-dâe̤ng gì. [[Ùng-gáik]] ī-hâiu, ngiàng-sìng uăk-dông ké̤ṳk géng-cī, dāng hŭ-uái gì ngiàng-sìng mò̤ lāu. Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng hī sèng-âu iâ dìng lâi, dáng-sê gáu [[1990 nièng-dâi|Gāu-gūi-nièng]], Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng uăk-dông bók hŭi-hŭk lāu, gó-ô cêng sâ̤ chĭng-nièng-gŏ̤ gă diē lì. Chŭi-iòng-gŏng sĕk-săng-chŏng dŭ cháik-chiĕng chă-bók-dŏ̤ lāu, Giū-áng Tái-săng gì ngiàng-sìng gó làu lā̤, gó có̤ lā̤ cêng nâu-iĕk, nièng-nièng-màng chăng-gă gì nè̤ng ciēu ô gūi báh nè̤ng, dŏ̤ ô chiĕng gūi nè̤ng, sê gĭng-dáng Hók-ciŭ siàng-kṳ̆ có̤i duâi gì ngiàng-sìng uăk-dông. 2016 nièng 3 nguŏk, Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ céng-hū ciŏng "Hók-ciŭ Giū-áng Tái-săng séng-sṳ̆k" (福州九案泰山信俗) liĕk diē Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ dâ̤ 2 piĕ hĭ-ŭk-cék ùng-huá mìng-sāng mìng-liŏh (非物質文化遺產名錄).<ref>{{Cite web |title=福州市台江区人民政府关于公布第二批区级非物质文化遗产名录、代表性传承人的通知 |url=https://www.taijiang.gov.cn/xjwz/zwgk/zfwj/qzfwj/201709/t20170927_1715010.htm |work=福州市台江区人民政府 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2017 nièng 10 nguŏk 31 hô̤ gáu 11 nguŏk 2 hô̤, tàu gái "Hāi-hiĕk Liōng-ngiâng (Hók-ciŭ) Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng Tái-săng Ùng-huá-cáik" (海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節) gṳ̄-bâing, chiāng [[Dài-uăng]] gì [[Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu]] (宜蘭東嶽廟) gì nè̤ng lì chăng-gă.<ref>{{cite web |url = https://kknews.cc/society/gzblq5e.html |title = 两岸共祭东岳大典 首届海峡九案泰山文化节成功举办 | date = 2017-10-31 }}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=1165833270185561&id=479352972166931 |title=2017首屆海峽兩岸（福州）九案十三鄉泰山文化節}}</ref> 2018 nièng, Sĕk-săng-hiŏng iâ puái nè̤ng kó̤ chăng-gă Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu gì "Ngì-làng duâi-bái-bái" (宜蘭大拜拜) ngiàng-sìng uăk-dông, ciā ngiàng-sìng ngiàng gì sê [[Dŭng-ngŏk Dâi-dá̤]].<ref>{{cite web | url =https://www.nownews.com/news/5622974?srsltid=AfmBOoopzAtCluIRfMgIc_5pQVQgBUSdN4ONylziWYPjHRJYJee9pxxF |title = 宜蘭大拜拜／復興傳統火炬　東嶽仁聖大帝暗訪紀錄|work=今日新聞|date=2018-05-15}}</ref> 2021 nièng 10 nguŏk 17 hô̤, "Mìng-dài chĭng-nièng Tái-săng séng-sṳ̆k hĭ-ngì ùng-huá siáng-siông gău-liù uăk-dông" (閩台青年泰山信俗非遺文化線上交流活動) găk [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]] gâe̤ng Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu dùng-sì gṳ̄-bâing.<ref>{{cite news |url = https://www.wenweipo.com/a/202110/17/AP616c0874e4b08d3407e09518.html |title = 閩台舉辦泰山信俗交流活動　傳承非遺文化 | publisher=香港文匯網|date=2021-10-17}}</ref> 2024 nièng 10 nguŏk 15 hô̤ gáu 17 hô̤, [[Hiŏng-gē̤ng]] [[Dŭng-huà Săng-iêng]] (東華三院) puái nè̤ng lì Hók-ciŭ káng Giū-áng Tái-săng ngiàng-sìng.<ref>{{cite web |url = https://temples.tungwahcsd.org/latest-events/detail?id=1822 |title= 東華三院派員參訪福州九案泰山遊神活動 |date=2024-10-28|work=東華三院}}</ref> ==Ngiàng-sìng== Muōi siŏh nièng [[9 nguŏk 1 hô̤ (nùng-lĭk)|gāu-nguŏk chĕ̤-ék]] gì Ngū-sì (午時) sê Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng kŭi-dòng bâing-gŭng gì sì-găng, có̤i-gê̤ṳng gūi nièng ĭng-ôi sì-găng gāng, gĭng-siòng tì-cā gáu [[8 nguŏk 30 hô̤ (nùng-lĭk)|Báik-nguŏk Săng-sĕk]] cêu kŭi-dòng lāu. Kŭi-dòng cĭ sèng, Gé̤ṳng diŏh [[Să̤-iàng-diē Dòng-sĕng-dòng]] gì lâng ciáh "Tái-săng Hô̤-gá Dâi-ciŏng-gŭng" (泰山護駕大將軍) Duâi-báh (大伯), Nê-báh (二伯) chók-huák kó̤ gô-áng (舊案) Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng hŭ-uái hô̤-gá. Sĕk-săng-dòng có̤ gāng-dăng gì ngì-sék, ciŏng miêu diē-sié gì Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng uâng siông sĭng gì ĭ-siòng, uâng ĭ-siòng iù [[Săng-giāng-diē-dòng]] hó-cáik. Ngì-sék giék-sók ī-hâiu, ciŏng Ngū-iàng-guáng (五營罐) gì hŭng-dièu tiē lâi, gái-gái huăng kŭi, ngê̤ṳ-é ciŏng [[Ngū-iàng|Ngū-iàng Bĭng-mā-sĭ]] (五營兵馬司) gì bĭng-giāng bóng chók kó̤ sùng, ôi ngiàng-sìng có̤ cūng-bê. Gô-dā̤ kŭi-dòng ī-hâiu gó ô muóng-áng (問案), cô̤i-ìng dái-già (罪人戴枷) gì liù-tiàng, gĭng-guó [[Ùng-gáik]] páuk-huâi ī-hâiu, gĭng-dáng ī-gĭng mò̤ kó̤ lāu. Ciék-giâ-lì gì [[9 nguŏk 2 hô̤ (nùng-lĭk)|chĕ̤-nê]] gáu [[9 nguŏk 8 hô̤ (nùng-lĭk)|chĕ̤-báik]] cêu-sê sĕk-săng-dòng cê-gă gì ngiàng-sìng uăk-dông. Gì-tă sĕk-nê ciáh dòng gé̤ṳng gì sìng gáu gô-áng, hióng Kŏng Ciŏng-gŭng bái-sêu. [[9 nguŏk 9 hô̤ (nùng-lĭk)|Chĕ̤-gāu]] sê Kŏng Ciŏng-gŭng gì săng-nĭk (Ŭng Ciŏng-gŭng săng-nĭk sê [[5 nguŏk 5 hô̤ (nùng-lĭk)|ngū-nguŏk chĕ̤-ngô]]), áng diòng-tūng diŏh có̤ ngì-sék, bā̤ gé̤ṳng-pīng, bóng [[páu-diông]], cê̤ṳ-chuăng dēng-dēng. [[9 nguŏk 11 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-ék]] màng-buŏ iù mā-lù (馬爐), puái nè̤ng kòng lā̤ mā-lù sùng Sĕk-săng-hiŏng. Mā-lù sê ô mā-tàu gì [[hiŏng-lù]], gà̤-dēng chák lā̤ lâng ciáh ciŏng-gŭng gì lêng-gì (令旗), kòng mā-lù gì nè̤ng hô̤ lā̤ mā-hŭ (馬夫). Gô-dā̤ sĕk-săng-hiŏng ô gì diô cêng cák, giêu mò̤-niĕ-ài diē kó̤, mā-lù gáu gì dê-huŏng cêu siŏng-dŏng Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng giàng guó siŏh-iông. [[9 nguŏk 12 hô̤ (nùng-lĭk)|Gāu-nguŏk sĕk-nê]] ê-sì (未時, chă-bók-dŏ̤ â-dáu siŏh-dēng gáu săng-dēng) [[muóng-buŏi]], tŭng-guó gĕ̤h buŏi gì huŏng-sék giók-dêng â-nièng-màng Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Muóng-buŏi sèng siŏh gĕ̤ng ék-buăng â̤ "ché-buŏi" (試杯) siŏh huòi, "ché-buŏi" gì giék-guō mâ̤ sáung-só. Muóng-buŏi gì sèng-âu sông-sê̤ṳ iâ sê gó-diâng gì. Muóng-buŏng gì sèng-âu, gáuk dòng dòng-ciō gô̤i lâng ciáh ciŏng-gŭng méng-sèng, săi-gŭng ciŏng lâng piéng buŏi hióng tiĕng lā̤ gĕ̤h. lâng piéng buŏi nâ sê siŏh ciáng siŏh huāng hô̤ lā̤ "siáng-buŏi" (聖杯), dâi-biēu cáng-dòng. Muōi huòi muóng-buŏi giék-sók, áng diòng-tūng dŭ ô "dŏk mā-bà̤" (奪馬牌) gì ngì-sék. Mā-bà̤ sê siŏh ciáh chà-bà̤, dáik gáu mā-bà̤ gì áng cêu dâi-biēu â-nièng-màng ciŏng-gŭng sô̤i hiā áng gì dòng lā̤. Nâ sê dáik gáu sô̤i-áng cṳ̆-gák gì áng sê gūi ciáh dòng hăk siŏh-dŏ̤i gì, cêu áng hī ciáh áng nô̤i-buô gì giĕ-dêng, giók-dêng lâng ciáh ciŏng-gŭng dó̤-dā̤ diŏh sô̤i diê ciáh dòng lā̤. Tái-bìng-săng-áng (太平山案) gì gé̤ṳ-tā̤ iók-dêng sê: áng Tái-bìng-săng, Săng-giāng-diē, Sĕ̤ng-puō-tàu ciā sông-sê̤ṳ lùng lā̤ sô̤i. Ò̤-siông-áng (河上案) gì iók-dêng sê: Ò̤-siông lùng lâng huòi, Ò̤-â lùng siŏh huòi. Dāu-diè-áng (斗池案) gì iók-dêng sê: Dāu-diè lùng lâng huòi, Hàng-tàu lùng siŏh huòi. Tiăng-gōng cê-gă gì dòng dáik gáu "siŏh siáng" (蜀聖, siŏh ciáh siáng-buŏi), iàng gì hī dòng gì chĭng-nièng-gŏ̤ chṳ̄-káik kĕk có̤i ká̤ gì sók-dô̤ ciŏng mā-bà̤ dŏk kó̤, muōng bié muōng tiăng cê-gă gì dòng ô-mò̤ dáik gáu "lâng siáng" (兩聖, lâng ciáh siáng-buŏi). Nâ sê mò̤, cêu ciŏng mā-bà̤ dèng diōng kó̤, iù â siŏh áng ciék siông. Cêu ciŏng-uâng lièng gĕ̤h, nâ sê dŭ sê siŏh ciáng siŏh huāng hô̤ lā̤ "săng-siáng" (三聖, săng ciáh siáng-buŏi), săng-siáng diâng-áng, giók-dêng màng-nièng sô̤i gì dòng. Nâ sê gĕ̤h siŏh lùng giâ-lì gāu ciáh áng dŭ muôi dé̤ṳng, cêu áng gó-dêng sông-sê̤ṳ gái gĕ̤h siŏh lùng, gĕ̤h gáu ô áng sê "săng-siáng" ùi-cī. Màng-nièng-màng sô̤i gì gó-sê gĭng-nièng gì áng hô̤ lā̤ "hŭk-áng" (復案). [[9 nguŏk 13 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-săng]] hī nĭk găk gô-áng ngiàng-sìng, cĭ-âu ciŏng sìng chiāng gáu hèng-dài (行台) cáng-sì hiók-kă, áng sĭk-guáng hèng-dài ék-buăng siék diŏh [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]]. Sĕk-săng màng-buŏ â̤ sāi găk Să̤-iòng hó-gê̤ṳng ngiàng-sìng. [[9 nguŏk 14 hô̤ (nùng-lĭk)|Sĕk-sé]] màng-buŏ báik-dēng téng hèng-dài chók-huák, sùng guó sĕk-săng-hiŏng. Cī gĕ̤ng iâ sê có̤i lṳ̀ng-dâe̤ng gì siŏh gĕ̤ng, muōi siŏh ciáh hiŏng dŭ â̤ có̤ ngì-sék, bù-sák gĭng-guó gì dê-huŏng nè̤ng dŭ diŏh bā̤ gé̤ṳng-dó̤h ciék-sìng, hô̤ lā̤ bā̤-màng (擺暝). Ngiàng-sìng gì sèng-âu, Ŭng Ciŏng-gŭng giàng sèng, Kŏng Ciŏng-gŭng giàng âu. Ô siŏh cṳ̄ng gōng-huák sê Ŭng Ciŏng-gŭng ngièng-lâ̤ (嚴厲), Kŏng Ciŏng-gŭng ìng-cṳ̀ (仁慈). Nâ sê có̤-ngài-dâi ké̤ṳk Ŭng Ciŏng-gŭng káng-giéng dĭk-ciék niăh kī lì, giàng piăng-âu gì Kŏng Ciŏng-gŭng â̤ ciŏng huâng-cháuk-nguô gì nè̤ng gáu-ṳ̆k lâ bóng lâi kó̤. Ŭng, Kŏng lâng ciáh ciŏng-gŭng muōi gĭng-guó siŏh ciáh dòng, hī ciáh dòng dŭ diŏh ciŏng ĭ ĕng diŏh gé̤ṳng-dók lā̤ gé̤ṳng có̤ siŏh ciáh miàng hô̤ lā̤ "siăh iéng" (食宴) gì ngì-sék, dòng lā̤ iâ â̤ cṳ̄ hūng-găng, diĕng-cé̤ṳk, gèng-cé̤ṳk chiāng chăng-gă gì nè̤ng siăh. Có̤i hâiu gáu â̤-nièng-màng gì sĭng-áng siék hiŏng-áng ăng-chió, hô̤ lā̤ diōng-gṳ̆ng (轉宮). Gô-dā̤ có̤i-hâiu siŏh gĕ̤ng sê siŏh buŏ có̤ gáu [[9 nguŏk 15 hô̤ (nùng-lĭk)|sĕk-ngô]] tiĕng-guŏng, guó-áng (過案) ī-hâiu, chiāng săi-gŭng có̤ ăng-ôi (安位) gì ngì-sék, dīng tiĕng-guŏng ī-hâiu gáe̤k-nè̤ng guó lì siĕu-hiŏng chăng-bái. Hiêng-câi ngì-sék gāng-huá lāu, ék-buăng iâ diŏh có̤ gáu buàng-màng-giāng săng sé dēng ciáh â̤ giék-sók. Cĭ-hâiu, sĭng-áng sōng siŏh gĕ̤ng kó̤ chiāng săi-gŭng guó lì siŭ kī [[Ngū-iàng|Ngū-iàng bĭng-mā]], nâing-gĭng nâing lâ, ciŏng Ngū-iàng-guáng hŭng kī lì, ciā ngì-sék ciáh sáung ciòng-buô giék-sók. ==Có̤ buáng-dâung== Dṳ̀-kó̤ nièng-nièng-màng siŏh huòi gì ngiàng-sìng, Giū-áng Tái-săng muōi siŏh ciáh Cṳ̄-nièng (子年) [[có̤ buáng-dâung]] có̤ siŏh huòi, cêu-sê gōng ciā ngì-sék muōi sĕk-nê nièng â̤ có̤ siŏh huòi. Lâng ciáh ciŏng-gŭng sô̤i-áng (坐案) gì duâi-dòng (大堂) có̤ duâi dô̤-diòng, ék-buăng â̤ chiāng săi-gŭng nâing-gĭng chék nĭk-buŏ, iâ â̤ chiāng nè̤ng lì có̤-hié. Gì-tă gì dòng hô̤ lā̤ siēu-dòng (小堂), iâ â̤ chiāng săi-gŭng lì có̤ siēu dô̤-diòng. Có̤ buáng-dâung gì có̤i-hâiu sê "[[chók-hāi]]" (出海) gì ngì-sék. Chók-hāi cêu sê dák siŏh ciáh kĕk chà-bēng, buó, cāi có̤ gì [[sùng|sùng-giāng]], gà̤-dēng ĕng siŏh ciáh tē̤ng-tē̤ng hô̤ lā̤ "Hók-tē̤ng" (福桶), diē-sié diō dṳ̆-háik, giĕ-mò̤ dēng-dēng lă-că-nó̤h, màng-buŏ ciŏng ciā sùng-giāng sáe̤ng [[Mìng-gĕ̤ng]] lā̤ siĕu lâi. Hók-tē̤ng sông Mìng-gĕ̤ng làu kó̤ hāi lā̤, ngê̤ṳ-é [[ŭng-bâng]] iâ ké̤ṳk dṳ̆k hāi lā̤ kó̤, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ "chók-hāi". Hók-ciŭ gì ngiàng [[Ngū-dá̤]] iâ ô ciŏng-uâng gì chók-hāi ngì-sék. ==Hiêng-câung== Hiêng-câi Sĕk-săng-hiŏng duâi-buô-hông dŭ cháik-chiĕng lāu, ô gì chŏng sê nguòng-chiák-nguòng-chiĕng (原拆原遷), hiŏng-lī gó diêu ciā miêu hó-gê̤ṳng, ciŏng-uâng cìng-huóng hiŏng-lī dó̤i séng-ngiōng bī-gáu cék-cĭk. Gó ô gì chŏng cháik-chiĕng ăng-dé sê sáng gáu bĕk-dó̤i kó̤, nâ săng hŭ-uâng sáng cuòi gì nè̤ng mâing-mâing cêu ciēu lāu. Bêng-chiā Sĕk-săng-hiŏng hiêng-câi sê diŏh chê-kṳ̆ diē-sié, mâ̤ chiông gó-dā̤ găk hiŏng-hâ. Muōi siŏh huòi ngiàng-sìng gì sèng-âu dŭ â̤ bóng [[páu-diông]], siĕu [[gì-buàng-bŏ̤h|gì-buàng]], [[lò̤]] [[gū]] kuăng kuăng kuăng, có̤ lā̤ iā nâu-iĕk, ké̤ṳk siŏh buô-hông chê-mìng nêng-ùi sê "chó̤-ĭng iēu-mìng" (噪音擾民), "ŭ-niēng kuàng-gīng" (污染環境). Ngiàng-sìng iâ â̤ huák-sĕng [[sáik-chiă]], ô gì chê-mìng iâ sê é-giéng iā duâi. Dĕk-biék sê [[Ŭ-săng]] kă hó-gê̤ṳng ô gĭ-guăng gáng-buô gì sé̤ṳk-siá, cī siŏh dêng nè̤ng sêu [[ù-sìng-lâung]] (無神論) gì īng-hiōng, ék-buăng dŭ káng mâ̤ kī ngiàng-sìng, giéng-gáe̤k cuòi sê "hŭng-gióng mì-séng" (封建迷信). Uōng-nièng-màng muōi siŏh nièng ngiàng-sìng dŭ â̤ ké̤ṳk nè̤ng niăh lā̤ dàu-só, iū-guăng buô-muòng ék-buăng mâ̤ kó̤ kó̤ chák, dŭ sê hĭ hù lâ. 2016 nièng "Giū-áng Tái-săng séng-sṳ̆k" (九案泰山信俗) ké̤ṳk liĕk diē Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ hĭ-ŭk-cék ùng-huá mì-sāng (臺江區非物質文化遺產) ī-hâiu, dâi-gă-nè̤ng gì guăng-diēng kăi-sṳ̄ mâing-mâing gāi-biéng, dàu-só gì nè̤ng biéng ciēu lāu. Giū-áng Tái-săng-hū diē-sié siék siŏh ciáh Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók [[lṳ̆k-ôi]] (中華人民共和國祿位), lì giù guók-tái mìng-ăng (國泰民安). 2021 nièng 7 nguŏk, Giū-áng Tái-săng-hū gṳ̄-bâing "kéng-cé̤ṳ [[Dṳ̆ng-guók Gê̤ṳng-sāng-dōng]] sìng-lĭk siŏh báh ciŭ-nièng" (慶祝中國共產黨成立一百週年) gì uăk-dông, hĭ-uông lĭk-ê̤ṳng ciŏng-uâng gì uăk-dông dáik gáu céng-hū gì ciĕ-tì. Giū-áng Tái-săng gì séng-ngiōng gṳ̆ng lā̤ sì-dâi huák-diēng. Nguòng-lài iēng-cáiu nâ ô [[sĕk-huăng-chiĕ]], hiêng-câi iâ ô kĕk ĭng-hiōng bóng hiêng-dâi ĭng-ngŏk lāu. Giū-áng Tái-săng gâe̤ng [[Dài-uăng]] gì [[Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu]] ùng-huá gău-liù, siêu gáu dŏng-dê céng-hū gì ciĕ-tì. Dài-uăng gì "[[diêng-ĭng Săng-tái-cṳ̄]]" (電音三太子) dēng-dēng sĭng gì nó̤h iâ găk cī sèng-âu diòng diē Hók-ciŭ, dó̤i Hók-ciŭ ngiàng-sìng sāng-sĕng īng-hiōng. Chĭng-nièng-gŏ̤ gă diē ngiàng-sìng ī-hâiu, kăi-sṳ̄ găk diòng-tūng ngì-sék diē-sié gă diē hiêng-dâi nguòng-só, chiông Hăk-hĭng-siâ (合興社) ciŏng-uâng gì chĭng-nièng-gŏ̤ siâ-tuàng (社團), siék-gié [[kā-tŭng]] (卡通) sìng-chiông, lĭk-ê̤ṳng [[hô-lièng-uōng]] sŏng-diòng. Gó ô chĭng-nièng-gŏ̤ tŭng-guó [[Dēu-ĭng]] (抖音) dēng-dēng [[duāng-sê-bìng]] bìng-dài (短視頻平臺) [[hiêng-diòng dĭk-bó̤|dĭk-bó̤]] ngiàng-sìng, niông gó sâ̤ nè̤ng liēu-gāi Giū-áng Tái-săng ciā séng-ngiōng. Ô gì chĭng-nièng-gŏ̤ ô tàu-nō̤, ĭ-gáuk-nè̤ng buóh siōng ciŏng diòng-tūng séng-ngiōng có̤ siàng ùng-huá cháung-é sāng-ngiĕk, dáng-sê ô gì nè̤ng giéng-gáe̤k gă diē káh sâ̤ siŏng-ngiĕk-huá nguòng-só buōng-sĭng cêu sê piĕng-liê diòng-tūng séng-ngiōng gì chĕ̤-sĭng. ==Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng== {| class="wikitable" |+Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng ![[gīng]] !áng !dòng !dòng gì dê-cī !dòng gì cô̤-biĕu !bê-ció |- | rowspan="3" |Sĭk-buô-gīng<br>石部境 | rowspan="3" |Tái-bìng-săng-áng<br>太平山案 | [[Tái-bìng-săng-dòng]] (Giū-áng Tái-săng-hū Cūng-dòng)<br>太平山堂 (九案泰山府總堂) |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Tái-bìng Nê-lâe̤ng (太平二弄) 44 hô̤ | {{coord|26.06419|N|119.29701|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng (福建省民族宗教事務廳) nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū.<ref name="mzzjt">{{cite web |url =https://mzzjt.fujian.gov.cn/xxgk/tjxx/zjygfmqk/201212/t20121231_3585836.htm |title=福建省已换证宗教活动场所一览表(道教)|website=福建省民族与宗教事务厅 |date=2012-12-31}}</ref> |- |[[Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng]]<br>山仔裏陰陽專案堂 |Giū-áng Tái-săng Cūng-dòng dó̤i-méng-gă̤ hó-gê̤ṳng. Dìng-huŏng-uōng (庭芳苑), Ṳ̀ng-séng Sĕ̤ng-hòng-siàng Lōng-dìng (融信雙杭城朗庭) cĭ-găng | {{coord|26.06438|N|119.29632|E|display=inline}} | |- |[[Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng]]<br>雙浦頭協心堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Sĕ̤ng-puō-háe̤ng (雙浦巷) 16 hô̤ Ṳ̀ng-huák Giū-hĭ Ngā-dé̤ṳk báe̤k-kṳ̆ (榕發玖熹雅筑北區) diē-sié | {{coord|26.0676|N|119.2945|E|display=inline}} | |- | Puō-dĕ̤ng-gīng<br>浦東境 | Puō-dĕ̤ng-áng<br>浦東案 | [[Puō-dĕ̤ng-dòng]]<br>浦東堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Băh-mā Nàng-lô (白馬南路) 305-1 hô̤ | {{coord|26.06392|N|119.29184|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū<ref name="mzzjt"/>. Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | Puō-să̤-gīng<br>浦西境 | Puō-să̤-áng<br>浦西案 | [[Puō-să̤ Hók-sêu-gṳ̆ng|Puō-să̤ Hók-sêu-dòng]]<br>浦西福壽堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Puō-să̤-lô (浦西路) 6 hô̤, Puō-să̤-chŏng (浦西村) diē-sié | {{coord|26.06299|N|119.28995|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū. Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ bók-kō̤ iè-dông ùng-ŭk diēng (臺江區不可移動文物點). |- | Lìng-tŭng-gīng<br>靈通境 | Iòng-bāng-áng<br>洋柄案 | [[Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng]]<br>洋柄同心堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Gău-tŭng-lô (交通路) 40 hô̤, [[Hók-gióng Ĭ-kuŏ Dâi-hŏk]] duâi-muòng hó-gê̤ṳng | {{coord|26.07004|N|119.29573|E|display=inline}} | Cháik-chiĕng ī-hâiu mā̤ dáing ăng-dé |- | rowspan="2" |Gāng-éng-gīng<br>感應境 | rowspan="2" |Ò̤-siông-áng<br>河上案 | [[Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng]]<br>河上救生堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Băh-mā Nàng-lô (白馬南路) 432 hô̤ | {{coord|26.06404|N|119.29084|E|display=inline}} | Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ ùng-ŭk bō̤-hô dăng-ôi. |- |[[Â-ò̤-dòng]]<br>下河堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Â-ò̤-diē (下河裏) 84 hô̤ | {{coord|26.07153|N|119.29702|E|display=inline}} | |- | Gá-diòng-bāng-gīng<br>教場坂境 | Gá-diòng-bāng-áng<br>教場坂案 | [[Gá-diòng-bāng-dòng]]<br>教場坂堂 |Gū-làu-kṳ̆ Gă-iòng-háe̤ng (加洋巷) 28 hô̤. Gă-iòng-háe̤ng gâe̤ng Gá-diòng-háe̤ng (教場巷) gău-chă diô-kāu biĕng-dău | {{coord|26.07581|N|119.29458|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū. |- | Gă-hĭng-gīng<br>嘉興境 | Să̤-iàng-áng<br>西營案 | [[Să̤-iàng-diē Dòng-sĕng-dòng]]<br>西營裏長生堂 |Gū-làu-kṳ̆ Gă-iòng Sĭng-chŏng (加洋新村) diē-sié | {{coord|26.07542|N|119.29266|E|display=inline}} |cáng-ăng (暫安) siēu-kṳ̆ diē-sié, mò̤ gó-dêng gì miêu. |- | Siông-iòng-gīng<br>上洋境 | Să̤-iòng-áng<br>西洋案 | [[Să̤-iòng Cék-siêng-dòng]]<br>西洋積善堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Să̤-iòng-diē (西洋裏) Să̤-iòng Sĭng-chŏng (西洋新村) diē-sié | {{coord|26.07228|N|119.29102|E|display=inline}} |Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | rowspan="2" |Ò̤-dĕ̤ng Hô̤-mìng-gīng<br>河東護民境 | rowspan="2" |Dāu-diè-áng<br>斗池案 | [[Dāu-diè-dòng]]<br>斗池堂 |Gū-làu-kṳ̆ Băh-mā Ciĕ-lô (白馬支路) 169 hô̤ Dāu-diè Sĭng-chŏng (斗池新村) B kṳ̆ Nguŏk-dāu Guōng-diòng (玉斗廣場) | {{coord|26.07358|N|119.28492|E|display=inline}} |Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- |[[Hàng-tàu-dòng]]<br>涵頭堂 |Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ Ŭ-săng-lô (烏山路) 87 hô̤ | {{coord|26.07456|N|119.28900|E|display=inline}} |Hók-gióng-sēng Mìng-cŭk Cūng-gáu Sê̤ṳ-ô-tiăng nêng-dêng gì cŭng-gáu uăk-dông diòng-sū.<ref name="mzzjt"/> Cháik-chiĕng ī-hâiu tṳ̀ng kī. |- | colspan=6 style="font-size:larger" | {{maplink |text = Giū-áng Sĕk-săng-hiŏng gì dòng |frame = yes |zoom = 15 |frame-width = 700 |frame-height = 700 |frame-align = center |type1 = point |coord1 = {{Coord|26.06419|119.29701|}} |title1 = Tái-bìng-săng |type2 = point |coord2 = {{Coord|26.06438|119.29632|}} |title2 = Săng-giāng-diē |type3 = point |coord3 = {{Coord|26.0676|119.2945|}} |title3 = Sĕ̤ng-puō-tàu |type4 = point |coord4 = {{Coord|26.06392|119.29184|}} |title4 = Puō-dĕ̤ng |type5 = point |coord5 = {{Coord|26.06299|119.28995|}} |title5 = Puō-să̤ |type6 = point |coord6 = {{Coord|26.07004|119.29573|}} |title6 = Iòng-bāng |type7 = point |coord7 = {{Coord|26.06404|119.29084|}} |title7 = Ò̤-siông (Siông-ò̤-siông) |type8 = point |coord8 = {{Coord|26.07153|119.29702|}} |title8 = Â-ò̤ (Â-ò̤-siông) |type9 = point |coord9 = {{Coord|26.07581|119.29458|}} |title9 = Gá-diòng-bāng |type10 = point |coord10 = {{Coord|26.07542|119.29266|}} |title10 = Să̤-iàng |type11 = point |coord11 = {{Coord|26.07228|119.29102|}} |title11 = Să̤-iòng |type12 = point |coord12 = {{Coord|26.07358|119.28492|}} |title12 = Dāu-diè |type13 = point |coord13 = {{Coord|26.07456|119.28900|}} |title13 = Hàng-tàu }} |- |} ==Lĭk-nièng muóng-buŏi giék-guō== Ùng-gáik ī-sèng gì cṳ̆-lâiu chăng-kō̤ «Ò̤-siông Uòng-sê cŭk-puō» (河上王氏族譜). Gāu-gūi-nièng ī-hâiu gì cṳ̆-lâiu iù Giū-áng Tái-săng gáuk ciáh guāng-ūi-huôi (管委會) tūng-gié. {| class="wikitable" |- ! Gŭng-lĭk nièng-hông !! Găng-ciĕ nièng-hông !! sô̤i-áng gì dòng !! bê-ció |- | 1944 nièng || Mìng-guók 33 nièng Gák-sĭng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || Să̤-iòng [[có̤ buáng-dâung]]. |- | 1945 nièng || Mìng-guók 34 nièng Ĭk-iū || || |- | 1946 nièng || Mìng-guók 35 nièng Bīng-sáe̤k || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 1947 nièng || Mìng-guók 36 nièng Dĭng-hâi || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1948 nièng || Mìng-guók 37 nièng Muô-cṳ̄ || Hàng-tàu Duâi-dòng || |- | 1949 nièng || Mìng-guók 38 nièng Gī-tiū || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 1950 nièng || Gĕng-ìng-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1951 nièng || Sĭng-māu-nièng || Puō-dĕ̤ng Duâi-dòng || |- | 1952 nièng || Ìng-sìng-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1953 nièng || Gŭi-sê̤ṳ-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 1954 nièng || Gák-ngū-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- | 1955 nièng || Ĭk-ê-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1956 nièng || Bīng-sĭng-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- | 1957 nièng || Dĭng-iū-nièng || || |- | 1958 nièng || Muô-sáe̤k-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 1959 nièng || Gī-hâi-nièng || || |- | 1960 nièng || Gĕng-cṳ̄-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 1961 nièng || Sĭng-tiū-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1962 nièng || Ìng-ìng-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || |- |colspan="4" align="center"|''1963 nièng gáu 1990 nièng gĭ-găng dìng-cī gṳ̄-bâing'' |- | 1991 nièng || Sĭng-ê-nièng || ''Tái-bìng-săng-dòng'' || Tái-bìng-săng [[có̤ buáng-dâung]]. Mò̤ muóng-buŏi. |- | 1992 nièng || Ìng-sĭng-nièng || ''Tái-bìng-săng-dòng'' || mò̤ muóng-buŏi |- | 1993 nièng || Gŭi-iū-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || Tiék-liāng (鐵嶺) có̤ buáng-dâung. Hŭi-hŭk ī-hâiu tàu huòi Sĕk-săng-hiŏng lièng-hăk ngiàng-sìng, muóng-buŏi. |- | 1994 nièng || Gák-sáe̤k-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 1995 nièng || Ĭk-hâi-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || hŭk-áng |- | 1996 nièng || Bīng-cṳ̄-nièng || Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng || |- | 1997 nièng || Dĭng-tiū-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 1998 nièng || Muô-ìng-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 1999 nièng || Gī-māu-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 2000 nièng || Gĕng-sìng-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2001 nièng || Sĭng-sê̤ṳ-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2002 nièng || Ìng-ngū-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2003 nièng || Gŭi-ê-nièng || Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng || |- | 2004 nièng || Gák-sĭng-nièng || Puō-să̤ Hók-sêu-dòng || |- | 2005 nièng || Ĭk-iū-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2006 nièng || Bīng-sáe̤k-nièng || Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng || |- | 2007 nièng || Dĭng-hâi-nièng || Ò̤-siông Géu-sĕng-dòng || |- | 2008 nièng || Muô-cṳ̄-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || Să̤-iòng có̤ buáng-dâung. Sĕk-săng-hiŏng lièng-hăk ngiàng-sìng |- | 2009 nièng || Gī-tiū-nièng || Â-ò̤-siông Duâi-dòng || |- | 2010 nièng || Gĕng-ìng-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 2011 nièng || Sĭng-māu || Dāu-diè-siâ || |- | 2012 nièng || Ìng-sìng-nièng || Sĕ̤ng-puō-tàu Hiĕk-sĭng-dòng || |- | 2013 nièng || Gŭi-sê̤ṳ-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || |- | 2014 nièng || Gák-ngū-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || |- | 2015 nièng || Ĭk-ê-nièng || Dāu-diè-siâ || |- | 2016 nièng || Bīng-sĭng-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 2017 nièng || Dĭng-iū-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || Iĕu-chiāng Dài-uăng Ngì-làng Dŭng-ngŏk-miêu lièng-hăk ngiàng-sìng |- | 2018 nièng || Muô-sáe̤k-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2019 nièng || Gī-hâi-nièng || Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng || |- | 2020 nièng || Gĕng-cṳ̄-nièng || Să̤-iòng Cék-siêng-dòng || |- | 2021 nièng || Sĭng-tiū-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- | 2022 nièng || Ìng-ìng-nièng || Puō-dĕ̤ng-gīng Duâi-dòng || ché-buŏi: Să̤-iàng Dòng-sĕng-dòng |- | 2023 nièng || Gŭi-māu-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || ché-buŏi: Săng-giāng-diē Ĭng-iòng Ciŏng-áng-dòng |- | 2024 nièng || Gák-sìng-nièng || Gá-diòng-bāng-dòng || hŭk-áng. ché-buŏi: Să̤-iòng Cék-siêng-dòng |- | 2025 nièng || Ĭk-sê̤ṳ-nièng || Tái-bìng-săng-dòng || ché-buŏi: Puō-să̤ Hók-sêu-dòng |- | 2026 nièng || Bīng-ngū-nièng || Iòng-bāng Dùng-sĭng-dòng || |- |} ==Muōi-ció== {{reflist}} ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu== *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1578657 调查与研究︱闽都游神：迷恋“塔骨”的年轻人] *[https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_1610410 春节新年俗：福州九案泰山温康二都统的新春团拜] *{{Cite journal|author=郑衡泌|title =调适与重建：城市化进程中民间信仰庙宇的道教化与规范化——以福州九案十三堂为例 |journal= 世界宗教文化 |date= 2014 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1007-6255.2014.06.016 |url = https://www.doc88.com/p-91499563053610.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250212150846/https://www.doc88.com/p-91499563053610.html|archivedate=2025-02-12}} *{{Cite journal|author=蒋驰| title =福州九案泰山信仰及其祭祀空间研究 |doi= |url = https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20250216042745/https://www.doc88.com/p-31573625274290.html |archivedate=2025-02-16 }} *{{Cite journal|author=张帆| title = 福州九案泰山信仰与城市“大傩” |journal= 贵州大学学报·艺术版 |volume= 34 |date= 2020|issue=5 |doi= 10.15958/j.cnki.gdxbysb.2020.05.006 |url = https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145242/https://www.doc88.com/p-17087937476117.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite journal|author=耿灏| title =城市化进程中的小区域民间信仰研究——以福州九案泰山信仰为例 |journal= 福建社会主义学院学报 |date= 2013 |issue= 6 |doi= 10.3969/j.issn.1008-8563.2013.06.013 |url = https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20251112145431/https://www.doc88.com/p-7754202538361.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite journal|author=甘满堂|title = 自主灰色重建与政府集约安置：城镇化背景下传统信俗文化空间续存路径 |journal= 湖南师范大学社会科学学报|volume= 51 |date= 2022 |issue= 3 |doi= 10.19503/j.cnki.1000-2529.2022.03.011 |url =https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20251112145024/https://www.doc88.com/p-90187988284167.html |archivedate=2025-11-12}} *{{Cite conference |author=甘满堂 |title=拆迁与重组：都市化进程中的村庙生存现状——福州市区九案泰山十三堂调查 |work= “中华文化的当代社会影响”学术研讨会 |year=2012}} *{{Cite book|editor1=陈支平|editor2=李玉柱|title =闽台文化的多元诠释（二）| publisher=厦门大学出版社 |year=2013 |isbn=978-7-5615-4663-5 |page=116-139}} [[分類:dô̤-gáu]] 9e3u600jyonemuzz8wj59jlsau50jnr 0 35293 106185 98948 2026-10-24T11:52:31Z Davidzdh 7058 /* Gái Káng */ 改做小寫 106185 wikitext text/x-wiki {{twinLAT|運動}} {{Dablink|Cŭ-uái gái-siêu gì '''ng-sê „[[Ông-dông (Ŭk-lī-hŏk)]]“'''.}} [[File:Ming-Emperor3.jpg|250px|thumb|[[Kă-giù]] ― siŏh cṳ̄ng ông-dông.]] '''Ông-dông''' (運動) iâ hô̤ lā̤ '''tā̤-ṳ̆k ông-dông''' (體育運動), sê siŏh cṳ̄ng siâ-huôi-séng gì uăk-dông. Iā sâ̤ gì ông-dông, dŭ sê tŭng-guó [[duáng-liêng]] sĭng-tā̤ gâe̤ng [[bī-suói]] cūng-kuāng gì huŏng-sék kó̤ cĕng-giòng tā̤-cék.<ref name=sportaccord>{{cite web|publisher=SportAccord|title=Ông-dông gì dêng-ngiê 運動倛定義|url=http://www.sportaccord.com/en/members/definition-of-sport/|accessdate=2014-04-25|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131220121444/http://www.sportaccord.com/en/members/definition-of-sport/|archivedate=2013-12-20}}</ref> Ô-miàng gì ông-dông ô: *[[Kă-giù]] *[[Lài-giù]] *[[Mā-lá-sĕ̤ng]] *[[Pĭng-pŏng-giù]] *[[Siù-cūi]] ==Gái káng== *[[Tā̤-ṳ̆k]] *[[Olympic Ông-dông-huôi]] ==Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu== {{reflist}} {{Buáng-nàng-hâ}} {{Authority control}} [[分類:Ông-dông]] [[分類:Tā̤-ṳ̆k]] 41w70dlu0pvdarjyr0vnw1yu1pq81mu 0 36773 106184 106052 2026-10-24T11:47:20Z Davidzdh 7058 106184 wikitext text/x-wiki '''M1艾布蘭主力戰車'''（英語：{{lang|en|M1 Abrams}}）是[[美國]][[美國陸軍|陸軍]]其[[主力戰車]]。者戰車着公元[[1980年]]起服役<ref name=":0">{{引書|author=Walter J. Boyne|authorlink= |coauthors= |title=Encyclopedia Of Modern US Weapons |page=226|year=1995 |publisher=BERKLEY BOOKS |location= NEW YORK|isbn=0-425-16437-3}}</ref>，獲埃克雷·艾布蘭上校其姓氏命名。因爲者戰車其聲音野嫩，故乞儂號𡅏「低語死神」（嫩嫩聲講話其[[死神]]）。 ==參考資料== {{reflist}} [[分類:主戰坦克]] [[分類:美國冷戰坦克]] [[分類:現代坦克]] [[分類:美國裝甲戰鬥車輛]] t3fy7clcwyaov35o5ubi663r0c56ugt