Википеди cewiki https://ce.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%8C%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D0%B3%D3%80%D0%BE MediaWiki 1.48.0-wmf.4 first-letter Медиа ГӀирс Дийцар Декъашхо Декъашхочун дийцар Википеди Википедин дийцаре Файл Файл йийцар MediaWiki MediaWiki йийцар Кеп Кеп йийцар ГӀо ГӀо дийцар Категори Категори йийцар Ков Ков дийцаре TimedText TimedText talk Модуль Модуль йийцар Event Event talk 14 март 0 10664 27564687 27558489 2026-11-12T07:58:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564687 wikitext text/x-wiki {{Рузманан терхьан корта}} == Ӏиданаш а, иэсан денош а == ''Хьажа кхин а: [[:Категори:14 мартан Ӏиданаш]]'' === [[Файл:Earth flag PD.jpg|30px]] Дуьненайукъара=== * [[ЧӀингашна дуьхьалонан дуьненайукъара де]] * [[Пи терхьан де]] === Къаьмнийн === * {{Байракх/2|Андорра}} — [[Андоррин Конституцин де|Конституцин де]]. * {{Байракх/2|Украина}} — Украинин шеен лаамечун де<ref>{{Cite web |url=http://zakon0.rada.gov.ua/laws/show/1822-19 |title=Про встановлення Дня українського добровольця |archive-url=https://web.archive.org/web/20170129093901/http://zakon0.rada.gov.ua/laws/show/1822-19 |archive-date=2017-01-29 |access-date=2017-03-13}}</ref>. * {{Байракх/2|Эстони}} — [[Эстонийн мотт|ненан метан де]]<ref>[www.calend.ru/day/3-14 Праздники, дни городов, знаменательные события 14 марта 2010 года.]</ref>. * {{Байракх/2|Япони}} — [[КӀайн де (Япони)|КӀайн де]]. * {{Байракх/2|Япони}} — О-мидзутори мацури (гӀу чуьра хи даккхар)<ref>[https://visitjapan.ru/events/omizutori/ Омидзутори — фестиваль огня и воды / События Японии<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226095900/https://visitjapan.ru/events/omizutori/ |date=2021-02-26 }}</ref> [[Файл:Eudokia of Heliopolis.jpg|thumb|100px|[[Илиополан Евдокия |Сийлахь Евдокия]]]] [[Файл:St_martyrii_zelenec.jpg|thumb|100px|[[Зеленецкий Мартирий]]]] === [[Файл:P religion world.svg|30px]] Динан === ==== [[Файл:Christian cross.svg|12px]] Католицизм ==== * [[Вестфалан Матильда |Рингельхайман Матильдин]] иэс. ==== [[Файл:OrthodoxCross(black,contoured).svg|12px]] Православи<ref name="azb">[http://azbyka.ru/days/2015-03-14 Старый стиль, 1 марта, Новый стиль 14 марта, суббота] // Православный церковный календарь</ref><ref name="prav_mir">[http://calendar.pravmir.ru/2015/3/14 14 марта 2015 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904111633/http://calendar.pravmir.ru/2015/3/14 |date=2017-09-04 }} // [[Православие и мир]], православный календарь, 2015 г.</ref> ==== * динан Ӏазапхочун [[Илиополан Евдокия|Евдокийн]] (160—170) иэс; * динан Ӏазапхочун [[Зеленецкий Мартирий]]н (1603) иэс; * динан Ӏазапхойн Несторан а, Тривимийн а (III) иэс<ref>{{Книга:Жития святых Ростовского|Страдание святых мучеников Нестора и Тривимия|март|1|страницы=39}}</ref>; * динан Ӏазапхочун Антонинин (III—IV) иэс<ref>{{Книга:Жития святых Ростовского|Страдание святой мученицы Антонины|март|1|страницы=40}}</ref>; * динан Ӏазапхойн Маркеллан а, Антонийн а; * сийлахь [[Шемин Домнина|шемин Домнинин]] ( 450—460 гергга) иэс; * динан сийлахь Ӏазапхойн пресвитерийн [[Никитский, Василий Петрович|Никитский Василийн]], [[Любимов, Пётр Павлович|Любимов Петран]], [[Стрельцов, Иван Лаврентьевич|Стрельцов Иоаннан]], [[Фаминцев, Вениамин Иванович|Фаминцев Вениаминан]], [[Букринский, Михаил Алексеевич|Букринский Михаилан]], динан Ӏазапхойн иеродиаконан [[Антоний (Корж)|Антонийн (Коржан)]], динан Ӏазапхойн [[Анна (Макандина)| Макандина Аннин]], [[Дария (Зайцева)|Зайцева Дарийан]], [[Евдокия (Архипова)| Архипова Евдокийан]], [[Ольга (Жильцова)| Жильцова Ольгин]], [[Александра (Дьячкова)| Дьячкова Александрин]], [[Матрона (Макандина)| Макандина Матронин]], Ӏазапхойн [[Архипов, Василий Максимович|Архипов Василийн]], [[Абакумова, Надежда Петровна|Аббакумова Надеждин]] (1938) иэс; * динан сийлахь Ӏазапхочун, пресвитеран [[Ильенков, Александр Александрович|Ильенков Александран]] (1942); * динан сийлахь Ӏазапхочун, пресвитеран [[Константинов-Гришин, Василий Матвеевич|Константинов-Гришин Василийн]] (1943) иэс; * [[Православин жайнин де]] === Бина де === * Католикин: [[Матильда]] * Православин: [[Александр]], [[Александра]], [[Анна (цӀе)|Анна]], [[Антоний]], [[Антонина]], [[Василий]], [[Вениамин (цӀе)|Вениамин]], [[Дарья (цӀе)|Дарья]], [[Домна (цӀе)|Домнина]], [[Евдокия]], [[Иван]], [[Маркел]]л, Мартирий, Матрона, [[Михаил]], [[Надежда (цӀе)|Надежда]], [[Нестор]], [[Ольга]], [[Пётр]], Тривимий<ref name="azb" /><ref name="prav_mir" />. == Хиламаш == ''Хьажа кхин а: [[:Категори: 14 мартан хиламаш]]'' === XX бӀешо кхачале === [[Файл:Petersburg coat of arms 1730 to 1856.svg|мини|100пкс|Петарбухан хӀост]] * [[1044 шо|1044]] — Йан йолийна Новгородера кремль. * [[1309 шо|1309]] — Гранадин эмир [[Мухьаммад III аль-Махьлуъ| Мухьаммад III аль-Махьлуан]] дийзира [[Ӏарш]] шен вешийна [[Наср (Гранадин эмир)|Наср I-чун]] йита. * [[1369 шо|1369]] — [[ Монтьелера тӀом]], цуо [[Гражданийн тӀом Кастилехь|Кастилера гражданийн тӀеман]] [[Энрике II|толамхо]] билгалваьккхира. * [[1489 шо|1489]] — [[Венеци]]с схьаийцира [[Кипр (гӀайре)|Кипр]] цуьнан паччахь-аьзнегара [[Корнаро, Катерина|Корнаро Екатеринегара]]. * [[1730 шо|1730]] — [[Петарбух]]ан хӀост чӀагӀйина. * [[1794 шо|1794]] — америкин говзанчунна [[Эли Уитни]]н [[патент]] йелла [[коттон-джин|бамба цӀанно чарх]]анна * [[1839 шо|1839]] — шен белхан накъосташна хьалха вистхуьлуш, [[Гершель, Джон|Гершель Джона]] дуьххьара лелийра «[[фотографи]]» термин. * [[1839 шо|1839]] — шен белхан накъосташна хьалха вистхуьлуш, [[Гершель, Джон|Гершель Джона]] дуьххьара лелийра «[[фотографи]]» термин. * [[1861 шо|1861]] — сардинин паччахьо [[Виктор Эммануил II]]-гӀачо ша [[Паччахьалла Итали (1861—1946)|Италин паччахь]] кхайкхийна. * [[1864 шо|1864]] — [[Форт Де Русси йоккха тӀом]] * [[1900 шо|1900]] — [[Дешин стандарт]]ех лаьцна Законаца АЦШ кехатан а, металлан а ахча [[деши]]ца хуьйцу. === XX бӀешо === * [[1917 шо|1917]] ** Россин [[пачхьалкхан думин хенан комитет]] де-факто къобал йина Йоккха Британин а, Францин а правительствоша. ** [[Петарбухан белхалойн а, салтийн а депутатийн кхеташо]]но № 1 йолу омар арадаьккхина Петарбухан гарнизонехула салтийн комитеташ законе йохуш, церан кара дерриг герз дӀалуш. [[Эпсар]]шкара [[салти|салташна]] тӀера низаман Ӏедал дӀадаьккхина. ** Болабелла Кронштадтан тӀеман-хӀордан базин [[Февралан революци#1 (14) мартехь|гӀаттам]]. Вийна [[Кронштадт]]ан тӀеман губернатор вице-адмирал [[Вирен, Роберт Николаевич|Р. Н. Вирен]]. * [[1920 шо|1920]] — [[Москох]]ахь Шаболовкехь йан йолийна [[Шуховн бӀов]]. * [[1923 шо|1923]] — йиллина [[шен лааман хӀаваан флотан Россин йукъаралла]] «Добролёт». * [[1926 шо|1926]] — [[ССРС]]ехь [[император]] [[Александр II]]-гӀа вийна 45шо кхачарна, вуьйш дакъа лаьцначу исс декъашхочун хӀоранна пенсии хӀоттийна. * [[1927 шо|1927]] — хин чухоьцуш ду дуьххьарлера Россин [[торпедин кема]] АНТ-3 «Дуьххьарниг». * [[1930 шо|1930]] — [[Бёрни, Венеция| Бёрни Венеция]], цхьайтта шо долу [[Оксфорд]]ера дешархочо, дӀайиллинчу иссалгӀачу планетин «Плутон» цӀе кховдийна. [[24 март]]ехь планета дӀайиллинчу [[Лоуэллан обсерватори |Лоуэллан обсерваторехь]]кхаж тесча, оцу цӀарна дерриг кхаьжнаш делира, [[1930 шо|1930 шеран]] [[1 май]]хь планетин цӀе [[Плутон (пуьштиган планета)|Плутон]] официалан зорба туьйхира. * [[1939 шо|1939]] — [[КхоалгӀа рейх|германин эскарша]] [[Чехословаки]] дӀалаца йолийра. [[Словаки]]с а, [[Карпаташна бухара Русь|Карпаташна бухара Русо]] а формалан маршо кхайкхийра. [[Морави]]н [[Фридек-Мистек|Мистек]] гӀалахь германин [[полк]]аца тӀеме йелира [[Павлик, Карел (эпсар)|капитан Павлик]] баьччаллехь йолу салтийн [[рота]] ([[Чаянкийн казармаш къуьйсу тӀом]]) — немцой чубахкарна низамехь дуьхьало йина цхьаъ бен йоцу меттиг. * [[1945 шо|1945]] — Йоккха Британин [[Паччахьан ТӀХӀН]] дуьххьара кхоьссира [[сейсмобумба]] ''[[Grand Slam (бомба)|Grand Slam]]'' * [[1954 шо|1954]] — йина йолу [[ХӀозанан аса (Москох)|Москохан метрополитенан ХӀозанан аса]]. * [[1956 шо|1956]] — америкин [[Ampex]] компанис гайтира дуьненахь дуьххьарлера [[видеомагнитофон]] [[VR-1000]]. * [[1966 шо|1966]] — [[Цийчоь]]но АЦШ вице-президента [[Хамфри, Губерт| Хамфри Губерта]] кховдийна доттагӀаллех [[Искариот ЙахӀуд|ЙахӀуда]] барт йаккхар элира. * [[1972 шо|1972]] — [[Калбаан гергара SE-210 бохам]] ([[Цхьаьнатоьхна Ӏарбийн Эмираташ|ЦӀЭ]]). Велла 112 стагк — [[Цхьаьнатоьхна Ӏарбийн Эмираташ]]кахь баккхийчех авиабохам. * [[1979 шо|1979]] — [[Дохера Boeing 727 бохам]]. Велла 45стаг — [[КъатӀар]]ера баккхийчех авиабохам. * [[1980 шо|1980]] — [[Варшавера Ил-62 бохам (1980)|Варшавера Ил-62 бохам]]. Велла 87 стаг — оцу хенахь угаре боккха бохам [[Польша|Польшехь]]. * [[1982 шо|1982]] — [[Калифорни]]н [[Анахайм (Калифорни)|Анахайм]] гӀалахь , Radio City сценин тӀехь, [[Металлика|металлико]] йелира шен хьалхара концерт. * [[1983 шо|1983]] — Дуьххьара охьа а ца хаош [[Атлантикин Ӏапказ]] тӀехула [[Россин ТӀХӀФ Къилбаседа флот| ССРС ТӀХӀФ Къилбаседа флот]]ан авиацин [[Ту-142]]М кеманахь [[Куба|Кубе]] вахар. * [[1990 шо|1990]] — [[ССРС]] [[1977 шеран ССРС Конституци|Конституцин]] йукъара баьккхина [[Советийн Союзан Коммунистийн парти|ССКП]] куьйгаллин ролах лаьцна 6 йаззам. * [[1994 шо|1994]] — [[Linux (хӀорд)|Linux]] 1.0.0 версин релиз === XXI бӀешо === * [[2004 шо|2004]] ** АЦШ [[Калифорни|калифорнин]] [[Мохаве (гӀум-аре)|Мохаве гӀум-арахь]] автомобилаш-роботаш хаьхкира. Массо а дистанцин йукъара бевлира<ref>{{Cite web |url=http://www.newsru.ru/world/14mar2004/bert.html |title=В США прошла гонка автомобилей-роботов. Все сошли с дистанции |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126224947/http://www.newsru.ru/world/14mar2004/bert.html |archive-date=2025-01-26 |access-date=2022-08-23}}</ref>. ** [[Путин, Владимир Владимирович| Путин Владимир]] хаьржина [[Россин Президент]] шолгӀачу муьранна. * [[2016 шо|2016]] — Россин президента Путин Владимира омар дина [[Шемара Россин тӀеман операци|Шемара Россин тӀеман тоба]] арайаккха аьлла (эскарш чудахийтинера 2015 шеран 30 сентябрехь). Операцин жигара фаза кхин дӀайаьхьира. * {{шо|2022}} — [[Росси Украинин чуйахар (2022)|Росси Украинин чуйахар]]: [[Донецке герз деттар (2022 шеран 14 март)|Донецке герз деттар]], 23 кхелхинарг. == Оцу динахь бинарш == {{Addoncat|Бинарш 14 мартехь}} === XIX бӀешо кхачале === [[Файл:Telemann 8.jpg|thumb|100px|''[[Телеман, Георг Филипп|Телеман]]'']] * [[1681 шо|1681]] — [[Телеман, Георг Филипп| Телеман Георг Филипп]] (велла [[1767 шо|1767]]), немцойн композитор, капельмейстер, музыкин гӀуллаккхо. * [[1709 шо|1709]] — [[Мабли, Габриэль Бонно де| де Мабли Габриэль Бонно]] (велла [[1785 шо|1785]]), французийн социалан философ, утопист. * [[1794 шо|1794]] — [[Бем, Юзеф Захариаш|Бем Юзеф]] (велла [[1850 шо|1850]]), полякийн баьчча. === XIX бӀешо === [[Файл:StraußVaterLitho.jpg|thumb|120px|''[[Штраус, Иоганн (да)|Штраус Иоганн]]'']] [[Файл:Mars Schiaparelli MKL Bd. 11 1890 (128500338).jpg|thumb|100px|''[[Марс (планета)|Марсан]] [[Скиапарелли, Джованни Вирджинио|Скиапареллица]] карта'']] [[Файл:Bundesarchiv Bild 102-10447, Albert Einstein.jpg|thumb|100px|''[[Эйнштейн, Альберт|Эйнштейн Альберт]]'']] * [[1804 шо|1804]] ** [[Штраус, Иоганн (да)|Штраус Иоганн]] (велла [[1849 шо|1849]]), австрин композитор, Ӏад хьокху пондарча, дирижёр, вальсийн автор. ** [[Веденяпин, Алексей Васильевич| Веденяпин Алексей]] (велла [[1847 шо|1847]]), оьрсийн эпсар, декабрист, [[Цхьаьнатоьхна славянийн йукъаралла|Цхьаьнатоьхна славянийн йукъараллин]] декъахо. * [[1820 шо|1820]] — [[Виктор Эммануил II]] (велла [[1878 шо|1878]]), [[Сардинин паччахьалла|Сардинин паччахьаллин]] (Пьемонтан) паччахь; керлачу заманан [[Паччахьалла Итали (1861—1946)|цхьааллин Италин]] хьалхара паччахь (1861 шарахь дуьйна). * [[1823 шо|1823]] — [[Банвиль, Теодор де|Теодор де Банвиль]] (велла [[1891 шо|1891]]), французийн йаздархо, поэт, «говзаллаш говзаллашна» теоретик. * [[1833 шо|1833]] — [[Тейлор, Люси Хоббс| Тейлор Люси]] (йелла [[1910 шо|1910]]), дуьххьарлера америкин зуда-цергийн лор * [[1835 шо|1835]] — [[Скиапарелли, Джованни Вирджинио| Скиапарелли Джованни Вирджинио]] (велла [[1910 шо|1910]]), италихойн астроном; 1877 шарахь Марс тӀехь карийна гота асанаш, царех татолаш аьлла. * [[1854 шо|1854]] — [[Эрлих, Пауль|Эрлих Пауль]] (велла [[1915 шо|1915]]), немцойн лор, бактериолог а, биохимик а, Нобелан совгӀатан лауреат (1908). * [[1858 шо|1858]] — [[Толль, Эдуард Васильевич| Толль Эдуард]] (велла [[1902 шо|1902]]), Россин геолог, полюсан талламхо. * [[1864 шо|1864]] — [[Редль, Альфред| Редль Альфред]] (ша вийна [[1913 шо|1913]]), австрин-мажарчоьнан талламан шолгӀа стаг; тӀаьхьа вохкавелла Россин. * [[1867 шо|1867]] — [[Альберини, Филотео| Альберини Филотео]] (велла [[1937 шо|1937]]), италихойн режиссёр, кхоллархо, кинематографан хьалхарчех цхьаъ. * [[1868 шо|1868]] — [[Недошивин, Александр Михайлович| Недошивин Александр]] (велла [[1943 шо|1943]]), оьрсийн православин мозгӀар, [[эсперантист]]. * [[1870 шо театрехь|1870]] — [[Турчанинова, Евдокия Дмитриевна| Турчанинова Евдокия]] (йелла [[1963 шо|1963]]), театран актриса, ССРС халкъан артист. * [[1879 шо|1879]] — [[Эйнштейн, Альберт]] (велла [[1955 шо|1955]]) — немцойн а, амнрикин а физик-теоретик, [[дустараллин теори]]н автор, 1921 шеран физикин [[Нобелан совгӀат]]ан лауреат, йукъараллин гӀуллаккхо, гуманист. * [[1867 шо|1867]] — [[Альберини, Филотео| Альберини Филотео]] (велла [[1937 шо|1937]]), италихойн режиссёр, кхоллархо, кинематографан хьалхарчех цхьаъ. * [[1868 шо|1868]] — [[Недошивин, Александр Михайлович| Недошивин Александр]] (велла [[1943 шо|1943]]), оьрсийн православин мозгӀар, [[эсперантист]]. * [[1870 шо театрехь|1870]] — [[Турчанинова, Евдокия Дмитриевна| Турчанинова Евдокия]] (йелла [[1963 шо|1963]]), театран актриса, ССРС халкъан артист. * [[1879 шо|1879]] — [[Эйнштейн, Альберт|Альберт Эйнштейн]] (велла [[1955 шо|1955]]), немецкий и американский физик-теоретик, автор [[дустараллин теори]]н автор, лауреат Нобелевской премии (1921). * [[1886 шо|1886]] — [[Фаворский, Владимир Андреевич| Фаворский Владимир]] (велла [[1964 шо|1964]]), график, суртдиллархо, исбаьхьалча, хьехархо, ССРС халкъан исбаьхьалча, [[ССРС исбаьхьалчийн академи|ССРС ИАХ]] декъахо. * [[1887 шо|1887]] — [[Бич, Сильвия| Бич Сильвия]] (йелла [[1962 шо|1962]]), америкин йаздархо а, арахецархо а. * [[1891 шо театрехь|1891]] — [[Бучма, Амвросий Максимилианович| Бучма Амвросий]] (велла [[1957 шо|1957]]), театран а, кинон а актёр, режиссёр, ССРС халкъан артист. === XX бӀешо === [[Файл:Naina Yelcina.jpeg|thumb|100px|''[[Ельцина, Наина Иосифовна| Ельцина Наина]]'']] [[Файл:MichaelCaine2.jpg|thumb|100px|''[[Майкл Кейн]]'']] [[Файл:Pavel Volya.jpg|мини|100пкс|''[[Воля, Павел Алексеевич| Воля Павел]]'']] [[Файл:Stephen Curry (16640524995).jpg|мини|100пкс|''[[Карри, Стефен| Карри Стеф]]'']] * [[1905 шо|1905]] — [[Лавров, Юрий Сергеевич| Лавров Юрий]] (велла [[1980 шо|1980]]), театран а, кинон а актёр, ССРС халкъан артист. * [[1908 шо|1908]] — [[Раков, Николай Петрович| Раков Николай]] (велла [[1990 шо|1990]]), композитор, пианист, дирижёр, хьехархо, ССРС халкъан артист. * [[1909 шо|1909]] ** [[Гитович, Александр Ильич| Гитович Александр]] (велла [[1966 шо|1966]]), оьрсийн советийн поэт, цийхойн а, корейн а литературин гочдархо. ** [[Бояджиев, Григорий Нерсесович| Бояджиев Григорий]] (велла [[1974 шо|1974]]), советийн театрйовзархо, театран йемалча а, хьехархо а. ** [[Эла]] [[Голицын, Сергей Михайлович (1909)| Голицын Сергей]] (велла [[1989 шо|1989]]), оьрсий советийн йаздархо, мемуархот, инженер-топограф, тӀеман объекташйархо. * [[1911 шо|1911]] — [[Ёсидзава, Акира|Акира Ёсидзава]] (велла [[2005 шо|2005]]), [[оригами]] гӀарйаьккхинарг, цунах говзаллин тайпа динарг. * [[1912 шо|1912]] — [[Рапопорт, Иосиф Абрамович| Рапопорт Иосиф]] (велла [[1990 шо|1990]]), Ӏилманча-генетик,ССРС ӀА декъахо-корреспондент. * [[1913 шо|1913]] — [[Гулиа, Георгий Дмитриевич| Гулиа Георгий]] (велла [[1989]]), абхазех схьавалар долу оьрсийн йаздархо. * [[1917 шо|1917]] — [[Королёв, Николай Фёдорович| Королёв Николай]] (велла [[1974 шо|1974]]), советийн боксёр а, тренер а, ССРС 4-зза абсолютан чемпион. * [[1920 шо|1920]] — [[Хомич, Алексей Петрович| Хомич Алексей]] (велла [[1980]]), советийн футболан кевнахо. * [[1922 шо кинохь|1922]] — [[Соловьёв, Анатолий Васильевич (актёр)|Соловьёв Анатолий]] (велла [[2000 шо|2000]]), театран а, кинон а актёр, РСФСР хьакъ долу артист. * [[1923 шо|1923]] — [[Арбус, Диана| Арбус Диана]] (ша йийна [[1971 шо|1971]]), америкин суртдаккхархо-документалист. * [[1925 шо|1925]] ** [[Жукова, Римма Михайловна| Жукова Римма]] (йелла [[1999]]), советийн спортхо-конкешхахкархо, дуьненан чемпион. ** [[Уэйн, Джон (йаздархо)|Джон Уэйн]] (велла [[1994 шо|1994]]), ингалсан йаздархо. * [[1928 шо|1928]] — [[Борман, Фрэнк| Борман Фрэнк]], америкин астронавт. * [[1930 шо|1930]] ** [[Яковлев, Егор Владимирович| Яковлев Егор]] (велла [[2005]]), советийн а, Россин а журналист, цхьа могӀа арахецараллин коьрта редактор. ** [[Ковальджи, Кирилл Владимирович| Ковальджи Кирилл]] (велла [[2017]]), оьрсийн йаздархо а, гочдархо а. ** [[Песков, Василий Михайлович| Песков Василий]] (велла [[2013]]), йаздархо, журналист, телехьалхелелорг, некъбархо, Ленинан совгӀатан лауреат. * [[1932 шо|1932]] — [[Ельцина, Наина Иосифовна| Ельцина Наина]], Россин хьалхара Президентан [[Ельцин, Борис Николаевич|Ельцин Борисан]] зуда. * [[1933 шо|1933]] ** [[Джонс, Куинси| Джонс Куинси]], америкин композитор а, продюсер а. ** [[Майкл Кейн]], ингалсан актёр, шина «Оскаран» да. * [[1937 шо|1937]] — [[Савельев, Владимир Алексеевич| Савельев Владимир]], украинийн кинорежиссёр, актёр, сценарихо, продюсер. * [[1939 шо|1939]] ** [[Роша, Глаубер| Роша Глаубер]] (велла [[1981 шо|1981]]), бразилин кинорежиссёр, сценарихой, продюсер. ** [[Блие, Бертран| Блие Бертран]], французийн кинорежиссёр («Вальс дийриш», «Сан стаг»), сценарихо а, йаздархо а. * [[1941 шо|1941]] ** [[Петерсен, Вольфганг| Петерсен Вольфганг]], немцойн а, америкин а режиссёр, сценарихо а, продюсер а. ** [[Яковлева, Ольга Михайловна| Яковлева Ольга]], театран а, кинон а актриса, РСФСР халкъан артист. * [[1947 шо|1947]] ** [[Белла, Джанни| Белла Джанни]], италихойн йишлакхархо а, композитор а. ** [[Трошев, Геннадий Николаевич| Трошев Геннадий]] (велла [[2008 шо|2008]]), советийн а, Россин а тӀеман хьаькам, инарла-полковник, Россин Турпалхо. * [[1948 шо|1948]] — [[Кристал, Билли| Кристал Билли]], америкин актёр, кинорежиссёр, конферансье, сценарихо, продюсер. * [[1953 шо|1953 шеран]] — [[Ахтаханов, Руслан Абуевич]] (вийна [[2011 шо|2011]]) — нохчийн поэт, Россин йаздархойн бертан декъахо, Артём Боровик цӀарах долу совгӀатан лауреат, Вайн хенан гуманитарин академин проректор. * [[1955 шо|1955]] — [[Пажитнов, Алексей Леонидович| Пажитнов Алексей]], советийн а, америкин а программист, «Тетрис» ловзар динарг. * [[1957 шо|1957]] — [[Левин, Александр Шлёмович|Левин Александр]], поэт а, эшарийн автор. * [[1958 шо|1958]] — [[Альбер II (Монакон эла)|Альбер II]], [[Монако]]н урхаллин эла (2005 шарахь дуьйна). * [[1959 шо|1959]] — [[Тюни, Тамара| Тюни Тамара]], америкин актриса, режиссёр, продюсер. * [[1961 шо|1961]] — [[Джонсон Джеральд, Пенни|Джонсон Джеральд Пенни]], америкин актриса. * [[1965 шо|1965]] — [[Хан, Ӏамир|Хан Ӏамир]], хӀиндин актёр, продюсер, режиссёр. * [[1967 шо|1967]] — [[Суркова, Наталья Станиславовна| Суркова Наталья]], Россин театран а, кинон а актриса. * [[1968 шо|1968]] — [[Фоллоуз, Миган| Фоллоуз Миган]], канадин-америкин актриса. * [[1973 шо|1973]] — [[Брандт, Бетси| Брандт Бетси]], америкин телевизионан актриса. * [[1974 шо|1974]] — [[Пак, Грейс| Пак Грейс]], корейхойх схьайалар долу америкин-канадин актриса. * [[1976 шо|1976]] — [[Гиллис, Дэниел| Гиллис Дэниел]], канадин-керлазеландин актёр. * [[1978 шо|1978]] — [[Ван ден Хогенбанд, Питер|Ван ден Хогенбанд Питер]], нидерландин неканча, кхузза олимпийн чемпион * [[1979 шо|1979]] ** [[Анелька, Николя| Анелька Николя]], французийн футболист. ** [[Воля, Павел Алексеевич| Воля Павел]], Россин артист, забарча. * [[1980 шо|1980]] — [[Уварова, Нелли Владимировна| Уварова Нелли]], Россин актриса. * [[1986 шо|1986]] — [[Белл, Джейми (актёр)| Белл Джейми]], ингалсан киноактёр. * [[1988 шо|1988]] ** [[Грей Саша]], америкин порноактриса. ** [[Карри, Стефен| Карри Стеф]], америкин баскетболхо, КъБА кхузза чемпион, КъБА шозза MVP, шозза дуьненан чемпион. * [[1992 шо|1992]] — [[Олеринская, Ингрид Андреевна|Олеринская Ингрид]], Россин актриса. * [[1997 шо|1997]] ** [[Байлз, Симона| Байлз Симона]], америкин гимнаст, 4-зза олимпийн чемпион, 19-зза дуьненан чемпион. ** [[Лаврейсен, Харри| Лаврейсен Харри]], нидерландин вилспетхахкархо, шозза олимпийн чемпион, дуккха а дуьненан а, Европин а чемпион. === XXI бӀешо=== * [[2008 шо|2008]] — [[Фортсон, Эбби Райдер| Фортсон Эбби Райдер]], америкин актриса. == Оцу динахь белларш == ''Хьажа кхин а: [[:Категори:Белларш 14 мартехь]]'' [[Файл:Hw-marx.jpg|thumb|100px|''[[Маркс, Карл| Маркс Карл]]'']] === XIX бӀешо кхачале === * [[1471 шо|1471]] — [[Мэлори, Томас| Мэлори Томас]] (вина [[1405]] шо гергга долуш), ингалсан йаздархо, «Паччахь Артурах а, цуьнан Гоьрга текхан майра къонахех а жайнин» автор. * [[1791 шо|1791]] — [[Землер, Иоганн Соломон|Иоганн Соломон Землер]] (вина [[1725 шо|1725]]), немцойн Ӏелам стаг, [[Протестантизм|протестантийн]] килсан историк. === XIX бӀешо === * [[1801 шо|1801]] — [[Красицкий, Игнацы| Красицкий Игнацы]] (вина [[1735 шо|1735]]), полякийн поэт, драматург, публицист. * [[1803 шо|1803]] — [[Клопшток, Фридрих Готлиб| Клопшток Фридрих Готлиб]] (вина [[1724 шо|1724]]), немцойн поэт. * [[1823 шо|1823]] — [[Дюмурье, Шарль Франсуа| Дюмурье Шарль]] (вина [[1739 шо|1739]]), [[Сийлахь французийн революци]]н дуьхьала ваьлла инарла. * [[1848 шо|1848]] — [[Жиркевич, Иван Степанович| Жиркевич Иван Степанович]] (вина [[1789 шо|1789]]), Россин тӀеман хьаькам а, мемуархо а. * [[1872 шо|1872]] — [[Княжевич, Александр Максимович| Княжевич Александр]] (вина [[1792 шо|1792]]), оьрсийн пачхьалкхан гӀуллаккхо, финансийн министр (1858—1859), сенатор, [[Россин империн Пачхьалкхан кхеташо|Пачхьалкхан кхеташонан]] декъахо. * [[1874 шо|1874]] — [[Медлер, Иоганн Генрих фон|Иоганн Генрих фон Медлер]] (вина [[1794 шо|1794]]), немцойн астроном. * [[1883 шо|1883]] — [[Маркс, Карл|Маркс Карл]] (вина [[1818 шо|1818]]), немцойн философ а, политик а, [[коммунизм]]ан теорин бухбиллинарг. === XX бӀешо === * [[1905 шо|1905]] — [[Комиссаржевский, Фёдор Петрович| Комиссаржевский Фёдор]] (вина [[1838 шо|1838]]), Россин оперин йишлакхархой. * [[1912 шо|1912]] — [[Лебедев, Пётр Николаевич|Лебедев Пётр]] (вина [[1866 шо|1866]]), физик-экспериментатор, Россехь дуьххьара Ӏилманан физикин ишкол йиллинарг. * [[1932 шо|1932]] — [[Истмен, Джордж|Истмен Джордж]] (вина [[1854 шо|1854]]), «Кодак» цӀе йолу чӀураман фотокамера йинарг а, арахоьцург а. * [[1927 шо|1927]] — [[Чаксте, Янис|Чаксте Янис]] (вина [[1859 шо|1859]]), [[Латви|Латвин Республикин]] дуьххьарлера президент. * [[1946 шо|1946]] — [[Бломберг, Вернер фон|Вернер фон Бломберг]] (вина [[1878 шо|1878]]), немцойн тӀеман баьчча, [[инарла-фельдмудир]] ([[1936 шо|1936]]), [[1933 шо|1933]]—[[1938 шо|1938 шерашкахь]] [[Гитлеран Германи|Германин]] империн дуьхьалонан министр ([[1935 шо|1935]] шарахь дуьйна — империн тӀеман министраллин). * [[1951 шо|1951]] — [[Льютон, Вэл| Льютон Вэл]] (вина [[1904 шо|1904]]), америкин кинопродюсер, йаздархо, сценарихо. * [[1953 шо|1953]] — [[Готвальд, Клемент| Готвальд Клемент]] (вина [[1896 шо|1896]]), [[Чехословаки]]н премьер-министр (1946—1948) а, президент (1948—1953) а. * [[1957 шо|1957]] ** [[Телешов, Николай Дмитриевич|Телешов Николай]] (вина [[1867 шо|1867]]), оьрсийн советийн йаздархо а, мемуархо а. ** [[Юрьев, Борис Николаевич| Юрьев Борис]] (вина [[1889 шо|1889]]), советийн Ӏилманча-авиатор, [[ССРС ӀА]] академик. * [[1970 шо|1970]] — [[Перлз, Фредерик| Перлз Фриц]] (вина [[1893 шо|1893]]), немцойн лор-психиатр, [[гештальт-терапи]] коьллинарг. * [[1972 шо|1972]] ** [[Дуров, Владимир Григорьевич| Дуров Владимир]] (вина [[1909 шо|1909]]), циркан артист, караӀаморг, ССРС халкъан артист. ** [[Лактионов, Александр Иванович| Лактионов Александр]] (вина [[1910 шо|1910]]), суртдиллархо а, график а, РСФСР халкъан исбаьхьалча. * [[1973 шо|1973]] — [[Эйкен, Говард| Эйкен Говард]] (вина [[1900 шо|1900]]), америкин математик, инженер, компьютерашйаран пионер. * [[1975 шо|1975]] — [[Сьюзен Хэйворд|Сьюзен Хэйуорд]] (йина [[1918 шо|1918]]), америкин актриса, «[[Оскар (киносовгӀат)|Оскар]]» совгӀат даьккхинарг. * [[1982 шо|1982]] — [[Молчанов, Кирилл Владимирович| Молчанов Кирилл]] (вина [[1922 шо|1922]]), советийн композитор. * [[1983 шо|1983]] — [[Роне, Морис| Роне Морис]] (вина [[1927 шо|1927]]), французийн актёр а, кинорежиссёр а. * [[1984 шо|1984]] ** [[Печчеи, Аурелио| Печчеи Аурелио]] (вина [[1908 шо|1908]]), италихойн Ӏилманча, йукъараллин гӀуллаккхо. ** [[Шираз, Ованес Тадевосович| Шираз Ованес]] (вина [[1915 шо|1915]]), эрмалойн поэт, йукъараллин гӀуллаккхо. * [[1988 шо|1988]] — [[Малян, Генрих Суренович| Малян Генрих]] (вина [[1925 шо|1925]]), эрмалойн театран а, кинон а режиссёр, сценарихо, хьехархо, ССРС халкъан артист. * [[1990 шо|1990]] — [[Левинсон, Ефим Львович| Левинсон Ефим]] (вина [[1927 шо|1927]]), эстрадин артист, тайнигашлелориг, РСФСР хьакъ долу артист. * [[1992 шо|1992]] — [[Михайлов, Александр Александрович (актёр, 1922)| Михайлов Александр]] (вина [[1922 шо|1922]]), театран а, кинон а артист, РСФСР хьакъ долу артист. * [[1994 шо|1994]] — [[Шаферан, Игорь Давыдович| Шаферан Игорь]] (вина [[1932 шо|1932]]), советийн поэт-эшархо. * [[1995 шо|1995]] — [[Фаулер, Уильям Альфред| Фаулер Уильям]] (вина [[1911 шо|1911]]), америкин астрофизик, Нобелан совгӀатан лауреат (1983). * [[1997 шо|1997]] — [[Циннеман, Фред| Циннеман Фред]] (вина [[1907 шо|1907]]), австрера схьавалар долу америкин кинорежиссёр. * [[2000 шо|2000]] — [[Данин, Даниил Семёнович| Данин Даниил]] (вина [[1914 шо|1914]]), советийн а, Россин а йаздархо, сценарихо, литературин йемалча, Ӏилма гӀарадаккхархо. === XXI бӀешо === * [[2005 шо|2005]] — [[Ёсидзава, Акира Ёсидзава Акира]] (вина [[1911 шо|1911]]), [[оригами]] гӀарайаккхархо, цуо цунах халкъан промыслах говзалла йина. * [[2006 шо|2006]] — [[Мери, Леннарт|Мери Леннарт]] (йина [[1929 шо|1929]]), эстонийн йаздархо а, политик а, 1992—2001 шерашкахь Эстонин президент. * [[2007 шо|2007]] — [[Голицын, Илларион Владимирович|Голицын Илларион]] (вина [[1928 шо|1928]]), суртдиллархо, график, скульптор, [[Россин исбаьхьаллин академи|РИА]] академик, Россин халкъан исбаьхьалча. * [[2012 шо|2012]] — [[Арсанукаев, Шайхи Ӏабдулмуслиман воӀ]] (вина [[1930 шо|1911]]), нохчийн йаздархо а, поэт а, Нохчийн Республикин Халкъан йаздархо. * [[2015 шо|2015]] — [[Распутин, Валентин Григорьевич|Распутин Валентин]] (вина [[1937 шо|1937]]), [[Оьрсийн литература|оьрсийн]] йаздархо, Социалистийн Къинхьегаман Турпалхо. * [[2018 шо|2018]] — [[Хокинг, Стивен Уильям|Хокинг Стивен]] (вина [[1942 шо|1942]]), ингалсан физик-теоретик, космолог, Ӏилма гӀарадаккхархо. == Хьажа кхин а == {{Гергара проекташ |Тема = 14 март |Викикерланаш = Категори:14 март }} {{АгӀонийн дитт|14 март}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:14 март| ]] f1sg9loph8gsi4axw63xxbajjwfnva4 Эсамбаев, Махьмуд Ӏеласолтийн воӀ 0 11202 27564683 26230015 2026-11-12T06:11:33Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564683 wikitext text/x-wiki {{Адам |ЦӀе = Эсамбаев Махмуд Алисултанович |Шен цӀе = |Вича тиллина цӀе = |Сурт = Махмуд Эсамбаев.jpg |Шоралла = |Суьртан тӀехь = |ГӀуллакхан тайпа = |Вина терахь = 15.6.1924 |Вина меттиг = {{ВинаМеттиг|Йоккха АтагӀа|Йоккха АтагӀахь}}, [[Нохч-ГӀалгӀайн АССР]], [[СССР]] |Гражданалла = {{USSR}} → {{RUS}} |Пачхьалкхалла = |Кхелхина терахь = 7.1.2000 |Кхелхина меттиг = {{КхелхинМеттиг|Москва|Москвахь}}, [[Росси]] |Да = Алисултан |Нана = |Зуда = Эсамбаева Нина Аркадьевна |Бераш = йоӀ Стелла |СовгӀаташ = * {{РСФСР Сийлахь артист|1957 шо}} * {{РСФСР Халкъан артист|1966 шо}} * СССР Халкъан артист ([[1974 шо]]) * Ленинан орден ([[1984 шо]]) * Социалистийн Къинхьегаман Турпалхо ([[1984 шо]]) * 2-гӀа даржан Даймехкан тӀеман орден ([[1985 шо]]) * ДоттагӀалин орден ([[1994 шо]]) * 3-гӀа даржан Даймехкан дуьхьа бина кхиамашан орден |Сайт = |Куьг таӀор = |Викиларма = }} '''Махму́д Алисулта́нович Эсамба́ев''' ([[1924]] шеран [[15 июль]], [[Йоккха АтагӀа]], [[Нохч-ГӀалгӀайн АССР]], [[СССР]] — [[2000]] шеран [[7 январь]], [[Москва]], [[Росси]]) — [[СССР|советски]] нохчийн балетан артист, эстрадан хелхархо, хореограф, актёр, СССР Халкъан артист ([[1974 шо]]), Социалистийн Къинхьегаман Турпалхо ([[1984 шо]]) ву. == Биографи == Махмуд Эсамбаев вина [[1924]] шеран [[15 июлехь]] [[Йоккха АтагӀа|Йоккхачу АтагӀахь]]. Иза тайпан [[Ишхой|ишхо]] вара<ref>{{книга | автор = [[Сулейманов, Ахьмад Сулейманович|Сулейманов А. С.]] | заглавие = Топонимия Чечни | ответственный = Ред. Т. И. Бураева | ссылка = https://books.google.ru/books?id=fkwMAQAAMAAJ&dq=%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F+%D1%87%D0%B5%D1%87%D0%BD%D0%B8+2006&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjcjNDKgJTaAhWLFiwKHWZFDuYQ6AEIKDAA | место = Грозный | издательство = ГУП "Книжное издательство" | год = 2006 | тираж = 5000 | страниц = 711 | isbn = 5-98896-002-2 | ref = Сулейманов }}</ref>. Жима волчу дуьна иза дика хелхавуьлуш вара. ВорхӀ шо кхаьчча дуна дӀа иза ловзарашках хелхавуьлура. [[1939]]—[[1941]] шарашкахь [[Соьлжа-ГӀала]]ра хореографин училищехь дийшира. 15 шо кхаьчча Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан хелхаран а, эшеран а ансамблехь хелхавала волавелира, 19 шо кхаьчча — эшеран комедин [[Пятигорск]]ан театрехь. ТӀема хенахь иза фронт концертан бригадийца хелхавуьлура госпиталешкахь а, фронтехь а, дуьхалон яшйолу гӀишлошкахь а. ЦӀера арадехначу хенахь, [[1944]]—[[1956]] шарашкахь Махьмуд вара Бишкекехь йолу Операн а, балетан а ГӀиргӀизан театрехь солист. Цигахь иза хелхавуьлура «ГӀургӀезан хӀорд» а, «Бахчисарайн фонтан» а, «Наб кхетта хаза йоӀ» а аьлла балеташкахь коьрта партиш. [[1950]] шарахь Махьмуд балет йитина халкъан хелхар да волавелир. [[1957 шо]] дуьна дӀа иза Нохч-ГӀалгӀай АССРн филармонин солист ву. [[1959]] шарахь иза [[Москва]]хь хелхавелира шен программийца, цул тӀехьа «Совет балетан седарчий» аьлла йолу труппица гастролешца кхечира [[Франци|Франце]] а, [[Къилба Америка|Къилба Америке]] а. Гастролеш боккху кхиамца дӀайахара. Гастролеш чекхйаьлча Махьмудас шен тоба кхоьллира. Цо кхоьллира «Дуьненан къаьмнийн хелхараш» аьлла СССР-х хьалхара цхьаммо дӀакхоьхьушйолу хелхаран программа. Цо дукха тайп-тайпана халкъийн тайп-тайпана хелхараш дира: «Бежа Ӏу» (вайнехан, узбекан), «ТӀемало» (башкиран), «Дашо дела» (индусан), «ЦӀеран хелхар» де Фальи мукъаман Ӏадатан хелхар, «Ла-коррида» (испанхойн), «Арсашца хелхар» (таджикан), и. к. д. Эсамбаев хоьржара Нохч-ГӀалгӀайн АССРн а, РСФСРн а, СССРн а Лакхара Советашна депутат. Иза вара Халкъашна йукъара эстрадан исбаьхалли белхалой бертан президент, Халкъашна йукъара хелхаран академин академик. Цо гӀо деш [[Соьлжа-ГӀала]]хь йина керла цирк а, драмман театр а. Махьмуд кхелхира [[2000]] шеран [[7 январь|7 январехь]]. Иза дӀавоьллина Москвахь Даниловски бусулба кешнашкахь. == Партиш == === Операн а, балетан а Киргизан театр === * «Бахчисарайн фонтан» — ''Гирей'' * «Тарас Бульба» — ''Тарас'' * «Наб кхетта хаза йоӀ» (П. И. Чайковский) — ''фея Карабос'' * «Анар» (В. Власов, В. Фере) — ''Кудаке'' * «ЦӀен зезаг» (Р. М. Глиэр) — ''Ресторанера хелхархо''. == Фильмографи == # [[1961 шо]] — «В мире танца» # [[1962 шо]] — [[w:ru:Я буду танцевать|Я буду танцевать]] — ''Махмуд Ишхоев'' # [[1968 шо]] — [[w:ru:Лебединое озеро (фильм-балет, 1968)|Лебединое озеро]] — ''Ротбарт'' # [[1972 шо]] — «Вино из одуванчиков» # [[1973 шо]] — [[w:ru:Земля Санникова (фильм)|Земля Санникова]] — ''Шаман'' # [[1975 шо]] — [[w:ru:На край света (фильм)|На край света]] # [[1976 шо]] — [[w:ru:Пока бьют часы (фильм)|Пока бьют часы]] — ''придворный скрипач Иги Наги Туги'' # [[1976 шо]] — [[w:ru:Честное волшебное|Честное волшебное]] — ''Огонь'' # [[1983 шо]] — [[w:ru:Приключения маленького Мука|Приключения маленького Мука]] — ''казначей'' # [[1984 шо]] — «Репортаж из бездны» # [[1988 шо]] — [[w:ru:Дорога в ад (фильм, 1988)|Дорога в ад]] # [[1994 шо]] — [[w:ru:Увертюра (фильм)|Увертюра]] # [[1995 шо]] — «Зов предков» == СовгӀаташ == * [[РСФСР]]н Сийлахь артист ([[1957 шо]]) * РСФСРн Халкъан артист ([[1966 шо]])<ref>{{Cite web |url=http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/Culture/Teatr/_267.php |title=Театральная Энциклопедия. драма опера балет оперетта цирк эстрада драматург режиссёр |archive-url=https://web.archive.org/web/20110426022954/http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/Culture/Teatr/_267.php |archive-date=2011-04-26 |access-date=2013-04-26}}</ref> * Киргизан ССРн Халкъан артист ([[1969 шо]])<ref>[http://www.kirghiz.ru/enc/premii_i_pochetnye_911/pochtnye_zvaniya_kirgizskoy_922/narodnye_artisty_kirgizskoy_926/ Народные артисты Киргизской ССР — Энциклопедия Киргизская ССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006074428/http://www.kirghiz.ru/enc/premii_i_pochetnye_911/pochtnye_zvaniya_kirgizskoy_922/narodnye_artisty_kirgizskoy_926/ |date=2014-10-06 }}</ref> * СССРн Халкъан артист ([[1974 шо]]) * Социалистически Къинхьегаман Турпал: ** [[1984 шо|1984 шеран]] [[13 июль|13 июлехь]] бина СССРн Лакхара Президиум Советан Сацамца совет хореографин искусствон гӀарбевлу кхиамаш бахьнехь а, 60 шо кхачарна бахьнехь а Эсамбаев Махьмуд Алисултанович, СССР Хьалкъа артистан йелла Социалистийн Къинхьегаман Турпалхо цӀе Ленинан орден а, «Марс а, варзап а» дашо мидал а луш. * Сийлахь-боккха Даймехкан тӀеман II даржан орден ([[1985 шо|1985 шеран]] [[11 март]]) * ДоттагӀаллин орден ([[1994 шо|1994 шеран]] [[20 июль]]) — ''хелхаран искусствехь гӀарбевла кхиамашна а, беркате йукъаралин белхан а''<ref>Указ Президента РФ от 20 июля 1994 г № 1501</ref>. * «Даймахкан хьалха кхиамашна» аьлла III даржан орден ([[1999 шо|1999 шеран]] [[15 июль]]) — хелхар искусствехь гӀарбелла кхиамашна<ref>Указ Президента РФ от 15 июля 1999 г № 891</ref> * Тайп-тайпана халкъашна йуккъера конкурсийн лауреат. == Доьзалла == * Цьуна зуда йара Эсамбаева Нина Аркадьевна. Иза лор йара. Уьш вовшийн бевзира Махьмудан 17 шо кхаьчча. Шен майра кхелхича шина шарахь йехира иза.<ref>http://shkolazhizni.ru/archive/0/n-28344/</ref><ref>{{cite web|url=http://www.memo.ru/hr/hotpoints/caucas1/msg/2004/07/m28485.htm|title=Елизавета Маетная. Махмуд Эсамбаев: “Как шило из мешка вылезает, так и я из своего народа выскочил. Оказался у меня талант...”|accessdate=2013-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110802040229/http://memo.ru/hr/hotpoints/caucas1/msg/2004/07/m28485.htm|archivedate=2011-08-02}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110802040229/http://memo.ru/hr/hotpoints/caucas1/msg/2004/07/m28485.htm |date=2011-08-02 }}</ref> ** Цера йоӀ Стелла йисина. == Виццавалар == * [[2008 шо|2008 шеран]] [[17 июль|17 июлехь]] [[Соьлжа-ГӀала]]хь Махьмуд Эсамбаевна цуьна 84 шо даздеш памятник хьайиллина. Памятник хӀоттина Культура а, Искусствон а республикин центран цӀийн хьалха. Скульптура йина Бено-Йуртара Аслан Тимерхановс. Цо иза Нохчийн Республикин культурин министерствон совгӀатан йелла. * [[2009 шо|2009 шеран]] [[11 август]]ехь [[Соьлжа-ГӀала|Соьлжа-ГӀалин]] Революцин проспектан Махмуд Эсамбаевн проспект цӀе тиллина. * [[2011 шо|2011 шарахь]] «Молодая гвардия» аьлла издательствехь «Башха неха дахар» серехь арахецна Алауди Нажмудинович Мусаевс йазйина книга «Махмуд Эсамбаев». * Эсамбаев сий деш цьуна цӀе тиллина 4195 цӀе хилла [[астероид]]ан. И астероид [[1982 шо|1982 шеран]] [[19 сентябрь|19 сентябрехь]] гучуйаьккхинарг астроном Черных Людмила Ивановна йара. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * {{книга | автор = Нашхоев Р. | заглавие = Чародей танца | ссылка = | ответственный = | место = Грозный | издательство = | год = 1971 | том = | страниц = | страницы = | isbn = | ref = }} * {{книга | автор = Пожидаев Г. | заглавие = Повесть о танце | ссылка = | ответственный = | место = Москва | издательство = | год = 1972 | том = | страниц = | страницы = | isbn = | ref = }} == Хьажоргаш == * [http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=10981 Герои страны. Эсамбаев Махмуд Алисултанович] * [http://kavkaz.strana.ru/catalogue/culture/88543.html Известные деятели культуры Чечни] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090420014159/http://kavkaz.strana.ru/catalogue/culture/88543.html |date=2009-04-20 }} * [http://esambaev.ru/ Всемирный Благотворительный Фонд Махмуда Эсамбаева] * [http://www.kavkazweb.net/forum/lofiversion/index.php/t28283.html Махмуд ЭСАМБАЕВ: «На одном из костюмов было 1200 бриллиантов», или Почему Лужков сказал: «Выберите сами себе квартиру» (Виктория МОЛОДЦОВА)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180819215318/http://www.kavkazweb.net/forum/lofiversion/index.php/t28283.html |date=2018-08-19 }} {{АХ}} [[Категори:Нохчийчоьнан артисташ]] [[Категори:Нохчийчоьнан хелхархой]] [[Категори:СССР Халкъан артисташ]] [[Категори:Социалистически Къинхьегаман Турпалхой]] o2pbtwgv6cr6wm4ofihadwite3bfyc4 Тагор, Рабиндранат 0 11925 27564539 26547103 2026-11-11T12:26:44Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564539 wikitext text/x-wiki {{Адам |ЦӀе = Рабиндранат Тагор |Шен цӀе = রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর |Вича тиллина цӀе = |Сурт = Rabindranath Tagore in 1909.jpg |Шоралла = |Суьртан тӀехь = Тагор. [[1909 шо]] |ГӀуллакхан тайпа = |Вина терахь = 7.5.1861 |Вина меттиг = {{ВинаМеттиг|Калькутта|Калькуттехь}}, [[Британийн ХӀинди]] |Гражданалла = {{Байракх|ХӀинди}} [[ХӀинди]] |Пачхьалкхалла = |Кхелхина терахь = 7.8.1941 |Кхелхина меттиг = {{КхелхинМеттиг|Калькутта|Калькуттехь}}, [[Британийн ХӀинди]] |Да = Дебендранатх Тагор |Нана = Шарада Деви |Зуда = Мриналини Бхабатарини |Бераш = * Мадхурилата (1886—1918) * Ренука (1890—1904) * Мира (1892—?) * Ратхиндранатх (1888—1961) * Саминдранатх |СовгӀаташ = Литературин [[Нобелин совгӀат]] ([[1913 шо]]) |Сайт = |Куьг таӀор = Rabindranath Tagore Signature.svg |Викиларма = Rabindranath Tagore }} '''Рабиндрана́т Таго́р''' ({{lang-bn|রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর}}, ''Робиндронатх Тхакур''<ref>[[Бенгалин мотт|Бенгали]]: {{Audio-IPA|Rabindranath audio.ogg|ɾobind̪ɾonat̪ʰ ʈʰakuɾ}}.<br /> [[Хинди]]: {{Audio-IPA|Hi-Rabindranath_Tagore.ogg|rəʋiːnd̪rəˈnaːt̪ʰ ʈʰaːˈkʊr}}.</ref>; [[1861 шо|1861 шеран]] [[7 май]] — [[1941 шо|1941 шеран]] [[7 август]]<ref>Бенгалин календарь: 25 бойшаха, 1268 — 22 срабона, 1348 (২৫শে বৈশাখ, ১২৬৮ — ২২শে শ্রাবণ, ১৩৪৮ বঙ্গাব্দ).</ref>) — хӀиндийн [[йаздархо]], [[поэт]], [[композитор]], [[художник]], йукъараллин гӀуллакххо. Цуьна кхолларалло кхоьллина [[Бенгали]]н литература а, музыка а. Иза вара хьалхара Европера воцу стаг литературин [[Нобелин совгӀат]] деккхинарг ([[1913 шо]])<ref>[http://www.parabaas.com/rabindranath/articles/brRedOleanders.html Rabindranath Tagore. Red Oleanders. Kolkata. Punashcha Publisher. 2008.] ISBN 97-81-7332-535-9</ref>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * Рабиндранат Тагор. Собрание сочинений. М. Государственное издательство художественной литературы. 1961 * Крипалани К. Рабиндранат Тагор. Пер. с англ. Л. Н. Асанова, науч. ред. И. Д. Серебряков. М. Молодая гвардия. 1983. Серия Жизнь замечательных людей. Серия биографий. * Рабиндранат Тагор. Избранные произведения. М. Панорама. 1999. * Rabindranath Tagore. A Tagore reader. Ed. by Amiya Chandra Chakravarty. Beacon Press. 1966. * Dutta K., Robinson A. Rabindranath Tagore: The myriad-minded man. 1st U.S. Edition. London. Bloomsbury. 1995. * Tagore R. Rabindranath Tagore: An Anthology. Ed. by K.&nbsp;Dutta and A.&nbsp;Robinson . St Martins Pr. 1997. * Rabindranath Tagore. The lover of God. Copper Canyon Press. 2003. * Scott J., Tagore R. Bengali Flower: 50 Selected Poems from India and Bangladesh, Rabindranath Tagore. CreateSpace. 2009. * Thompson E. Rabindranath Tagore — Poet and Dramatist. Pierides Press. 2007 (first in 1926). == Хьажоргаш == {{Commons|Rabindranath Tagore}} === Кхолларалла === * [[wikilivres:Rabindranath Tagore|Wikilivres]] — Переводы Тагора на русский, английский и французский языки в Wikilivres. * [http://www.litera.ru/stixiya/authors/tagor.html Рабиндранат Тагор. Стихи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124234933/http://litera.ru/stixiya/authors/tagor.html |date=2010-11-24 }} * [http://tagoreweb.in/ Произведения Рабиндраната Тагора на английском и бенгальском языках] * [http://terebess.hu/english/tagore5.html Оригинал и английский перевод [[хайку]] Тагора, начатого в Японии и завершенного в Венгрии] * [http://www.gutenberg.org/author/Rabindranath_Tagore Проза, поэзия и пьесы Тагора] === Заманхойн хетарг === * [https://web.archive.org/web/20120616092012/http://www.omkara.ru/library/tagore Беседы Эйнштейна и Рабиндраната Тагора] * [http://roerih.ru/kostushina48.php Николай Рерих о Толстом и Тагоре] * [http://www.darial-online.ru/2009_6/yaets.shtml Из письма У. Ротенстайну по поводу перевода сборника стихов Рабиндраната Тагора] === Кхидераш === * [https://web.archive.org/web/20101216202126/http://indonet.ru/ip/Tagor-Gitandzhali-i-Nobelevska Тагор, Гитанджали и Нобелевская премия] * [http://uqconnect.net/~zzhsoszy/ips/misc/tagore.html Родословная семьи Тагоров от прадеда Рабиндраната Тагора до его внуков] * [http://tagorelibrary.tripod.com/ Страница библиотеки имени Тагора в Университете Лукнау] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110302062454/http://tagorelibrary.tripod.com/ |date=2011-03-02 }} * [http://nsc.iseas.edu.sg/documents/conferences/Rabindranath%20Tagore%20and%20Asian%20Universalism.pdf Rabindranath Tagore and Asian Universalism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120907100832/http://nsc.iseas.edu.sg/documents/conferences/Rabindranath%20Tagore%20and%20Asian%20Universalism.pdf |date=2012-09-07 }} {{1000}} {{кечдар}} [[Категори:ХӀиндин йаздархой]] tvq946i6nwk3z8bhhbtzpocqneghh9q Феллини, Федерико 0 12268 27564555 27554460 2026-11-11T17:02:11Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564555 wikitext text/x-wiki {{Адам |ЦӀе = Федерико Феллини |Шен цӀе = Federico Fellini |Вича тиллина цӀе = |Сурт = Federico Fellini NYWTS.jpg |Шоралла = |Суьртан тӀехь = |ГӀуллакхан тайпа = |Вина терахь = 20.1.1920 |Вина меттиг = {{ВинаМеттиг|Римини|Риминехь}}, [[Итали]] |Гражданалла = {{Байракх|Итали}} [[Итали]] |Пачхьалкхалла = |Кхелхина терахь = 31.12.1993 |Кхелхина меттиг = {{КхелхинМеттиг|Рум|Румехь}} |Да = Урбано Феллини (1894—1956) |Нана = Ида Барбиани (1896—1984) |Зуда = Джульетта Мазина (1943 – 1993 шш) |Бераш = |СовгӀаташ = * [[Оскар]] ([[1956 шо]]) * [[Оскар]] ([[1957 шо]]) * [[Оскар]] ([[1963 шо]]) * [[Оскар]] ([[1974 шо]]) * [[Оскар]] ([[1993 шо]]) |Сайт = http://www.federicofellini.it/ |Куьг таӀор = |Викиларма = Federico Fellini }} '''Федери́ко Фелли́ни''' ({{lang-it|Federico Fellini}}; [[1920 шо|1920 шеран]] [[20 январь]], [[Римини]] — [[1993 шо|1993 шеран]] [[31 октябрь]], [[Рум]]) — [[Итали|италийн]] [[кинорежиссёр]]. Цо йаьккхина фильмаш пхиъ «[[Оскар]]» совгӀат деккхина. [[Сурт:Federico Fellini.jpg|250px|thumb|right]] [[Сурт:Federico Fellini parco Rimini.jpg|мини|right|Федерико Феллини цӀе йолу паркан уллехь йолу некъ гойтург]] == Фильмографи == '''Киноальманахашкахь дакъалацар''' * [[1953 шо]] — Любовь в городе / ''L’Amore in Città'' (эпизод «Брачное агентство» / ''«Agenzia matrimoniale»'') * [[1962 шо]] — Бокаччо-70 / ''Boccaccio '70'' (эпизод «Искушение доктора Антонио» / ''«Le Tentazioni Del Dottor Antonio»'') * [[1968 шо]] — Три шага в бреду / ''Histoires Extraordinaires'' (эпизод «Тоби Даммит» / ''«Toby Dammit»'') == СовгӀаташ == * [[1957 шо]] — Премия «Оскар» за лучший фильм на иностранном языке («Дорога») * [[1958 шо]] — Премия «Оскар» за лучший фильм на иностранном языке («Ночи Кабирии») * [[1960 шо]] — «Золотая пальмовая ветвь» Каннского кинофестиваля за фильм «Сладкая жизнь» * [[1963 шо]] — Главный приз Московского кинофестиваля за фильм «Восемь с половиной» * [[1964 шо]] — Премия «Оскар» за лучший фильм на иностранном языке («Восемь с половиной») * [[1966 шо]] — Премия «Золотой Глобус» за фильм «Джульетта и духи» * [[1976 шо]] — Премия «Оскар» за лучший фильм на иностранном языке («Амаркорд») * [[1977 шо]] — Оскар за лучший дизайн костюмов в фильме «Казанова» * [[1978 шо]] — Премия BAFTA за фильм «Казанова» * [[1985 шо]] — Почётный золотой лев Венецианского кинофестиваля за вклад в киноискусство * [[1987 шо]] — Золотой приз Московского кинофестиваля за фильм «Интервью» * [[1990 шо]] — Императорская премия (Япония) * [[1993 шо]] — Почётный Оскар «За вклад в киноискусство» == Литература == * Бачелис Т. Феллини. Москва. Наука. 1972 * Федерико Феллини. Делать фильм. Пер. с ит. и коммент. Ф. М. Двин. Москва. Искусство. 1984 * Федерико Феллини. Феллини о Феллини: статьи, интервью, воспоминания, сценарии: «8 1/2», «Рим», «Джинджер и Фред». Москва. Радуга. 1984. ISBN 5-05-002304-1 * [http://zmiersk.ru/fellini-federiko/moj-trjukrezhissura.html Федерико Феллини, Шарлотта Чэндлер. Мой трюк — режиссура. Радуга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120105143046/http://www.zmiersk.ru/fellini-federiko/moj-trjukrezhissura.html |date=2012-01-05 }}. * Костанцо Костантини. Феллини. Молодая гвардия. 2009. ЖЗЛ. ISBN 978-5-235-03156-2 == Хьажоргаш == {{Commons|Federico Fellini}} * {{imdb|0000019}} * [http://www.federicofellini.it/ Фонд Феллини] Официальный сайт Фонда Федерико Феллини * [http://www.film.ru/afisha/person.asp?name=%D4%E5%E4%E5%F0%E8%EA%EE+%D4%E5%EB%EB%E8%ED%E8 Федерико Феллини] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070206014740/http://www.film.ru/afisha/person.asp?name=%D4%E5%E4%E5%F0%E8%EA%EE+%D4%E5%EB%EB%E8%ED%E8 |date=2007-02-06 }} на сайте film.ru * [http://oldcinema.110mb.com/fel1.htm Федерико Феллини — Биография, фильмография на Oldcinema] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429215954/http://oldcinema.110mb.com/fel1.htm |date=2009-04-29 }} * [https://web.archive.org/web/20130119110138/http://inoekino.ru/author.php?id=6005 Фильмы Федерико Феллини на сайте InoeKino.ru] * [http://www.cinematheque.ru/post/142174 Интервью с Феллини] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130617004119/http://www.cinematheque.ru/post/142174 |date=2013-06-17 }} * [http://www.artpages.org.ua/interesnosti/pornokarikaturi-federiko-fellini.html Карикатуры Феллини] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100316072431/http://artpages.org.ua/interesnosti/pornokarikaturi-federiko-fellini.html |date=2010-03-16 }} * [http://www.goodcinema.ru/?q=node/1980 Фотогалерея Федерико Феллини и Джульетты Мазины] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101018200237/http://goodcinema.ru/?q=node%2F1980 |date=2010-10-18 }} * {{YouTube|1Xs5kbd6gtE|Феллини на церемонии награждения}} * [https://web.archive.org/web/20130109052426/http://www.federico-fellini.ru/ Сайт о Федерико Феллини] {{1000}} {{кечдар}} ddu6gakqe8uuxcv5tmh4r55oc389hzj ХӀима 0 12811 27564568 27432334 2026-11-11T19:34:37Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564568 wikitext text/x-wiki {{НБМ |статус = Эвла |нохчийн цӀе = ХӀимa |шен цӀе = |сурт = Химой.jpg |пачхьалкх = Росси |мохк таблицехь = Росси |хӀост = |байракх = |хӀостан шоралла = |байракхан шоралла = |lat_deg = 42.653283 |lon_deg = 45.852447 |CoordAddon = type:city_region:RU-CE |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регионан тайпа = |регион = Нохчийчоь |регион таблицехь = Нохчийчоь |кӀоштан тайпа = КӀошт |кӀошт = Шаройн кӀошт |кӀошт таблицехь = Шаройн кӀошт{{!}}Шаройн |йукъараллин тайпа = йуьртан меттиг |йукъаралла = ХӀиман йуьртан меттиг |йукъаралла таблицехь = ХӀиман йуьртан меттиг{{!}}ХӀиман |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |локкхаллин тайпа = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официалан мотт = |бахархой = 309<ref>{{cite web|url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/itogi/perepis_tom1.htm|title=11. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений|work=Итоги Всероссийской переписи населения 2010. Том 1. Численность и размещение населения|publisher=[[Росстат]]|date=2012|accessdate=2012-04-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120418102440/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/itogi/perepis_tom1.htm|archivedate=2012-04-18}}</ref> |бахархой ларар шо = 2010 |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = 366413 |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = ОКАТО |идентификаторан терахьаш = 96291808001 |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = }} [[Файл:Химой петрогриф.jpg|альт=ХӀима. Гlала тlера петрогриф.|мини|ХӀима. ГӀала тӀера петрогриф. ]] '''ХӀимa<ref name="ReferenceA">Сулейманов А. Топонимия Чечни. Грозный: ГУП «Книжное издательство», 2006</ref>''' — [[Нохчийчоь]]нан [[Шаройн кӀошт]]ан коьрта эвла. Иза йу ХӀиман йуьртан меттиган административан центр<ref>[http://www.ifns.su/20/019/000005.html поштан индексаш и коды ОКАТО — Химой село Шаройский район Чеченская республика.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160311235615/http://www.ifns.su/20/019/000005.html |date=2016-03-11 }}</ref>. == Географи == Эвла йу [[Шара-Орга (эрк)|Шара-Орга]] эркан бердйистехь, Шара эвлан къилбаседа-малхбалехьа. Уллера нах беха меттигаш:къилбаседа — ДӀай, къилбаседа-малхбузехьа — [[Аьлти-овл]], къилбаседа-малхбалехьа — [[Кхиерие]], къилба-малхбузехьа — [[Хьакъмада]], къилба-малхбалехьа — [[Чайра]]<ref>[http://artofwar.ru/img/z/zagorulxko_w_a/text_0330-1/ Карта Чечни] Объем 8 МБ.</ref>. [[Файл:ХIима, Шаройн кIошт.jpg|центр|мини|329x329пкс|ХӀима, Шаройн кӀоштан карте тӀехь]] == Истори == Йурта йола масийта эзар шо ду. Кхузахь шир бlовнаш а , гlаланаш а хилир совнахь, шира [[Хlимар маьлхан сахьт]] ду<ref>{{Cite web |url=http://www.checheninfo.ru/19756-10-13-vv-chechenskiy-stounhendzh.html |title=— |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215122009/http://checheninfo.ru/19756-10-13-vv-chechenskiy-stounhendzh.html |archive-date=2022-12-15 |access-date=2022-12-15}}</ref>. Хlокха йуртар схьадаьлла ду [[ХӀимой|Хlимой]] тайп. === Микротопонимаш === **КӀотарш а, эвлаш а: * Аьлти-овл{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * Басхойн овла{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * БаьӀан чу{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * Елиза{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * Зун юххие{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * Кхуоранчу{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * Мирзийн овла{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * Пхьачин овла{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * Сай бийнача кхиерие{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * ХӀидин овла{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * Хохадичу{{sfn|Сулейманов|2006|с=242}} * Хьуна юккъие{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * ЦӀэйн архӀа{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * Чурчу ирзуо{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * Шарипан овла{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * Ӏалбаган овла{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} * Ӏумаран жиелуо{{sfn|Сулейманов|2006|с=241}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * {{книга | автор = [[Сулейманов, Ахьмад Сулейманович|Сулейманов А. С.]] | заглавие = Топонимия Чечни | ссылка = https://books.google.ru/books?id=fkwMAQAAMAAJ&dq=%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F+%D1%87%D0%B5%D1%87%D0%BD%D0%B8+2006&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjcjNDKgJTaAhWLFiwKHWZFDuYQ6AEIKDAA | место = Грозный | издательство = ГУП "Книжное издательство" | год = 2006 | тираж = 5000 | страниц = 711 | isbn = 598896002-2 | ref = Сулейманов }} {{Шаройн кӀоштан нах беха меттигаш}} [[Категори:Шаройн кӀоштан нах беха меттигаш]] {{Chechen-geo-stub}} {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} g56l6y6haego99hpyap7uekwb6rrwv3 Черчилль Уинстон 0 14137 27564574 27556144 2026-11-11T20:35:08Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564574 wikitext text/x-wiki {{Адам |ЦӀе = Уинстон Черчилль |Шен цӀе = Winston Churchill |Вича тиллина цӀе = |Сурт = Sir Winston S Churchill.jpg |Шоралла = |Суьртан тӀехь = |ГӀуллакхан тайпа = |Вина терахь = 30.11.1874 |Вина меттиг = {{ВинаМеттиг|Вудсток (Ингалс)|Вудстокехь (Ингалс)}}, [[Оксфордшир]], [[Йоккха Британи]] |Гражданалла = |Пачхьалкхалла = |Кхелхина терахь = 24.01.1965 |Кхелхина меттиг = {{КхелхинМеттиг|Лондон|Лондонехь}}, [[Йоккха Британи]] |Да = Рэндольф Генри Спенсер Черчилль |Нана = Дженни Джером |Зуда = Клементина Хозье |Бераш = * Рэндольф * Диана * Сара * Маригольд * Мэри |СовгӀаташ = * Орден Подвязки * Орден Заслуг (Йоккха Британи) * Орден Кавалеров Почёта * Звезда 1914-1915 * Британская военная медаль * Медаль Победы (Йоккха Британия) * Звезда 1939-1945 * Африканская звезда * Итальянская звезда * Французская и Германская звезда * Военная медаль 1939-1945 * Коронационная медаль Георга V * Медаль Серебряного юбилея короля Георга V * Коронационная медаль Георга VI * Коронационная медаль Елизаветы II * Кавалер Большого креста ордена Леопольда I * Кавалер Большого креста ордена Святого Олафа * Кавалер ордена Слона * Кавалер ордена Освобождения (Франция) * Военная медаль (Франция) * Военный крест 1939—1945 (Франция) * Большой крест ордена Дубовой короны * Медаль За выдающиеся заслуги * Кавалер Большого креста ордена Нидерландского льва * Бельгийский Военный крест 1940 * Военный крест (Люксембург) * Большой крест ордена Военных заслуг (Красный дивизион) * Орден Звезды Непала 1 класса * Крест Свободы 1 класса 1 степени |Сайт = |Куьг таӀор = |Викиларма = Winston Churchill }} [[Сэр]] '''Уи́нстон Леона́рд Спе́нсер-Че́рчилль''' ({{lang-en|Sir Winston Leonard Spencer-Churchill}}, <small>МФА</small> {{IPA|['ʧɜːʧɪl]}}<ref>[http://lingvo.yandex.ru/Churchill/с%20английского Словарь Lingvo на Яндексе, статья «Churchill»]{{ТӀе цакхочу хьажорг|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ; [[1874 шо|1874 шеран]] [[30 ноябрь]], Бленхейман гӀала — [[1965 шо|1965 шеран]] [[24 январь]], [[Лондон]]) — [[Йоккха Британи|британийн]] пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо, Йокккха Британин премьер-министр [[1940 шо]] дуьйна [[1945 шо]] кхаччалц а, [[1951 шо]] дуьйна [[1955 шо]] кхаччалц; тӀеман журналист, йаздархо, Британин академин сийлахь декъашхо ([[1952 шо]]), Литературин Нобелин совгӀатан лауреат ([[1953 шо]]). [[2002 шо|2002 шарахь]] [[Би-би-си]]с дина хаттарш гайтира иза исторехь хилла массарелла а сийлахь воккха британхо лоруш хилар<ref>[https://web.archive.org/web/20060514084331/http://www.bbc.co.uk/history/programmes/greatbritons.shtml Poll of the ''100 Greatest Britons'']</ref>. [[Файл:Churchill gallery2.jpg|thumb|Черчилль Ингалсан а, бурийн а тӀаман хенахь]] [[Файл:Wc0042-3b13159r.jpg|thumb|Черчилль 1900 шарахь]] [[Файл:Sidney street churchill.jpg|thumb|right|250px|Уинстон Черчилль (кӀастина ву) Сидней-стритехь]] [[Файл:Stamp Russia 1995 CPA 208.jpg|right|thumb|250 px|Конференцин 50 шо кхачар даздеш [[1995 шо|1995 шеран]] арахецна Россин почтан марка]] [[Файл:Jalta 1945.jpg|250 px|right|thumb|Черчилль а, [[Рузвельт, Франклин Делано|Рузвельт]] а, [[Сталин, Иосиф Виссарионович|Сталин]] а Ялтехь конференцехь. [[1945 шо|1945 шеран]] февраль]] == СовгӀаташ == '''Йоккха Британи''' * Индийская медаль с планкой «Punjab Frontier 1897—98» (10 декабря 1898) * Королевская Суданская медаль 1896—1898 (27 марта 1899) * Королевская Южно-Африканская медаль 1899—1902 с планками «Diamond Hill», «Johannesburg», «Relief of Ladysmith», «Orange Free State», «Tugela Heights», «Cape Colony» (15 июля 1901) * Звезда 1914—1915 (10 октября 1919) * Британская Военная медаль 1914—1918 (13 октября 1919) * Медаль Победы (4 июня 1920) * орден Кавалеров Почёта (19 октября 1922, посвящён 16 июня 1923) * Территориальный знак отличия (король Георг V, 31 октября 1924) * Серебряная юбилейная медаль короля Георга V (1935) * Коронационная медаль короля Георга VI (1937) * Итальянская звезда (2 августа 1945) * Звезда 1939—1945 (9 октября 1945) * Африканская звезда (9 октября 1945) * Французская и Германская звезда (9 октября 1945) * медаль Обороны 1939—1945 (9 октября 1945) * орден Заслуг (1 января 1946, посвящён 8 января 1946) * Военная медаль 1939—1945 (11 декабря 1946) * Коронационная медаль королевы Елизаветы II (1953) * рыцарь ордена Подвязки (24 апреля 1953, посвящён 14 июня 1954) '''Кхоьчу пачхьалкхийн''' * орден «За военные заслуги» 1-го класса с красной лентой ([[Испани]], 6 декабря 1895, утверждено 25 января 1896) * Суданская медаль хедива с планкой «Khartoum» ([[Египет]], 1899) * медаль Кубинской кампании 1895—1898 (Испания, 1914) * Армейская медаль «За выдающиеся заслуги» ([[АЦШ]], 10 мая 1919, вручена 16 июля 1919) * Кавалер Большого креста ордена Леопольда I ([[Бельги]], 15 ноября 1945) * Военный крест 1939—1945 с пальмовой ветвью (Бельгия, 15 ноября 1945) * кавалер Большого креста ордена Нидерландского льва ([[Нидерланды]], май 1946) * кавалер Большого креста ордена Дубовой короны ([[Люксембург]], 14 июля 1946) * Военная медаль 1940—1945 (Люксембург, 14 июля 1946) * Воинская медаль (Франция, 8 мая 1947) * Военный крест 1939—1945 с пальмовой ветвью (Франция, 8 мая 1947) * кавалер Большого креста на цепи ордена Святого Олафа ([[Норвеги]], 11 мая 1948) * медаль Свободы (Дания, 10 сентября 1946) * Кавалер ордена Слона ([[Дани]], 9 октября 1950) * компаньон ордена Освобождения (Франция, 18 июня 1958) * орден Звезды Непала 1-го класса ([[Непал]], 29 июня 1961) * большая лента ордена Саида Мухаммеда бин Али эль Сенусси ([[Ливи]], 14 апреля 1962) * почётный гражданин Соединённых Штатов Америки (1963, решение Конгресса США) * Золотая медаль Конгресса (1969, [[АЦШ]]). == Самукъане хилларш == * Встречаются сообщения о любви Черчилля к армянскому коньяку<ref name="LES">{{cite news |url=http://www.thisislondon.co.uk/news/uk/first-chance-to-buy-brandy-that-stalin-served-churchill-7582925.html |title=First chance to buy brandy that Stalin served Churchill |publisher=[[:en:Evening Standard|London Evening Standard]] |date=23 Марта, 2012. {{ref-en}} ''«Sir Winston Churchill’s favourite Armenian brandy… The brandy, which was also a favourite of Agatha Christie and Frank Sinatra, has been made in the Ararat Valley since 1887.»'' Jonathan Prynn, Consumer Business Editor. |accessdate=23.3.2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120325200738/http://www.thisislondon.co.uk/news/uk/first-chance-to-buy-brandy-that-stalin-served-churchill-7582925.html |date=2012-03-25 }}</ref>, а также об историях, связанных с этим пристрастием, например<ref name=autogenerated1>[http://www.vokrugsveta.ru/tv/vs/cast/353/ Вокруг Света | Телепрограмма «Вокруг Света» | Армения. Армянский коньяк] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110806042602/http://www.vokrugsveta.ru/tv/vs/cast/353/ |date=2011-08-06 }}</ref>: <blockquote>Известно, что Черчилль ежедневно выпивал бутылку 50-градусного коньяка «Двин». Однажды премьер обнаружил, что «Двин» утратил былой вкус. Он высказал свое недовольство Сталину. Оказалось, что мастер Маргар Седракян, который занимался купажом «Двина», сослан в Сибирь. Его вернули, восстановили в партии. Черчилль стал снова получать любимый «Двин», а Седракяну присвоили звание Героя Социалистического Труда. Так коньяк спас человеку жизнь.</blockquote> Авторы книги «Armenian Food: Fact, Fiction & Folklore» сообщают, что не смогли обнаружить подтверждений этой легенды в биографиях и мемуарах Черчилля, ни в мемуарах Микояна<ref>''Irina Petrosian, David Underwood'', [http://books.google.de/books?id=0oXYX9Qzx9oC&hl=ru&source=gbs_navlinks_s «Armenian Food: Fact, Fiction & Folklore»], Yerkir Publishing, 2006 — стр. 160—161</ref>. Согласно информации на сайте музея Черчилля, его любимой маркой бренди/коньяка была «Hine»<ref>Сайт музея Черчилля, [http://www.winstonchurchill.org/learn/reference/frequently-asked-questions-faq/personal-life FAQ — Personal Life] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120906132734/http://www.winstonchurchill.org/learn/reference/frequently-asked-questions-faq/personal-life |date=2012-09-06 }}</ref>. * Неотделимой частью имиджа Уинстона Черчилля была сигара. Его биографы утверждали, что в день он выкуривал от 8 до 10 штук, притом что к сигаретам относился с презрением. Даже ограничения на публичное курение, имевшие место на светских и официальных приемах, не распространялись на него. Черчилль курил до глубокой старости, не обращая внимания на рекомендации врачей. * Уинстон Черчилль прошёл масонское посвящение 24 мая 1901 года в ложе «Стадхольм» № 1591 в Лондоне<ref>{{Cite web |url=http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/History/Moram/13.php |title=Морамарко М. Масонство в прошлом и настоящем БИОГРАФИИ МАСОНОВ — Электронная Библиотека истории масонства |archive-url=https://web.archive.org/web/20121105051314/http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/History/Moram/13.php |archive-date=2012-11-05 |access-date=2013-02-15}}</ref>. Также он состоял в ложе «Розмари» № 2851<ref>«Letters». The Churchill Society. Retrieved 2007-07-16</ref>. * В сентябре 1973 г. у здания парламента в Лондоне был открыт памятник Черчиллю. На церемонии открытия присутствовала королева Елизавета II. * Его именем был назван тяжелый пехотный танк армии Йоккха Британии периода Второй мировой войны == Хаьржина сочинениш == * «История Малакандского полевого корпуса» (''The Story of the Malakand Field Force'', 1898) * «Речная война» (''The River War'', 1899) * «От Лондона до Ледисмита через Преторию» (''London to Ladysmith via Pretoria'', 1900) * «Саврола» (''Savrola'', 1900) * «Поход Иэна Хэмилтона» (''Ian Hamilton’s March'', 1901) * «Мировой кризис» (''The World Crisis'', 1921—1923 гг., 5 тт.) * «Мои ранние годы» (''My Early Life'', 1930) * «Размышления и приключения» (''Thoughts and Adventures'', 1932) * «Великие современники» (''Great Contemporaries'', 1937) * «Мальборо: его жизнь и деяния» (''Marlborough: His Life and Times'', 1933—1938, 4 тт.) * «Вторая мировая война» (''The Second World War'', 1948—1954, 6 тт.) * «История англоязычных народов» (''A History of the English-Speaking Peoples'', 1956—1958) * Защита империи: Автобиография / Пер. с англ. — М.: Эксмо, 2012. — 480 с., ил. — (Великие правители). — 4000 экз., ISBN 978-5-699-53642-9 == Фильмаш == * Дадли Филд Мэлон (Миссия в Москву, Mission to Moscow, США, 1943) * Виктор Станицын («Падение Берлина», 1949; «Сталинградская битва», 1949; «Незабываемый 1919-й», 1952) * Михаил Высоцкий («Секретная миссия», 1950) * Владимир Трошин («Крах», 1968) * Юрий Дуров («Освобождение», 1970—1972) * Саймон Уорд («Молодой Уинстон», 1972) * Валентин Казанский («Солдаты свободы», 1977) * Венсли Питхи («Суэц, 1956» «Suez 1956» (Англия, 1979) * Маирбек Цихиев («Тегеран-43», 1980) * Бернар Фрессон («Ялта» (Франция, [[1984]]) * Георгий Менглет («Победа», 1985) * Рональд Лэйси («Сталинград», 1989) * Альберт Финни («Черчилль» «The Gathering Storm», 2002) * Леонид Неведомский («Конвой PQ-17», 2004) * Иэн Мун («Айк: Обратный отсчёт» «Ike: Countdown to D-Day» (США, 2004) * Ян Бейтс («Я — Боб», «I Am Bob» (США, 2007)) * Брендан Глисон («Навстречу шторму» Into the Storm, 2009) * Тимоти Сполл («Король говорит!» The King’s Speech, 2010) * Иэн Макнис, («Доктор Кто» («Doctor Who: series 5»), 2010) * Михаил Дорофеев («Покер-45: Сталин, Рузвельт, Черчилль», 2010) == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Библиографи == * Бейли Б. Черчилль без лжи. За что его ненавидят. М.: Эксмо, 2013. — 320 с. — (Вожди без лжи. Проклятие власти). — 4000 экз., ISBN 978-5-699-61590-2 * {{книга|автор= Медведев Д. Л.|заглавие= Черчилль: Частная жизнь|место= М.|издательство= РИПОЛ классик|год= 2008|страниц= 384|тираж=5000|isbn=978-5-386-00897-0}} * {{книга|автор= Медведев Д. Л.|заглавие= Черчилль. Секреты лидерства. Слагаемые успеха самого известного премьера в мировой истории|место= М.|издательство= РИПОЛ классик|год= 2012|страниц= 640|тираж=1500|isbn=978-5-386-05224-9}} * {{книга|автор= Медведев Д. Л.|заглавие= Эффективный Черчилль : Методы, которые использовал самый известный премьер в мировой истории|место= М.|издательство= РИПОЛ классик|год= 2011|страниц= 576|тираж=2000|isbn=978-5-386-03807-6}} * {{книга|автор= Роуз Н.|заглавие= Черчилль : Бурная жизнь|ответственный= Пер. Е. Ф. Левиной|место= М.|издательство= Издательство Аст|год= 2004|isbn=5-17-014478-4}} * {{книга|автор= Трухановский В. Г.|заглавие= Уинстон Черчилль|= место= М.|издательство= Международные отношения| год= 1989| тираж=90000| isbn=5-7113-0050-1}} * {{книга|автор= Тененбаум Б.|заглавие= Великий Черчилль|место= М.|издательство= Яуза, Эксмо|год= 2011|страниц= 672|серия= Гении власти|тираж=3100|isbn=978-5-699-46887-4}} * {{книга|автор= Уткин А.|заглавие= Неизвестный Черчилль : «Я легко довольствуюсь самым лучшим»|место= М.|издательство= Эксмо, Алгоритм|год= 2011|страниц= 608|серия= Гении и злодеи|тираж=3000|isbn=978-5-699-49842-0}} * {{книга|автор= Хессе Х.|заглавие= Принцип Черчилля|место= М.|издательство= Текст|год= 2010|isbn=978-5-7516-0924-5}} == Хьажоргаш == {{Commons|Winston Churchill}} * [http://www.qoos.ru/people/politicians/Churchill/ Уинстон Черчилль — жизнь и политическая деятельность] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211130182541/http://www.qoos.ru/people/politicians/Churchill/ |date=2021-11-30 }} * [http://community.livejournal.com/w_s_churchill/ Сообщество У. Черчилля в ЖЖ] * [http://hirosima.scepsis.ru/war/w_1.html Речь Черчилля в Фултоне] * Never Give In! The Best of Winston Churchill’s Speeches. (Избранные речи Черчилля), Hyperion, NY, 2003, ISBN 0-7868-8870-9 * ''R. Holmes'', In the Footsteps of Churchill. Basic Books, NY, 2005, ISBN 0-465-03082-3 * [http://www.winstonchurchill.org/ Центр Черчилля] * [https://web.archive.org/web/20051110044212/http://german.imdb.com/title/tt0071536/ The Gathering Storm] на IMDB * [http://german.imdb.com/title/tt0314097/ The Gathering Storm (2002)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070301085630/http://german.imdb.com/title/tt0314097/ |date=2007-03-01 }} на IMDB * [http://german.imdb.com/title/tt0081963/ Winston Churchill: The Wilderness Years] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050912070627/http://german.imdb.com/title/tt0081963/ |date=2005-09-12 }} на IMDB * [http://www.aforismo.ru/authors/309/ Афоризмы У. Черчилля] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190919073438/http://aforismo.ru/authors/309 |date=2019-09-19 }} * ''Л. Троцкий'' [http://www.magister.msk.ru/library/trotsky/trotl756.htm Черчилль угрожает, но нам не страшно] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211130182536/http://www.magister.msk.ru/library/trotsky/trotl756.htm |date=2021-11-30 }} * [http://old-picture.ru/news/uinston_cherchill/2012-12-28-299 Фотографии Черчилля в разные годы жизни] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130525050903/http://old-picture.ru/news/uinston_cherchill/2012-12-28-299 |date=2013-05-25 }} * [http://www.ordredelaliberation.fr/fr_compagnon/216.html Биография на сайте ордена Освобождения (Франция)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130124030746/http://www.ordredelaliberation.fr/fr_compagnon/216.html |date=2013-01-24 }}{{ref-fr}} {{1000}} {{кечдар}} 71u45uwbfmnednvda13n9cwajaqbs40 Кеп:Нижни Новгородан область 10 56318 27564705 16438569 2026-11-12T09:50:37Z VolnyiLev 18828 27564705 wikitext text/x-wiki {{Регион |Регионан цӀе=Нижни Новгородан область |Регионан цӀеДоланиг дожар=Нижни Новгородан областан |Байракх=Flag of Nizhny Novgorod Region.svg |ХӀост=Coat of arms of Nizhny Novgorod Region.svg |Центр=Нижни Новгород |ГӀаланаш= * [[Арзамас]] * [[Балахна]] * [[Богородск]] * [[Бор (Нижни Новгородан область)|Бор]] ** [[Боран гӀалин гуо|ГГ]] * [[Ветлуга]] * [[Володарск]] * [[Ворсма]] * [[Выкса]] ** [[Выксан гӀалин гуо|ГГ]] * [[Горбатов (гӀала)|Горбатов]] * [[Городец]] * [[Дзержинск (Росси)|Дзержинск]] ** [[Дзержинскан гӀалин гуо|ГГ]] * [[Заволжье (Городецан кӀошт)|Заволжье]] * [[Княгинино]] * [[Кстово]] * [[Кулебаки]] * [[Лукоянов]] * [[Лысково]] * [[Навашино]] * [[Нижни Новгород]] ** [[Нижни Новгородан гӀалин гуо|ГГ]] * [[Павлово]] * [[Первомайск (Нижни Новгородан область)|Первомайск]] ** [[Первомайскан гӀалин гуо|ГГ]] * [[Перевоз (Нижни Новгородан область)|Перевоз]] * [[Саров (гӀала)|Саров]] * [[Семёнов (гӀала)|Семёнов]] ** [[Семёнован гӀалин гуо|ГГ]] * [[Сергач]] * [[Урень]] * [[Чкаловск]] * [[Шахунья]] ** [[Шахуньян гӀалин гуо|ГГ]] |КӀоштан цӀе=Муниципалан кӀошт |КӀоштан цӀеДукх=Муниципалан кӀошташ |КӀошташ= * [[Ардатован кӀошт (Нижни Новгородан область)|Ардатован]] * [[Арзамасан кӀошт|Арзамасан]] * [[Балахнан кӀошт|Балахнан]] * [[Богородскан кӀошт (Нижни Новгородан область)|Богородскан]] * [[Большой Болдинан кӀошт|Большой Болдинан]] * [[Большой Мурашкинан кӀошт|Большой Мурашкинан]] * [[Бутурлинан кӀошт|Бутурлинан]] * [[Вадан кӀошт|Вадан]] * [[Варнавинан кӀошт|Варнавинан]] * [[Вачан кӀошт|Вачан]] * [[Ветлуган кӀошт|Ветлуган]] * [[Вознесенскан кӀошт (Нижни Новгородан область)|Вознесенскан]] * [[Володарскан кӀошт (Нижни Новгородан область)|Володарскан]] * [[Воротынецан кӀошт|Воротынецан]] * [[Воскресенскан кӀошт (Нижни Новгородан область)|Воскресенскан]] * [[Гагинан кӀошт|Гагинан]] * [[Городецан кӀошт (Росси)|Городецан]] * [[Дальни Константинован кӀошт|Дальни Константинован]] * [[Дивееван кӀошт|Дивееван]] * [[Княгининан кӀошт|Княгининан]] * [[Ковернинан кӀошт|Ковернинан]] * [[Красни Бакин кӀошт|Красни Бакин]] * [[Красни Октябран кӀошт (Нижни Новгородан область)|Красни Октябран]] * [[Кстован кӀошт|Кстован]] * [[Кулебакин кӀошт|Кулебакин]] * [[Лукоянован кӀошт|Лукоянован]] * [[Лыскован кӀошт|Лыскован]] * [[Навашинан кӀошт|Навашинан]] * [[Павлован кӀошт (Нижни Новгородан область)|Павлован]] * [[Перевозан кӀошт|Перевозан]] * [[Пильнан кӀошт|Пильнан]] * [[Починкин кӀошт|Починкин]] * [[Сергачан кӀошт|Сергачан]] * [[Сеченован кӀошт|Сеченован]] * [[Сокольскан кӀошт (Нижни Новгородан область)|Сокольскан]] * [[Сосновскан кӀошт (Нижни Новгородан область)|Сосновскан]] * [[Спасскан кӀошт (Нижни Новгородан область)|Спасскан]] * [[Тонкинан кӀошт|Тонкинан]] * [[Тоншаеван кӀошт|Тоншаеван]] * [[Уренан кӀошт|Уренан]] * [[Чкаловскан кӀошт (Нижни Новгородан область)|Чкаловскан]] * [[Шаранган кӀошт|Шаранган]] * [[Шаткин кӀошт|Шаткин]] }} <noinclude> [[Категори:Кепаш:Нижни Новгородан область| ]] [[Категори:Кепаш:Россин Федерацин регионийн административан йекъайалар|{{PAGENAME}}]] </noinclude> ldo6tzp8ytu4jyx6zyij2yh75o9ruxi Янино-1 0 68992 27564686 27512376 2026-11-12T07:04:37Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564686 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Росси |статус = гӀалин кепара эвла |нохчийн цӀе= Янино-1 |шен цӀе = {{lang-ru|Янино-1}} |хӀост = |байракх = |пачхьалкх = Росси |lat_deg = |lat_min =|lat_sec = |lon_deg =|lon_min =|lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регион = Ленинградан область |регион таблицехь= Ленинградан область |кӀоштан тайпа = Муниципалан кӀошт |кӀошт = Всеволожскан кӀошт |кӀошт таблицехь = Всеволожскан кӀошт{{!}}Всеволожскан кӀошт |йуьртан меттиган тайпа = йуьртан меттиг |йуьртан меттиг = |йуьртан меттиг таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда= |хӀордан сизал локхалла = |бахархой = 21273 |бахархой ларар шо = 2024<ref>{{Cite web |url=https://78.rosstat.gov.ru/storage/mediabank/ЛО%20числ%20на%2001.01.2024%20по%20МО.pdf |title=— |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716113940/https://78.rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%9B%D0%9E%20%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB%20%D0%BD%D0%B0%2001.01.2024%20%D0%BF%D0%BE%20%D0%9C%D0%9E.pdf |archive-date=2024-07-16 |access-date=2024-10-08}}</ref> |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |поштан индекс = 188689 |сахьтан аса = +3 |поштан индексаш= |автомобилан код= 47 |телефонан код = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = }} '''Янино-1''' ({{lang-ru|Янино-1}}) — [[Росси|Россин Федерацин]] [[Ленинградан область|Ленинградан областан]] [[Всеволожскан кӀошт]]ара гӀалин кепара эвла. == Климат == Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан<ref>[http://trasa.ru/region/leningradskaya_clim.html Климат Ленинградской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180108043316/http://trasa.ru/region/leningradskaya_clim.html |date=2018-01-08 }}</ref>. == Бахархойн дукхалла == {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=2 | Бахархойн дукхаллин хийцам |- class='shadow' |[[2002 шо|2002]]<ref name="SuperWEB2. 2002 2010">{{cite web|url = http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D#|title = SuperWEB2. Микроданные переписи 2002 2010 гг|publisher = |date = |accessdate = |deadlink = yes|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180615111631/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D|archivedate = 2018-06-15}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180615111631/http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&tableViewTabForm_SUBMIT=1&javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D |date=2018-06-15 }}</ref> |[[2010 шо|2010]]<ref name="SuperWEB2. 2002 2010"/> |- |4285 |4454 |} == Сахьтан аса == [[Файл:Map of Russia - Moscow time zone.svg|left|100px]] Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. [[Сахьтан аса]] йу UTC+3. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://ruspostindex.ru/rf47/pochtovye-indeksy-vsevolozhskiy-raion.html Всеволожскан кӀоштан индексаш] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140702214954/http://ruspostindex.ru/rf47/pochtovye-indeksy-vsevolozhskiy-raion.html |date=2014-07-02 }} {{Всеволожскан кӀошт}} {{rq|stub|img|sources|translate}} [[Категори:Всеволожскан кӀоштан нах беха меттигаш]] [[Категори:Ленинградан областан гӀалин кепара эвлаш]] {{Lenin-obl-geo-stub}} {{Хьажоргаш йац}} srqx3qc8fn3bwr53wj51yr5kyznoyct Албогачиева, Лайлаъ Султанан йоӀ 0 80807 27564706 11717179 2026-11-12T10:34:46Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564706 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой|Албогачиев}} {{Спортхо |ЦӀе = Албош-не́къан Султа́нан йоӏ Лайла́ |Сурт = Лейла Албогачиева.jpeg |Шоралла = |Суьртах лаьцна = |Стен-боьршалла = Зуда |Йуьззина цӀе = Албогачиева Лейла Султановна |Шен цӀе = |Бакъ цӀе = |Харц цӀе = |Харц цӀераш = |Гражданалла = РФ |Говзалла = [[Альпинизм]] |Клуб = |Йина терахь = 1968 сентябрехь |Йина меттиг = {{ВМ|Ӏаьлий-Йурт|Ӏаьлий-Йуьртахь}} [[ГӀалгӀайчоь]] |Кхелхина терахь = 2014 |Кхелхина меттиг = [[Эльбрус]], {{КхелхинМеттиг|ГӀебартойн-Балкхаройчоь|ГӀебартойн-Балкхаройчохь}}, [[Росси]] |Карьеран шераш = 1998-2014 |Белхан агӀо = |Тренер = |Тренераш = |Локхалла = |Йозалла = |Медалаш = |Викиларма = }} '''Албош-не́къан Султа́нан йоӏ Лайла́''' (йина 1968 шарахь [[Нохч-ГӀалгӀайн АССР]] [[Несаран кӀошт]]ан [[Ӏаьлий-Йурт|Ӏаьлий-Йуьртахь]] <ref>{{Cite web |url=http://www.ingushetia.ru/m-news/archives/016287.shtml |title=Ингушетия на высоте. Лейла Албогачиева - первая горянка покорившая Эверест |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006201259/http://www.ingushetia.ru/m-news/archives/016287.shtml |archive-date=2014-10-06 |access-date=2014-10-06}}</ref> — кхелхина 2014 шеран сентябрехь [[ГӀебартойн-Балкхаройн АССР]] [[Эльбрус]] тӀехь) — Россин, гӀалгӀайн [[Альпинизм|альпинист]], оьрсийн меттан а, литературин а хьехархо. [[Джомолунгма|Эверест]] шозза къарбина — къилбанан а, къилбаседанан а агӀора — цхьаъ бен йоцу Россера зуда. Кхелхина [[Эльбрус]] тӀе хьалайолуш 2014 шеран сентябрехь. Цул хьалха Эльбрус тӀе хьалайаьлла шийттаза. == Биографи == Лейла Султановна Албогачиева, Россин йовзаш йолу альпинистка, йина 1968 шарахь [[ГӀалгӀайчоь]]н [[Несаран кӀошт]]ера Ӏаьлий-Йуьртахь. Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан университет Л. Н. Толстойн цӀарах йолу филологийн факультет чакх йаькхина. Ӏаьлий-Йуьртахь оьрсийн мотт а литература а хьоьхуш болх бина. 1998 шарахь шен 30 шо долуш Эльбрус тӀе йаьлла Кхарачой-Чергазийчура тобанцан <ref>[http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/616242 Лейла Албогачиева: Я не покоряю горы, йа их люблю] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141013051918/http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/616242 |date=2014-10-13 }}</ref> оьцу хенах дуьйна баккъалла, тӀетаьӀӀина альпинизм болх бан йолаелира. Чекхйаьккхира [[Нохчийн пачхьалкхан университет|Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан Толстой Л. Н. цӀарах университетан]] филологин факультет. [[Ӏаьлий-Йурт|Ӏаьлий-Йуьртан]] гимназехь оьрсийн меттан а, литературин а хьехархо болх бира. 1998 шарахь 30 шо долуш иза дуьххьара Эльбрус тӀеелира Кхарачой-Чергазийчуьра альпинистийн тобанан йукъахь<ref>[http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/616242 Лейла Албогачиева: Я не покоряю горы, йа их люблю] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141013051918/http://www.sovsport.ru/gazeta/article-item/616242 |date=2014-10-13 }}</ref>, оцу хенахь дуьйна ладаме лело йолаелира альпинизм. 2012 шарахь «ГӀалгӀайчоь лакхахь» цӀе йолчу проектан декъахо хилира, иза лерина йара Республика ГӀалгӀайчоьнан 20 шо кхачарна, цуьнан Ӏалашо хилира Эверест къарбар. Албогачиева Лайлаан уллехь Эверест тӀе хьалабовлуш дакъа лецира [[Богомолов, Сергей Георгиевич|Богомолов Сергейс]] — [[ССРС Хьакъ долу спортан говзанча]], дуьненан уггаре лекха 13 бохь къарбинарг, Кореньков Владимира — альпинизм спортан говзанчин кандидат, шозза Эверест тӀе хьалаваьлла волу, Хаджиев Азнора, 44-зза Эльбрус тӀеваьлла волу, Хадзиев Мусас, 2011 шеран августехь уггаре хала тархийн-шенан маршрутаца [[Башлам]] тӀе хьалаваьлла, Евкуров Юсупа, Башлам а, Эльбрус а къарбина волу, Аушев Мохьмада, Юсупов Висана. 2013 шарахь Албогачиева Лайлаъ йуха а хьалаелира Эверест тӀе, хӀинца ша, иштта цунах хилира шозза и бохь къарбина, Россера цхьаъ бен йоцу зуда<ref>[http://ria.ru/sport/20130520/938296855.html Альпинистка из Ингушетии второй раз покорила Эверест]</ref>. Шен альпинистийн карьерехь Албогачиева хьалаелира къилба-америкин [[Аконкагуа]] бохь тӀе а, африкин [[Килиманджаро]] ламанан тӀе а, ткъа Эльбрус тӀе 12-зза йелира. == Кхалхаран бахьанин латтам == ТӀаьххьара хилира легенда хиллачу спортхочун кхойтталгӀа [[Эльбрус]] тӀейалар 2014 шеран сентябрехь. Албогачиева Лайлаъ дагахь йара абсолютан дуьненан рекорд хӀотто — 4 агӀора хьалайала, иза хьалха цхьан а ламанан спортхоша дина дацара. Цуьнан ойла йара ГӀебартойн-Балкхаройчоьнан агӀора Эльбрусан малхбален бохь тӀе хьала а йаьлла, шина коьртан йуккъера нуьйр тӀе охьа а йоьссина, цул тӀаьхьа малхбузен бохь тӀейаьлла а йаьлла [[Кхарачой-Чергазийчоь]]нан агӀора охьайосса. Цул тӀаьхьа альпинист ша бинчу новкъа йухайерза йезаш йара<ref>[http://www.ntv.ru/novosti/1220365/ Пропавшая на Эльбрусе альпинистка пыталась установить рекорд]</ref>. Хьалайолучу хенахь Албогачиева Лайлаа дӀайазбира массо а дуьненан мехкийн куьйгалхошка лерина, Дуьненан тӀехь тӀемаш совцаде, цӀий Ӏанар сацаде аьлла видеокхайкхам: «Украинехь леш бу баккхий нах а, зударий а, бераш а. Эзарнашкахь бераш байш дисина. ТӀеман хиламаш Шемахь, Исраилехь, Иранехь… ТӀом хила беза ца магийна тайпанан гӀуллакхан. Оцунна дуӀа деш, кхача гӀерта дерриг дуьненан машаран адамаш».<ref>[http://www.ntv.ru/novosti/1220816/video/ Пропавшая альпинистка записала на Эльбрусе обращение к мировым лидерам]</ref> Спортхочо дӀайаздинарг тӀаьхьа карийра цуьнан хӀуманаш йукъахь. Албогачиеваца йолу зӀе дӀайелира 17 сентябрехь, амма альпинист лаха 21 сентябрехь, гулбала безачу меттиге [[Терскол]] поселке иза ца кхаьчначул тӀаьхьа, бен ца буьйлабелира. Лахаран операцехь дакъа лоцуш вара 124 стаг (царна йукъахь [[Къилбаседа-Кавказан федералан гуо]]нан йерриг регионашкара а, ткъа кхин [[Нижни Новгород]]ера а кӀелхьардахархой). Спортхо лохуш лелийра 28 техника, цхьаъ долара вертолёт, лахар дӀадаьхьира экстремалан ражехь, масийттаза сацийра чолхе хенан-хӀоттаман хьал бахьнехь. Лохуш де-буьйса даьлча Эльбрус тӀехь карийра спортхочун альпинистийн гӀирс а, долара хӀуманаш а. Ша Албогачиева Лайлаъ 3 октябрехь бен ца карийра — лахаран-кӀелхьарайаккхаран операцин тӀаьхьарчу дийнахь. Лахаран операци чекхйаларх официалан кхайкхам а бина лам тӀера охьабуьссучу хенахь кӀелхьардахархошна гира цуьнан дакъа 150 метр кӀоргехь дотӀана чохь. Иза карийра хьалха цуьнан хӀуманаш карийначу меттиган 200 метр генахь. Албогачиева лайлаан дакъа 5200 метр лакхара охьа а даьккхина дӀаделира гергарчарна. Оцу хенахь [[СаӀудийн Ӏаьрбийчоь|СаӀудийн Ӏаьрбийчохь]] [[Хьаж дехкар|хьажцӀахь]] волчу Республика ГӀалгӀайчоьнан Куьйгалхочо [[Евкуров, Юнус-Бек Баматгиреевич|Евкуров Юнус-Бека]], Албогачиева Лайлаан гергарчаьрга кадам беш телеграмма йахьийтира: «Лайлаъ кхалхар чӀогӀа халахетта ца Ӏа цуьнан гергарчарна, иза халахетта ГӀалгӀайчоьнан берриг бахархошна, иза мел йевзачунна, цуьнца цхьаьна тӀе а ца довлало ламанан баххьаш къарбинчарна. Иза йара онда, доьналла долуш стаг. Ӏалашоне кхача гӀерташ, даймохк безаш, ца дан лург дан кийча йолуш, иза йара ГӀалгӀайчоьнан къоман дозалла, Россин сий»<ref>[http://www.ingnews.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=11653:2014-10-03-14-21-18&catid=5:2009-01-28-06-44-03&Itemid=7 Соболезнования Главы Ингушетии Ю. Б. Евкурова в связи с гибелью альпинистки Лейлы Албогачиевой] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015223621/http://www.ingnews.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=11653:2014-10-03-14-21-18&catid=5:2009-01-28-06-44-03&Itemid=7 |date=2014-10-15 }}</ref>. 2014 шеран 5 октябрехь Республика ГӀалгӀайчохь тезет кхайкхийра кхелхинчу альпинистан<ref>[http://ria.ru/society/20141004/1026928905.html Траур объявлен в Ингушетии в связи с гибелью альпинистки]</ref>. Албогачиева Лайлаъ дӀайоьллира тайпанан кешнашкахь, йинчу Ӏаьлий-Йуьртахь. Цуьнан цӀе тиллина Ӏаьлий-Йуьртан спорткомплексан<ref>[http://www.magas.ru/content/sportkompleksu-sp-ali-yurt-prisvoyat-imya-legendarnoi-alpinistki-leily-albogachievoi Спорткомплексу в с.п. Али-Юрт присвоят имя легендарной альпинистки Лейлы Албогачиевой] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015114448/http://www.magas.ru/content/sportkompleksu-sp-ali-yurt-prisvoyat-imya-legendarnoi-alpinistki-leily-albogachievoi |date=2014-10-15 }}</ref>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [http://www.7summits.ru/news/all/item_3882/ Лейла Албогачиева понесет на Эверест Олимпийский флаг] * [http://ingush-empire.com/2012/11/орден-«восходителям-на-эверест»-вруч/ Орден «Восходителям на Эверест» вручен легенде ингушского альпинизма Лейле Албогачиевой] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804233537/https://ingush-empire.com/2012/11/%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD-%C2%AB%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8F%D0%BC-%D0%BD%D0%B0-%D1%8D%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%C2%BB-%D0%B2%D1%80%D1%83%D1%87/ |date=2021-08-04 }} * [http://gorodnalchik.ru/tourism/propala Пропала знаменитая альпинистка Лейла Албогачиева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161221110301/http://gorodnalchik.ru/tourism/propala |date=2016-12-21 }} * [https://web.archive.org/web/20141014010223/http://www.unila.ru/video/novosti-sobytija/leila-albogachieva-rekord-radi-mira-na-z.html Лейла Албогачиева — рекорд ради мира на земле] * [http://www.rg.ru/2014/10/04/reg-skfo/obrashenie-anons.html Выяснились подробности гибели альпинистки Лейлы Албогачиевой] * [https://web.archive.org/web/20150211000301/http://gazeta-serdalo.ru/%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE/3_2464 «Завещание Лейлы»] [[Категори:Россин альпинисташ]] [[Категори:Кавказехь кхелхинарш]] [[Категори:Нохчийн пачхьалкхан университетехь дешнарш]] 8kl13yqazgwwdmvke0zgxehkwdzd9jj Кеп:Самарин область 10 142826 27564704 16599645 2026-11-12T09:50:09Z VolnyiLev 18828 27564704 wikitext text/x-wiki {{Регион | цӀе = Самарин область | Регионан цӀе= Самарин область | Регионан цӀеДоланиг дожар= Самарин областан | Байракх = Flag of Samara Oblast.svg | ХӀост = Coat of arms of Samara Oblast.svg | Центр = Самара | ГӀаланаш = : [[Жигулёвск]] :: [[Жигулёвскан гӀалин гуо|ГГ]] : [[Кинель]] :: [[Кинелан гӀалин гуо|ГГ]] : [[Нефтегорск (Самарин область)|Нефтегорск]] : [[Новокуйбышевск]] :: [[Новокуйбышевскан гӀалин гуо|ГГ]] : [[Октябрьск (Самарин область)|Октябрьск]] : [[Отрадни (Самарин область)|Отрадни]] : [[Похвистнево (гӀала)|Похвистнево]] :: [[Похвистневан гӀалин гуо|ГГ]] : [[Самара]] : [[Сызрань]] :: [[Сызранан гӀалин гуо|ГГ]] : [[Тольятти]] : [[Чапаевск]] :: [[Чапаевскан гӀалин гуо|ГГ]] | КӀоштан цӀе= КӀошт | КӀоштан цӀеДукх= КӀошташ | КӀошташ = : [[Алексеевкан кӀошт (Самарин область)|Алексеевкан]] : [[Безенчукан кӀошт|Безенчукан]] : [[Богатин кӀошт|Богатин]] : [[Большой Глушицан кӀошт|Большой Глушицан]] : [[Большой Черниговкан кӀошт|Большой Черниговкан]] : [[Борскан кӀошт|Борскан]] : [[Волган кӀошт (Самарин область)|Волган]] : [[Елховкан кӀошт|Елховкан]] : [[Исаклин кӀошт|Исаклин]] : [[Камышлан кӀошт|Камышлан]] : [[Кинель-Черкассин кӀошт|Кинель-Черкассин]] : [[Кинелан кӀошт|Кинелан]] : [[Клявлинан кӀошт|Клявлинан]] : [[Кошкинан кӀошт|Кошкинан]] : [[Красноармейскан кӀошт (Самарин область)|Красноармейскан]] : [[Краснояран кӀошт (Самарин область)|Краснояран]] : [[Нефтегорскан кӀошт|Нефтегорскан]] : [[Пестравкан кӀошт|Пестравкан]] : [[Похвистневан кӀошт|Похвистневан]] : [[Приволжьен кӀошт (Самарин область)|Приволжьен]] : [[Сергиевскан кӀошт|Сергиевскан]] : [[Ставрополан кӀошт|Ставрополан]] : [[Сызранан кӀошт|Сызранан]] : [[Хворостянкан кӀошт|Хворостянкан]] : [[Челно-Вершинин кӀошт|Челно-Вершинин]] : [[Шенталан кӀошт|Шенталан]] : [[Шигонин кӀошт|Шигонин]] }}<noinclude> [[Категори:Кепаш:Россин Федерацин регионийн административан йекъайалар|{{PAGENAME}}]] </noinclude> t48yhahwejsqo541j4eazetlyxano1o Ардатован кӀошт (Нижни Новгородан область) 0 189747 27564590 20029345 2026-11-12T04:42:42Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564590 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Ардатован кӀошт (маьӀнаш)}} {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Ардатован кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Ардатовский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Ардатов (Нижни Новгородан область)|Ардатов]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Ардатовский район (Нижегородская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Ардатовский район (Нижегородская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Ardatovsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Ардатован кӀошт''' ({{lang-ru|Ардатовский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Ардатов (Нижни Новгородан область)|Ардатов]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Ардатовский район (Нижегородская область) }} == Нах беха меттигаш == *[[Автодеево]] *[[Александровка (Ардатован кӀошт)]] *[[Ардатов (Нижни Новгородан область)]] *[[Атемасово]] *[[Беляево (Ардатован кӀошт)]] *[[Березовка (Ардатован кӀошт)]] *[[Венец (Ардатован кӀошт)]] *[[Виноградовка (Ардатован кӀошт)]] *[[Вишневи (Нижни Новгородан область)]] *[[Выползово (Ардатован кӀошт)]] *[[Высоково (Ардатован кӀошт)]] *[[Гари (Ардатован кӀошт)]] *[[Голяткино]] *[[Докукино (Ардатован кӀошт)]] *[[Дубовка (Ардатован кӀошт)]] *[[Журелейка]] *[[Заречни (Ардатован кӀошт)]] *[[Идеал (Нижни Новгородан область)]] *[[Измайловка (Нижни Новгородан область)]] *[[Кавлей]] *[[Канерга]] *[[Каркалей]] *[[Кармалейка (Нижни Новгородан область)]] *[[Кологреево]] *[[Котовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Красни Речка (Ардатован кӀошт)]] *[[Круглово (Ардатован кӀошт)]] *[[Кудлей]] *[[Кужендеево]] *[[Кузгородь]] *[[Кузятово]] *[[Левашово (Ардатован кӀошт)]] *[[Леметь]] *[[Липелей]] *[[Липовка (Ардатован кӀошт)]] *[[Личадеево]] *[[Малиновка (Ардатован кӀошт)]] *[[Малые Паны]] *[[Мечасово]] *[[Михеевка (Нижни Новгородан область)]] *[[Миякуши]] *[[Мостовка (Ардатован кӀошт)]] *[[Мухтолово]] *[[Мыза (Ардатован кӀошт)]] *[[Надежино (Нижни Новгородан область)]] *[[Нови Лазаревка]] *[[Новолей]] *[[Нуча (Ардатован кӀошт)]] *[[Нучарово]] *[[Обход (Ардатован кӀошт)]] *[[Пашутино (Нижни Новгородан область)]] *[[Первинка]] *[[Писарево (Нижни Новгородан область)]] *[[Поляна (Ардатован кӀошт)]] *[[Помелиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Размазлей]] *[[Ризадеево]] *[[Саконы (гӀалин белхан меттиг Мухтолово)]] *[[Саконы (Нижни Новгородан область, Саконскан йуьртан меттиг)]] *[[Сиязьма]] *[[Сосновка (гӀалин белхан меттиг Ардатов)]] *[[Сосновка (йуьртан меттиг Стексовски)]] *[[Стексово]] *[[Туркуши]] *[[Туртапки]] *[[Ужовка (Ардатован кӀошт)]] *[[Урвань (Нижни Новгородан область)]] *[[Хохлово (Нижни Новгородан область)]] *[[Хрипуново (Ардатован кӀошт)]] *[[Четвертово]] *[[Чуварлей-Майдан]] *[[Чуварлейка (Ардатован кӀошт)]] *[[Шпага (эвла)]] *[[Щеточни]] *[[Юсупово (Ардатован кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] jszswfm4iz32j6n9v8qf45hkkxd3fjq Арзамасан кӀошт 0 189749 27564591 20029355 2026-11-12T04:42:56Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564591 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Арзамасан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Арзамасский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Арзамас]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Арзамасский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Арзамасский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Arzamassky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Арзамасан кӀошт''' ({{lang-ru|Арзамасский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Арзамас]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Арзамасский район }} == Нах беха меттигаш == *[[2-го участка совхоза Шатовски]] *[[Абрамово (Арзамасан кӀошт)]] *[[Балахониха (Код ОКТМО 22603408106)]] *[[Балахониха (Код ОКТМО 22603408111)]] *[[Бебяево]] *[[Беговатово (Арзамасан кӀошт)]] *[[Белозерье (Арзамасан кӀошт)]] *[[Березовка (Арзамасан кӀошт)]] *[[Бестужево (Нижни Новгородан область)]] *[[Большой Туманово]] *[[Булдаково (Арзамасан кӀошт)]] *[[Буревестник (Арзамасан кӀошт)]] *[[Васильев Враг]] *[[Вацки]] *[[Веригино (Нижни Новгородан область)]] *[[Верижки]] *[[Ветошкино (Арзамасан кӀошт)]] *[[Виняево]] *[[Водоватово]] *[[Волчиха (Балахонихан йуьртан меттиг)]] *[[Волчиха (Ломовкан йуьртан меттиг)]] *[[Волчихински Майдан]] *[[Вторусски]] *[[Выездни (Арзамасан кӀошт)]] *[[Забелино (Нижни Новгородан область)]] *[[Замятино (Арзамасан кӀошт)]] *[[Заречни (Арзамасан кӀошт)]] *[[Исупово (Арзамасан кӀошт)]] *[[Казаково (Арзамасан кӀошт)]] *[[Каменка (Арзамасан кӀошт)]] *[[Кирилловка (Арзамасан кӀошт)]] *[[Кичанзино]] *[[Князевка (Арзамасан кӀошт)]] *[[Ковакса]] *[[Кожино (Арзамасан кӀошт)]] *[[Кокаревка (Нижни Новгородан область)]] *[[Костылиха]] *[[Котиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Красни (Арзамасан кӀошт)]] *[[Красни Поляна (Арзамасан кӀошт)]] *[[Криуша (Арзамасан кӀошт)]] *[[Кузьмин Усад]] *[[Ленински (Нижни Новгородан область)]] *[[Лидовка (Арзамасан кӀошт)]] *[[Ломовка (Код ОКТМО 22603440101)]] *[[Ломовка (Код ОКТМО 22603440136)]] *[[Мали Туманово]] *[[Марьевка (Арзамасан кӀошт)]] *[[Медынцево (Нижни Новгородан область)]] *[[Меньщиково (Нижни Новгородан область)]] *[[Мерлино (Нижни Новгородан область)]] *[[Морозовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Мотовилово (Нижни Новгородан область)]] *[[Наумовка (Арзамасан кӀошт)]] *[[Никольски (Арзамасан кӀошт)]] *[[Нови Слобода (Арзамасан кӀошт)]] *[[Нови Усад (Арзамасан кӀошт)]] *[[Новинки (Арзамасан кӀошт)]] *[[Новоселки (Арзамасан кӀошт)]] *[[Озерки (Арзамасан кӀошт)]] *[[Охлопково (Арзамасан кӀошт)]] *[[Панфилово (Нижни Новгородан область)]] *[[Пешелань (Код ОКТМО 22603456126)]] *[[Пешелань (Код ОКТМО 22603456131)]] *[[Питер (Нижни Новгородан область)]] *[[Пиявочни]] *[[Покровка (Арзамасан кӀошт)]] *[[Пологовка]] *[[Поляна (Арзамасан кӀошт)]] *[[Пошатово (Арзамасан кӀошт)]] *[[Протопоповка (Арзамасан кӀошт)]] *[[Пустынь (Арзамасан кӀошт)]] *[[Пушкарка (Нижни Новгородан область)]] *[[Пятницы]] *[[Рождественски Майдан]] *[[Саблуково (Арзамасан кӀошт)]] *[[Сады (Нижни Новгородан область)]] *[[Сальниково (Нижни Новгородан область)]] *[[Свобода (Арзамасан кӀошт)]] *[[Свободни (Нижни Новгородан область)]] *[[Селема]] *[[Селякино]] *[[Семеново (Арзамасан кӀошт)]] *[[Скорятино (Нижни Новгородан область)]] *[[Слизнево (Нижни Новгородан область)]] *[[Соловейка (Нижни Новгородан область)]] *[[Станци Костылиха]] *[[Станци Пологовка]] *[[Станци Слезавка]] *[[Стари Пустынь]] *[[Степаново (Арзамасан кӀошт)]] *[[Судеб]] *[[Тамаевка]] *[[Трактови (разъезд)]] *[[Троицки Скит]] *[[Успенски 1-е]] *[[Успенски 2-е]] *[[Хватовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Черемас]] *[[Чернуха (Арзамасан кӀошт)]] *[[Четвертаково]] *[[Чуварлейка (Арзамасан кӀошт)]] *[[Шатовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Шерстино (Березовкан йуьртан меттиг)]] *[[Шерстино (Большой Туманован йуьртан меттиг)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] cji2zrqwspsh2ebyvb0i25hwfdbz5ie Балахнан кӀошт 0 189750 27564592 20029601 2026-11-12T04:43:08Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564592 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Балахнан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Балахнинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Балахна]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Балахнинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Балахнинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Balakhninsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Балахнан кӀошт''' ({{lang-ru|Балахнинский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Балахна]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Балахнинский район }} == Нах беха меттигаш == *[[1 Мая (Балахнан кӀошт)]] *[[Алферово (Балахнан кӀошт)]] *[[Бабье (Балахнан кӀошт)]] *[[Балахна]] *[[Беловски (Нижни Новгородан область)]] *[[Большие Могильцы]] *[[Большое Козино]] *[[Бредово]] *[[Бурцево (Балахнан кӀошт)]] *[[Ватагино (Нижни Новгородан область)]] *[[Галкино (Балахнан кӀошт)]] *[[Гидроторф]] *[[Гриденино (Нижни Новгородан область)]] *[[Гумнищи (Балахнан кӀошт)]] *[[Замятино (Балахнан кӀошт)]] *[[Истомино (Нижни Новгородан область)]] *[[Каданово (Нижни Новгородан область)]] *[[Конево (Балахнан кӀошт)]] *[[Коробейниково (Балахнан кӀошт)]] *[[Костенево (Нижни Новгородан область)]] *[[Кочергино (Нижни Новгородан область)]] *[[Липовки (Нижни Новгородан область)]] *[[Лукино (Балахнан кӀошт)]] *[[Ляпуниха (Нижни Новгородан область)]] *[[Ляхово (Нижни Новгородан область)]] *[[Ляховски Борок]] *[[Мали Козино]] *[[Малинино (Балахнан кӀошт)]] *[[Малые Могильцы]] *[[Перви Мая (Балахнан кӀошт)]] *[[Погарново]] *[[Постниково (Балахнан кӀошт)]] *[[Разъезда Липовки]] *[[Рылово (Балахнан кӀошт)]] *[[Смирино]] *[[Совхозни (Балахнан кӀошт)]] *[[Сонино (Балахнан кӀошт)]] *[[Старцево (Балахнан кӀошт)]] *[[Трестьяны (Балахнан кӀошт)]] *[[Тычинино (Нижни Новгородан область)]] *[[Черни (Балахнан кӀошт)]] *[[Чуркино (Балахнан кӀошт)]] *[[Шалимово (Балахнан кӀошт)]] *[[Шеляухово]] *[[Шишкино (Балахнан кӀошт)]] *[[Юрино (Балахнан кӀошт)]] *[[Яснево (Нижни Новгородан область)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] adpou8un81ivasxg9gg28rz35di8q3n Богородскан кӀошт (Нижни Новгородан область) 0 189753 27564593 20029964 2026-11-12T04:43:23Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564593 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Богородскан кӀошт (маьӀнаш)}} {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Богородскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Богородский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Богородск (Богородскан кӀошт)|Богородск]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Богородский район (Нижегородская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Богородский район (Нижегородская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Bogorodsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Богородскан кӀошт''' ({{lang-ru|Богородский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Богородск (Богородскан кӀошт)|Богородск]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Богородский район (Нижегородская область) }} == Нах беха меттигаш == *[[Алексеевка (Богородскан кӀошт)]] *[[Алешково (Нижни Новгородан область)]] *[[Алистеево (Нижни Новгородан область)]] *[[Андреевка (Богородскан кӀошт)]] *[[Андриановка (Нижни Новгородан область)]] *[[Анкудиновка (Богородскан кӀошт)]] *[[Антеньево]] *[[Арапово (Нижни Новгородан область)]] *[[Афанасьево (Богородскан кӀошт)]] *[[Банниково (Богородскан кӀошт)]] *[[Баркино (Нижни Новгородан область)]] *[[Березовка (Богородскан кӀошт)]] *[[Богородск (Богородскан кӀошт)]] *[[Большое Бедрино]] *[[Бочеево]] *[[Букино (Богородскан кӀошт)]] *[[Буревестник (Богородскан кӀошт)]] *[[Бурцево (Нижни Новгородан область)]] *[[Великосельево]] *[[Венец (Богородскан кӀошт)]] *[[Вознесенски (Богородскан кӀошт)]] *[[Воронцово (Богородскан кӀошт)]] *[[Выболово]] *[[Выползово (Богородскан кӀошт)]] *[[Высоково (Богородскан кӀошт)]] *[[Вязовец (Нижни Новгородан область)]] *[[Гари (Богородскан кӀошт)]] *[[Горядниха]] *[[Гремячки (Нижни Новгородан область)]] *[[Демидово (Богородскан кӀошт)]] *[[Доскино (Нижни Новгородан область)]] *[[Дубенки (Богородскан кӀошт)]] *[[Дуденево (Нижни Новгородан область)]] *[[Еловицы]] *[[Ефимьево (Богородскан кӀошт)]] *[[Заозерье (Богородскан кӀошт)]] *[[Зелени Дол (Богородскан кӀошт)]] *[[Зименки (Богородскан кӀошт)]] *[[Ивановски (Богородскан кӀошт)]] *[[Инютино (Нижни Новгородан область)]] *[[Ионовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Каленки (Богородскан кӀошт)]] *[[Каликино (Богородскан кӀошт)]] *[[Каменки (Нижни Новгородан область)]] *[[Каменни (Богородскан кӀошт)]] *[[Карпово (Богородскан кӀошт)]] *[[Касаниха]] *[[Килелей]] *[[Киргино]] *[[Ключищи (Богородскан кӀошт)]] *[[Кожевенни]] *[[Колесницы (Нижни Новгородан область)]] *[[Комарово (Богородскан кӀошт)]] *[[Комсомольски (Богородскан кӀошт)]] *[[Копнино (Богородскан кӀошт)]] *[[Красни Кирпичник (Богородскан кӀошт)]] *[[Крастелиха]] *[[Крашово (Богородскан кӀошт)]] *[[Крутец (Алешковон йуьртан меттиг)]] *[[Крутец (Доскинон йуьртан меттиг)]] *[[Крутиха (Богородскан кӀошт)]] *[[Кубаево (Нижни Новгородан область)]] *[[Кудрешки (Богородскан кӀошт)]] *[[Кудьма]] *[[Кузнецово (Богородскан кӀошт)]] *[[Куликово (Нижни Новгородан область)]] *[[Кусаковка]] *[[Лазарево (Богородскан кӀошт)]] *[[Лакша]] *[[Лесной (Богородскан кӀошт)]] *[[Лисьи Ямки]] *[[Лом (Богородскан кӀошт)]] *[[Лопатино (Богородскан кӀошт)]] *[[Лукино (Богородскан кӀошт)]] *[[Майоровка (Нижни Новгородан область)]] *[[Макариха (Богородскан кӀошт)]] *[[Мали Бедрино]] *[[Малиновка (Богородскан кӀошт)]] *[[Мирни (Богородскан кӀошт)]] *[[Нагавицино (Большеболдин кӀошт)]] *[[Натальино (Богородскан кӀошт)]] *[[Непецино (Нижни Новгородан область)]] *[[Нови Слобода (Богородскан кӀошт)]] *[[Новинки (Богородскан кӀошт)]] *[[Новинки (Нижни Новгородан гӀалин гуо)]] *[[Новопавловка (Нижни Новгородан область)]] *[[Окски (Нижни Новгородан область)]] *[[Оленино (Богородскан кӀошт)]] *[[Оранки]] *[[Оринкино]] *[[Охотино (Богородскан кӀошт)]] *[[Пальцино (Богородскан кӀошт)]] *[[Пантелеево (Богородскан кӀошт)]] *[[Песочни (Богородскан кӀошт)]] *[[Победиха]] *[[Подвязье (Нижни Новгородан область)]] *[[Подъяблонни]] *[[Полец]] *[[Поляны (Богородскан кӀошт)]] *[[Посёлок имени Первого Мая]] *[[Поспелиха (Богородскан кӀошт)]] *[[Пруды (Богородскан кӀошт)]] *[[Ромашково (Нижни Новгородан область)]] *[[Савелово (Богородскан кӀошт)]] *[[Садки (Нижни Новгородан область)]] *[[Санниково (Богородскан кӀошт)]] *[[Сартаково (Нижни Новгородан область)]] *[[Северни Колта]] *[[Сляднево (Нижни Новгородан область)]] *[[Сокол (Богородскан кӀошт)]] *[[Солонски (Нижни Новгородан область)]] *[[Сохтанка]] *[[Спирино (Богородскан кӀошт)]] *[[Станции Шониха]] *[[Стрелково (Богородскан кӀошт)]] *[[Сухоблюдни]] *[[Сысоевка (Богородскан кӀошт)]] *[[Теряево (Нижни Новгородан область)]] *[[Тетерюгино]] *[[Тимонино (Богородскан кӀошт)]] *[[Трестьяны (Богородскан кӀошт)]] *[[Троица (Нижни Новгородан область)]] *[[Убежицы]] *[[Ункор]] *[[Ушаково (Алешковон йуьртан меттиг)]] *[[Ушаково (Каменкин йуьртан меттиг)]] *[[Хабарски]] *[[Хватково (Нижни Новгородан область)]] *[[Хвощевка (Нижни Новгородан область)]] *[[Центральни (Богородскан кӀошт)]] *[[Чаглово]] *[[Чапурда]] *[[Ченцово (Нижни Новгородан область)]] *[[Чижково (Большеболдин кӀошт)]] *[[Шапкино (Богородскан кӀошт)]] *[[Шарголи (Код ОКТМО 22607444191)]] *[[Шарголи (Код ОКТМО 22607444196)]] *[[Швариха (Богородскан кӀошт)]] *[[Шилово (Нижни Новгородан область)]] *[[Шониха]] *[[Шопово]] *[[Шуклино (Нижни Новгородан область)]] *[[Шумилово (Богородскан кӀошт)]] *[[Ягодни (Богородскан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] rs2w9hw92qyo3m199qwpu9vd8cr331m Большой Болдинан кӀошт 0 189754 27564594 20030029 2026-11-12T04:43:35Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564594 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Большой Болдинан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Большеболдинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Большой Болдино]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Большеболдинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Большеболдинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Bolsheboldinsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Большой Болдинан кӀошт''' ({{lang-ru|Большеболдинский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Большой Болдино]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Большеболдинский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Адашево (Нижни Новгородан область)]] *[[Александровка (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Алексеевка (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Аносово (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Апраксино (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Большевик (Нижни Новгородан область)]] *[[Большое Казариново]] *[[Большой Болдино]] *[[Большой Поляны (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Веренка (Нижни Новгородан область)]] *[[Вилы (Нижни Новгородан область)]] *[[Головачевка (Нижни Новгородан область)]] *[[Девичьи Горы]] *[[Дмитриевка (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Дубровка (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Жданово (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Знаменка (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Ивановка (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Илларионово (Нижни Новгородан область)]] *[[Казаковка (Нижни Новгородан область)]] *[[Кистенево (Нижни Новгородан область)]] *[[Кондрыкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Кудеяровка (Нижни Новгородан область)]] *[[Летяев]] *[[Логиновка (Нижни Новгородан область)]] *[[Львовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Мали Болдино]] *[[Мали Казариново]] *[[Малиновка (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Михалко-Майдан]] *[[Молчаново (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Никаевка]] *[[Ниловка (Нижни Новгородан область)]] *[[Нови Слобода (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Новопушкино]] *[[Новороссийски 1]] *[[Новороссийски 2]] *[[Павловка (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Пересекино (Нижни Новгородан область)]] *[[Пермеево (Нижни Новгородан область)]] *[[Пикшень]] *[[Пралевка]] *[[Прогресс (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Рябиновка (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Садови (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Свирино (Нижни Новгородан область)]] *[[Сергеевка (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Стари Ахматово]] *[[Стяжкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Сумароково (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Усад (Нижни Новгородан область)]] *[[Успенски (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Черновски (Большой Болдинан кӀошт)]] *[[Чертас]] *[[Чиреси]] *[[Яз]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] 7sfl4lda1hp7jjoc7ay6xesrwbj247i Большой Мурашкинан кӀошт 0 189755 27564595 20030048 2026-11-12T04:43:48Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564595 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Большой Мурашкинан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Большемурашкинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Большой Мурашкино (Нижни Новгородан область)|Большой Мурашкино]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Большемурашкинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Большемурашкинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Bolshemurashkinsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Большой Мурашкинан кӀошт''' ({{lang-ru|Большемурашкинский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Большой Мурашкино (Нижни Новгородан область)|Большой Мурашкино]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Большемурашкинский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Андрейково (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Большие Курашки]] *[[Большой Мурашкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Бурныковка]] *[[Вершинино (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Городищи (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Григорово (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Гужово (Нижни Новгородан область)]] *[[Ивановски (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Карабатово (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Картмазово (Нижни Новгородан область)]] *[[Кишкино (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Ключищи (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Колотуха]] *[[Красненькая (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Красни (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Красново (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Крашово (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Курлаково]] *[[Лубянцы (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Лунево (Нижни Новгородан область)]] *[[Мали Бакалды]] *[[Мали Мурашкино]] *[[Медведково (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Медвежий Лог (Нижни Новгородан область)]] *[[Медвежья Поляна]] *[[Меленки (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Мочалка (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Нелюбово]] *[[Нефедьево (Нижни Новгородан область)]] *[[Никиткино (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Николаевка (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Ногавицино (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Оболкино]] *[[Окинино (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Папулово (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Пужаевка]] *[[Рамешки (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Рождествено (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Синцово (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Советски (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Сосновка (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Спирино (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Сысоевка (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Тыново (Нижни Новгородан область)]] *[[Холязино]] *[[Чайпоселок]] *[[Чернуха (Большой Мурашкинан кӀошт)]] *[[Шахманово (Нижни Новгородан область)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] loso6bqej9og4wzozyr289orr2zulqc Бутурлинан кӀошт 0 189760 27564596 20030235 2026-11-12T04:43:59Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564596 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Бутурлинан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Бутурлинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Бутурлино (Нижни Новгородан область)|Бутурлино]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Бутурлинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Бутурлинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Buturlinsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Бутурлинан кӀошт''' ({{lang-ru|Бутурлинский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Бутурлино (Нижни Новгородан область)|Бутурлино]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Бутурлинский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Алтышево (Нижни Новгородан область)]] *[[Большая Якшень]] *[[Большие Бакалды]] *[[Борнуково (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Букалей (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Бутурлино (Нижни Новгородан область)]] *[[Валгусы]] *[[Вергизаи]] *[[Вишенки (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Возрождени (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Высоково (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Гремячий (Нижни Новгородан область)]] *[[Еделево (Нижни Новгородан область)]] *[[Залесный (Нижни Новгородан область)]] *[[Инкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Иржино]] *[[Каменищи (Нижни Новгородан область)]] *[[Каменищи (разъезд)]] *[[Кеньшево]] *[[Кеславль]] *[[Кетрось]] *[[Княж-Павлово]] *[[Кочуново (Нижни Новгородан область)]] *[[Красни Глинка (Нижни Новгородан область)]] *[[Кремницки]] *[[Крутец (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Лукьяново (Нижни Новгородан область)]] *[[Мали Андреевка (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Мали Якшенка]] *[[Малиновка (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Мары (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Марьино (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Мисюриха (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Мокса (Росси)]] *[[Напалково]] *[[Наумово (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Нови Ключ (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Пергалей]] *[[Поляны (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Почайно]] *[[Пузыриха]] *[[Сластиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Смагино (Нижни Новгородан область)]] *[[Софьино (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Сурадеево]] *[[Тарталей (эвла)]] *[[Уварово (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Филиппово (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Чембасово]] *[[Чернуха (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Яблонка (Бутурлинан кӀошт)]] *[[Ягубовка]] *[[Яковлево (Бутурлинан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] ofbyguh11viin7s69siccq2l2lo3ng8 Вадан кӀошт 0 189761 27564597 20030271 2026-11-12T04:44:11Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564597 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Вадан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Вадский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Вад (Нижни Новгородан область)|Вад]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Вадский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Вадский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Vadsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Вадан кӀошт''' ({{lang-ru|Вадский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Вад (Нижни Новгородан область)|Вад]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Вадский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Анненковски Карьер]] *[[Бобыльски (санатори)]] *[[Болтино (Нижни Новгородан область)]] *[[Борисово Поле]] *[[Борьба (Вадан кӀошт)]] *[[Букалей (Вадан кӀошт)]] *[[Вад (Нижни Новгородан область)]] *[[Вазьян]] *[[Гари (Вадан кӀошт)]] *[[Досадино]] *[[Дубенски (Нижни Новгородан область)]] *[[Елховка (Вадан кӀошт)]] *[[Завод (Вадан кӀошт)]] *[[Зеленые Горы (Вадан кӀошт)]] *[[Ивановка (Вадан кӀошт)]] *[[Ивашкино (Вадан кӀошт)]] *[[Костино (Вадан кӀошт)]] *[[Крутой Майдан]] *[[Лопатино (Вадан кӀошт)]] *[[Меленино]] *[[Мигалиха (Вадан кӀошт)]] *[[Нови Мир (Вадан кӀошт)]] *[[Новоселки (Вадан кӀошт)]] *[[Орел (Вадан кӀошт)]] *[[Петлино]] *[[Поляны (Вадан кӀошт)]] *[[Порецки (Нижни Новгородан область)]] *[[Равенство (Нижни Новгородан область)]] *[[Раздолье (Вадан кӀошт)]] *[[Рахманово (Нижни Новгородан область)]] *[[Ровни (Вадан кӀошт)]] *[[Салалей]] *[[Свобода (Вадан кӀошт)]] *[[Сосновка (Вадан кӀошт)]] *[[Станции Вадок]] *[[Стрелка (Вадан кӀошт)]] *[[Троицки 1-е]] *[[Троицки 2-е]] *[[Умай]] *[[Холостой Майдан]] *[[Чегодаевка (Вадан кӀошт)]] *[[Черни Захарьевка]] *[[Чувахлей]] *[[Шадрино (Вадан кӀошт)]] *[[Щедровка (Нижни Новгородан область)]] *[[Яблонка (Вадан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] iwk6e52z17c309qrwk1240q8g0q0bd0 Варнавинан кӀошт 0 189762 27564598 20030301 2026-11-12T04:44:23Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564598 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Варнавинан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Варнавинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Варнавино (Нижни Новгородан область)|Варнавино]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Варнавинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Варнавинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Varnavinsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Варнавинан кӀошт''' ({{lang-ru|Варнавинский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Варнавино (Нижни Новгородан область)|Варнавино]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Варнавинский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Андреево (Варнавинан кӀошт)]] *[[Анисимово (Варнавинан кӀошт)]] *[[Антониха (Богородскан йуьртан меттиг)]] *[[Антониха (Шудскан йуьртан меттиг)]] *[[Апалиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Бажино (Варнавинан кӀошт)]] *[[Барахатиха]] *[[Басмино]] *[[Бердничиха]] *[[Березки (Варнавинан кӀошт)]] *[[Богородски (Варнавинан кӀошт)]] *[[Бочкариха]] *[[Бродови (Нижни Новгородан область)]] *[[Булдаково (Варнавинан кӀошт)]] *[[Валиха]] *[[Варнавино (Нижни Новгородан область)]] *[[Восход (Варнавинан кӀошт)]] *[[Выползиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Глухое (Нижни Новгородан область)]] *[[Горки (Варнавинан кӀошт)]] *[[Гришино (Варнавинан кӀошт)]] *[[Демидово (Варнавинан кӀошт)]] *[[Дерябино (Варнавинан кӀошт)]] *[[Егачиха]] *[[Елеви Заводь]] *[[Жилиха]] *[[Заболотье (Нижни Новгородан область)]] *[[Загзы]] *[[Замешаиха]] *[[Заречни (Варнавинан кӀошт)]] *[[Зверниха (Нижни Новгородан область)]] *[[Зяблица (Нижни Новгородан область)]] *[[Кайск]] *[[Камешник (Варнавинан кӀошт)]] *[[Карандаши]] *[[Карасиха (Варнавинан кӀошт)]] *[[Карелиха]] *[[Кирюшино (Варнавинан кӀошт)]] *[[Клячино (Нижни Новгородан область)]] *[[Коленово (Нижни Новгородан область)]] *[[Колосиха (Варнавинан кӀошт)]] *[[Коркотино]] *[[Коровиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Красни Луч (Варнавинан кӀошт)]] *[[Кресты (Варнавинан кӀошт)]] *[[Кулигино (Варнавинан кӀошт)]] *[[Лапшанга]] *[[Латышево (Варнавинан кӀошт)]] *[[Леонтьево (Варнавинан кӀошт)]] *[[Лопатино (Варнавинан кӀошт)]] *[[Лубяны (Варнавинан кӀошт)]] *[[Ляды (Варнавинан кӀошт)]] *[[Ляпуново (Варнавинан кӀошт)]] *[[Макарий (Нижни Новгородан область)]] *[[Малиновка (Варнавинан кӀошт)]] *[[Меньшиково (Нижни Новгородан область)]] *[[Меркушиха]] *[[Мирни (Варнавинан кӀошт)]] *[[Михаленино (Нижни Новгородан область)]] *[[Мусиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Непогодиха]] *[[Ниженик]] *[[Новоникольски (Варнавинан кӀошт)]] *[[Осиновка (Варнавинан кӀошт)]] *[[Палаустни]] *[[Парагузиха]] *[[Паташни]] *[[Першино (Варнавинан кӀошт)]] *[[Петушиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Плющицино]] *[[Подосениха (Нижни Новгородан область)]] *[[Подушкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Поляки (Варнавинан кӀошт)]] *[[Поспелиха (Варнавинан кӀошт)]] *[[Постой (Нижни Новгородан область)]] *[[Постой (станци)]] *[[Прудовка (Варнавинан кӀошт)]] *[[Прудовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Пузыри (Варнавинан кӀошт)]] *[[Репниха]] *[[Русениха (Варнавинан кӀошт)]] *[[Северни (Варнавинан кӀошт)]] *[[Селиваниха (Нижни Новгородан область)]] *[[Сергино (Варнавинан кӀошт)]] *[[Скворцово (Варнавинан кӀошт)]] *[[Тимариха]] *[[Фалино (Нижни Новгородан область)]] *[[Хмелеви (Варнавинан кӀошт)]] *[[Черемушки (Варнавинан кӀошт)]] *[[Югары (Варнавинан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] 9141wu90y0ykagngv0xw0wuowyhleyk Вачан кӀошт 0 189766 27564599 20030311 2026-11-12T04:44:36Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564599 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Вачан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Вачский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Вача (Нижни Новгородан область)|Вача]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Вачский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Вачский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Vachsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Вачан кӀошт''' ({{lang-ru|Вачский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Вача (Нижни Новгородан область)|Вача]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Вачский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Александрово (Вачан кӀошт)]] *[[Алтунино (Нижни Новгородан область)]] *[[Алтухово (Нижни Новгородан область)]] *[[Арефино (Вачан кӀошт)]] *[[Бабкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Базарово (Нижни Новгородан область)]] *[[Бежаново]] *[[Белавино (Вачан кӀошт)]] *[[Белогузово (Нижни Новгородан область)]] *[[Беляйково (Нижни Новгородан область)]] *[[Березовка (Вачан кӀошт)]] *[[Бобынино (Нижни Новгородан область)]] *[[Болотниково (Нижни Новгородан область)]] *[[Большое Загарино]] *[[Большой Луг (Нижни Новгородан область)]] *[[Валтырево]] *[[Вастрома]] *[[Вача (Нижни Новгородан область)]] *[[Вежново]] *[[Верхополье (Нижни Новгородан область)]] *[[Вишенки (Вачан кӀошт)]] *[[Вырыпаево (Нижни Новгородан область)]] *[[Высоково (Вачан кӀошт)]] *[[Голявино (Нижни Новгородан область)]] *[[Голянищево (Нижни Новгородан область)]] *[[Горнево (Нижни Новгородан область)]] *[[Горы (Вачан кӀошт)]] *[[Горышово]] *[[Давыдово (Вачан кӀошт)]] *[[Дубровка (Вачан кӀошт)]] *[[Дьяково (Вачан кӀошт)]] *[[Елемейка]] *[[Еловка (Нижни Новгородан область)]] *[[Епифаново]] *[[Еремеево (Нижни Новгородан область)]] *[[Ефимьево (Вачан кӀошт)]] *[[Жайск]] *[[Жекино]] *[[Застава (Вачан кӀошт)]] *[[Звягино (Казаковон йуьртан меттиг)]] *[[Звягино (Чулковон йуьртан меттиг)]] *[[Зеленцово (Нижни Новгородан область)]] *[[Зименки (Вачан кӀошт)]] *[[Ивашево (Вачан кӀошт)]] *[[Искусово]] *[[Ишутино (Нижни Новгородан область)]] *[[Казаково (Нижни Новгородан область)]] *[[Клин (Вачан кӀошт)]] *[[Кобылкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Короваево (Нижни Новгородан область)]] *[[Кошелево (Вачан кӀошт)]] *[[Кошкино (Вачан кӀошт)]] *[[Красно]] *[[Красново (Нижни Новгородан область)]] *[[Кулаково (Нижни Новгородан область)]] *[[Курмыш (Вачан кӀошт)]] *[[Лесниково (Вачан кӀошт)]] *[[Лобково (Вачан кӀошт)]] *[[Мали Загарино]] *[[Мартино (Нижни Новгородан область)]] *[[Медоварцево]] *[[Мелешки (Нижни Новгородан область)]] *[[Мещеры (Нижни Новгородан область)]] *[[Митино (Вачан кӀошт)]] *[[Михалево (Вачан кӀошт)]] *[[Мочалово (Вачан кӀошт)]] *[[Мякишево (Нижни Новгородан область)]] *[[Невадьево]] *[[Нершево]] *[[Новинки (Вачан кӀошт)]] *[[Ново (Вачан кӀошт)]] *[[Новоселки (Вачан кӀошт)]] *[[Новошаново]] *[[Овечкино (Вачан кӀошт)]] *[[Озябликово]] *[[Павликово (Нижни Новгородан область)]] *[[Пальцино (Вачан кӀошт)]] *[[Пертово (Нижни Новгородан область)]] *[[Платцово]] *[[Пожога (Нижни Новгородан область)]] *[[Ползиково (Нижни Новгородан область)]] *[[Польцо (Нижни Новгородан область)]] *[[Поляна (Вачан кӀошт)]] *[[Поповка (Вачан кӀошт)]] *[[Попышево]] *[[Рылово (Вачан кӀошт)]] *[[Сапун]] *[[Сенюково]] *[[Сергеево (Вачан кӀошт)]] *[[Сколково (Казакован йуьртан меттиг)]] *[[Сколково (Филинскан йуьртан меттиг)]] *[[Соболево (Вачан кӀошт)]] *[[Соловьево (Вачан кӀошт)]] *[[Спасск (Нижни Новгородан область)]] *[[Степаново (Вачан кӀошт)]] *[[Сурск (Нижни Новгородан область)]] *[[Талынски]] *[[Ташлыково (Вачан кӀошт)]] *[[Терпишка]] *[[Третье Поле]] *[[Турбенево]] *[[Урюпино (Вачан кӀошт)]] *[[Федурино (Вачан кӀошт)]] *[[Филински (Нижни Новгородан область)]] *[[Фофаново (Нижни Новгородан область)]] *[[Хвощи (Нижни Новгородан область)]] *[[Чеванино]] *[[Черновски (Вачан кӀошт)]] *[[Чулково (Нижни Новгородан область)]] *[[Шарапово (Вачан кӀошт)]] *[[Шерстино (Вачан кӀошт)]] *[[Шишикино]] *[[Шишкино (Вачан кӀошт)]] *[[Щедрино (Нижни Новгородан область)]] *[[Юсупово (Вачан кӀошт)]] *[[Яковлево (Вачан кӀошт)]] *[[Яковцево (Нижни Новгородан область)]] *[[Янино (Нижни Новгородан область)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] p3wsp279ent5u4ul10ytftehjfzvkpk Ветлуган кӀошт 0 189768 27564600 20030459 2026-11-12T04:44:50Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564600 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Ветлуган кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Ветлужский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Ветлуга]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Ветлужский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Ветлужский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Vetluzhsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Ветлуган кӀошт''' ({{lang-ru|Ветлужский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Ветлуга]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Ветлужский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Алешиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Аманово (Нижни Новгородан область)]] *[[Андрейково (Ветлуган кӀошт)]] *[[Антониха (Ветлуган кӀошт)]] *[[Афимино (Нижни Новгородан область)]] *[[Афониха (Нижни Новгородан область)]] *[[Бажениха (Нижни Новгородан область)]] *[[Баковски (Нижни Новгородан область)]] *[[Бараниха (Ветлуган кӀошт)]] *[[Белышево (Нижни Новгородан область)]] *[[Бердничата]] *[[Березники (Ветлуган кӀошт)]] *[[Большая Микриха]] *[[Большая Мяссиха]] *[[Борок (Ветлуган кӀошт)]] *[[Бурдуково (Ветлуган кӀошт)]] *[[Валово (Нижни Новгородан область)]] *[[Варакшата]] *[[Великуша (Ветлуган кӀошт)]] *[[Ветлуга]] *[[Вознесенье (Нижни Новгородан область)]] *[[Волково (Ветлуган кӀошт)]] *[[Волокитиха]] *[[Волынцы (Нижни Новгородан область)]] *[[Галкино (Ветлуган кӀошт)]] *[[Георгиевски (Ветлуган кӀошт)]] *[[Глушка (Нижни Новгородан область)]] *[[Глущиха]] *[[Голохвастиха]] *[[Голуби (Нижни Новгородан область)]] *[[Голубиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Горели (Нижни Новгородан область)]] *[[Гудки]] *[[Долгий Мост (Нижни Новгородан область)]] *[[Ефаниха]] *[[Жарнава]] *[[Заганиха]] *[[Загатино (Нижни Новгородан область)]] *[[Звягино (Ветлуган кӀошт)]] *[[Зиновиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Золотое (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Иваново (Ветлуган кӀошт)]] *[[Иванчиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Ивняжни]] *[[Ионово (Ветлуган кӀошт)]] *[[Исаиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Калинина (Нижни Новгородан область)]] *[[Каменка (Ветлуган кӀошт)]] *[[Капраниха]] *[[Каркалово]] *[[Катунино (Нижни Новгородан область)]] *[[Козлиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Коллектив (Ветлуган кӀошт)]] *[[Колосиха (Ветлуган кӀошт)]] *[[Копотиха]] *[[Костливи]] *[[Кривошеиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Кругли (Воротынецан кӀошт)]] *[[Крутцы (Крутцин йуьртан меттиг)]] *[[Крутцы (Новоуспенскан йуьртан меттиг)]] *[[Кузнечиха (Ветлуган кӀошт)]] *[[Кулемиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Куличиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Куницыно (Нижни Новгородан область)]] *[[Курилово (Ветлуган кӀошт)]] *[[Курляпшиха]] *[[Маевка (Ветлуган кӀошт)]] *[[Макарьевски (Ветлуган кӀошт)]] *[[Мали Мяссиха]] *[[Маркуша]] *[[Махони (Нижни Новгородан область)]] *[[Медведово (Нижни Новгородан область)]] *[[Медведовски (Ветлуган кӀошт)]] *[[Минино (Ветлуган кӀошт)]] *[[Мокруша (Ветлуган кӀошт)]] *[[Морозиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Морчиха]] *[[Мостови (Ветлуган кӀошт)]] *[[Мотово (Нижни Новгородан область)]] *[[Мошкино (Ветлуган кӀошт)]] *[[Нестериха (Нижни Новгородан область)]] *[[Нижни Кривцово]] *[[Нижни Слудка (Нижни Новгородан область)]] *[[Новопокровски (Ветлуган кӀошт)]] *[[Новоселиха]] *[[Новоуспенски (Ветлуган кӀошт)]] *[[Нориха]] *[[Орлиха (Воротынецан кӀошт)]] *[[Осиновка (Ветлуган кӀошт)]] *[[Осотово]] *[[Панфилиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Пахтусиха]] *[[Пегариха]] *[[Пескуша]] *[[Печуриха]] *[[Погорелка (Ветлуган кӀошт)]] *[[Погорелка (Микрихинскан йуьртан меттиг)]] *[[Полома (Ветлуган кӀошт)]] *[[Поломка (Ветлуган кӀошт)]] *[[Пономарица]] *[[Потешиха]] *[[Прониха (Нижни Новгородан область)]] *[[Пудиха]] *[[Пустошь (Ветлуган кӀошт)]] *[[Раздерягино]] *[[Рязанка (Нижни Новгородан область)]] *[[Рязаново (Ветлуган кӀошт)]] *[[Сежа (Нижни Новгородан область)]] *[[Семенчиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Сергино (Ветлуган кӀошт)]] *[[Скрябино (Ветлуган кӀошт)]] *[[Скулябиха]] *[[Солоница]] *[[Сосновка (Ветлуган кӀошт)]] *[[Спасски (Ветлуган кӀошт)]] *[[Стешиха]] *[[Стрелица (Нижни Новгородан область)]] *[[Тимофеево (Ветлуган кӀошт)]] *[[Токариха (Ветлуган кӀошт)]] *[[Токариха (Нижни Новгородан область)]] *[[Турань]] *[[Тшаница]] *[[Урюпино (Ветлуган кӀошт)]] *[[Усолье (Нижни Новгородан область)]] *[[Федоровски (Ветлуган кӀошт)]] *[[Хвастово (Нижни Новгородан область)]] *[[Хохониха]] *[[Ченебечиха]] *[[Чернава (Нижни Новгородан область)]] *[[Чудиха]] *[[Чухломка (Ветлуган кӀошт)]] *[[Шарапиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Шашино (Нижни Новгородан область)]] *[[Шилиха (Ветлуган кӀошт)]] *[[Шишкино (Ветлуган кӀошт)]] *[[Шумилово (Ветлуган кӀошт)]] *[[Юриха (Нижни Новгородан область)]] *[[Якутино (Ветлуган кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] bc2uc2cnjz5ztmvazc31wq43en4exg7 Вознесенскан кӀошт (Нижни Новгородан область) 0 189769 27564601 20030509 2026-11-12T04:45:03Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564601 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Вознесенскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Вознесенский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Вознесенски (Нижни Новгородан область, Вознесенскан кӀошт)|Вознесенски]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Вознесенский район (Нижегородская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Вознесенский район (Нижегородская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Voznesensky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Вознесенскан кӀошт''' ({{lang-ru|Вознесенский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Вознесенски (Нижни Новгородан область, Вознесенскан кӀошт)|Вознесенски]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Вознесенский район (Нижегородская область) }} == Нах беха меттигаш == *[[Абашево (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Аламасово]] *[[Антоновка (Нижни Новгородан область, Вознесенскан кӀошт)]] *[[Барановка (Нижни Новгородан область)]] *[[Бахтызино]] *[[Беговатово (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Благодатовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Богородск (Воротынецан кӀошт)]] *[[Борки (Нижни Новгородан область)]] *[[Букалей (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Бутаково (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Варнаево]] *[[Вещерка]] *[[Вилки (Нижни Новгородан область)]] *[[Вознесенски (Нижни Новгородан область, Вознесенскан кӀошт)]] *[[Дашино (Нижни Новгородан область)]] *[[Девлетяково]] *[[Донок (Нижни Новгородан область)]] *[[Заря (Нижни Новгородан область, Вознесенскан кӀошт)]] *[[Знаменка (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Ивановка (Нижни Новгородан область, Вознесенскан кӀошт)]] *[[Илев]] *[[Калиновка (Нижни Новгородан область, Вознесенскан кӀошт)]] *[[Китаевка]] *[[Княжево (Воротынецан кӀошт)]] *[[Козлейка]] *[[Кочгар]] *[[Криуша (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Крутец (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Куриха]] *[[Лесомашинни]] *[[Линейка]] *[[Луктос]] *[[Мали Майдан]] *[[Марьино (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Мельсеватовка]] *[[Мотызлей]] *[[Нарышкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Нови Лашман]] *[[Нови Путь (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Новоселки (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Покровка (Нижни Новгородан область, Вознесенскан кӀошт)]] *[[Полховски Майдан]] *[[Починки (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Преображенка (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Путь Ленина (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Сарма (Бахтызинан йуьртан меттиг)]] *[[Сарма (Сарман йуьртан меттиг)]] *[[Сармински Майдан]] *[[Свободни (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Степановка (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Суморьево]] *[[Торжок (Нижни Новгородан область)]] *[[Три Овражка]] *[[Тумлейка]] *[[Хохлиха]] *[[Шаприха]] *[[Шигаево (Вознесенскан кӀошт)]] *[[Яблонка (Вознесенскан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] 9y0xvtsrwvsmze37qxokgvd4xqd0vf6 Володарскан кӀошт (Нижни Новгородан область) 0 189770 27564602 20030563 2026-11-12T04:45:16Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564602 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Володарскан кӀошт (маьӀнаш)}} {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Володарскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Володарский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Володарск]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Володарский район (Нижегородская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Володарский район (Нижегородская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Volodarsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Володарскан кӀошт''' ({{lang-ru|Володарский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Володарск]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Володарский район (Нижегородская область) }} == Нах беха меттигаш == *[[Володарск]] *[[Гладково (Нижни Новгородан область)]] *[[Голышево (Володарскан кӀошт)]] *[[Дева (Володарскан кӀошт)]] *[[Дубки (Володарскан кӀошт)]] *[[Золино (Володарскан кӀошт)]] *[[Ильина Гора (Нижни Новгородан область)]] *[[Ильино (Володарскан кӀошт)]] *[[Ильиногорск]] *[[Инженерни]] *[[Красни Горка (Володарскан кӀошт)]] *[[Красни Ударники]] *[[Мулино (Код ОКТМО 22631411101)]] *[[Мулино (Код ОКТМО 22631411116)]] *[[Мячково (Володарскан кӀошт)]] *[[Новосмолински]] *[[Объезд (Володарскан кӀошт)]] *[[Охлопково (Володарскан кӀошт)]] *[[Решетиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Седельниково (Нижни Новгородан область)]] *[[Смолино (Володарскан кӀошт)]] *[[Соловьево (Володарскан кӀошт)]] *[[Стари Сейма]] *[[Старково (Володарскан кӀошт)]] *[[Талашманово]] *[[Фролищи]] *[[Центральни (Володарскан кӀошт)]] *[[Чернуха (Володарскан кӀошт)]] *[[Чичерево]] *[[Щелапино]] *[[Щелканово (Нижни Новгородан область)]] *[[Юганец (Володарскан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] cyfpbd8r4j2kwdj0pvl6p8xmle7xvuw Воротынецан кӀошт 0 189771 27564603 20030615 2026-11-12T04:45:27Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564603 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Воротынецан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Воротынский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Воротынец (Воротынецан кӀошт)|Воротынец]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Воротынский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Воротынский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Vorotynsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Воротынецан кӀошт''' ({{lang-ru|Воротынский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Воротынец (Воротынецан кӀошт)|Воротынец]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Воротынский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Агрофенино (Нижни Новгородан область)]] *[[Александровка (Воротынецан кӀошт)]] *[[Алексеевски (Воротынецан кӀошт)]] *[[Ахпаевка]] *[[Белавка (Нижни Новгородан область)]] *[[Белогорка (Воротынецан кӀошт)]] *[[Березов Майдан]] *[[Быковка (Воротынецан кӀошт)]] *[[Варварино (Воротынецан кӀошт)]] *[[Васильсурск]] *[[Воротынец (Воротынецан кӀошт)]] *[[Елвашка]] *[[Ивановка (Воротынецан кӀошт)]] *[[Казански (Воротынецан кӀошт)]] *[[Калиновец (Воротынецан кӀошт)]] *[[Калитка]] *[[Каменка (Воротынецан кӀошт)]] *[[Карповка (Воротынецан кӀошт)]] *[[Кекино (Нижни Новгородан область)]] *[[Красни Восток (Воротынецан кӀошт)]] *[[Красни Горка (Воротынецан кӀошт)]] *[[Красные Языки]] *[[Криуши (Нижни Новгородан область)]] *[[Крутцы (Воротынецан кӀошт)]] *[[Кузьмияр (Воротынецан кӀошт)]] *[[Ледырь]] *[[Липовка (Воротынецан кӀошт)]] *[[Лысая Гора (Воротынецан кӀошт)]] *[[Львово (Воротынецан кӀошт)]] *[[Михайловски (Воротынецан кӀошт)]] *[[Надеждино (Воротынецан кӀошт)]] *[[Нефедиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Николаевка (Воротынецан кӀошт)]] *[[Никольски (Воротынецан кӀошт)]] *[[Нови Жизнь (Воротынецан кӀошт)]] *[[Новинки (Воротынецан кӀошт)]] *[[Огнев-Майдан]] *[[Ольгино (Воротынецан кӀошт)]] *[[Отары (Воротынецан кӀошт)]] *[[Петровски (Воротынецан кӀошт)]] *[[Покров Майдан]] *[[Покровка (Воротынецан кӀошт)]] *[[Приволжски (Воротынецан кӀошт)]] *[[Разнежье]] *[[Сарайки]] *[[Семьяны (Воротынецан кӀошт)]] *[[Слобода Хмелевка]] *[[Сомовка (Воротынецан кӀошт)]] *[[Сосенки (Нижни Новгородан область)]] *[[Староникольски (Воротынецан кӀошт)]] *[[Тришкино]] *[[Фокино (Воротынецан кӀошт)]] *[[Чугуны (Воротынецан кӀошт)]] *[[Шереметьево (Нижни Новгородан область)]] *[[Шокино (Нижни Новгородан область)]] *[[Южни (Воротынецан кӀошт)]] *[[Юрты (Нижни Новгородан область)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] e7v4m06jxxocuctgy6aexvsge6pf1ze Воскресенскан кӀошт (Нижни Новгородан область) 0 189772 27564604 20030623 2026-11-12T04:45:40Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564604 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Воскресенскан кӀошт (маьӀнаш)}} {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Воскресенскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Воскресенский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Воскресенски (Воскресенскан кӀошт)|Воскресенски]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Воскресенский район (Нижегородская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Воскресенский район (Нижегородская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Voskresensky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Воскресенскан кӀошт''' ({{lang-ru|Воскресенский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Воскресенски (Воскресенскан кӀошт)|Воскресенски]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Воскресенский район (Нижегородская область) }} == Нах беха меттигаш == *[[Автулиха]] *[[Александровка (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Анненка (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Аносово (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Антипино (Нижни Новгородан область)]] *[[Апариха (Нижни Новгородан область)]] *[[Аршиново (Нижни Новгородан область)]] *[[Асташиха (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Бараниха (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Бараново (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Бахарево (Нижни Новгородан область)]] *[[Бахариха (Нижни Новгородан область)]] *[[Безводни (Нахратовон йуьртан меттиг)]] *[[Безводни (Староустьен йуьртан меттиг)]] *[[Белоусово (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Бесходарни]] *[[Благовещенски (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Бовырино]] *[[Богданово (Богородскан йуьртан меттиг)]] *[[Богданово (Капустихан йуьртан меттиг)]] *[[Богородски (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Большая Юронга]] *[[Большие Ключи (Нижни Новгородан область)]] *[[Большие Отары]] *[[Большое Иевлево]] *[[Большое Поле (Нижни Новгородан область)]] *[[Большое Содомово (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Большой Поляны (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Борисовка (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Будилиха]] *[[Буслаево (Нижни Новгородан область)]] *[[Быдрей]] *[[Быстрец (Нижни Новгородан область)]] *[[Валявиха]] *[[Васильевски (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Владимирски (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Воздвиженски (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Воскресенски (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Галибиха]] *[[Глухово (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Докукино (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Дранични]] *[[Дубовик (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Дубовка (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Дунаевы Поляны]] *[[Евдокимово (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Егорово (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Елдеж]] *[[Елизаветино (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Елкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Ерзово]] *[[Заболотни (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Завод (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Задворка]] *[[Заозерье (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Звягино (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Зимарка]] *[[Знаменски (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Игнатьево (Нижни Новгородан область)]] *[[Ижма (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Изъянка]] *[[Им. Михеева]] *[[Калиниха (Богородскан йуьртан меттиг)]] *[[Калиниха (Воскресенскан гӀалин меттиг)]] *[[Каменка (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Капустиха]] *[[Карасиха (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Кладовка (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Клюкино (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Копанки (Нижни Новгородан область)]] *[[Копылково]] *[[Коробиха (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Косогорово (Нижни Новгородан область)]] *[[Красни (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Красни Звезда (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Красни Новь (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Красни Яр (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Краснояр (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Красные Поляны (Нижни Новгородан область)]] *[[Кузнец (Нижни Новгородан область)]] *[[Кузнецово (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Курдома]] *[[Кучиново]] *[[Ладыгино (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Лалакино]] *[[Левиха (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Липовка (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Лобачи (Нижни Новгородан область)]] *[[Лучиновка (Нижни Новгородан область)]] *[[Люнда]] *[[Мали Иевлево]] *[[Мали Содомово (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Мали Юронга]] *[[Малые Отары]] *[[Марково (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Мартьяново (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Марфино (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Марьино (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Мирни (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Нагорни (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Нахратово]] *[[Нестерино]] *[[Нестиары]] *[[Никоново (Нижни Новгородан область)]] *[[Озерски (Нижни Новгородан область)]] *[[Орехи]] *[[Осиновка (Владимирскан йуьртан меттиг)]] *[[Осиновка (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Ошараш]] *[[Песочни (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Петрово (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Пигалево (Нижни Новгородан область)]] *[[Пичужиха]] *[[Площаниха]] *[[Погатиха]] *[[Подлесни (Нижни Новгородан область)]] *[[Поломерски]] *[[Поляны (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Попиха]] *[[Попово (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Поползуха]] *[[Прудовка (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Прудовские]] *[[Пузеево (Благовещенскан йуьртан меттиг)]] *[[Пузеево (Владимирскан йуьртан меттиг)]] *[[Раскаты (Нижни Новгородан область)]] *[[Рассадино (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Родионово (Нижни Новгородан область)]] *[[Русениха (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Руя (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Северни (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Семеново (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Соловьиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Сосновка (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Староустье]] *[[Стрелиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Сухоборка (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Сухоречье (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Сысуево]] *[[Тиханки]] *[[Томилиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Топан (Нижни Новгородан область)]] *[[Трифакино]] *[[Троицки (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Урубково]] *[[Усиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Успенски (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Чанниково (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Черново (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Чернышиха (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Чистое Болото]] *[[Чихтино]] *[[Чухломка (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Шадрино (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Шалово (Нижни Новгородан область)]] *[[Шамино (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Шевелино (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Шишенино]] *[[Шишкино (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Шурговаш]] *[[Щербаково (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Щербачиха (Воскресенскан кӀошт)]] *[[Якшиха]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] l3cgi1ej0krgcsvouwgotyz3353ijzb Гагинан кӀошт 0 189773 27564605 20030742 2026-11-12T04:45:52Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564605 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Гагинан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Гагинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Гагино (Нижни Новгородан область)|Гагино]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Гагинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Гагинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Gaginsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Гагинан кӀошт''' ({{lang-ru|Гагинский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Гагино (Нижни Новгородан область)|Гагино]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Гагинский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Андреевка (Гагинан кӀошт)]] *[[Андросово (Гагинан кӀошт)]] *[[Баженово (Гагинан кӀошт)]] *[[Баронски (Нижни Новгородан область)]] *[[Барские Поляны]] *[[Березники (Гагинан кӀошт)]] *[[Большая Арать]] *[[Большая Уда (Нижни Новгородан область)]] *[[Ветошкино (Гагинан кӀошт)]] *[[Воронцово (Гагинан кӀошт)]] *[[Гагино (Нижни Новгородан область)]] *[[Глушенки (Гагинан кӀошт)]] *[[Грязни (Гагинан кӀошт)]] *[[Гуленки]] *[[Дарьино (Гагинан кӀошт)]] *[[Зверево (Гагинан кӀошт)]] *[[Зелени (Гагинан кӀошт)]] *[[Ивково (Гагинан кӀошт)]] *[[Исупово (Гагинан кӀошт)]] *[[Итманово]] *[[Какино]] *[[Калинино (Гагинан кӀошт)]] *[[Карауловка (Гагинан кӀошт)]] *[[Курбатово (Нижни Новгородан область)]] *[[Ломакино (Нижни Новгородан область)]] *[[Луш-Помры]] *[[Ляпня]] *[[Малахово (Гагинан кӀошт)]] *[[Малиновка (Гагинан кӀошт)]] *[[Мишуково (Нижни Новгородан область)]] *[[Моисеевка (Гагинан кӀошт)]] *[[Муратовка (Гагинан кӀошт)]] *[[Никольски (Гагинан кӀошт)]] *[[Нови Венец]] *[[Нови Молчаново]] *[[Нови Николаевка (Гагинан кӀошт)]] *[[Новоблаговещенски (Гагинан кӀошт)]] *[[Новодевичьи Горы]] *[[Новоеделево]] *[[Осиновка (Гагинан кӀошт)]] *[[Паново-Леонтьево]] *[[Паново-Осаново]] *[[Пекшать]] *[[Первомайски (Гагинан кӀошт)]] *[[Покров (Гагинан кӀошт)]] *[[Протасово (Нижни Новгородан область)]] *[[Раздолье (Гагинан кӀошт)]] *[[Ройка (Гагинан кӀошт)]] *[[Смирново (Гагинан кӀошт)]] *[[Соболево (Гагинан кӀошт)]] *[[Стрелка (Гагинан кӀошт)]] *[[Субботино (Гагинан кӀошт)]] *[[Сумароково (Гагинан кӀошт)]] *[[Сунгулово]] *[[Сурки (Гагинан кӀошт)]] *[[Сурочки (Гагинан кӀошт)]] *[[Сыченки]] *[[Тарханово (Гагинан кӀошт)]] *[[Тяпино (Нижни Новгородан область)]] *[[Успенски (Гагинан кӀошт)]] *[[Утка (Гагинан кӀошт)]] *[[Ушаково (Гагинан кӀошт)]] *[[Ханинеевка (Нижни Новгородан область)]] *[[Черничиха]] *[[Шерстино (Гагинан кӀошт)]] *[[Шумово (Нижни Новгородан область)]] *[[Юрьево (Гагинан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] hmn2o9hlnuk8gr8yfs7rf8t4z79f8vv Городецан кӀошт (Росси) 0 189774 27564606 20030840 2026-11-12T04:46:05Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564606 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Городецан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Городецкий район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Городец]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Городецкий район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Городецкий район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Gorodetsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Городецан кӀошт''' ({{lang-ru|Городецкий район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Городец]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Городецкий район }} == Нах беха меттигаш == *[[Абрамиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Абросиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Авдеево (Нижни Новгородан область)]] *[[Аксеново (Городецан кӀошт)]] *[[Аксентис]] *[[Александровка (Городецан кӀошт)]] *[[Алферово (Городецан кӀошт)]] *[[Андроново (Городецан кӀошт)]] *[[Арефино (Городецан кӀошт)]] *[[Аржаново (Нижни Новгородан область)]] *[[Артемьево (Код ОКТМО 22628416116)]] *[[Артемьево (Код ОКТМО 22628416121)]] *[[Артюшино (Нижни Новгородан область)]] *[[Архипиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Ахлебаиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Бабино (Городецан кӀошт)]] *[[Бабчино (Нижни Новгородан область)]] *[[Бакунино (Нижни Новгородан область)]] *[[Барышево (Нижни Новгородан область)]] *[[Бастраново]] *[[Басурманиха]] *[[Безводни (Кудашихан йуьртан меттиг)]] *[[Безводни (Николо-Погостан йуьртан меттиг)]] *[[Белоглазово (Городецан кӀошт)]] *[[Беляево (Смиркинон йуьртан меттиг)]] *[[Беляево (Федуринон йуьртан меттиг)]] *[[Беляницыно (Нижни Новгородан область)]] *[[Березино (Городецан кӀошт)]] *[[Березники (Городецан кӀошт)]] *[[Блаженцово]] *[[Бледны]] *[[Блиново (Городецан кӀошт)]] *[[Богданово (Городецан кӀошт)]] *[[Богомолово (Городецан кӀошт)]] *[[Бодягино]] *[[Боковка (Нижни Новгородан область)]] *[[Боково (Нижни Новгородан область)]] *[[Большие Березки]] *[[Большой Суходол (Нижни Новгородан область)]] *[[Ботусино (Городецан кӀошт)]] *[[Бриляково]] *[[Бротены]] *[[Бурдуково (Городецан кӀошт)]] *[[Буревестник (Городецан кӀошт)]] *[[Бурково (Брилякован йуьртан меттиг)]] *[[Бурково (Николо-Погостинскан йуьртан меттиг)]] *[[Бутаково (Городецан кӀошт)]] *[[Бушнево (Нижни Новгородан область)]] *[[Варварски (Городецан кӀошт)]] *[[Васильевски (Городецан кӀошт)]] *[[Вашуриха]] *[[Вашурово (Нижни Новгородан область)]] *[[Ведерниково (Городецан кӀошт)]] *[[Ветелево]] *[[Виноградово (Городецан кӀошт)]] *[[Войлоково]] *[[Волжски лесничество]] *[[Волови (Нижни Новгородан область)]] *[[Вологино (Нижни Новгородан область)]] *[[Володино (Нижни Новгородан область)]] *[[Воробьево (Городецан кӀошт)]] *[[Воронино (Зинякин йуьртан меттиг)]] *[[Воронино (Николо-Погостан йуьртан меттиг)]] *[[Вороново (Городецан кӀошт)]] *[[Воротилово (Нижни Новгородан область)]] *[[Восчестниково]] *[[Выскорни]] *[[Высокая Рамень]] *[[Высоково (Ковригинон йуьртан меттиг)]] *[[Высоково (Смиркинон йуьртан меттиг)]] *[[Вязови (Городецан кӀошт)]] *[[Вяловски (Городецан кӀошт)]] *[[Гаврилки (Нижни Новгородан область)]] *[[Галанино (Городецан кӀошт)]] *[[Глуховка (Городецан кӀошт)]] *[[Головино (Городецан кӀошт)]] *[[Горбуново (Городецан кӀошт)]] *[[Горбуши (Нижни Новгородан область)]] *[[Гордеево (Городецан кӀошт)]] *[[Горенки (Нижни Новгородан область)]] *[[Горенски]] *[[Городец]] *[[Городецки (Нижни Новгородан область)]] *[[Горохово (Городецан кӀошт)]] *[[Горюшки (Городецан кӀошт)]] *[[Горюшкино (Городецан кӀошт)]] *[[Горяшино (Нижни Новгородан область)]] *[[Гранино (Нижни Новгородан область)]] *[[Гридниково]] *[[Гришманово]] *[[Гурьево (Городецан кӀошт)]] *[[Гусево (Городецан кӀошт)]] *[[Дарьино (Городецан кӀошт)]] *[[Детского санатория]] *[[Долганиха]] *[[Долганово (Городецан кӀошт)]] *[[Долгуша (Нижни Новгородан область)]] *[[Дроздово (Бриляковон йуьртан меттиг)]] *[[Дроздово (Зинякин йуьртан меттиг)]] *[[Дубенино]] *[[Дубки (Городецан кӀошт)]] *[[Дубрава (Городецан кӀошт)]] *[[Душенькино]] *[[Дырино]] *[[Евдокимово (Городецан кӀошт)]] *[[Елево (Зинякин йуьртан меттиг)]] *[[Елево (Смолькин йуьртан меттиг)]] *[[Елхово (Городецан кӀошт)]] *[[Емелино (Нижни Новгородан область)]] *[[Ефутино]] *[[Жбанниково]] *[[Желтиково (Нижни Новгородан область)]] *[[Жеравизни]] *[[Жеховски]] *[[Журавлево (Нижни Новгородан область)]] *[[Заборово (Городецан кӀошт)]] *[[Завидлево]] *[[Заволжье (Городецан кӀошт)]] *[[Завражни (Зинякин йуьртан меттиг)]] *[[Завражни (Кудашихан йуьртан меттиг)]] *[[Заломаево (Нижни Новгородан область)]] *[[Заплутайки (Городецан кӀошт)]] *[[Зарубино (Городецан кӀошт)]] *[[Засорихино]] *[[Зиняки (Нижни Новгородан область)]] *[[Зубово (Бриляковон йуьртан меттиг)]] *[[Зубово (Тимирязевн йуьртан меттиг)]] *[[Иваново (Городецан кӀошт)]] *[[Ивашково (Городецан кӀошт)]] *[[Иголенки]] *[[Иголкино (Городецан кӀошт)]] *[[Иконниково (Нижни Новгородан область)]] *[[Ильински (Городецан кӀошт)]] *[[Им. Тимирязева]] *[[Кабачево (Нижни Новгородан область)]] *[[Калинки (Нижни Новгородан область)]] *[[Калинкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Каплино (Нижни Новгородан область)]] *[[Караваево (Нижни Новгородан область)]] *[[Караиха]] *[[Карлово (Нижни Новгородан область)]] *[[Карпово (Городецан кӀошт)]] *[[Карташиха (Городецан кӀошт)]] *[[Кипрево (Нижни Новгородан область)]] *[[Киреево (Городецан кӀошт)]] *[[Кирьяново (Нижни Новгородан область)]] *[[Кирюшино (Городецан кӀошт)]] *[[Кленово (Нижни Новгородан область)]] *[[Клепиковка]] *[[Ключи (Городецан кӀошт)]] *[[Клюшниково (Нижни Новгородан область)]] *[[Ковалево (Городецан кӀошт)]] *[[Ковригино (Ковригинон йуьртан меттиг)]] *[[Ковригино (Смолькин йуьртан меттиг)]] *[[Кожухово (Нижни Новгородан область)]] *[[Козино (Городецан кӀошт)]] *[[Колесниково (Городецан кӀошт)]] *[[Колоногово]] *[[Колываново (Нижни Новгородан область)]] *[[Конево (Ковригинон йуьртан меттиг)]] *[[Конево (Смиркинон йуьртан меттиг)]] *[[Коновалиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Конопляново (Нижни Новгородан область)]] *[[Коньково (Нижни Новгородан область)]] *[[Копенни]] *[[Копнино (Городецан кӀошт)]] *[[Копосово (Нижни Новгородан область)]] *[[Коптево (Нижни Новгородан область)]] *[[Коробейниково (Городецан кӀошт)]] *[[Коробово (Николо-Погостан йуьртан меттиг)]] *[[Коробово (Федуринон йуьртан меттиг)]] *[[Коровино (Городецан кӀошт)]] *[[Коровински (Нижни Новгородан область)]] *[[Косково (Городецан кӀошт)]] *[[Косолапово (Городецан кӀошт)]] *[[Костомарино]] *[[Костромино (Городецан кӀошт)]] *[[Кочнево (Городецан кӀошт)]] *[[Красни Рамень]] *[[Красноселье (Городецан кӀошт)]] *[[Кривоносово (Нижни Новгородан область)]] *[[Круглово (Код ОКТМО 22628416296)]] *[[Круглово (Код ОКТМО 22628416301)]] *[[Кудашиха]] *[[Кузнечиха (Городецан кӀошт)]] *[[Кумохино (Бриляковон йуьртан меттиг)]] *[[Кумохино (Кудашихан йуьртан меттиг)]] *[[Кунорино]] *[[Курочкино (Городецан кӀошт)]] *[[Курцево (Нижни Новгородан область)]] *[[Куфтино (Нижни Новгородан область)]] *[[Лазарево (Городецан кӀошт)]] *[[Лапино (Городецан кӀошт)]] *[[Ларино (Нижни Новгородан область)]] *[[Лбово (Нижни Новгородан область)]] *[[Лебедево (Нижни Новгородан область)]] *[[Лесни (Городецан кӀошт)]] *[[Липови Грива]] *[[Лисино (Городецан кӀошт)]] *[[Лисицино (Нижни Новгородан область)]] *[[Лихачево (Городецан кӀошт)]] *[[Ложкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Ломки (Городецан кӀошт)]] *[[Ломляево]] *[[Лосево (Ковригинон йуьртан меттиг)]] *[[Лосево (Николо-Погостан йуьртан меттиг)]] *[[Лугови (Городецан кӀошт)]] *[[Луковкино]] *[[Лямино (Нижни Новгородан область)]] *[[Ляпуново (Городецан кӀошт)]] *[[Максимовски (Нижни Новгородан область)]] *[[Малахово (Городецан кӀошт)]] *[[Мали Суходол]] *[[Малинки (Нижни Новгородан область)]] *[[Малые Березки]] *[[Марково (Городецан кӀошт)]] *[[Мартыново (Городецан кӀошт)]] *[[Матренино (Городецан кӀошт)]] *[[Меленки (Городецан кӀошт)]] *[[Мельниково (Городецан кӀошт)]] *[[Мехово (Нижни Новгородан область)]] *[[Милеево (Нижни Новгородан область)]] *[[Митенски (Нижни Новгородан область)]] *[[Митрофаново (Нижни Новгородан область)]] *[[Михайлово (Городецан кӀошт)]] *[[Могильцы (Городецан кӀошт)]] *[[Мозгулино]] *[[Мокеиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Мокрушино (Нижни Новгородан область)]] *[[Мостови (Нижни Новгородан область)]] *[[Мочальное]] *[[Мошки (Нижни Новгородан область)]] *[[Мошкино (Бриляковон йуьртан меттиг)]] *[[Мошкино (Ковригинон йуьртан меттиг)]] *[[Мысово (Нижни Новгородан область)]] *[[Нагавицино (Городецан кӀошт)]] *[[Налескино (Нижни Новгородан область)]] *[[Наседкино (Городецан кӀошт)]] *[[Неболдино (Городецан кӀошт)]] *[[Нехлустино]] *[[Нечаиха (Кудашихан йуьртан меттиг)]] *[[Нечаиха (Николо-Погостан йуьртан меттиг)]] *[[Никитино (Городецан кӀошт)]] *[[Николо-Погост]] *[[Никольски (Бриляковон йуьртан меттиг)]] *[[Никольски (Смолькин йуьртан меттиг)]] *[[Никулино (Бриляковон йуьртан меттиг)]] *[[Никулино (Ковригинон йуьртан меттиг)]] *[[Ничунаево]] *[[Новочистни]] *[[Ноздрино (Нижни Новгородан область)]] *[[Носово (Городецан кӀошт)]] *[[Облизино]] *[[Обухово (Городецан кӀошт)]] *[[Овинни (Нижни Новгородан область)]] *[[Ожгихино (Нижни Новгородан область)]] *[[Опалево (Нижни Новгородан область)]] *[[Орехово (Городецан кӀошт)]] *[[Осинки (Городецан кӀошт)]] *[[Осинки (Нижни Новгородан область)]] *[[Оскордино]] *[[Осоково (Брилякован йуьртан меттиг)]] *[[Осоково (Городецан кӀошт)]] *[[Останино (Нижни Новгородан область)]] *[[Островино]] *[[Павелкино]] *[[Пелевино (Нижни Новгородан область)]] *[[Перви Мая (Городецан кӀошт)]] *[[Первомайски (Городецан кӀошт)]] *[[Первушкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Перевесни (Городецан кӀошт)]] *[[Пестово (Зинякин йуьртан меттиг)]] *[[Пестово (Кудашихан йуьртан меттиг)]] *[[Пестряково (Брилякован йуьртан меттиг)]] *[[Пестряково (Городецан кӀошт)]] *[[Петухово (Городецан кӀошт)]] *[[Петухово (звла)]] *[[Победа (Городецан кӀошт)]] *[[Повалихино (Нижни Новгородан область)]] *[[Погуляйки]] *[[Подлужни (Нижни Новгородан область)]] *[[Подолец (Нижни Новгородан область)]] *[[Покровски (Городецан кӀошт)]] *[[Полежайки (Нижни Новгородан область)]] *[[Полизалово]] *[[Пономарево (Нижни Новгородан область)]] *[[Поповка (Городецан кӀошт)]] *[[Попово (Городецан кӀошт)]] *[[Пречистино (Нижни Новгородан область)]] *[[Привалово (Нижни Новгородан область)]] *[[Притыкино (Бриляковон йуьртан меттиг)]] *[[Притыкино (Зинякин йуьртан меттиг)]] *[[Прозориха]] *[[Прозорово (Городецан кӀошт)]] *[[Прокофьево (Нижни Новгородан область)]] *[[Прокурино]] *[[Прудово (Код ОКТМО 22628416416)]] *[[Прудово (Код ОКТМО 22628416421)]] *[[Пудово (Городецан кӀошт)]] *[[Пульниково (Нижни Новгородан область)]] *[[Пустошь (Нижни Новгородан область)]] *[[Пшенични (Нижни Новгородан область)]] *[[Пятейки]] *[[Редькино (Код ОКТМО 22628416431)]] *[[Редькино (Код ОКТМО 22628416436)]] *[[Репино (Городецан кӀошт)]] *[[Речни (Городецан кӀошт)]] *[[Рогожино (Нижни Новгородан область)]] *[[Рогозинино (Нижни Новгородан область)]] *[[Родителево]] *[[Рожково (Нижни Новгородан область)]] *[[Роймино (Городецан кӀошт)]] *[[Романово (Городецан кӀошт)]] *[[Руя (Городецан кӀошт)]] *[[Рыжухино (Нижни Новгородан область)]] *[[Рябинки (Городецан кӀошт)]] *[[Савино (Ковригинон йуьртан меттиг)]] *[[Савино (Николо-Погостан йуьртан меттиг)]] *[[Самохвалово (Нижни Новгородан область)]] *[[Санниково (Городецан кӀошт)]] *[[Сбоиха]] *[[Свинино (Нижни Новгородан область)]] *[[Сельцо (Нижни Новгородан область)]] *[[Серково (Городецан кӀошт)]] *[[Сидорово (Брилякован йуьртан меттиг)]] *[[Сидорово (Зинякин йуьртан меттиг)]] *[[Сидорово (Николо-Погостинскан йуьртан меттиг)]] *[[Симоново (Нижни Новгородан область)]] *[[Ситниково (Городецан кӀошт)]] *[[Скипино (Нижни Новгородан область)]] *[[Скользихино]] *[[Скородум (Нижни Новгородан область)]] *[[Слоново (Нижни Новгородан область)]] *[[Слышково]] *[[Смиркино]] *[[Смольки (Нижни Новгородан область)]] *[[Смольники (Нижни Новгородан область)]] *[[Собинни]] *[[Соболиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Содомово (Смолькин йуьртан меттиг)]] *[[Содомово (Федуринон йуьртан меттиг)]] *[[Солоденино]] *[[Соримостово]] *[[Сорокоумово]] *[[Сосновка (Городецан кӀошт)]] *[[Сосновски (Зинякин йуьртан меттиг)]] *[[Сосновски (Николо-Погостан йуьртан меттиг)]] *[[Сотнево]] *[[Старцево (Брилякован йуьртан меттиг)]] *[[Старцево (Николо-Погостан йуьртан меттиг)]] *[[Столбово (Городецан кӀошт)]] *[[Стрекалово (Нижни Новгородан область)]] *[[Стрелка (Зинякин йуьртан меттиг)]] *[[Стрелка (Смолькин йуьртан меттиг)]] *[[Строино]] *[[Строчково]] *[[Ступино (Городецан кӀошт)]] *[[Суздалево (Нижни Новгородан область)]] *[[Сухаренки (Код ОКТМО 22628416501)]] *[[Сухаренки (Код ОКТМО 22628416506)]] *[[Сысово]] *[[Сысуйково]] *[[Тарханово (Кудашихан йуьртан меттиг)]] *[[Тарханово (Смиркинон йуьртан меттиг)]] *[[Телицино (Городецан кӀошт)]] *[[Терентьево (Нижни Новгородан область)]] *[[Тесови]] *[[Тихая (Городецан кӀошт)]] *[[Ткалино]] *[[Токовиково]] *[[Тонково (Нижни Новгородан область)]] *[[Торохово (Нижни Новгородан область)]] *[[Тревражни (Нижни Новгородан область)]] *[[Тренино (Городецан кӀошт)]] *[[Трестьяны (Городецан кӀошт)]] *[[Турбазы]] *[[Тюкалово]] *[[Тяблино]] *[[Узольски]] *[[Улыбино (Нижни Новгородан область)]] *[[Ульяниха (Городецан кӀошт)]] *[[Ульянково (Городецан кӀошт)]] *[[Устиново (Нижни Новгородан область)]] *[[Фаладово]] *[[Фалино-Пестово]] *[[Федоровски (Городецан кӀошт)]] *[[Федосеево (Городецан кӀошт)]] *[[Федурино (Городецан кӀошт)]] *[[Фердуново]] *[[Филино (Городецан кӀошт)]] *[[Филипцево (Ковригинон йуьртан меттиг)]] *[[Филипцево (Смолькин йуьртан меттиг)]] *[[Филоново (Нижни Новгородан область)]] *[[Фомиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Харино (Городецан кӀошт)]] *[[Харламиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Хаустово (Нижни Новгородан область)]] *[[Хахалино (Нижни Новгородан область)]] *[[Худяково (Нижни Новгородан область)]] *[[Частихино]] *[[Чегенево]] *[[Чередково]] *[[Черемушки (Городецан кӀошт)]] *[[Черкуново (Нижни Новгородан область)]] *[[Черна (Нижни Новгородан область)]] *[[Черново (Городецан кӀошт)]] *[[Чернораменье (Городецан кӀошт)]] *[[Чернышиха (Городецан кӀошт)]] *[[Чесноково (Нижни Новгородан область)]] *[[Чистомежни]] *[[Чуркино (дӀатесна эвла)]] *[[Чучелиха]] *[[Шадрино (Городецан кӀошт)]] *[[Шалахино (Нижни Новгородан область)]] *[[Шапошни]] *[[Шарыпово (Нижни Новгородан область)]] *[[Шаталиха]] *[[Швецово (Нижни Новгородан область)]] *[[Шейкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Шешуки (Нижни Новгородан область)]] *[[Шипилово (Нижни Новгородан область)]] *[[Ширшово]] *[[Шишулино]] *[[Шошино (Нижни Новгородан область)]] *[[Шутово (Городецан кӀошт)]] *[[Шушарино]] *[[Щекино (Нижни Новгородан область)]] *[[Эмохоны]] *[[Юрово (Нижни Новгородан область)]] *[[Яблонни (Зинякин йуьртан меттиг)]] *[[Яблонни (Смолькин йуьртан меттиг)]] *[[Ягодни (Николо-Погостан йуьртан меттиг)]] *[[Ягодни (Смолькин йуьртан меттиг)]] *[[Ягодно-Лесни]] *[[Яришни]] *[[Яровски (Нижни Новгородан область)]] *[[Ястребцово (Городецан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] sdo75nxhghjsoknl643hlb915yepreb Дальни Константинован кӀошт 0 189775 27564607 20030986 2026-11-12T04:46:18Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564607 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Дальни Константинован кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Дальнеконстантиновский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Дальни Константиново]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Дальнеконстантиновский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Дальнеконстантиновский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Dalnekonstantinovsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Дальни Константинован кӀошт''' ({{lang-ru|Дальнеконстантиновский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Дальни Константиново]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Дальнеконстантиновский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Александровка (Богоявленин йуьртан меттиг)]] *[[Александровка (Кужуткин йуьртан меттиг)]] *[[Арапиха]] *[[Арманиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Бакшеево (Нижни Новгородан область)]] *[[Бели (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Бели Поляна]] *[[Белозерово (Нижни Новгородан область)]] *[[Берсеменово (Нижни Новгородан область)]] *[[Берсениха (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Богоявление (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Большая Пица]] *[[Большое Сескино]] *[[Большое Терюшево]] *[[Борисово-Покровски]] *[[Борцово (Нижни Новгородан область)]] *[[Бугры (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Вармалей]] *[[Винни Майдан]] *[[Выползово (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Вышка (Нижни Новгородан область)]] *[[Горные Березники]] *[[Городищи (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Гремячая Поляна]] *[[Дальни Константиново]] *[[Дубки (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Дубрава (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Застенни (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Зубаниха]] *[[Ивановка (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Ишино (Нижни Новгородан область)]] *[[Кажлейка]] *[[Камаиха]] *[[Касаткино (Нижни Новгородан область)]] *[[Ключищи (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Княгиновка (Нижни Новгородан область)]] *[[Кременки (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Криви Грань]] *[[Криуша (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Кудрино (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Кужадон]] *[[Кужутки]] *[[Курилово (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Лазазей]] *[[Лапшиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Лубянцы (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Льготка (Росси)]] *[[Майморы]] *[[Макраша]] *[[Мали Пица]] *[[Мали Поляна (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Мали Сескино]] *[[Мали Терюшево]] *[[Маликово (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Маргуша]] *[[Мигалиха (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Мирша]] *[[Миянг]] *[[Муравьиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Мухоедово]] *[[Надеждино (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Наченье]] *[[Нижегородец]] *[[Нови (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Нови Борцово]] *[[Нови Владимировка]] *[[Нови Жедрино]] *[[Новые Березники]] *[[Ольгино (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Осиновка (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Помра]] *[[Румстиха]] *[[Румянцево (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Сарадон]] *[[Сарлей]] *[[Сечуга]] *[[Симбилей]] *[[Сиуха (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Стари Относ]] *[[Стари Поле]] *[[Стари Пунерь]] *[[Стари Тепелево]] *[[Староселье (Нижни Новгородан область)]] *[[Суроватиха (станци)]] *[[Суроватиха (эвла)]] *[[Таможниково]] *[[Татарски (Нижни Новгородан область)]] *[[Тепелево (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Тепло-Троицки]] *[[Токариха (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Трухлей]] *[[Улейка (Нижни Новгородан область)]] *[[Устама]] *[[Учеватиха]] *[[Хмелеви Поляна]] *[[Чанниково (Дальни Константинован кӀошт)]] *[[Чуварлей]] *[[Юловка]] *[[Ямные Березники]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] 0dy4iw30w3en1cuk62yzhpxlyksct5s Дивееван кӀошт 0 189776 27564608 20031072 2026-11-12T04:46:29Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564608 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Дивееван кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Дивеевский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Дивеево]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Дивеевский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Дивеевский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Diveevsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Дивееван кӀошт''' ({{lang-ru|Дивеевский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Дивеево]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Дивеевский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Беленки (Нижни Новгородан область)]] *[[Березино (Дивееван кӀошт)]] *[[Большое Череватово]] *[[Верякуши (Нижни Новгородан область)]] *[[Владимировка (Дивееван кӀошт)]] *[[Глухово (Дивееван кӀошт)]] *[[Дерновка (Нижни Новгородан область)]] *[[Дивеево]] *[[Елизарьево (Нижни Новгородан область)]] *[[Ивановски (Дивееван кӀошт)]] *[[Ичалово]] *[[Коврез]] *[[Конново (Нижни Новгородан область)]] *[[Кременки (Дивееван кӀошт)]] *[[Круглые Паны]] *[[Крутцы (Дивееван кӀошт)]] *[[Кутузово (Нижни Новгородан область)]] *[[Липовка (Дивееван кӀошт)]] *[[Лихачи (Дивееван кӀошт)]] *[[Маевка (Дивееван кӀошт)]] *[[Мали Череватово]] *[[Нови Кашино]] *[[Новостройка (Дивееван кӀошт)]] *[[Ознобишино (Нижни Новгородан область)]] *[[Онучино (Дивееван кӀошт)]] *[[Ореховец (Дивееван кӀошт)]] *[[Орешки (Дивееван кӀошт)]] *[[Осиновка (Дивееван кӀошт)]] *[[Полевой (Дивееван кӀошт)]] *[[Полупочинки]] *[[Рузаново (Нижни Новгородан область)]] *[[Сатис (Дивееван кӀошт)]] *[[Силино (Дивееван кӀошт)]] *[[Слепые]] *[[Смирново (Дивееван кӀошт)]] *[[Спасовка (Дивееван кӀошт)]] *[[Стуклово]] *[[Суворово (Нижни Новгородан область)]] *[[Сыресево (Нижни Новгородан область)]] *[[Темяшево (Нижни Новгородан область)]] *[[Трудови (Дивееван кӀошт)]] *[[Хвощево (Нижни Новгородан область)]] *[[Челатьма]] *[[Шахаево (Нижни Новгородан область)]] *[[Яковлевка (Нижни Новгородан область)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] rcov3trssttb01fjmgmpjwlbcdr03au Княгининан кӀошт 0 189777 27564609 20032444 2026-11-12T04:46:44Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564609 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Княгининан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Княгининский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Княгинино]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Княгининский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Княгининский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Knyagininsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Княгининан кӀошт''' ({{lang-ru|Княгининский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Княгинино]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Княгининский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Ананье (Нижни Новгородан область)]] *[[Бажулино]] *[[Барково (Нижни Новгородан область)]] *[[Белка (Нижни Новгородан область)]] *[[Большая Андреевка (Нижни Новгородан область)]] *[[Большие Колковицы]] *[[Большое Корево]] *[[Бубенки]] *[[Вадски]] *[[Возрождени (Княгининан кӀошт)]] *[[Воля (Нижни Новгородан область)]] *[[Горшково (Княгининан кӀошт)]] *[[Дмитриевка (Княгининан кӀошт)]] *[[Долгая (Нижни Новгородан область)]] *[[Домашняя]] *[[Драчиха]] *[[Дужни]] *[[Егорьевски (Княгининан кӀошт)]] *[[Золотуха (Нижни Новгородан область)]] *[[Ивановка (Княгининан кӀошт)]] *[[Карандашка]] *[[Клещевы Колковицы]] *[[Ключищи (Княгининан кӀошт)]] *[[Княгинино]] *[[Константиновка (Княгининан кӀошт)]] *[[Мали Корево]] *[[Малые Колковицы]] *[[Михайловка (Княгининан кӀошт)]] *[[Мокруша (Княгининан кӀошт)]] *[[Молебни (Княгининан кӀошт)]] *[[Николаевка (Княгининан кӀошт)]] *[[Нови (Княгининан кӀошт)]] *[[Нови Березовка (Княгининан кӀошт)]] *[[Новоегорьевски (Княгининан кӀошт)]] *[[Новоселье (Княгининан кӀошт)]] *[[Нутренка]] *[[Озерки (Княгининан кӀошт)]] *[[Оселок (Княгининан кӀошт)]] *[[Островски (Княгининан кӀошт)]] *[[Парково (Нижни Новгородан область)]] *[[Песочни (Княгининан кӀошт)]] *[[Покров (Княгининан кӀошт)]] *[[Потапово (Княгининан кӀошт)]] *[[Ракита (Нижни Новгородан область)]] *[[Редриково (Нижни Новгородан область)]] *[[Рогово (Княгининан кӀошт)]] *[[Рубски]] *[[Сергиевка (Княгининан кӀошт)]] *[[Скучиха (Княгининан кӀошт)]] *[[Слотино (Нижни Новгородан область)]] *[[Соловьево (Княгининан кӀошт)]] *[[Сосновка (Возрожденин йуьртан меттиг)]] *[[Сосновка (Соловьёвон йуьртан меттиг)]] *[[Спешнево (Нижни Новгородан область)]] *[[Стари Березовка (Княгининан кӀошт)]] *[[Троицки (Княгининан кӀошт)]] *[[Урга]] *[[Фоминка (Княгининан кӀошт)]] *[[Шахматово (Княгининан кӀошт)]] *[[Шишковердь]] *[[Юрьевка (Княгининан кӀошт)]] *[[Яковлево (Княгининан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] d3pd5mh3at1e5jfyes6a8mt3cv0rd97 Ковернинан кӀошт 0 189778 27564610 20032466 2026-11-12T04:46:57Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564610 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Ковернинан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Ковернинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Ковернино (Ковернинан кӀошт)|Ковернино]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Ковернинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Ковернинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Koverninsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Ковернинан кӀошт''' ({{lang-ru|Ковернинский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Ковернино (Ковернинан кӀошт)|Ковернино]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Ковернинский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Анисимово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Арефьево (Ковернинан кӀошт)]] *[[Белбаж (Ковернинан кӀошт)]] *[[Бели Пруды (Нижни Новгородан область)]] *[[Беляево (Ковернинан кӀошт)]] *[[Березовка (Ковернинан кӀошт)]] *[[Беспалово (Нижни Новгородан область)]] *[[Бетино (Нижни Новгородан область)]] *[[Бобылевка (Ковернинан кӀошт)]] *[[Бобыльск (Нижни Новгородан область)]] *[[Большие Долы]] *[[Большие Круты]] *[[Большие Мосты]] *[[Большое Филино]] *[[Бориха (Нижни Новгородан область)]] *[[Брындино]] *[[Бубново (Ковернинан кӀошт)]] *[[Бутавка]] *[[Быково (Ковернинан кӀошт)]] *[[Васильево (Ковернинан кӀошт)]] *[[Вихорево]] *[[Волково (Ковернинан кӀошт)]] *[[Волоколам]] *[[Воротнево (Нижни Новгородан область)]] *[[Выселок Успенски]] *[[Высоково (Ковернинан кӀошт)]] *[[Вязовка (Ковернинан кӀошт)]] *[[Гавриловка (Ковернинан кӀошт)]] *[[Галанино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Гарель (Гавриловкан йуьртан меттиг)]] *[[Гарель (Горевон йуьртан меттиг)]] *[[Гари (Ковернинан кӀошт)]] *[[Гладышево (Нижни Новгородан область)]] *[[Глибино]] *[[Гомино]] *[[Гордеевка (Нижни Новгородан область)]] *[[Гордеево (Ковернинан кӀошт)]] *[[Горево (Ковернинан кӀошт)]] *[[Горево (Нижни Новгородан область)]] *[[Грачево (Нижни Новгородан область)]] *[[Грачиха]] *[[Гришино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Грязино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Гузолово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Гулыманово]] *[[Давыдово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Демино (Нижни Новгородан область)]] *[[Дурандино]] *[[Ермилово (Нижни Новгородан область)]] *[[Ермиловски Стройка]] *[[Желтухино (Нижни Новгородан область)]] *[[Задорино (Нижни Новгородан область)]] *[[Заречни (Ковернинан кӀошт)]] *[[Захватово]] *[[Казанцево (Ковернинан кӀошт)]] *[[Калениха]] *[[Каменни (Ковернинан кӀошт)]] *[[Клюкино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Ключи (Ковернинан кӀошт, Анисимово эвлан уллехь)]] *[[Ключи (Ковернинан кӀошт, Коловодь эвлан уллехь)]] *[[Ковернино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Колесниково (Ковернинан кӀошт)]] *[[Коловодь]] *[[Копани (Ковернинан кӀошт)]] *[[Коротки (Нижни Новгородан область)]] *[[Кошелево (Ковернинан кӀошт)]] *[[Кривой (Ковернинан кӀошт)]] *[[Кротово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Крутово (Нижни Новгородан область)]] *[[Крутяки]] *[[Кузьмино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Кулигино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Куприно (Нижни Новгородан область)]] *[[Ленино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Липовка (Ковернинан кӀошт)]] *[[Лифаново (Нижни Новгородан область)]] *[[Ловыгино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Ломы (Ковернинан кӀошт)]] *[[Лужки (Ковернинан кӀошт)]] *[[Лукино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Маза (Нижни Новгородан область)]] *[[Макаршино]] *[[Макридино]] *[[Максимово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Малахово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Мали Карпово]] *[[Мали Круты]] *[[Мали Мосты]] *[[Мали Филино]] *[[Марковка (Ковернинан кӀошт)]] *[[Марково (Ковернинан кӀошт)]] *[[Мартыново (Ковернинан кӀошт)]] *[[Медвежково]] *[[Мешково (Ковернинан кӀошт)]] *[[Михайлово (Ковернинан кӀошт, Анисимово эвлан уллехь)]] *[[Михайлово (Ковернинан кӀошт, Волково эвлан уллехь)]] *[[Мокино (Нижни Новгородан область)]] *[[Мокловка]] *[[Мокушино (Ковернинан кӀошт, Малахово эвлан уллехь)]] *[[Мокушино (Ковернинан кӀошт, Сёмино эвлан уллехь)]] *[[Мрасы]] *[[Мурени]] *[[Мягкие]] *[[Наумово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Никитино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Новопокровски (Ковернинан кӀошт)]] *[[Овечкино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Овсянниково (Ковернинан кӀошт)]] *[[Осиновка (Ковернинан кӀошт)]] *[[Осински]] *[[Остра (Росси)]] *[[Павлово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Палама]] *[[Парамоново (Нижни Новгородан область)]] *[[Перехваткино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Пески (Ковернинан кӀошт)]] *[[Петрово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Пеуза]] *[[Пискома]] *[[Пичугино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Покровка (Ковернинан кӀошт)]] *[[Понурово]] *[[Поселихино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Починки (Ковернинан кӀошт)]] *[[Починок Анисимов]] *[[Починок Иванов]] *[[Починок Конев]] *[[Починок Семенов]] *[[Протазаново]] *[[Протасиха]] *[[Радость (Нижни Новгородан область)]] *[[Раково (Ковернинан кӀошт)]] *[[Рамешки (Ковернинан кӀошт)]] *[[Рассадино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Роймино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Романово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Рябиновка (Ковернинан кӀошт)]] *[[Рябово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Семино (Нижни Новгородан область)]] *[[Сермягино]] *[[Сивцево (Ковернинан кӀошт)]] *[[Скоробогатово (Нижни Новгородан область)]] *[[Смолени]] *[[Смородино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Старцево (Ковернинан кӀошт)]] *[[Степаново (Ковернинан кӀошт, Бетино эвлан уллехь)]] *[[Степаново (Ковернинан кӀошт, Гавриловка эвлан уллехь)]] *[[Студенцы (Нижни Новгородан область)]] *[[Сухая Хохлома]] *[[Сухоноска]] *[[Талица (Нижни Новгородан область)]] *[[Талицы (Нижни Новгородан область)]] *[[Тарасово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Тезенино]] *[[Тихоново (Ковернинан кӀошт)]] *[[Трутнево (Ковернинан кӀошт)]] *[[Урлино]] *[[Уткино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Фатеево (Ковернинан кӀошт)]] *[[Федорово (Код ОКАТО 22234812050)]] *[[Федорово (Код ОКАТО 22234812051)]] *[[Федулово (Нижни Новгородан область)]] *[[Фокино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Хмелеватка]] *[[Хохлома (Ковернинан кӀошт)]] *[[Хрящи (Ковернинан кӀошт)]] *[[Художиха]] *[[Цибрики]] *[[Чёрные]] *[[Чащиха (Ковернинан кӀошт)]] *[[Чудово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Шабоши]] *[[Шадрино (Ковернинан кӀошт)]] *[[Шалимово (Ковернинан кӀошт)]] *[[Шеломки (Нижни Новгородан область)]] *[[Ширмокша]] *[[Шишино (Нижни Новгородан область)]] *[[Шляпино (Нижни Новгородан область)]] *[[Шмаки (Ковернинан кӀошт)]] *[[Шомохта]] *[[Щегольни]] *[[Язвины (Нижни Новгородан область)]] *[[Язвицы (Ковернинан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] ht21qsphnlm3tm1vsnmpwgtqr3wlveh Красни Бакин кӀошт 0 189779 27564611 20032726 2026-11-12T04:47:10Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564611 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Красни Бакин кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Краснобаковский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Красни Баки]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Краснобаковский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Краснобаковский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Krasnobakovsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Красни Бакин кӀошт''' ({{lang-ru|Краснобаковский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Красни Баки]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Краснобаковский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Антропиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Арефино (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Афанасиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Бажино (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Баландиха]] *[[Бараниха (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Безглядово]] *[[Березовец (Нижни Новгородан область)]] *[[Богатыриха (Нижни Новгородан область)]] *[[Боровски (Нижни Новгородан область)]] *[[Быстренски]] *[[Быструха (Нижни Новгородан область)]] *[[Вавилиха]] *[[Верхняя Сарафаниха]] *[[Ветлужски]] *[[Ветошкино (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Вороватка]] *[[Высоковка (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Дмитриевски (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Дуплиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Жаренски (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Желтовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Жуково (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Заводь (Нижни Новгородан область)]] *[[Заполица]] *[[Затон (Нижни Новгородан область)]] *[[Зашильски (Нижни Новгородан область)]] *[[Здекино]] *[[Зотино (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Зубилиха]] *[[Зубово (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Ильински (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Караси (Нижни Новгородан область)]] *[[Кашниково (Нижни Новгородан область)]] *[[Кириллово (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Козлово (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Кологривка]] *[[Коростиха]] *[[Кочеватово (Нижни Новгородан область)]] *[[Красни Баки]] *[[Красногор (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Красные Усады (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Лесной Курорт]] *[[Лопатино (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Лучкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Лысица (Нижни Новгородан область)]] *[[Любимовски (Нижни Новгородан область)]] *[[Ляды (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Медведиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Михайлово (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Нижни Сарафаниха]] *[[Никитино (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Новоильински (Нижни Новгородан область)]] *[[Новоядровски]] *[[Носови]] *[[Овечкино (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Оньшино]] *[[Осиновка (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Патракеево (Нижни Новгородан область)]] *[[Перехватка (Код ОКТМО 22635424221)]] *[[Перехватка (Код ОКТМО 22635424226)]] *[[Подлысье]] *[[Потанино (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Потрохово (Нижни Новгородан область)]] *[[Починок Вязовой]] *[[Починок Межка]] *[[Пруды (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Разгуляи]] *[[Сенькино (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Сиянье]] *[[Сквозники]] *[[Сластники]] *[[Слониха]] *[[Сомиха]] *[[Софоново (Нижни Новгородан область)]] *[[Субботино (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Текун (Нижни Новгородан область)]] *[[Теплухино (Нижни Новгородан область)]] *[[Труфаново (Нижни Новгородан область)]] *[[Трухино (Нижни Новгородан область)]] *[[Удельни Чащиха]] *[[Усольцево (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Уткино (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Чащиха (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Чемашиха]] *[[Черепаниха (Нижни Новгородан область)]] *[[Чибирь (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Шеманиха]] *[[Шижма]] *[[Шилиха (Красни Бакин кӀошт)]] *[[Ядрово (Нижни Новгородан область)]] *[[Якушево (Нижни Новгородан область)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] s2frbdrc6ntg6zfexx3etyvdfds7p2j Красни Октябран кӀошт (Нижни Новгородан область) 0 189780 27564612 20032747 2026-11-12T04:47:22Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564612 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Красни Октябран кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Краснооктябрьский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Уразовка (Нижни Новгородан область)|Уразовка]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Краснооктябрьский район (Нижегородская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Краснооктябрьский район (Нижегородская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Krasnooktyabrsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Красни Октябран кӀошт''' ({{lang-ru|Краснооктябрьский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Уразовка (Нижни Новгородан область)|Уразовка]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Краснооктябрьский район (Нижегородская область) }} == Нах беха меттигаш == *[[Абрамово (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Актуково]] *[[Акулинино (Нижни Новгородан область)]] *[[Александрово (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Антяровка]] *[[Большая Мажарка]] *[[Большое Рыбушкино]] *[[Буяновка]] *[[Дубровка (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Екатериновка (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Ендовищи (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Ерпелево]] *[[Ждановка (Нижни Новгородан область)]] *[[Кадомка (Нижни Новгородан область)]] *[[Карга (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Кечасово]] *[[Китово (Нижни Новгородан область)]] *[[Ключищи (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Княжевка]] *[[Красни Яр (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Кузьминка (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Лизинка]] *[[Лукьяновка (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Мали Мажарка]] *[[Мали Рыбушкино]] *[[Мангушево]] *[[Маресево (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Марьевка (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Медяна (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Михайловка (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Овечий Овраг]] *[[Орловка (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Пошатово (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Работник (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Родионовка (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Салганы]] *[[Сарга (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Семеновка (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Трехозерки (Нижни Новгородан область)]] *[[Уразовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Федоровка (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Чембилей]] *[[Чернуха (Красни Октябран кӀошт)]] *[[Чуркино (Красни Октябран кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] ni3exm0ur7xsh19wjktg17tb65bk84l Кстован кӀошт 0 189781 27564613 20032966 2026-11-12T04:47:37Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564613 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Кстован кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Кстовский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Кстово]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Кстовский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Кстовский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Kstovsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Кстован кӀошт''' ({{lang-ru|Кстовский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Кстово]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Кстовский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Абатурово (Нижни Новгородан область)]] *[[Анкудиновка (Кстован кӀошт)]] *[[Анкудиновка (станци)]] *[[Афонино (Кстован кӀошт)]] *[[Ачапни]] *[[Безводни (Кстован кӀошт)]] *[[Ближнее Борисово]] *[[Большая Ельня]] *[[Большое Лебедево]] *[[Большое Мокри]] *[[Варварски (Кстован кӀошт)]] *[[Велики Враг (Кстован кӀошт)]] *[[Вередеево]] *[[Вершинино (Кстован кӀошт)]] *[[Ветчак]] *[[Владимировка (Кстован кӀошт)]] *[[Волжски (Кстован кӀошт)]] *[[Волчиха (Кстован кӀошт)]] *[[Выездни (Кстован кӀошт)]] *[[Высоково (Кстован кӀошт)]] *[[Вязовка (Кстован кӀошт)]] *[[Голошубиха]] *[[Горни Борок]] *[[Горяньково]] *[[Грязновка (Кстован кӀошт)]] *[[Докукино (Кстован кӀошт)]] *[[Долгая Поляна (Кстован кӀошт)]] *[[Дружни (Кстован кӀошт)]] *[[Елховка (Кстован кӀошт)]] *[[Ждановски (Кстован кӀошт)]] *[[Завражни Слобода]] *[[Запрудни (Кстован кӀошт)]] *[[Зелецино]] *[[Зименки (Кстован кӀошт)]] *[[Игрищи (Нижни Новгородан область)]] *[[Игумново (Кстован кӀошт)]] *[[Искра (Нижни Новгородан область)]] *[[Кадницы]] *[[Калинино (Кстован кӀошт)]] *[[Каменка (Кстован кӀошт)]] *[[Карабатово (Кстован кӀошт)]] *[[Караулово (Нижни Новгородан область)]] *[[Келейниково]] *[[Козловка (Прокошевон йуьртан меттиг)]] *[[Козловка (Ройкан йуьртан меттиг)]] *[[Конновка (Кстован кӀошт)]] *[[Коровино (Кстован кӀошт)]] *[[Красногорка (Прокошевон йуьртан меттиг)]] *[[Красногорка (Чернухан йуьртан меттиг)]] *[[Красноселово]] *[[Криви Шелокша]] *[[Крутая (Нижни Новгородан область)]] *[[Крутец (Кстован кӀошт)]] *[[Кстово]] *[[Кувардино]] *[[Кузьминка (Кстован кӀошт)]] *[[Культура (Кстован кӀошт)]] *[[Лавровка (Кстован кӀошт)]] *[[Лапшлей]] *[[Ленински Слобода (Нижни Новгородан область)]] *[[Лопатищи]] *[[Луговой Борок]] *[[Ляписи]] *[[Майдан (Кстован кӀошт)]] *[[Мали Ельня]] *[[Малиновка (Кстован кӀошт)]] *[[Мешиха]] *[[Митино (Кстован кӀошт)]] *[[Михальчиково]] *[[Муханово (Кстован кӀошт)]] *[[Никульски (Нижни Новгородан область)]] *[[Нови Деревня (Нижни Новгородан область)]] *[[Нови Пунерь]] *[[Новоликеево]] *[[Новониколаевка (Кстован кӀошт)]] *[[Новые Ключищи]] *[[Опалиха (Кстован кӀошт)]] *[[Опытни (Нижни Новгородан область)]] *[[Перви Мая (Кстован кӀошт)]] *[[Подвалиха]] *[[Подлесово (Нижни Новгородан область)]] *[[Попадейка]] *[[Починок (Новоликеевон йуьртан меттиг)]] *[[Починок (Чернышихан йуьртан меттиг)]] *[[Прокошевка]] *[[Прокошево (Кстован кӀошт)]] *[[Работки]] *[[Рамешки (Кстован кӀошт)]] *[[Ржавка (Кстован кӀошт)]] *[[Ройка (Кстован кӀошт)]] *[[Румянцево (Кстован кӀошт)]] *[[Садовски (Нижни Новгородан область)]] *[[Селекционной станции]] *[[Семенищи]] *[[Семенцево (Нижни Новгородан область)]] *[[Семеть]] *[[Серково (Кстован кӀошт)]] *[[Слободски (Кстован кӀошт)]] *[[Слопинец]] *[[Соколищи]] *[[Соколово (Кстован кӀошт)]] *[[Сонино (Кстован кӀошт)]] *[[Спирино (Кстован кӀошт)]] *[[Старые Ключищи]] *[[Студенец (Кстован кӀошт)]] *[[Татинец]] *[[Ташлыково (Кстован кӀошт)]] *[[Толмачево (Кстован кӀошт)]] *[[Толстобино]] *[[Утечино]] *[[Федяково (Кстован кӀошт)]] *[[Фроловски (Кстован кӀошт)]] *[[Цедень]] *[[Чаглава]] *[[Черемисски (Код ОКТМО 22637416141)]] *[[Черемисски (Код ОКТМО 22637416146)]] *[[Чернуха (Кстован кӀошт)]] *[[Чернышиха (Кстован кӀошт)]] *[[Чеченино (Нижни Новгородан область)]] *[[Шава (Нижни Новгородан область)]] *[[Шелокша]] *[[Шерменево]] *[[Шмойлово (Нижни Новгородан область)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] 71vi77oaduem20eq074fqpmyex9hon5 Кулебакин кӀошт 0 189782 27564614 20033036 2026-11-12T04:47:51Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564614 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Кулебакин кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Кулебакский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Кулебаки]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Городской округ город Кулебаки | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Городской округ город Кулебаки | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Kulebaksky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Кулебакин кӀошт''' ({{lang-ru|Кулебакский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Кулебаки]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Городской округ город Кулебаки }} == Нах беха меттигаш == *[[Благовещенка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Велетьма]] *[[Горбачиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Гремячево (Кулебакин кӀошт)]] *[[Знаменка (Кулебакин кӀошт)]] *[[Красни Родник (Кулебакин кӀошт)]] *[[Красновка (Кулебакин кӀошт)]] *[[Кулебаки]] *[[Кутузовка (Кулебакин кӀошт)]] *[[Лесозавода (Кулебакин кӀошт)]] *[[Ломовка (Кулебакин кӀошт)]] *[[Меляево]] *[[Михайловка (Кулебакин кӀошт)]] *[[Молочной фермы]] *[[Мурзицы (Кулебакин кӀошт)]] *[[Мыза (Кулебакин кӀошт)]] *[[Нови Саваслейка]] *[[Первомайски (Кулебакин кӀошт)]] *[[Пушлей]] *[[Саваслейка]] *[[Серебрянка (Кулебакин кӀошт)]] *[[Совхозни (Кулебакин кӀошт)]] *[[Теплово (Нижни Новгородан область)]] *[[Тумалейка (Нижни Новгородан область)]] *[[Ульище]] *[[Шилокша]] *[[Шилокшлей]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] 5z7kywweiu7caomyqgh3qyrz3yd3z10 Лукоянован кӀошт 0 189783 27564615 20033421 2026-11-12T04:48:05Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564615 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Лукоянован кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Лукояновский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Лукоянов]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Лукояновский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Лукояновский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Lukoyanovsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Лукоянован кӀошт''' ({{lang-ru|Лукояновский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Лукоянов]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Лукояновский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Александровка (Лопатинон йуьртан меттиг)]] *[[Александровка (Шандровон йуьртан меттиг)]] *[[Атингеево (Нижни Новгородан область)]] *[[Белецки (Нижни Новгородан область)]] *[[Березовка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Большая Аря]] *[[Большое Мамлеево]] *[[Большое Маресьево]] *[[Бутски]] *[[Веселейка]] *[[Владимировка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Волчиха (Лукоянован кӀошт)]] *[[Гаврилово (Лукоянован кӀошт)]] *[[Гари (Лукоянован кӀошт)]] *[[Гарской]] *[[Городок (Лукоянован кӀошт)]] *[[Григорьевка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Докучаево (Лукоянован кӀошт)]] *[[Елфимово (Лукоянован кӀошт)]] *[[Иванцево (Нижни Новгородан область)]] *[[Им. Степана Разина]] *[[Карповка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Кельдюшево]] *[[Крапивка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Красни Горка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Красни Поляна (Лукоянован кӀошт)]] *[[Крюковка (Нижни Новгородан область)]] *[[Кудеярово]] *[[Кузнецки (Нижни Новгородан область)]] *[[Курилиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Курлей]] *[[Ладыгино (Лукоянован кӀошт)]] *[[Лопатино (Лукоянован кӀошт)]] *[[Лукоянов]] *[[Мали Васильевка]] *[[Мали Мамлеево]] *[[Мали Поляна (Лукоянован кӀошт)]] *[[Мерлиновка (Нижни Новгородан область)]] *[[Мессинговка]] *[[Надежинка]] *[[Неверово (Лукоянован кӀошт)]] *[[Нехорошево]] *[[Николаевка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Николай Дар (Лукоянован кӀошт)]] *[[Никулино (Лукоянован кӀошт)]] *[[Нови Майдан (Нижни Новгородан область)]] *[[Нови Москва (Лукоянован кӀошт)]] *[[Новомихайловка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Новоселки (Лукоянован кӀошт)]] *[[Орловка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Панзелка]] *[[Перемчалки]] *[[Печи (Нижни Новгородан область)]] *[[Пичингуши]] *[[Покровка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Полевой (Лукоянован кӀошт)]] *[[Поя]] *[[Романовка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Саврасово (Нижни Новгородан область)]] *[[Салдаманов Майдан]] *[[Салдаманово]] *[[Санки (Лукоянован кӀошт)]] *[[Скородумовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Сонино (Лукоянован кӀошт)]] *[[Средни (Лукоянован кӀошт)]] *[[Тетюши (Нижни Новгородан область)]] *[[Тольски Майдан]] *[[Ульяново (Лукоянован кӀошт)]] *[[Фоминка (Лукоянован кӀошт)]] *[[Чиргуши]] *[[Чуфарово (Лукоянован кӀошт)]] *[[Шандрово]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] rp809ukr3gw0g41vhlftmmu91y6eqci Лыскован кӀошт 0 189784 27564616 20033441 2026-11-12T04:48:17Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564616 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Лыскован кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Лысковский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Лысково]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Лысковский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Лысковский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Lyskovsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Лыскован кӀошт''' ({{lang-ru|Лысковский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Лысково]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Лысковский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Анатольевка (Лыскован кӀошт)]] *[[Асташиха (Лыскован кӀошт)]] *[[Баранниково (Нижни Новгородан область)]] *[[Бармино (Лыскован кӀошт)]] *[[Бахмут (Нижни Новгородан область)]] *[[Белавино (Лыскован кӀошт)]] *[[Белозериха (Нижни Новгородан область)]] *[[Березки (Лыскован кӀошт)]] *[[Берендеевка]] *[[Богомолово (Лыскован кӀошт)]] *[[Богородски (Лыскован кӀошт)]] *[[Большое Шипилово]] *[[Бор (Лыскован кӀошт)]] *[[Брюханово (Нижни Новгородан область)]] *[[Вадимовка (Лыскован кӀошт)]] *[[Валава]] *[[Валки (Лыскован кӀошт)]] *[[Варганы (Нижни Новгородан область)]] *[[Великовски]] *[[Верхний Красни Яр]] *[[Владимировка (Лыскован кӀошт)]] *[[Волчиха (Лыскован кӀошт)]] *[[Восход (Лыскован кӀошт)]] *[[Головково (Нижни Новгородан область)]] *[[Гугино]] *[[Друг Крестьянина]] *[[Дубенщино]] *[[Егорьевски (Лыскован кӀошт)]] *[[Елевка]] *[[Елховка (Лыскован кӀошт)]] *[[Ерзовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Ермолино (Лыскован кӀошт)]] *[[Исады (Нижни Новгородан область)]] *[[Казыевка]] *[[Каменка (Лыскован кӀошт)]] *[[Керженски]] *[[Кириково (Нижни Новгородан область)]] *[[Кисловка (Нижни Новгородан область)]] *[[Княжиха (Лыскован кӀошт)]] *[[Кожино (Лыскован кӀошт)]] *[[Кокореково]] *[[Колычево (Лыскован кӀошт)]] *[[Комариха (Нижни Новгородан область)]] *[[Коноплянка (Лыскован кӀошт)]] *[[Коробиха (Лыскован кӀошт)]] *[[Красни Лука (Нижни Новгородан область)]] *[[Красни Оселок]] *[[Красновидово (Лыскован кӀошт)]] *[[Кременки (Лыскован кӀошт)]] *[[Крестьянка (Кисловкан йуьртан меттиг)]] *[[Крестьянка (Красни Оселокан йуьртан меттиг)]] *[[Курбатиха (Лыскован кӀошт)]] *[[Лебедиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Леньково (Нижни Новгородан область)]] *[[Летнево (Лыскован кӀошт)]] *[[Лужки (Лыскован кӀошт)]] *[[Лывы]] *[[Лысая Гора (Лыскован кӀошт)]] *[[Лысково]] *[[Лыткино (Нижни Новгородан область)]] *[[Ляпуны (Нижни Новгородан область)]] *[[Мали Шипилово]] *[[Малиновка (Лыскован кӀошт)]] *[[Монари]] *[[Неверово (Лыскован кӀошт)]] *[[Негоново (Нижни Новгородан область)]] *[[Нива (Нижни Новгородан область)]] *[[Нижни Красни Яр]] *[[Никольски (Лыскован кӀошт)]] *[[Новинки (Лыскован кӀошт)]] *[[Окинино (Лыскован кӀошт)]] *[[Окишино]] *[[Очаиха]] *[[Перелетиха]] *[[Петриха]] *[[Петровка (Лыскован кӀошт)]] *[[Плотински]] *[[Покровка (Лыскован кӀошт)]] *[[Поселок Макарьево]] *[[Преснецово (Нижни Новгородан область)]] *[[Просек (Нижни Новгородан область)]] *[[Ратунино]] *[[Саревка]] *[[Саурово (Нижни Новгородан область)]] *[[Сельски Маза]] *[[Семово (Нижни Новгородан область)]] *[[Старатель]] *[[Стрелка (Лыскован кӀошт)]] *[[Сумкино]] *[[Сущево (Нижни Новгородан область)]] *[[Трофимово (Нижни Новгородан область)]] *[[Труд (Нижни Новгородан область)]] *[[Уварово (Лыскован кӀошт)]] *[[Уткино (Лыскован кӀошт)]] *[[Ушаковка (Лыскован кӀошт)]] *[[Хохолевка]] *[[Черемиска (Нижни Новгородан область)]] *[[Черни Маза]] *[[Чернуха (Лыскован кӀошт)]] *[[Чисти Поле (Лыскован кӀошт)]] *[[Юркино (Лыскован кӀошт)]] *[[Яблонка (Лыскован кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] o7d7q32mjy9vcaipgzlafuoy2b54dok Навашинан кӀошт 0 189785 27564617 20034009 2026-11-12T04:48:30Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564617 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Навашинан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Навашинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Навашино]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Городской округ Навашинский | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Городской округ Навашинский | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Navashinsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Навашинан кӀошт''' ({{lang-ru|Навашинский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Навашино]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Городской округ Навашинский }} == Нах беха меттигаш == *[[Анцифрово]] *[[Безверниково]] *[[Бельтеевка (Нижни Новгородан область)]] *[[Бобровка (Нижни Новгородан область)]] *[[Большое Окулово]] *[[Валтово]] *[[Валтово (цӀерпоштнекъан разъездан эвла)]] *[[Велетьма (Навашинон гӀалин гуо)]] *[[Волосово (Нижни Новгородан область)]] *[[Горицы (Нижни Новгородан область)]] *[[Дедово (Нижни Новгородан область)]] *[[Ефаново (Нижни Новгородан область)]] *[[Ефремово (Навашинан кӀошт)]] *[[Кистаново]] *[[Князево (Навашинан кӀошт)]] *[[Кондраково (Нижни Новгородан область)]] *[[Корниловка (Навашинан кӀошт)]] *[[Коробково (Навашинан кӀошт)]] *[[Красни Октябрь (Навашинан кӀошт)]] *[[Кутарино]] *[[Левино (Навашинан кӀошт)]] *[[Мали Окулово]] *[[Малышево (Навашинан кӀошт)]] *[[Мартюшиха]] *[[Масловски (Нижни Новгородан область)]] *[[Мещерски (Нижни Новгородан область)]] *[[Монаково (Нижни Новгородан область)]] *[[Натальино (Навашинан кӀошт)]] *[[Новошино (Нижни Новгородан область)]] *[[Ольховка (Нижни Новгородан область)]] *[[Петряево (Навашинан кӀошт)]] *[[Поздняково (Нижни Новгородан область)]] *[[Покров (Навашинан кӀошт)]] *[[Приокски (разъезд)]] *[[Пустынь (Навашинан кӀошт)]] *[[Рогово (Навашинан кӀошт)]] *[[Родиониха (Навашинан кӀошт)]] *[[Родяково]] *[[Румасово]] *[[Салавирь]] *[[Сонино (Навашинан кӀошт)]] *[[Спас-Седчено]] *[[Степурино (Код ОКТМО 22730000186)]] *[[Степурино (Код ОКТМО 22730000189)]] *[[Судострой (Павлован кӀошт)]] *[[Теша]] *[[Трудовик (Навашинан кӀошт)]] *[[Угольни (Нижни Новгородан область)]] *[[Чудь (Нижни Новгородан область)]] *[[Ярцево (Навашинан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] f1g6rwaq9be2e3xyy9vo9so34a1sexr Павлован кӀошт (Нижни Новгородан область) 0 189786 27564618 20034866 2026-11-12T04:48:43Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564618 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Павлован кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Павловский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Павлово]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Павловский район (Нижегородская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Павловский район (Нижегородская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Pavlovsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Павлован кӀошт''' ({{lang-ru|Павловский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Павлово]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Павловский район (Нижегородская область) }} == Нах беха меттигаш == *[[Абабково (Нижни Новгородан область)]] *[[Аксентьево (Нижни Новгородан область)]] *[[Александровка (Павлован кӀошт)]] *[[Амачкино (Павлован кӀошт)]] *[[Бабасово]] *[[Бандино (Нижни Новгородан область)]] *[[Большое Давыдово]] *[[Большое Иголкино]] *[[Большое Мартово]] *[[Большое Окски (Павлован кӀошт)]] *[[Борок (Павлован кӀошт)]] *[[Бужерово]] *[[Булатниково (Нижни Новгородан область)]] *[[Вакулово (Нижни Новгородан область)]] *[[Вареж (Нижни Новгородан область)]] *[[Венец (Павлован кӀошт)]] *[[Верхни Кожухово]] *[[Ворвань]] *[[Ворсма]] *[[Выборково (Нижни Новгородан область)]] *[[Гомзово]] *[[Горбаново (Нижни Новгородан область)]] *[[Горбатов (гӀала)]] *[[Грудцино (Нижни Новгородан область)]] *[[Детково (Нижни Новгородан область)]] *[[Долотково]] *[[Дуброво (Павлован кӀошт)]] *[[Жестелево]] *[[Завалищи]] *[[Заплатино]] *[[Захарово (Павлован кӀошт)]] *[[Касаново]] *[[Кишемски (Нижни Новгородан область)]] *[[Кишкино (Павлован кӀошт)]] *[[Козловка (Павлован кӀошт)]] *[[Комарово (Павлован кӀошт)]] *[[Коровино (Павлован кӀошт)]] *[[Криуша (Павлован кӀошт)]] *[[Крюки (Нижни Новгородан область)]] *[[Кряжи]] *[[Лаптево (Нижни Новгородан область)]] *[[Липовицы (Нижни Новгородан область)]] *[[Лисенки (Нижни Новгородан область)]] *[[Лохани]] *[[Максаково (Нижни Новгородан область)]] *[[Мали Иголкино]] *[[Мали Мартово]] *[[Мали Окски]] *[[Мали Тарка]] *[[Медвежье (Нижни Новгородан область)]] *[[Меленки (Павлован кӀошт)]] *[[Мещера (Нижни Новгородан область)]] *[[Михалицы (Нижни Новгородан область)]] *[[Молодежни (Павлован кӀошт)]] *[[Молявино]] *[[Мордовски (Нижни Новгородан область)]] *[[Мошково (Нижни Новгородан область)]] *[[Мунькино]] *[[Нижни Кожухово]] *[[Низково]] *[[Нови Щербинино]] *[[Ново (Павлован кӀошт)]] *[[Окулово (Павлован кӀошт)]] *[[Павлово]] *[[Пестряково (Павлован кӀошт)]] *[[Погорелка (Павлован кӀошт)]] *[[Поляна (Павлован кӀошт)]] *[[Попадьино (Нижни Новгородан область)]] *[[Пруды (Павлован кӀошт)]] *[[Пурка]] *[[Рыбино (Павлован кӀошт)]] *[[Самойловка (Нижни Новгородан область)]] *[[Санницы]] *[[Сосновка (Павлован кӀошт)]] *[[Стари Щербинино]] *[[Степаньково (Нижни Новгородан область)]] *[[Таремски]] *[[Тумботино (Павлован кӀошт)]] *[[Фроловски (Павлован кӀошт)]] *[[Чернеево (Нижни Новгородан область)]] *[[Чирьево (Нижни Новгородан область)]] *[[Чирятьево]] *[[Чмутово (Нижни Новгородан область)]] *[[Чубалово]] *[[Чудиново (Нижни Новгородан область)]] *[[Шамшилово]] *[[Шепелево (Павлован кӀошт)]] *[[Шишкино (Павлован кӀошт)]] *[[Шульгино (Нижни Новгородан область)]] *[[Щёлково (Нижни Новгородан область)]] *[[Щепачиха]] *[[Юрьевец (Нижни Новгородан область)]] *[[Ярымово]] *[[Ясенцы (Нижни Новгородан область)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] so5f6dmuyb84qx6bon6jnpprldblxxa Перевозан кӀошт 0 189787 27564619 20035018 2026-11-12T04:48:56Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564619 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Перевозан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Перевозский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Перевоз (Нижни Новгородан область)|Перевоз]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Перевозский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Перевозский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Perevozsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Перевозан кӀошт''' ({{lang-ru|Перевозский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Перевоз (Нижни Новгородан область)|Перевоз]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Перевозский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Балахна (Перевозан кӀошт)]] *[[Беляниха (Перевозан кӀошт)]] *[[Большие Кемары]] *[[Борок (Перевозан кӀошт)]] *[[Вельдеманово]] *[[Владимировка (Перевозан кӀошт)]] *[[Выжлей (Пильнан кӀошт)]] *[[Вязовка (Перевозан кӀошт)]] *[[Гари (Перевозан кӀошт)]] *[[Горышкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Гридино (Нижни Новгородан область)]] *[[Дубки (Перевозан кӀошт)]] *[[Дубски (Нижни Новгородан область)]] *[[Заключни]] *[[Зеленуха]] *[[Зименки (Перевозан кӀошт)]] *[[Им. Дзержинского]] *[[Ичалки (Нижни Новгородан область)]] *[[Каменка (Перевозан кӀошт)]] *[[Карташиха (Перевозан кӀошт)]] *[[Киселиха (Перевозан кӀошт)]] *[[Ковалево (Перевозан кӀошт)]] *[[Козловка (Перевозан кӀошт)]] *[[Коноплянка (Перевозан кӀошт)]] *[[Корсаково (Перевозан кӀошт)]] *[[Красни Горка (Перевозан кӀошт)]] *[[Крутой (Нижни Новгородан область)]] *[[Малые Кемары]] *[[Мармыжи (Нижни Новгородан область)]] *[[Медведково (Перевозан кӀошт)]] *[[Нерослиха]] *[[Нови Путь (Перевозан кӀошт)]] *[[Орлово (Перевозан кӀошт)]] *[[Павловка (Перевозан кӀошт)]] *[[Палец]] *[[Перевоз (Нижни Новгородан область)]] *[[Пилекшево]] *[[Поляна (Перевозан кӀошт)]] *[[Ревезень]] *[[Селищи (Перевозан кӀошт)]] *[[Сквозново]] *[[Смородиха]] *[[Сунеево]] *[[Танайково]] *[[Тилинино]] *[[Фатьянково]] *[[Центральни (Перевозан кӀошт)]] *[[Чепас]] *[[Чергать]] *[[Шершово]] *[[Шильниково (Нижни Новгородан область)]] *[[Широки (Нижни Новгородан область)]] *[[Шпилево (Нижни Новгородан область)]] *[[Ягодни (Перевозан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] 49d6urr1aa9eh6vv32k7osvv3wihnwm Пильнан кӀошт 0 189788 27564620 20035133 2026-11-12T04:49:09Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564620 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Пильнан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Пильнинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Пильна (Росси)|Пильна]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Пильнинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Пильнинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Pilninsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Пильнан кӀошт''' ({{lang-ru|Пильнинский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Пильна (Росси)|Пильна]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Пильнинский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Алексеевка (Пильнан кӀошт)]] *[[Алисаново (Нижни Новгородан область)]] *[[Андосово (разъезд)]] *[[Андреевка (Пильнан кӀошт)]] *[[Архангеловка (Пильнан кӀошт)]] *[[Арьевка (Нижни Новгородан область)]] *[[Ащериха]] *[[Бакшандино]] *[[Балеевка]] *[[Барятино (Нижни Новгородан область)]] *[[Беловка (Пильнан кӀошт)]] *[[Болобоново (Нижни Новгородан область)]] *[[Большое Андосово]] *[[Большой Александровка (Нижни Новгородан область)]] *[[Борнуково (Пильнан кӀошт)]] *[[Бортсурманы]] *[[Борщиково]] *[[Буденовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Ваньково (Нижни Новгородан область)]] *[[Владимировка (Пильнан кӀошт)]] *[[Гари (Пильнан кӀошт)]] *[[Деяново (Пильнан кӀошт)]] *[[Добровольевка]] *[[Жданово (Пильнан кӀошт)]] *[[Заря (Пильнан кӀошт)]] *[[Знаменски (Пильнан кӀошт)]] *[[Калиновка (Пильнан кӀошт)]] *[[Каменка (Пильнан кӀошт)]] *[[Карачары]] *[[Кисленка]] *[[Княжиха (Пильнан кӀошт)]] *[[Козловка (Пильнан кӀошт)]] *[[Красни Горка (Пильнан кӀошт)]] *[[Красни Горка (юрт)]] *[[Куликовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Курмыш (Пильнан кӀошт)]] *[[Левашовка (Пильнан кӀошт)]] *[[Лекаревка (Пильнан кӀошт)]] *[[Лисья Поляна (Нижни Новгородан область)]] *[[Мали Андосово]] *[[Мальцево (Пильнан кӀошт)]] *[[Мамешево (Пильнан кӀошт)]] *[[Медяна (Пильнан кӀошт)]] *[[Межни-Майдан]] *[[Можаров Майдан]] *[[Наваты]] *[[Нови Жилище]] *[[Новомочалей]] *[[Новоникольски (Пильнан кӀошт)]] *[[Ожгибовка]] *[[Озерки (Пильнан кӀошт)]] *[[Озеровка (Нижни Новгородан область)]] *[[Петряксы]] *[[Пильна (Росси)]] *[[Плетниха (Нижни Новгородан область)]] *[[Романовка (Деяновон йуьртан меттиг)]] *[[Романовка (Медянан йуьртан меттиг)]] *[[Рословка (Нижни Новгородан область)]] *[[Рыхловка]] *[[Саранка]] *[[Соколиха (Нижни Новгородан область)]] *[[Старински (Нижни Новгородан область)]] *[[Старомочалей]] *[[Столбищи (Нижни Новгородан область)]] *[[Тенекаево]] *[[Тимофеевка (Пильнан кӀошт)]] *[[Ульяновка (Пильнан кӀошт)]] *[[Шахово (Нижни Новгородан область)]] *[[Юморга]] *[[Ягодни (Пильнан кӀошт)]] *[[Языково (Пильнан кӀошт)]] *[[Ялма]] *[[Ясни Поляна (Пильнан кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] dtfxtftpd8lhi0ncicbhmhga3zc7lh8 Починкин кӀошт 0 189789 27564621 20035314 2026-11-12T04:49:21Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564621 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Починкин кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Починковский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Починки (Починкин кӀошт)|Починки]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Починковский район (Нижегородская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Починковский район (Нижегородская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Pochinkovsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Починкин кӀошт''' ({{lang-ru|Починковский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Починки (Починкин кӀошт)|Починки]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Починковский район (Нижегородская область) }} == Нах беха меттигаш == *[[Азрапино (Нижни Новгородан область)]] *[[Акаево (Нижни Новгородан область)]] *[[Алексеевка (Починкин кӀошт)]] *[[Анютино (Нижни Новгородан область)]] *[[Арзинка (Нижни Новгородан область)]] *[[Байково (Нижни Новгородан область)]] *[[Борисовски (Починкин кӀошт)]] *[[Василев Майдан]] *[[Василевка (Нижни Новгородан область)]] *[[Взовка]] *[[Виноградовка (Починкин кӀошт)]] *[[Воздвиженка (Починкин кӀошт)]] *[[Вьюшкино]] *[[Дивеев Усад]] *[[Дуброво (Починкин кӀошт)]] *[[Емельяновски (Нижни Новгородан область)]] *[[Журавлиха (Пеля-Хованскан йуьртан меттиг)]] *[[Журавлиха (Ужовкан йуьртан меттиг)]] *[[Зелени Роща (Починкин кӀошт)]] *[[Ивашевка (Починкин кӀошт)]] *[[Ильински (Починкин кӀошт)]] *[[Каменка (Пеля-Хованскан йуьртан меттиг)]] *[[Каменка (Ризоватовон йуьртан меттиг)]] *[[Кармалей (Нижни Новгородан область)]] *[[Кобыленка]] *[[Коммунар (Починкин кӀошт)]] *[[Константиновка (Починкин кӀошт)]] *[[Кочкурово (Нижни Новгородан область)]] *[[Криуша (Починкин кӀошт)]] *[[Кругли (Нижни Новгородан область)]] *[[Ленгуши]] *[[Лобан (Нижни Новгородан область)]] *[[Любимово (Нижни Новгородан область)]] *[[Мадаево]] *[[Мали Пуза]] *[[Маресево (Починкин кӀошт)]] *[[Масалки (Нижни Новгородан область)]] *[[Муравей (Нижни Новгородан область)]] *[[Наруксово]] *[[Наталинка (Нижни Новгородан область)]] *[[Никитино (Починкин кӀошт)]] *[[Нови Березовка (Починкин кӀошт)]] *[[Нови Урюпино]] *[[Новоалексеевски (Починкин кӀошт)]] *[[Новомихайловка (Починкин кӀошт)]] *[[Новониколаевка (Починкин кӀошт)]] *[[Новониколаевски (Починкин кӀошт)]] *[[Новоспасски (Починкин кӀошт)]] *[[Новотроицки (Починкин кӀошт)]] *[[Осинки (Починкин кӀошт)]] *[[Осиновка (Починкин кӀошт)]] *[[Панкратово (Нижни Новгородан область)]] *[[Пахатни Усад]] *[[Пеля-Казенни]] *[[Пеля-Ховански]] *[[Пенькозавода (Починкин кӀошт)]] *[[Починки (Починкин кӀошт)]] *[[Пузски Слобода]] *[[Ризоватово]] *[[Роганиха]] *[[Романовка (Починкин кӀошт)]] *[[Рудня (Нижни Новгородан область)]] *[[Садовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Саитовка]] *[[Симбухово (Нижни Новгородан область)]] *[[Старина (Нижни Новгородан область)]] *[[Суворовка (Починкин кӀошт)]] *[[Сырятино (Нижни Новгородан область)]] *[[Сырятински]] *[[Тагаево (Починкин кӀошт)]] *[[Ужовка (Починкин кӀошт)]] *[[Ужово (Нижни Новгородан область)]] *[[Учуево-Майдан]] *[[Шагаево]] *[[Широковски (Нижни Новгородан область)]] *[[Шишадеево]] *[[Ягодни (Починкин кӀошт)]] *[[Ясни Поляна (Починкин кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] 7gi5qbjn1d8j6kioidpdf8pot73kqo1 Сергачан кӀошт 0 189790 27564622 20035980 2026-11-12T04:49:32Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564622 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Сергачан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Сергачский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Сергач]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Сергачский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Сергачский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Sergachsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Сергачан кӀошт''' ({{lang-ru|Сергачский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Сергач]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Сергачский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Абаимово (Нижни Новгородан область)]] *[[Акузово]] *[[Александровка (Сергачан кӀошт)]] *[[Анда (Нижни Новгородан область)]] *[[Андреевка (Сергачан кӀошт)]] *[[Анучино (Сергачан кӀошт)]] *[[Ачка]] *[[Березня (Нижни Новгородан область)]] *[[Богородски (Сергачан кӀошт)]] *[[Борисовка (Сергачан кӀошт)]] *[[Братцевка]] *[[Быковка (Сергачан кӀошт)]] *[[Вершинино (Сергачан кӀошт)]] *[[Воргониха]] *[[Воскресенски (Сергачан кӀошт)]] *[[Всесвятски (Нижни Новгородан область)]] *[[Вьюн (Нижни Новгородан область)]] *[[Вязовка (Сергачан кӀошт)]] *[[Грибаново (Нижни Новгородан область)]] *[[Дубки (Сергачан кӀошт)]] *[[Еропкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Игнатово (Нижни Новгородан область)]] *[[Каменка (Сергачан кӀошт)]] *[[Камкино (Нижни Новгородан область)]] *[[Качалово (Сергачан кӀошт)]] *[[Коровинка (Нижни Новгородан область)]] *[[Кочко-Пожарки]] *[[Кошкарово (Нижни Новгородан область)]] *[[Красни Новь (Сергачан кӀошт)]] *[[Красни Пустынь]] *[[Крутовражка]] *[[Кузьминка (Сергачан кӀошт)]] *[[Лещеевка]] *[[Лопатино (Сергачан кӀошт)]] *[[Лугови (Сергачан кӀошт)]] *[[Мали Ключево]] *[[Малиновка (Сергачан кӀошт)]] *[[Мамешево (Сергачан кӀошт)]] *[[Мигино]] *[[Мокри Майдан]] *[[Мостовка (Сергачан кӀошт)]] *[[Николаевка (Сергачан кӀошт)]] *[[Нови Березовка (Сергачан кӀошт)]] *[[Павловка (Сергачан кӀошт)]] *[[Палатка (Нижни Новгородан область)]] *[[Пица]] *[[Поварня (Сергачан кӀошт)]] *[[Погорелов Майдан]] *[[Пожарки (Нижни Новгородан область)]] *[[Покров-Полянка]] *[[Рогановка]] *[[Родионовка (Сергачан кӀошт)]] *[[Свириповка]] *[[Севастьяновка (Нижни Новгородан область)]] *[[Сергач]] *[[Сосновка (Сергачан кӀошт)]] *[[Стари Березовка (Сергачан кӀошт)]] *[[Тарталей (разъезд)]] *[[Толба]] *[[Ужовка (Сергачан кӀошт)]] *[[Усовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Чуфарово (Сергачан кӀошт)]] *[[Шеменеевка]] *[[Шубино (Сергачан кӀошт)]] *[[Яново (Нижни Новгородан область)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] t5ag9hhb130bbu20m7letya1pfpom65 Сеченован кӀошт 0 189791 27564623 20036020 2026-11-12T04:49:45Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564623 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Сеченован кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Сеченовский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Сеченово]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Сеченовский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Сеченовский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Sechenovsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Сеченован кӀошт''' ({{lang-ru|Сеченовский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Сеченово]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Сеченовский район }} == Нах беха меттигаш == *[[Александровка (Сеченован кӀошт)]] *[[Алферьево (Сеченован кӀошт)]] *[[Баженовка (Сеченован кӀошт)]] *[[Бахаревка (Сеченован кӀошт)]] *[[Бахметьевка (Нижни Новгородан область)]] *[[Бегичево (Нижни Новгородан область)]] *[[Богатиловка]] *[[Болтинка]] *[[Болховски (Нижни Новгородан область)]] *[[Борисовка (Сеченован кӀошт)]] *[[Булдаково (Сеченован кӀошт)]] *[[Васильевка (Сеченован кӀошт)]] *[[Верхни Талызино]] *[[Елизаветино (Сеченован кӀошт)]] *[[Завидовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Ивановка (Сеченован кӀошт)]] *[[Ильинка (Сеченован кӀошт)]] *[[Кикинка (Нижни Новгородан область)]] *[[Княжуха (Нижни Новгородан область)]] *[[Кочетовка (Нижни Новгородан область)]] *[[Красни (Сеченован кӀошт)]] *[[Красни Остров (Нижни Новгородан область)]] *[[Левашовка (Васильевкан йуьртан меттиг)]] *[[Левашовка (Красни Острован йуьртан меттиг)]] *[[Липовка (Сеченован кӀошт)]] *[[Малинов Куст]] *[[Мамлейка]] *[[Митин Враг]] *[[Митрополье (Сеченован кӀошт)]] *[[Михайловка (Сеченован кӀошт)]] *[[Моревка (Нижни Новгородан область)]] *[[Мурзицы (Сеченован кӀошт)]] *[[Мяндровка]] *[[Николаевка (Сеченован кӀошт)]] *[[Новоселки (Сеченован кӀошт)]] *[[Обуховка (Сеченован кӀошт)]] *[[Ратманово (Сеченован кӀошт)]] *[[Ратово (Нижни Новгородан область)]] *[[Рогожка (Нижни Новгородан область)]] *[[Ручьи (Нижни Новгородан область)]] *[[Сарбаево (Нижни Новгородан область)]] *[[Сеченово]] *[[Синяковка]] *[[Скрипино (Нижни Новгородан область)]] *[[Стари Назаровка]] *[[Стрелка (Сеченован кӀошт)]] *[[Талызинского совхоза]] *[[Теплостанского совхоза]] *[[Торгови Талызино]] *[[Чадаевка (Нижни Новгородан область)]] *[[Шемарино]] *[[Шуваловка (Нижни Новгородан область)]] *[[Ясни (Сеченован кӀошт)]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] gl9oqh0x5p20t4a2j6sumdnh4o6jtv7 Сокольскан кӀошт (Нижни Новгородан область) 0 189792 27564624 20036172 2026-11-12T04:49:56Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564624 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Сокольскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Сокольский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Сокольски (Нижни Новгородан область)|Сокольски]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Сокольский район (Нижегородская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Сокольский район (Нижегородская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Sokolsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Сокольскан кӀошт''' ({{lang-ru|Сокольский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Сокольски (Нижни Новгородан область)|Сокольски]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Сокольский район (Нижегородская область) }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] mjdexmjb7y4wllbv1klm5mh209iuot4 Сосновскан кӀошт (Нижни Новгородан область) 0 189793 27564625 20036259 2026-11-12T04:50:10Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564625 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Сосновскан кӀошт (маьӀнаш)}} {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Сосновскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Сосновский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Сосновски (Сосновскан кӀошт)|Сосновски]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Сосновский район (Нижегородская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Сосновский район (Нижегородская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Sosnovsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Сосновскан кӀошт''' ({{lang-ru|Сосновский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Сосновски (Сосновскан кӀошт)|Сосновски]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Сосновский район (Нижегородская область) }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] tlazvrhcomjeyugpteuz55ib8pidlkx Спасскан кӀошт (Нижни Новгородан область) 0 189794 27564626 20036288 2026-11-12T04:50:22Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564626 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Спасскан кӀошт (маьӀнаш)}} {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Спасскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Спасский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Спасски (Спасскан кӀошт)|Спасски]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Спасский район (Нижегородская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Спасский район (Нижегородская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Spassky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Спасскан кӀошт''' ({{lang-ru|Спасский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Спасски (Спасскан кӀошт)|Спасски]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Спасский район (Нижегородская область) }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] hmbhzesn8pmp2nqlg84455owz6cu4kd Тонкинан кӀошт 0 189795 27564627 20036876 2026-11-12T04:50:33Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564627 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Тонкинан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Тонкинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Тонкино (Тонкинан кӀошт)|Тонкино]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Тонкинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Тонкинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Tonkinsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Тонкинан кӀошт''' ({{lang-ru|Тонкинский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Тонкино (Тонкинан кӀошт)|Тонкино]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Тонкинский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] dpq5dhku5aeso8qikregehfzv3xzdmf Тоншаеван кӀошт 0 189796 27564628 20036882 2026-11-12T04:50:45Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564628 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Тоншаеван кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Тоншаевский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Тоншаево]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Тоншаевский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Тоншаевский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Tonshaevsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Тоншаеван кӀошт''' ({{lang-ru|Тоншаевский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Тоншаево]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Тоншаевский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] 7klq7kdesqvixnsfbq257xirg3qzdv8 Уренан кӀошт 0 189797 27564629 20037227 2026-11-12T04:50:57Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564629 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Уренан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Уренский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Урень]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Уренский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Уренский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Urensky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Уренан кӀошт''' ({{lang-ru|Уренский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Урень]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Уренский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] oui67b72jyrfka3nfvxtqakw9zkq382 Чкаловскан кӀошт (Нижни Новгородан область) 0 189798 27564630 20037917 2026-11-12T04:51:10Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564630 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Чкаловскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Чкаловский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Чкаловск]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Городской округ город Чкаловск | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Городской округ город Чкаловск | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Chkalovsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Чкаловскан кӀошт''' ({{lang-ru|Чкаловский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Чкаловск]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Городской округ город Чкаловск }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] 3dubx7nhdye1km6iiqt3e3ywnmzm2pc Шаранган кӀошт 0 189799 27564631 20037993 2026-11-12T04:51:21Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564631 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Шаранган кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Шарангский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Шаранга]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Шарангский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Шарангский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Sharangsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Шаранган кӀошт''' ({{lang-ru|Шарангский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Шаранга]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Шарангский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] t8trbimf8fwk6h4ha6dr6ahu35azqqx Шаткин кӀошт 0 189800 27564632 20038026 2026-11-12T04:51:33Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564632 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Шаткин кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Шатковский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Нижни Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Шатки (Шаткин кӀошт)|Шатки]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Шатковский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Шатковский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Shatkovsky District on map of Nizhny Novgorod Region.svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Шаткин кӀошт''' ({{lang-ru|Шатковский район}}) — [[Нижни Новгородан область|Нижни Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Шатки (Шаткин кӀошт)|Шатки]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Шатковский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Нижни Новгородан область}} [[Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ]] mvtt12z41wmy7e1r2rdqjskqkfktscs Батецкан кӀошт 0 189801 27564633 20029684 2026-11-12T04:51:52Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564633 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Батецкан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Батецкий район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Батецки]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Батецкий район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Батецкий район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Batetsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Батецкан кӀошт''' ({{lang-ru|Батецкий район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Батецки]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Батецкий район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] 22tpcbr4tjhb0nyl9g5o4ujybqfhdkn Боровичин кӀошт 0 189806 27564634 20030106 2026-11-12T04:52:04Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564634 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Боровичин кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Боровичский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Боровичи]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Боровичский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Боровичский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Borovichsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Боровичин кӀошт''' ({{lang-ru|Боровичский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Боровичи]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Боровичский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] 75ta7kpxivndsj4skguj3fhl5bdud3z Валдайн кӀошт 0 189807 27564635 20030282 2026-11-12T04:52:16Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564635 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Валдайн кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Валдайский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Валдай]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Валдайский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Валдайский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Valdaysky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Валдайн кӀошт''' ({{lang-ru|Валдайский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Валдай]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Валдайский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] d8e76omi4xck8eka3n9mxist0q7d7zv Волотан кӀошт 0 189808 27564636 20030586 2026-11-12T04:52:26Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564636 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Волотан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Волотовский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Волот (эвла)|Волот]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Волотовский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Волотовский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Volotovsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Волотан кӀошт''' ({{lang-ru|Волотовский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Волот (эвла)|Волот]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Волотовский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] 2jqyf0fri6x01pt2l1h30q54aepd5ux Демянскан кӀошт 0 189809 27564637 20031025 2026-11-12T04:52:38Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564637 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Демянскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Демянский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Демянск]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Демянский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Демянский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Demyansky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Демянскан кӀошт''' ({{lang-ru|Демянский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Демянск]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Демянский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] 5rrxug5ql5dnt82lxdtbpsn0lsi56ze Крестцин кӀошт 0 189810 27564638 20032931 2026-11-12T04:52:50Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564638 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Крестцин кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Крестецкий район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Крестци]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Крестецкий район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Крестецкий район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Krestetsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Крестцин кӀошт''' ({{lang-ru|Крестецкий район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Крестци]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Крестецкий район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] oru93xci8imt8acn34cc58yefmylc30 Любытинан кӀошт 0 189811 27564639 20033471 2026-11-12T04:53:13Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564639 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Любытинан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Любытинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Любытино]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Любытинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Любытинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Lyubytinsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Любытинан кӀошт''' ({{lang-ru|Любытинский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Любытино]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Любытинский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] hp4vzmuyxlubc6p0n502n2qoigqjfhv Мали Вишеран кӀошт 0 189812 27564640 20033543 2026-11-12T04:53:26Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564640 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Мали Вишеран кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Маловишерский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Мали Вишера]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Маловишерский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Маловишерский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Malovishersky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Мали Вишеран кӀошт''' ({{lang-ru|Маловишерский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Мали Вишера]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Маловишерский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] 59u1ukf0u63pfo1pj46aksn6zpodmcn Марёван кӀошт 0 189813 27564641 20033618 2026-11-12T04:53:37Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564641 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Марёван кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Марёвский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Марёво]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Марёвский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Марёвский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Maryovsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Марёван кӀошт''' ({{lang-ru|Марёвский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Марёво]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Марёвский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] tmblcoczckcyf69tyavtsnkn1hdghhk Мошенскан кӀошт 0 189814 27564642 20033938 2026-11-12T04:53:50Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564642 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Мошенскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Мошенской район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Мошенски (Новгородан область)|Мошенски]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Мошенской район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Мошенской район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Moshenskoy District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Мошенскан кӀошт''' ({{lang-ru|Мошенской район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Мошенски (Новгородан область)|Мошенски]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Мошенской район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] kce2b1bdf0oh667y8r3ilsu7n82s8sv Новгородан кӀошт 0 189815 27564643 20034272 2026-11-12T04:54:03Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564643 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Новгородан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Новгородский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Велики Новгород]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Новгородский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Новгородский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Novgorodsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Новгородан кӀошт''' ({{lang-ru|Новгородский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Велики Новгород]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Новгородский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] kb7tudabdt5bkb3j5lail8u1khgof1s Окуловкан кӀошт 0 189816 27564644 20034633 2026-11-12T04:54:14Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564644 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Окуловкан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Окуловский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Окуловка]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Окуловский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Окуловский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Okulovsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Окуловкан кӀошт''' ({{lang-ru|Окуловский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Окуловка]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Окуловский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] 7yz5s2aai9shk3vp6jv61wto0qql1yh Парфинан кӀошт 0 189817 27564645 20034962 2026-11-12T04:54:27Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564645 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Парфинан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Парфинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Парфино]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Парфинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Парфинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Parfinsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Парфинан кӀошт''' ({{lang-ru|Парфинский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Парфино]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Парфинский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] pf5g4ya0e0d9vdq3217x46mj0ggzi8m Пестован кӀошт 0 189818 27564646 20035045 2026-11-12T04:54:41Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564646 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Пестован кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Пестовский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Пестово]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Пестовский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Пестовский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Pestovsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Пестован кӀошт''' ({{lang-ru|Пестовский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Пестово]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Пестовский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] ni0hm9wj097jj1m29ilx2f644tem0zy Поддорьен кӀошт 0 189821 27564647 20035206 2026-11-12T04:54:54Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564647 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Поддорьен кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Поддорский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Поддорье]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Поддорский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Поддорский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Poddorsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Поддорьен кӀошт''' ({{lang-ru|Поддорский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Поддорье]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Поддорский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] hudqijkpopdt9zbm9objhhenuoxfysu Сольцин кӀошт 0 189822 27564648 20036220 2026-11-12T04:55:06Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564648 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Сольцин кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Солецкий район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Сольцы]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Солецкий район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Солецкий район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Soletsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Сольцин кӀошт''' ({{lang-ru|Солецкий район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Сольцы]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Солецкий район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] 5yiyzod5ibywosnm5g6vj5436rv82v0 Стари Руссан кӀошт 0 189823 27564649 20036369 2026-11-12T04:55:20Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564649 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Стари Руссан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Солецкий район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Стари Русса]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Солецкий район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Солецкий район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Starorussky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Стари Руссан кӀошт''' ({{lang-ru|Солецкий район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Стари Русса]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Солецкий район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] 0kjjpsir4umq42zbgiligxmftvb0kk4 Хвойнин кӀошт 0 189824 27564650 20037570 2026-11-12T04:55:34Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564650 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Хвойнин кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Хвойнинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Хвойни (Хвойнин кӀошт)|Хвойни]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Хвойнинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Хвойнинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Khvoyninsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Хвойнин кӀошт''' ({{lang-ru|Хвойнинский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Хвойни (Хвойнин кӀошт)|Хвойни]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Хвойнинский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] svlitewiyw4tjmo80ng7183k1ylbmx5 Холман кӀошт (Новгородан область) 0 189825 27564651 20037600 2026-11-12T04:55:46Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564651 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Холман кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Холмский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Холм]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Холмский район (Новгородская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Холмский район (Новгородская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Kholmsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Холман кӀошт''' ({{lang-ru|Холмский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Холм]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Холмский район (Новгородская область) }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] qgq2jzzdj083e3n66064w0oqvhr721g Чудован кӀошт 0 189826 27564652 20037934 2026-11-12T04:55:57Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564652 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Чудован кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Чудовский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Чудово]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Чудовский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Чудовский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Chudovsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Чудован кӀошт''' ({{lang-ru|Чудовский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Чудово]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Чудовский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] phdf6i9dyioxvem932v8ivbnr8zbtsl Шимскан кӀошт 0 189827 27564653 20038137 2026-11-12T04:56:10Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564653 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Шимскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Шимский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Новгородан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Шимск]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Шимский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Шимский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Location of Shimsky District (Novgorod Oblast).svg |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Шимскан кӀошт''' ({{lang-ru|Шимский район}}) — [[Новгородан область|Новгородан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Шимск]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Шимский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Новгородан область}} [[Категори:Новгородан областан кӀошташ]] h1384aen0stvx3wirjcf7w9c4vyrd19 Азован немцойн къоман кӀошт 0 189860 27564654 20029048 2026-11-12T04:56:29Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564654 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Азован немцойн къоман кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Азовский немецкий национальный район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Азово (Омскан область)|Азово]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Азовский немецкий национальный район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Азовский немецкий национальный район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Azovo region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Азован немцойн къоман кӀошт''' ({{lang-ru|Азовский немецкий национальный район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Азово (Омскан область)|Азово]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Азовский немецкий национальный район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] oplvjonfvxc8t8os4omnegwz2p1laxo Большеречьен кӀошт 0 189862 27564655 20030012 2026-11-12T04:56:41Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564655 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Большеречьен кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Большереченский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Большеречье (Омскан область)|Большеречье]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Большереченский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Большереченский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Bolsherechenskij region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Большеречьен кӀошт''' ({{lang-ru|Большереченский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Большеречье (Омскан область)|Большеречье]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Большереченский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] tt8k0srsuziuwzfop6pta2fh9f31xpy Большой Укин кӀошт 0 189863 27564656 20030067 2026-11-12T04:56:53Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564656 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Большой Укин кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Большеуковский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Большой Уки]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Большеуковский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Большеуковский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Bolsheuk region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Большой Укин кӀошт''' ({{lang-ru|Большеуковский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Большой Уки]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Большеуковский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] eca7bz8e6ip2h29ulon153wlzq294v8 Горьковскан кӀошт 0 189864 27564657 20030866 2026-11-12T04:57:04Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564657 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Горьковскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Горьковский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Горьковски (Омскан область)|Горьковски]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Горьковский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Горьковский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Gorkovskij region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Горьковскан кӀошт''' ({{lang-ru|Горьковский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Горьковски (Омскан область)|Горьковски]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Горьковский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] j2xkj4wfq308y9ne26425wrb25obhdc Знаменскан кӀошт (Омскан область) 0 189865 27564658 20031586 2026-11-12T04:57:17Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564658 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Знаменскан кӀошт (маьӀнаш)}} {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Знаменскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Знаменский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Знаменски (Омскан область)|Знаменски]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Знаменский район (Омская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Знаменский район (Омская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Znamensk region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Знаменскан кӀошт''' ({{lang-ru|Знаменский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Знаменски (Омскан область)|Знаменски]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Знаменский район (Омская область) }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] g8du1uruqdnglg11up524qn4lzxqeud Исилькулан кӀошт 0 189866 27564659 20031782 2026-11-12T04:57:28Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564659 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Исилькулан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Исилькульский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Исилькуль]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Исилькульский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Исилькульский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Isilkul region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Исилькулан кӀошт''' ({{lang-ru|Исилькульский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Исилькуль]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Исилькульский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] tef4utqdfcgsf44g6f0o8nlagci1tal Калачинскан кӀошт 0 189867 27564660 20031900 2026-11-12T04:57:40Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564660 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Калачинскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Калачинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Калачинск]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Калачинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Калачинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Kalachinsk region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Калачинскан кӀошт''' ({{lang-ru|Калачинский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Калачинск]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Калачинский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] fz9w6dty9gexdfbt2iff7y3f3yeq7kq Колосовкан кӀошт 0 189868 27564661 20032521 2026-11-12T04:57:51Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564661 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Колосовкан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Колосовский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Колосовка (Омскан область)|Колосовка]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Колосовский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Колосовский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Kolosov region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Колосовкан кӀошт''' ({{lang-ru|Колосовский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Колосовка (Омскан область)|Колосовка]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Колосовский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] b0pyjczydja5ztu9y0lmec24hjlpfs9 Кормиловкан кӀошт 0 189869 27564662 20032630 2026-11-12T04:58:03Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564662 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Кормиловкан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Кормиловский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Кормиловка]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Кормиловский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Кормиловский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Kormilovka.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Кормиловкан кӀошт''' ({{lang-ru|Кормиловский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Кормиловка]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Кормиловский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] 002h81k3vjvpjol0vr591d0yqp3buzs Крутинкан кӀошт 0 189870 27564663 20032944 2026-11-12T04:58:19Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564663 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Крутинкан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Крутинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Крутинка]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Крутинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Крутинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Krutinka region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Крутинкан кӀошт''' ({{lang-ru|Крутинский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Крутинка]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Крутинский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] [[Категори:Крутинкан кӀошт]] slgffdhou5uhwwr4wd3bjri0u64q6u4 27564679 27564663 2026-11-12T05:04:30Z VolnyiLev 18828 дӀайаьккхина [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] гӀоьнца 27564679 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Крутинкан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Крутинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Крутинка]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Крутинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Крутинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Krutinka region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Крутинкан кӀошт''' ({{lang-ru|Крутинский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Крутинка]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Крутинский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Крутинкан кӀошт]] t7v2b53xdmdgmkjw1pc6dle5s2e61ub Любинскан кӀошт 0 189871 27564664 20033466 2026-11-12T04:58:31Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564664 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Любинскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Любинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Любински]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Любинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Любинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Lubinsky.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Любинскан кӀошт''' ({{lang-ru|Любинский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Любински]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Любинский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] es64ps32by7aqp9sl17o4l6atf8mc8g Марьяновкан кӀошт 0 189872 27564665 20033648 2026-11-12T04:58:44Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564665 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Марьяновкан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Марьяновский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Марьяновка (Марьяновкан кӀошт)|Марьяновка]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Марьяновский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Марьяновский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Marianovka.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Марьяновкан кӀошт''' ({{lang-ru|Марьяновский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Марьяновка (Марьяновкан кӀошт)|Марьяновка]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Марьяновский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] nsoe9lczvjget393pm27nasqwa93jka Москаленкин кӀошт 0 189873 27564666 20033923 2026-11-12T04:58:56Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564666 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Москаленкин кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Москаленский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Москаленки (Омскан область)|Москаленки]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Москаленский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Москаленский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Moskalenki.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Москаленкин кӀошт''' ({{lang-ru|Москаленский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Москаленки (Омскан область)|Москаленки]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Москаленский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] go0e3pod73x37p43c8ewa19384syiyc Муромцеван кӀошт 0 189874 27564667 20033968 2026-11-12T04:59:09Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564667 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Муромцеван кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Муромцевский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Муромцево (Омскан область)|Муромцево]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Муромцевский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Муромцевский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Muromtsevo.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Муромцеван кӀошт''' ({{lang-ru|Муромцевский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Муромцево (Омскан область)|Муромцево]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Муромцевский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] k3drcysezqpyes38m1pmwl5b266c1i5 Называевскан кӀошт 0 189875 27564668 20034042 2026-11-12T04:59:23Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564668 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Называевскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Называевский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Называевск]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Называевский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Называевский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Nazyvaevsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Называевскан кӀошт''' ({{lang-ru|Называевский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Называевск]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Называевский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] mpn0cgkayxoem5zcdk9132vfrqpb586 Нижни Омкан кӀошт 0 189876 27564669 20034229 2026-11-12T04:59:34Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564669 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Нижни Омкан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Нижнеомский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Нижни Омка]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Нижнеомский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Нижнеомский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Nizhnaya-Omka.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Нижни Омкан кӀошт''' ({{lang-ru|Нижнеомский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Нижни Омка]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Нижнеомский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] hhkspnqd27op0a5ins5023udgyjyqhc Нововаршавкан кӀошт 0 189877 27564670 20034321 2026-11-12T04:59:46Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564670 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Нововаршавкан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Нововаршавский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Нововаршавка]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Нововаршавский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Нововаршавский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Novovarshavka.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Нововаршавкан кӀошт''' ({{lang-ru|Нововаршавский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Нововаршавка]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Нововаршавский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] m5j5wa79gh4hkwqyldpt91mf6vsipd5 Одесскан кӀошт 0 189878 27564671 20034525 2026-11-12T05:00:00Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564671 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Одесскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Одесский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Одесски]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Одесский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Одесский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Odesskoe.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Одесскан кӀошт''' ({{lang-ru|Одесский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Одесски]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Одесский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] get5hbock432ideephvfjnb8dei6cj5 Оконешникован кӀошт 0 189879 27564672 20034574 2026-11-12T05:00:13Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564672 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Оконешникован кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Оконешниковский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Оконешниково]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Оконешниковский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Оконешниковский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Okoneshnikovo.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Оконешникован кӀошт''' ({{lang-ru|Оконешниковский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Оконешниково]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Оконешниковский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] oszm3obvpmsudk00mmhu6dcodqktege Омскан кӀошт 0 189880 27564673 20034697 2026-11-12T05:00:26Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564673 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Омскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Омский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Ростовка (Омскан кӀошт)|Ростовка]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Омский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Омский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Омскан кӀошт''' ({{lang-ru|Омский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Ростовка (Омскан кӀошт)|Ростовка]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Омский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] 0ifeop2fxob8kdg4nvx1dqgdqd5vduu Павлоградкан кӀошт 0 189881 27564674 20034898 2026-11-12T05:01:10Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564674 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Павлоградкан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Павлоградский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Павлоградка]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Павлоградский район (Омская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Павлоградский район (Омская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Pavlogradka.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Павлоградкан кӀошт''' ({{lang-ru|Павлоградский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Павлоградка]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Павлоградский район (Омская область) }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] dt58wczfzekv7vzja06q12kf77p9v93 Полтавкан кӀошт (Омскан область) 0 189882 27564675 20035255 2026-11-12T05:01:22Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564675 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Полтавкан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Полтавский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Полтавка (Омскан область)|Полтавка]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Полтавский район (Омская область) | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Полтавский район (Омская область) | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Poltavka.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Полтавкан кӀошт''' ({{lang-ru|Полтавский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Полтавка (Омскан область)|Полтавка]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Полтавский район (Омская область) }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] flwp4wj8gbyic8vobpcrp8gc5snes1l Русски Полянан кӀошт 0 189883 27564680 20035668 2026-11-12T05:07:21Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564680 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Русски Полянан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Русско-Полянский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Русски Поляна]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Русско-Полянский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Русско-Полянский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Russkaya-Polana.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Русски Полянан кӀошт''' ({{lang-ru|Русско-Полянский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Русски Поляна]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Русско-Полянский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] prulta3x8xjh3xxh27eucvjyudgw0su Саргатскан кӀошт 0 189884 27564692 20035789 2026-11-12T09:41:53Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564692 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Саргатскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Саргатский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Саргатски]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Саргатский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Саргатский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Sargatskoe.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Саргатскан кӀошт''' ({{lang-ru|Саргатский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Саргатски]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Саргатский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] m0n4196rmaw3yvgpbdi6ui3dgm19bkp Седельникован кӀошт 0 189885 27564693 20035926 2026-11-12T09:42:07Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564693 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Седельникован кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Седельниковский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Седельниково (Омскан область)|Седельниково]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Седельниковский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Седельниковский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Sedelnikov region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Седельникован кӀошт''' ({{lang-ru|Седельниковский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Седельниково (Омскан область)|Седельниково]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Седельниковский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] fk42ksed39jh6eypykm36ll01mt0skp Таврическан кӀошт 0 189888 27564694 20036595 2026-11-12T09:42:18Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564694 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Таврическан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Таврический район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Таврически (Омскан область)|Таврически]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Таврический район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Таврический район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Tavricheskoe.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Таврическан кӀошт''' ({{lang-ru|Таврический район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Таврически (Омскан область)|Таврически]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Таврический район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] 8yvo6zytx4trd9w6xtryv9t3lsmn8om Таран кӀошт 0 189889 27564695 20036650 2026-11-12T09:42:31Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564695 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Таран кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Тарский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Тара (гӀала)|Тара]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Тарский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Тарский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Tara region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Таран кӀошт''' ({{lang-ru|Тарский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Тара (гӀала)|Тара]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Тарский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] l2d97a2cy98fre20nkbq2yhsxtiyhzr Тевризан кӀошт 0 189890 27564696 20036724 2026-11-12T09:42:43Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564696 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Тевризан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Тевризский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Тевриз]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Тевризский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Тевризский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Tevriz region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Тевризан кӀошт''' ({{lang-ru|Тевризский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Тевриз]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Тевризский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] lgeikh0klmtxwf8xekhx7dzd871ch7q Тюкалинскан кӀошт 0 189894 27564697 20037062 2026-11-12T09:42:57Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564697 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Тюкалинскан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Тюкалинский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Тюкалинск]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Тюкалинский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Тюкалинский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Tukalinsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Тюкалинскан кӀошт''' ({{lang-ru|Тюкалинский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Тюкалинск]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Тюкалинский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] js2w1vyag1jr29a1par162wvqhauuhd Усть-Ишиман кӀошт 0 189895 27564698 20037332 2026-11-12T09:43:09Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564698 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Усть-Ишиман кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Усть-Ишимский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Усть-Ишим]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Усть-Ишимский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Усть-Ишимский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Ust-Ishim region Omsk.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Усть-Ишиман кӀошт''' ({{lang-ru|Усть-Ишимский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Усть-Ишим]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Усть-Ишимский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] 7e2vhmk00ouetaq4mutkwtz8fym3g99 Черлакан кӀошт 0 189896 27564699 20037830 2026-11-12T09:43:21Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564699 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Черлакан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Черлакский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Черлак (Омскан область)|Черлак]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Черлакский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Черлакский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Cherlak.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Черлакан кӀошт''' ({{lang-ru|Черлакский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Черлак (Омскан область)|Черлак]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Черлакский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] t3j3i5qgcyqgl1tqsm5hmesm12xo27a Шербакулан кӀошт 0 189897 27564700 20038111 2026-11-12T09:43:35Z VolnyiLev 18828 /* Билгалдахарш */ 27564700 wikitext text/x-wiki {{Underlinked|date=ноябрь 2015}} {{Россин кӀошт |Нохчийн цӀе = Шербакулан кӀошт |Шен цӀе = {{lang-ru|Шербакульский район}} |ХӀост = |Байракх = | = |Байракхан шоралла = |ХӀостан дӀайаздар = |Байракхан дӀайаздар = |Пачхьалкх = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |барам = |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статус = |Йукъайоду = Омскан область |Цунна йукъайоду = |Административан центр = [[Шербакуль]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = |Д1аяккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ЕЧС шо = |ЕЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = |Меттанаш = |Бахархой = {{ Бахархой | Шербакульский район | эз }} |Бахархой ларар шо = {{ Бахархой | Шербакульский район | ш }} |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Адамийн луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Omsk-Oblast-Sherbalul.png |Картин барам = |Административн декъа карта = |Сахьтан аса = |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Зlен ишар = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Машинан ишар = |Сайт = |Commons Категори = |Билгалдахарш = }} '''Шербакулан кӀошт''' ({{lang-ru|Шербакульский район}}) — [[Омскан область|Омскан областан]] муниципалан кӀошт. Административан центр — [[Шербакуль]]. == Бахархой == {{ Бахархой | Шербакульский район }} == Нах беха меттигаш == == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Омскан область}} [[Категори:Омскан областан кӀошташ]] jrh2kiaehn64343h84jq6dqv6iu43kv Хьашташ кхочушдаран хьал дохкаран инарлин барт 0 198679 27564567 10072969 2026-11-11T19:26:47Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564567 wikitext text/x-wiki '''Хьашташ кхочушдаран хьал дохкаран инарлин барт (ГАТС)''' йа '''ГАТС барт''' ({{lang-en|General Agreement on Trade in Services}}) — [[Дерриг дуьненан йохц-иэцаран кхоллам]]ан (ВТО) барт, лелабаьлла 1995 шеран январехь Уругвайра дийцарийн мур бахьнехь. Барт бира йохк-иэцаран тайп-тайпана йолу система хьаштийн секторшка яржорхьама, масала, [[Тарифех а, йохк-иэцарехь а болу инарлин барт]]о (ГАТТ) латтадо ишттачу системан дохка сурсаташ. Массо а пачхьалкхаш ВТО декъашхоша куьг йаздина ГАТС бартан тӀехь. ВТО коьрта принцип [[Йохк-иэцарехь уггар аьтту бен раж|уггар аьтту бен раж]] лелайо ГАТС бартан. Амма,бартан йукъайогӀучу хенахь пачхьалкхаш-декъашхошна уьш йоллалц башхаллаш ло. == Хьашташ кхочушдаран моделаш == {| class="wikitable" |- | '''Модель''' | '''Критери''' | '''Сурсат латториг дуьхьала хилар''' |- | Трансдозанан хьашташ кхочушдар | Хьашташ кхочуш до пачхьалкхан-декъашхочун мехкан тӀехь, кхечу пачхьалкхан-декъашхочун мехкан тӀиера | rowspan="2" | Сурсат латториг вац пачхьалкхан-декъашхочун махкахь |- | Леладо дозанал арахьа | Хьашташ кхочуш до пачхьалкхан-декъашхочун дозанал арахьа хьашташ кхочуш волчунан пачхьалкхан-декъашхочун махкахь |- | Коммерци хилар | Хьашташ кхочуш до пачхьалкхан-декъашхочун махкахь хьашташ кхочушдечун коммерци а йолуш | rowspan="2" | Хьашташ кхочушдийриг ву пачхьалкхан-декъашхочун махкахь |- | Стаг дуьхьал хилар | Хьашташ кхочуш до пачхьалкхан-декъашхочун махкахь, хьашташ кхочушдийриг шена болх беш стаг а волуш |- |} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20181220235229/http://zakon3.rada.gov.ua/laws/show/981_017 Текст] на сайте rada.gov.ua {{ref-uk}} {{ref-ru}} [[Категори:Дуьненайукъара конвенцеш]] [[Категори:Дерриг дуьненан йохк-эцаран кхоллам]] [[Категори:Барташ абатца]] [[Категори:Дуьненайукъара йохк-эцар]] 1y7gieaq0zu9azso1z63i4fdllofop3 Якиев Ӏумар 0 254752 27564685 23730728 2026-11-12T06:55:09Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564685 wikitext text/x-wiki {{Адам |ЦӀе = Якиев Ӏумар |Шен цӀе = |Вича тиллина цӀе = |Сурт = Якиев Умар.jpg |Шоралла = |Суьртан тӀехь = Якиев Ӏумар |ГӀуллакхан тайпа = нохчийн журналист, поэт, «Нийсо-Дагестан» республикин газетан коьрта редактор |Вина терахь = 8.3.1959 |Вина меттиг = Айыл Ак-Булак, [[Базар-Коргонан кӀошт|Базар-Курганан кӀошт]], [[Ошан область]], {{ВинаМеттиг|ГӀиргӀазойн ССР|ГӀиргӀазойн ССРехь|ГӀиргӀазойн Советийн Социалистийн Республика}} |Гражданалла = {{ССРС}} [[Советийн Социалистийн Республикийн Союз|ССРС]] → {{Росси}} [[Росси]] |Пачхьалкх = |Да = Ӏабдулнасир |Нана = |Зуда = |Бераш = 4 |СовгӀаташ = {{ДегӀастанан сийлахь культурин белхахо}} |Сайт = |Куьг таӀор = |Викиларма = }}'''Якиев Ӏумар''' (вина [[1959 шо|1959 шеран]] [[8 март]]ехь, Айыл Ак-Булак, [[Базар-Коргонан кӀошт|Базар-Курганан кӀошт]], [[Ошан область]], [[ГӀиргӀазойн Советийн Социалистийн Республика|ГӀиргӀазойн ССР]], [[Советийн Социалистийн Республикийн Союз|ССРС]]<ref name="Чеченинфо">{{cite web|url = http://www.checheninfo.ru/216286-umar-jakiev.html|title = Умар Якиев|publisher = ИА "Чеченинфо"|date = 2019-07-18|accessdate = 2019-07-20|archiveurl = |archivedate = }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190720182443/http://www.checheninfo.ru/216286-umar-jakiev.html |date=2019-07-20 }}</ref>) — нохчийн журналист, поэт, «[[Нийсо-ДегӀаста]]» республикин газетан коьрта редактор {{sfn|Ежемесячный литературно-художественный журнал «Вайнах»|2011|с=96}}<ref name="Пресс-служба Главы и Правительства Чеченской Республики">{{cite web|url = http://www.chechnya.gov.ru/page.php?r=126&id=15063|title = В Грозном отметили 90-летие республикинской газеты «Даймохк»|publisher = Пресс-служба Главы и Правительства Чеченской Республики|date = 22.04.2014|accessdate = 2019-07-18|archiveurl = |archivedate = }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140908111627/http://chechnya.gov.ru/page.php?r=126&id=15063 |date=2014-09-08 }}</ref><ref name="РИА «Дагестан»2">{{cite web|url = https://www.riadagestan.ru/news/khasavyurtovskiy_rayon/v_khasavyurtovskom_rayone_proshli_dni_chechenskogo_yazyka/ |title = В Хасавюртовском районе прошли Дни чеченского языка|publisher = РИА «Дагестан»|date = 29 мая 2017|accessdate = 2019-07-18|archiveurl = |archivedate = }}</ref>. ДегӀастанан сийлахь культурин белхахо<ref name="Дибирова">{{cite web|url = http://dagpravda.ru/obshestvo/nijso-dagestan-vsegda-v-nogu-so-vremenem/ |title = «Нийсо-Дагестан» – всегда в ногу со временем|publisher = Марина Дибирова|date = 04.12.18|accessdate = 2019-07-18|archiveurl = |archivedate = }}</ref><ref name="Дилйара Даудова">{{cite web|url = http://mirmol.ru/blogs/kultura-dagestanskih-chechencev/|title = Культура дагестанских чеченцев|publisher = Дилйара Даудова|date = 24.11.2018|accessdate = 2019-07-18|archiveurl = https://web.archive.org/web/20190719063900/http://mirmol.ru/blogs/kultura-dagestanskih-chechencev/|archivedate = 2019-07-19 }}</ref><ref name="Г.Гайдаров">{{cite web |url = http://www.narodidagestana.ru/vipusk/41/stat/e%20%20ee%20%20_1/ |title = Известный поэт и журналист, верный совести и делу = Г.Гайдаров |date = № 1, 2015 от 7 Июля 2015 г |accessdate = 2019-07-18 |archiveurl = |archivedate = }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190719074027/http://www.narodidagestana.ru/vipusk/41/stat/e%2520%2520ee%2520%2520_1/ |date=2019-07-19 }}</ref>. [[Россин журналистийн декъахо]]<ref name="РИА «Дагестан»">{{cite web|url = https://www.riadagestan.ru/news/society/dnyu_chechenskoy_respubliki_posvyatili_zasedanie_v_dome_druzhby_v_makhachkale/ |title = Дню Чеченской Республики посвятили заседание в Доме дружбы в Махачкале = РИА «Дагестан»|date = 11 сентября 2015 |accessdate = 2019-07-18|archiveurl = |archivedate = }}</ref>. [[Нохчий]]н къомах ву<ref name="Чеченинфо"/><ref name="md-gazeta.ru"/>. == Биографи == === Къоналла === Вина 1959 шеран 8 мартехь [[Советийн Социалистийн Республикийн Союз|ССРСан]] [[ГӀиргӀазойн Советийн Социалистийн Республика|ГӀиргӀазойн ССРан]] [[Ошан область|Ошан областан]], [[Базар-Коргонан кӀошт|Базар-Курганан кӀошт]]ера [[Айыл Ак-Булакехь]] (хӀинца [[Джалал-Абадан область]])<ref name="md-gazeta.ru">{{cite web|url = https://md-gazeta.ru/obshhestvo/9464 |title = В оскудевшей душе не может быть места добру…|date = Декабрь 30, 2015 |accessdate = 2019-07-18|archiveurl = |archivedate = }}</ref>. Йуккъера ишкол чекхйаьккхина [[ДегӀаста]]нан АССРан [[Хаси-Эвлан кӀошт]] [[Эдал-Отар]]ахь{{sfn|Ежемесячный литературно-художественный журнал «Вайнах»|2011|с=96}}. Эскарехь хилла [[Урал]]ехь а, [[ГДР]]ехь а. Резерван эпсар. Студентийн дахар доладелла [[Эна-Хишка]]рчу йуьртбахаман техникумехь ([[Нохч-ГӀалгӀайн Автономин Советийн Социалистийн Республика|НГӀАССР]]). Кхузахь жигара дакъа лецира гӀишлошйаран тобанашкахь. Уггаре хаза шераш дӀаделира комсомолан белхан. Ӏилманча-агрономан диплом даьккхира, Воронежан а, [[Ломан йуьртбахаман институт|Ломан]] а йуьртбахаман ([[БуритӀе]] гӀала) институташкахь дешна. 1990 шарахь чекхйаьккхира [[Воронежан пачхьалкхан аграрийн университет|Воронежан йуьртбахаман институт]]ан журналистикин факультет{{sfn|Ежемесячный литературно-художественный журнал «Вайнах»|2011|с=96}}. === Карьера === <!-- Первой публикацией У. Якиева в прессе была заметочка в двадцать пять строчек о новогоднем празднике 1975 года в Адильотарской средней школе. После этой небольшой публикации и появилась некая уверенность в себе и своих творческих силах, подстегнувшая дальше сотрудничать с республиканскими изданиями. У. Якиев печатался в разных газетах того периода — в Хасавюртовской газете «Дружба», в «Комсомольце Дагестана», в национальных газетах «Ленин елу» («Елдаш») и «БагIараб Байрахъ» («ХIакъикъат»)<ref name="Дибирова"/>. У. Якиев из новичка перешел в ряды опытных профессиональных журналистов. Ему присвоено почетное звание заслуженного работника культуры Республики Дагестан, победил в конкурсе «Золотой орел», неоднократно был награжден и по итогам ежегодного Международного конкурса журналистов памяти Президента Чеченской Республики Ахмата-Хаджи Кадырова<ref name="Дибирова"/>. У. Якиев был делегатом Х съезда журналистов России (Москва, 2013 год)<ref name="Г.Гайдаров"/>. Заслуги У. Якиева отмечены руководством республики и Союзом журналистов Республики Дагестан. У. Якиев издал две книги своих стихов: «Поэтом себя называть не спешу» и «Не вправе молчать, как мехди»<ref name="Г.Гайдаров"/>. В начале 90-х избирался депутатом Хасавюртовского райсобрания<ref name="Г.Гайдаров"/>. --> == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * {{статья | автор = | заглавие = Сведения об авторах и переводчиках | оригинал = | ссылка = http://j-vaynah.ru/wp-content/uploads/2013/08/Vajnah-11.2011.pdf | язык = | ответственный = | автор издания = | издание = | тип = | место = | издательство = Ежемесячный литературно-художественный журнал «Вайнах» | год = 2011 | месяц = | число = | том = | выпуск = | номер = 11 | страницы = | isbn = | issn = | doi = | bibcode = | arxiv = | pmid = | ref = Ежемесячный литературно-художественный журнал «Вайнах» | archiveurl = | archivedate = }} [[Категори:ДегӀастанан журналисташ]] gin15rjes0bsdvozhoqlp1o6gktk2n4 Авангард (футболан клуб, Подольск) 0 282837 27564690 27241812 2026-11-12T09:03:55Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564690 wikitext text/x-wiki {{маьӀнаш|Авангард}} {{Футболан клуб | цӀе = {{Россин байракх}} Авангард | логотип = FC Avangard Podolsk Logo.svg | йуьззина цӀе = Футболан клуб «Авангард» Подольск (Коммерцин доцу накъосталла Футболан клуб ЗИО Подольск) | харц цӀерш = ''машенашйархой'', ''банкхой'' | спонсор = ЗиО, Промсбербанк | кхоьллина = 1947 | дӀасахецна = 2010 | стадион = «[[Труд (стадион, Подольск)|Труд]]», «[[Планета (стадион, Подольск)|Планета]]» — [[Подольск]] | чухоам = 11 962, 3 120 | къовсам = | сезон = | меттиг = }} '''«Аванга́рд»''' — [[Росси]]н [[Подольск]]ера хилла [[футболан клуб]]. [[2008 шо|2008 шарахь]] клубо хьалхара меттиг баьккхина [[Йезархой футболан клубашна йукъара Россин хьалхеяккхар|ЙФК йукъара Россин хьалхейаккхарехь]] ''(Москохан область)'', бакъо йаьккхира [[Футболах ловзарех Россин ШолгӀа дивизион|ШолгӀа дивизионехь]] ловза. 2010 шеран 3 декабрехь «[[Витязь (Футболан клуб, Подольск)|Витязь]]» футболан клубан инарлин директоро Поляков Юрий Михайловича кхайкхийра подольскан ши клуб «Витязь» а, «Авангарда» а цхьаьнатохаре<ref>{{cite web|url=http://www.fcvityaz.ru/team/1238-vityaz-obedinilsya-s-avangardom.html|title=«Витязь» объединился с «Авангардом»|publisher=Официальный сайт ФК «Витязь»|accessdate=2010-12-5|lang=ru|archiveurl=https://www.webcitation.org/66XZNo5h7?url=http://www.fcvityaz.ru/team/1238-vityaz-obedinilsya-s-avangardom.html|archivedate=2012-03-30}}</ref><ref>[https://www.sport-express.ru/newspaper/2010-12-04/5_5/ Футбол. У своих ворот. Межсезонье. Второй дивизион. Подольск]</ref>. == Хьалхара цӀераш == * 2001—2005: «Витязь‑2» * 2006—2007: «ЗИО‑Подольск» * 2008—2010: «Авангард» == Стадионаш == * 2006 - 2008 шерашкахь, клуб ша йолуш, цӀера матчаш ловзура [[Зенит (стадион, Подольск)|«Зенит»]] стадион тӀехь. 2009—2010 шерашкахь матчаш ловзийра [[Труд (стадион, Подольск)|«Труд»]] а, [[Планета (стадион, Подольск)|«Планета»]] а стадионаш тӀехь. == Кхиамаш == * Москохан областан футболан Кад баьккхинарг '''(2)''':2006, 2007. * МФК баьккхинарг: 2007. * [[МРО Центр|«Москохан бухара» зонаш]], [[Россин йезархойн футболан клубийн хьалхейаккхар|МФЛ]] толамхо: 2008. * [[Футболех ловзаран Россин шолгӀа дивизион|ШолгӀа дивизионехь]] «Йукъ» зонехь 3-гӀа меттиг: 2009. * [[Футболех ловзаран Россин Кад|Россин Кедан]] финалан 1/8 раунде йалар: [[Футболех ловзаран Россин Кад 2009/2010|2009/10]]. == Клубан рекордаш == ; Уггаре боккха толам : ''МФЛ'': :: 11:3 — «[[Лобня (футболан клуб)|Лобня-Алла-2]]» (Лобня) (2006) :: 9:1 — «Текс» (Ивантеевка) (2008) : ''ШолгӀа дивизион'': :: 5:0 — «[[Ника (Футболан клуб, Москох)|Ника]]» (Москох) (2009) ; Уггаре боккха иэшам : ''МФЛ'': :: 1:3 — «[[Истра (футболан клуб)|Истра]]» (2007), «[[Фортуна (футболан клуб, Мытищи)|Фортуна]]» (Мытищи) (2008). : ''ШолгӀа дивизион'': :: 0:4 — «[[Авангард (футболан клуб, Курск)|Авангард]]» (Курск) (2009) == Ловзаран статистика == {| class="wikitable" |- !align="center"|Шо!!Лига!!Меттиг!![[Футболех ловзаран Россин Кад|Кад]]!!Бомбардир!!Билгалдахарш |- |[[КФК клубашна йукъара хьалхейаккхар 2001#Москохан область|2001]]||[[Йезархой футболан клубашна йукъара Россин хьалхейаккхар|Россин КФК]], «Москохан область» зона||6||—|||| |- |[[КФК клубашна йукъара хьалхейаккхар 2002#Москохан область|2002]]||Россин КФК, «Москохан область» зона||6||—|||| |- |2003||ГӀалин хьалхейаккхар||1||—|||| |- |[[КФК клубашна йукъара хьалхейаккхар 2003#Москохан область|2003]]||Россин КФК, «Москохан область» зона, А тоба||12||—|||| |- |[[Йезархойн футболан лига 2004#Москохан область|2004]]||Россин ЙФЛ, «Москохан область» зона, А тоба||8||—|||| |- |[[Йезархойн футболан лига 2005#Москохан область|2005]]||Россин ЙФЛ, «Москохан область» зона, А тоба||14||—|||| |- |[[Йезархойн футболан лига 2006#Москохан область|2006]]||Россин ЙФЛ, «Москохан область» зона, А тоба||4||—||[[Чесноков, Дмитрий Юрьевич (1973)|Дмитрий Чесноков]] — 11 буьрка|| |- |[[Йезархойн футболан лига 2007#Москохан область|2007]]||Россин ЙФЛ, «Москохан область» зона, А тоба||4||—||Валерий Леничко — 14 буьрка|| |- |[[Йезархойн футболан лига 2008#Москохан область|2008]]||Россин ЙФЛ, «Москохан область» зона, А тоба||{{1}}||—||Дмитрий Чесноков — 14 буьрка|| |- |[[Йезархойн футболан лига 2008#Финалан турнир|2008]]||Россин ЙФЛ, Финал||4||[[Футболех ловзаран Россин Кад 2008/2009|1/512]]||||[[Файл:Зелёная стрелка.png|12px]] [[Футболех ловзаран шолгӀа дивизион|ШолгӀа дивизион]] |- |[[ПФЛ шолгӀа дивизион 2009#Йукъ|2009]]||[[Футболех ловзаран шолгӀа дивизион|ШолгӀа дивизион]], «Йукъ» зона||{{3}}||[[Футболех ловзаран Россин Кад 2009/2010|1/8]]||[[Свистунов, Виктор Викторович|Виктор Свистунов]] — 10 буьрка|| |- |[[ПФЛ шолгӀа дивизион 2010#Йукъ|2010]]||ШолгӀа дивизион, «Йукъ» зона ||5||[[Футболех ловзаран Россин Кад 2010/2011|1/128]]||Виктор Свистунов — 10 буьрка||Цхьаьнатоьхна ФК «[[Витязь (футболан клуб, Подольск)|Витязца]]» |} 2012 шарахь цунах йира ФК «Авангард» футболан ишкол, 2014 шарахь йира «Футболан говзаллин академи „Авангард“».<ref>[http://avangard-football.ru/o-nas/nasha-istoriya История становления АФМ «АВАНГАРД»]</ref> == Хьажа кхин а == * [[Подолье (Футболан клуб, Подольскан кӀошт)]] == Хьажоргаш == * [http://fcpodolsk.ru/ Футболан Подольск — fcpodolsk.ru]{{ref|ru}} * [http://www.klisf.info/numeric/index.app?cmd=comm&lang=ru&id=991630351096494667776713832887 Статистика на сайте КЛИСФ]{{Недоступная ссылка|date=2018-09|bot=InternetArchiveBot }}{{ref|ru}} * [http://fcpodolsk.ru/?page_id=35 История клуба] * [https://web.archive.org/web/20240217001947/https://footballfacts.ru/club/6608-avangardpodolsk Профиль] на сайте Footballfacts.ru == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{АХь}} [[Категори:Россин футболан клубаш]] [[Категори:Москохан областан футболан клубаш]] [[Категори:Подольскан спортан клубаш]] [[Категори:ДӀайевлла Россин футболан клубаш]] 6wspwvcnxmmc32betwiqil4fr4x1t8m Алиев, Ильхам Хьайдар охӀлу 0 528394 27564707 23264647 2026-11-12T10:53:36Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564707 wikitext text/x-wiki {{Фамилихой|Алиев}} {{Пачхьалкхан гӀуллакххо | ЦӀе = Ильхам Алиев | Сурт = Ilham Aliyev 2024 (İlham Əliyevin) (cropped).jpg | Шоралла = 230пкс | Суьртах лаьцна = 2024 шарахь | Дарж = [[Азербайджанан Президент]] | Муьран йуьххьехь = [[2003 шо|2003 шеран]] [[31 октябрь|31 октябрехь]] | Муьран чаккхенгахь = | Хьалха хилларг = [[Алиев, Хьайдар Ӏалирза охӀлы|Алиев Хьайдар]] | Когаметтаниг = | Ӏедалан куьйгалхо = | Вице-президент = [[Алиева, Мехрибан Ариф кызы|Алиева Мехрибан]] | Президент = | Паччахь = | Губернатор = | Вице-губернатор = | Дарж2 = [[Азербайджанан Премьер-министр]] | Муьран йуьххьехь_2 = [[4 август]]ехь | Муьран чаккхенгахь_2 = [[2003 шо|2003 шеран]] [[4 ноябрь|4 ноябрехь]] | Хьалха хилларг_2 = [[Расизаде, Артур ТӀахӀир охӀлы|Расизаде Артур]] | Когаметтаниг_2 = [[Расизаде, Артур ТӀахӀир охӀлы|Расизаде Артур]] | Ӏедалан куьйгалхо_2 = [[Алиев, Хьайдар Ӏалирза охӀлы|Алиев Хьайдар]] | Вице-президент_2 = | Президент_2 = | Паччахь_2 = | Губернатор_2 = | Вице-губернатор_2 = | Дарж3 = [[Азербайджанан къоман гуламан]] депутат | Муьран йуьххьехь_3 = [[1995 шо]] | Муьран чаккхенгахь_3 = [[2003 шо|2003 шеран]] [[4 август]]ехь | Хьалха хилларг_3 = | Когаметтаниг_3 = | Ӏедалан куьйгалхо_3 = | Вице-президент_3 = | Президент_3 = | Паччахь_3 = | Губернатор_3 = | Вице-губернатор_3 = | Вина терахь = [[1961 шо|1961 шеран]] [[24 декабрь|24 декабрехь]] | Вина меттиг = [[Бакох]], [[Азербайджанийн ССР]], [[ССРС]] | Кхелхина терахь = | Кхелхина меттиг = | ДӀавоьллина = | Пачхьалкх = | Династи = | Парти = | Тайпа = | Бакъ цӀе = | Да = [[Алиев, Хьайдар Ӏалирза охӀлы|Алиев Хьайдар]] | Нана = | Зуда = [[Алиева, Мехрибан Ариф кызы]] | Бераш = '''кӀант:''' Хьайдар <br>'''йоьӀрий:''' [[Курбанова, Арзу Ильхам кызы|Арзу]] а, [[Алиева, Лейлаъ Ильхам кызы|Лейлаъ]] а | Динлелор = [[ислам]] | Дешар = | СовгӀаташ = {{(!}} style="background: transparent" {{!}}{{Алиев Хьайдаран орден|2005}}{{!!}}{{Шах ИсмаӀилан орден}}{{!!}}{{Сийлахь легионан орденан Йоккхачу жӀаран кавалер}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Маршонан Орден (Украина)|2013}}{{!!}}{{Элан Ярослав Хьекъалечун І тӀегӀанера орден|2008}}{{!!}}{{ИсмоӀили Самонин орден|2012}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Толаман Сийлахь Георгийн цӀарах орден|2013}}{{!!}}{{Сийн орден (Гуьржийчоь)|2003}}{{!!}}{{Кхаа Седан орденан Йоккха жӀаран кавалер}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Динчу гӀуллакхийн Йоккха ЖӀаран орден (Польша)|2008}}{{!!}}{{«Стара планина» орден|2011}}{{!!}}{{Республика Сербин орденан аса|2013}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Италин Республикин Динчу гӀуллакхийн орденан Йоккха жӀар (2001 шарахь дуьйна)|2018}}{{!!}}<center>{{Румынин Седан орденан зӀе}}{{!!}}{{Тешаме гӀуллакх даран орденан Йоккха жӀар|2011}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Туркойчоьнан 1 классан орден}}{{!!}}{{Ӏабдул-Ӏазиз паччахьан орден|2005}}{{!!}}{{Мубарак Сийлахьчун орденан Сийлахь Йоккха аса|2009}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Къаьмнийн доттагӀаллийн орден (Беларусь)|2011}}{{!!}}{{Астанан 10 шо кхачарна мидал|2008}}{{!!}}{{Аштаркхнен областан Динчу гӀуллакхийн орден|2018}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{ЦӀетоьхна долу герз (Украина)|2010}}{{!!}}{{ДоттагӀаллин орден|2012}} {{!)}} Конфессийн совгӀаташ: {{(!}} style="background: transparent" {{!}}{{Сийлаллин а, сийн а орден}}{{!!}}{{Радонежский Сергийн 1 тӀегӀанера орден}}{{!!}}{{Веза беркатетешаме элан Даниил Москохан I тӀегӀанера орден}}{{!!}}{{Шейх-уль-исламан орден}} {{!)}} | КуьгтаӀор = Signature of Ilham Aliyev.svg }} '''Али́ев Ильха́м Хьайда́р охӀлу (Али́ев Ильха́м Гейда́рович)''' ({{lang-az|İlham Heydər oğlu Əliyev}}; [[1961 шо|1961 шеран]] [[24 декабрь|24 декабрехь]], [[Бакох]], [[Азербайджанийн Советийн Социалистийн Республика|Азербайджанийн ССР]], [[Советийн Социалистийн Республикийн Союз|ССРС]]) — [[азербайджан]]ий пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо, [[Азербайджанан ТӀеман ницкъаш|азербайджанан эскаран]] инарла-полковник а, [[2003 шо|2003 шеран]] [[31 октябрь|31 октябрехь]] дуьйна волу [[Азербайджанан президент]] а, тӀеман ницкъийн коьрта баьчча а. Азербайджанан президентан [[Алиев Хьайдар]]ан (1993—2003) кӀант а, когаметтаверг. Доьазза тоьлла президентийн харжамашкахь ([[Азербайджанера президентийн харжамаш (2003)|2003]], [[Азербайджанера президентийн харжамаш (2008)|2008]], [[Азербайджанера президентийн харжамаш (2013)|2013]], [[Азербайджанера президентийн харжамаш (2018)|2018]] шерийн). Дуьненайукъара цхьа могӀа тидамчашна хетарехь, [[Алиев, Ильхам Хьайдар охӀлу#Президенталла|Алиев Ильхаман президенталла]] дара мехкан политикин дахар цхьаьнаэшшара долуш. Оццу хенахь, цхьа могӀа хьосташа, Азербайджанехь Алиев Ильхама хӀоттийна режиман амал диктаторийн<ref>''Hill S.'' [https://books.google.ru/books?id=36NM38haLCEC Europe’s Promise: Why the European Way is the Best Hope in an Insecure Age]. — University of California Press, 2010. — P. 217.<br />''Solomon N.'' [https://books.google.ru/books?id=HO6oAUtrEPAC War Made Easy: How Presidents and Pundits Keep Spinning Us to Death]. — [[John Wiley & Sons]], 2010. — Ch. 6 (см. на последней странице главы).<br />''Lushnycky A. N., Riabchuk M.'' [https://books.google.ru/books?id=cQqr7f9QkngC Ukraine on Its Meandering Path Between East and West]. — [[Peter Lang]], 2009. — P. 28.<br />''Scahill J.'' [https://books.google.ru/books?id=vpo5E5JagJEC Blackwater: The Rise of the World’s Most Powerful Mercenary Army]. — Profile Books, 2011. — P. 238, 242.<br />''Chomsky N., Achcar G.'' [https://books.google.ru/books?id=GJjtAAAAMAAJ Perilous power: The Middle East & U.S. Foreign Policy: dialogues on terror, democracy, war, and justice]. — Paradigm Publishers, 2008. — P. 44.<br />''Warshal B.'' [https://books.google.ru/books?id=0bOYSAstqgcC Provocative Columns: A Liberal Rabbi Reflects on Beliefs, Israel & American Politics]. — iUniverse, 2009. — P. 259.<br />''Noble H. B.'' [https://books.google.ru/books?id=15CnJi-PQb4C Cheney’s War Crimes: The Reign of a de Facto President]. — Author House, 2013. — P. 153.<br />''Martin D.'' [http://www.dailymail.co.uk/news/article-1364372/Prince-Andrews-close-friendship-torture-dictator-Ilham-Aliyev.html Now Prince Andrew comes under fire for links to ruler of second corrupt former Soviet state] // [[Daily Mail]]. — 9.3.2011: {{oq|en|Prince Andrew has developed a 'close friendship' with a billionaire dictator accused of torturing protesters, and lobbied the president of another of the world's 'most corrupt' countries, it has emerged.}} ''Harris M.'' [http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/azerbaijan/9658427/Why-is-a-crucial-conference-on-internet-freedom-taking-place-in-a-dictatorship.html Why is a crucial conference on internet freedom taking place in a dictatorship?] // [[The Daily Telegraph]]. — 7.11.2012.''Peck T.'' [http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/the-prince-the-brutal-dictator-and-a-friendship-he-just-wont-give-up-8270022.html The Prince, the brutal dictator and a friendship he just won’t give up] // [[The Independent]]. — 1.11.2012.''Weiss M.'' [http://foreignpolicy.com/2014/06/10/the-corleones-of-the-caspian/ The Corleones of the Caspian]. // [[Foreign Policy]]. — 10.6.1014.''Hiatt F.'' [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/06/AR2011020603409.html Obama needs a freedom agenda he can believe in]. // [[The Washington Post]]. — 7.2.2011.[Editorial Board] [http://www.washingtonpost.com/opinions/azerbaijan-prosecutes-a-prominent-human-rights-defender-on-absurd-charges/2014/08/13/2971c430-2254-11e4-958c-268a320a60ce_story.html Azerbaijan prosecutes a prominent human rights defenderon absurd charges]. // The Washington Post. — 13.8.2014.</ref> лору, йа авторитаран<ref>{{cite news|title=Azerbaijan: Vulnerable Stability|url=http://old.crisisgroup.org/en/regions/europe/south-caucasus/azerbaijan/207-azerbaijan-vulnerable-stability.html|publisher=International Crisis Group|date=3 September 2010|lang=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171018012810/http://old.crisisgroup.org/en/regions/europe/south-caucasus/azerbaijan/207-azerbaijan-vulnerable-stability.html|date=2017-10-18}}{{oq|en|Ilham Aliyev’s presidency has been marked by stabilisation of the political life of the country and economic growth driven by oil exports. This stability, however, has come with the consolidation of authoritarian rule, greater suppression of freedoms and an increased reliance by elites on corruption and patronage networks to dominate virtually all aspects of public life. <br>... <br>The anticipated reforms have failed to materialise. Each subsequent election has resulted in more concentration of power in the hands of the executive. Civil and political freedoms have been drastically curtailed. As a result, Azerbaijan has gone from a semi-authoritarian to a fully authoritarian state. <br>... <br>Like many authoritarian governments, the Azerbaijani regime is highly insular and opaque. <br>... <br>International watchdogs have consistently ranked Azerbaijan as one of the world’s most corrupt countries. The government denies corruption is systemic, but as in many authoritarian states with clientelist systems, pervasive corruption is not a spontaneous phenomenon stemming only from low salaries, lack of competence and unawareness of rights.}} CIA The World Factbook — [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html Azerbaijan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160709035525/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html|date=2016-07-09}}: {{oq|en|Corruption in the country is widespread, and the government, which eliminated presidential term limits in a 2009 referendum, has been accused of authoritarianism.}} ''Landell-Mills P.'' [https://books.google.ru/books?id=ZFYx1hoRaacC Citizens Against Corruption: Report from the Front Line]. — Troubador Publishing Ltd, 2013. — P.. XVI.[http://www.rferl.org/content/amnesty_international_marks_golden_anniversary/24207842.html Amnesty International Marks Golden Anniversary]. [[Радио «Свобода»]], 12.12.2014.{{ref-en}}''Macalister T.'' [http://www.theguardian.com/business/2014/apr/22/energy-supply-russia-ukraine-gas-rich-countries-human-rights UK energy quest highlights human rights concerns in gas-rich countries]/ // [[The Guardian]]. — 22.4.2014.</ref> лору. == Схьавалар == Алиев Ильхам вина [[1961 шо|1961 шеран]] [[24 декабрь|24 декабрехь]] [[Бакох]]ахь, Азербайджанийн ССРн Пачхьалкхан Кхерамазаллин Комитетан Контрталламан декъан хьаькаман [[Алиев Хьайдар]]ан а, офтальмологин институтан лакхара Ӏилманан белхалочун [[Алиева, Зарифа Ӏазиз кызы|Алиева Зарифан]]<ref>{{Cite web|url=http://novodevichye.narod.ru/alieva.html|title=Новодевичье кладбище. Алиева Зарифа Азиз Гызы (1923-1985)|date=2012-11-03|accessdate=2018-01-30|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121103234155/http://novodevichye.narod.ru/alieva.html|archivedate=2012-11-03}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103234155/http://novodevichye.narod.ru/alieva.html |date=2012-11-03 }}</ref> а доьзалехь. Иза воцуш доьзалехь йара цуьнан йоккхаха йолу йиша — Севиль. Цуьнан кӀант, Алиев Ильхаман йишийн кӀант — {{гочданза 3|Алиев, Азер Махьмуд охӀлы|Азер|az|Azər Əliyev}}, ву Азербайджанан йеза атлетикин федерацин вице-президент<ref>{{cite news| title=Племянник президента поразил всех| url=https://ru.sputnik.az/life/20170212/408870533/plemannik-ilhama-aliyeva-porazil-video.html| author=| publisher=Sputnik Азербайджана| date=12.02.2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180614180618/https://ru.sputnik.az/life/20170212/408870533/plemannik-ilhama-aliyeva-porazil-video.html |date=2018-06-14 }}</ref>. === Ден агӀо === Цуьнан да — [[Алиев Хьайдар]] хилира Азербайджанан ПКХК куьйгалхо, цул тӀаьхьа Азербайджанан ССР Компартин ЦК Хьалхара секретаран даржехь куьйгалла дира республикехь, [[Москох]] дӀакхалххалц, цигахь болх бира ССРС министрийн советан (правительствон) Председателан гӀовс. Цуьнан схьавалар [[Нахичевань]] гӀалара дара. АлиевгӀер доьзал схьабаьллера [[Азербайджанаш эрмалойчохь|азербайджанийн]]<ref> * {{статья |заглавие = Бои в Сисиане под руководством Андраника против турок и азербайджанцев (август-сентябрь 1918 г.)|автор=А. Г. Симонян |издание=Вестник Ереванского университета /Общ. Науки/ |место=Ер. |страницы=36 |год=2005 |выпуск= |номер=2 (116)}} ''Прибыв в Сисианский район, Андраник со своими силами попытался утихомирить разбушевавшихся азербайджанцев. Несмотря на все попытки армянской стороны убедить их подчиниться решениям Центрального национального совета Зангезура и прекратить междоусобную войну, азербайджанцы продолжали свои вражеские действия. В этой ситуации по решению Андраника были захвачены наиболее агрессивные '''азербайджанские сёла''' Агуди, Вагуди, '''Джомартлу''', Ортакюз, Аравус, Урут и оттуда изгнаны вооруженные формирования мусаватистов.'' Этнический состав населения Джомартли зафиксирован в различных статистических материалах, где указывается, что оно населено татарами (то есть азербайджанцами). * {{книга |автор = |заглавие = Кавказский календарь на 1910 год. Часть 1 |место =Тифлис |том = |год = |страницы = 240 |isbn = }} ''Джамартлу, сел. Елисаветп. Зангезурск. 400 жит. 1908 г. Татары.'' * {{книга |автор = |заглавие = Кавказский календарь на 1912 год. Отдел статистический |место =Тифлис |том = |год = |страницы = 149 |isbn = }} ''Джамарлу с., Елис., Занг., тр.. 381 жит.'' * {{книга |автор = |заглавие = Кавказский календарь на 1915 год. Отдел статистический |место =Тифлис |том = |год = |страницы = 120 |isbn = }} ''Джомартлу с., Елис., Занг., тр.. 405 жит.'' * {{книга |автор = |заглавие = Памятная книжка Елисаветпольской губернии на 1910 год. Отдел IV |место =Елисаветполь |том = |год = |страницы = 90 |isbn = }} ''(там указано 292 жителя, все татары-мусульмане — прим.)'' </ref> [[Зангезуран уезд]]ан (тӀаьхьа [[Сисианан кӀошт]], хӀинца [[Сюникан область|Эрмалойчоьнан Сюникан область]]) [[Танаат (эвла)|Джомартли]] йуьртара, амма Хьайдар дуьнен тӀевалале дай кхелхира Нахичеване<ref>{{книга |автор = Thomas de Waal |заглавие = Black Garden: Armenia and Azerbaijan through Peace and War |издательство = New York University Press |год = 2004 |страницы = 306, прим. 7 |isbn = 0-8147-1944-9, 0-8147-1945-7 }}{{oq|ru|Some maintain that Heidar Aliev was actually born in Armenia in 1921, not in Nakhichevan in 1923. His younger brother, Jalal Aliev, interviewed on 4 November 2000, said that the Aliev family came from the village of Jomartly in Zangezur but had moved to Nakhichevan by the time Heidar was born.}}</ref><ref name="Ахундова">{{книга |автор = Э. Ахундова |заглавие = Гейдар Алиев. Личность и эпоха. Часть 1 |издательство = Озан |место =Баку |год = 2007 |страницы = 19—29 |isbn = }}</ref>. Хьайдаран денана схьайаьллера Уруд (хӀинца [[Эрмалойчоь]]нан [[Воротан (Сисианан кӀошт)|Воротан]] эвла) эвлара<ref name="Ахундова"/>. [[Файл:Heydar Aliyev childhood.jpg|thumb|250px|Алиев Хьайдаран доьзал]] Алиев Ильхаман воккхаха волу деваша — [[Алиев, Хьасан Ӏалирза охӀлу|Хьасан]] белхаш бина [[Азербайджанан Къоман Ӏилманийн академи|Азербайджанийн ССР ӀА]] Ботаникан институтан, Географин институтан директор, ткъа иштта Йерригсоюзан латтаӀаморан йукъараллин Азербайджанан филиалан председатель; вара бакъонца волу академик. Иза хаьржира Азербайджанийн ССР [[Азербайджанан Лакхара Совет|Лакхара Советан]] (парламентан) депутат а, Азербайджанан географин йукъараллин президент. Цуьнан кӀант, Алиев Ильхаман шича — [[Алиев, Расим Хьасан охӀлу|Расим]] архитектор вара, тӀаьхьа Азербайджанийн ССР Хьакъдолу архитектор, Азербайджанан Архитекторийн бертан вице-президент. 23 шарахь (1966—1998) иза Бакох гӀалан коьрта архитектор вара. ШолгӀа деваша — [[Алиев, Хьусейн Ӏалирза охӀлу|Хьусейн]], художник вара, {{гочданза 3|Азербайджанийн ССР Коммунистийн парти|Азербайджанийн ССР Компартин|en|Azerbaijan Communist Party}} «[[Халг газети|Коммунист]]» газетехь зорбанан меженан редакцин коьрта художник болх бира. Цунна йелира Азербайджанан Халкъан художникцӀе. Ильхаман кхоалгӀа деваша — [[Алиев, Агиль Ӏалирза охӀлу|Агиль]] вара Ӏилманча-экономист, Азербайджанан КЪӀА декъашхо-корреспондент. ВоьалгӀа деваша — [[Алиев, Джалал Ӏалирза охӀлу|Джалал]] хилира Ӏилманча-селекционер, академик, ӀА Президиуман декъашхо. Иза кхузза хаьржира [[Азербайджанан Милли Меджлис|Милли Меджлисан]] (парламентан) депутат, вара Россин йуьртабахаман Ӏилманийн академин, Украинин Аграрийн Ӏилманийн академин, Республика Беларусан Аграрийн Ӏилманийн академин кхечу пачхьалкхера декъашхо. Дейиша — [[Алиева, Рафига Ӏалирза кызы|Рафигах]] кхечира химин Ӏилманийн докторан Ӏилманан тӀегӀа, профессор, хилира Азербайджанан КЪӀА бакъонца йолу декъашхо. Иза Азербайджанан ССР некъаш дахкаран министрехь {{гочданза 3|Халафов, Рафикъ Расул охӀлу|Халафов Рафикъехь|az|Rafiq Xələfov}} марехь йара. Церан йоӀ, Алиев Ильхаман шича — [[Халафова, Фахрия Рафикъ кызы|Фахрия]] — художник-модельер, Азербайджана говзаллийн хьакъдолу гӀуллакххо. === Ненан агӀо === Цуьнан нана — [[Алиева, Зарифа Ӏазиз кызы|Алиева Зарифа]], йара лор-офтальмолог, Азербайджанийн ССР ӀА академик, профессор. Иза йина Нахичеванан автономин [[Шахтахты]] эвлахь. Ден агӀора санна, Алиев Ильхаман ненан агӀора а эрмалойчуьра бевлларш. [[Файл:Алиев и Топчибашев (cropped2).png|thumb|left|160px|Алиев Ӏазиз]] Цуьнан ненада — [[Алиев, Ӏазиз Мамед Керим охлу|Алиев Ӏазиз]]<ref>{{cite web|url=https://azertag.az/ru/xeber/1108237|title=Президент Ильхам Алиев принял заместителя председателя Совета Федерации Российской Федерации и председателя Народного Cобрания Республики Дагестан|publisher=АЗЕРТАДЖ|date=02.11.2017}}</ref> ваьлла [[Эриванан уезд]]ера Хамамлы эвлара<ref>{{книга |автор = |заглавие = Азиз Алиев. Каталог |место = Баку |издательство = Зия |год = 2013 |страницы =59 |isbn = }}</ref>.Лор хилла, цуо тӀаьхьа куьйгалла дина [[Азербайджанан медицинан университет|Азербайджанан медицинан институтехь]], цул тӀаьхьа [[Бакохан пачхьалкхан университет|Азербайджанан пачхьалкхан университета]]н ректор хилла, кхин дӀа – Азербайджанийн ССР могашалла Ӏалашйаран халкъан комиссар. [[Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀом]] болуш А. Алиевх хилира [[Азербайджанийн ССР Лакхара Совет]]ан председатель, цул тӀаьхьа хӀоттийра ДегӀастанан ВКП(б) обкоман Хьалхара секретарь (де-факто ДегӀастанан куьйгалхо). Ший а ненаваша — {{гочданза 3|Алиев, Тамерлан Ӏазиз охӀлу|Тамерлан|az|Tamerlan Əliyev}} а, [[Алиев, Джамиль Ӏазиз охӀлу|Джамиль]] а хилира лоьраш, медицинийн Ӏилманийн докторш. Алиев Тамерлан эндокринолог вара, болх бира Азербайджанан Могашалла Ӏалашйаран министраллан коьрта терапевт, йелира сийлахь цӀе – Республикин Хьакъдолу Ӏилманан гӀуллакххо а, Пачхьалкхан преми (1981). Алиев Джамилах онколог хилира, тӀаьхьа профессор, КЪӀА бакъонца волу декъашхо. Джамилан кӀант, Алиев Ильхаман шича — [[Алиев, Ӏазиз Джамиль охӀлу|Ӏазиз]] ву медицинийн Ӏилманийн доктор, [[И. М. Сеченовн цӀарах Хьалхара Москохан пачхьалкхан медицинан университет]]ан Бакохан филиалан ректор. Цхьаъ бен йоцу ненайиша — {{гочданза 3|Алиева, Гюлара Ӏазиз кызы|Гюлара|en|Gulara Aliyeva}} хилира пианист, композитор, хьехархо. Цуо йина музыкин гӀирсийн ансамбль «{{гочданза 3|Дан улдузу|Дан улдузу|az|Dan ulduzu (instrumental ansambl)}}»; цунна йелла сийлахь цӀе Хьакъдолу говзаллийн гӀуллакххо (1977), говзалла Ӏаморан кандидатан Ӏилманан тӀегӀа (1966)<ref>{{cite news | title=Алиева Гюляра Азиз гызы| url=http://mugam.musigi-dunya.az/ru/a/aliyeva_gulara.html|author=|publisher=Энциклопедия мугама| date=}}</ref>. == Биографи == === Дешар === [[1977 шо|1977 шарахь]] чекхйаьккхина Бакох гӀалан № 6 йолу йуккъера ишкол, деша хӀоьттина [[Россин АГӀМ Москохан пачхьалкхан дуьненайукъара йукъаметтигийн институт (Университет)|Москохан пачхьалкхан дуьненайукъара йукъаметтигийн институт]] (МГИМО). Институт чекхйаккхарца, [[1982 шо|1982 шарахь]] иза МГИМОн аспирантуре вахна. Оццу шарахь, [[Андропов, Юрий Владимирович|Андроповс]] кхайкхарца, АлиевгӀеран доьзал кхелхина Москоха. Журналиста [[Михаил Гусман]]а МГИМО хӀоттарх хаттар дича, Алиев Ильхама жоп делира: {{цитата|Со дӀаийцира исправкица, цуо официалан чӀагӀдора, ма-дарра сан пхи бутт баьлча 16 шо кхачар. Хьалхара дешаран шо дара уггаре жоьпаллин. Цхьаъ ду Азербайджанан Компартин ЦК секретаран кӀантана Бакохахь дешар, ткъа кхин ду — [[Москох]]ахь, кхечу хьолехь, кхин тӀе къуоначу шерашкахь. Амма аса да йуьхьӀаьржа ца хӀоттийра, институтехь дика дийшира, цул тӀаьхьа аспирантурехь<ref name="Ильхам">Формула власти: 55 интервью в золотом галстуке. - М.: ТЕРРА-Книжный клуб, 2005. - 580 с.</ref> а дика дийшира.}} === Карьера === ==== Хьехаран гӀуллакх ==== 1985 шарахь историйн Ӏилманийн кандидатан Ӏилманан тӀегӀа йоккхуш диссертаци чекхдаьккхина, иза висира Москохан пачхьалкхан дуьненайукъара йукӀаметтигийн институтехь хьехархочун балхахь<ref name="Алиев">[http://umos.mgimo.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=157&Itemid=2 Управление международных и общественных связей МГИМО (У) МИД …] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081003104643/http://umos.mgimo.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=157&Itemid=2 |date=2008-10-03 }}</ref>. ==== Бизнес ==== [[Файл:Путин c Премьер-министром Азербайджана Ильхамом Алиевым.jpg|left|150px|thumb|<center>Азербайджанан премьер-министр Алиев Ильхам а, Россин президент [[Путин Владимир]] а. [[Ялта]], [[2003 шо]]</center>]] Хьехархочун гӀуллакхал тӀаьхьа Алиев Ильхам долара бизнес лело волавелира. [[1991 шо|1991 шарахь]] иза куьйгалле хӀоьттира «Ориент» фирман<ref name="Жизнь">{{cite news | title=И. о. отца| url=http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=853916f3-9cc3-4b36-b832-98a8e7089a59&docsid=402862|author=ВАСИЛИЙ МИХАЙЛОВ|publisher=Журнал «Власть | date=11.08.2003}}</ref>, ткъа 1992 шарахь кхелхира [[Истамбул]]е, хӀунда аьлча фирман коьрта гӀуллакх Туркойчоьнца доьзна дара. Даймехка вирзира Алиев Хьайдар республикин президент хилча. ==== Политикин карьерин йуьхьиг ==== [[1994 шо|1994 шерера]] 2003 шеран август кхаччалц — вице-президент, цул тӀаьхьа «SOCAR» ([[Азербайджанан Республикин Пачхьалкхан Мехкдаьттан Компани]]н) хьалхара вице-президент. Дакъа лецира «Алиев Хьайдаран мехкдаьттан стратеги» кхочушйеш. Иштта жигара дакъа лецира дозан арахьара мехкдаьттан компанешца дийцаршкахь, уьш чекхдевлира, «БӀешеран контракт» цӀе тиллинчу бартан куьг йаздарца. Алиев Ильхам автор ву маьрша Азербайджанан цхьа могӀа мехкдаьттан политикин геополитикийн аспектийн талламан белхийн.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://ru.president.az/president/biography|title=Официальный сайт президента Азербайджанской Республики - ПРЕЗИДЕНТ » Биография|publisher=ru.president.az|accessdate=2017-03-29}}</ref> [[1995 шо|1995 шарахь]] хаьржира, ткъа [[2000 шо|2000 шарахь]] йухахаьржира [[Азербайджанан Милли Меджлис]]ан депутат<ref name="Жизнь" />. Амма [[2003 шо|2003 шарахь]] [[Азербайджанан премьер-министр]]ан дарже хӀоьттина охьабиллира депутатийн болх. == Президенталла == [[Файл:Dmitry Medvedev 2 November 2008-3.jpg|280px|слева|мини|<center>Азербайджанан, Россин, Эрмалойчоьнан Президенташ— Алиев Ильхам, [[Медведев Дмитрий]], [[Саргсян Серж]] [[Ламанан Карабахан деклараци (2008)|Ламанан Карабахан декларацин]] куьг йаздечу заманахь ([[Майендорф]], [[2008 шо]])</center>]] [[2003 шо|2003 шеран]] [[15 октябрь|15 октябрехь]] махкахь хилира [[Президентан харжамаш Азербайджанехь (2003)|президентан харжамаш]], цигахь толам баьккхира Алиев Ильхама, 79,46 % кхаьжнаш тесна<ref>{{cite news | title=Столкновения в Баку: есть две жертвы |publisher=Русская служба Би-би-си | url=http://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_3197000/3197588.stm| date=2003-10-16| lang=ru}}</ref>. Дуьненайукъара тергончийн хаамашца, харжамашкахь шортта кхачам бацарш билгалбехира. Оппозицис харжамийн жамӀ къобал ца дира, шолгӀачу дийнахь [[Мусават]] партера 3 эз. сов оппозицин президентан кандидатийн агӀончаш буьйлабелира йуккъерачу урамашкахула Азадлыг майдане. Оцу меттиге йеира чоьхьарчу гӀуллакхийн эскаран полк. Ӏиттабаларшкахь хилира бохам хилларш а бара<ref>{{cite news | title=Оппозиции намяли Баку |author=Сергей Ъ-Николаев, Борис Ъ-Волхонский|publisher=Газета «Коммерсантъ»| url=http://www.kommersant.ru/doc.aspx?fromsearch=3674d636-71e5-4c24-88d7-f3b54b356620&docsid=420531| date=2003-10-17| lang=ru}}</ref>. Шен инаугурацин къамелехь Алиев Ильхама кхайкхийра: {{цитата|Со теша Азербайджанан ирсе тӀаьхье хирг хиларх. Тешна ву, вайн мохк кхин дӀа а кхуьур бу, чӀагӀлур бу аьлла. Демократи Азербайджанехь кхин дӀа а кхуьур йу, хуьлийтар йу политикин плюрализм, дешан маршо. Вайн мехках хӀокху заманан пачхьалкх хир йу. Иза дархьама, Азербайджанехь дукха хӀумнаш дан деза. Амма иза дерриг дан, Азербайджанах онда пачхьалкх йан, уггаре хьалха, махкахь дӀайахьа йеза Алиев Хьайдаран политика<ref>{{книга |автор = Цыганов, Олег Владимирович |заглавие = Ильхам Алиев: открытый мир |оригинал = {{lang-en|Ilham Aliyev: Open world}} |место = М. |издательство = [[Хроникёр]] |год = 2008 |страницы = 8 |isbn = 978-5-901238-52-3, ББК 63.3(2)6-8 }}</ref>. }} Азербайджанехь а, дозанал арахьа а пачхьалкхан керлачу куьйгалхочо тӀаьхь-тӀаьхьа хийцамаш бийр бу моттара, Малхбузен герга боьлхуш, политикин дахарна либерализаци йеш, пачхьалкх чӀагӀйеш. Шуьйра йаьржинчу ойланца, къона президент тоъал зиеделла вацара, политика йовза хьожуш вацара, ден йолу харизма йацара, ткъа цундела цуьнгара урхаллин онда хатӀ гурд у аьлла цхьан а хеташ вацара. Йуьхьанца Алиев Ильхам верриг а воьзна вара ширачу урхаллин элитех, хӀунда аьлча дерриг ладаме министрийн даржашкахь бисинера, цуьнан дас хӀиттийнарш<ref>{{cite news | title=Ильхамово царство|publisher=Еженедельник "Коммерсантъ" |author=Наргиз Асадова| url=http://kommersant.ru/doc/622324| date=2005-10-31|lang=ru}}</ref>. Ему потребовалось два года, чтобы подготовить смену аппарата. [[2008 шо|2008 шеран]] [[15 октябрь|15 октябрехь]] [[Президентан харжамаш Азербайджанехь (2008)|президентан харжамашкахь]], харжамхойн 88 % сов аьзнаш гулдина, тоьлла, Алиев Ильхам шолгӀа а хаьржира Азербайджанан Республикин президентан дарже. Правительствон хӀоттам хийца ца белира ала мегар ду. [[2013 шо|2013 шеран]] июнехь «Керла Азербайджан» партин V гуламехь Алиев Ильхаман кандидатура аратеттира [[Президентан харжамаш Азербайджанехь (2013)|президентан харжамашка]], уьш хилира [[9 октябрь|9 октябрехь]]<ref>[https://ru.president.az/articles/8393 V съезд партии «Ени Азербайджан» выдвинул кандидатуру председателя партии, Президента Азербайджана Ильхама Алиева на предстоящих в октябре 2013 года президентских выборах]. Официальный сайт президента Азербайджана.</ref>. Харжамийн жамӀашца пачхьалкхан карара куьйгалхочо Алиев Ильхама 84,6 % кхаьжнаш гулдира. Иза кхайкхийра Азербайджанан ЦХК куьйгалхочо Панахов Мазахира. Харжамашка баьхкира 72 % харжамхой<ref>{{Cite web |url=http://news.mail.ru/politics/15133406/?frommail=1 |title=Ильхам Алиев победил на выборах в Азербайджане |accessdate=2013-10-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140223000542/http://news.mail.ru/politics/15133406/?frommail=1 |archivedate=2014-02-23 |deadlink=yes }}</ref>. Французийн талламан OpinionWay институто 2019 шарахь 9 хаттар дира азербайджанан халкъе, цара меттаха йехира тӀаьхьарчу (2018—2019) шарахь хилла процессаш. Хеттарийн жамӀашца 85,1 % декъахочо дикачу агӀора хастийра карара президентан гӀуллакх<ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/en/xeber/President_Ilham_Aliyev_increased_last_years_rating_and_voters_high_confidence_VIDEO-1267341|title=President Ilham Aliyev increased last year’s rating and voters’ high confidence VIDEO|publisher=azertag.az|lang=en|accessdate=2019-04-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.eupoliticalreport.eu/as-eu-azerbaijan-partnership-strengthens-survey-shows-strong-support-for-aliyevs-policies/|title=As EU-Azerbaijan Partnership Strengthens, survey shows strong support for Aliyev’s policies {{!}} Eupoliticalreport|date=2019-04-11|publisher=www.eupoliticalreport.eu|lang=en|accessdate=2019-04-16}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190416040819/https://www.eupoliticalreport.eu/as-eu-azerbaijan-partnership-strengthens-survey-shows-strong-support-for-aliyevs-policies/ |date=2019-04-16 }}</ref>. === Ӏедал чӀагӀдар === Алиев Ильхам Ӏедале веира, 1993 шарахь дуьйна Азербайджанан куьйгалла дина шен да Алиев Хьайдар хийцина. Цул сов иза куьйгалле веира дас кхоьллинчу «[[керла Азербайджан]]» партин, иза а республикин куьйгаллехь йу 1993 шарахь дуьйна. Азербайджанан ша политикин а, пачхьалкхан а кечйина Алиев Хьайдар волуш, 1995 шарахь тӀеийцира [[Азербайджанан Конституци|керла Конституци]] (цул хьалха йара 1978 шеран [[Азербайджанийн ССР]] Конституци, кхечу тайпанан пачхьалкхан). 2003 шарахь октябрехь «[[Россин газет]]ан» йеллачу интервьюхь, Алиев Ильхама элира, ''«хӀинцалера Азербайджан — Алиев Хьайдаран кхоллам бу, цуо мехкана диначух сахьташкахь дийцина вер вац. Цуьнан некъ дӀабахьа беза вай а»'', ''«со даиман а гӀиртина, гӀертара а ву дех тера хила».''<ref>{{cite news | title=Ильхам Алиев: Новаторство в политике? Ни в коем случае!|publisher=«Российская газета»| url=https://rg.ru/2003/10/21/aliev.html|date=2003-10-21|author=Владимир Богданов| lang=ru}}</ref> [[2005 шо|2005 шеран]] октябрехь Азербайджанехь кхайкхийра пачхьалкхан харцам бан гӀортарх лаьцна, цунна бехкен вина лецира 12 стаг, царна йукъахь вара экономика кхиоран министр [[Алиев, Фархад Шовлат охӀли|Ф. Алиев]], финансийн министр [[Фикрет Юсифов|Ф. Юсифов]], могушаллаӀалашйаран министр [[Инсанов, Ӏали Биннятович|А. Инсанов]], «Азерхими» пачхьалкхан концернан президента Ф. Садыгов, Азербайджанан ӀА экс-президент [[Салаев, Эльдар Юнис охӀли|Э. Салаев]]<ref>{{cite news | title=В Баку ждут переворота |publisher=«Российская газета» |author=Евгений Шестаков | url=https://rg.ru/2005/10/24/baku-mitingi.html| date=2005-10-24|lang=ru}}</ref><ref>{{cite news | title=Азербайджанский экс-министр сознался в подготовке переворота|publisher=Лента.Ру | url=https://lenta.ru/news/2005/11/02/insanov/| date=2005-11-02|lang=ru}}</ref>. Дуьненайукъара къоьллин тобанан (International Crisis Group) аналитикин докладца, оппозицин йукъахь йуьхьанца {{цитатин йуьхьиг}} лорура, Алиев Ильхьаме мехкан урхалла дан лур дац аьлла. Цхьаболчарна гора иза тайпанан кхечу декъахочунна аьттонца дехьаваларан кеп. ТӀаккха а, Алиев Ильхам хилира говза политик, иза ца везачарна хетарг ца хуьлуш. Иза кхетара, урхаллин уггаре боккха кхерам гӀийла оппозицех ца хилар, ткъа урхаллера элитех хилар. Алиев Хьайдар валаро куьйгаш даьстира оцу «ширачу гвардин» дукхаха болчу ладаме декъашхойн, царна лаара къоначу, зеделла воцучу президентан тӀехь урхалла дан. Цунна куьйгалла дира президентан девашас [[Алиев Джалал]]а а, цуьнан гергара нийсархочо, [[Инсанов, Ӏали Биннятович|Инсанов Ӏалис]] — ладаме еразийн тайпанан [Эрмалойчуьра бевлла азербайджанаш] корта болчу, урхаллера «Керла Азербайджан» парти кхоьллина волчу, могушаллаӀалашйаран министро. Йуьхьанцалерачу Ӏедалан консолидаци йан гӀертаран шен белхашкахь Алиев Ильхама билгалдоккхура, шен ден политика дӀахьур йу олий, ца гӀертара правительствехь цхьан а ладаме хийцам бан… Ильхам морса чекхвелира шен политикин мостагӀашца. Инсанов а, [[Алиев, Фархад Шовлат охӀли|Алиев Фархад]] а лецира харцам бан гӀортарх бехке бина, кхел йира коррупци а, къоланаш а дарна. Правительство буьрса охьатаӀийра оппозици [[Парламентан харжамаш Азербайджанехь (2005—2006)|2005 шеран ноябрехь хиллачу]] парламентан харжамаш чекхбевлча. Оцу белхаша гӀодира гӀийла президент хетар дӀадоккхуш, амма цара новкъарло йира цуьнан хийцамхочуьн имиджан… Еразийн лидер Инсанов лацаро, чекхйаьккхира азербайджанан политикин факторан регионашкара тайпанийн сийлалла. Нахичеванхоша а, мелла а кӀезиг еразаша латтабора алсама коьрта меттигаш, амма президентан муьтӀахь хилар а, гергахь хилар а ладаме дара оцу я кхечу регионан тайпанех хиларал. Шен дех къаьсташ, Ильхаман болх бар гӀоле хийтира, Бакохахь кхиинчу, дукха хьолехь бизнесехь аьтту хиллачу, алсама цивилизаци йолчу адамашца. Мехкдаьттан экспортан ладаме сано таро йира кхин дӀа а президентан Ӏедалан консолидаци йарехь а, олигархийн хӀучӀагӀдеш а<ref name="VULNERABLE">{{cite news | title=Azerbaijan: Vulnerable stability |publisher=International Crisis Group| url=https://www.refworld.org/docid/4c84c1b52.html| date=2010-09-03|lang=en}}</ref>. {{цитатин чаккхе}} Президентан шолгӀачу заманахь, [[2009 шо|2009 шеран]] 18 мартехь, махкахь хилира [[Конституцин референдум Азербайджанехь (2009)| Конституцин чохь хийцамаш баран референдум]]. Иза дагадаийтинарг йара куьйгаллера «Керла Азербайджан» парти. Референдуман жамӀашца хийцамашна кхаж тесира 90 % кхаж таса баьхкинчех. Къобал бинчу хийцамех цхьаммо бара (цунна кхаж тесира 92,17 % харжамхоша) бакъо йелира цхьаьна стаганна шиннал сов харжа<ref>{{cite news | title=Ильхам Алиев получил право избираться бесконечное количество раз|publisher=Лента.Ру| url=https://lenta.ru/news/2009/03/19/officially/| date=2009-03-19 }}</ref>. Шуьйра йаьржина ойла йу, референдумо мостагӀалла лелочу урхаллин элитин тобанашна хаийта дезара, гергарчу заманахь Ӏедал хийцадаларх кхерам ца хилар. [[Оппозици]]с бехке вира Алиев, Азербайджанах [[монархи]] йарах, ткъа [[Европин комисси]]с референдуман мах хадийра демократии кхиорехь «йуханехьа ладаме гӀулч йу аьлла<ref name="VULNERABLE" />. [[Венецин комисси]]с шен жамӀехь Азербайджан ''«президенто шен кара шуьйра Ӏедал лаьцна мохк бу»''<ref>{{cite news | title=Азербайджанская оппозиция критикует поправки к конституции|publisher=Institute for War & Peace Reporting| url=https://iwpr.net/ru/global-voices/azerbaydzhanskaya-oppoziciya-kritikuet|date=|author=Zarema Velikhanova| lang=ru}}</ref> аьлла. Цул тӀаьхьара конституцин референдум хилира президентан кхоалгӀачу заманахь, [[Конституцин референдум Азербайджанехь (2016)|2016 шеран 26 сентябрехь]]. ХӀинца иза дагадаийтинарг хилира ша Алиев Ильхам<ref name="k2">{{cite news | title=Конституционный референдум в Азербайджане: продление президентского срока и не только|publisher= Би-би-си| url=https://www.bbc.com/russian/features-37456338|date=2016-09-24|author=| lang=ru}}</ref>. Гражданашка кховдийра президентан хан 5 шеран тӀера 7 шере йахйарна кхаж таса аьлла, [[Азербайджанан вице-президент|Хьалхара вице-президентан]] а, вице-президентан<ref name="k2"/> а даржаш кхоьллира. Кховдийначу хийцамашна йукъахь йара кхин а ши пункт, уьш хьакхалуш йара законашкхолларан а, кхочушдаран а Ӏедалан гӀуллакхех. Алиев Хьайдар волуш, Ильхам премьер-министран даржехь волуш, хилира [[Конституцин референдум Азербайджанехь (2002)|референдум]], цуьнан жамӀашца мехкан президентан бакъонаш, нагахь иза хенал хьалха дӀавалахь, дӀа ца ло парламентан председателан, ткъа дӀало премьер-министран. Оцу хенахь гражданашка кхаж таса кховдийра, нагахь президент шен лаамца дӀавалахь цуьнан бакъонаш премьер-министран дӀа ца ло, ткъа Хьалхара вице-президентан ло аьлла а, президентана Милли Меджлис (парламент) дӀасахеца бакъо ло аьлла а, пачхьалкхан куьйгалхочун рогӀера боцу харжамаш кхайкхо а<ref name="k2"/>. 2016 шеран референдуман берриг 29 хийцам къобал бира 90 - 95 % харжамхойн кхаьжнашца. И референдум йемал йира [[Европин Кхеташо]]но, цуо мехкан демократии кхиоран хӀума тохар санна мах хадийра цуьнан.<ref>{{cite news | title=Азербайджан: диктатура использует процедуру|publisher= Русская служба Радио Свобода| url=https://www.svoboda.org/a/28014811.html|date=2016-09-26|author=| lang=ru}}</ref> ТӀаьхьадогӀучу шеран 21 февралехь Алиев Ильхама шен зуда [[Алиева, Мехрибан Ариф кызы|Мехрибан]] Азербайджанан Хьалхара вице-президентан дарже хӀоттийра<ref>{{cite news | title=Президент Азербайджана назначил свою жену первым вице-президентом|publisher= «Российская газета»| url=https://rg.ru/2017/02/21/prezident-azerbajdzhana-naznachil-svoiu-zhenu-pervym-vice-prezidentom.html|date=2017-02-21|author=Владислав Воробьев| lang=ru}}</ref>. Цул хьалха (2005 шарахь дуьйна) иза йара Милли Меджлисан депутат. Нагахь [[РӀА ДЭДЙИ]] Советийн хилла талламийн центранкоьрта Ӏилманан белхалочо В. Мухановс Азербайджанера политикин системин «неомонархи» аьлла мах хадийнехь, ткъа ӀаьржахӀордан регионан мехкийн социалан-политикин институтан лакхарчу Ӏилманан белхалочун В. Новиковн хетарехь ''«из ахӀотторо цуо рогӀера гӀулч йаьккхира кхин дӀа а шен Ӏедал некъашка дӀадаларехьан новкъа»''<ref>{{cite news | title=Эксперты о назначении жены Алиева вице-президентом: «В Азербайджане формируется неомонархия»|publisher= Московский Комсомолец| url=https://www.mk.ru/politics/2017/02/21/eksperty-o-naznachenii-zheny-alieva-viceprezidentom-v-azerbaydzhane-formiruetsya-neomonarkhiya.html|date=2017-02-21|author=| lang=ru}}</ref>. АЦШан Азербайджанехь хиллачу векало Казларич Ричарда иштта элира: «Зуда мехкан хьалхара вице-президентан дарже хӀоттор монархин агӀора гӀулч йу" аьлла<ref>[https://www.meydan.tv/ru/site/politics/21308/ Комментарии Казларича для Meydan TV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190218052908/https://www.meydan.tv/ru/site/politics/21308/ |date=2019-02-18 }} // Meydan TV, 22.02.2017.</ref>. 2016 шеран 29 ноябрехь парламенто, инарлин прокуроро Гаралов Закира кховдорца, закон тӀеийцира, цуьнца зуламан жоьпалле озаво азербайджанийн президент публикехь вистхуьлуш, публикера кхолламашкахь йа МХГӀ сийсазваккхарна<ref>{{cite news | title=В Баку приняли закон об ответственности за оскорбление президента в сети|publisher=РИА Новости| url=https://ria.ru/20161129/1482440814.html| date=2016-11-29}}</ref>. Иштта, бехкечарна гӀуда туху 500—1000 манат (оцу хенан 19—37 эзар сом), йа шина шеранна гӀуданан белхаш бойту, йа чувуллу шина шаранна, ткъа бакъо «интермашин хаамийн ресурсашкахь» йохийнехь, тӀаккха кхел йу 1000—1500 манат гӀуда (оцу хенан 37—58 эзар сом) йа чувулла кхаа шаранна<ref>{{cite news | title=В Азербайджане ввели наказание за оскорбление президента в интернете|publisher=[[РБК (газета)|РБК]]| url=https://www.rbc.ru/politics/30/11/2016/583e23d29a794766dc7c2b65| date=2016-11-30}}</ref>. Цул тӀаьхьарчу шарахь Президентан администрацис парламенте оцу йаззаман проектан хийцам кховдийра<ref>{{cite news | title=В Азербайджане предложили ужесточить наказание за оскорбление президента|publisher=Интерфакс| url=https://www.interfax.ru/world/559050| date=2017-04-19}}</ref>, аьхка парламенто кхин а чӀагӀйира кхел, цунна хӀинца гӀуда айира 1500—2500 манате кхаччалц, йа хан тухура 5 шаре кхаччалц, ткъа нагахь иштта сийсазвар интермашера шен йоцу аккаунташка а, профилашка а хӀиттайахь, тӀаккха лерина 2000 - 3000 манат<ref>{{cite news | title=За оскорбление президента накажут тюрьмой до 5 лет|website=meydan.tv| url=https://www.meydan.tv/ru/article/za-oskorblenie-prezidenta-nakazhut-tyurmoj-do-5-let/?/ref=redirect| date=2017-06-01}}</ref> гӀуда. ==== Политикин ражан амал ==== Азербайджанехь хӀоттайелла [[политикин раж]] цхьаболчара дустура [[Азербайджанийн ССР|Советийн Азербайджанан]] ражца (цу тӀе Советийн политикин ражаш иштта тайп-тайпана йара, [[Пролетариатан диктатура|белхалойн классан Ӏедалера]], [[Сталинизм|Сталинан долара Ӏедалан ражера]], [[Хрущёвн йовхо|Хрущёвн]] а, [[Перестройка|перестройкин]] а либерализаце кхаччалц). Румянцев Сергейс чӀагӀдарца ''«тайп-тайпана нахера сих-сиха хаза тарло, хӀинцалера политикин раж кхин а „гӀуо“ йа [[Авторитаризм|авторитаран]] йу советийнчул»''<ref name="d1">{{cite news | title=Ускользающая современность: постсоветская модернизация Азербайджана. Социологическое эссе|website=Historians.in.ua| url=http://www.historians.in.ua/index.php/en/doslidzhennya/1641-sergej-rumyantsev-uskol-zayushchaya-sovremennost-postsovetskaya-modernizatsiya-azerbajdzhana-sotsiologicheskoe-esse|date=2015-09-30|author=Сергей Румянцев| lang=ru}}</ref>. Азербайджанан политикин хӀоттамехь шена цунна гучудаьлла хиллачу пачхьалкхан (аьлча а Советийн) тӀаьхьенан институцин дуккха хьесапаш: Ӏедало кхоьллина «Керла Азербайджан» партино чӀогӀа дагайоуьйту Компарти; президентан Милли Меджлисо (парламенто) а, министрийн гӀуллакхо а беш болу Ӏаткъам, [[Азербайджанан Лакхара Кхеташо|Лакхара Кхеташоно]] бийриг санна бу; [[ССРС йохар]]а тайпанийн хӀоттам бохам муххале а ца бира, иза кхин а бисира Алиев Ильхам волуш<ref name="d1"/> а. Цу тӀе Румянцев ца гӀерта хӀинцалерачу ражан специфика советийн ражан тӀаьхьенан ойлане, иза хьоьжа Азербайджанехь хӀоьттина раже ерриг авторитаран<ref name="d1"/> йолуш санна. Оттавей Марина гӀиртира азербайджанан политикин системин специфика ах-авторитаран йу ала<ref name="d1"/>. Америкин правительствон боцу [[Freedom House]] кхолламан бакъо ларйаран эксперташ дийцарехь Азербайджанера политикин раж чӀагӀйар 1993 шарахь Ӏедале Алиев Хьайдар варца йолайелира, ткъа иза кӀанта Ильхама хийцинчун тӀаьхьа, «репрессеш» цӀеххьана чӀагӀйелира, тӀаккха 2015 шеран кхолламан чоьтехь жамӀ до, ''«Азербайджанехь урхалла деш йу [[авторитаран раж]]»''<ref>{{cite news| title=Freedom in the World 2018 Azerbaijan| publisher=Freedom House| url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2018/azerbaijan| lang=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190716171643/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2018/azerbaijan |date=2019-07-16 }}</ref><ref>{{cite news| title=Freedom in the World 2015 Azerbaijan| publisher=Freedom House| url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2015/azerbaijan| lang=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191002050424/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2015/azerbaijan |date=2019-10-02 }}</ref>. [[Economist Intelligence Unit]] хӀоттийна «2016 шеран дуьненан мехкийн демократин индексехь», Азербайджано йаьккхира 148-гӀа меттиг авторитаран ражан мехкашна йукъахь<ref>{{cite news| title=Democracy index 2011| publisher=Economist Intelligence Unit| url=http://www.sida.se/Global/About%20Sida/S%C3%A5%20arbetar%20vi/EIU_Democracy_Index_Dec2011.pdf| date=2011| lang=en| archiveurl=https://web.archive.org/web/20120617042553/http://www.sida.se/Global/About%20Sida/S%C3%A5%20arbetar%20vi/EIU_Democracy_Index_Dec2011.pdf| archivedate=2012-06-17}}</ref>. Гулиев Зафара политолого санна тидам барца, 2003 шарахь Алиев Ильхьам махкахь Ӏедале варца, Азербайджанехь доладелира планан барамца [[Алиев Хьайдаран адамаллин культ|веллачу президентан адамаллин культ]] чӀагдар, Азербайджанан керла исторега йухахьажаран кампани йолайелира<ref>{{cite news |title=Зафар Гулиев: Азербайджан в тисках клана и культа личности |publisher=ИА REGNUM |date=2011-07-06 |url=https://regnum.ru/news/1422456.html }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200529060721/https://regnum.ru/news/1422456.html |date=2020-05-29 }}</ref>. «Дуьненайукъара къоьллин тобано» шен докладехь билгалдоккху, Алиев Хьайдаран адамаллин культ — Азербайджанан идеологин бух, иза лаьтта, Алиев Хьайдара Азербайджан кӀелхьарайаьккхина бохучу тӀехь, цу тӀе и адамаллин культ дехьайолу цуьнан кӀантана Алиев Ильхьамна<ref name="crisisgroup">[http://www.crisisgroup.org/ International Crisis Group]. Europe Report N°207 — 3 September 2010. [http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/europe/caucasus/azerbaijan/207%20Azerbaijan%20-%20Vulnerable%20Stability.ashx Azerbaijan: Vulnerable stability] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120728130609/http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/europe/caucasus/azerbaijan/207%20Azerbaijan%20-%20Vulnerable%20Stability.ashx |date=2012-07-28 }}</ref>. === Экономикин политика === [[Файл:Baku pipelines.svg|мини|350px|слева|<center>[[Алиев Ильхаман президенталлин шерашкахь йиллина мехкдаьттабиргӀа Бакох — Тиблиси — Джейхан]] (баьццара) а, [[Къилбакавказан газбиргӀа|ГазбиргӀа Бакох — Тиблиси — Эрзурум]] (можа)</center>]] 2003 шарахь Алиев Ильхьам Ӏедале варца волавелира экономика кхиоран леррина программаш тӀеэца, царна йукъахь йу «Азербайджанан Республикин Къоьлла а, экономикин кхиор а охьадаккхаран пачхьалкхан программа (2003—2005 шераш)», «Азербайджанан Республикин регионаш социалан-экономикин кхиоран пачхьалкхан программа (2004—2008 шераш)», «Азербайджанан Республикин мукъазаллин стратеги» (2006—2015 шераш), «Азербайджанан регионаш социалан-экономикин кхиоран пачхьалкхан 2014—2018 шерашна лерина программа» иштта дӀа а.<ref>{{Cite web|url=http://files.preslib.az/projects/republic/ru/azr3_1.pdf|title=Управление делами Президента Азербайджанской Республики — Президентская библиотека — Общая информация|author=|website=|date=|publisher=}}</ref> [[Алиев, Хьайдар Ӏалирза охӀли|Алиев Хьайдаран]] мехкдаьттан стратеги дӀахьуш, Алиев Ильхьама 2004 шарахь «Мехкдаьттах а, газах а хилла сан урхаллин йехачу ханна йолу стратеги (2005—2025 шш.)» цӀе йолу Омар даьккхира<ref>{{Cite web|url=http://www.base.spinform.ru/show_doc.fwx?rgn=10846|title=Указ Президента Азербайджанской Республики «Об утверждении Долгосрочной стратегии по управлению доходами от нефти и газа»|website=base.spinform.ru|lang=ru|accessdate=2018-01-30}}</ref>. Алиев Ильхаман президенталлин йуьхьанцара муьрехь гуора [[мехкдаьттан мехаш|энергоресурсийн экспорт]] чоьтах [[экономика айайалар]]. Алиев Ильхаман хьалхара президентан хенахь болх бан йолайелира Россин гуо тесна йехкина коьрта экспортан биргӀанаш: мехкдаьттабиргӀа [[Бакох—Тиблиси—Джейхан]] (йолайелла 2005 шеран майхь, мА-балло чӀогӀа болх бан йолайелла 2006 шеран июль кхочуш), газбиргӀа [[Бакох—Тиблиси—Эрзурум]]. Нагахь 2002—2005 шерашкахь [[ДЧС тӀекхетар]]ан шеран йуккъера болар 10 % гергга хиллехь, ткъа 2005 шарахь ДЧС тӀекхетар хилира 26,4 %, ткъа 2006 шарахь кхечира рекордан тӀегӀане – 34,5 %. 2007 шарахь и гайтам охьабелира 25 %, цул тӀаьхьа экономика кхиаран болар цӀеххьана охьадуьйжира. 2014 шарахь ДЧС кхиар хилира 2,8 %, мехкдаьтта даккхар охьадаккхарна а, мехкдаьттан доцу дакъа шордарна, мехкдаьттан дакъа охьаделира ДЧС барамах 37 % кхаччалц<ref name="ВБ2014">World Bank Group [http://www.worldbank.org/content/dam/Worldbank/document/Azerbaijan-Snapshot.pdf Azerbaijan Partnership Program Snapshot] — апрель 2015. — С. 2.</ref>. ТӀаккха а, [[Дуьненайукъара валютин фонд|ДВФ]] хаамашца 2014 шарахь экспортан берриг чухоамах долу мехкдаьттан а, газан а дакъа хилира 87 % а, 7 % а, хӀоранна<ref name="МВФ2014">Доклад МВФ по Азербайджану 2014 года ([http://www.imf.org/external/pubs/ft/scr/2014/cr14159.pdf Republic of Azerbaijan: 2014 Article IV Consultation-Staff Report]). — С. 4.</ref>. Алиев Ильхьама ма-кхайкхадарра, 2015 шарахь Азербайджанан экономикера мехкдаьттан фактор хилира 30 %<ref>{{Cite web |url=http://www.vesti.az/news/250457 |title=Президент Ильхам Алиев: «Нефтяной фактор в нашей экономике составляет 30 %» |accessdate=2015-06-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150602201451/http://vesti.az/news/250457 |archivedate=2015-06-02 |deadlink=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150602201451/http://vesti.az/news/250457 |date=2015-06-02 }}</ref>. [[Файл:Ilham Alijew and Donald Rumsfeld Aug 2004.jpg|мини|280px|<center>Алиев Ильхьам а, АЦШ дуьхьалонан министр [[Рамсфелд Дональд]] а. Бакох, 2004 шо</center>]] [[Файл:Lech Kaczynski Ilham Alijew (07).jpg|справа|280px|мини|<center> Алиев Ильхьам а, Польшин президент [[Качиньский Лех]] а, 2008 шо</center>]] «2004—2008 шерашкахь регионаш социалан-экономикин кхиорехь йолу пачхьалкхан программин» гуран чохь Ӏалашонаш хӀиттийра ахмиллион белхан меттиг йар а, йерриг ДЧС декъехь аьргаллин йоцу секторан дакъа кхиор, долара бизнес кхиор, инфраструктура кхиор — масала, гӀишлошйар, некъаш тодар, медицинин, дешаран, спортан гӀишлошйар<ref name="Эпох">{{книга |автор = Цыганов, Олег Владимирович |заглавие = Ильхам Алиев: открытый мир |часть = Судьба и время Алиевых |оригинал = {{lang-en|Ilham Aliyev: Open world}} |место = М. |издательство = [[Хроникёр]] |год = 2008 |страницы = 40 |isbn = 978-5-901238-52-3, ББК 63.3(2)6-8 }}</ref>. 2010 шеран хьелашца Азербайджанехь доккхура 1 млн сов [[Баррель (чухоаман дакъа)|баррель]] мехкдаьтта дийнахь. Углеводородийн декъана кхочура ах сов мехкан ДЧС. Мехкдаьттан экспортах йолу йоккха са, мах хадорца, тӀедогӀучу ткъа шарахь хила йеза 350—400 млрд АЦШ доллар, цуо таро йира правительствон цӀа хилла йоцу бюджетан харжаш йан. 2009 шарахь уьш хилира ДЧС 34,8 %, коьртаниг Пачхьалкхан мехкдаьттан фондера (SOFAZ) оьху ахча бахьнехь. Миллиардаш доллараш йукъадохкура инфраструктура кхиоран а, реконструкцин а йаккхий проекташна. И ахча лечкъош йа эффект йоцуш дойуш ду аьллат шуьйра йаьржина ойла йу, тӀаккха а SOFAZ ахча дайар президентан омарца дара, парламента нагӀора терго а йоцуш<ref name="VULNERABLE" />. 2003 – 2010 шерашна йукъарчу муьрехь, правительствон хаамашца, махкахь йира 840 эз. белхан меттиг, къоьллин официалан тӀегӀа охьайелира 45 % тӀера 11 % тӀекхаччалц. Амма социалан трансферташ йоцуш къоьллин гайтам дикка айалур бара. Дерригдуьненан банкан хаамашца, 2008 шарахь хӀора син санан тӀегӀа кхечира 3830 АЦШ доллар, амма бахархойн доккхаха долу дакъа дехаш дара правительствон пособех<ref name="VULNERABLE" />. 2006 шерца дуьстича, 2007 шарахь дуьйна чоьхьара инвестицеш алсама йевлира базарахь. Ткъа 2008 шарахь коьрта капиталан 77,5 % инвестицийн йукъара чухоам хилира чоьхьара инвестицеш, цу тӀе церан доккхаха долу дакъа хьажадора мехкдаьттан доцучу декъе<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.webeconomy.ru/index.php?page=cat&newsid=1206&type=news|title=Основные черты экономики Азербайджана|publisher=www.webeconomy.ru|accessdate=2018-01-30|archive-date=2018-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180313225646/http://www.webeconomy.ru/index.php?page=cat&newsid=1206&type=news|deadlink=yes}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313225646/http://www.webeconomy.ru/index.php?page=cat&newsid=1206&type=news |date=2018-03-13 }}</ref>. Алиев Ильхьаман мехкдаьттин политико дика Ӏаткъам бира мехкан экономикина. 2006 шарахь болхбан йолайелира [[мехкдаьттабиргӀа Бакох — Тиблиси — Джейхан]], 2007 шарахь — [[газбиргӀа Бакох — Тиблиси — Эрзурум]]. Уггаре йаккхийчех цхьаъ мехкдаьттин экспортер йолу [[Азербайджан]] кхин а экспорт йан йолайелира Ӏаламан газ а. 2010 шарахь мехкдаьттин а, газан а декъан кхочура 97 % экспорт а, 39 % пачхьалкхан са а<ref name=":1" />. ТӀаккха а, энергоресурсийн экспортан санех тӀех сов йазаро, 2014 шарахь дуьйна, мехкдаьттин мах охьабожарца гӀуо Ӏаткъам бира мехкан экономикин. Азербайджанан экономика зийра арахецар охьадожаро, йуьйжира дахаран тӀегӀа, айайелира болх ца хиларан тӀегӀа, гуш дара йехачу хенан экономикин план ца хилар, банкийн дакъа гӀийла хилар. Цуо кхачийра бахархой Ӏедалан дуьхьалоне, уьш ницкъала охьатовӀийра Ӏедало<ref name="FreedomH">[[Freedom House]], доклад «Nations in Transit 2017: Azerbaijan», стр. 2: {{oq|en|The referendum came against a backdrop of social tension driven by deteriorating economic conditions. The dramatic drop in global oil prices in summer 2014 sent the economy into a tailspin and exposed both the lack of long-term economic planning and the weakness of the banking sector. Overreliance on energy revenues (80 percent of the 2015 state budget), combined with heavy dependence on imports for basic commodities, has proven disastrous for the economy. The millions spent hosting the Formula 1 Grand Prix in June was an indulgence the government could ill afford in the wake of the economic crisis. <br>In January, a series of public protests against price hikes and unemployment erupted around the country. The response was swift and brutal, delivered through tear gas, water cannons, rubber bullets, and mass arrests.}}</ref>. == СовгӀаташ == ==== Дозанал арахьара совгӀаташ ==== * [[Маршонан орден (Украина)|Маршонан орден]] ([[2013 шо|2013 шеран]] [[18 ноябрь|18 ноябрехь]], [[Украина]]) — ''украинин-азербайджанийн пачхьалкхашнайукъара йукъаметтигаш чӀагӀйарехь ша доккха дакъа лацарна''<ref>[https://www.president.gov.ua/documents/6392013-15790 Указ Президента Украины от 18 ноября 2013 года № 639/2013 «О награждении И. Алиева орденом Свободы»]</ref> * [[Элан Ярослав Хьекъалечун орден|Элан Ярослав Хьекъалечун І тӀегӀанера орден]] ([[2008 шо|2008 шеран]] [[19 май]], [[Украина]]) — ''украинин-азербайджанийн йукъаметтигаш чӀагӀйарехь ша доккха дакъа лацарна''<ref>[https://www.president.gov.ua/documents/4582008-7529 Указ Президента Украины от 19 мая 2008 года № 458/2008 «О награждении И. Алиева орденом князя Ярослава Мудрого»]</ref><ref>[http://www.newsazerbaijan.ru/international/20080522/42309867.html Виктор Ющенко наградил Ильхама Алиева орденом князя Ярослава Мудрого І степени]</ref> * «[[ЦӀетоьхна долу герз (Украина)|ЦӀетоьхна долу герз]]» ([[2010 шо|2010 шеран]] [[28 октябрь]], [[Украина]])<ref>Указ Президента Украины № 982/2010 от 28 октября 2010 г.</ref> * [[Къаьмнийн доттагӀаллин орден (Белорусси)|Къаьмнийн доттагӀаллин орден]] ([[2011 шо|2010 шеран]] [[24 декабрь]], [[Белорусси]]) — ''Республика Беларусин а, Азербайджанан Республикин а йукъахь доттагӀаллин йукъаметтигаш а, стратегин цхьаьнагӀуллакхдар а хӀотторехь ша ладаме дакъалацар''<ref>[http://www.pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2011-144/2011-144(011-016).pdf&oldDocPage=6 Указ Президента Республики Беларусь от 24 декабря 2011 года № 594 «О награждении И. Г. Алиева орденом Дружбы народов»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210830225107/https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2011-144%2F2011-144%28011-016%29.pdf&oldDocPage=6 |date=2021-08-30 }}</ref><ref>{{cite news| title=Президент Ильхам Алиев награждён орденом Дружбы народов| publisher=AZE.az| url=https://aze.az/news_prezident_ilxam_aliev_70803.html| date=2011-12-24| access-date=2011-12-25| archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222060235/https://aze.az/news_prezident_ilxam_aliev_70803.html| archivedate=2014-02-22}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222060235/https://aze.az/news_prezident_ilxam_aliev_70803.html |date=2014-02-22 }}</ref> ==== Динан ==== * [[«Сийлаллин а, сийн а» орден (РПК)|«Сийлаллин а, сийн а» орден]] I тӀегӀанан (2010, РПК)<ref>{{cite news | title=Патриарх Кирилл вручил президенту Азербайджана орден "Славы и чести"| url=http://www.rian.ru/society/20100424/226332993.html|publisher=[[РИА Новости]] | date=2010-04-24}}</ref> * [[Веза беркатетешаме элан Даниил Москохан орден (РПК)|Веза беркатетешаме элан Даниил Москохан орден]] I тӀегӀанан (РПК)<ref name="Уход">{{cite news | title=Завершился исторический визит Патриарха всея Руси Алексия в Азербайджан|publisher=Православие.Ру | url=http://www.zavet.ru/news/news-p010519.htm| date=2001-05-29 }}</ref> * [[Радонежский Сергийн орден (РПК)|Радонежский Сергийн орден]] I тӀегӀанан (РПК) * [[«Шейх уль-исламан» орден]] ([[Кавказан бусалбанийн синмехаллин урхалла]]) ==== Йукъараллин, ведомствийн, спортан совгӀаташ ==== * [[«ДоттагӀалла» орден]] ([[2012 шо]], [[ЛДП]])<ref>{{cite news | title=Президенту Азербайджана вручён орден МПА СНГ "Содружество"|publisher=Агентство Международной информации TREND| url=http://www.trend.az/news/politics/2012348.html| date=2012-04-09}}</ref> * [[Аштаркханен областан совгӀаташ|«Аштаркханен областан гӀуллакхаш дарна» орден]] ([[2018 шо|2018 шеран]] [[18 декабрь|18 декабрехь]], [[Аштаркханен область]], [[Росси]]) — '' Аштаркханен областан а, Азербайджанан Республикин а йукъахь аьттунашца цхьаьнагӀуллакхдар, доттагӀаллин йукъаметтигаш кхиорехь доккха дакъа лацарна''<ref>[http://pravo-astrobl.ru/wp-content/plugins/pdfjs-viewer-shortcode/web/viewer.php?file=http://pravo-astrobl.ru/wp-content/uploads/2018/12/788188c1287681f4d269ecc5795591fd.pdf&download=1&print=true&openfile=true Распоряжение Губернатора Астраханской области от 18 декабря 2018 № 842-р «О награждении орденом „За заслуги перед Астраханской областью“ Алиева И. Г.»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200527233359/http://pravo-astrobl.ru/wp-content/plugins/pdfjs-viewer-shortcode/web/viewer.php?file=http%3A%2F%2Fpravo-astrobl.ru%2Fwp-content%2Fuploads%2F2018%2F12%2F788188c1287681f4d269ecc5795591fd.pdf&download=1&print=true&openfile=true |date=2020-05-27 }}</ref><ref>[https://moscow-baku.ru/news/sobytiya/ilkham_aliev_prinyal_delegatsiyu_astrakhanskoy_oblasti_rossii/ Ильхаму Алиеву вручен орден «За заслуги перед Астраханской областью»]</ref> * «Партина гӀуллакхаш дарна» орден ([[2015 шо]], [[Россин Федерацин Коммунистийн парти]])<ref>[http://vzglyad.az/news.php?id=31281#.Vd8haiXtmko Зюганов вручил Ильхаму Алиеву орден]</ref> * [[«Сийлахь Кардо» сийлаллин орден]] (Дуьненайукъара ТӀеман-Спортан Кхеташо)<ref name="Список наград"/> * [[ЛДП мехкийн Спортан Кхолламийн Дуьненайукъара Конфедерацин Сийлаллин орден]]<ref name="Список наград"/> * [[ФИЛА]] «Спорта легенда» [[Сийн залан лакхара орден]]<ref name="Список наград"/> * [[Атаман Головатыйн орден]] ([[2012 шо]])<ref>{{cite news | title=Землячество казаков наградило президента Азербайджана высшим орденом|publisher=Агентство Международной информации TREND| url=http://www.trend.az/news/politics/2010373.html| date=2012-04-04}}</ref> * [[Желтойчоьнан парламентан дешин мидал]]<ref name="Дейаз"/> * [[ИСЕСКО 30 шо кхачаран юбилейна иэсан дешин мидал]] ([[2012 шо]])<ref>{{cite news | title=Ильхам Алиев награждён памятной золотой медалью по случаю 30-летнего юбилея ИСЕСКО|publisher=Агентство Международной информации TREND| url=http://www.trend.az/news/politics/2021933.html| date=2012-05-03}}</ref> * [[ГӀазакхаллин лакхара орден — Турпалхочун Дешин седа]]<ref>{{cite news | title=Президент и первая леди Азербайджана удостоены высших наград казачества|publisher= Агентство Международной информации TREND| url=http://www.trend.az/news/society/2088812.html| date=2012-11-16}}</ref> * [[Йерригйукъара говзбертан конфедерацин «Говзболарна гӀуллакхаш дарна» Сийлахь дешин билгало]] (2012)<ref>{{cite news | title=Президент Азербайджана удостоен Почётного золотого знака Всеобщей конфедерации профсоюзов|publisher=Агентство Международной информации TREND| url=http://www.trend.az/news/politics/2043148.html| date=2012-07-03}}</ref> ==== Ахчанан совгӀаташ ==== * [[Дограмачи, Ихьсан|Дограмачи Ихьсанан]] совгӀат, ло машарна а, дуьненайукъара йукъаметтигашна а ([[Туркойчоь]])<ref name="Список наград"/> * [[«2009 шеран адам» совгӀатан «Гран-прин» лауреат]] ([[Росси]])<ref>{{cite news |title=Президенту Азербайджана Ильхаму Алиеву присуждена высшая награда – Гран-при ежегодной премии "Персона года 2009" |publisher=Информационное агентство TREND |url=http://ru.trend.az/news/official/chronicle/1646046.html |date=2010-02-26 |access-date=2010-04-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100504003627/http://ru.trend.az/news/official/chronicle/1646046.html |archivedate=2010-05-04 }}</ref> * [[«Журналистийн доттагӀ» совгӀатан лауреат]]<ref>{{cite news | title=Президенту Азербайджана Ильхаму Алиеву вручена награда «Друг журналистов» (ФОТО) | publisher=Информационное агентство TREND | url=http://ru.trend.az/news/politics/1805450.html | date=2010-12-29 | access-date=2011-01-01 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110101133101/http://ru.trend.az/news/politics/1805450.html | archivedate=2011-01-01 }}</ref> * [[Дуьненайукъара совгӀат «Балканийн хьакъ долу доттагӀ»]]<ref>{{cite news | title=Президенту Ильхаму Алиеву вручена международная награда «Достойный друг Балкан»|publisher=1news.az| url=http://www.1news.az/chronicle/20120227053517686.html|date=2012-02-27}}</ref>. * «Тюркийн меттанийн республикашкара уггаре аьтту болуш волу пачхьалкхан гӀуллакххо» совгӀат ([[Туркойчоь]])<ref>[http://www.1news.az/politics/20130714022644196.html В Стамбуле состоялась церемония вручения награды «Государственный деятель десятилетия»]</ref></small> ==== Сийлахь цӀераш ==== * «Шеран стаг-2010» «Balcanii şi Europa» журнала версица ([[Румыни]])<ref>{{cite news| title=Президент Азербайджана Ильхам Алиев объявлен в Румынии «Человеком года»| publisher=Газета Бакинский рабочий| url=http://br.az/index.php?newsid=9737| access-date=2021-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20110706131427/http://br.az/index.php?newsid=9737| archive-date=2011-07-06 }}</ref><ref>{{cite news| title=Azerbaijani President is designated “Man of the Year” by “Balcanii si Europa” magazine| publisher=Financiarul| url=http://www.financiarul.ro/2010/11/26/azerbaijani-president-is-designated-man-of-the-year-by-balcanii-si-europa-magazine| date=2010-11-26| accessdate=2010-11-28| archivedate=2016-07-01| archiveurl=https://web.archive.org/web/20160701051922/http://www.financiarul.ro/2010/11/26/azerbaijani-president-is-designated-man-of-the-year-by-balcanii-si-europa-magazine/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160701051922/http://www.financiarul.ro/2010/11/26/azerbaijani-president-is-designated-man-of-the-year-by-balcanii-si-europa-magazine/ |date=2016-07-01 }}</ref> * Туркменийн пачхьалкхан [[Махтумкули]]н цӀарах университетан сийлахь профессор ([[Туркмени]])<ref name="Список наград">{{cite news | title=Биография президента Азербайджана Ильхама Алиева|publisher=Официальный интернет сайт президента Азербайджанской Республики| url=https://ru.president.az/president/biography}}</ref><ref name="Биография" />. * [[Беларусин пачхьалкхан университет]]ан сийлахь профессор ([[Беларусь]])<ref name="Биография" /><ref>{{cite news | title=Ильхаму Алиеву присвоено звание почетного профессора Белорусского госуниверситета| url=http://1news.az/politics/20091112112058440.html|publisher=The First News| date=2009-11-12 }}</ref> * [[Москохан пачхьалкхан университет|Ломоносовн цӀарах МПУ]] сийлахь профессор (2008)<ref name="От МГУ">{{cite news| title=Студенты ФГП приняли участие во встрече с президентом Азербайджана И. Г. Алиевым| publisher=Факультет глобальных процессов МГУ имени М. В. Ломоносова| url=http://br.az/index.php?newsid=960| date=2008-02-22| access-date=2016-03-03| archive-url=https://web.archive.org/web/20110706130733/http://br.az/index.php?newsid=960| archive-date=2011-07-06}}</ref> * [[Евразин къоман университет|Евразин къоман Л. Н. Гумилёвн цӀарах университетан]] сийлахь профессор (Кхазакхстан)<ref name="Список наград"/> * Къоман а, дуьненан а экономикин университетансийлахь профессор ([[Болгари]])<ref name="Список наград"/>{{Тешаме юй хьажа|17|10|2017}}<ref>[http://www.unwe.bg/en/pages/305/honorary-titles-.html Почетные титулы на сайте Университета национальной и мировой экономики Болгарии]</ref> * Линкольнан университетан сийлахь доктор ([[АЦШ]])<ref name="Список наград"/>{{Тешаме юй хьажа|17|10|2017}} * [[МПДЙЙИ|Москохан пачхьалкхан дуьненайукъара йукъаметтигийн университет]]ан сийлахь доктор(2004)<ref>[http://www.mid.ru/bdomp/dip_vest.nsf/19c2fdee616f12e54325688e00486a45/56bfb3a17320f25fc3256e7e00343b73!OpenDocument] журнал День за днём, 03.2004</ref><ref name="Список наград"/> * Билькентан университетан сийлахь доктор ([[Туркойчоь]])<ref name="Список наград"/> * Къоман налогин академин сийлахь доктор ([[Украина]])<ref name="Список наград"/> * Плостин мехкдаьттан а, газан а университетан сийлахь доктор ([[Румыни]])<ref name="Список наград"/> * Кёнхи университетан сийлахь доктор ([[Къилба Корей]])<ref name="Список наград"/><ref>[https://azertag.az/en/xeber/PRESIDENT_ILHAM_ALIYEV_AWARDED_TITLE_OF_HONORARY_DOCTOR_OF_KOREAS_KYUNG_HEE_UNIVERSITY-566192 President Ilham Aliyev awarded title of Honorary Doctor of Korea’s Kyung Hee University] // Azertag. 24.04.2007.</ref> * [[Урданан университет]]ан сийлахь доктор ([[Урдан]])<ref name="Список наград"/> * Корвинус Университетан йукъараллин Ӏилманийн сийлахь доктор ([[Мажаройчоь]])<ref name="Список наград"/>{{Тешаме юй хьажа|17|10|2017}}<ref>[http://www.uni-corvinus.hu/index.php?id=37931&no_cache=1 Почётные титулы на сайте Университета Корвинус Венгрии (Díszdoktorok, díszpolgárok)]</ref> * [[Киевн къоман Шевченко Тарасан цӀарах университет]]ан сийлахь доктор (Украина)<ref name="Список наград"/> * [[Аштаркхне гӀалин сийлахь гражданин]] (2011)<ref>{{cite news | title=Президенту Азербайджана вручена медаль «Почетный гражданин Астрахани» |publisher= Агентство Международной информации TREND| url=http://www.trend.az/news/politics/1963817.html| date=2011-11-30}}</ref> * [[Бакохан пачхьалкхан университет]] сийлахь доктор (Азербайджан)<ref name="Биография" /> * [[Анкаран университет]]ан сийлахь доктор (Туркойчоь)<ref name="Биография" /> * Чукуран Университетан сийлахь доктор (Туркойчоь)<ref name="Биография" /> * [[Таджикийн къоман университет]]ан сийлахь доктор <ref>{{cite news | title=Ильхаму Алиеву вручен диплом Почетного доктора Таджикского национального университета |publisher=Информационное Агентство "The First News"| url=http://www.1news.az/chronicle/20141016035942350.html| date=2014-10-16}}</ref></small> == Самукъане факташ == * Алиев Ильхаман хаьа [[азербайджанийн мотт|азербайджанийн]], [[оьрсийн мотт|оьрсийн]], [[ингалсан мотт|ингалсан]], [[французийн мотт|французийн]], [[туркойн мотт|туркойн]] меттанаш. * [[2009 шо|2009 шарахь]] Алиев Ильхам йукъатоьхна ''«Дуьненан 500 уггаре ладаме бусалбачарна»'' йукъа<ref>{{Cite web |url=http://en.trend.az/news/official/chronicle/1585339.html |title=Azerbaijani president included in «500 most influential Muslims of world» book |accessdate=2010-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722014829/http://en.trend.az/news/official/chronicle/1585339.html |archivedate=2011-07-22 |deadlink=yes }}</ref><ref>[http://xronika.az/main/8517-prezident-azerbajdzhana-voshel-v-knigu-500-samyx.html Президент Азербайджана вошел в книгу «500 самых влиятельных мусульман мира»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110706131006/http://xronika.az/main/8517-prezident-azerbajdzhana-voshel-v-knigu-500-samyx.html |date=2011-07-06 }} {{ru icon}}</ref>. * 2010 шарахь [[Ульяновск]]ехь волуш хилира [[Ленин Владимир|В. И. Ленинан]] ЦӀа-музейхь, цигахь диканиг аларан жайнин тӀехь йоза дитира, цуо йаздира: ''«ЧӀогӀа хазахетарца девзира Ленин Владимира Ильичан ЦӀа-музей. Музейн экспозицино гойту УльяновгӀеран доьзалан дахар. Доьзалан берриг декъашхойн цхьатерра доцуш хьуьнарш хилла, шайн похӀма гайтина тайп-тайпанчу сферашкахь. Владимир Ильича йоккха лар йитина адамаллин исторехь. Цуьнан иэс йу дуьненара миллионаш адамийн дагчохь»<ref>{{cite news|title=Символ надежды и веры|publisher=Газета «Правда»|url=http://gazeta-pravda.ru/content/view/4209/59/|date=2010-03-15|author=Александр КРУГЛИКОВ|archiveurl=https://archive.is/20120710064403/http://gazeta-pravda.ru/content/view/4209/59/|archivedate=2012-07-10|deadlink=404}}</ref>.'' * Алиев ву маьрша Азербайджанан цхьа могӀа мехкдаьттан политикин геополитикин аспектийн талламан белхийн автор. * Алиев Ильхаман 50 шо кхочуш [[Сумгак|Сумгаитехь]] 50 метр йеха торт йира<ref>{{cite news | title=Торт длиной 50 метров изготовлен к юбилею президента Азербайджана|publisher=«Новости-Азербайджан»| url=http://www.newsazerbaijan.ru/newsaz/20111224/296773408.html|date=2011-12-24}}</ref>. == Белхаш == * {{книга|автор=Алиев, Ильхам|заглавие =Каспийская нефть Азербайджана|место = М.|издательство = Известия|страниц = 712|год = 2003|ISBN=5-206-00618-1}} == Генеалоги == {{АлиевгӀар}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш|3|}} == Хьажоргаш == {{Гергара проекташ}} * [http://ru.president.az/ Президент Азербайджана Ильхам Алиев] * {{ВТ-ЛП|Алиев, Ильхам}} * {{ref-az}}[http://www.preslib.az/ru/nitqler.html Речи, выступления, интервью, заявления Президента Азербайджанской Республики Ильхама Алиева] * {{ref-az}}[http://www.preslib.az/eres1.html?f1 Ильхам Алиев и нефтяная дипломатия Азербайджана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111009213809/http://www.preslib.az/eres1.html?f1 |date=2011-10-09 }} * {{ref-az}}[http://foreignpol.preslib.az/ Внешнеполитическая деятельность президента Азербайджанской Республики Ильхама Алиева] {{start box}} {{succession box|before=[[Артур Расизаде]]|title= [[Азербайджанан премьер-министр]]|after=[[Артур Расизаде]]|years= [[2003]] [[4 август]]ехь — [[2003]] [[4 ноябрь|4 ноябрехь]] }} {{succession box|before=[[Алиев Хьайдар]]|title= [[Азербайджанан Президент]]<br>[[Файл:Coat of arms of Azerbaijan.svg|60px]]|after=|years= [[2003]] [[31 октябрь|31 октярехь]] дуьйна}} {{end box}} {{Лааме Пачхьалкхийн ДоттагӀаллин мехкийн куьйгалхой}} {{Азербайджанан президенташ}} {{Азербайджанан премьер-министраш}} {{«Алиев Хьайдаран» орденан кавалераш}} {{Валаран терахь ца гайтина, хӀинца бехаш болчеран а|1961}} {{арахьара хьажоргаш}} [[Категори:АлиевгӀар (Азербайджан)|Ильхам Хьайдар охӀлу]] [[Категори:Пачхьалкхийн балхахь болу куьйгалхой]] [[Категори:XX бӀешеран политикаш]] [[Категори:XXI бӀешеран политикаш]] [[Категори:Азербайджанан премьер-министраш]] [[Категори:Азербайджанан Президенташ]] [[Категори:Азербайджанаш]] [[Категори:МДЮПИ арахецнарш]] [[Категори:МДЮПИ сийлахь докторш]] [[Категори:МПУ сийлахь профессорш]] [[Категори:Азербайджанан Къоман гуламан депутаташ]] [[Категори:ИсмоӀили Самонин орденан кавалераш]] [[Категори:XXI бӀешеран Европин урхалчаш]] [[Категори:«Керла Азербайджан» партийн декъашхо]] tw3alanzlz7q3eji1vni7j1mq65es90 Абрамов, Сергей Борисович 0 534325 27564689 27514466 2026-11-12T08:57:12Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564689 wikitext text/x-wiki {{Кхин маьӀнаш|Абрамов (маьӀна)}} {{Пачхьалкхан гӀуллакххо | ЦӀе = Абрамов Сергей Борисович | Сурт = Sergey Abramov (cropped).jpg | Шоралла = | Суьртах лаьцна = Абрамов Сергей 2013 шарахь | Дарж = [[Ростех|Пачхьалкхан «Ростех» корпорацин]] индустрин директор | Муьран йуьххьехь = [[2015 шо|2015 шеран]] [[26 октябрь|26 октябрехь]] | Муьран чаккхенгахь = | Хьалха хилларг = | Когаметтаниг = | Ӏедалан куьйгалхо = | Вице-президент = | Президент = | Паччахь = | Губернатор = | Вице-губернатор = | Дарж2 = [[Россин Федерацин Чоьтан палатан хӀоттам#Чоьтан палатан аудитораш|Россин Федерацин Чоьтан палатан аудитор]] | Муьран йуьххьехь_2 = [[2006 шо|2006 шеран]] [[10 июль|10 июлехь]] | Муьран чаккхенгахь_2 = [[2007 шо|2007 шеран]] [[11 октябрь|11 октябрехь]] | Хьалха хилларг_2 = [[Беляков, Александр Семёнович|Беляков Александр]] | Когаметтаниг_2 = [[Катрено, Владимир Семёнович|Катренко Владимир]] | Ӏедалан куьйгалхо_2 = | Вице-президент_2 = | Президент_2 = | Паччахь_2 = | Губернатор_2 = | Вице-губернатор_2 = | Дарж3 = [[Нохчийчоьн куьйгалла 1991 шерал тӀаьхьа#Нохчийн Республикин куьйгалхой Россин йукъахь (1999 шарахь дуьйна)|Нохчийн Республикин президентан декхарш кхочушдийриг]] | Муьран йуьххьехь_3 = [[9 май]]хь | Муьран чаккхенгахь_3 = [[2004 шо|2004 шеран]] [[30 август]]ехь | Хьалха хилларг_3 = [[Кадыров, Ахьмад Абдулхамидович|Кадыров Ахьмад]] | Когаметтаниг_3 = [[Алханов, Ӏали Дадашевич|Алханов Ӏалу]] | Ӏедалан куьйгалхо_3 = | Вице-президент_3 = | Президент_3 = | Паччахь_3 = | Губернатор_3 = | Вице-губернатор_3 = | Дарж4 = [[Нохчийн Республика]]н Правительствон председатель | Муьран йуьххьехь_4 = [[2004 шо|2004 шеран]] [[16 март]]ехь | Муьран чаккхенгахь_4 = [[2006 шо|2006 шеран]] [[2 март]]ехь | Хьалха хилларг_4 = Ӏели Исаев | Когаметтаниг_4 = [[Кадыров, Рамзан Ахматович|Кадыров Рамзан]] | Ӏедалан куьйгалхо_4 = | Вице-президент_4 = | Президент_4 = | Паччахь_4 = | Губернатор_4 = | Вице-губернатор_4 = | Вина терахь = 29.02.1972 | Вина меттиг = {{ВинаМеттиг|Москох|Москохахь}}, [[ССРС]] | Кхелхина терахь = | Кхелхина меттиг = | ДӀавоьллина = | Пачхьалкх = {{USSR}} → {{RUS}} | Династи = | Парти = | Тайпа = | Бакъ цӀе = | Да = | Нана = | Зуда = Калашник Алла Анатольевна | Бераш = Абрамов Николай Сергеевич | Динлелор = православи | Дешар = [[Ташкентан пачхьалкхан экономикин университет]] | СовгӀаташ = {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Сийлаллин орден}}{{!!}}{{Россин ЧГӀМ 200 шо кхачарна мидал}}{{!!}}{{ТӀемалойн сийлаллин 2 тӀегӀан мидал (Дуьхьмин) }}{{!!}}{{ТӀеман доттагӀаллин мидал (ФКХГӀ)}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{ТӀеман доттагӀалла чӀагӀдарна мидал (Дуьхьмин)}}{{!!}}{{ЙЙерригроссин бахархой багарбарехь динчу гӀуллакхашна мидал}}{{!!}}{{«Петарбухан 300 бӀешо кхачарна иэсан» мидал}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{«Нохчийн Республикин дуьхьа хьуьнарш гайтарна» мидал}}{{!!}}{{Кадыровн орден}}{{!!}}{{Сийлахь цӀерпоштнекъахо}} {{!}}} }} '''Абра́мов Серге́й Бори́сович''' (в. [[1972]] [[29 февраль|29 февралехь]], [[Москох]]) — Россин пачхьалкхан гӀуллакххо а, урхалча а. 2015 шеран октябрехь дуьйна даржехь ву пачхьалкхан «Ростех» корпорацин герзан, тӀеман гӀирсан, башха химин кластеран индустрин директор.<ref>{{Cite web|url=https://rostec.ru/about/controls/sergey_abramov/|title=Ростех :: О компании :: Органы управления :: Сергей Борисович Абрамов|publisher=rostec.ru|accessdate=2019-02-07}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190725221116/http://rostec.ru/about/controls/sergey_abramov/ |date=2019-07-25 }}</ref> Хьалха — ОАО «[[РЖД]]» президентан хьехамча<ref>{{Cite web|url=http://www.rzdtv.ru/2015/03/03/direktsiyu-zheleznodorozhnyih-vokzalov-filial-oao-rzhd-vozglavil-vitaliy-votolevskiy/|title=Дирекцию железнодорожных вокзалов – филиал ОАО «РЖД», возглавил Виталий Вотолевский « Корпоративное телевидение ОАО «РЖД»|lang=ru-RU|accessdate=2019-02-07}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190209124016/http://www.rzdtv.ru/2015/03/03/direktsiyu-zheleznodorozhnyih-vokzalov-filial-oao-rzhd-vozglavil-vitaliy-votolevskiy/ |date=2019-02-09 }}</ref>. Хьехархойн гӀуллакхехь хилла, цӀерпоштнекъан университетехь МГУПС—[[Россин транспортан университет|РТУ]] лелийна авторан класс. Хилла [[Нохчийчоь|Нохчийн Республикин]] президентан декхарш кхочушдийриг (2004) а, правительствон председатель (2005) а. Кхин а зиеделла ву [[Россин Федерацин Чоьтан палата]]н аудитор а, ОАО «РЖД» ЦӀерпоштнекъийн вокзалийн дирекцин хьаькам (2007—2015) белхашкахь. == Дешар а, карьера йолор а == [[1989 шо|1989 шеран]] сентябрера [[1991 шо|1991 шеран]] сентябрь кхаччалц болх бира Ӏилманан-арахецаран «Электропровод» цхьаьнакхетаран инженер-конструктор даржехь.<ref name="persones.ru">{{Cite web |url=http://persones.ru/biography-12347.html |title=Сергей Абрамов — Биография {{!}} Persones.ru |accessdate=2011-10-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120322112930/http://persones.ru/biography-12347.html |archivedate=2012-03-22 |deadlink=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120322112930/http://persones.ru/biography-12347.html |date=2012-03-22 }}</ref> [[1992 шо|1992]] - [[1995 шо|1995 шерашкахь]] болх бира «Синектика» банкан валютан операцин декъехь.<ref>{{Cite web|url=http://www.labyrinth.ru/content/card.asp?cardid=77258|title=АБРАМОВ Сергей Борисович (РЖД) - Биография - БД "Лабиринт"|publisher=www.labyrinth.ru|accessdate=2019-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124426/http://www.labyrinth.ru/content/card.asp?cardid=77258|archive-date=2019-02-09}}</ref> 1995 шеран аьхка банкера лицензи дӀайаьккхира, ткъа 1998 шеран июлехь банк дӀайаьккхира<ref>{{Cite web|url=http://banksbd.spb.ru/bank.asp?num=1304&cntr=315&page=&str=&typesrch=1&srch=&date_type=1&date_from=01/01/1988&date_to=23/09/2007&license=0|title=Банки России. Карточка банка СИНЕКТИКА.|publisher=banksbd.spb.ru|accessdate=2019-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109023712/http://banksbd.spb.ru/bank.asp?num=1304&cntr=315&page=&str=&typesrch=1&srch=&date_type=1&date_from=01%2F01%2F1988&date_to=23%2F09%2F2007&license=0|archive-date=2018-11-09}}</ref>. 1995—1999 шерашкахь Абрамов — Республикин говзаллийн акционерийн коммерцийн «Галлабанк» банкан валютан операцийн урхаллин патрон ву (Ташкент, Узбекистан).<ref name="persones.ru"/> Узбекистанан экономика базаре дехьайолуш Абрамов кхайкхира республикин правительство пачхьалкхан хӀазнан декхарийн, векселийн, кхин мехалла кехатийн базар кхоллийта. Узбекистанехь Абрамов «ноль тӀиера» кхоьллира къоман мехала кехатийн базар, йохк-иэцаран барам 2013 шеран июлехь кхаьчна 14,6 млрд [[узбекистанан сум|сум]] йа 220 млн гергга Россин сом<ref>http://mosmonitor.ru/articles/economy/birzhevoy_klaster_uzbekistana_prodolzhaet_razvivatsya Биржевой кластер Узбекистана продолжает развиваться</ref>. [[1996 шо|1996 шарахь]] Абрамовс чекхдаьккхира [[Ташкентан пачхьалкхан экономикин университет]]ан «Бухгалтеран чот а, аудит а» говзаллийца дуьхьала воцуш дешаран дакъа. [[2000 шо|2000 шарахь]] Абрамов хӀоьттира [[ӀАЦ «Экран»]] (Йерригроссин Ӏилманан-талламан медицинан техникин РФ Могашаллин министраллин институт) инарлан директоран экономикех а, финансех а жоп ло гӀовсан дарже. [[2001 шо|2001 шеран]] январехь хӀоьттира Омскан социалан-коммерцин банкан урхаллийн директор. [[2004 шо|2004 шарахь]] дуьхьала а воцуш чекхйаьккхира [[Россин пачхьалкхан гӀуллакхан академи|РФ Президент волчура Россин пачхьалкхан гӀуллакхан академи]] «дуьненайукъара йукъаметтигаш» говзаллийца.<ref name="lenta.ru">{{Cite web|url=https://lenta.ru/lib/14161162/|title=Абрамов, Сергей|publisher=lenta.ru|accessdate=2019-02-07}}</ref> ГӀуллакхехь болчарна йукъахь цӀе яхна ву «лакхара классан говза финансист» аьлла.<ref>{{Cite web|url=https://graniru.org/Society/m.69630.html|title=Грани.Ру: Обязанности главы Чечни будет исполнять премьер республики Сергей Абрамов|publisher=graniru.org|lang=ru|accessdate=2019-02-07}}</ref> == Нохчийчохь бина болх == [[2001 шо|2001 шеран]] мартехь Абрамов Сергей хӀоттийра [[Нохчийчоь|Нохчийн республикин]] финансийн министр. Оцу даржехь гайтира ша морса а, компромисс йоцуш а пачхьалкхан хьашташ лардархо. Даржера мукъаваьллачу ФКХГӀ инарла-лейтенантан Бабкин Сергейн тешаллийца, Абрамовгара республикин хӀазнера законаца бух боцуш ахча даккхалур дацара, тоьпаш тухур йу аьлча а<ref>[http://rg.ru/2013/06/03/babkin.html Генерал ФСБ — о тех, кто помогал налаживать мирную жизнь в Чечне]</ref>. Шех лаьцна оцу шерашкахь Абрамовс аьлла: {{Цитата|Со реформатор хета суна. Со говзанча менеджер ву, дика йевза финансаш, экономика<ref name="kommersant.ru">[http://www.kommersant.ru/doc/522954 Ъ-Власть — «Под аквапарк в Гудермесе уже выделена площадка»]</ref>}}. 2002 шеран 13 майхь Москох йуккъехь, Россин Федерацин Финансийн министраллан гӀишло чуьра араволуш тӀе машен туьйхира. Цигахь хье лазийра, динбухка бойра, шортта дӀаветтавеллера<ref>[http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=627949 Инциденты с Сергеем Абрамовым], газета «Коммерсантъ» № 218 (3302) от 19.11.2005</ref>. [[2003 шо|2003 шеран]] [[10 январь|10 январехь]] Нохчийчоьн администрацин коьрто [[Кадыров, Ахьмад Абдулхамидович|Кадыров Ахьмада]] дӀаваьккхира Абрамов финансийн министран даржера, цуьнан метта хӀоттийра Исаев Ӏели. == Чоьтан палатан председателан хьехамча == 2003 шеран январехь Абрамов хӀоттийра [[Россин Федерацин Чоьтан палата]]н председателан [[Степашин, Сергей Вадимович|Степашин Сергейн]] хьехамча. Оцу шеран мартехь Абрамов Нохчийн Республикин бюджетан ахча дохкар толлуш, оперативан тергонан палатан инспекцин коьрте хӀоьттира. == Нохчийн Республикин премьер-министр == 2004 шеран 16 мартехь хӀутту премьер-министр<ref>[http://www.ng.ru/regions/2004-03-17/4_chechnia.html Премьер-министром Чечни стал Сергей Абрамов]</ref>, ткъа 9 майхь, НР Президент [[Кадыров Ахьмад]] стадион тӀаьхь эккхийтина вийначул тӀаьхьа, хилира Нохчийчоьн президентан декхарш кхочушдийриг<ref>[https://lenta.ru/news/2004/05/09/abramov/ Чечню временно возглавил Сергей Абрамов]</ref>. Абрамовс президентан декхарш кхочуш дира пхеа баттахь, керла президентийн харжамийн жамӀаш даллалц, цигахь туьйлира [[Алханов, Ӏали Дадашевич|Алханов Ӏалу]]. Тешаллашца, Абрамов Нохчийчохь бехха болх бан дагахь вара, Соьлжа-ГӀала меттахӀотто гӀертара пхеа шарахь, нохчийн мотт Ӏамо волавелира. Нохчийн хьаькамашца йукъара кхетам тобира, рационалан дойура бюджетан ахча, иза бахьнехь чагӀбелира федералан центрера тешам. Низам нисдаран дуьхьала болчарна иза ца дийзира. Кадыров вийначул тӀаьхьа ши бутт баьлча Абрамов виен гӀоьртира Соьлжа-ГӀалахь. Шен ирс хиларна премьер дийна висира<ref name=autogenerated1>[http://www.ntv.ru/novosti/82920/ Сергей Абрамов останется желанным гостем в доме Кадырова // НТВ.Ru]</ref>. [[2005 шо|2005 шеран]] [[18 ноябрь|18 ноябрехь]] Абрамов чӀогӀа лазийра автомобилан бохамехь Москохан бухарчу Рублёво-Успенски шоссе тӀаьхь, лийлира бакъдина доцу виен гӀиртина боху эладиташ, иза хиллачул тӀаьхьа НР премьер-министран декхарш кхочушдар тӀедиллира [[Кадыров, Рамзан Ахматович|Кадыров Рамзанан]]. Абрамов вехха Центран клиникан дарбан цӀийнехь дарба леладойтуш Ӏиллира<ref>[http://c-society.ru/wind.php?ID=504350&soch=1 Персональная страница. Сергей Абрамов вернется в Грозный после курса реабилитации в Германии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151124141345/http://c-society.ru/wind.php?ID=504350&soch=1 |date=2015-11-24 }}</ref> курс реабилитации в подмосковном санатории, а затем вылетел в Мюнхен для завершения лечения.<ref name="lenta.ru"/> [[2006 шо|2006 шарахь]] товеллачул тӀаьхьа керла балха хӀоттийра Москохахь. 2006 шеран мартехь мукъаваьккхира Нохчийн Республикин правительствон коьртан даржера шен лаамца. Кадыров Рамзан цунах лаьцна элира: «''Суна новкъа ду, хӀунда аьлча Сергей Борисовича дукха гӀуллакх дина республика меттахӀоттош. Суна доккха хӀума хета тхойшиннан доттагӀаллин йукъаметтигаш, иза сан ваша санна ву. Мичхьа делахь а, оха латтор йу доттагӀаллин йукъаметтигаш. Иза даиман а хир ву сан хӀусамехь везаш волу хьаша''».<ref name=autogenerated1 /> == Чоьтан палатан аудитор == 2006 шеран [[10 июль|10 июлехь]] Пачхьалкхан думо РФ Чоьтан палатан аудитор хӀоттийна. [[2007 шо|2007 шеран]] [[1 октябрь|1 октябрехь]] РФ Чоьтан палато хенан дӀаваьккхира Абрамов ша куьйгалла дечу приватизацин а, пачхьалкхан бахаман урхаллин а терго йаран агӀонера, бахьна дара тӀаьххьарчу баттахь ведомствон белхалойх лаьцна кхоъ болх беш вара цуьнан куьйгакӀела. Хиллачух дуьйцуш, Чоьтан палатан коьрто [[Степашин Сергей]]с хаийтира, белхалой лецар бакъоларйаран меженийн а, палатан кхерамазаллин гӀуллакхан а белхан жамӀ ду аьлла. Цу тӀе Степашина тӀетуьйхира, Абрамовх шен шеко йац, амма этикан агӀора иза дӀавала веза. 2007 шеран 1 октябрехь Абрамов мукъаваьккхира шен декхарех, ткъа 2007 шеран 11 октябрехь Пачхьалкхан Думин депутатийн сацамца даржера мукъаваьккхира.<ref name="lenta.ru"/> == Доьзал == Абрамов Сергей вина [[1972 шо|1972 шеран]] [[29 февраль|29 февралехь]] [[Москох]]ахь. БархӀ шо долуш да велла, кхиъна таро йоцучу доьзалехь<ref name="lenta.ru" /> Зуда '''Калашник Алла Анатольевна''' (йина 1963 шеран 19 ноябрехь), болх беш йу РФ [[Внешэкономбанк]]ехь. КӀант Николай (вина 2004), дешархо ву<ref name="kommersant.ru"/>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш|2}} == Хьосташ == * Анна Васильева (2010). ''[http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1529382 Вокзал для своих]''. Коммерсант-Деньги, N. 44 (801), 8 ноября 2010. {{АХ}} {{Нохчийн Республикин куьйгалхой}} [[Категори:Россин халкъан бахаман а, Россин Федерацин Президент волчура пачхьалкхан гӀуллакхан академехь а дешнарш]] [[Категори:Нохчийчоьнан правительствон председателаш]] [[Категори:Россин Чоьтан палатан аудитораш]] 8ekzk0qpenibcgidbvuq59e3s4i4iim Шела-Ахк 0 535183 27564579 11600945 2026-11-11T21:37:57Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564579 wikitext text/x-wiki {{Эрк |ЦӀе = Шела-Ахк |Къаьмнаш йокха цӀе = ru/Шель-Ахки, Шали-Ахк |Сурт = |Суьртан куьг = |Дохалла = 29 |Бассейнан майда = 46,6 |Бассейн = Жалкх (эрк)/Соьлжа (эрк)/Терк/Каспий-хӀорд |Хи дайар = |Дустаран меттиг = |Хьост = |Хьостан меттиг = |Хьостан локхалла = 644 |Хьостан координаташ = 43.0203/45.8257 |Хикхоче = Жалкх (эрк) |Хикхочен меттиг = 24 км аьрру бердаца |Хикхочен локхалла = 137 |Хикхочен координаташ = 43.2383/45.9116 |Хин охьане = 17,4 |Пачхьалкх = Росси |Регион = Нохчийчоь |КӀошт = Шелан кӀошт |Меттиган карта = }} '''Шела-Ахк{{sfn|Сулейманов|2006|с=512}}''' ({{lang-ru|Шель-Ахки<ref name="ГВР"/>, Шали-Ахк<ref name="ГВР"/>) — [[Росси]]н [[Нохчийчоь|Нохчийн Республикера]] эрк, охьадогӀу [[Шелан кӀошт]]ахула. Эркан дохалл 29 км<ref name="ГВР"/>. Хи гулден майда — 46,6 км²<ref name="ГВР"/>. Схьадолу попан-къахьаштун хуьнхара, [[ЭгIашта]]н малхбузехьара<ref name="K-38-32">{{карта|K-38-32}}</ref>}}. Охьадоьду къилбаседа-малхбалехьа<ref name="K-38-32"/>. [[Жалкх (эрк)|Жалкхаца]] нисса охьадогӀу [[Шела]]хула<ref>{{Cite web |url=http://www.meriyashali.ru/wp-content/uploads/2018/12/Генеральный-план-Шали.-скачать.jpg |title=Шалинское городское поселение. Генеральный план. |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003103230/http://www.meriyashali.ru/wp-content/uploads/2018/12/%D0%93%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BD-%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%B8.-%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%87%D0%B0%D1%82%D1%8C.jpg |archive-date=2022-10-03 |access-date=2020-02-02}}</ref>. [[Мескар-Эвла]]хь Жалкхах кхета<ref name="K-38-32"/>, цуьнан хикхочел 24 км лакхахь, аьрру бердаца<ref name="ГВР"/>. == Хин реестрах хаамаш == [[Пачхьалкхан хин реестр|Россин пачхьалкхан хин реестран]] терхьашца юкъадогӀу [[Малхбуза-Каспийн бассейнан гуо]]н, Хул-Хулон [[хинбахаман дакъа]] — [[Соьлжа (эрк)|Соьлжа]] [[Орга (эрк)|Орга]] чукхетачура хикхоче кхаччалц, бассейн бухара бассейн йац. Хин бассейн — Каспий хӀордан Теркан а, Ийдалан а хишна йукъара бассейн<ref name="ГВР"/>. Пачхьалкхан хин реестрера хин объектан код — 07020001312108200006197<ref name="ГВР">{{ГВР|173466|Шель-Ахки}}</ref>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * {{книга | автор = [[Сулейманов, Ахьмад Сулейманович|Сулейманов А. С.]] | заглавие = Топонимия Чечни | ответственный = Ред. Т. И. Бураева | ссылка = https://books.google.ru/books?id=fkwMAQAAMAAJ&dq=%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F+%D1%87%D0%B5%D1%87%D0%BD%D0%B8+2006&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjcjNDKgJTaAhWLFiwKHWZFDuYQ6AEIKDAA | место = Грозный | издательство = ГУП "Книжное издательство" | год = 2006 | тираж = 5000 | страниц = 711 | isbn = 5-98896-002-2 | ref = Сулейманов }} {{Нохчийчоьнан хиш}} {{Соьлжа Ӏалханчуртан татол доцуш}} [[Категори:Нохчийчоьнан эркаш]] [[Категори:Бассейн Соьлжа (эрк)]] [[Категори:Шелан кӀоштан эркаш]] [[Категори:Жалкхан бассейн]] dux42k27i09xtvla96gqokwwscj99z8 Чилиев Муса Мажидан воӀ 0 563672 27564575 22687364 2026-11-11T20:44:24Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564575 wikitext text/x-wiki {{Пачхьалкхан гӀуллакххо | ЦӀе = Чилиев Муса Мажидан воӀ | Сурт = Musa Chiliev.jpg | Шоралла = 200px | Суьртах лаьцна = | Дарж = [[Республика ГӀалгӀайчоьнан Правительство]]н пачхьалкхан Ӏедалан кхочушдаран меженашкара [[Россин Федерацин Федералан Гулам]]ан [[Федерацин Кхеташо]]нан декъахо | Муьран йуьххьехь = 2018 шеран 9 сентябрь | Муьран чаккхенгахь = 2019 шеран 8 сентябрь | Хьалха хилларг = [[Дидигов, Мухарбек Ильясан воӀ|Дидигов Мухарбек]] | Когаметтаниг = [[Барахоев, Мухарбек Ойбертан воӀ|Барахоев Мухарбек]] | Ӏедалан куьйгалхо = | Вице-президент = | Президент = | Паччахь = | Губернатор = | Вице-губернатор = | Дарж_2 = [[Республика ГӀалгӀайчоьнан Правительство|Республика ГӀалгӀайчоьнан Правительствон председатель]]<br><small>({{д.кх.}} 2010 шеран 10 март — 2011 шеран 21 март)</small> | Муьран йуьххьехь_2 = 2011 шеран 21 март | Муьран чаккхенгахь_2 = 2013 шеран 19 сентябрь | Хьалха хилларг_2 = [[Воробьёв, Алексей Олегович|Воробьёв Алексей]] | Когаметтаниг_2 = [[Мальсагов, Абубакар Мохьмадан воӀ|Мальсагов Абубакар]] | Ӏедалан куьйгалхо_2 = | Вице-президент_2 = | Президент_2 = | Паччахь_2 = | Губернатор_2 = | Вице-губернатор_2 = | Дарж_3 = | Муьран йуьххьехь_3 = | Муьран чаккхенгахь_3 = | Хьалха хилларг_3 = | Когаметтаниг_3 = | Ӏедалан куьйгалхо_3 = | Вице-президент_3 = | Президент_3 = | Паччахь_3 = | Губернатор_3 = | Вице-губернатор_3 = | Вина терахь = 6.6.1955 | Вина меттиг = [[Советийн Социалистийн Республикийн Союз|ССРС]], [[ГӀиргӀазойн Советийн Социалистийн Республика|ГӀиргӀазойн ССР]], {{ВМ|Фрунзе|Бишкекехь|Бишкек}} | Кхелхина терахь = | Кхелхина меттиг = | ДӀавоьллина = | Пачхьалкх = | Династи = | Парти = | Тайпа = | Бакъ цӀе = | Да = | Нана = | Зуда = | Бераш = | Динлелор = | Дешар = | СовгӀаташ = | КуьгтаӀор = }} '''Чили́ев Му́са Мажи́дан воӀ''' (вина [[1955 шо|1955]] [[6 июнь]], [[ГӀиргӀазойчоь|ГӀиргӀазойн ССР]] [[Бишкек|Фрунзехь]]) — Россин а, гӀалгӀайчоьнан а политикин а, пачхьалкхан а гӀуллакххо, [[ГӀалгӀайчоь]]нан правительствон председатель (2011—2013), [[Россин Федерацин Кхеташонан декъахойн исписка (2000 шарахь дуьйна)|Федерацин Кхеташонан декъахо]] (2018 шерера 2019 шеран сентябрь кхаччалц). == Биографи == Вина 1955 шеран 6 июнехь ГӀиргӀазойн ССР Фрунзе гӀалахь (хӀинца [[Бишкек]])<ref>{{cite web |url= http://www.ingush.vybory.izbirkom.ru/region/region/ingush?action=show&root=1&tvd=4064004139255&vrn=4064004139255&region=6&global=&sub_region=6&prver=0&pronetvd=null&type=341&vibid=4064004139374 |title= Чилиев Муса Мажитович |author= |date= |work= |publisher= Избирательная комиссия Республики Ингушетия |accessdate= 2018-09-29 |lang= |archiveurl= |archivedate= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211028002047/http://www.ingush.vybory.izbirkom.ru/region/region/ingush?action=show&root=1&tvd=4064004139255&vrn=4064004139255&region=6&global=&sub_region=6&prver=0&pronetvd=null&type=341&vibid=4064004139374 |date=2021-10-28 }}</ref>. 1977 шарахь чекхйаьккхира [[Нохчийн пачхьалкхан университет|Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан университет]] оьрсийн меттан а, гӀалгӀай меттан а, литературин а хьехархочуьнан квалификацица. Ишколан хьехархо, цул тӀаьхьа ишколан директор болх бира. 1991 шарахь кхелхира [[Москох]]а, волавелира хьуьнарчалла лело<ref>{{cite web|url= http://gazetaingush.ru/news/musa-chiliev-stal-novym-senatorom-ot-ingushetii| title= Муса Чилиев стал новым сенатором от Ингушетии |author = Хусейн Таргимов |date =2018-09-09 |work= |publisher= gazetaingush.ru |accessdate= 2018-09-29|lang= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>. 2004 шарахь йаьккхира лакхара экономикин говзалла шен хьахалерачу [[alma mater]]ехь, оцу хенахь цӀе хийцина йара «Нохчийн пачхьалкхан университет» аьлла. === Политикин карьера === 2004 шарахь дуьйна — [[Россин Федерацин Къинхьегаман а, социалан лардаран министралла|Россин Къинхьегаман а, социалан лардаран министраллин]] цхьаьна департаментан куьйгалхочун гӀовс. 2009 шарахь ГӀалгӀайчоьнан президентан [[Евкуров, Юнус-Бек Баматгирин воӀ|Евкуровн]] омарца хӀоттийра финансийн министран а, [[Республика ГӀалгӀайчоьнан Правительство]]н председателан гӀовсан а дарже, ткъа 2010 шеран 10 мартехь хилира правительствон председателан декхарш кхочушдийриг<ref>{{cite web|url= http://www.kavkaz-uzel.eu/articles/182999/| title= Чилиев Муса Мажитович |author = |date =2011-03-30 |work= |publisher=[[Кавказский узел]]|accessdate= 2018-09-29|lang= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>. 2011 шеран 21 мартехь [[Республика ГӀалгӀайчоьнан Халкъан Гулам]]ан депутаташа рогӀера доцучу ховшаршкахь берриш реза болуш къобал вира Чилиев правительствон председателан даржехь<ref>{{cite web|url= https://regnum.ru/news/1385994.html|title= Муса Чилиев утвержден на должность премьер-министра Ингушетии|author= |date= 2011-03-21|work= |publisher= [[Regnum]]|accessdate= 2018-09-29|lang= |archiveurl= |archivedate= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211028002045/https://regnum.ru/news/1385994.html |date=2021-10-28 }}</ref> (президентан Евкуровн № 186 йолу 2013 шеран 19 сентябран омарца ГӀалгӀайчоьнан керла премьер-министр хӀоттийна [[Мальсагов, Абубакар Мохьмадан воӀ|Мальсагов Абубакар]]<ref>{{cite web|url= http://www.ingushetia.ru/document/019366/|title= О Председателе Правительства Республики Ингушетия|author= |date= 2013-09-27|work= Указ № 186 от 19 сентября 2013|publisher= ingushetia.ru|accessdate= 2018-09-29|lang= |archiveurl= https://web.archive.org/web/20170118051244/http://www.ingushetia.ru/document/019366/|archivedate= 2017-01-18 }}</ref>). 2018 шеран 9 сентябрехь Халкъан гуламан депутаташа керлачу хенан йухахаьржина волу президент Евкуровс, дӀакхайкхийра Чилиев Мусан Федерацин Кхеташонан декъахочун — кхочушдаран Ӏедалан меженийн векалан бакъонаш йалар<ref>{{cite web|url= https://www.kommersant.ru/doc/3737294| title= Сенатором от Ингушетии назначен бывший премьер республики Муса Чилиев|author = |date =2018-09-09 |work= |publisher=[[Коммерсантъ]]|accessdate= 2018-09-29|lang= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>. 2019 шеран 26 июнехь президента [[Путин, Владимир Владимирович|Путина]] тӀеийцира Евкуровс дарж дитар, цуьнан меттана ГӀалгӀайчоьнан куьйгалхочун декхарш кхочушдан хӀоттийра [[Калиматов Махьмуд-Ӏали Макшарипан воӀ|Калиматов Махьмуд-Ӏали]]<ref>{{cite web|url= https://www.bbc.com/russian/news-48779116| title= Путин принял отставку Евкурова. Его сменит бывший прокурор|author = |date =2019-06-26 |work= |publisher=[[Русская служба Би-би-си]]|accessdate= 2019-09-30|lang= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>. 2019 шеран 8 сентябрехь Калиматовс Федерацин Кхеташонехь ГӀалгӀайчоьнан кхочушдаран Ӏедалан векал хӀоттийра [[Барахоев, Мухарбек Ойбертан воӀ|Барахоев Мухарбек]]. Иштта, Чилиевн йуьззина йолу бакъонаш дӀаевлира<ref>{{cite web|url= https://www.kommersant.ru/doc/4087020| title= Глава Ингушетии назначил сенатором Мухарбека Барахоева|author = |date =2019-09-08 |work= |publisher=[[Коммерсантъ]]|accessdate= 2019-09-30|lang= |archiveurl= |archivedate= }}</ref>. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * {{cite web|url= http://council.gov.ru/structure/persons/1412/ | title= Чилиев Муса Мажитович |author = |date = |work= |publisher= [[Совет Федерации]]|accessdate= 2018-09-29|lang= |archiveurl= |archivedate= }} * {{cite web|url= http://pravitelstvori.ru/info/about.php | title= Муса Мажитович Чилиев |author = |date = |work= |publisher= Правительство Республики Ингушетия|accessdate= 2018-09-29|lang= |archiveurl= |archivedate= }} {{Республика ГӀалгӀайчоьнан Правительствон председателаш}} [[Категори:Меттанийн хьехархой]] [[Категори:ГӀалгӀайчоьнан Правительствон председателаш]] [[Категори:Россин Федерацин Советан декъашхой (2000 дуьйна)]] [[Категори:ГӀалгӀайчоьнан министраш]] iql0t2h4b11pz6ejoy110kj2vwj2dse Шахьар 0 587015 27564576 9228368 2026-11-11T21:30:00Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564576 wikitext text/x-wiki {{маьӀнаш|Шахьар (маьӀнаш)}} '''Ша́хьар''' ({{lang-inh|ша́хьар}} — «йукъаралла, область, цхьаьнакхетаралла, кӀошт, гӀала»; дукх. т. {{lang-inh2|шахьа́раш}}) — [[гӀалгӀай]]н юккъера бӀешерийн мехкан цхьанакхетар ([[ГӀалгӀайчоьнан йукъараллаш|йукъаралла]], мехкан дакъа). Йукъараллаш-шахьараш кхоллаелла, йукъахь хилла XVI—XVII бӀешерашкахь [[ГӀалгӀайчоь]]нан лаьмнашкахь а, ломан кӀажошкахь а, лерина хилла гӀалгӀайн къам билламан административан-мехкан декъарна. == МаьӀнаш == Термин ''«шахьар»'' — схьадалар гӀажарех, билгалдоккхуш хилла Хьалхара Азин пачхьалкхашкахь<ref>ГӀажарчоь, Парфи, Атропатена, Албани</ref> и пачхьалкхаш йекъало дакъош, аьлча а административан-мехкан дакъош. Юккъхерачу бӀешерийн ГӀалгӀайчоьнан шахьараш иштта дара мехкан дакъош. ''«Ша́хьар»'' дашца [[ГӀалгӀайн мотт|гӀалгӀайн маттахь]] билгалйоккху, цхьаьна мехкан декъе тоьхна (йукъаралла), масех нах беха меттиг{{sfn|Кодзоев|1999|с=63—64|}}. Шахьараш тайпанийн а йоцуш мехкан йукъараллаш хилар гойту, тайпанийн цӀераш нагахь цхьа стаг я адамийн тоба цхьаьна шахьрара кхечу шахьра кхелхинехь цӀе йиса езаро. Амма этносан цӀераш, шахьарийн цӀарах евлла йолу<ref>ГӀалгӀай шахьар, Мецхал шахьар, Чулхой шахьар, кхин ерш а</ref>, ца юьсура цхьаьна шахьрара кхечу шахьра кхелхинчу адмашна тӀехь. Кхелхинчарна туьллура уьш кхелхинчу шахьран цӀе{{sfn|Кодзоев|1999|с=63—64}}. ГӀалгӀайн тайп-тайпана тайпанийн исторехь хууш ду дуккха а тера масалаш{{sfn|Абадиев|2005|с=78—80|}}. ГӀалгӀайн йукъараллин цӀераш, царна йукъахь шахьрийн а, схьайовлура уьш гулахь баьхначу меттиган цӀарах, аьлча а церан цӀерийн бухахь лаьттара географин хьесап (масала йукъараллин цӀе [[Цхьоройн шахьар]] а, термин ''«цорой»'' а схьаевлла [[Цори]] эвлан цӀарах, цунах хилла административан а, географин а йукъ оцу йукъараллин, цунна йукъа ''Цхьо́рой'' боцуш доьлхуш хилла кхин а алсама даккхий тайпанаш ''Йо́влой'', ''О́здой''){{sfn|Албогачиева-Гадаборшева М.|2006|с=23|}}{{sfn|История Ингушетии|2013|с=147}}. Тахана ''«шахьар»'' термин лело таро ю таханлера Республика ГӀалгӀайчоьнан административан кӀошташ билгала йохуш{{sfn|Кодзоев|1999|с=63—64|}}<ref>{{книга |автор= Барахоева Н.М., Кодзоев Н.Д., Хайров Б.А.|заглавие= Ингушско-русский словарь терминов. Изд. 2-е|ответственный= Ингушский научно-исследовательский институт гуманитарных наук имени Чаха Ахриева|ссылка= |место= Нальчик|издательство= |год= 2016|том= |страниц= |страницы= |isbn= |ref= Барахоева Н.М., Кодзоев Н.Д., Хайров Б.А.}}</ref>. == Историн исправка == : ''Шуьйра хьаьжа '''[[ГӀалгӀайчоьнан истори#Юккъера бӀешераш|ГӀалгӀайчоьнан истори]]''''' {{main|ГӀалгӀайн йукъараллаш}} Дуьххьарлера шахьараш юкхъайовлар гӀалгӀайн энос декъадалар ду ишттачу административан-мехкан йукъараллашка, иза хилла XVI бӀешеран шолгӀачу декъехь, доьзна ду, гӀебартойн эла Темрюк, ногӀийн мурзас а, оьрсийн паччахьа Иван IV Грознис а гӀолаьцна тӀелатарца уьш рогӀера аренашкара дӀабахарца (1562 шеран декабрь), церан дийзира лаьмнашкахь чӀагӀбелла аллсама хенахь Ӏан{{sfn|Официальный сайт Республики Ингушетия|}}. Ерриг гӀалгӀайн ламанан йукъаралла йолало екъаяла билламе административан этномехкан кхолламашка (йукъараллашка-шахьарашка), цара хӀораммо а цхьаьнатухура масех эвла. Ф. И. Горепекина билгалдоккхура гӀалгӀайн декъадалар ишттачу мехкан тобанашка: [[гӀалгӀай]]н, [[ваьппий]]н{{sfn|Албогачиева-Гадаборшева М.|2006|с=23|}}{{sfn|Абадиев|2005|с=77|}}. Хенаца шахьарийн дозанаш, барам, цӀераш хийцало{{sfn|Кодзоев|2000|с=118}}. Иза хуьлура гӀайгӀайн мотт буьйцу бахархойн чоьхьара миграцин процессаш бахьнехь{{sfn|История Ингушетии|2013|с=188—189}}, ткъа иштта эвланийн урхаллаш кхеча эвланашка дӀаяхьар бахьнехь. Иштта, ''ГӀалгӀайн йукъаралла'' (шахьар) екъелира шина декъе — ''Цхьоройн'' (''[[Цхьоройн шахьар]]'') а, ''Хамхойн'' (''[[Хамхойн шахьар]]'' а). Цул тӀаьхьа, ''КӀистойн (Ваьппийн) йукъаралл'' (шахьар) иштта хийцало, кхоллало ''[[Мецхалан шахьар]]'' а, ''[[ЖӀайрахьан шахьар]]'' а<ref>{{книга |автор= |заглавие= Энциклопедический Словарь Ф. А. Брокгауза и И. А. Ефрона. В 86 полутомах с иллюстрациями и дополнительными материалами|том= XIII|место= С.-Петербург.|издательство= |год= 1890—1907|страницы= 58—60 }}</ref>. Оьрсийн хьосташца буьйцу тайп-тайпана барам а, цӀераш а гӀалгӀайн йукъараллин-шахьарийн<ref>{{книга |автор= Пиотровский Б.Б.|заглавие= История народов Северного Кавказа с древнейших времён до конца XVIII в.|место= М.|издательство= |год= 1988|страниц= }}</ref>. Иштта, литературехь хьахадо: [[Хамхойн шахьар|Хамхойн (ГӀалгӀайн)]], [[Цхьоройн шахьар|Цхьоройн]], [[ЖӀайрхьойн шахьар|ЖӀайрхьойн]], [[Мецхалан шахьар|Мецхалан (Ваьппийн)]], [[Чулхойн шахьар|Чулхойн]] йукъараллаш-шахьараш. Кхоллало йукъараллин дахаран пачхьалкхал хьалхара хӀоттам, бух демократин хьесапца а болуш{{sfn|Официальный сайт Республики Ингушетия|}}. Кхочушдаран Ӏедалан роль шахьарашкахь лелайо Къанойн кхеташоно, хӀора шеран, ерриг шахьарийн, берриг гӀалгӀайн гуламехь дакъалацийтархьама, декъахошна йукъара векалш хоржура — [[Мехк-кхел]] — цуо леладора гӀалгӀайн арахьара а, чоьхьара а пачхьалкхан йукъара гӀуллакхаш уьш бехачу махкахь, 1770 шарахь мохк 1000 км² сов бара<ref>''Танкиев А. Х.'' Ингуши. — Саратов, 1998.</ref>. [[XIX бӀешо|XIX бӀешарахь]] гӀалгӀайн политикин дахарехь шахьарийн маьӀна дов. Шахьараш хуьйцу гӀалгӀайн мохк билламе бекъар [[Несарой|Несарошка]], [[Ламарой|ламарошка]]<ref>''Танкиев А. Х.'' Ингуши. — Саратов 1998.</ref><ref>''[[Бларамберг, Иван Фёдорович|Бларамберг И. Ф.]]''. Кавказская рукопись. — Ставрополь: Ставропольское книжное издательство, 1992.</ref>. == ГӀалгӀайн шахьарийн а, тайпанийн а исписка == ;1. [[Кхаькхал шахьар]] ({{lang-inh|ГӀалгӀай шахьар}}, {{lang-inh2|Хамхи шахьар}})<ref name="Павлова34">{{публикация|книга|автор=Павлова О. С.|заглавие=Ингушский этнос на современном этапе|часть=Некоторые страницы ингушской истории|ссылка=http://psychlib.ru/mgppu/PIe-2012/PIe-384.htm|место=М.|издательство=Форум|год=2012|isbn=978-5-91134-665-2, УДК 39, ББК 63.5|подзаголовок=черты социально-психологического портрета|страницы=34|страниц=384}}</ref> Схьабовлар Кхаькхалера («Кхаа гӀаланара») Хамхи: * Хамхой Эгикал: * АушевгӀар (гӀалгӀ. Оувш-наькъан) * БогатыревгӀар (гӀалгӀ. Аьшк-БогӀтыр-наькъан) * ГаздиевгӀар ({{lang-inh|ГӀазд-наькъан}}; 6 я 7 фамили) * [[ДжандиговгӀар]] ({{lang-inh|«Жантиг наькъан»}}; 2 фамили) * УжаховгӀар ({{lang-inh|Ужахь-наькъан}}) * [[ТангиевгӀар]] ({{lang-inh|«ТӀонг наькъан»}}; 2 фамили) ТӀаргим: * АрчаковгӀар ({{lang-inh|Арчакх-наькъан}}, 4 я 6 фамили) * БековгӀар ({{lang-inh|Бек-наькъан}}, 5 я 6 фамили) * ГорбаковгӀар ({{lang-inh|ГӀорбакх-наькъан}}, 16 фамили) * МальсаговгӀар ({{lang-inh|Малсаг-наькъан}}, 2 фамили) * [[ПлиевгӀар]] ({{lang-inh|Пхьиле-къонгий}}, 3 фамили) * ТимурзиевгӀар ({{lang-inh|Тиймарз-наькъан}}, 14 фамили) * ЧимхильговгӀар (12 фамили) * ДудурговгӀар ({{lang-inh|Дудург-наькъан}}, 3 или 6 фамили) ГӀарходхой Оьзигера: * БаркинхоевгӀар (25 фамили гергга) * Баркинхой (6 фамили) * ТочиевгӀар ({{lang-inh|Тоач-наькъан}}, 5 фамили) * КотиевгӀар ({{lang-inh|Кете-наькъан}}, 2 фамили) * ГадаборшевгӀар ({{lang-inh|Гадаборш-наькъан}}, 9 фамили) ;2. [[Цхьоройн шахьар]] ({{lang-inh|Цхьорой шахьар}}, 70 фамили) * [[ЕвлоевгӀар]] ({{lang-inh|[[Йовлой]]}}, 60 фамили гергга) * [[ОздоевгӀар]] ({{lang-inh|Оздой}}, 35 фамили) * ХулхоевгӀар ({{lang-inh|Хьулхой}}, (?)51 фамили) ;3. [[Чулхойн шахьар]] ({{lang-inh|Чулхой шахьар}})<ref name="Павлова34" /> ;4. [[Мецхалан шахьар]] ({{lang-inh|Мецхалой шахьар}}, {{lang-inh2|Ваьппий шахьар}})<ref name="Павлова34" /> ;5. [[ЖӀайрахьойн шахьар]] ({{lang-inh|ДжӀайрахой шахьар}}, {{lang-inh2|ЖӀайрахой шахьар}})<ref name="Павлова34" /> * АхриевгӀар ({{lang-inh|Охр-наькъан}}) * БоровгӀар ({{lang-inh|Бор-наькъан}}) * ЛьяновгӀар ({{lang-inh|Льян-наькъан}}) * ХаматхановгӀар ({{lang-inh|Хьаматхан-наькъан}}) * ЦуровгӀар ({{lang-inh|ЧӀур-наькъан}}) ;6. [[Орстхой|Орстхойн шахьар]] («Тукхумашка» цхьаьнакхетта нохчийн орстхойх ма тардалийта) ({{lang-inh|Орстхой шахьар}})<ref name="Павлова34" /> * [[Белхарой|БелхароевгӀар]] (9 фамили) * [[БулгучевгӀар]] (17 фамили) * [[ЦӀечой|ЦечоевгӀар]] (24 фамили) * [[Мержой|МержоевгӀар]] (13 я 41 фамили) * ГандалоевгӀар (5 фамили) * МужахоевгӀар (15 фамили) == Хьаьжа кхин а == * [[ГӀалгӀайн йукъараллаш]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Литература == * {{книга | автор = Албогачиева-Гадаборшева М. С-Г. | заглавие = Труды Фомы Ивановича Горепекина // Краткие сведения о народе «ингуши». | ссылка = | ответственный = | место = Санкт-Петербург | издательство = | год = 2006 | том = | страниц = | страницы = | isbn = | doi = | ref = Албогачиева-Гадаборшева М. }} * {{книга | автор = Долгиева М. Б., Картоев М. М., Кодзоев Н. Д., Матиев Т. Х. | заглавие = История Ингушетии | ссылка = | ответственный = [[Кодзоев, Нурдин Даутович|Кодзоев Н. Д.]] | издание = 4-е изд | место = Ростов-на-Дону | издательство = Южный издательский дом | год = 2013 | том = | страниц = | страницы = | isbn = | doi = | ref = История Ингушетии }} * {{книга | автор = [[Кодзоев, Нурдин Даутович|Кодзоев Н. Д.]] | заглавие = Очерки из истории ингушского народа с древнейших времён до конца XIX века. | ссылка = | ответственный = | место = Назрань | издательство = | год = 2000 | том = | страниц = | страницы = | isbn = | doi = | ref = Кодзоев }} * {{статья |автор = [[Кодзоев, Нурдин Даутович|Кодзоев Н. Д.]] |заглавие = К ингушской терминологии: термины «район», «город», «улица». |ссылка = |язык = ru |автор издания = |издание = Вестник научного общества гимназистов. Материалы научной конференции, посвящённой культуре и истории ингушского народа «Гӏалгӏайче-Хьо-Со-Моцагӏе-Даимле» |тип = |место = Назрань |издательство = |год = 1999 |том = |выпуск = 1 |страницы = |isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |ref = Кодзоев }} == Хьажоргаш == {{cite web |url = http://www.ingushetia.ru/about/ |title = О Республике. История и культура |author = Официальный сайт Республики Ингушетия |date = 2015 |work = |publisher = Ингушетия.Ру |accessdate = 2015-11-18 |lang = |ref = Официальный сайт Республики Ингушетия |archive-url = https://web.archive.org/web/20170417140717/http://www.ingushetia.ru/about/ |archive-date = 2017-04-17 }} {{ГӀалгӀайн шахьараш}} [[Категори:ГӀалгӀайчоьнан истори]] [[Категори:ГӀалгӀай]] tjek65mps2yq9wtvde5a40vwjvpjs9y Цветаева, Валерия Ивановна 0 728245 27564570 11742832 2026-11-11T19:43:38Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564570 wikitext text/x-wiki {{Адам |ЦӀе = Цветаева Валерия Ивановна |Шен цӀе = |Сурт = |Шоралла = |Суьртан тӀехь = |ГӀуллакхан тайпа = хореограф, мемуарист |Йина терахь = 9.01.1883 |Йина меттиг = {{ВМ|Москох|Москохахь}} |Гражданалла = |Пачхьалкх = |Кхелхина терахь = 17.08.1966 |Кхелхина меттиг = {{КхМ|Таруса|Тарусехь}} |Да = [[Цветаев, Иван Владимирович]] |Нана = [[Иловайская, Варвара Дмитриевна]] |Майра = Шевлягин Сергей Иасонович |Бераш = |СовгӀаташ = |Сайт = |Куьг таӀор = |Викиларма = }} '''Цвета́ева Вале́рия Ива́новна''' ([[1883 шо|1883 шеран]] [[9 январь|9 январехь]], [[Москох]] — [[1966 шо|1966 шеран]] [[17 август]]ехь) — Россин а, советийн а хелхарча, хореограф, хьехархо, мемуаристка<ref name="Сироткина">[https://books.google.ru/books?id=MEuaBQAAQBAJ&pg=PR225&dq=%D1%86%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0,+%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F+%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwib462n_aLuAhXpiIsKHe2FCX0Q6AEwA3oECAIQAg#v=onepage&q=%20%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%81%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%20%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%20%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false Свободное движение и пластический танец в России / Ирина Сироткина. — Москва : Новое лит. обозрение, 2011]</ref>. [[Цветаева, Марина Ивановна|Цветаева Маринин]] ден йина йиша. == Биографи == [[Пачхьалкхан суртдилларан говзаллин А. С. Пушкинан цӀарах музей|Суртдилларан говзаллин музей]] йиллинчу [[Цветаев, Иван Владимирович|Цветаев Иванан]] а, оперин йишлакхархочун [[Иловайская, Варвара Дмитриевна|Иловайская Варварин]] а дуьххьарлера бер. Дийшира [[Москохан Сийлахь Екатеринин орденан доьшийла|ХӀуцӀена маьхкарийн Екатеринин институтехь]] а, [[Москохан лакхара зударийн курсаш]]кахь<ref name="Сироткина" />. Революци хиллалц хьехархо болх бира мехкан тайп-тайпана дешаран меттигашкахь, масала, [[Мичуринск|Козлов]] гӀалин хӀазнин зударийн гимназехь (1907—1908, хьийхира истори)<ref>[https://michpravda.ru/articles/23865-valeriya-cvetaeva-zhila-v-gorode-kozlove Валерия Цветаева жила в городе Козлове // Мичуринская правда]</ref> а, москохан [[Шира Басманни урамера № 19 цӀа|Е. Б. Гронковскаян зударийн гимнази]] (1910-гӀа шераш, истории йоцуш, французийн мотт хьоьхура). Кхин а 1910-гӀа шерашкахь йора Москохан исторех лаьцна публикин лекцеш. 1912 шарахь ша некъ бира Алтай<ref name="Сироткина" />. 1910-гӀа шераш чекхдовлуш марзделира [[маьрша хелхар]]ш. Ӏемира [[Дункан, Айседора|Дункан Айседорегара]] (цуьнан немцойн ишколехь) а, [[Алексеева, Людмила Николаевна|Людмила Алексеевнин]] а «Гармоникин гимнастикин а, хелхаран а студехь». 1920 шарахь йиллира шен хелхаран студи «[[Боларан говзалла]]», цу тӀе ша хьоьхура боларан пластика. 1923 шарахь студин пачхьалкхан курсийн статус йелира. Курсаша кечбора синтетикин артисташ, дешархоша Ӏамайора, ритмика, сценин гимнастика, акробатика, жонглировани, жухаргалла. Дешар дӀахьора [[ВХУТЕМАС]]ан гӀишлон чохь а, Московшвея клубехь а, аьхка Цветаевас дешархой буьгура Тарусе, уьш цигахь Ӏара Валерия Ивановнин дачехь, ткъа кхин а меттигера ишколан гӀишлон чохь. Цветаевас гулйинера говза хьехархойн коллектив, тидам бора дешархойн синмехаллин кхиарна — къамелаш дора говзаллин дуьхах, хелхаран теорех, сурт дилларах лаьцна, балабора музыканташ а, исбаьхьалчаш а. Курсийн говзанчашна йукъахь боккха леерам бара, дешархойх дукхаха берш гӀарабевлла циркан артисташ хилира<ref name="Сироткина" /><ref>{{Cite web |url=http://www.ruscircus.ru/11047/ |title=Цветаевские курсы. Из прошлого нашего искусства // В. Кириллов, ruscircus.ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122024148/http://www.ruscircus.ru/11047/ |archive-date=2021-01-22 |access-date=2021-03-18}}</ref>. 1932 шарахь курсаш дӀайехира (цу тӀе прессехь бехке йора Цветаева, куьйгалхо йолун дела), цул тӀаьхьа Цветаевас болх бира [[Электротеатр Станиславский|Оперин-драмин студехь]] тренерхо К. С. Станиславскийн куьйгаллехь, цӀахь а Ӏамадора бераш. 1939 шарахь дуьйна болх бира Мосэстрадин программийн режиссёр-хӀоттонча, ткъа тӀом чекхбаьлча — Пачхьалкхан циркера Акробатикин студехь хьехархо-режиссёр<ref>[https://books.google.ru/books?hl=ru&id=LGMYAQAAIAAJ&dq=%D0%B3%D0%BE%D1%81%D1%86%D0%B8%D1%80%D0%BA+%D1%86%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0&focus=searchwithinvolume&q=%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%8D%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B5 Музы Трехпрудного переулка : неизвестное о семье Цветаевых в письмах, фотографиях, док. / Е. Б. Соснина. — Москва : Дом-музей Марины Цветаевой ; Иваново : Референт, 2005]</ref>. 1950—1960-гӀа шерашкахь йехира Тарусехь, йаздира дагалецаман жайна. == Доьзал == Майра — Шевлягин Сергей Иасонович (1879—1966) Ваша — Цветаев Андрей Иванович Дена бина йижарий — [[Цветаева, Марина Ивановна|Марина]] а, [[Цветаева, Анастасия Ивановна|Анастасия]] а ЦветаевгӀар == Библиографи == * Цхьан а совгӀат доцуш… : шен дахарехь Цветаев Иван Владимировича лелийначух доккхаха долу дакъа, леладора йукъараллин дуьхьа. Цуьнан заманахь цунах олура «Цхьан а совгӀат доцуш …» : автогр. И. В. Цветаевн, язд. В. И. Цветаевас / материалаш зорб. кечам Н. А. Кублановская. — Иваново : Арах-ла Иваново, 2005. * Сайн орамашца — даиман исбаьхьалча : дагалецамаш, суьрташ, документаш, А. И. Морозовца дӀасакхехьийтина кехаташ / Цветаева Валерия; текст хӀоттор, кечйар, хьалхара йаззам, билгалдахарш – Е. Б. Соснинан; Ивановн областан Оьздангаллин а, туризман а департамент, Ивановн областан исбаьхьаллин музей. — Иваново : А-Гриф, 2018 == Литература == * Музы Трехпрудного переулка : неизвестное о семье Цветаевых в письмах, фотографиях, док. / Е. Б. Соснина. — Москва : Дом-музей Марины Цветаевой ; Иваново : Референт, 2005. ISBN 5902022150, 9785902022152 * Анастасия, Валерия и Андрей Цветаевы. Разными дорогами / Анискович Л. И. — Москва : Логос, 2007. * Иловайские и Цветаевы / Сост. Жупикова Е. Ф. — М.: Новый хронограф, 2015. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Цветаева Маринин кхолламаш}} [[Категори:Россин хореографаш]] [[Категори:ПаргӀата хелхар]] [[Категори:Цветаева Марина]] 4i26xg8986yj74vl2h67z2r47e9o000 Этуш, Владимир Абрамович 0 977530 27564684 9837005 2026-11-12T06:24:26Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564684 wikitext text/x-wiki {{Актёр |ЦӀе = |Сурт = |Суьртах лаьцна = |Йохалла = |Бакъ цӀе = |Вина терахь = |Вина меттиг = |Кхелхина терахь = |Кхелхина меттиг = |Говзалла = артист |Гражданалла = |Жигара шераш = |Некъ = |СовгӀаташ = }} '''Владимир Абрамович Этуш''' ({{ВД-Преамбула}}) — советан а, оьрсийн театран а кинон актёр ву. ССРС къоман артист (1984). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * {{imdb name|id=0262234|name=Владимир Этуш}} * [http://www.etush.ru/ Сайт Владимира Этуша.] // etush.ru * ''Надежда Сикорская''. [https://web.archive.org/web/20220527192450/https://nashagazeta.ch/node/8760 Владимир Этуш: «Я — голодный артист!»] «Наша газета» (Швейцария, Женева) // nashagazeta.ch (14 апреля 2010 года) * [http://leonid-gaidai.ru/?r=6&m=2&man=15 Владимир Этуш в фильмах Леонида Гайдая, «крылатые» фразы.] // leonid-gaidai.ru * ''Микаэл Базоркин, художественный руководитель Государственного русского музыкально-драматического театра «Современник» Республики Ингушетия''. [https://web.archive.org/web/20170808082804/http://www.ingushetia.ru/news/005255/ «Кавказский пленник» Владимира Этуша.] Официальный сайт Республики Ингушетия, статья из газеты «Ковчег Кавказа». // ingushetia.ru (16 июня 2006 года) * ''Соня Бакулина''. [http://jewish.ru/ru/interviews/articles/175347/ Владимир Этуш: «Комплекс причин направил на фронт».] Глобальный еврейский онлайн-центр // jewish.ru (7 мая 2010 года) * ''Записала Елена Егерева''. [http://esquire.ru/wil/vladimir-etush Правила жизни Владимира Этуша. Актёр, 95 лет, Москва.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171116131601/https://esquire.ru/wil/vladimir-etush |date=2017-11-16 }} Журнал «Esquire» // esquire.ru * [https://ria.ru/photolents/20170506/1493063645.html?inj=1 «Мастер комедийного жанра Владимир Этуш». — Народный артист Советского Союза Владимир Абрамович Этуш отмечает 6 мая 95-летний юбилей. Легендарный профессор Шпак, пугающий Карабас-Барабас и незабвенный товарищ Саахов — в фотоленте.] «РИА Новости» // ria.ru (6 мая 2017 года) {{АХ}} [[Категори:ССРС актёраш]] nicv4snkuf27z3awbfol7bhzq9wd7rs ХӀимар маьлхан сахьт 0 1012805 27564569 27432335 2026-11-11T19:34:40Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564569 wikitext text/x-wiki {{НБМ |статус = Архетектурни памятник |нохчийн цӀе = ХӀимaр маьлхан сахьт |шен цӀе = |сурт = |пачхьалкх = Росси |lat_deg = 42.653283 |lon_deg = 45.852447 |CoordAddon = type:city_region:RU-CE |CoordScale = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |регионан тайпа = |регион = Нохчийчоь |регион таблицехь = Нохчийчоь |кӀоштан тайпа = КӀошт |кӀошт = |кӀошт таблицехь = Шаройн кӀошт{{!}}Шаройн |йукъараллин тайпа = йуьртан меттиг |йукъаралла = ХӀима йуьртан меттиг |йукъаралла таблицехь = ХӀима йуьртан меттиг{{!}}ХӀима |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |локкхаллин тайпа = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официалан мотт = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = }} Нохчийчоьха а, еррига [[Къилбаседа Кавказ|Къилбаседа Кавказехь]] а, иштта маьлхан сахьт кхи хаадела дац. [[ХӀима|ХӀимар]] маьлхан сахьт тахана юртан маьждиг долчехь ду. Иза дина дукха шира заманахь, цу хенахь маса даьла хаа кхи гӀирс ца хила<ref>http://abrek.org/494-10-13-vv-chechenskiy-stounhendzh.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221215135404/http://abrek.org/494-10-13-vv-chechenskiy-stounhendzh.html |date=2022-12-15 }}</ref>. Схьахетарехь юртан гондахь бехаш болу нохчийн яртар ([[Шара]], [[ЦӀесий|ЦӀеси]], [[Кири]]) наха пайда оьцуш хила хӀокху сахьтехь. Маьлхан [[сахьт]] бокха гуо юкъахь богӀам бу, цуна гондахь 12 бокха тӀулг бу<ref>{{Cite web |url=http://www.checheninfo.ru/19756-10-13-vv-chechenskiy-stounhendzh.html |title=— |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215122009/http://checheninfo.ru/19756-10-13-vv-chechenskiy-stounhendzh.html |archive-date=2022-12-15 |access-date=2022-12-15}}</ref>. Цу богӀам тӀера гӀутуш долу ӀиндагӀо гойту маса сахьт даьла. == ХӀима == ХӀимой эвла йолу дукха зама йу. Цигар бӀовнаш а, гӀаланаш а йолу 800 шо ду. Ама цу юртахь карийна йолу архиологически хьумнаш гойту юртан мел къезга 2500-3000 шо хиларна<ref>В. Б. Виноградов, В. И. Марковин Археологические памятники Чечено-Ингушской АССР. Соьлжа-ГӀала 1966 шо. 166 агӀо. </ref>. == Тахана == [[Файл:Химой Древние солнечные часы.jpg|альт=ХӀимой маьлха сахьт тахана. |мини|left|upright=1.5|ХӀимой маьлха сахьт тахана. ]] Тахана и маьлха сахьта юрта юкъахь ду, рузбан маьждиг долучехь. Цуна гондахь керта йина. Юртахь тӀекхача хьала дац цун, нийса меттехь ду иза. Карара хенах, сахьтех йиснарг юккъера бокх тӀулг а, гондар масех тӀулг а бу<ref>{{Cite web|url=https://territory.center/10021?object=00f08b03-3104-4b19-bd96-13aad678780d|title=Химойские солнечные часы|lang=ru|publisher=territory.center}}</ref>. == Сурташ == [[Файл:Древние солнечные часы Химой.jpg|альт=ХӀимой юртар маьлха сахьт. |мини|ХӀимой юртар маьлха сахьт. ]] == Билгалдахарш == {{rq|stub|img|sources|translate}} {{Хьажоргаш йац}} qh9lvse3baj6gshg4vfcvhed4byyizh Хаггертин совгӀат 0 1191529 27564557 10365810 2026-11-11T17:53:27Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564557 wikitext text/x-wiki {{СовгӀатан карточка |ЦӀе = Хаггертин совгӀат |Сурт = <!-- во всех полях для изображений — только имена файлов! --> |СуртАса = |Сурт2ст = |СуртАса2ст = |Сурт3ст = |СуртАса3ст = |Суьртан барам = 150 |Асанан барам = |OriginalName = {{lang-en|Haggerty Award}} |Девиз = |Мохк = {{Байракх/2|АЦШ}} |Тайпа = [[СовгӀат]] |ХьаннаЛо = Нью-Йорк метрополин университетийн командашна йукъара АЦШ баскетболан турниран уггаре дика ловзархочунна ([[NCAA]] 1-ра дивизион) |ХьанЛо = Нью-Йорк метрополин а, [[:en:National Invitation Tournament|Къоман кхайкхаран турниран]] а Баскетболан хьажархойн ассоциацис |СовгӀат даран бахьна = |Статус = ло |Параметраш = |КхолларанТерахь = 1936 |Дуьххьара совгӀат дар = 1936 [[Бендер, Джулз|Джулз Бендер]], [[Лонг-Айлендан университет|Лонг-Айленд]] |ТӀаьххьара совгӀат дар = 2019 [[Пауэлл, Майлз|Майлз Пауэлл]], [[Сетон-Холлан университет|Сетон-Холл]] |Барам = |ЛакхараСовгӀат = |ЛахараСовгӀат = |ЙогӀуш ю = |Сайт = [http://metbasketballwriters.org/ metbasketballwriters.org] |Гуш_долу_йоза = |Викиларма = }} '''Хаггертин совгӀат''' ({{lang-en|Haggerty Award}}) — Нью-Йорк (MBWA) [[:en:National Invitation Tournament|Къоман кхайкхаран турнирехь (NIT)]] дакъа лоцу [[NCAA]] 1-ра дивизионан Нью-Йорк метрополин университетийн командийн студенташна йукъара АЦШ баскетболан чемпионатан кхаж тасарца хаьржинчу уггаре дика ловзархочун ло хӀора шеран совгӀат. Кхаж тосу метрополин Баскетболан хьажархойн ассоциацин йукъайбоьду спортан хьажархошна йукъахь. Уггаре ширачех а, уггаре сийлахьчех а совгӀат ду, иза ло мехкан коьрта шахьран регионера ловзархочунна. Йукъа а даьккхина, дуьххьара делла 1935/36 шарахь [[Лонг-Айлендан университет]]ера [[Бендер, Джулз|Бендер Джулзан]]. Хьалхара курсехь болуш и совгӀат шина ловзархочунна бен ца делла, [[Макгуайр, Дик|Макгуайр Дикна]] а, [[Спрингер, Гэри|Спрингер Гэрина]] а. Пхоьазза совгӀат даьккхина шишша ловзархочо (1972, 1984, 1987, 1994, 2004). Исс ловзархочунна: [[Таненбаум, Сид|Таненбаум Сидна]], Макгуайр Дикна, [[Конлин, Эд|Конлин Эдна]], [[Макмиллиан, Джим|Макмиллиан Джимна]], [[Селлерс, Фил|Селлерс Филна]], [[Маллин, Крис|Маллин Крисна]], [[Сили, Малик|Сили Маликна]], [[Флорес, Луис (баскетболхо)|Флорес Луисна]], [[Дженкинс, Чарльз (баскетболхо)|Дженкинс Чарльзна]] и хӀонс кхаьчна шоз-шозза, кхин тӀе Макмиллиана а, Маллина а, Дженкинса а совгӀат даьккхина кхуз-кхуза [[КъБА 1971/1972 шарахь|1971/1972 шарахь]] хилира «[[Лос-Анджелес Лейкерс]]» командин йукъахь [[КъБА чемпионийн исписка|КъБА чемпион]]. Маллина пхоьазза дакъа лаьцна [[КъБА дерриг седарчийн матч]]ехь (1989 – 1993), ткъа 2011 шарахь иза хаьржира [[Баскетболан сийлаллин зал]] чу. Дженкинс дӀахьуш ву шен профессионалан карьера. ХӀинца оцу совгӀатан лауреат хилла тайп-тайпана студентийн командин пхийтта векал. Кхечарел алсама оцу номинацин толамхой хилира [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университетан]] (27-зза), [[Сетон-Холлан университет]]ан (13-зза), [[Лонг-Айлендан университет]]ан а, [[Хофстан университет]]ан а (7-зза), [[Айонан колледж]]ан а, [[Нью-Йоркан университет]]ан (6-зза), [[Колумбин университет]]ан а, [[Фордеман университет]]ан (5-зза). == Легенда == {| class="wikitable" |- |style="background-color:#CFECEC; width:6em;"| |Йукъахь совгӀат даьккхинарш |- |style="background-color:#FFFF99; width:6em;"|* |[[Студенташна йукъара уггаре дика ловзархочун Нейсмитан совгӀат|Нейсмит Джеймсан]] (1969—) йа [[Вуден Джонан цӀарах совгӀат|Вуден Джонан совгӀатийн]] (1977—) лауреаташ хилла, йа [[UPI версица студенташна йукъахь шеран баскетболхо|UPI]] (1955—1996) йа [[Helms Foundation версица студенташна йукъахь шеран баскетболхо|Helms Foundation]] (1905—1979) версешца студенташна йукъахь шеран баскетболхой къобал бина |- |Ловзархо (X) |Титулийн барам |} == Толамхой == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; width:100%" !Шо !Ловзархо !Сурт !Университет !Позици !Дешна шо !Билгалдахарш |- align=center | 1935/36 | {{sortname|Джулз|Бендер}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Лонг-Айлендан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1936/37 | {{sortname|Бен|Крамер}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Лонг-Айлендан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1937/38 | {{sortname|Берни|Флигель}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Нью-Йоркан гӀалин колледж]] | [[Веза форвард]] / [[Центровой]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1938/39 | {{sortname|Ирв|Торгофф}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Лонг-Айлендан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[Веза форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1939/40 | {{sortname|Бен|Ауэрбах}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Нью-Йоркан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1940/41 | {{sortname|Джек|Гарфинкель}} | [[Файл:Jack Garfinkel 1948.jpg|75px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1941/42 | {{sortname|Джим|Уайт|Уайт, Джим (баскетболхо)}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[ТӀелета турсло]] / [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1942/43 | {{sortname|Эндрю|Ливейн}} | {{суьртан дакъа | сурт = Andrew Levane.jpeg | позици = center | куьйган_позици = | шоралла = 75 | йукъара = 75 | лакхе = 0 | аьтту агӀор = 0 | лахе = 90 | аьрру агӀор = 0 | гур = бац }} | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1943/44 | {{sortname|Дик|Макгуайр}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|1|Хьалхара}} | |- align=center | 1944/45 | {{sortname|Билл|Котсорес}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Веза форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1945/46 | {{sortname|Сид|Таненбаум}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Нью-Йоркан университет]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1946/47 | {{sortname|Сид|Таненбаум}} (2) | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Нью-Йоркан университет]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1947/48 | {{sortname|Дольф|Шейес}} | [[Файл:Dolph Schayes 1955 (2).jpeg|75px]] | [[Нью-Йоркан университет]] | [[Веза форвард]] / [[Центровой]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1948/49 | {{sortname|Дик|Макгуайр}} (2) | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1949/50 | {{sortname|Шерман|Уайт}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Лонг-Айлендан университет]] | [[Веза форвард]] / [[Вайн форвард]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1950/51 | {{sortname|Джон|Азари}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Колумбин университет]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1951/52 | {{sortname|Ронни|Макгилврей}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1952/53 | {{sortname|Уолтер|Дьюкс}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сетон-Холлан университет]] | [[Центровой]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1953/54 | {{sortname|Эд|Конлин}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Фордеман университет]] | [[ТӀелета турсло]] / [[Вайн форвард]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1954/55 | {{sortname|Эд|Конлин}} (2) | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Фордеман университет]] | [[ТӀелета турсло]] / [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1955/56 | {{sortname|Билл|Тибен}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Хофстран университет]] | [[Веза форвард]] / [[Центровой]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1956/57 | bgcolor="#FFFF99"| {{sortname|Чет|Форте}}* | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Колумбин университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1957/58 | {{sortname|Джим|Каннингем|Каннингем, Джим (баскетболхо)}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Фордеман университет]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1958/59 | {{sortname|Эл|Сейден}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1959/60 | {{sortname|Сатч|Сандерс}} | [[Файл:Tom sanders celtics.jpg|75px]] | [[Нью-Йоркан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[Веза форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1960/61 | {{sortname|Тони|Джексон|Джексон, Тони (баскетболхо, 1942)}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1961/62 | {{sortname|Лерой|Эллис}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Центровой]] / [[Веза форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1962/63 | {{sortname|Барри|Крамер}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Нью-Йоркан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[Веза форвард]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1963/64 | {{sortname|Ник|Уэркман}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сетон-Холлан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[Веза форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1964/65 | {{sortname|Уоррен|Исаак}} | [[Файл:Warren Isaac 1968.jpg|75px]] | [[Айонан колледж]] | [[Веза форвард]] / [[Центровой]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1965/66 | {{sortname|Альби|Грант}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Лонг-Айлендан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1966/67 | {{sortname|Сонни|Дав}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Веза форвард]] / [[Центровой]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1967/68 | {{sortname|Джим|Макмиллиан}} | [[Файл:Jim McMillian Bologna.jpg|75px]] | [[Колумбин университет]] | [[Вайн форвард]] | {{sort|2|ШолгӀа}} | |- align=center | 1968/69 | {{sortname|Джим|Макмиллиан}} (2) | [[Файл:Jim McMillian Bologna.jpg|75px]] | [[Колумбин университет]] | [[Вайн форвард]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1969/70 | {{sortname|Джим|Макмиллиан}} (3) | [[Файл:Jim McMillian Bologna.jpg|75px]] | [[Колумбин университет]] | [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1970/71 | {{sortname|Чарли|Йелвертон}} | [[Файл:Charlie Yelverton.jpg|75px]] | [[Фордеман университет]] | [[ТӀелета турсло]] / [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | bgcolor="#CFECEC"| 1971/72 | {{sortname|Ричи|Гарнер}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Манхэттенан колледж]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | bgcolor="#CFECEC"| 1971/72 | {{sortname|Том|Салливан|Салливан, Том (баскетболхо)}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Фордеман университет]] | [[Центровой]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1972/73 | {{sortname|Билли|Шеффер}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[Веза форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1973/74 | {{sortname|Билл|Кэмпион}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Манхэттенан колледж]] | [[Центровой]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1974/75 | {{sortname|Фил|Селлерс}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Ратгеран университет]] | [[ТӀелета турсло]] / [[Вайн форвард]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1975/76 | {{sortname|Фил|Селлерс}} (2) | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Ратгеран университет]] | [[ТӀелета турсло]] / [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1976/77 | {{sortname|Рич|Лорел}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Хофстран университет]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1977/78 | {{sortname|Джордж|Джонсон|Джонсон, Джордж (баскетболхо, 1956)}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Веза форвард]] / [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1978/79 | {{sortname|Никос|Галис}} | [[Файл:Nikos Galis Panathinaikos 1992.jpg|75px]] | [[Сетон-Холлан университет]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1979/80 | {{sortname|Джефф|Руленд}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Айонан колледж]] | [[Центровой]] / [[Веза форвард]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1980/81 | {{sortname|Гэри|Спрингер}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Айонан колледж]] | [[Веза форвард]] | {{sort|1|Хьалхара}} | |- align=center | 1981/82 | {{sortname|Дэн|Калландрилло}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сетон-Холлан университет]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1982/83 | {{sortname|Крис|Маллин}} | [[Файл:Chris Mullin.jpg|75px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|2|ШолгӀа}} | |- align=center | bgcolor="#CFECEC"| 1983/84 | {{sortname|Стив|Бёртт|Бёртт, Стив (воккхахверг)}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Айонан колледж]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | bgcolor="#CFECEC"| 1983/84 | {{sortname|Крис|Маллин}} (2) | [[Файл:Chris Mullin.jpg|75px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1984/85 | bgcolor="#FFFF99"| {{sortname|Крис|Маллин}}* (3) | [[Файл:Chris Mullin.jpg|75px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1985/86 | bgcolor="#FFFF99"| {{sortname|Уолтер|Берри}}* | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Веза форвард]] / [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | bgcolor="#CFECEC"| 1986/87 | {{sortname|Кевин|Хьюстон}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[АЦШ тӀеман академи]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | bgcolor="#CFECEC"| 1986/87 | {{sortname|Марк|Джексон}} | [[Файл:Coach Mark Jackson at Warriors open practice Oct 13, 2012.jpg|75px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1987/88 | {{sortname|Марк|Брайант}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сетон-Холлан университет]] | [[Веза форвард]] / [[Центровой]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1988/89 | {{sortname|Джон|Мортон|Мортон, Джон (баскетболхо)}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сетон-Холлан университет]] | [[ТӀелета турсло]] / [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1989/90 | {{sortname|Бу|Харви}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1990/91 | {{sortname|Малик|Сили}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1991/92 | {{sortname|Малик|Сили}} (2) | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Вайн форвард]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1992/93 | {{sortname|Терри|Дехер}} | [[Файл:TerryDehere.jpg|75px]] | [[Сетон-Холлан университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | bgcolor="#CFECEC"| 1993/94 | {{sortname|Изетт|Бьюкенен}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Маристан колледж]] | [[ТӀелета турсло]] / [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | bgcolor="#CFECEC"| 1993/94 | {{sortname|Артурас|Карнишовас}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сетон-Холлан университет]] | [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1994/95 | {{sortname|Джо|Гриффин}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Лонг-Айлендан университет]] | [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1995/96 | {{sortname|Эдриан|Гриффин}} | [[Файл:Adrian Griffin.jpg|75px]] | [[Сетон-Холлан университет]] | [[ТӀелета турсло]] / [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1996/97 | {{sortname|Чарльз|Джонс|Джонс, Чарльз (баскетболхо, 1975)}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Лонг-Айлендан университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | |- align=center | 1997/98 | {{sortname|Фелипе|Лопес}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 1998/99 | {{sortname|Рон|Артест|Сэндифорд-Артест, Метта}} | [[Файл:Ron Artest Lakers warmup.jpg|75px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Вайн форвард]] | {{sort|2|ШолгӀа}} | |- align=center | 1999/00 | {{sortname|Спиди|Клэкстон}} | [[Файл:SpeedyClaxton.jpg|75px]] | [[Хофстран университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 2000/01 | {{sortname|Норман|Ричардсон}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Хофстран университет]] | [[ТӀелета турсло]] / [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | |- align=center | 2001/02 | {{sortname|Маркус|Хаттен}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | <ref>{{cite web|title=Hatten Wins Haggerty Award as Metro Areas Best|work=redstormsports.com|url=https://redstormsports.com/news/2002/4/24/HATTEN_WINS_HAGGERTY_AWARD_AS_METRO_AREAS_BEST_br_Dispels_Rumors_and_Says_Hell_Return_to_St_Johns_for_Final_Season_.aspx?path=mbball|publisher=St. John's Red Storm men's basketball|lang=en|accessdate=2002-04-25}}</ref> |- align=center | 2002/03 | {{sortname|Луис|Флорес|Флорес, Луис (баскетболхо)}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Манхэттенан колледж]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | <ref>{{cite web|url=https://gojaspers.com/news/2003/4/30/685980.aspx?path=mbball|title=Gonzalez, Flores, Holmes, Johnson Earn All-Met Honors|work=gojaspers.com|publisher=Manhattan Jaspers basketball|lang=en|accessdate=2003-05-01}}</ref> |- align=center | bgcolor="#CFECEC"| 2003/04 | {{sortname|Андре|Барретт}} | [[Файл:AndreBarret.JPG|75px]] | [[Сетон-Холлан университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | <ref>{{cite web|url=http://www.metbasketballwriters.org/sports/2014/1/25/HAG_0125143544.aspx#2010s|work=metbasketballwriters.org|lang=en|title=NIT/Haggerty Award Winners|publisher=Metropolitan Basketball Writers Association|accessdate=2004-04-22|archive-date=2014-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025224016/http://metbasketballwriters.org/sports/2014/1/25/HAG_0125143544.aspx#2010s|deadlink=no}}</ref> |- align=center | bgcolor="#CFECEC"| 2003/04 | {{sortname|Луис|Флорес|Флорес, Луис (баскетболхо)}} (2) | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Манхэттенан колледж]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | <ref>{{cite web|url=https://gojaspers.com/news/2004/4/21/686532.aspx?path=mbball|lang=en|publisher=Manhattan Jaspers basketball|title= Basketball Honored at NIT/Met Writers Awards Dinner|work=gojaspers.com|accessdate=2004-04-22}}</ref> |- align=center | 2004/05 | {{sortname|Кидрен|Кларк}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сийлахь Петран университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | <ref>{{cite web|url=https://maacsports.com/news/1970/1/1/940124.aspx?path=mbkb|lang=en|title=Saint Peter's Keydren Clark Named All-Met Player of the Year|work=maacsports.com|publisher=Metro Atlantic Athletic Conference|accessdate=2005-04-20}}</ref> |- align=center | 2005/06 | {{sortname|Квинси|Дуби}} | [[Файл:Quincy Douby 2006 Las Vegas Summer League.jpg|75px]] | [[Ратгеран университет]] | [[ТӀелета турсло]] / [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | <ref>{{cite web|url=https://scarletknights.com/news/2006/4/19/Douby_Wins_Haggerty_Award.aspx?path=mbball|work=scarletknights.com|lang= en|title=Douby Wins Haggerty Award|publisher=Rutgers Scarlet Knights men's basketball|accessdate=2006-04-20}}</ref> |- align=center | 2006/07 | {{sortname|Джаред|Джордан}} | [[Файл:Jared jordan.JPG|75px]] | [[Маристан колледж]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | <ref>{{cite web|url=https://goredfoxes.com/news/2007/4/11/205284452.aspx?path=mbball|lang=en|title=Brady, Jordan Take Top Honors From Met Writers|work=goredfoxes.com|publisher=Marist Red Foxes men's basketball|accessdate=2007-04-12}}</ref> |- align=center | 2007/08 | {{sortname|Джейсон|Томпсон}} | [[Файл:Jason Thompson 1 - FB Dogus 20171224 (cropped).jpg|75px]] | [[Райдерский университет]] | [[Веза форвард]] / [[Центровой]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | <ref>{{cite web|url=https://gobroncs.com/news/2008/4/17/1442096.aspx?path=mbball|title=Broncs Honored by Met Writers|work=gobroncs.com |publisher=Rider Broncs men's basketball|lang=en|accessdate=2008-04-18}}</ref> |- align=center | 2008/09 | {{sortname|Чарльз|Дженкинс|Дженкинс, Чарльз (баскетболхо)}} | [[Файл:Charles Jenkins Oct 2012.jpg|75px]] | [[Хофстран университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|2|ШолгӀа}} | <ref>{{cite web|url=https://gohofstra.com/news/2009/4/15/JENKINS_WINS_HAGGERTY_AWARD_PECORA_NAMED_COACH_OF_YEAR.aspx?path=mbball|work= gohofstra.com|publisher=Hofstra Pride men's basketball|accessdate=2009-04-16|title=Jenkins Wins Haggerty Award, Pecora Named Coach of the Year|lang=en}}</ref> |- align=center | 2009/10 | {{sortname|Чарльз|Дженкинс|Дженкинс, Чарльз (баскетболхо)}} (2) | [[Файл:Charles Jenkins Oct 2012.jpg|75px]] | [[Хофстран университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | <ref>{{cite web|url=https://gohofstra.com/news/2010/4/22/JENKINS_REPEATS_AS_HAGGERTY_AWARD_WINNER.aspx?path=mbball|work=gohofstra.com |title=Jenkins Repeats as Haggerty Award Winner|publisher=Hofstra Pride men's basketball|lang=en|accessdate=2010-04-23}}</ref> |- align=center | 2010/11 | {{sortname|Чарльз|Дженкинс|Дженкинс, Чарльз (баскетболхо)}} (3) | [[Файл:Charles Jenkins Oct 2012.jpg|75px]] | [[Хофстран университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] / [[ТӀелета турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | <ref>{{cite web|title=MBB: Jenkins Wins Haggerty Award For Third Straight Year|lang=en|work=gohofstra.com|publisher=Hofstra Pride men's basketball|url=https://gohofstra.com/news/2011/4/26/MBB_Jenkins_Wins_Haggerty_Award_For_Third_Straight_Year.aspx?path=mbball|accessdate= 2011-04-27}}</ref> |- align=center | 2011/12 | {{sortname|Скотт|Мачадо}} | {{суьртан дакъа | сурт = | позици = left/right/center | куьг = | шоралла = 75 | йукъара = 75 | лакхе = 0 | аьтту агӀор = 0 | лахе = 150 | аьрру агӀор = 0 }} | [[Айонан колледж]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | <ref>{{cite web|url=https://icgaels.com/news/2012/4/26/205419377.aspx?path=mbball|publisher=Iona Gaels men's basketball|title=Machado Earns MBWA Haggerty Award|work=icgaels.com|lang=en|accessdate=2012-04-27}}</ref> |- align=center | 2012/13 | {{sortname|Ламонт|Джонс}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Айонан колледж]] | [[ТӀелета турсло]] / [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | <ref>{{cite web|url=http://metbasketballwriters.org/news/2014/2/13/MBB_0213142355.aspx?path=mbball|title=2013 Men's Division I Awards - Haggerty to Iona's Jones; Pikiell, Sampson Get Coach, Rookie Nods|work=metbasketballwriters.org|publisher=Metropolitan Basketball Writers Association|lang=en|accessdate=2013-04-16|archive-date=2016-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20160331002611/http://metbasketballwriters.org/news/2014/2/13/MBB_0213142355.aspx?path=mbball|deadlink=no}}</ref> |- align=center | 2013/14 | {{sortname|Д’Анджело|Харрисон}} | [[Файл:D'Angelo Harrison.jpg|75px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | <ref>{{cite web|url=http://metbasketballwriters.org/news/2014/4/21/haggerty_0421140041.aspx?path=mbball|work=metbasketballwriters.org|publisher=Metropolitan Basketball Writers Association|lang=en|title=Harrison Holds Haggerty Award; Masiello, Severe Get Coach, Rookie Honors|accessdate=2014-04-23|archive-date=2016-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20160331002939/http://metbasketballwriters.org/news/2014/4/21/haggerty_0421140041.aspx?path=mbball|deadlink=no}}</ref> |- align=center | 2014/15 | {{sortname|Сир’Доминик|Пойнтер}} | [[Файл:Sir'Dominic Pointer Nov-2016.jpg|75px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Вайн форвард]] | {{sort|4|ДоьлгӀа}} | <ref>{{cite web|url=http://metbasketballwriters.org/news/2015/4/21/haggerty_0421154618.aspx|title=Pointer Nabs Haggerty; Braica, Engles Co-Coaches; Paschall, Delgado Top Rookies|work=metbasketballwriters.org|publisher=Metropolitan Basketball Writers Association|accessdate=2015-04-23|lang=en|archive-date=2015-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150425185145/http://www.metbasketballwriters.org/news/2015/4/21/haggerty_0421154618.aspx|deadlink=no}}</ref> |- align=center | 2015/16 | {{sortname|Айзея|Уайтхед}} | [[Файл:20140402 MCDAAG Isaiah Whitehead vs. Joel Berry II.JPG|75px]] | [[Сетон-Холлан университет]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|2|ШолгӀа}} | <ref>{{cite web|url=http://metbasketballwriters.org/news/2016/4/11/haggerty_0411162647.aspx|title=Whitehead, Willard Top All-Met Div. I Men’s Honorees|work=metbasketballwriters.org|publisher=Metropolitan Basketball Writers Association|lang=en|accessdate=2016-04-13|archive-date=2016-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20161028162040/http://metbasketballwriters.org/news/2016/4/11/haggerty_0411162647.aspx|deadlink=no}}</ref> |- align=center | 2016/17 | {{sortname|Анхель|Дельгадо}} | {{суьртан дакъа | сурт = Angel Delgado Seton Hall.jpg | позици = center | куьг = | шоралла = 75 | йукъара =75 | лакхе = 0 | аьтту агӀор = 0 | лахе = 50 | аьрру агӀор = 0 }} | [[Сетон-Холлан университет]] | [[Центровой]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | <ref>{{cite web|url=http://metbasketballwriters.org/news/2017/4/25/haggerty_0425170653.aspx|title=Seton Hall's Delgado Selected as 84th Haggerty Award Winner|work=metbasketballwriters.org|publisher=Metropolitan Basketball Writers Association|lang=en|accessdate=2017-04-27|archive-date=2018-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180125001401/http://www.metbasketballwriters.org/news/2017/4/25/haggerty_0425170653.aspx|deadlink=no}}</ref> |- align=center | 2017/18 | {{sortname|Шамори|Пондс}} | [[Файл:Shamorie Ponds.jpg|75px]] | [[Сент-Джонсан университет (Нью-Йорк)|Сент-Джонсан университет]] | [[Ловзар дӀахьо турсло]] | {{sort|2|ШолгӀа}} | <ref>{{cite web|work=metbasketballwriters.org|url=http://metbasketballwriters.org/news/2018/4/24/st-johns-shamorie-ponds-picks-up-85th-mbwa-lt-frank-j-haggerty-award-dinner-tonight.aspx|publisher=Metropolitan Basketball Writers Association|title=St. John's Ponds Picked as 85th Haggerty Award Winner|lang=en|accessdate=2018-04-26|archive-date=2018-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901033038/http://metbasketballwriters.org/news/2018/4/24/st-johns-shamorie-ponds-picks-up-85th-mbwa-lt-frank-j-haggerty-award-dinner-tonight.aspx|deadlink=no}}</ref> |- align=center | 2018/19 | {{sortname|Майлз|Пауэлл}} | [[Файл:Basketball player.svg|50px]] | [[Сетон-Холлан университет]] | [[ТӀелета турсло]] | {{sort|3|КхоалгӀа}} | <ref>{{cite web|publisher=Metropolitan Basketball Writers Association|url=http://metbasketballwriters.org/news/2019/4/29/seton-halls-myles-powell-nets-86th-mbwa-lt-frank-j-haggerty-award.aspx|work=metbasketballwriters.org|lang=en|title=Seton Hall's Myles Powell Snares 86th Haggerty Award|accessdate=2019-05-26|archive-date=2019-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190511163323/http://metbasketballwriters.org/news/2019/4/29/seton-halls-myles-powell-nets-86th-mbwa-lt-frank-j-haggerty-award.aspx|deadlink=no}}</ref> |} == Билгалдахарш == {{билгалдахарш|2}} == Хьажоргаш == * {{cite web|url=http://metbasketballwriters.org/sports/2014/1/13/HAG_0113145613.aspx?|title=All-Time Haggerty Award Winners|publisher=Metropolitan Basketball Writers Association|work=metbasketballwriters.org|lang=en|accessdate=2019-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20140808051051/http://metbasketballwriters.org/sports/2014/1/13/HAG_0113145613.aspx|archive-date=2014-08-08}} * {{cite web|title=Haggerty Award Winners (p. 92)|work=hofstra.sidearmsports.com|publisher=Hofstra Pride men's basketball|url=https://s3.amazonaws.com/sidearm.sites/hofstra.sidearmsports.com/documents/2018/11/7/2018_19_Hofstra_Men_s_Basketball_Guide.pdf|lang=en|accessdate=2019-05-26}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230208163458/https://s3.amazonaws.com/sidearm.sites/hofstra.sidearmsports.com/documents/2018/11/7/2018_19_Hofstra_Men_s_Basketball_Guide.pdf |date=2023-02-08 }} {{Хаггертин совгӀат}} {{Студентийн божарийн баскетболан совгӀаташ (АЦШ)}} [[Категори:NCAA баскетболан совгӀаташ‎]] ofumwh7zelxvzlnmvea7e7cyn75vew7 Шираламасталла 0 1269624 27564582 27557089 2026-11-11T22:08:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564582 wikitext text/x-wiki {{Керсталла|Spas vsederzhitel sinay.jpg|150}} '''Шираламасталла'''{{sfn|Макарий|1855|с=}} йа '''шираправосла́ви''' — москохан патриарха [[Никон (Москохан патриарх)|Никона]] а, паччахьа [[Алексей Михайлович]]а а бина [[Оьрсийн килс йекъар|килсан хийцамаш]] тӀе ца оьцу [[оьрсий]]н [[православи]]н ламастан харш чуьра дерриг а цхьаьна динан некъаш а, кхолламаш а. Хийцамийн Ӏалашо йара [[Оьрсийн килсан истори|Оьрсийн килсан]] Желтойн килсанца, уггаре хьалха [[Константинополан православин килс|Константинополан килсанца]] [[Далла гӀуллакх дар]]ехь унификаци йар, ткъа факт хилла хийцамаша [[Секуляризаци (истори)|секуляризацин]] хьелаш кечдора{{sfn|Зеньковский|1970|с=175}}. Далла гӀуллакхдаран хийцамаш къобал бина, чӀагӀбира 1650—1680-гӀа шерашкахь Москохахь хилла цхьа могӀа [[Массанхьара килсан гулам|килсан гуламийн]] сацамашца. Хийцаман дуьхьала берш [[Москохан килсан гулам (1656)|1656 шеран Москохан килсан гуламо]] (жӀар тухуш [[Шип Ӏелг лацар|шип Ӏелг лоцурш]]) а, [[Боккха Москохан гулам|1666—1667 шерашкара Боккха Москохан гуламо]]<ref>[http://ancient-orthodoxy.narod.ru/doc/2009_p2.htm Окружное послание собора Древлеправославной Церкви ко всем древлеправославным христианам. Град Москва, 4 (17) мая 2009 года Неделя о самаряныне, пятая по Пасхе. О церковном расколе XVII века]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161025051130/http://ancient-orthodoxy.narod.ru/doc/2009_p2.htm |date=2016-10-25 }}.</ref>. а [[Анафема|анафеме]] белира Ӏеса нах бу аьлла<ref>В постановлениях соборов помимо термина «анафема» использовался также термин «проклятие»</ref> Хийцамаша йийкъира Оьрсийн килс. Иза бахьнехь йукъайелира бекъабеллачеран оппозицин тобанаш, тӀаьхьа уьш йекъайелира дуккха а [[Барт (шираламасталла)|берташна]]<ref name="raskolenc1">Раскол // Христианство: Энциклопедический словарь. Т. II. — М.: [[Большая российская энциклопедия (издательство)]], 1995. — ISBN 5-85270-153-X (второй том)</ref>. [[Екатерина II]]-гӀа йолучу хенахь, 1778 шарахь, дош «бекъабелларш» боху дош официалан кехаташ тӀаьхь а, бартакхолларехь а магийна дацара<ref name="raskolenc">Раскол // Христианство: Энциклопедический словарь. Т. II. — М.: [[Большая российская энциклопедия (издательство)]], 1995. — ISBN 5-85270-153-X (второй том). — С. 447</ref>. 1788 шарахь дуьйна «бекъабелларш» дешан меттана йукъадаьккхира «шираламастхой» дош<ref name="melissino">Предложения обер-прокурора Святейшего синода [[Мелиссино, Иван Иванович|И. И. Мелиссино]] Екатерине II о необходимости изменения законодательства о раскольниках. 1763 г. // Отечественные архивы, № 4. 2007 [https://drevlit.ru/docs/russia/XVIII/1760-1780/Melissino_I_I/predloz_raskoln_1763.php/%20Отечественные]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201028210633/https://drevlit.ru/docs/russia/XVIII/1760-1780/Melissino_I_I/predloz_raskoln_1763.php/%20%D0%9E%D1%82%D0%B5%D1%87%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B5 |date=2020-10-28 }}</ref>. В 1803 году слово «раскольник» вновь возникает на страницах официальных документов<ref name="raskolenc"/>. Шираламасталлин тӀаьхьабозурш ([[цхьаьннахтешар]]ш боцурш) [[Россин импери]]н [[Динладаларех йуьхьиг чӀагӀйарх лаьцна омар|1905 шеран 17 апрелан омарца]] официалан аладолийра «бекъабелларш» килсан а, дуьненан а Ӏедало хьийзабора. XX бӀешарахь [[Оьрсийн православин килс]] ан шираламасталлин агӀор йолу позици хаъал кӀадйелира, цуо далийра [[Оьрсийн православин килсан массанхьара гулам (1971)|1971 шеран массанхьара килсан гуламан]] билгалонга, масала, «''1929 шеран 23 (10) апрелера [[Ханна йолчу патриархан Сийлахь синод|Патриархан Сийлахь синодаца]] 1656 шеран Москохан килсан гуламан а, 1667 шеран Боккха Москохан гуламан дуьйнаш дӀадахаран сацам чӀагӀбина''», цуьнца и бехкамаш тӀебехкина бара шира оьрсийн ламасташна а, православин керсталла лелочарна а, и дуьйнаш лара «''Ца хилла санна''»<ref>{{Статья|заглавие=Деяние освященного поместного собора Русской православной церкви об отмене клятв на старые обряды и на придерживающихся их|ссылка=http://a2k.rbcmail.ru/Sobor/Deyanie.htm|издание=Журнал Московской патриархии|год=1971|номер=6|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140324235204/http://a2k.rbcmail.ru/Sobor/Deyanie.htm|archivedate=2014-03-24}}</ref>. «Дуьйнаш» дӀадахаро метта ца хӀоттийра шираламастхойн [[Евхаристийн къамел|ламазан (евхаристийн) къамел]] [[Массанхьара килс|массанхьара]] православин килсанашца. Шираламастхоша, хьалха санна, шеш бен ца лору дуьззина православин керстанаш, ОьПК Москохан патриархи лору [[Кхечуннахастамбар|кхечуннахастамбеш]]. Шираламасталлин гуран чохь динан хилам ан агӀора йац цхьа ойла а, цхьаалла а. Шираламастхойн дозаллин йукъаметтиге хьаьжна уьш бекъар тӀелаьцна шина тобане — [[МозгӀаргӀар|мозгӀаргӀаьрга]] а, [[МозгӀарзгӀар|мозгӀарзгӀаьрга]]<ref name="emyuhimtnko">[https://bigenc.ru/religious_studies/text/4163476 Старообрядчество]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201026162134/https://bigenc.ru/religious_studies/text/4163476 |date=2020-10-26 }}//[[Большая российская энциклопедия ]]</ref> а. МозгӀаргӀара «керлаламастхой» «шолгӀачу чинан» [[Ӏеса|Ӏосаллера]] лору<ref>{{Cite news|title=Старообрядческий собор подтвердил полномочия предстоятеля РПСЦ и осудил экуменизм|url=http://newsru.com/religy/22oct2007/sobor.html|work=[[NEWSru.com]]|date=2007-10-22|accessdate=2017-11-22|archivedate=2017-12-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201041038/http://www.newsru.com/religy/22oct2007/sobor.html}}</ref>; дукхаха болу мозгӀарзгӀнаша ([[ЗугӀаран барт|зугӀаргӀар]] а, цхьацца [[нетгӀар]] а) керлаламастхой «хьалхара чинан» Ӏеса на хлору , шираламастхошна йукъа эцча ламазан декъа буьтуш йуха [[ЖӀартохар|жӀартоьхна]] хила веза<ref name="yuhimenko">Юхименко Е. М., Мальцев А. И., Агеева Е. А. [https://www.pravenc.ru/text/78246.html Беспоповцы]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201027001817/https://www.pravenc.ru/text/78246.html |date=2020-10-27 }}// Православная энциклопедия</ref>. Таханлера [[Росси]]н уггаре боккха шираламастхойн [[Динан кхоллам|кхоллам]] — [[Оьрсийн православин шираламастхойн килс]] — мозгӀаргӀеран йу<ref name="agttvabre">Агеева Е. А. [https://bigenc.ru/religious_studies/text/3521256 Русская православная старообрядческая церковь]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201030014614/https://bigenc.ru/religious_studies/text/3521256 |date=2020-10-30 }} // [[Большая российская энциклопедия]]</ref>. == Историн сурт == {{Коьрта йаззам|Шираламасталлин истори}} {{Кхин а|Оьрсийн килсан истори|Оьрсийн килс йекъайалар|Беркате сийн эмгараллин кружок}} Шираламасталла лелочара шайн истори йогӀуш лору асхьабашка терра волчу [[Владимир Святославич|эла Владимира]] [[Русан жӀаратохар]]на тӀера дуьйна, цуо тӀеэцна православи [[Византи|желтошкара]]. [[Латиналла|латинхошца]] хилла [[Флоренцин уни]]х (1439) коьрта бахьна хилира Оьрсийн массанхьара килса Константинополан патриархан-униатах дӀакъастар, 1448 шарахь кхоьллира автономин Оьрсийн массанхьара килс, оцу хенахь оьрсийн епископийн килсан гуламо шайна митрополит хӀоттийра желтой декъахь боцуш. Шираламастхоша чӀогӀа леерам бо 1551 шеран Москохара Массанхьара [[БӀекоьртан килсан гулам]]ан. 1589 шарахь дуьйна оьрсийн килсан коьртехь патриарх хилира<ref name="melnikov1"/>. [[Файл:PETITION OF THE SOLOVKI MONKS REJECTING REFORMED BOOKS (1658).jpg|thumb|left|Соловцешкара инокаша керла зорба тоьхна жайнаш тӀе цаэцарх лаьцна килсан гуламан кхел]] Москохан килсера дала гӀуллакхдаран хийцаман практика, 1653 шарахь патриарха Никона дага а йаийтина, йукъайаккхар цхьаьна нисделла москохан дахаран кеп а, оьздангалла а [[Европа|европегахьа]] а озош [[Секуляризаци (социологи)|секуляризацин]] йуьхьигца, иза доладелла 1654 шарахь [[Оьрсийн-полякийн тӀом (1654—1667)|Польшица тӀом]] болабаларца{{sfn|Зеньковский|1970|с=252—256}}, цунна чӀогӀа дуьхьало йира ширачу ламастин агӀончаша. 1656 шарахь Оьрсийн килсан [[Москохан килсан гулам (1656)|массанхьара килсан гуламехь]] массо шина пӀелгаца жӀара тухурш Ӏеса нах бу аьлла кхайкхийра, уьш дӀакъастийра [[Кхоъ|Кхааннах]], элира [[анафема|наьӀалт]]. 1667 шарахь хилира [[Боккха Москохан килсан гулам]]. Гуламо къобал дира керла зорбанан жайнаш, чӀагӀдира керла ламасташ а, чинаш а, шира жайнашна а, ламасташна а анафема йира. Шира ламастийн агӀончаш йуха а Ӏеса бу аьлла кхайкхийра. Мохк динан тӀеман йистте кхаьчнера. Дуьххьара [[Соловцера гӀаттам|гӀаьттира Соловцера килс]], иза хӀаллакйира кхийсархоша 1676 шарахь. 1681 шарахь хилира [[Москохан килсан гулам (1681—1682)|килсан гулам]], цуо доьхура къоначу паччахье Фёдора III Алексе́евичега байарх лаьцна, шираламастхойн жайнаш, килсаш, скиташ, монастыраш хӀаллакйар, шеш шираламастхой хӀаллакбар. Сихха килсан гуламал тӀаьхьа хӀаллакбан болийра. 1682 шарахь хилира [[Пустозерскан Ӏазапхой|массашкахь шираламастхой байар]] — дечиган цӀа чохь вагийра виъ тутмакх – [[Аввакум Петров|протомозгӀар Аввакум]], мозгӀар [[Лазарь (шираламастхойн хьехархо)|Лазарь]], мозгӀаран гӀоьнча [[Феодор (мозгӀаран гӀоьнча)|Феодор]]<ref>{{ВТ-РБС|Феодор Иванов}}</ref>, соловцера инок [[Соловцера Епифаний|Епифаний]]. Амма патриархан Иоакиман хетарехь законаш хӀинца а дикка къиза дацара, оьшура шира ламастан виеран кхел йукъайаккха, иза а дира [[1685 шо|1685 шарахь]] — [[Софья Алексеевна|Урхалчо Софьяс]] 1685 шарахь арахийцира гӀарабаьлла [[Паччахьан Софьян «Шийтта йаззам»|«12 йаззам»]] — пачхьалкхан массеран йукъара законаш, цуьнца тӀаьхьа тайп-тайпана кхелаш йира: арабахарца, набахташца, ницкъаш барца, дийна боллушехь дечиган цӀенош чохь эзарнаш шираламастхой багорца. [[Мельников, Фёдор Евфимьевич|Ф. Е. Мельниковс]] билгалдоккху, ширачу ламастан дуьхьала хийцамал тӀаьхьарчу берриг муьрехь «керлаламастан» килсан гуламийн а, синодийн а агӀорара хуьлура тайп-тайпана белхаш: эладит, аьшпаш, хуьттаренаш<ref name="melnikov1">[[Мельников, Фёдор Евфимьевич|Мельников Ф. Е.]]'' [http://pvdb.ru/biblio/istoriya-drevlepravoslavnoy-tserkvi-melnikov/ «Краткая история древлеправославной (старообрядческой) церкви»]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200218164931/http://pvdb.ru/biblio/istoriya-drevlepravoslavnoy-tserkvi-melnikov/ |date=2020-02-18 }}</ref>. Башха гӀарайаьлла хуьттаре, масала, [[Ӏеса Арменинна а, мних Мартинна а килсан гуламо бина болх]], кхин а Феогностов Требникна<ref name="melnikov1"/>. Профессор [[Козлов, Владимир Петрович|В. П. Козловс]], «Армянин Мартинан белхех» а, «Феогностов Требникех а лаьцна», йаздо<ref name="kozlov">Козлов В. П. Тайны фальсификации: анализ подделок исторических источников XVIII—XIX веков. Пособие для студентов вузов. 2-е изд. – M.: Аспект-Пресс, 1996. С. 12</ref>: {{цитата|Вайн заманахь “Килсан гуламан гӀуллакхаш” а, “Феогностов Требник” а хилира Россин историн хьостийн фальсификацин классикин масалаш. Бакъ долуш, уьш лаьтта дика гуш идеологин Ӏалашо йолуш хууш галдаьхна историн хьосташкахь.}} Шира ламастаца дов латтош 1677 шарахь деканонизаци йира сийлахь беркатетешаме йолчу [[Анна Кашинская|Кашинская Аннин]]<ref name="melnikov1"/>. Баккхийра [[модернизаци]]н [[Петр I хийцамаш|йукъараллин дахаран берриг агӀонийн хийцамаш бина]] [[Пётр I]] волуш, царна йукъахь [[Петр I килсан хийцам|килсан урхаллин хийцамаш]], 1716 шарахь хийцира паччахь-аьзнин Софьин «Шийтта йаззам», шираламастхошна церан чот лело атта хилийта таро йелира ахлегалан баха, цунах шишша налог йуьллуш». Цу тӀе терго чӀагӀйира, таӀзар чӀагӀдира, регистраци а ца йеш, ши налог цалучарна. [[Дохковалар|Дохко цабевллачарна]] а, ши налог цалучарна а гӀуда тухура, хӀоранза а гӀуда совдоккхуш, Сибреха а хьовсабора. Бекъабаларе нах йукъаозабарна (бекъабалар лорура муьлхха а шираламастан далла гӀуллакх дар йа [[треба]] йар), Петр I хьалха санна, виеран кхел йора, иза чӀагӀдира 1722 шарахь. Шираламастан мозгӀарш лорура харц дин Ӏамориш, йа православин мунепаӀалла динарш, нагахь уьш хьалха мозгӀарш хиллехь, таӀзар дора цунна а, вукханна а<ref>{{книга|ссылка часть=http://www.portal-credo.ru/site/index.php?act=lib&id=2012|часть=Пётр I и раскол|автор=Зеньковский С. А.|заглавие=Русское старообрядчество|том=II|место=М.|год=2006}}</ref>. [[Файл:Ambroise de Bila Krynytsya.jpg|thumb|Митрополит Амвросий]] Амма паччахьан правительствон шираламастхошна дуьхьала дина таӀзарша хӀаллак цабира оьрсийн керсталлера и некъ. XIX бӀешарахь, цхьацца ойланашца, оьрсийн бахархойн кхоалгӀа дакъа кхаччалц шираламастхой бара<ref>{{Cite web|url=http://www.portal-credo.ru/site/print.php?act=monitor&id=6291|title=УТРО.РУ: Старообрядчество породило нравственных олигархов|website=Портал-Credo.ru|accessdate=2017-11-22|archive-date=2017-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171023011155/http://www.portal-credo.ru/site/print.php?act=monitor&id=6291|deadlink=no}}</ref>. Шираламастхойн совдегаралла хьал долуш хуьлура, XIX бӀешеран хьуьнараллин коьрта гӀортийла йара. Социалан-экономика къагар шираламастхошца йолу пачхьалкхан политика хийцайалар дара. Ӏедал компромиссе делира, [[цхьа дин]] йукъадаьккхина. 1846 шарахь туркоша Боснин-Сараевон кафедрера эккхийна желтойн митрополит [[Амвросий (Папагеоргопулос)]] бахьнехь шираламастхойн-бевддамозгӀархойн аьтту белира килсан иерархи [[Австрин-Мажарчоь]] махка бевддачарна йукъахь метахӀотто. Йукъабелира [[Белокриницки барт]]. Амма массо а шираламастхоша тӀе ца ийцира керла митрополит, цхьа дакъа шеконехь дара цуо дин нийса тӀеэцарх (желтойн православехь леладора «тӀе хи доттар» керста дине волуш, хи чохь буха а таьӀаш ца луьйчура). Амвросийс 10 стаг тайп-тайпанна тӀегӀанан возалле ваьккхира. Йуьхьанца белокриницки барт лелаш бара мухажиршна йукъахь. Церан аьтту белира шайн могӀаршка донан гӀазакхий-[[некрасовгӀар]] йукъаозо. 1849 шарахь, дарже дуьххьара Россин белокриницки иерархин епископ [[Софроний (Жиров)|Софроний]] хӀоттийча баьржира Россехь а. 1859 шарахь Москохан а, йерриг Россин а архиепископ [[Антоний (Шутов)|Антоний]] хӀоттийра, иза 1863 шарахь митрополит хилира. Цуьнца цхьаьна, иерархи хӀоттор чолхе даьккхира епископан Софронийн а, архиепископан Антонийн а йукъара чоьхьара девнаша. 1862 шарахь шираламастхошна йукъара даккхий дицарш хиллачул тӀаьхьа Гуонан кехат дахьийтира, цуо «керлаламастан» православина дуьхьала гӀулч йаьккхира. Оцу кехатан дуьхьала болчарех [[гуонера боцурш]] элира. == Шираламасталлин географи == {{Хьажа иштта|Керженан скиташ|Шираламасталла Малхбузен Сибрехахь|Шираламасталла Алтайхь|Шираламасталла Луганскан областехь}} {{Сурт доккхадар|файл=Old Believers in the Russian Empire 1897.png|надпись=<small>[[ Россин империн бахархой багарбар (1897)|1897 шеран дуьххьара бахархой багарбаран]] хаамашца Россин империн уездашкара а, гуонашкара а шираламастхойн а, «православи ца лелош болчеран» а дакъа</small>|минимум=220|максимум=500}} {{Сурт доккхадар|файл=Map of Old Believer Settlements of Moscow Governorate in 1871.jpg|надпись=<small>1871 шеран Москохан губернера дӀакъаьстинчеран (шираламастхойн) эвланийн карта</small>|минимум=220|максимум=500}}. {{суьртан дакъа | сурт = Athanasiy Fedotov bishop.jpg | позици = right | куьг = Иркутскан-Амуран а, йерриг Генара Малхбален а Епископ [[Афанасий (Федотов)|Афанасий]], [[Оьрсийн православин шираламасталлин килс|ОьПШК]] [[Эвлайаийн тобанах дӀаларар|эвлайаийн тобанах дӀалаьрра]] . | шоралла = 210 | йукъара = | лакхе = 0 | аьтту агӀор = 0 | лахе = 200 | аьрру агӀор = 110 }} [[Файл:ОлонецкийСтарообрядец.jpg|thumb|[[Олонецкан губерни|Олонецкан]] шираламастхо, XX бӀешеран йуьхьиг]] * Йуккъера Росси: [[бевддамозгӀархой]], [[уьдурш]], [[Любушкинан барт]], [[йуккъернаш]], [[федосейгӀар]]. * [[Оьрсийн къилбаседе]]: [[Поморийн барт]], [[ФилиппгӀеран барт]], [[Харонан барт]], [[аристгӀар]]. * [[Ийдалйист]] — [[кержакаш]], [[кулугураш]], [[нетгӀар]], [[рябингӀар]], [[шешша жӀараш тоьхнарш]]. * [[Россин къилбе]] — [[липованаш]], [[некрасовгӀар]], [[гуонера боцурш]]. * [[Байкалдехье]] — [[доьзалан]]. * [[Балтикайист]] — [[Шираправославин поморийн килс]] 1897 шеран Россин имперехь бахархой багарбаран жамӀашца вара 2 204 596 шираламастхо, царех таханлера Россин дозанашкахь — 1 682 264 стаг. Шираламастхой уггаре лакхара дакъа дара Амуран областехь ду — 11,89 %. Таханлера Россин дозанашна арахьа 1897 шарахь ваьхна 522 332 шираламастхо, царех Польшин паччахьаллехь — 9423 (0,1 % берриг бахархойх), белоруссин а, балтикайистан а губернешкахь — 207 009 (1,66 %), украинин губернешкахь а, Бессарабехь а — 175 733 (0,69 %), Чоьхьара Кавказехь — 65 123 (1,32 %), Йуккъера Азехь — 65 044 (0,84 %). Сийлахь синодан [[обер-прокурор]]ан 1903—1904 шерашкара чоьтехь Россин имперера шираламастхойн барам бара 1 984 182 стаг (1909 шарахь — 1 900 500); бакъ ду, билгалдоккхура, хаамаш хӀиттийна епархин архерийн докладийн бух тӀехь, уьш билламе ду аьлла. 1909 шарахь [[Синодан мур|Россин Православин килсера]] шираламасте ваьлла 1946 стаг (403 стаг — белокриницкичаьрга; 138 — бевддамозгӀархошкахьа; 1405 — мохгӀар воцучаьргахьа). Шираламасталлин йукъара Россин Православин килсах кхетта 5243 стаг. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш|2}} == Литература == {{refbegin|2}} ; Ӏилманан * {{ВТ-ЭСБЕ|Раскол|[[Василенко, Николай Прокофьевич|Василенко Н. П.]]|том=XXVI|страницы=284—303}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Старообрядцы и сектанты|Иващенко Н. И.|том=IIa|страницы=699—700}} * {{статья |автор=Агеева Е. А. |заглавие=Старообрядческий епископ Геннадий: между властью духовной и светской|ссылка=http://www.sedmitza.ru/data/908/994/1234/189_214.pdf |издание=[[Вестник церковной истории]]|год=2007|номер=4(8) |страницы=189—214|issn=|ref=Агеева}} * {{книга |автор= [[Апанасенок, Александр Вячеславович|Апанасенок А. В.]] |заглавие= «Старая вера» в Центральном Черноземье: XVII — начало XX века : монография |место= Курск |издательство = Курский гос. технический ун-т |год= 2008 |страниц= 303 |isbn = 978-5-7681-0411-5 }} * Белякова Е. В. Старообрядческий вопрос на Поместном соборе 1917—1918 гг. // Старообрядчество в России (XVII—XX вв.). М., 2010. Вып. 4. * {{книга |автор=[[Голубинский, Евгений Евсигнеевич|Голубинский Е. Е.]]|заглавие=История Русской Церкви|ссылка=http://www.odinblago.ru/golubinskiy/|место=М. |издательство=[[Университетская типография]] |год=1901 |том=1. Ч. 1|страниц=958|ref=Голубинский }} * {{книга |автор=Голубинский Е. Е. |заглавие=История Русской Церкви|ссылка=http://www.odinblago.ru/golubinskiy1_2/|место=М.|издательство=Университетская типография|год=1904 |том=1. Ч. 2|страниц=926|ref=Голубинский }} * {{книга |автор=Голубинский Е. Е. |заглавие=История Русской Церкви|ссылка=http://www.odinblago.ru/golubinskiy2/|место=М. |издательство=Университетская типография|год=1900 |том=2. Ч. 1|страниц=902|ref= Голубинский}} * {{книга |автор=Голубинский Е. Е. |заглавие=История Русской Церкви|ссылка=http://www.odinblago.ru/golubinskiy2_2/|место=М. |издательство=[[Синодальная типография]] |год=1911 |том=2. Ч. 2|страниц=616|ref= Голубинский}} * {{статья |автор=Голубинский Е. Е.|заглавие=К нашей полемике со старообрядцами. (Общие вопросы: Что было причиною возникновения у нас раскола старообрядства?)|ссылка=http://www.odinblago.ru/staroobradchestvo_prichina |издание=[[Богословский вестник]]|год=1892|номер=1 |страницы=45—76|ref=Голубинский}} * {{статья |автор=Голубинский Е. Е.|заглавие=К нашей полемике со старообрядцами. (Общие вопросы: Необходимо ли было Никоново исправление обрядов и книг и в настоящее время не нуждается ли сделанное Никоном в каких-либо поправках?)|ссылка=http://www.odinblago.ru/staroobradchestvo_neobhodimoli|издание=Богословский вестник|год=1892|номер=1 |страницы=485—506|ref=Голубинский}} * {{статья |автор=Голубинский Е. Е.|заглавие=К нашей полемике со старообрядцами. (Общие вопросы: Как явилась у Никона мысль об исправлении обрядов и книг)|ссылка=http://www.odinblago.ru/staroobradchestvo_misl|издание=Богословский вестник|год=1892|номер=2 |страницы=277—312|ref=Голубинский}} * {{статья |автор=Голубинский Е. Е.|заглавие=К нашей полемике со старообрядцами. (Общие вопросы: О перстоложении для крестного знамения и благословения)|ссылка=http://www.odinblago.ru/staroobradchestvo_znamenie|издание=Богословский вестник|год=1892|номер=4 |страницы=34—72|ref=Голубинский}} * {{статья |автор=Голубинский Е. Е.|заглавие=К нашей полемике со старообрядцами. (Частные вопросы: О песни аллилуйя)|ссылка=http://www.odinblago.ru/staroobradchestvo_alliluia |издание=Богословский вестник|год=1892|номер=5 |страницы=197—223|ref=Голубинский}} * {{статья |автор=[[Григоренко, Андрей Юрьевич|Григоренко А. Ю.]] |заглавие=Эсхатология старообрядцев: социальный дискурс|ссылка=https://cyberleninka.ru/article/n/eshatologiya-staroobryadtsev-sotsialnyy-diskurs |издание=Религия. Церковь. Общество. Исследования и публикации по теологии и религии|место=Колбино|издательство=Теологический институт Евангелическо-лютеранской церкви Ингрии на территории России |год=2014|номер=3 |страницы=83—96|issn=2308-0698|ref=Григоренко}} * {{книга |автор=[[Давыденкова, Антонина Гилеевна|Давыденкова А. Г.]], [[Козлова, Татьяна Ивановна|Козлова Т. И.]], [[Баев, Вячеслав Геннадьевич|Баев В. Г.]]|заглавие=Старообрядчество в культуре России. Философские и социально-правовые аспекты: Монография|ссылка=https://books.google.ru/books?id=ORLADAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=ru&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|ответственный=Под общ. ред. [[Арефьев, Михаил Анатольевич|М. А. Арефьева]]|место=СПб.|издательство=Институт правоведения и предпринимательства|год=2015|страниц=252|isbn=978-5-00045-355-1|тираж= |ref=Давыденкова, Козлова, Баев}} * {{книга |автор=[[Дмитриевский, Алексей Афанасьевич|Дмитриевский А. А.]]|заглавие= Исправление книг при патриархе Никоне и последующих патриархах|место=М. |издательство=Языки славянской культуры |год=2004|страниц=|isbn=5-94457-130-6|ref=Дмитриевский}} * {{книга |автор= [[Зеньковский, Сергей Александрович|Зеньковский С. А.]] |заглавие=Русское старообрядчество: духовное движение XVII века|ссылка=https://www.booksite.ru/fulltext/zenkovskii/text.pdf|место=Мюнхен |издательство=Wilhelm Fink Verlag |год=1970|страниц=|isbn=|ref=Зеньковский }} <!-- (Самый современный и фундаментальный труд о старообрядчестве написан эмигрантом первой волны С. А. Зеньковским (1907—1990), учёным, работавшим в США и Германии)--> * {{книга |автор=[[Каптерев, Николай Фёдорович|Каптерев Н. Ф.]]|заглавие=Патриарх Никон и его противники в деле исправления церковных обрядов|ссылка= http://dugward.ru/library/kapterev/kapterev_patriarh_nikon.html|место=М. |издательство= |год=1913|страниц=}} * {{книга |автор=Каптерев Н. Ф.|заглавие=Характер отношений России к православному востоку в XVI и XVII вв.|ссылка=http://dugward.ru/library/kapterev/kapterev_harakter.html |место=М. |издательство= |год=1914|страниц=|ref=Каптерев }} * {{книга |автор=[[Карлович, Владимир Михайлович|Карлович В. М.]] |заглавие=Исторические исследования, служащие к оправданию старообрядцев|ссылка=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c0/Карлович_В._М._Историческия_изследования_служащия_к_оправданию_старообрядцев._Т._1._1881..pdf|место=М. |издательство=Типография А. Малюкова и Ко. |год=1881 |том=1|страниц=400|ref=Карлович }} * {{книга |автор=Карлович В. М.|заглавие=Исторические исследования, служащие к оправданию старообрядцев|ссылка=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3b/Карлович_В._М._Историческия_изследования_служащия_к_оправданию_старообрядцев._Т._2._1883.pdf|место=Черновцы |издательство=Типография Германа Чоппа |год=1883 |том=2 |страниц=319|ref=Карлович }} * {{книга |автор=Карлович В. М.|заглавие=Исторические исследования, служащие к оправданию старообрядцев|место= |издательство= |год=1886 |том=3|страниц=|ref=Карлович }} * {{книга |автор=Карлович В. М.|заглавие=Краткий обзор преследования христиан первых веков в тесной связи с печальной судьбой старообрядцев|ссылка=http://dlib.rsl.ru/loader/view/01003740834?get=pdf|место=М. |издательство=Печатня А. И. Снегирёвой |год=1907|страниц=116|ref=Карлович }} * {{книга |автор=[[Карташёв, Антон Владимирович|Карташёв А. В.]] |заглавие=Очерки по истории русской церкви|ссылка=http://www.odinblago.ru/kartashev_1|место=[[Париж]] |издательство=[[YMCA-Press]] |год=1959 |том=1|страниц=681|isbn=|ref=Карташёв }} * {{книга |автор=Карташёв А. В.|заглавие=Очерки по истории русской церкви|ссылка=http://www.odinblago.ru/kartashev_2|место=Париж |издательство=[[YMCA-Press]] |год=1959 |том=2 |страниц=565|isbn=|ref=Карташёв }} * {{книга |автор=[[Катунский, Александр Епифанович|Катунский А. Е]]. |заглавие=Старообрядчество|год=1972 |место=М. |издательство=[[Политиздат]]}} * {{книга |автор=[[Кожурин, Кирилл Яковлевич|Кожурин К. Я.]]|заглавие=Духовные учителя сокровенной Руси|место=СПб.|издательство=[[Питер (издательство)|Питер]]|год=2007|страниц=320|серия=Лабиринты истории|isbn=5-469-01406-1|ref=Кожурин}} * {{статья |автор=[[Корогодина, Мария Владимировна|Корогодина М. В.]] |заглавие=Два старообрядческих исповедных сборника: новшества в традиционном тексте|ссылка=http://www.sedmitza.ru/data/450/993/1234/130_188.pdf |издание=[[Вестник церковной истории]]|год=2007|номер=4(8) |страницы=130—188|issn=}} * {{статья |автор=[[Крахмальников, Алексей Павлович|Крахмальников А. П.]] |заглавие=Материалы для каталога сочинений старообрядцев Белокриницкого согласия (до 1917 г.) |издание=Вестник церковной истории|год=2007|номер=4(8) |страницы=215—246|issn=}} * {{статья |автор=[[Лавров, Александр Сергеевич (историк)|Лавров А. С.]] |заглавие=Письмо и челобитная Ивана Неронова|ссылка=http://www.drevnyaya.ru/vyp/2009_1/publ-2.pdf |издание=[[Древняя Русь. Вопросы медиевистики]]|год=2009|номер=1 (35) |страницы=101—106 |issn=}} * {{книга |автор=[[Макарий (Булгаков)]]|заглавие=История русского раскола, известного под именем старообрядства|ссылка=https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:Макарий_(Булгаков)._История_русского_раскола,_известного_под_именем_старообрядства._(1855).pdf |место=СПб |издательство= |год=1855|страниц=|ref=Макарий }} * Материалы для истории раскола за первое время его существования / Под ред. Н. И. Субботина. — М., [1875-1895]. Т. 1—9. * {{статья |автор=[[Минеева, Софья Викторовна|Минеева С. В.]] |заглавие=Ранние старообрядческие чудеса преп. Зосимы и Савватия Соловецких|ссылка=http://solovki-monastyr.ru/media/attachments/Mineeva_S.V._Rannie_chudesa.pdf|издание=Древняя Русь. Вопросы медиевистики|год= 2001|номер=3(5) |страницы=55—61|issn=}} * {{статья |автор=[[Муравьёв, Алексей Владимирович|Муравьёв А. В.]], [[Урушев, Дмитрий Александрович|Урушев Д. А.]] |заглавие=Прение о бороде. Мужественная норма и гигиеническая мода|ссылка=http://www.strana-oz.ru/2014/2/prenie-o-borode|издание=[[Отечественные записки (современный журнал)|Отечественные записки]]|год=2014|номер=2 (59) |страницы=|issn=}} * [[Паскаль, Пьер|Паскаль П.]] Протопоп Аввакум и начало раскола. — М., 2011. * {{статья |автор=[[Пигин, Александр Валерьевич|Пигин А. В.]] |заглавие=«Писание отчасти» против самосожжений — памятник старообрядческой литературы XVII века|ссылка=http://odrl.pushkinskijdom.ru/LinkClick.aspx?fileticket=_266ordgobA%3D&tabid=11207|издание=Вестник церковной истории|год=2007|номер=4(8)|страницы=101—129|issn=}} * {{книга |автор=[[Покровский, Николай Николаевич (академик)|Покровский Н. Н.]]|заглавие=Антифеодальный протест урало-сибирских крестьян-старообрядцев в XVIII в|ответственный=Отв. ред. [[Шмидт, Сигурд Оттович|С. О. Шмидт]]|место=[[Новосибирск]] |издательство=[[Наука (издательство)|Наука]] |год=1974|страниц=394|ref=Покровский}} * {{книга |автор=Покровский Н. Н.|часть=Урало-сибирская крестьянская община XVIII в. и проблемы старообрядчества|заглавие=Крестьянская община в Сибири XVII — начала XX в|место=Новосибирск |издательство=Наука |год=1977|страницы=179—198|isbn=|ref=Покровский }} * {{книга |автор=Покровский Н. Н. |часть=Старообрядческий рассказ о сталинских репрессиях|заглавие=Возвращение памяти. Историко-публицистический альманах. Вып. 2.|ответственный=Сост. [[Павлова, Ирина Владимировна|И. В. Павлова]] |место=Новосибирск |издательство=[[Сибирский хронограф]] |год=1994|страницы=198—211|isbn=5-87550-023-9|ref= Покровский}} * {{книга |автор=Покровский Н. Н. |часть=Допрос в 1750 г. в Тобольской консистории старообрядческого священника о. Симеона (Ключарева) о найденных у него письмах|заглавие=Исторические и литературные памятники «высокой» и «низовой» культуры в России XVI—XX вв.: Сб. научн. тр|ответственный=Отв. ред. [[Ромодановская, Елена Константиновна|Е. К. Ромодановская]]|место=Новосибирск |издательство=[[СО РАН]] |год=2003 |страницы=276—287|isbn=5-7692-0610-1|ref=Покровский}} * {{книга|автор=Покровский Н. Н.|заглавие=Путешествие за редкими книгами|ссылка=http://history.nsc.ru/n-tr.htm|издание=3-е изд., доп. и дораб|место=Новосибирск|издательство=Сова|год=2005|страниц=339|isbn=|ref=Покровский}}{{Недоступная ссылка|date=Апрель 2018 |bot=InternetArchiveBot }} * {{книга |автор=[[Рыжонок, Надежда Филимоновна|Рыжонок Н. Ф.]]|заглавие=Старообрядчество Поморья и Северо-востока России в конце XVII — начале XXI веков |ссылка=http://guu.ru/files/referate/riginok.pdf|ответственный=автореферат дис. … кандидата исторических наук : 07.00.02|место=М. |издательство=[[Государственный университет управления]]|год=2009|страниц=24|ref= Рыжонок}} * ''[[Селезнёв, Фёдор Александрович|Селезнёв Ф. А.]]'' Д. В. Сироткин и всероссийские съезды старообрядцев в начале XX века. // [[Российская история|Отечественная история]] : журнал. — 2005. — № 5. — С. 78—90. * ''Смирнов П. С.'' История русского раскола старообрядства. 2-е изд. — СПб., 1895. * Старообрядчество в России (XVII—XX вв.). — М., 1994—2013. Вып. 1-5. * {{книга |автор=[[Урушев, Дмитрий Александрович|Урушев Д. А.]]|заглавие=Возьми крест свой: История старообрядчества в событиях и лицах|место=[[Барнаул]] |издательство= Фонд поддержки строительства храма Покрова |год=2009|страниц=298|isbn=978-5-901605-15-8|ref=Урушев }} * {{книга |автор=Урушев Д. А.|заглавие=Тайна Святой Руси. История старообрядчества в событиях и лицах|ссылка=http://mirknig.mobi/data/2015-01-17/1454747/Urushev_Tayna_Svyatoy_Rusi._Istoriya_staroobryadchestva_v_sobyitiyah_i_litsah.1454747.pdf|место=М. |издательство=Вече |год=2013|страниц=412|isbn=978-5-4444-0574-1|ref=Урушев }} * {{книга|автор=[[Шахов, Михаил Олегович|Шахов М. О.]]|заглавие=Философские аспекты староверия|ссылка=http://do.gendocs.ru/docs/index-96178.html|место=М.|издательство=Третий Рим|год=1997|страниц=|isbn=5-88628-013-0}} * {{книга |автор=Шахов М. О.|заглавие=Старообрядчество, общество, государство|место=М. |издательство=СИМС|год=1998|страниц=208|isbn=|ref=Шахов }} * {{книга|автор=Шахов М. О.|заглавие=Старообрядческое мировоззрение религиозно-философские основы и отношение к обществу: религиозно-философские основы и отношение к обществу|ссылка=http://cheloveknauka.com/v/25463/d?#?page=1|ответственный=дисс… д-ра филос. наук: 09.00.06|место=М.|издательство=[[РАГС при Президенте РФ]]|год=2000|страниц=377|ref=Шахов}}{{Недоступная ссылка|date=Апрель 2018 |bot=InternetArchiveBot }} * {{книга |автор=Шахов М. О.|заглавие=Старообрядческое мировоззрение: Религиозно-философские основы и социальная позиция|место=М.|издательство=РАГС|год=2002|isbn=5-7729-0083-8|ref=Шахов}} ** {{статья|автор=Шахов М. О.|заглавие=Религиозно-мировоззренческие основы социальной позиции старообрядчества|ссылка=http://ru.scribd.com/doc/44181064/Шахов-Старообрядческое-мировоззрение|год=2002|isbn=}}{{Недоступная ссылка|date=Апрель 2018 |bot=InternetArchiveBot }} * {{книга |автор=Шахов М. О.|часть=Старообрядчество |ссылка часть=http://www.starover.religare.ru/article7125.html|заглавие=[[Религиоведение: Энциклопедический словарь]] |ответственный=Под ред. [[Забияко, Андрей Павлович|А. П. Забияко]], [[Красников, Александр Николаевич|А. Н. Красникова]], [[Элбакян, Екатерина Сергеевна|Е. С. Элбакян]] |место=М. |издательство=[[Академический проект (московское издательство)|Академический проект]] |год=2006|страницы=1013—1014 |страниц=1256|isbn=5-8291-0756-2|ref=Шахов}} * {{книга |автор=Шахов М. О.|часть=Философские идеи в старообрядчестве|заглавие=История русской философии: учебник|ответственный=Под ред. [[Маслин, Михаил Александрович|М. А. Маслина]] |место=М. |издательство=КДУ |год=2008|страниц=|isbn=978-5-98227-300-0 ; 978-5-98227-487-8|ref=Шахов }} * {{статья |автор=[[Юхименко, Елена Михайловна|Юхименко Е. М.]] |заглавие=Выговское старообрядческое общежительство: комплексный подход к изучению|ссылка=http://www.drevnyaya.ru/vyp/stat/s2_8_111.pdf|издание=Древняя Русь. Вопросы медиевистики|год=2002|номер=2 (8) |страницы=84—87|issn=}} * ''Юхименко Е. М.'' Выговская старообрядческая пустынь: Духовная жизнь и литература. — М., 2002. Т. 1-2; * ''Юхименко Е. М.'' Старообрядческий центр за Рогожской заставою. 2-е изд. — М., 2012. * {{книга|автор= [[Юхименко, Елена Михайловна|Юхименко Е. М.]] |заглавие= Старообрядчество: История и культура |место= Москва |год= 2016 |страниц= 852 |isbn= 978-5-9907762-3-4 }} * {{книга |автор=Юхименко Е. М., [[Понырко, Наталья Владимировна|Понырко Н. В.]] |часть=«История об отцах и страдальцах соловецких» Семёна Денисова в духовной жизни русского старообрядчества XVIII—XX вв. |ссылка часть=http://krotov.info/library/16_p/on/yrko.htm |заглавие=Семён Денисов «История об отцах и страдальцах соловецких»: Лицевой список из собрания Ф. Ф. Мазурина|место=М. |издательство=[[Языки славянской культуры]] |год=2002|страниц=|isbn=5-94457-073-3|ref=Юхименко, Понырко}} ; Кхин йерш * ''Быстров С. И.'' [https://web.archive.org/web/20150920194705/http://rpsc.org.ua/index.php?id=34&option=com_content&task=view Двуперстие в памятниках христианского искусства и письменности]. Барнаул: Изд. АКООХ-И «Фонд поддержки строительства Храма Покрова Пресвятыя Богородицы Русской Православной Старообрядческой Церкви», 2001. — 114 с. * ''[[Вургафт, Сергей Григорьевич|Вургафт С. Г.]], Ушаков И. А.'' [https://web.archive.org/web/20080311112441/http://www.semeyskie.ru/en_a.html Старообрядчество. Лица, предметы, события и символы. Опыт энциклопедического словаря.] * ''[[Мельников, Фёдор Евфимьевич|Мельников Ф. Е.]]'' [http://altaistar.ru/images/stories/files/texts/melnikov_kr_ist.zip «Краткая история древлеправославной (старообрядческой) церкви»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250221075311/http://altaistar.ru/images/stories/files/texts/melnikov_kr_ist.zip |date=2025-02-21 }} ([http://www.krotov.info/spravki/persons/20person/1874meln.html копия]) * ''[[Мельников, Фёдор Евфимьевич|Мельников Ф. Е.]]'' [https://web.archive.org/web/20070524194837/http://www31.brinkster.com/rpscvolga/zashita.htm «В защиту старообрядческой иерархии»] * ''[[Мельников, Фёдор Евфимьевич|Мельников Ф. Е.]]'' [http://semeyskie.narod.ru/bibl_meln_sio.html «Старообрядчество и обрядоверие»] * «Об именословном перстосложении» Публичные прения Ф. Е. Мельникова и миссионера В.Быстрицкого. * [[Корнилий (Титов)]] [http://old.kirovold.ru/books/kornil.htm Краткая История о основании старообрядческаго святительскаго престола, состоящаго в Австрии, Львовской губернии Черновецкаго цыркула, в Буковине, близ местечка Сырета, в селе Белой Кринице, в монастыре в 1846 году.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405135458/http://old.kirovold.ru/books/kornil.htm |date=2023-04-05 }} ([https://web.archive.org/web/20160305034331/http://www.semeyskie.ru/history_ioossp.html#_ftn1 копия]) * [http://rpsc-nn.ru/poleznoe/95-pravila-blagochestivago-povedeniya-v-dome-bozhiem.html «Правила благочестиваго поведения в доме Божием»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220810131705/http://rpsc-nn.ru/poleznoe/95-pravila-blagochestivago-povedeniya-v-dome-bozhiem.html |date=2022-08-10 }} * [http://www.synaxis.info/synaxis/8_law/f_byzantine/OR_nomokanon.html Сокращённый старообрядческий Номоканон] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220926055934/http://www.synaxis.info/synaxis/8_law/f_byzantine/OR_nomokanon.html |date=2022-09-26 }} * Епископ [[Михаил (Семёнов)]] [https://web.archive.org/web/20160102204518/http://rpsc-spb.ru/zachem-vera/2011-03-22-11-13-19 «Гигиена духа христианина»] * Епископ [[Михаил (Семёнов)]] [http://www.kirovold.ru/content.php?id=11&page=htgkrdwy_rus «Святая литургия»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407063231/https://www.kirovold.ru/content.php?id=11&page=htgkrdwy_rus |date=2023-04-07 }} * Епископ Уральский [[Арсений (Швецов)]] [https://web.archive.org/web/20150405182207/http://www.portal-credo.ru:12000/site/?act=lib «О покаянии перед Богом и священником»] * ''Денисов А.'' [http://memoirs.ru/texts/DenisovRS1880T29N9.htm Повесть риторическая о срете в Москве слона персидскаго. Послание Андреево с Москвы в общебратство / Сообщ. Н. И. Барсов] // [[Русская старина]], 1880. — Т. 29. — № 9. — С. 169—172. * [http://www.bibliotekar.ru/rus/88.htm Житие инока Епифания] * [http://memoirs.ru/texts/ImperatorP1878.htm Император Павел и старообрядцы] / Сообщ. И. Н. Лапотников // [[Русская старина]], 1878. — Т. 22. — № 5. — С. 173—176. * [http://www.kirovold.ru/content.php?page=qqrusegn_rus&id=24 История об отцах и страдальцах соловецких, которые за благочестие и святые церковные законы и предания в нынешние времена великодушно пострадали] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407063224/https://www.kirovold.ru/content.php?page=qqrusegn_rus&id=24 |date=2023-04-07 }} // Матеріялы для исторіи раскола за первое время его существованія, издаваемые Братствомъ Св. Петра Митрополита подъ редакціею Н. Субботина. Томъ третій. Часть третья: Акты относящіеся къ исторіи соловецкаго мятежа. М.: Типографія Т. Рисъ, 1878. — с. 3-6. * [http://nesusvet.narod.ru/books/sonofchurch.htm Книга, называемая Сын Церковный]. * [http://nesusvet.narod.ru/books/domostroy.htm Книга глаголемая Домострой]. * ''Сенатов В. Г.'' [http://ashinfo.narod.ru/library/Senatov.pdf Философия истории старообрядчества]. — М.: Библиотека журнала «Церковь», 1995. * ''Калашников Л. Ф.'' [http://samstar-biblio.ucoz.ru/Posobija/KalashnikovAzbuka.pdf «Азбука демественного пения»]. * ''[[Тулупов, Трофим Сергеевич|Тулупов Т. С.]]'' Путь жизни: собрание сочинений. / Сост. П. В. Половинкин. — Самара: Изд-во «Офорт», 2008. — 243 с. * ''[[Тулупов, Трофим Сергеевич|Тулупов Т. С.]]'' [http://starajavera.narod.ru/tulupov_div.html О разделении Русской Церкви (материалы для изучения вопроса).] — М.: Издательство Археодоксія, 2012. — 152 с. ISBN 5-8396-0648-0 * ''[[Рябушинский, Владимир Павлович|Рябушинский В. П.]]'' Старообрядчество и русское религиозное чувство / Сост., вступ. очерк и комментарии В. В. Нехотина, В. Н. Анисимовой, [[Гринберг, Михаил Львович|М. Л. Гринберга]]. М. : Мосты культуры, 2010. — 452 с. — ISBN 978-5-93273-301-2. * ''Алексеев А. Н.'' Мелитопольские старообрядцы// Мелитопольский краеведческий журнал, 2016, № 8, с. 19—25. {{refend}} == Хьажоргаш == {{Гергара проекташ}} {{refbegin|2}} * ''Алексей Гудков''. [https://ruvera.ru/articles/rukopisnaya_kniga Рукописная книга в традиционной культуре]. Руская вера. 22.09.2017. * [http://www.rpsc.ru Официальный сайт Митрополии Московской и всея Руси (Русская Православная Старообрядческая Церковь)]. * [http://www.staroobrad.ru «Современное древлеправославие» — Портал о современном старообрядчестве всех согласий]. * [https://web.archive.org/web/20120722012631/http://www.archipelag.ru/ru_mir/volni/religio_voln/russian_diaspora/ Русская старообрядческая диаспора в странах дальнего зарубежья]. *[https://www.youtube.com/watch?v=GqLNPfFn62Q Лекция Натальи Душаковой «Как современные старообрядцы вспоминают о своей истории?». Центральная Универсальная Научная Библиотека им. Некрасова]. * [http://www.sobornik.ru Соборник. Собрание книг кириллической печати. Отсканированные страницы старопечатных книг] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220402054225/https://sobornik.ru/ |date=2022-04-02 }}. * [http://www.chelhistory.ru/content-view-8.html Рассказ о казаке Петре Рамкине] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120314010954/http://www.chelhistory.ru/content-view-8.html |date=2012-03-14 }} Рукописный документ 1884 года с «интервью» старообрядца миссионеру * [http://www.starover.lt/ Сайт Древлеправославной Поморской Церкви Литвы]. {{refend}} {{АХь}} {{Оьрсий}} [[Категори:Керсталлин истори]] [[Категори:Шираламасталла| ]] bdo7r1n0rbo734wypy2qtn1orwd79s8 Турчинский, Владимир Евгеньевич 0 1276614 27564552 26547526 2026-11-11T15:00:17Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564552 wikitext text/x-wiki {{Актёр |ЦӀе = |Сурт = |Суьртах лаьцна = |Йохалла = |Бакъ цӀе = |Вина терахь = |Вина меттиг = |Кхелхина терахь = |Кхелхина меттиг = |Говзалла = артист |Гражданалла = |Жигара шераш = |Некъ = |СовгӀаташ = }} '''Владимир Евгеньевич Турчинский''' ({{ВД-Преамбула}}) — оьрсийн театран а, кинон а актёр ву. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * {{imdb name|id=1501475|name=Владимир Турчинский}} * [https://web.archive.org/web/20160308085214/http://www.nashfilm.ru/kinostars/2560.html Интервью Владимира Турчинского] киножурналу ''«[https://web.archive.org/web/20171014233042/http://www.nashfilm.ru/ Наш фильм]»'' * [https://web.archive.org/web/20091220215634/http://www.ilovecinema.ru/persons/vladimir_turchinskiy/ Владимир Турчинский] на сайте ''«[http://ILoveCinema.ru I love cinema] {{ТӀе цакхочу хьажорг|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}»'' * [http://Film.ru/afisha/person.asp?name=Владимир+Турчинский Владимир Турчинский]{{ТӀе цакхочу хьажорг|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на сайте Film.ru * Владимир Турчинский «[https://web.archive.org/web/20120105121026/http://www.aurelius.ru/events/element_862.html Взрывная философия]» на официальном сайте фитнес-клуба «''[https://web.archive.org/web/20230606042929/https://aurelius.ru/ Марк Аврелий]''». * [http://cemeterys.ru/page-535.html Фото захоронения Владимира Турчинского] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120609013908/http://cemeterys.ru/page-535.html |date=2012-06-09 }} {{АХ}} [[Категори:Россин актёраш]] t6exacs9eocalhuydd07h7t28rycjvb Харатьян, Дмитрий Вадимович 0 1276615 27564560 27554833 2026-11-11T18:15:35Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564560 wikitext text/x-wiki {{Актёр |ЦӀе = |Сурт = |Суьртах лаьцна = |Йохалла = |Бакъ цӀе = |Вина терахь = |Вина меттиг = |Кхелхина терахь = |Кхелхина меттиг = |Говзалла = артист |Гражданалла = |Жигара шераш = |Некъ = |СовгӀаташ = }} '''Дмитрий Вадимович Харатьян''' ({{ВД-Преамбула}}) — оьрсийн театран а, кинон а актёр ву. РФ къоман артист (2007). == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * {{imdb name|id=0451422|name=Дмитрий Харатьян}} * [https://web.archive.org/web/20150921185009/http://kharatyan.com/ Официальный концертный сайт Дмитрия Харатьяна ] // kharatyan.com * [https://www.red-red.ru/persons/programs/dmitrii-haratyan Дмитрий Харатьян, актёр и телеведущий. Биография, участие в проектах.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180928082945/https://www.red-red.ru/persons/programs/dmitrii-haratyan |date=2018-09-28 }} Группа компаний «Красный квадрат» // red-red.ru * ''Евгения Афанасьева''. [https://web.archive.org/web/20090528095137/http://www.nashfilm.ru/kinostars/1359.html Дмитрий Харатьян и его «Встречная полоса» — жизненный урок или дело случая? (интервью актёра).] // nashfilm.ru * [http://echo.msk.ru/programs/dithyramb/529210-echo/ Интервью Дмитрия Харатьяна на радио «Эхо Москвы».] // echo.msk.ru (27 июля 2008 года) * [https://web.archive.org/web/20160120220508/http://fcstarco.ru/team/dmitriy-kharatyan/ Профиль Дмитрия Харатьяна на сайте футбольного клуба звёзд эстрады «Старко».] // fcstarco.ru * [http://www.1tv.ru/prj/inprivate/vypusk/35546 ВИДЕО. Программа Юлии Меньшовой «Наедине во всеми. Дмитрий Харатьян» (выпуск от 21 января 2015 года — в этот день актёру исполнилось 55 лет)] «Первый канал» // 1tv.ru * ''Татьяна Поддубская''. [https://web.archive.org/web/20160304134530/http://mir24.tv/news/culture/11942752 55 оттенков Харатьяна: главный «гардемарин» страны отмечает юбилей.] МТРК «Мир» // mir24.tv (21 января 2015 года) * [http://www.afisha.ru/people/289911/ Дмитрий Харатьян. Обзор фильмов с участием актёра, фотографии.] Официальный сайт журнала «Афиша» // afisha.ru * [https://web.archive.org/web/20160305045818/http://weekend.ru/?action=pv&id=77649 Персона. Дмитрий Харатьян. Фильмы и спектакли.] // weekend.ru {{АХ}} [[Категори:Россин актёраш]] buj80qwzro7eehzd4273b0wwpknkkuk Боги (маьӀнаш) 0 1289231 27564542 10696323 2026-11-11T12:28:49Z Takhirgeran Umar 1134 27564542 wikitext text/x-wiki {{чолхалла}} * [[Боги (Австрали)]] * [[Боги (Польша)]] * [[Боги (Чехи)]] {{Интервики йац}} 89q4in0d502va7buhxnd38jp1x5qnb8 Кеп:Хаий шуна:05-3 10 1419819 27564549 11772339 2026-11-11T12:36:05Z Саид Мисарбиев 12762 27564549 wikitext text/x-wiki [[Файл:Fotothek df tg 0003318 Kosmografie ^ Nacht ^ Instrument ^ Zeit.jpg|right|100px|Ноктурлабиум лелайаран историн сурт]] * Маьлхан сахьташ доцуш, хилла кхин а '''[[Ноктурлабиум|седарчийн]]''' сахьташ а {{наилл}}. * Бахьанийн моделехь, модераторшца а, медиаторшца а цхьаьна лелайо '''конфузионерш''' а, '''коллайдерш''' а. * Британин эскар Ӏемар ду [[Арктика|Арктике]] тӀом бан '''[[Норрландин драгунийн полк|шведийн дошлошкара]]'''. * Цхьа бӀе ах бӀешарахь Ӏамеркан гӀайре '''лерса доцчу нахана утопи'' хилла. [[Файл:Un igloo ma non siamo in alaska ma nei pressi della Pala di Santa - panoramio.jpg|right|100px|Иглу]] * Эскимосийн '''[[Иглу|лайн цӀийно]]''' {{наилл}} кӀай чен йозалла лов. * Эцархой тӀеозорхьа [[Epic Games Store|интермаша-туькано]], ло '''52 цент тӀера 5 долларе кхаччалц ахча'''. * '''Олег Даль''' хьалхара локхуш вара цӀерпоштнекъахойн берийн хоран. * Европехь НАТО-н цхьаьнакхетначу герзан ницкъийн йуккъерчу штабан '''хинволчу белхахочунна''' вен кхел йина тӀеман зуламаш дарна. [[Файл:ДомМОНСТР - panoramio.jpg|right|100px|Тулин тӀера цӀа-кема]] * Москохара [[Доккха Тулин урам]]ера '''[[ЦӀа-кема (Москох)|цӀа-кеман]]''' дохалла ду нисса ах урам {{наилл}}. * '''[[Павлишак, Вацлав|Польшин башха гӀараваланза исбаьхьалчин]]''' нахана йуккъехь герз тоьхна [[Дуниковский, Ксаверий|Варшавин исбаьхьаллин говзаллин академин профессоро]]. * [[Харьков]] '''[[Иван Каркач|йиллинчех цхьаъ]]''' хилла хилар историкаша тӀечӀагӀдина дац, цуьнан цӀе бульваран, урамалган, ураман, чувогӀийлин тиллинчехь. * [[Фильмийн къоман реестр|Къоман реестран]] комедин '''[[Clerks (саундтрек)|саундтрек]]''' йеза нисйелла, [[Клерка|шел фильмал]]. {{-}} {{clear|1={{{clear-inline|both}}}}} <noinclude> [[Категори:Кепаш:Хаий шуна]] </noinclude> cvcycii88gr9aie38d2wmwru565v16w Кеп:Хаий шуна:05-4 10 1419820 27564556 11772342 2026-11-11T17:17:02Z Саид Мисарбиев 12762 27564556 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{doc}}</noinclude> [[Файл:20100719 Dazaifu Tenmangu Shrine 3328.jpg|right|100px|Дадзайфу Тэммангу]] * [[Сугавара-но Митидзанэ|Министран]] дукха деза дитт дехьадаьлла '''[[Дадзайфу Тэммангу|иза араваьккхинче]]''' {{наилл}}. * Йоккха '''[[Холодильник.ру|интермаша-туька]]''' '''[[Ковалёв, Валерий Валерьевич|йиначо]]''' [[Оьрсийн Википеди|Википедехь]] йазбина иттаннаш дика йаззамаш. * XX бӀешо долалуш [[Малышевн цӀарах завод]]о арахоьцура ахтанк-цӀерапошт '''[[Ъх|Ъ<sup>х</sup>]]'''. [[Файл:Joan of Kent.jpg|right|100px|Кентера Джоанна]] * '''Паччахьан шича''' цхьана хеннахь марехь хилла графехь а, цуьнан '''сенешалехь''' а. * Дуьненан рекорд '''[[Хон, Уве|малхбален германин атлетан]]''' цкъа а йохор йац. * '''[[Конрад, Теодор|Талорхочо]]''' дери дина зулам дарх 50 шо даьлча, ша валавоьжча. * '''[[EHang|Цийн компанин]]''' дронаша йойу цӀераш, хӀиттайо [[Серлонан говзалла|серлонан гайтарш]], дӀахьо меженаш [[трансплантологи|хийца]]. * [[Боуи, Дэвид|Боуи Дэвида]] эцна девза хатӀ '''[[Hunky Dory|доьалгӀачу эӀанахь]]'''. [[Файл:Pirate Flag of Blackbeard (Edward Teach).svg|right|100px|'''[[Ӏаьржа Маж]]ан''' тӀейазйо байракх]] * '''[[Ӏаьржа Маж]]ан''' тӀейазйо байракх {{наилл}}, тарло, цуо цкъа а ца лелийна хила. * '''[[Алиев, Ваха Ӏамиран воӀ|Полкан кӀант]]''' [[Магадан]]е хьажийра [[Сталин, Иосиф Виссарионович|Сталине]] кехат йаздарна. * '''[[Кринагор|Желтойн поэто]]''' йазйина хастаман байт [[Октавиан Август|Август императоран]] гезан. * Адамаш а до '''[[Ульман бенаш|бенаш]]'''. {{-}} {{clear|1={{{clear-inline|both}}}}} <noinclude> [[Категори:Кепаш:Хаий шуна]] </noinclude> l6vq30gst2v5l8w9usqjhj5qdgrgjcy Кеп:Хаий шуна:05-5 10 1419821 27564564 11772343 2026-11-11T18:29:45Z Саид Мисарбиев 12762 27564564 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{doc}}</noinclude> [[Файл:France Occitanie 46 Cahors 04.jpg|right|100px|Валантре тӀай]] * Жима шайтӀа хьоьжу '''[[Валантре тӀай|тӀай]]''' тӀера бӀевн чура {{наилл}} [[Сийлахь Йакъубан некъ|Сийлахь Якъубан новкъа]] боьлхучаьрга. * «[[Александр Невский (фильм)|Невски Александр]]» фильман '''[[Калмыков, Константин Гаврилович|тӀеман консультант]]''' баккъал а тӀамехь дивизин урхалла дан ца делира. * '''[[Кипа (дустаран барам)|Кехатан кипехь]]''' иттоза диъ бӀе дезткъа кехат ду. * '''«[[Дуьненахь уггаре дайн кема]]»''' дина [[эрз]]ах, карийна чайн компанин лармехь]]. * [[Линкольн, Авраам|Авраам Линкольн]] '''[[Линкольн (Иллинойс)|гӀалин]]''' [[эпоним]] хилла ша президент хилале. * '''[[Керла Зеландин мерлуза|Керла Зеландин мерлузе]]''' йаало кальмар а. [[Файл:Allegorical composition. A. Stolbov. 1931.jpg|right|100px|Аллегорин композици]] * '''[[Столбов, Алексей Иванович|Вяткин исбаьхьалчо]]''' виллина [[Сталин, Иосиф Виссарионович|Сталин]] [[Георгий Толамбахьарг|Георгий Толамбахьачун]] {{наилл}} вастехь. * Духхьарлера европин къовсамхо '''[[Футбол Нигерехь|Нигеран футболистийн]]''' хилира [[Футболех ловзаран Украинин гулйина команда|Украина]]. * ГӀаш лестар, мох хьекхар, олхазарш декар, жӀалеш летар хеза меломанан [[Вивальди, Антонио|Вивальдин]] '''«[[Шеран заманаш (Вивальди)|Шеран заманашкахь]]»''' * Туллуз бахьанехь [[Малайзи]] йисира шайн мобильникаш йоцуш. * «'''[[Циммерман, Джон (фотограф)|Спортан суьртан жӀарин дас]]'''» сурт даьккхина гӀалахула йоьду килс. * Россин Ӏилманан ладаме проблема йиллина '''«[[Дитташ бухадохурш (йаззам)|Дитташ бухудохучо]]»'''. {{-}} {{clear|1={{{clear-inline|both}}}}} <noinclude> [[Категори:Кепаш:Хаий шуна]] </noinclude> l08opjint4awi66spvcjlf75ws8clo5 Кеп:Хаий шуна:05-6 10 1419822 27564571 11772344 2026-11-11T20:02:13Z Саид Мисарбиев 12762 27564571 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{doc}}</noinclude> [[Файл:Scythian_golden_helm,_4th_century_BC,_03.jpg|right|100px|Вайн эрал IV бӀешерал хьалхара скифийн дешин гӀем]] * Россига а, Украинега а ца декъаделла '''[[Скифийн деши (гайтам)|скифийн деши]]''' {{на илл}}. * Тахана хууш дац, [[Франческо Петрарка|Петраркас]] '''«[[Берсюир, Пьер|французийн коьрта шахьрахь уггаре тоьлла Ӏилманчин]]»''' аьлла волу парижан мозгӀаран цӀе. * '''Гуьржийн эла-малончех дийцар''' цӀе йолчу жайнин тӀехь дагадогӀу Гоголан ''ширачу дуьненан латталелорхой''. * [[Ровзанан фламинго]] — '''[[Ровзанан фламинго (эшар)|малхбузаран бер]]'''. [[Файл:Monet grainstacks W1273.jpg|right|100px|РагӀ]] * '''[[РаьгӀнаш (суьртийн сери)|Хьекъале лацалуш йоцу темиг суьртийн серина]]''' йукъа догӀу [[Моне, Клод|Моне Клодан]] уггаре деза сурт {{наилл}}. * '''[[Телетуька|Онлайн-туьканийн]]''' да АЦШ-хь лору Чикагора махлелорхо, ткъа Ингалсчохь — [[Гейтсхед]]ера хьуьнарча. * '''[[Дуьххьал дӀа йоцу агресси]]''' хила тарло дегӀан а, дешнийн а, жигара а, пассиван а. * XIX бӀешо чекхдаллалц нулан меридиан лелайора, '''[[Феррон меридиан|Канарийн гӀайренийн малхбузе гӀайренца]]''' йаьккхина меридиан. [[Файл:Phloeodes diabolicus.jpg|right|100px|Nosoderma diabolicum]] * '''[[Nosoderma diabolicum|ШайтӀанан броненосец]]ан''' {{наилл}} таро йу 39 эзарз шел боккха мохь лан. * '''[[Мотийн йукъаралла|Италихойн бригада]]''', [[Бригада (телесериал)|россинчух]] къаьсташ, кхаьчна «жоьжахӀате». * [[Эзар цхьа буьйса|Ӏарбийн туьйранийн гулар]] '''[[Харун ар-Рашид|халифан]]''' урхаллех лаьцна «цецвоккхуш бакъ историн хьост» ду. * '''Уггаре пайда боцу кхузаманан декха дийнаташ''' дуьззина [[Гомойотерми|довха цӀий долуш дац]]. {{-}} {{clear|1={{{clear-inline|both}}}}} <noinclude> [[Категори:Кепаш:Хаий шуна]] </noinclude> eyaqi1dvjc9wu0hyvuca4dppzbtmtz0 Кеп:Хаий шуна:05-7 10 1419823 27564589 11772345 2026-11-12T04:31:50Z Саид Мисарбиев 12762 27564589 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{doc}}</noinclude> [[Файл:Henri_Rousseau_010.jpg|right|120px|Наб йен цигонин зуда, Анри Руссо]] * '''[[Руссо, Анри|Примитивизман классикан]]''' [[Наб йен цигонин зуда|сурт]] {{наилл}} эца реза ца хилла [[Лаваль (Майен)|и винчу гӀалин]] мэр. * '''[[Таурази (чагӀар)|Италихойн цӀен чагӀар]]''' до, дийна йисинчу эпифитийн тайпанех. * Сийлахьчу ораторо шен '''вешин кӀант''' сийсаз стаг а, майра Республика ларъйархо а ву аьлла. * Хан муха йайа йеза '''[[Bad North|стратеги]]''' йина, иза йинчара '''[[Townscaper|арахецна]]''' цунах терра [[ГӀала йаран симулятор|симулятор]]. * Лесгафтан арахецархочо гулбина тӀеман-механикин институтан а, 1-чу медицинан а, санитарин-гигиенан а институтан а студенташ хьалхарчу Ленинградерчу регбин клубе. * '''[[Чикагон филиал|Мафин чикагон филиало]]''' терго йен мохк бара Калифорне, Флориде, Неваде кхаччалц. [[Файл:Tale ved Tonje Brenna.jpg|right|120px|Тонье Бренна]] * [[Теракташ Норвегехь (2011)|Утёйа гӀайренан тӀехь]] дийна висира ши министр — '''[[Вестре, Ян Кристиан|махлелоран]]''' а, '''[[Бренна, Тонье|дешаран]]''' а {{наилл}}. * Цхьана '''советийн талламхочо''' йаздина, цхьана '''вермахтан инарла-лейтенанто''' йерриг а гӀашлойн дивизи дӀамелла аьлла. * '''[[Тюменан маньяк]]''' цкъачунна караванза ву. * '''[[Фиш, Стивен|Америкин политолого]]''' чӀагӀдо, [[культ личности]] йуха а вовшахкхетна Россехь 2004 шарахь. * Москохара [[Россин ханна йолу правительство]] гойтура '''[[Москохан йукъараллин кхолламийн комитет]]о'''. * Клубан президенто а, Россин къоман тобанехь ловзуш хиллачу [[спонсор]] футболхочо а хьалхайаьккхира '''шайн клуб''' Бразилехь С сере. {{-}} {{clear|1={{{clear-inline|both}}}}} <noinclude> [[Категори:Кепаш:Хаий шуна]] </noinclude> 5zbwr0p268pwbe40ikx230b03wdajf7 27564681 27564589 2026-11-12T05:31:12Z Саид Мисарбиев 12762 27564681 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{doc}}</noinclude> [[Файл:Henri_Rousseau_010.jpg|right|120px|Наб йен цигонин зуда, Анри Руссо]] * '''[[Руссо, Анри|Примитивизман классикин]]''' [[Наб йен цигонин зуда|сурт]] {{наилл}} эца реза ца хилла [[Лаваль (Майен)|и винчу гӀалин]] мэр. * '''[[Таурази (чагӀар)|Италихойн цӀен чагӀар]]''' до, дийна йисинчу эпифитийн тайпанех. * Сийлахьчу ораторо шен '''вешин кӀант''' сийсаз стаг а, майра Республика ларъйархо а ву аьлла. * Хан муха йайа йеза '''[[Bad North|стратеги]]''' йина, иза йинчара '''[[Townscaper|арахецна]]''' цунах терра [[ГӀала йаран симулятор|симулятор]]. * Лесгафтан арахецархочо гулбина тӀеман-механикин институтан а, 1-чу медицинан а, санитарин-гигиенан а институтан а студенташ хьалхарчу Ленинградерчу регбин клубе. * '''[[Чикагон филиал|Мафин чикагон филиало]]''' терго йен мохк бара Калифорне, Флориде, Неваде кхаччалц. [[Файл:Tale ved Tonje Brenna.jpg|right|120px|Тонье Бренна]] * [[Теракташ Норвегехь (2011)|Утёйа гӀайренан тӀехь]] дийна висира ши министр — '''[[Вестре, Ян Кристиан|махлелоран]]''' а, '''[[Бренна, Тонье|дешаран]]''' а {{наилл}}. * Цхьана '''советийн талламхочо''' йаздина, цхьана '''вермахтан инарла-лейтенанто''' йерриг а гӀашлойн дивизи дӀамелла аьлла. * '''[[Тюменан маньяк]]''' цкъачунна караванза ву. * '''[[Фиш, Стивен|Америкин политолого]]''' чӀагӀдо, [[культ личности]] йуха а вовшахкхетна Россехь 2004 шарахь. * Москохара [[Россин ханна йолу правительство]] гойтура '''[[Москохан йукъараллин кхолламийн комитет]]о'''. * Клубан президенто а, Россин къоман тобанехь ловзуш хиллачу [[спонсор]] футболхочо а хьалхайаьккхира '''шайн клуб''' Бразилехь С сере. {{-}} {{clear|1={{{clear-inline|both}}}}} <noinclude> [[Категори:Кепаш:Хаий шуна]] </noinclude> ef4xuw9wpn4hdg1vzmrzh4ocg4dp80g Кеп:Хаий шуна:05-8 10 1419824 27564682 11772346 2026-11-12T06:09:59Z Саид Мисарбиев 12762 27564682 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{doc}}</noinclude> [[Файл:Nasreddin (18th-century work).jpg|right|90px|Молла Несарт, XVIII бӀешеран туркойн миниатюра]] * '''[[Молла]]''' — и цӀе йац [[Молла Несарт|Несартан]] {{наилл}}. * [[Янукович, Виктор Фёдорович|Украинин президентан]] '''[[Йолка|дага ца догӀура дош «база»]]''' [[Украинийн мотт|украинийн маттахь]]. * Легенда хилла [[AC/DC]] дахаре путевка йелла Далла, уьш дакъаза бахархьама. * Керла лакхенашка '''[[Леди Димитреску|кхоьллина наьрт эрстахо]]''' хьалайаьккхина [[Лисина, Екатерина Викторовна|баккъалчо]]. [[Файл:A domestic pet cat inside of a pet stroller.jpg|right|90px|Цициг вордана чохь]] * ЦӀахь кхобучу дийнатийн '''лела'' йиш йу '''таксихь''' йа ворданашкахь. * [[Мамонташ|Мамонт]] ден дан хӀинцале инструкци йазйина. * '''[[Гайда, Фёдор Александрович|Россин историк]]''' ойланца чухьожу [[2030 шо|2030 шарна]]. * [[Хармс, Даниил Иванович|Хармс Даниила]] '''рдийцина''', цуьна нана берах хилла хьалхарчу апрелехь, Керла шо доладалале иза дуьнен чу валийтархьама. [[Файл:Samuel M Vaulain.jpg|right|90px|Сэмюэл Воклен]] * ТӀеман совгӀат кхаьчначу '''цӀерпошт''' '''кхолланчо''' шен '''турах''' гота йина. * Йемалчийн ойланца, '''[[Русаков, Евдоким Евдокимович|эвлан жаӀучун]]''' тахна а самукъа доккху. * '''[[Беттан бохь]]''' лекха бу [[Джомолунгма|латтанчул]]. * Цуьнан КВН-н тобанан верасаша цхьа могӀа концерташ лерина "Бакостерски комик" дагалоцуш. * '''«[[Пачдепан печенеш]]»''' фактехь сэндвичаш, булканаш, пирежкаш йу. {{-}} {{clear|1={{{clear-inline|both}}}}} <noinclude> [[Категори:Кепаш:Хаий шуна]] </noinclude> nxmoclv6nnbl07hbuq08roqekdqymcv Кеп:Хаий шуна:05-9 10 1419825 27564688 11772347 2026-11-12T08:32:39Z Саид Мисарбиев 12762 27564688 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{doc}}</noinclude> [[Файл:Titian (Tiziano Vecellio), Portrait of a Lady and her Daughter.png|right|90px|Тициан. Дамин а, цуьнан йоӀрийн а сурт]] * '''Сурт''', хетарехь, Тицианан йезаран а, йоьӀан а, дерзийна библин темина тӀе. * Ӏилманан фантастикийн а, [[фантази]]н а '''вовшашца уьйр хилар''' хаало [[Вольтер]]ан а, Уэллсан а. * '''[[ГӀойтӀан тӀом|ЦӀий Ӏанош тӀом болабелла]]''' [[Хьошалла|хьошаллин]] гӀиллакх оьрсий дохо гӀертарна. * Муьлхха полякан хаьа '''[[Фальский, Марьян|Ӏелин цициг дуй]]''', цуьнан цициг дукха хенахь дуьйна доцуш доллушехь. * Бразилхойн '''[[Аьшпаш бутту опера]]''' кхиъна ингалсан ''мискачух'' а, немцойн ''кхо пенни доьхучух'' а. * 1941-чу шеран октябрехь халкъан ополченин '''[[Назаренко, Николай Григорьевич|баьчча]]''' [[Донбассан операци (1941)|дуьхьало]] йеш долчу советийн эскаршна букъ тӀехьахула тӀелетта. [[Файл:Greenvalereservoir-feb2017-200dpi.jpg|right|120px|Гринвейлан хилоттийла]] * '''[[Гринвейлан хилоттийла|Австралин хилоттийла]]''' тойеш {{наилл}} техникин урхалла дора дистанцера. * Дуьххьарлера Малхбузе Европера космонавт '''космосе нисвелира''' дуьххьарлера Малхбузе Европера астронавтал шо хьалха. * Болх ца барна суд хилале хьалха Бродский Иосифа доттагӀоша хьехар даларца '''Керла шо психдарбанцӀийнехь''' даьккхина. * '''[[Стабблбайн, Альберт|АЦШ эскаран инарла]]''' гӀиртира тӀемлошна гӀуллакхе хӀитто [[экстрасенс]]аш. * Малхбузен немцойн металлистийн "эшар" дуьненчу йаларна гӀо дира Бондарчук Сергейс йаьккхинчу фильмо. * '''Седарчашкахь энерги арайалар''' дуьйцу гравитацица а, радиожигараллица а, аннигиляцица а, амма коьрта роль ловзош ю термозарратан реакцеш. {{-}} {{clear|1={{{clear-inline|both}}}}} <noinclude> [[Категори:Кепаш:Хаий шуна]] </noinclude> 5t71yxwrqemvvl3qhgbje9do47rlo1f Шилов, Александр Александрович 0 1748280 27564581 26215605 2026-11-11T22:04:13Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564581 wikitext text/x-wiki {{Исбаьхьалча|ЦӀе=Шилов, Александр Александрович|жанр=суртдиллар а, пейзаж а|Дешар=[[Йерригроссин пачхьалкхан кинематографин С. А. Герасимовн цӀарах институт]] а, Суриковн цӀарахчу МПИИ|Сийлахь цӀерш=РИА декъашхо-корреспондент|СовгӀаташ=Россин Федерацин cийлахь художниr}} '''Шилов, Александр Александрович''' ({{ВД-Преамбула}}) — Россин суртдиллархо-пейзажист а, Россин исбаьхьаллин академин академик а. Россин Федерацин сийлахь суртдиллархо (2019). ДегӀастанан Республикан сийлахь суртдиллахо (2016). Нохчийн Республикан халкъан суртдиллархо (2015). == Биографи == Вина Москохь 1974 шеран 24 мартехь суртдиллархойн доьзалехь. Цуьнан нана йара Фоломеева Светлана Гениевна, ткъа да вара ССРС-н халкъан суртдиллархо Шилов Александр Максович<ref>{{cite web|url=https://ingushetia.ru/news/015538/|title=Глава республики Ю. Евкуров передал в дар Государственному музею изобразительных искусств Ингушетии картину А. Шилова «Просторы»|lang=ru|author=|work=|date=2011-12-28|publisher=Официальный сайт Республики Ингушетия|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260113185139/https://ingushetia.ru/news/015538/|archivedate=2026-01-13|accessdate=2026-01-20|deadlink=}}</ref>. 1985 шарахь дуьйна суртдиллар Ӏамийна В. И. Суриковн цӀарахчу Москох исбаьхьаллин йуккъера ишколе исбаьхьаллийн классехь. 1991-чу шарахь С. А. Герасимовн цӀарахчу Йерригроссин пачхьалкхан кинематографин институте деша хӀоьттира, иза чекхъйаьккхира ''хӀотторхо-дизайнеран'' говзаллица. 1994—1999 шерашкахь Россин Ӏилманийн Академин пачхьалкхан а, бакъонан а институтан коьртехь йолчу Академически юристийн университетехь дешна. 2005-чу шарахь В. И. Суриковн цӀарах йолу Москохан пачхьалкхан академически исбаьхьаллин институт чекхъйаьккхина суртдиллархо-исбаьхьалча говзалла карайерзош<ref>{{Cite web|url=https://rah.ru/news/detail.php?ID=60290|title=К 50-летию Александра Александровича Шилова|lang=ru|website=rah.ru|access-date=2026-01-20}}</ref>. Россин исбаьхьаллин академин а, Россин художникийн кхоллараллин союзан а, суртдиллархойн дуьненайукъара федерацин а, Москох суртдиллархойн ассоциацин Дуьненайукъара исбаьхьаллин фондан а декъашхо-корреспондент ву иза<ref>{{Cite web|url=https://alesha.bbok.ru/viewtopic.php?id=458|title=Александр Александрович Шилов|lang=ru|website=alesha.bbok.ru|access-date=2026-01-20}}</ref>. 2005-чу шарахь иза тӀеийцира Москохан суртдиллархойн Союзе<ref>{{Cite web|url=https://rah.ru/the_academy_today/the_members_of_the_academie/member.php?ID=51647|title=Шилов Александр Александрович|lang=ru|website=rah.ru|access-date=2026-01-20}}</ref>. 2006 шарахь Россин Ӏаламан Ӏилманийн академин (РӀӀА) «Гуманитаран Ӏилман а, кхоллараллин а» секцин хьехамча хӀоьттира. 2007-чу шарахь цо кхоьллина шен «А. А. Шиловн цӀарах йолу кхоллараллин мастерской». Ткъа 2009-чу шарахь «ЭкоМир» фондан вице-президент хӀоьттира иза<ref>{{Cite web|url=https://egorovs.art/artist1847|title=Художник Шилов Александр Александрович|lang=ru|website=egorovs.art|access-date=2026-01-20}}</ref>. 2011 шеран хьаьттан беттан 24-чу дийнахь «Прогресс М-12М» космосан кема дожар бахьана долуш Шилов Александр Александровичан 10 сурт дагийна, цкъа а МКС-на ца кхаьчна<ref>{{Cite news|title=Картины Шилова, не долетев до МКС, сгорели|url=https://ria.ru/20110824/423115596.html|website=РИА Новости|date=2011-08-24|access-date=2026-01-20|lang=ru}}</ref> == ЦӀераш == * Россин Федерацин сийлахь суртдиллархо (2019 шеран мангалан беттан 3-чу дийнахь) — ''даймехкан культура а, искусство а кхиорехь дина гӀуллакхашна а, дуккха а шерашкахь беркате къахьегарна а''<ref>{{Cite web|url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201907030056?rangeSize=1&index=32|title=Указ Президента Российской Федерации от 03.07.2019 № 312|lang=ru|website=publication.pravo.gov.ru|access-date=2026-01-20}}</ref> * ДегӀастанан Республикин сийлахь суртдиллархо (2016 шеран чиллин беттан 10-чу дийнахь) — искусствон гӀуллакхашна а, дуккха а шерашкахь беркате къахьегарна а<ref>{{Cite web|url=https://www.lawmix.ru/zakonodatelstvo/1358402|title=Указ Главы Республики Дагестан от 10.02.2016 № 37|lang=ru|website=web.archive.org|date=2016-02-10|access-date=2026-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250418213504/https://www.lawmix.ru/zakonodatelstvo/1358402|archive-date=2025-04-18}}</ref> * Нохчийн Республикин халкъан художник (2015 шеран бекарг беттан 25-чу дийнахь) — ''исбаьхьаллин искусствехь баккхий кхиамаш бахарна, йукъаралло къобалйина исбаьхьаллин произведенеш кхолларна''<ref>{{Cite web|url=https://chechnya.gov.ru/wp-content/uploads/documents/50-6.pdf|title=О присвоении почетного звания «Народный художник Чеченской Республики» А. А. Шилову|lang=ru|website=chechnya.gov.ru|date=2015-03-25|access-date=2026-01-20}}{{ТӀе цакхочу хьажорг|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Дуьненайукъарчу исбаьхьаллин фондан декъашхошна лерина Йерригроссин Попков Викторан цӀарахчу конкурсан лауреат * * «Сокольники» культурин а, паркан а зонина лерина суьртийн серий бахьана долуш «ЭкоМир» къоман Ӏаламан совгӀатан хьалхара даржан йаьккхинарг * Россин исбаьхьаллин академин декъашхо-корреспондент * Европан Ӏаламан Ӏилманийн академин (Ганновер) дакъа лоцуш декъашхо == СовгӀаташ == * Сийлахь Аннин орден, III-гӀа даржан, йелла Россин императоран цӀийнан куьйгалхочо (16.02.2011) * А. Ю. Гагаринан цӀарах йолу мидал Россин космонавтикехь дина гӀуллакхаш бахьана долуш Россин космонавтикан федерацин * Дуьненайукъарчу космосан станцехь дуьненахь дуьххьарлера шен гайтам вовшахтохарна а, дӀабахьарна а «Россин рекордсмен седа» == Белхаш == * Хьалхара ло * БӀаьсте Сокольникехь * Сокольникаш * Йашар * Дашо малх * Гуьйренан аллея * Ӏаьнан суьйре * Лелар * Ӏаьнан серло * БӀаьстенан серло * Гуьйре * Самавалар * Ӏа тӀедеана * Бекарг бутт * Аьхкенан суьйре * Кхо зез * Хи йистехь дакхаш. Сокольникаш * Сокольникехь Ӏам * Дакхаш седарчийн гӀалахь (Этюд) * Пахра * Кхо некъ * БӀаьстенан коч * Лирика (Ӏамор) [[Файл:Зимний свет.jpg|320px|thumb|right|<center>Александр Шилов-ж. Сурт «Ӏаьнан серло»]] * Хьаьттан бутт * Москох-хи * Москвана гергахь цхьа хи * Кратово. Тийна суьйре * БӀаьсте дуьненчу йалар * Къагар (этюд) * Шира дакаш. Гуьйре * Шира дакаш. Аьхке * Маьлхан де * Сингаттаме йоцу беш * Лопасня хи * Перламутран ло * Керла мох * Хьалхара баьццаралла * Левитан цӀа * КӀайдаргийн аре * Шира дакаш. БӀаьсте * Оьрсийн шуьйралла * Лакхахь == Билгалдахарш == {{билгалдахарш}} == Хьажоргаш == * {{cite web|url=http://www.aa-shilov.info/index.html|title=Галерея А. А. Шилова|website=web.archive.org|access-date=|lang=|archive-url=https://web.archive.org/web/20090413004709/http://www.aa-shilov.info/index.html|archive-date=2009-04-13}} * {{cite web |url=https://russkiehudozniki.blogspot.com/2010/12/blog-post_5087.html|title=«Русские художники»|website=russkiehudozniki.blogspot.com|access-date=|lang=}} * {{cite web|url=http://tvroscosmos.ru/frm/zhurnal/2012/0612_2.php|title=Картины, которые дарят звездам|website=web.archive.org|access-date=|lang=|archive-url=https://web.archive.org/web/20120624022318/http://tvroscosmos.ru/frm/zhurnal/2012/0612_2.php|archive-date=2012-06-24}} [[Категори:Россин исбаьхьалчаш]] [[Категори:Россин Исбаьхьалчийн бертан декъашхой]] [[Категори:РИА декъашхой-корреспонденташ]] [[Категори:Россин Федерацин Сийлахь художникаш]] [[Категори:Нохчийчоьнан халкъан исбаьхьалчаш]] [[Категори:Суриковн цӀарахчу МПИИ выпускникаш]] [[Категори:Москохан художникийн союзан декъашхой]] [[Категори:ЙПКИ арахецнарш]] 5ujeob0af4oat2zkyygsk2f2x3vjrp7 Хоррамдарре (шахӀрестан) 0 1748632 27564566 11766250 2026-11-11T18:55:49Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564566 wikitext text/x-wiki {{МаьӀнаш|тип=toponym|Хуррамдарре (маьӀнаш){{!}}Хуррамдарре}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = Хуррамдарре |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان خرمدره}} |ХӀост = |Байракх = |ХӀостан шоралла = |Байракхан шоралла = |Сурт = Khorram Darreh Red Crescent Bulding.jpg |Суртан дӀайаздар = ЦӀен Беттан гӀишло Хуррамдарре гӀалахь |Пачхьалкх = [[Иран]] |lat_dir = N |lat_deg = 36 |lat_min = 17 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 49 |lon_min = 07 |lon_sec = |region = |type = |ТегӀа = 2 |CoordScale = |Шатлакхан Илли = |Статусан гар = Status |Статус = [[ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[Зенджан (остан)|Зенджан]] |Цунна йукъайоду = |Коьрта гӀала = [[Хуррамдарре]] |Йоккха гӀала = |Йаккхий гӀаланаш = |Кхоллар = 1997 |ДӀайаккхар = |Корта = |Коьртан цӀе = |Корта2 = |Коьртан цӀе2 = |ДЧС = |ДЧС шо = |ДЧС меттиг = |ХӀораннан а сина ДЧС = |ХӀораннан а сина ДЧСн меттиг = |Мотт = [[азербайджанийн мотт]] |Меттанаш = |Бахархой = 86 123 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойх процент = |Бахархой меттиг = |Луьсталла = |Луьсталлин меттиг = |Къаьмнийн хӀоттам = [[азербайджанаш]] |Динан хӀоттам = [[Бусулба-шиӀиташ]] |Латта = |Латтан процент = |Латтан меттиг = |Максималан локхалла = |Йуккъера локхалла = |Минималан локхалла = |Шоралла = |Дохалла = |Карта = Zanjan.svg |Картин барам = |Административан декъа карта = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |Доцайаздар = |ISO = |FIPS = |Телефонан код = |Поштан индексаш = |Интернет-домен = |Автомобилан код = |Сайт = |Commons Категори = Khorramdarreh County |Билгалдахарш = {{GEOnet3|9206407}} }} '''Хуррамдарре''' ({{lang-fa|شهرستان خرمدره}}) — [[Иран]]ан [[Зенджан (остан)|Зенджан]] останан шахӀрестан. Административан центр — [[Хуррамдарре]] гӀала<ref name="Khorramdarreh and Siahkal Counties Establishment"/>. == Бахархой == 2006 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 60 027 стаг (15 317 кхерч)<ref name="2006 Zanjan Province">{{cite web |url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/19.xls |title=سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1385 : استان زنجان |publisher=Statistical Centre of Iran |accessdate=2026-03-02 |language=fa |format=Excel}}</ref>. 2011 шарахь — 65 166 стаг (18 888 кхерч)<ref name="2011 Zanjan Province">{{cite web |url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Zanjan.xls |title=سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390 : استان زنجان |publisher=Iran Data Portal — Statistical Centre of Iran |accessdate=2026-03-02 |language=fa |format=Excel}}</ref>. 2016 шеран ларарца — 86 123 стаг (27 215 кхерч)<ref name="2016 Zanjan Province">{{cite web |url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_19.xlsx |title=سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1395 : استان زنجان |publisher=Statistical Centre of Iran |accessdate=2026-03-02 |language=fa |format=Excel}}</ref>. == Административан йекъайалар == Хуррамдарре шахӀрестанан административан хӀоттам: {| class="wikitable" |+ Хуррамдарре шахӀрестанан бахархой |- ! Административан декъаш !! 2006 !! 2011 !! 2016 |- | '''[[Central District (Khorramdarreh County)|Централан бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''60 027''' || style="text-align: right;"| '''65 166''' || style="text-align: right;"| '''67 951''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Alvand Rural District (Khorramdarreh County)|Алванд]] (йуьртан гуо) || style="text-align: right;"| 873 || style="text-align: right;"| 698 || style="text-align: right;"| 699 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Khorramdarreh Rural District|Хуррамдарре]] (йуьртан гуо) || style="text-align: right;"| 11 099 || style="text-align: right;"| 11 920 || style="text-align: right;"| 16 892 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Хуррамдарре]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 48 055 || style="text-align: right;"| 55 368 || style="text-align: right;" | 68 121 |- | '''Йерриг''' || style="text-align: right;"| '''60 027''' || style="text-align: right;"| '''65 166''' || style="text-align: right;"| '''86 123''' |} == Хьажа кхин а == * [[Зенджан (остан)|Зенджан]] == Билгалдахарш == <references> <ref name="Khorramdarreh and Siahkal Counties Establishment"> {{cite web |url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/117916 |title=تغییرات تقسیمات کشوری در استانهای گیلان و مازندران |author=Hassan Habibi |date=1997-08-02 |publisher=وزارت کشور |accessdate=2026-03-02 |language=fa |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127073351/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/117916 |archive-date=2024-11-27}}</ref> </references> [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] [[Категори:Зенджан останан шахӀрестанаш]] [[Категори:1997 шарахь кхоьллина шахӀрестанаш]] gvmnb9xtx4fkegqf73r2t9h898sx2s8 Чардавол (шахӀрестан) 0 1748835 27564573 27432503 2026-11-11T20:16:14Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564573 wikitext text/x-wiki {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = Чардавол шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان چرداول}} |Сурт = |Суртан дӀайаздар = |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 33 |lat_min = 46 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 46 |lon_min = 37 |lon_sec = |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[Илам (провинци)|Илам]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[Сарабле]] |Йаккхий гӀаланаш = [[Асеманабад]], [[Шабаб (Илам)|Шабаб]], [[Балава]] |Йелла терахь = |Хьалхара статус = |ДӀайаккхар = |Йукъахь йара = |Коьртан тайпа = |Коьрта = |Хьаькаман тайпа = |Хьаькам = |Майда = |Майдан меттиг = |Лакхалла = |Климат = |Бахархой = 57381 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = [[Куьрдаш]] |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = Ilam.svg |Карта 1 = IranIlam-SVG.svg |Карта суртан дӀайаздар = |Сайт = |Викилармехь = Chardavol County }} '''Чардавол шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان چرداول}}, {{lang-ku|چەرдаوڵ}}) — [[Иран]]ан [[Илам (провинци)|Илам]] провинцин административан бахш (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[Сарабле]] гӀала. Хьалха кӀоштан цӀе хилла — Ширван а, Чардавол а<ref name="Chardavol County Reforms 848709">{{cite web |url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/848709 |title=Approval letter regarding national divisions in Ilam province |language=fa |website=rc.majlis.ir |publisher=Ministry of the Interior, Board of Ministers |date=2016 |access-date=2024-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126205205/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/848709 |archive-date=2024-11-26}}</ref>. == Истори == 2011 шеран халкъан ларар дӀайаьллачул тӀаьхьа, Ширван бахш Чардавол шахӀрестанан йукъара дӀ а къастийна, [[Сирван шахӀрестан]] йина<ref name="Sirvan County Establishment">{{cite web |url=https://qavanin.ir/Law/TreeText/188950 |title=Creating and carrying out national divisions in Ilam province |language=fa |website=qavanin.ir |publisher=Ministry of the Interior, Cabinet of Ministers |date=2023 |access-date=2024-08-02}}</ref>. 2018 шарахь [[Холейлан бахш]] а дӀа къастийна, [[Холейлан шахӀрестан]] йина<ref name="Holeylan County Establishment">{{cite web |url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1408834 |title=Approval letter regarding the national divisions of Ilam province |language=fa |website=rc.majlis.ir |publisher=Ministry of the Interior, Council of Ministers |date=2018-01-26 |access-date=2024-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618220006/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1408834 |archive-date=2021-06-18}}</ref>. == Бахархой == === Бахархойн дукхалла === 2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 73 422 стаг (15 087 доьзал)<ref name="2006 Ilam Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Ilam Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/16.xls|access-date=2022-09-25}}</ref>. 2011 шеран ларарца бахархойн дукхалла бара 72 167 стаг (17 764 доьзал)<ref name="2011 Ilam Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Ilam Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Ilam.xls|access-date=2022-12-19}}</ref>. 2016 шеран лараро гайтира шахӀрестанехь 57 381 стаг (15 867 доьзал) вехаш хилар<ref name="2016 Ilam Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Ilam Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_16.xlsx|access-date=2022-12-19}}</ref>. === Административан йекъайалар === Чардавол шахӀрестанан бахархойн истори а, административан структура а кхаа лараран жамӀашца лахахь гайтина йу. {| class="wikitable" |+ Чардавол шахӀрестанан бахархой |- ! Административан декъаш !! 2006 !! 2011 !! 2016 |- | '''[[Йукъара бахш (Чардавол)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''41 034''' || style="text-align: right;"| '''41 469''' || style="text-align: right;"| '''24 568''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Асеманабад (йуьртан гуо)|Асеманабад ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 6 411 || style="text-align: right;"| 6 275 || style="text-align: right;"| 5 895 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Бижнаванд (йуьртан гуо)|Бижнаванд ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 8 017 || style="text-align: right;"| 7 327 || style="text-align: right;"| — |- | style="padding-left: 1em;" | [[Шабаб (йуьртан гуо)|Шабаб ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 11 004 || style="text-align: right;"| 11 011 || style="text-align: right;"| — |- | style="padding-left: 1em;" | [[Асеманабад]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 5 899 || style="text-align: right;"| 5 889 || style="text-align: right;"| 6 280 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Сарабле]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 9 703 || style="text-align: right;"| 10 967 || style="text-align: right;"| 12 393 |- | '''[[Холейлан бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''15 191''' || style="text-align: right;"| '''14 793''' || style="text-align: right;"| '''15 276''' |- | '''[[Шабаб (бахш)|Шабаб бахш]]''' || style="text-align: right;"| — || style="text-align: right;"| — || style="text-align: right;"| '''11 135''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Шабаб (Илам)|Шабаб]] (гӀала) || style="text-align: right;"| — || style="text-align: right;"| — || style="text-align: right;"| 4 088 |- | '''[[Ширван бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''17 197''' || style="text-align: right;"| '''15 855''' || style="text-align: right;"| — |- | '''[[Загрос бахш]]''' || style="text-align: right;"| — || style="text-align: right;"| — || style="text-align: right;"| '''6 395''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Балава]] (гӀала) || style="text-align: right;"| — || style="text-align: right;"| — || style="text-align: right;"| 264 |- | '''Йерриге''' || style="text-align: right;"| '''73 422''' || style="text-align: right;"| '''72 167''' || style="text-align: right;"| '''57 381''' |- | colspan=4 | {{small|ЙГӀ — Йуьртан гуо}} |} == Хьажа кхин а == {{Commons-inline}} {{clear}} == Билгалдахарш == {{билгалдахарш}} {{Илам остан}} {{Чардавол шахӀрестан}} [[Категори:Чардавол шахӀрестан]] [[Категори:Илам останан шахӀрестанаш]] [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] 7utsmj3wt1w9i3c742pxwcglm3jxjbx ШехӀрекорд (шахӀрестан) 0 1748898 27564580 26545334 2026-11-11T22:01:41Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564580 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан ЧахармахӀал а, Бахтиари а провинцин шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = ШехӀрекорд шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان شهرکرد}} |Сурт = Iran - Chaharmahal o Bakhtiyari - Shahrekord - panoramio.jpg |Суртан дӀайаздар = ШехӀрекорд |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 32 |lat_min = 14 |lat_sec = 00 |lon_dir = E |lon_deg = 50 |lon_min = 51 |lon_sec = 00 |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[ЧахармахӀал а, Бахтиари а]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[ШехӀрекорд]] |Йаккхий гӀаланаш = [[ШехӀрекорд]], [[ХӀафшеджан]], [[Киан]], [[Нафеч]], [[Таканак]], [[ХӀаруни]], [[Суджан]], [[Сурешджан]] |Бахархой = 315980 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = Chaharmahal and Bakhtiari.svg |Карта 1 = IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg |Сайт = |Викилармехь = Shahrekord County }} '''ШехӀрекорд шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان شهرکرد}}) — [[Иран]]ан [[ЧахармахӀал а, Бахтиари а]] провинцин административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[ШехӀрекорд]] гӀала йу<ref name="Chaharmahal and Bakhtiari Province Structure">{{cite web|last=Habibi|first=Hassan|date=1990|title=Approval of the organization and units of the national divisions of Chaharmahal and Bakhtiari province|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113039|publisher=Ministry of the Interior|language=fa}}</ref>. == Истори == 2007 шарахь ШехӀрекорд шахӀрестанах къаьстина кхоьллира [[Киар шахӀрестан]]<ref name="Kiar County Establishment">{{cite web|last=Davoodi|first=Parviz|date=2007|title=Approval regarding changes and divisions in Chaharmahal and Bakhtiari province|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/132618|language=fa}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250826193151/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/132618 |date=2025-08-26 }}</ref>. 2011 шарахь [[Варданджан]] эвлана гӀалин статус йелира<ref name="Dastana, Manj, Pardanjan, and Vardanjan">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|date=2011|title=Approval regarding national divisions in Chaharmahal and Bakhtiari province|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/793954|language=fa}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231116180700/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/793954 |date=2023-11-16 }}</ref>. 2013 шарахь ШехӀрекорд шахӀрестанах къаьстина кхоьллира [[Бен шахӀрестан]] а, [[Саман шахӀрестан]] а<ref name="Ben and Saman Counties Establishment">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|date=2013|title=Resolution on national divisions in Chaharmahal and Bakhtiari province|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/826689|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20130110181426/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/826689|archive-date=2013-01-10|access-date=2026-03-08}}</ref>. Оцу шарахь [[ХӀаруни]] эвла а гӀала хилира<ref name="Haruni City">{{cite web|title=Haruni village was upgraded to a city|url=https://www.irna.ir/news/80483572/|publisher=IRNA|language=fa}}</ref>. 2023 шарахь шахӀрестанах къаьстина кхоьллира [[ФаррохшехӀр шахӀрестан]]<ref name="Farrokhshahr County Establishment">{{cite web|last=Mokhber|first=Mohammad|date=2023|title=Resolution on the national divisions in Shahrekord County|url=https://sdil.ac.ir/|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20260227083935/https://sdil.ac.ir/|archive-date=2026-02-27|access-date=2026-03-15}}</ref>. == Бахархой == === Бахархойн дукхалла === 2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла бара 362 381 стаг (91 273 доьзал)<ref name="2006 Chaharmahal and Bakhtiari Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2006: Chaharmahal and Bakhtiari Province|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/14.xls|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. 2011 шеран ларарца — 340 382 стаг (95 406 доьзал)<ref name="2011 Chaharmahal and Bakhtiari Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2011: Chaharmahal and Bakhtiari Province|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Chahar-Mahal-and-Bakhtiari.xls|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. 2016 шеран халкъан лараран хаамашца бахархойн дукхалла хилира 315 980 стаг (93 104 доьзал)<ref name="2016 Chaharmahal and Bakhtiari Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2016: Chaharmahal and Bakhtiari Province|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_14.xlsx|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. === Административан йекъайалар === ШехӀрекорд шахӀрестанан бахархойн дукхалла а, административан структура а: {| class="wikitable" |+ ШехӀрекорд шахӀрестанан бахархой |- ! Административан дакъош !! 2006 !! 2011 !! 2016 |- | '''[[Йукъара бахш (ШехӀрекорд)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''224 380''' || style="text-align: right;"| '''242 215''' || style="text-align: right;"| '''246 046''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[ХӀуме (йуьртан гуо, ШехӀрекорд)|ХӀуме ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 23 397 || style="text-align: right;"| 3 888 || style="text-align: right;"| 5 360 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Таканак (йуьртан гуо)|Таканак ЙГӀ]]{{efn|Хьалха [[ХӀафшеджан (йуьртан гуо)|ХӀафшеджан йуьртан гуо]]}} || style="text-align: right;"| 5 035 || style="text-align: right;"| 5 733 || style="text-align: right;"| 5 716 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ФаррохшехӀр]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 28 920 || style="text-align: right;"| 30 036 || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[ХӀафшеджан]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 20 042 || style="text-align: right;"| 20 847 || style="text-align: right;"| 21 352 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Киан]] (гӀала){{efn|Хьалха [[ШехӀрак]] эвла}} || style="text-align: right;"| 10 922 || style="text-align: right;"| 12 020 || style="text-align: right;"| 12 948 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Нафеч]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 3 814 || style="text-align: right;"| 3 975 || style="text-align: right;"| 4 059 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ШехӀрекорд]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 126 746 || style="text-align: right;"| 159 775 || style="text-align: right;"| 190 441 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Таканак]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 5 504 || style="text-align: right;"| 5 941 || style="text-align: right;"| 6 170 |- | '''[[Бен (бахш)|Бен бахш]]'''{{efn|[[Бен шахӀрестан]] йукъа дехьайаьккхина}} || style="text-align: right;"| '''27 731''' || style="text-align: right;"| '''29 481''' || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Варданджан (йуьртан гуо)|Варданджан ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 11 014 || style="text-align: right;"| 8 549 || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Зайанде-Руд-е Джонуби (йуьртан гуо)|Зайанде-Руд-е Джонуби ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 5 018 || style="text-align: right;"| 4 833 || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Бен (гӀала)|Бен]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 11 699 || style="text-align: right;"| 11 775 || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Варданджан]] (гӀала) || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 4 324 || style="text-align: right;"| |- | '''[[ФаррохшехӀр (бахш)|ФаррохшехӀр бахш]]'''{{efn|2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа [[ФаррохшехӀр шахӀрестан]] йукъа дехьайаьккхина}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| '''37 068''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Дастгерд (йуьртан гуо)|Дастгерд ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 4 350 |- | style="padding-left: 1em;" | [[КъахӀфаррох (йуьртан гуо)|КъахӀфаррох ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 979 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ФаррохшехӀр]] (гӀала) || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 31 739 |- | '''[[Киар (бахш)|Киар бахш]]'''{{efn|[[Киар шахӀрестан]] йукъа дехьайаьккхина}} || style="text-align: right;"| '''43 108''' || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Дастгерд (йуьртан гуо)|Дастгерд ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 6 120 || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Малхбузе Киар (йуьртан гуо)|Малхбузе Киар ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 15 352 || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Малхбале Киар (йуьртан гуо)|Малхбале Киар ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 8 540 || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[ГахӀру]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 6 093 || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Шаламзар]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 7 003 || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | '''[[Лар (бахш)|Лар бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''32 705''' || style="text-align: right;"| '''32 791''' || style="text-align: right;"| '''32 863''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Лар (йуьртан гуо)|Лар ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 13 824 || style="text-align: right;"| 13 877 || style="text-align: right;"| 9 075 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Маргх-Малек (йуьртан гуо)|Маргх-Малек ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 2 342 || style="text-align: right;"| 2 097 || style="text-align: right;"| 2 298 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ХӀаруни]] (гӀала) || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 3 601 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Суджан]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 5 415 || style="text-align: right;"| 5 410 || style="text-align: right;"| 5 581 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Сурешджан]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 11 124 || style="text-align: right;"| 11 407 || style="text-align: right;"| 12 308 |- | '''[[Саман (бахш)|Саман бахш]]'''{{efn|[[Саман шахӀрестан]] йукъа дехьайаьккхина}} || style="text-align: right;"| '''34 457''' || style="text-align: right;"| '''35 895''' || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[ХӀуре (йуьртан гуо)|ХӀуре ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 10 280 || style="text-align: right;"| 10 483 || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Саман (йуьртан гуо)|Саман ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 9 400 || style="text-align: right;"| 10 085 || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Саман (гӀала)|Саман]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 14 777 || style="text-align: right;"| 15 327 || style="text-align: right;"| |- | '''Йерриге''' || style="text-align: right;"| '''362 381''' || style="text-align: right;"| '''340 382''' || style="text-align: right;"| '''315 980''' |- | colspan=4 | {{small|ЙГӀ — Йуьртан гуо}} |} == Хьажа кхин а == {{Commons-inline}} {{clear}} == Комментареш == {{notelist}} == Билгалдахарш == <references /> {{ЧахармахӀал а, Бахтиари а остан}} {{ШехӀрекорд шахӀрестан}} [[Категори:ШехӀрекорд шахӀрестан]] [[Категори:ЧахармахӀал а, Бахтиари а останан шахӀрестанаш]] [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] dyflwf5h3ssuxw1kc4w1duhfirdigaw ФаррохшехӀр (шахӀрестан) 0 1748901 27564554 15626460 2026-11-11T16:50:28Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564554 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан ЧахармахӀал а, Бахтиари а провинцин шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = ФаррохшехӀр шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان فرخ‌شهر}} |Сурт = |Суртан дӀайаздар = |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 32 |lat_min = 11 |lat_sec = 00 |lon_dir = E |lon_deg = 51 |lon_min = 03 |lon_sec = 00 |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[ЧахармахӀал а, Бахтиари а]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[ФаррохшехӀр]] |Йаккхий гӀаланаш = [[ФаррохшехӀр]] |Бахархой = |Бахархой ларар шо = |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = Chaharmahal and Bakhtiari.svg |Карта 1 = IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg |Сайт = |Викилармехь = Farrokhshahr County }} '''ФаррохшехӀр шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان فرخ‌شهر}}) — [[Иран]]ан [[ЧахармахӀал а, Бахтиари а]] провинцин административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[ФаррохшехӀр]] гӀала йу<ref name="Farrokhshahr County Establishment">{{cite web|last=Mokhber|first=Mohammad|date=2023|title=Resolution on the national divisions in Shahrekord County|url=https://sdil.ac.ir/|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20260227083935/https://sdil.ac.ir/|archive-date=2026-02-27|access-date=2026-03-15}}</ref>. 2016 шеран халкъан ларарца коьртачу гӀалин бахархойн дукхалла хилира 31 739 стаг (9 292 доьзал)<ref name="2016 Chaharmahal and Bakhtiari Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2016: Chaharmahal and Bakhtiari Province|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_14.xlsx|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. == Истори == 2013 шарахь [[ШехӀрекорд шахӀрестан]]ан йукъара [[ФаррохшехӀр]] гӀала а, [[Киар шахӀрестан]]ан йукъара [[Дастгерд (йуьртан гуо)|Дастгерд йуьртан гуо]] а схьакъастийна кхоьллира [[ФаррохшехӀр (бахш)|ФаррохшехӀр бахш]] (кӀошт)<ref name="Farrokhshahr District Formation">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|date=2013|title=Divisional reforms in Chaharmahal and Bakhtiari province|url=https://davoudabadi.ir/page/78591623|language=fa}}</ref>. 2023 шарахь оцу бахшах кхоьллира ша йолу ФаррохшехӀр шахӀрестан. ШахӀрестан йийкъира шина бахше а, кхаа йуьртан гуоне а. Кхоьллинчу хенахь цуьнан йукъахь цхьа гӀала йара — ФаррохшехӀр<ref name="Farrokhshahr County Establishment"/>. == Бахархой == === Административан йекъайалар === ФаррохшехӀр шахӀрестанан административан структура: {| class="wikitable" |+ ФаррохшехӀр шахӀрестан |- ! Административан дакъош |- | '''[[Йукъара бахш (ФаррохшехӀр)|Йукъара бахш]]''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[КъахӀфаррох (йуьртан гуо)|КъахӀфаррох ЙГӀ]] |- | style="padding-left: 1em;" | [[ФаррохшехӀр]] (гӀала) |- | '''[[Дастгерд (бахш)|Дастгерд бахш]]''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Дастгерд (йуьртан гуо, ФаррохшехӀр)|Дастгерд ЙГӀ]] |- | style="padding-left: 1em;" | [[Сурк (йуьртан гуо)|Сурк ЙГӀ]] |- | colspan=1 | {{small|ЙГӀ — Йуьртан гуо}} |} == Хьажа кхин а == {{Commons-inline}} {{clear}} == Билгалдахарш == <references /> {{ЧахармахӀал а, Бахтиари а остан}} [[Категори:ФаррохшехӀр шахӀрестан]] [[Категори:ЧахармахӀал а, Бахтиари а останан шахӀрестанаш]] [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] [[Категори:2023 шарахь кхоьллина Иранан административан дакъош]] go7p82t0o5jjqm5ircl9qornctd0gmo Хараме (шахӀрестан) 0 1748949 27564559 11807364 2026-11-11T18:12:26Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564559 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан Фарс останан шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = Хараме шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان خرامه}} |Сурт = |Суртан дӀайаздар = |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 29 |lat_min = 31 |lat_sec = 00 |lon_dir = E |lon_deg = 53 |lon_min = 17 |lon_sec = 00 |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[Фарс (остан)|Фарс]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[Хараме]] |Йаккхий гӀаланаш = [[Хараме]], [[СолтаншахӀр]], [[Хейрабад-е Тулалли]], [[Моеззабад-е Джабери]] |Бахархой = 54 864 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = Fars.svg |Карта 1 = IranFars-SVG.svg |Сайт = |Викилармехь = Kharameh County }} '''Хараме шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان خرامه}}) — [[Иран]]ан [[Фарс (остан)|Фарс]] останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[Хараме]] гӀала йу<ref name="Kharameh County Establishment">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|title=Letter of approval regarding the national divisions in Fars province|url=https://qavanin.ir/Law/PrintText/176545|publisher=Ministry of the Interior|language=fa}}</ref>. == Истори == 2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа [[Къорбаль (бахш)|Къорбаль бахш]] [[Шираз шахӀрестан|Ширазан шахӀрестанах]] схьа а къастийна, Хараме шахӀрестан кхоьллира. 2011 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа Солбанабад йуьртана гӀалин статус йелира, цӀе [[СолтаншахӀр]] а туьллуш<ref name="Mazayjan, Baba Monir, Soltanabad, and Madar-e Soleyman Cities">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|title=Approval letter regarding country divisions in Fars province|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/827166|publisher=Ministry of the Interior|language=fa}}</ref>. 2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа [[Хейрабад-е Тулалли]] а, [[Моеззабад-е Джабери]] а йуьрташна гӀалин статус йелира<ref name="Kheyrabad-e Tulalli and Moezzabad-e Jaberi Cities">{{cite web|last=Jahangiri|first=Ishaq|title=Approval letter regarding national divisions in Kharameh County|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1212242|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923073934/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1212242|archive-date=2020-09-23|access-date=2026-03-09}}</ref>. == Бахархой == 2011 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 61 580 стаг (17 076 доьзал). 2016 шеран халкъан лараран жамӀашца Хараме шахӀрестанехь веха 54 864 стаг (16 874 доьзал)<ref name="2016 Fars Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Fars Province|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_07.xlsx|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. === Административан йекъайалар === Хараме шахӀрестанан административан структура: {| class="wikitable" |+ Хараме шахӀрестанан бахархой |- ! Административан дакъош !! 2011 !! 2016 |- | '''[[Йукъара бахш (Хараме)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''44 527''' || style="text-align: right;"| '''41 110''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[КафдехӀак (йуьртан гуо)|КафдехӀак ЙГӀ]]{{efn|Хьалха [[Къорбаль (йуьртан гуо)|Къорбаль ЙГӀ]]}} || style="text-align: right;"| 8 383 || style="text-align: right;"| 7 390 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Хейрабад (йуьртан гуо, Хараме)|Хейрабад ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 6 514 || style="text-align: right;"| 6 616 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Моеззабад (йуьртан гуо)|Моеззабад ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 8 710 || style="text-align: right;"| 8 627 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Хараме]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 20 920 || style="text-align: right;"| 18 477 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Хейрабад-е Тулалли]] (гӀала){{efn|name=fn1|2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа гӀалин статус йелла<ref name="Kheyrabad-e Tulalli and Moezzabad-e Jaberi Cities"/>}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Моеззабад-е Джабери]] (гӀала){{efn|name=fn1}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | '''[[Къорбаль (бахш)|Къорбаль бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''17 053''' || style="text-align: right;"| '''13 754''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[ДехӀкъанан (йуьртан гуо)|ДехӀкъанан ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 8 736 || style="text-align: right;"| 4 803 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Софла (йуьртан гуо, Хараме)|Софла ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 8 317 || style="text-align: right;"| 7 023 |- | style="padding-left: 1em;" | [[СолтаншахӀр]] (гӀала){{efn|Хьалха Солбанабад йуьрт}} || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"| 1 928 |- | '''Йерриге''' || style="text-align: right;"| '''61 580''' || style="text-align: right;"| '''54 864''' |- | colspan=3 | {{small|ЙГӀ — Йуьртан гуо}} |} == Хьажа кхин а == {{Commons-inline}} {{clear}} == Комментареш == {{notelist}} == Билгалдахарш == <references /> {{Фарс остан}} [[Категори:Хараме шахӀрестан]] [[Категори:Фарс останан шахӀрестанаш]] [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] 7ko9zr5ep2s5n6hvwi4v4q9i46nd50g Хамир (шахӀрестан) 0 1748976 27564558 26193210 2026-11-11T18:06:36Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564558 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан ХӀормузган останан шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = Хамир шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان خمیر}} |Сурт = |Суртан дӀайаздар = |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 27 |lat_min = 14 |lat_sec = 00 |lon_dir = E |lon_deg = 55 |lon_min = 28 |lon_sec = 00 |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[ХӀормузган (остан)|ХӀормузган]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[Бандар-Хамир]] |Йаккхий гӀаланаш = [[Бандар-Хамир]], [[Руйдар]], [[Пол (Иран)|Пол]] |Бахархой = 56 148 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = Hormozgan.svg |Карта 1 = IranHormozgan-SVG.svg |Сайт = |Викилармехь = Khamir County }} '''Хамир шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان خمیر}}) — [[Иран]]ан [[ХӀормузган (остан)|ХӀормузган]] останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[Бандар-Хамир]] гӀала йу<ref name="Khamir County Establishment">{{cite web|last=Aref|first=Mohammad Reza|title=Reforms and divisional changes in Hormozgan province|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/124918|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20171120121206/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/124918|archive-date=2017-11-20|access-date=2026-07-20}}</ref>. == Истори == 2006 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа [[Руйдар]] йуьртана гӀалин статус йелира<ref name="Ruydar City">{{cite web|last=Davodi|first=Parviz|title=Conversion of Ruydar village into Ruydar city|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/131856|publisher=Ministry of the Interior|language=fa}}</ref>. 2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа ши йуьрт вовшахкхетарца кхоьллира керла [[Пол (Иран)|Пол]] гӀала<ref name="Pol City">{{cite web|last=Jahangiri|first=Ishaq|title=Letter of approval regarding national divisions in Khamir County|url=https://qavanin.ir/Law/TreeText/264330|publisher=Ministry of the Interior|language=fa}}</ref>. [[Йукъара бахш (Хамир)|Йукъарчу бахшехь]] кхоьллира [[Кешар (йуьртан гуо)|Кешар йуьртан гуо]], а цунах схьааьстина [[КахӀурестан (бахш)|КахӀурестан бахш]] кхоьллира, цунна йукъахь керла [[Латидан (йуьртан гуо)|Латидан йуьртан гуо]] а болуш<ref name="Kahurestan District Formation">{{cite web|last=Mokhbar|first=Mohammad|title=National divisions regarding Kahurestan Rural District|url=https://qavanin.ir/Law/TreeText/303070|publisher=Ministry of the Interior|language=fa}}</ref>. == Бахархой == 2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархой бара 47 545 стаг (10 320 доьзал)<ref name="2006 Hormozgan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Hormozgan Province|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/22.xls|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920094743/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/22.xls|archive-date=2011-09-20|access-date=2026-03-09}}</ref>. 2011 шеран ларарца — 52 968 стаг (13 245 доьзал)<ref name="2011 Hormozgan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Hormozgan Province|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Hormozgan.xls|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. 2016 шеран ларарца — 56 148 стаг (16 071 доьзал)<ref name="2016 Hormozgan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Hormozgan Province|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_22.xlsx|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. === Административан йекъайалар === Хамир шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а: {| class="wikitable" |+ Хамир шахӀрестанан бахархой |- ! Административан дакъош !! 2006 !! 2011 !! 2016 |- | '''[[Йукъара бахш (Хамир)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''35 917''' || style="text-align: right;"| '''39 119''' || style="text-align: right;"| '''41 821''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Кешар (йуьртан гуо)|Кешар ЙГӀ]]{{efn|name=fn1|2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа кхоьллина<ref name="Kahurestan District Formation"/>}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Хамир (йуьртан гуо)|Хамир ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 11 648 || style="text-align: right;"| 9 641 || style="text-align: right;"| 10 602 |- | style="padding-left: 1em;" | [[КахӀурестан (йуьртан гуо)|КахӀурестан ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 12 962 || style="text-align: right;"| 14 861 || style="text-align: right;"| 15 899 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Бандар-Хамир]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 11 307 || style="text-align: right;"| 14 617 || style="text-align: right;"| 15 320 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Пол (Иран)|Пол]] (гӀала){{efn|Ши йуьрт вовшахкхетарца; 2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа гӀала хилла<ref name="Pol City"/>}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | '''[[КахӀурестан (бахш)|КахӀурестан бахш]]'''{{efn|name=fn1}} || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"|  |- | style="padding-left: 1em;" | [[КахӀурестан (йуьртан гуо)|КахӀурестан ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Латидан (йуьртан гуо)|Латидан ЙГӀ]]{{efn|name=fn1}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | '''[[Руйдар (бахш)|Руйдар бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''11 628''' || style="text-align: right;"| '''13 459''' || style="text-align: right;"| '''14 327''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Рудбар (йуьртан гуо, Хамир)|Рудбар ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 3 079 || style="text-align: right;"| 3 836 || style="text-align: right;"| 4 024 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Руйдар (йуьртан гуо)|Руйдар ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 8 549 || style="text-align: right;"| 3 589 || style="text-align: right;"| 3 745 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Руйдар]] (гӀала) || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"| 6 034 || style="text-align: right;"| 6 558 |- | '''Йерриг''' || style="text-align: right;"| '''47 545''' || style="text-align: right;"| '''52 968''' || style="text-align: right;"| '''56 148''' |- | colspan=4 | {{small|ЙГӀ — Йуьртан гуо}} |} == Хьажа кхин а == {{Commons-inline}} {{clear}} == Комментареш == {{notelist}} == Билгалдахарш == <references /> {{ХӀормузган остан}} {{Хамир шахӀрестан}} [[Категори:Хамир шахӀрестан]] [[Категори:ХӀормузган останан шахӀрестанаш]] [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] ktbtxknpdc66l69w09ij1ag2o90uium Хаш (шахӀрестан) 0 1748991 27564562 27422298 2026-11-11T18:26:32Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564562 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан Систан а, Балучистан а останан шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = Хаш шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان خاش}} |Сурт = |Суртан дӀайаздар = |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 28 |lat_min = 05 |lat_sec = 28 |lon_dir = E |lon_deg = 61 |lon_min = 37 |lon_sec = 48 |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[Систан а, Балучистан а]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[Хаш (гӀала)|Хаш]] |Йаккхий гӀаланаш = [[Хаш (гӀала)|Хаш]], [[ИсмаьӀил-Абад (Хаш)|ИсмаьӀил-Абад]], [[ДехӀ-е Раис]] |Бахархой = 173 821 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = [[UTC+4:30]] |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = Sistan and Baluchestan.svg |Карта 1 = IranSistanBaluchistan-SVG.svg |Сайт = |Викилармехь = Khash County }} '''Хаш шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان خاش}}) — [[Иран]]ан [[Систан а, Балучистан а]] останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[Хаш (гӀала)|Хаш]] гӀала йу<ref name="Sistan and Baluchestan Province Structure">{{cite web|last=Habibi|first=Hassan|title=Approval of the organization of the national divisions of Sistan and Baluchestan province|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113038|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20130724212413/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113038|archive-date=2013-07-24|access-date=2026-03-09}}</ref>. == Истори == 2016 шеран халкъан ларар хиллачул тӀаьхьа [[ДехӀ-е Раис]] а<ref name="Deh-e Rais City">{{cite web|title=It is agreed to convert Deh-e Rais village into a city|url=https://rrk.ir/Laws/ShowLaw.aspx?Code=17279|publisher=Ministry of the Interior|language=fa}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180915130155/https://rrk.ir/Laws/ShowLaw.aspx?Code=17279 |date=2018-09-15 }}</ref>, [[ИсмаьӀил-Абад (Хаш)|ИсмаьӀил-Абад]] а<ref name="Poshtkuh District Formation">{{cite web|title=Approval letter regarding the national divisions of the Central District of Khash County|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1392521|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20210803080718/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1392521|archive-date=2021-08-03|access-date=2026-03-09}}</ref> йуьрташна гӀалин статус йелира. 2019 шарахь [[ПошткухӀ (йуьртан гуо)|ПошткухӀ йуьртан гуо]] схьааьстина кхоьллира керла [[ПошткухӀ (бахш)|ПошткухӀ бахш]]. Оццу шарахь [[Нукабад (бахш)|Нукабад бахш]] шахӀрестанах схьааьстина кхоьллира керла [[Тафтан шахӀрестан]]<ref name="Taftan County Establishment">{{cite web|last=Jahangiri|first=Ishaq|title=Approval letter regarding the national divisions of Khash County|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1392509|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20200124163452/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1392509|archive-date=2020-01-24|access-date=2026-03-09}}</ref>. == Бахархой == 2006 шеран ларарца шахӀрестанехь бара 161 918 стаг (32 478 доьзал)<ref name="2006 Sistan and Baluchestan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Sistan and Baluchestan Province|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/11.xls|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. 2011 шеран ларарца — 155 652 стаг (35 476 доьзал)<ref name="2011 Sistan and Baluchestan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Sistan and Baluchestan Province|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Sistan-and-Baluchestan.xls|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархой бара 173 821 стаг (48 396 доьзал)<ref name="2016 Sistan and Baluchestan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Sistan and Baluchestan Province|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_11.xlsx|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. === Административан йекъайалар === Хаш шахӀрестанан бахархойн динамика а, административан структура а: {| class="wikitable" |+ Хаш шахӀрестанан бахархой |- ! Административан дакъош !! 2006 !! 2011 !! 2016 |- | '''[[Йукъара бахш (Хаш)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''111 114''' || style="text-align: right;"| '''107 817''' || style="text-align: right;"| '''115 085''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[ИсмаьӀил-Абад (йуьртан гуо)|ИсмаьӀил-Абад ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 16 940 || style="text-align: right;"| 16 895 || style="text-align: right;"| 17 577 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Каpвандаp (йуьртан гуо)|Каpвандаp ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 6 028 || style="text-align: right;"| 6 324 || style="text-align: right;"| 7 153 |- | style="padding-left: 1em;" | [[КухӀ-Сефид (йуьртан гуо)|КухӀ-Сефид ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 10 603 || style="text-align: right;"| 12 069 || style="text-align: right;"| 13 773 |- | style="padding-left: 1em;" | ПошткухӀ ЙГӀ || style="text-align: right;"| 13 612 || style="text-align: right;"| 12 237 || style="text-align: right;"| 13 587 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Санган (йуьртан гуо)|Санган ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 7 248 || style="text-align: right;"| 6 187 || style="text-align: right;"| 6 411 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ИсмаьӀил-Абад (Хаш)|ИсмаьӀил-Абад]] (гӀала){{efn|2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа гӀалин статус йелла<ref name="Poshtkuh District Formation"/>}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Хаш (гӀала)|Хаш]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 56 683 || style="text-align: right;"| 54 105 || style="text-align: right;"| 56 584 |- | '''[[Иpандеган (бахш)|Иpандеган бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''12 432''' || style="text-align: right;"| '''11 170''' || style="text-align: right;"| '''13 323''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Иpандеган (йуьртан гуо)|Иpандеган ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 4 232 || style="text-align: right;"| 2 973 || style="text-align: right;"| 4 056 |- | style="padding-left: 1em;" | [[КахӀнук (йуьртан гуо)|КахӀнук ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 8 200 || style="text-align: right;"| 8 197 || style="text-align: right;"| 9 267 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ДехӀ-е Раис]] (гӀала){{efn|2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа гӀалин статус йелла<ref name="Deh-e Rais City"/>}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | '''[[Нукабад (бахш)|Нукабад бахш]]'''{{efn|2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа [[Тафтан шахӀрестан]]на йукъа йахана<ref name="Taftan County Establishment"/>}} || style="text-align: right;"| '''38 372''' || style="text-align: right;"| '''36 506''' || style="text-align: right;"| '''44 176''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Эскелабад (йуьртан гуо)|Эскелабад ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 6 527 || style="text-align: right;"| 6 295 || style="text-align: right;"| 6 015 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ГовхӀаp-КухӀ (йуьртан гуо)|ГовхӀаp-КухӀ ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 9 100 || style="text-align: right;"| 8 383 || style="text-align: right;"| 10 078 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Назил (йуьртан гуо)|Назил ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 10 573 || style="text-align: right;"| 9 335 || style="text-align: right;"| 11 097 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Къилба Тафтан (йуьртан гуо)|Къилба Тафтан ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| 9 351 || style="text-align: right;"| 9 300 || style="text-align: right;"| 11 725 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Нукабад]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 2 821 || style="text-align: right;"| 3 193 || style="text-align: right;"| 5 261 |- | '''[[ПошткухӀ (бахш)|ПошткухӀ бахш]]'''{{efn|name=fn1|2016 шеран ларар хиллачул тӀаьхьа кхоьллина<ref name="Poshtkuh District Formation"/>}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Билаpи (йуьртан гуо)|Билаpи ЙГӀ]]{{efn|name=fn1}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[ПошткухӀ (йуьртан гуо)|ПошткухӀ ЙГӀ]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | '''Йерриг''' || style="text-align: right;"| '''161 918''' || style="text-align: right;"| '''155 652''' || style="text-align: right;"| '''173 821''' |- | colspan=4 | {{small|ЙГӀ — Йуьртан гуо}} |} == Хьажа кхин а == {{Commons-inline}} {{clear}} == Комментареш == {{notelist}} == Билгалдахарш == <references /> {{Систан а, Балучистан а остан}} {{Хаш шахӀрестан}} [[Категори:Хаш шахӀрестан]] [[Категори:Систан а, Балучистан а останан шахӀрестанаш]] [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] 8vtniowrdxoun5ycb4qades2cj049uk Фалаваржан (шахӀрестан) 0 1749083 27564553 27407452 2026-11-11T16:16:52Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564553 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан ИсфахӀан останан шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = Фалаваржан шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان فلاورجان}} |Сурт = |Суртан дӀайаздар = |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 32 |lat_min = 30 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 51 |lon_min = 31 |lon_sec = |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[ИсфахӀан (остан)|ИсфахӀан]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[Фалаваржан]] |Йаккхий гӀаланаш = [[Фалаваржан]], [[Абришам]], [[Аштарян]], [[Бостан-Зар]], [[ИманшахӀр]], [[Келишад а, Сударян а]], [[Минадашт]], [[БахӀараншахӀр]], [[Пир-Бакран]], [[Тад (ИсфахӀан)|Тад]], [[КъахӀдериян]], [[Зазеран]] |Бахархой = 249 814 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = [[UTC+4:30]] |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = Isfahan counties.svg |Карта 1 = IranEsfahan-SVG.svg |Сайт = |Викилармехь = Falavarjan County }} '''Фалаваржан шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان فلاورجان}}) — [[Иран]]ан [[ИсфахӀан (остан)|ИсфахӀан]] останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[Фалаваржан]] гӀала йу<ref name="Isfahan Province Structure">{{cite web|last=Habibi|first=Hassan|title=Approval of the organization of the national divisions of Isfahan province|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113034|publisher=Ministry of the Interior|language=fa}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240204010546/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113034 |date=2024-02-04 }}</ref>. == Истори == 2011 шеран халкъан ларар дӀадаьллачул тӀаьхьа [[Голестан йуьртан гуо (Фалаваржан шахӀрестан)|Голестан]] а, [[Зазеран йуьртан гуо|Зазеран]] йуьртан гуонаш, а [[КъахӀдериян]] гӀала а [[Йукъара бахш (Фалаваржан шахӀрестан)|Йукъара бахшах]] къаьстина, керла [[КъахӀдериян (бахш)|КъахӀдериян бахш]] кхоьллира. Цул совнах, [[Зазеран]] эвлан гӀалин статус йелира<ref name="Qahderijan District Formation">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|title=Letter of approval regarding national divisions in Falavarjan County|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/828429|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20160919093138/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/828429|archive-date=2016-09-19|access-date=2026-03-11}}</ref>. 2016 шеран ларар дӀадаьллачул тӀаьхьа, [[ИманшахӀр]] гӀала шина декъе йийкъира: [[Аштарян]] а, [[Минадашт]] а гӀаланаш<ref name="Imanshahr, Ashtarjan, and Minadasht Cities">{{cite news|title=Separation of Minadasht and Ashtarjan final|url=https://www.farsnews.ir/isfahan/news/13990928000456/|publisher=Fars News|language=fa}}</ref>. Иштта [[Тад (ИсфахӀан)|Тад]] эвлан а<ref name="Tad City">{{cite web|last=Jahangiri|first=Ishaq|title=Conversion of Tad village into a city|url=https://dotic.ir/news/9840|publisher=Laws and Regulations Portal of Iran|language=fa}}</ref>, Бостан эвлан а ([[Бостан-Зар]] аьлла) гӀалин статусаш йелира<ref name="Bostan Zar City">{{cite web|last=Jahangiri|first=Ishaq|title=Conversion of Bostan village into a city|url=https://sdil.ac.ir/|publisher=Council of Ministers|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20260227083935/https://sdil.ac.ir/|archive-date=2026-02-27|access-date=2026-03-15}}</ref>. == Бахархой == 2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла йара 232 019 стаг (60 613 доьзал)<ref name="2006 Isfahan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Isfahan Province|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/10.xls|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. 2011 шеран ларарца — 247 014 стаг (71 802 доьзал)<ref name="2011 Isfahan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Isfahan Province|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Esfahan.xls|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. 2016 шеран халкъан ларарца бахархойн дукхалла хилира 249 814 стаг (77 213 доьзал)<ref name="2016 Isfahan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Isfahan Province|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_10.xlsx|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. == Административан йекъайалар == Фалаваржан шахӀрестанан халкъан дукхаллин истори а, административан хӀоттам а кхаа халкъан ларарца гайтина таблицехь. {| class="wikitable" |+ Фалаваржан шахӀрестанан бахархой |- ! Административан йекъайалар !! 2006 !! 2011 !! 2016 |- | '''[[Йукъара бахш (Фалаваржан шахӀрестан)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''181,602''' || style="text-align: right;"| '''193,589''' || style="text-align: right;"| '''149,127''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Абришам йуьртан гуо|Абришам й. г.]] || style="text-align: right;"| 9,414 || style="text-align: right;"| 10,784 || style="text-align: right;"| 25,512 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Аштарян йуьртан гуо|Аштарян й. г.]] || style="text-align: right;"| 13,958 || style="text-align: right;"| 14,637 || style="text-align: right;"| 23,214 |- | style="padding-left: 1em;" | Голестан й. г. || style="text-align: right;"| 12,431 || style="text-align: right;"| 13,237 || style="text-align: right;"|  |- | style="padding-left: 1em;" | Зазеран й. г. || style="text-align: right;"| 21,913 || style="text-align: right;"| 24,526 || style="text-align: right;"|  |- | style="padding-left: 1em;" | [[Абришам]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 19,406 || style="text-align: right;"| 21,794 || style="text-align: right;"| 22,429 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Аштарян]] (гӀала){{efn|name=fn1|2016 шеран ларарал тӀаьхьа кхоьллина<ref name="Imanshahr, Ashtarjan, and Minadasht Cities"/></ref>}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Бостан-Зар]] (гӀала){{efn|2016 шеран ларарал тӀаьхьа гӀала хилира<ref name="Bostan Zar City"/>}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Фалаваржан]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 37,740 || style="text-align: right;"| 38,310 || style="text-align: right;"| 37,704 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ИманшахӀр]] (гӀала){{efn|[[Аштарян]] а, [[Минадашт]] а гӀаланашка йийкъира<ref name="Imanshahr, Ashtarjan, and Minadasht Cities"/></ref>}} || style="text-align: right;"| 13,535 || style="text-align: right;"| 14,267 || style="text-align: right;"| 14,633 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Келишад а, Сударян а]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 23,203 || style="text-align: right;"| 24,355 || style="text-align: right;"| 25,635 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Минадашт]] (гӀала){{efn|name=fn1}}|| style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | КъахӀдериян (гӀала) || style="text-align: right;"| 30,002 || style="text-align: right;"| 31,679 || style="text-align: right;"|  |- | '''[[Пир-Бакран (бахш)|Пир-Бакран бахш]]'''{{efn|Хьалха Гаркан-е Шомали бахш йара<ref name="Garkan-e Shomali Renamed Pir Bakran">{{cite web|last=Habibi|first=Hassan|title=Changing the name of Garkan-e Shomali District to Pir Bakran District|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/119634|publisher=Council of Ministers|language=fa}}</ref>}} || style="text-align: right;"| '''50,417''' || style="text-align: right;"| '''53,425''' || style="text-align: right;"| '''52,574''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Гаркан-е Шомали йуьртан гуо|Гаркан-е Шомали й. г.]] || style="text-align: right;"| 16,050 || style="text-align: right;"| 16,500 || style="text-align: right;"| 15,115 |- | style="padding-left: 1em;" | [[СохӀр а, Фирузан а йуьртан гуо|СохӀр а, Фирузан а й. г.]] || style="text-align: right;"| 13,191 || style="text-align: right;"| 13,601 || style="text-align: right;"| 12,706 |- | style="padding-left: 1em;" | [[БахӀараншахӀр]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 10,325 || style="text-align: right;"| 11,132 || style="text-align: right;"| 11,284 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Пир-Бакран]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 10,851 || style="text-align: right;"| 12,192 || style="text-align: right;"| 13,469 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Тад (ИсфахӀан)|Тад]] (гӀала){{efn|2016 шеран ларарал тӀаьхьа гӀала хилира<ref name="Tad City"/>}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | '''[[КъахӀдериян (бахш)|КъахӀдериян бахш]]''' || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"| '''48,113''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Голестан йуьртан гуо (Фалаваржан шахӀрестан)|Голестан й. г.]] || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"| 3,940 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Зазеран йуьртан гуо|Зазеран й. г.]] || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"| 1,985 |- | style="padding-left: 1em;" | [[КъахӀдериян]] (гӀала) || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"| 34,226 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Зазеран]] (гӀала) || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"| 7,962 |- | '''Йерриг''' || style="text-align: right;"| '''232,019''' || style="text-align: right;"| '''247,014''' || style="text-align: right;"| '''249,814''' |- | colspan=4 | {{small|й. г. {{=}} Йуьртан гуо}} |} == Комментареш == {{notelist}} == Билгалдахарш == <references /> {{ИсфахӀан остан}} {{Фалаваржан шахӀрестан}} [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] [[Категори:ИсфахӀан останан шахӀрестанаш]] pwdozzxdtqreixkuzt4zg70vzpkfq7m Хвансар (шахӀрестан) 0 1749085 27564563 15700222 2026-11-11T18:27:07Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564563 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан ИсфахӀан останан шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = Хвансар шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان خوانسار}} |Сурт = |Суртан дӀайаздар = |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 33 |lat_min = 17 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 50 |lon_min = 21 |lon_sec = |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[ИсфахӀан (остан)|ИсфахӀан]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[Хвансар]] |Йаккхий гӀаланаш = [[Хвансар]], [[Вист]] |Бахархой = 33 049 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = [[UTC+4:30]] |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = Isfahan counties.svg |Карта 1 = IranEsfahan-SVG.svg |Сайт = |Викилармехь = Khansar County }} '''Хвансар шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان خوانسار}}) — [[Иран]]ан [[ИсфахӀан (остан)|ИсфахӀан]] останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[Хвансар]] гӀала йу<ref name="Isfahan Province Structure">{{cite web|last=Habibi|first=Hassan|title=Approval of the organization of the national divisions of Isfahan province|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113034|publisher=Ministry of the Interior|language=fa}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240204010546/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113034 |date=2024-02-04 }}</ref>. == Истори == 2016 шеран халкъан ларар дӀадаьллачул тӀаьхьа [[Вист]] эвлан гӀалин статус йелира<ref name="Vist City">{{cite web|last=Jahangiri|first=Ishaq|title=Approval regarding national divisions in Khansar County|url=https://sdil.ac.ir/|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20260227083935/https://sdil.ac.ir/|archive-date=2026-02-27|access-date=2026-03-15}}</ref>. == Бахархой == 2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла йара 31 542 стаг (9 394 доьзал)<ref name="2006 Isfahan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Isfahan Province|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/10.xls|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. 2011 шеран ларарца — 32 423 стаг (10 186 доьзал)<ref name="2011 Isfahan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Isfahan Province|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Esfahan.xls|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 33 049 стаг (10 923 доьзал)<ref name="2016 Isfahan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Isfahan Province|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_10.xlsx|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. == Административан йекъайалар == Хвансар шахӀрестанан административан хӀоттам кхаа халкъан ларарца: {| class="wikitable" |+ Хвансар шахӀрестанан бахархой |- ! Административан йекъайалар !! 2006 !! 2011 !! 2016 |- | '''[[Йукъара бахш (Хвансар шахӀрестан)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''31,542''' || style="text-align: right;"| '''32,423''' || style="text-align: right;"| '''33,049''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[ЧешмехӀ-Сар йуьртан гуо|ЧешмехӀ-Сар й. г.]] || style="text-align: right;"| 3,832 || style="text-align: right;"| 4,426 || style="text-align: right;"| 4,098 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Голсар йуьртан гуо|Голсар й. г.]]{{efn|Хьалха ПошткухӀ йуьртан гуо йара<ref name="Baghak-e Jonubi and Baghak-e Shomali Villages">{{cite news|title=Ten changes in the map of national divisions|url=https://www.farsnews.ir/news/8811110247/|publisher=Fars News|language=fa}}</ref>}} || style="text-align: right;"| 4,495 || style="text-align: right;"| 4,211 || style="text-align: right;"| 4,427 |- | style="padding-left: 1em;" | [[КухӀсар йуьртан гуо (Хвансар шахӀрестан)|КухӀсар й. г.]] || style="text-align: right;"| 2,725 || style="text-align: right;"| 2,448 || style="text-align: right;"| 2,641 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Хвансар]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 20,490 || style="text-align: right;"| 21,338 || style="text-align: right;"| 21,883 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Вист]] (гӀала){{efn|2016 шеран ларарал тӀаьхьа гӀала хилира<ref name="Vist City"/>}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | '''Йерриг''' || style="text-align: right;"| '''31,542''' || style="text-align: right;"| '''32,423''' || style="text-align: right;"| '''33,049''' |- | colspan=4 | {{small|й. г. {{=}} Йуьртан гуо}} |} == Комментареш == {{notelist}} == Билгалдахарш == <references /> {{ИсфахӀан остан}} {{Хвансар шахӀрестан}} [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] [[Категори:ИсфахӀан останан шахӀрестанаш]] 8hy8fdh5f8pagr0z6hfm6dijm61bgl8 ХомейнишахӀр (шахӀрестан) 0 1749086 27564565 15716114 2026-11-11T18:50:25Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564565 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан ИсфахӀан останан шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = ХомейнишахӀр шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان خمینی‌شهر}} |Сурт = |Суртан дӀайаздар = |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 32 |lat_min = 40 |lat_sec = 42 |lon_dir = E |lon_deg = 51 |lon_min = 30 |lon_sec = 09 |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[ИсфахӀан (остан)|ИсфахӀан]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[ХомейнишахӀр]] |Йаккхий гӀаланаш = [[ХомейнишахӀр]], [[АсхӀарабад]], [[ДорчехӀ]], [[Кушк (Иран)|Кушк]] |Бахархой = 319 727 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = [[UTC+4:30]] |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = Isfahan counties.svg |Карта 1 = IranEsfahan-SVG.svg |Сайт = |Викилармехь = Khomeynishahr County }} '''ХомейнишахӀр шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان خمینی‌شهر}}) — [[Иран]]ан [[ИсфахӀан (остан)|ИсфахӀан]] останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[ХомейнишахӀр]] гӀала йу<ref name="Isfahan Province Structure">{{cite web|last=Habibi|first=Hassan|title=Approval of the organization of the national divisions of Isfahan province|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113034|publisher=Ministry of the Interior|language=fa}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240204010546/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113034 |date=2024-02-04 }}</ref>. == Истори == 2011 шеран халкъан ларар дӀадаьллачул тӀаьхьа [[АсхӀарабад]] эвлан гӀалин статус йелира<ref name="Asgharabad City">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|title=Conversion of Asgharabad village into a city|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/796647|publisher=Ministry of the Interior|language=fa}}</ref>. == Бахархой == 2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла йара 282 888 стаг (57 551 доьзал)<ref name="2006 Isfahan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Isfahan Province|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/10.xls|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. 2011 шеран ларарца — 311 629 стаг (90 715 доьзал)<ref name="2011 Isfahan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Isfahan Province|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Esfahan.xls|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 319 727 стаг (98 269 доьзал)<ref name="2016 Isfahan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Isfahan Province|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_10.xlsx|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. == Административан йекъайалар == ХомейнишахӀр шахӀрестанан административан хӀоттам кхаа халкъан ларарца: {| class="wikitable" |+ ХомейнишахӀр шахӀрестанан бахархой |- ! Административан йекъайалар !! 2006 !! 2011 !! 2016 |- | '''[[Йукъара бахш (ХомейнишахӀр шахӀрестан)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''282,888''' || style="text-align: right;"| '''311,629''' || style="text-align: right;"| '''319,727''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Марбин-е Олйа йуьртан гуо|Марбин-е Олйа й. г.]] || style="text-align: right;"| 8,432 || style="text-align: right;"| 8,951 || style="text-align: right;"| 3,122 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Марбин-е Софла йуьртан гуо|Марбин-е Софла й. г.]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| {{efn|Лахара ду}} || style="text-align: right;"| 0 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Марбин-е Оста йуьртан гуо|Марбин-е Оста й. г.]] || style="text-align: right;"| 1,272 || style="text-align: right;"| 1,262 || style="text-align: right;"| 1,553 |- | style="padding-left: 1em;" | [[АсхӀарабад]] (гӀала) || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"| 6,876 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ДорчехӀ]] (гӀала){{efn|Хьалха ДорчехӀ Пиаз йара<ref name="Name Changes in Nine Provinces">{{cite web|last=Jahangiri|first=Ishaq|title=Approval regarding national divisions|url=https://sdil.ac.ir/|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20260227083935/https://sdil.ac.ir/|archive-date=2026-02-27|access-date=2026-03-15}}</ref>}} || style="text-align: right;"| 43,183 || style="text-align: right;"| 44,689 || style="text-align: right;"| 47,800 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ХомейнишахӀр]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 218,737 || style="text-align: right;"| 244,696 || style="text-align: right;"| 247,128 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Кушк (Иран)|Кушк]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 11,264 || style="text-align: right;"| 12,029 || style="text-align: right;"| 13,248 |- | '''Йерриг''' || style="text-align: right;"| '''282,888''' || style="text-align: right;"| '''311,629''' || style="text-align: right;"| '''319,727''' |- | colspan=4 | {{small|й. г. {{=}} Йуьртан гуо}} |} == Комментареш == {{notelist}} == Билгалдахарш == <references /> {{ИсфахӀан остан}} {{ХомейнишахӀр шахӀрестан}} [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] [[Категори:ИсфахӀан останан шахӀрестанаш]] 9sqh95l9q5y0v7s2ynoj53mid5ca4ko ШахӀиншахӀр (шахӀрестан) 0 1749089 27564577 26545321 2026-11-11T21:30:37Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564577 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан ИсфахӀан останан шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = ШахӀиншахӀр шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان شاهین‌شهر}} |Сурт = |Суртан дӀайаздар = |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 33 |lat_min = 08 |lat_sec = 25 |lon_dir = E |lon_deg = 51 |lon_min = 22 |lon_sec = 10 |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[ИсфахӀан (остан)|ИсфахӀан]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[ШахӀиншахӀр]] |Йаккхий гӀаланаш = [[ШахӀиншахӀр]], [[Гез-е Борхар]], [[Горгаб]] |Бахархой = 234 667 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = [[UTC+4:30]] |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = Isfahan counties.svg |Карта 1 = IranEsfahan-SVG.svg |Сайт = |Викилармехь = Shahinshahr County }} '''ШахӀиншахӀр шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان شاهین‌شهر}}){{efn|Хьалха — '''Борхар а, Мейме а шахӀрестан''' (شهرستان برخوار و میمه), тӀаьхьа — '''ШахӀиншахӀр а, Мейме а шахӀрестан''' (شهرستان شاهین‌شهر و میمه)<ref name="Borkhar County Establishment">{{cite web|last=Davodi|first=Parviz|title=Approval regarding country divisions in Isfahan province|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/132598|publisher=Islamic Parliament Research Center|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20151001063248/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/132598|archive-date=2015-10-01|access-date=2026-03-11}}</ref>}} — [[Иран]]ан [[ИсфахӀан (остан)|ИсфахӀан]] останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[ШахӀиншахӀр]] гӀала йу<ref name="Isfahan Province Structure">{{cite web|last=Habibi|first=Hassan|title=Organization of national divisions of Isfahan province|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113034|publisher=Ministry of the Interior|language=fa}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240204010546/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113034 |date=2024-02-04 }}</ref>. == Истори == 2006 шеран халкъан ларар дӀадаьллачул тӀаьхьа [[Горгаб]] а, [[Лай-Бид]] а эвлашна гӀалин статус йелира, ткъа [[Борхар (бахш)|Борхар бахш]] шахӀрестанах къаьстина, [[Борхар шахӀрестан]] кхоьллира<ref name="Borkhar County Establishment"/>. 2024 шарахь [[Мейме а, Вазван а шахӀрестан|Мейме бахш]] шахӀрестанах къаьстина, ша йолу шахӀрестан хилира<ref name="Meymeh County Establishment">{{cite web|last=Aref|first=Mohammad Reza|title=National divisions of Shahinshahr County|url=https://sdil.ac.ir/|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20260227083935/https://sdil.ac.ir/|archive-date=2026-02-27|access-date=2026-03-15}}</ref>. == Бахархой == 2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла йара 277 783 стаг (74 103 доьзал)<ref name="2006 Isfahan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Isfahan Province|url=http://www.amar.org.ir/|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. 2011 шеран ларарца — 196 584 стаг (58 162 доьзал)<ref name="2011 Isfahan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Isfahan Province|url=https://irandataportal.syr.edu/|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. 2016 шеран ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла хилира 234 667 стаг (73 981 доьзал)<ref name="2016 Isfahan Province">{{cite web|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Isfahan Province|url=https://www.amar.org.ir/|publisher=The Statistical Center of Iran|language=fa}}</ref>. == Административан йекъайалар == ШахӀиншахӀр шахӀрестанан административан хӀоттам кхаа халкъан ларарца: {| class="wikitable" |+ ШахӀиншахӀр шахӀрестанан бахархой{{efn|2006 шарахь — Борхар а, Мейме а шахӀрестан санна, 2011 а, 2016 а шерашкахь — ШахӀиншахӀр а, Мейме а шахӀрестан санна}} |- ! Административан йекъайалар !! 2006 !! 2011 !! 2016 |- | '''[[Йукъара бахш (ШахӀиншахӀр шахӀрестан)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''160,903''' || style="text-align: right;"| '''175,886''' || style="text-align: right;"| '''211,606''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Малхбузе Борхар йуьртан гуо|Малхбузе Борхар й. г.]] || style="text-align: right;"| 11,525 || style="text-align: right;"| 1,965 || style="text-align: right;"| 1,956 |- | style="padding-left: 1em;" | [[МурчехӀ-Хорт йуьртан гуо|МурчехӀ-Хорт й. г.]] || style="text-align: right;"| 2,876 || style="text-align: right;"| 2,263 || style="text-align: right;"| 2,198 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Гез-е Борхар]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 20,432 || style="text-align: right;"| 21,991 || style="text-align: right;"| 24,433 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Горгаб]] (гӀала) || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 6,359 || style="text-align: right;"| 9,690 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ШахӀиншахӀр]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 126,070 || style="text-align: right;"| 143,308 || style="text-align: right;"| 173,329 |- | '''[[Борхар (бахш)|Борхар бахш]]'''{{efn|2006 шеран ларарал тӀаьхьа [[Борхар шахӀрестан|Борхар шахӀрестанан]] йукъа йахна}} || style="text-align: right;"| '''95,389'''  || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"|  |- | '''[[Мейме а, Вазван а шахӀрестан|Мейме бахш]]'''{{efn|2016 шеран ларарал тӀаьхьа Мейме а, Вазван а шахӀрестанан йукъа йахна}} || style="text-align: right;"| '''21,491'''  || style="text-align: right;"| '''20,698''' || style="text-align: right;"| '''23,057''' |- | '''Йерриг''' || style="text-align: right;"| '''277,783''' || style="text-align: right;"| '''196,584''' || style="text-align: right;"| '''234,667''' |- | colspan=4 | {{small|й. г. {{=}} Йуьртан гуо}} |} == Комментареш == {{notelist}} == Билгалдахарш == <references /> {{ИсфахӀан остан}} {{ШахӀиншахӀр шахӀрестан}} [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] [[Категори:ИсфахӀан останан шахӀрестанаш]] tbj2m8h2ntkswxt4gxlk2pu1dyzq1nf ШахӀруд (шахӀрестан) 0 1749108 27564578 26545323 2026-11-11T21:31:28Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564578 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан Семнан останан шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = ШахӀруд шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان شاهرود}} |Сурт = Mojen - Shahvar - panoramio.jpg |Суртан дӀайаздар = Модженехь йолу ландшафт |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 35 |lat_min = 35 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 55 |lon_min = 48 |lon_sec = |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[Семнан (остан)|Семнан]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[ШахӀруд]] |Йаккхий гӀаланаш = [[ШахӀруд]], [[Бастам]], [[Бийарджоманд]], [[Калате-ХӀидж]], [[Моджен]], [[Руйан (Семнан)|Руйан]] |Бахархой = 218 628 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = [[UTC+4:30]] |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = Semnan.svg |Карта 1 = IranSemnan-SVG.svg |Сайт = |Викилармехь = Shahrud County }} '''ШахӀруд шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان شاهرود}}) — [[Иран]]ан [[Семнан (остан)|Семнан]] останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[ШахӀруд]] гӀала йу<ref name="Semnan Province Structure">{{cite web|last=Habibi|first=Hassan|title=Approval of the organization and chain of citizenship of the elements and units of the national divisions of Semnan province|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113023|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|date=12 September 1990}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240102114018/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113023 |date=2024-01-02 }}</ref>. == Истори == 2011 шарахь [[Мейами (бахш)|Мейами бахш]] шахӀрестанан йукъара къаьстина, [[Мейами шахӀрестан]] кхоьллира<ref name="Meyami County Establishment">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|title=Resolution regarding national divisions in Semnan province|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/795791|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|date=24 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110925055232/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/795791|archive-date=2011-09-25|access-date=2026-03-11}}</ref>. Руйан йурт 2016 шарахь гӀала йира Рудийан цӀарца<ref name="Rudiyan City">{{cite web|title=Renaming and upgrading of Ruyan village in Shahrud County to Rudiyan city|url=https://www.mehrnews.com/news/1726265/|publisher=Mehr News Agency|language=fa|date=4 March 2016}}</ref>, ткъа 2021 шарахь йуха а [[Руйан (Семнан)|Руйан]] аьлла цӀе тиллира<ref name="Rudiyan Renamed Ruyan">{{cite web|last=Jahangiri|first=Eshaq|title=Approval regarding changing the name of the city of Rudiyan to Ruyan|url=https://sdil.ac.ir/|publisher=Council of Ministers|language=fa|date=9 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20260227083935/https://sdil.ac.ir/|archive-date=2026-02-27|access-date=2026-03-15}}</ref>. == Бахархой == 2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла йара 225 007 стаг (62 196 доьзал)<ref name="2006 Semnan Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2006: Semnan Province|url=https://www.amar.org.ir/|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. 2011 шеран ларарца — 238 830 стаг (70 598 доьзал)<ref name="2011 Semnan Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2011: Semnan Province|url=https://irandataportal.syr.edu/|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. 2016 шеран халкъан лараро гайтира бахархой 218 628 стаг хилар (69 723 доьзал)<ref name="2016 Semnan Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2016: Semnan Province|url=https://www.amar.org.ir/|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. == Административан йекъайалар == ШахӀруд шахӀрестанан бахархойн дукхаллин истори а, административан хӀоттам а кхаа ларарца гайтина таблицехь. {| class="wikitable" |+ ШахӀруд шахӀрестанан бахархой |- ! Административан йекъайалар !! 2006<ref name="2006 Semnan Province"/> !! 2011<ref name="2011 Semnan Province"/> !! 2016<ref name="2016 Semnan Province"/> |- | '''[[Йукъара бахш (ШахӀруд шахӀрестан)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''142 663''' || style="text-align: right;"| '''155 326''' || style="text-align: right;"| '''166 963''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[ДехӀмолла йуьртан гуо|ДехӀмолла й. гӀ.]] || style="text-align: right;"| 2 197 || style="text-align: right;"| 1 797 || style="text-align: right;"| 2 317 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Хьуме йуьртан гуо (ШахӀруд шахӀрестан)|Хьуме й. гӀ.]] || style="text-align: right;"| 10 008 || style="text-align: right;"| 9 555 || style="text-align: right;"| 7 366 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Торуд йуьртан гуо|Торуд й. гӀ.]] || style="text-align: right;"| 3 542 || style="text-align: right;"| 3 500 || style="text-align: right;"| 3 381 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Руйан (Семнан)|Руйан]] (гӀала){{efn|ГӀала хилла 2016 шеран ларар дӀадаьллачул тӀаьхьа<ref name="Rudiyan City"/>}} || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"| 3 770 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ШахӀруд]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 126 916 || style="text-align: right;"| 140 474 || style="text-align: right;"| 150 129 |- | '''[[Бастам (бахш)|Бастам бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''37 635''' || style="text-align: right;"| '''39 101''' || style="text-align: right;"| '''44 052''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Калате-хӀай-йе ГӀарби йуьртан гуо|Калате-хӀай-йе ГӀарби й. гӀ.]] || style="text-align: right;"| 3 456 || style="text-align: right;"| 4 568 || style="text-align: right;"| 4 983 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Харкъан йуьртан гуо (ШахӀруд шахӀрестан)|Харкъан й. гӀ.]] || style="text-align: right;"| 15 936 || style="text-align: right;"| 16 308 || style="text-align: right;"| 18 877 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Бастам]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 7 382 || style="text-align: right;"| 7 712 || style="text-align: right;"| 8 609 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Калате-ХӀидж]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 5 335 || style="text-align: right;"| 5 057 || style="text-align: right;"| 5 651 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Моджен]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 5 526 || style="text-align: right;"| 5 456 || style="text-align: right;"| 5 932 |- | '''[[Бийарджоманд (бахш)|Бийарджоманд бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''7 885''' || style="text-align: right;"| '''7 145''' || style="text-align: right;"| '''7 613''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Бийарджоманд йуьртан гуо|Бийарджоманд й. гӀ.]] || style="text-align: right;"| 2 023 || style="text-align: right;"| 1 643 || style="text-align: right;"| 2 018 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Хартуран йуьртан гуо|Хартуран й. гӀ.]] || style="text-align: right;"| 3 616 || style="text-align: right;"| 3 061 || style="text-align: right;"| 3 067 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Бийарджоманд]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 2 246 || style="text-align: right;"| 2 441 || style="text-align: right;"| 2 528 |- | '''[[Мейами (бахш)|Мейами бахш]]'''{{efn|Йукъавахана [[Мейами шахӀрестан]]на<ref name="Meyami County Establishment"/>}} || style="text-align: right;"| '''36 824''' || style="text-align: right;"| '''37 258''' || style="text-align: right;"|  |- | style="padding-left: 1em;" | [[Фарумад йуьртан гуо|Фарумад й. гӀ.]] || style="text-align: right;"| 3 472 || style="text-align: right;"| 2 575 || style="text-align: right;"|  |- | style="padding-left: 1em;" | [[Калате-хӀай-йе Шаркъи йуьртан гуо|Калате-хӀай-йе Шаркъи й. гӀ.]] || style="text-align: right;"| 6 420 || style="text-align: right;"| 5 837 || style="text-align: right;"|  |- | style="padding-left: 1em;" | [[Мейами йуьртан гуо|Мейами й. гӀ.]] || style="text-align: right;"| 6 524|| style="text-align: right;"| 5 358|| style="text-align: right;"|  |- | style="padding-left: 1em;" | [[Нардин йуьртан гуо|Нардин й. гӀ.]] || style="text-align: right;"| 5 514 || style="text-align: right;"| 6 630 || style="text-align: right;"|  |- | style="padding-left: 1em;" | [[Резван йуьртан гуо (Мейами шахӀрестан)|Резван й. гӀ.]] || style="text-align: right;"| 10 837 || style="text-align: right;"| 12 296 || style="text-align: right;"|  |- | style="padding-left: 1em;" | [[Мейами]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 4 057 || style="text-align: right;"| 4 562 || style="text-align: right;"|  |- | '''Йерриг''' || style="text-align: right;"| '''225 007''' || style="text-align: right;"| '''238 830''' || style="text-align: right;"| '''218 628''' |- | colspan=4 | {{small|й. гӀ. {{=}} Йуьртан гуо}} |} == Комментареш == {{notelist}} == Билгалдахарш == <references /> {{Семнан остан}} [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] [[Категори:Семнан останан шахӀрестанаш]] b9e5ruqyvzc5v7hv36muwqefaskbr5r Чалус (шахӀрестан) 0 1753387 27564572 11807389 2026-11-11T20:07:19Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564572 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан Мазандаран останан шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = Чалус шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان چالوس}} |Сурт = |Суртан дӀайаздар = |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 36 |lat_min = 25 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 51 |lon_min = 14 |lon_sec = |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[Мазандаран]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[Чалус (гӀала)|Чалус]] |Йаккхий гӀаланаш = [[Чалус (гӀала)|Чалус]], [[Марзанабад]], [[ХӀачируд]] |Бахархой = 116 542 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = [[Мазандаранхой]] |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = [[UTC+4:30]] |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = Mazandaran.svg |Карта 1 = IranMazandaran-SVG.svg |Сайт = |Викилармехь = Chalus County }} '''Чалус шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان چالوس}}) — [[Иран]]ан [[Мазандаран]] останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[Чалус (гӀала)|Чалус]] гӀала йу<ref name="Chalus County Establishment">{{cite web|last=Habibi|first=Hassan|title=Creation and establishment of Chalus County with the center of Chalus city in the citizenship of Mazandaran province|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/116431|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|date=6 October 1996|archive-url=https://web.archive.org/web/20210831003607/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/116431|archive-date=2021-08-31|access-date=2026-03-14}}</ref>. == Истори == 2010 шарахь [[Келардашт бахш]] йукъахь [[Малхбузе Келардашт йуьртан гуо]] кхоьллира, ткъа [[Бирун Башм йуьртан гуо]], [[КухӀестан йуьртан гуо (Чалус шахӀрестан)|КухӀестан йуьртан гуо]] а, [[Марзанабад]] гӀала а цунах хьаькхна [[Марзанабад бахш]] кхоьллира<ref name="Marzanabad District Formation">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|title=Reforms and changes in the divisions in Chalus County|url=https://qavanin.ir/Law/PrintText/172251|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|date=14 April 2010}}</ref>. Оцу шарахь [[ХӀачируд]] йурт кхин йарца вовшахтоьхна гӀалин статус йелла<ref name="Arateh and Hachirud Cities">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|title=Approval regarding the conversion of Qadi Kola village... into a city|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/793634|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|date=21 November 2010}}</ref>. 2013 шарахь Келардашт бахш шахӀрестанах хьаькхна, цунах [[Келардашт шахӀрестан]] кхоьллина<ref name="Kelardasht County Establishment">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|title=The transformation of Kelardasht District in Mazandaran province to a county|url=https://qavanin.ir/Law/TreeText/205573|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|date=10 March 2013}}</ref>. == Бахархой == 2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла йара 119 559 стаг (33 193 доьзал)<ref name="2006 Mazandaran Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2006: Mazandaran Province|url=http://www.amar.org.ir/|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. 2011 шеран лараро гайтира 122 736 стаг (37 756 доьзал)<ref name="2011 Mazandaran Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2011: Mazandaran Province|url=https://irandataportal.syr.edu/|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. 2016 шеран ларарца бахархой бара 116 542 стаг (39 105 доьзал)<ref name="2016 Mazandaran Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2016: Mazandaran Province|url=https://www.amar.org.ir/|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. == Административан йекъайалар == Чалус шахӀрестанан бахархойн дукхаллин истори а, административан хӀоттам а кхаа ларарца гайтина таблицехь. {| class="wikitable" |+ Чалус шахӀрестанан бахархой |- ! Административан йекъайалар !! 2006<ref name="2006 Mazandaran Province"/> !! 2011<ref name="2011 Mazandaran Province"/> !! 2016<ref name="2016 Mazandaran Province"/> |- | '''[[Йукъара бахш (Чалус шахӀрестан)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''83 101''' || style="text-align: right;"| '''88 216''' || style="text-align: right;"| '''96 224''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Малхбузе Келарестакъ йуьртан гуо|Малхбузе Келарестакъ й. г.]] || style="text-align: right;"| 13 953 || style="text-align: right;"| 13 798 || style="text-align: right;"| 4 854 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Малхбале Келарестакъ йуьртан гуо|Малхбале Келарестакъ й. г.]] || style="text-align: right;"| 24 530 || style="text-align: right;"| 26 537 || style="text-align: right;"| 15 776 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Чалус (гӀала)|Чалус]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 44 618 || style="text-align: right;"| 47 881 || style="text-align: right;"| 65 196 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ХӀачируд]] (гӀала) || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 10 398 |- | '''[[Келардашт шахӀрестан|Келардашт бахш]]'''{{efn|[[Келардашт шахӀрестан]] йукъа йахана<ref name="Kelardasht County Establishment"/>}} || style="text-align: right;"| '''36 458''' || style="text-align: right;"| '''17 350''' || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Бирун Башм йуьртан гуо|Бирун Башм й. г.]] || style="text-align: right;"| 5 852 || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Келардашт йуьртан гуо]] || style="text-align: right;"| 8 460 || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Малхбузе Келардашт йуьртан гуо]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 5 145 || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Малхбале Келардашт йуьртан гуо]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 3 083 || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[КухӀестан йуьртан гуо (Чалус шахӀрестан)|КухӀестан й. г.]] || style="text-align: right;"| 5 147 || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Келардашт]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 11 921 || style="text-align: right;"| 9 122 || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Марзанабад]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 5 078 || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | '''[[Марзанабад бахш]]''' || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| '''17 170''' || style="text-align: right;"| '''20 318''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Бирун Башм йуьртан гуо|Бирун Башм й. г.]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 5 865 || style="text-align: right;"| 6 678 |- | style="padding-left: 1em;" | [[КухӀестан йуьртан гуо (Чалус шахӀрестан)|КухӀестан й. г.]] || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 5 516 || style="text-align: right;"| 6 942 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Марзанабад]] (гӀала) || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 5 789 || style="text-align: right;"| 6 698 |- | '''Йерриг''' || style="text-align: right;"| '''119 559''' || style="text-align: right;"| '''122 736''' || style="text-align: right;"| '''116 542''' |- | colspan=4 | {{small|й. г. {{=}} Йуьртан гуо}} |} == Хьажа иштта == {{Commons-inline}} == Комментареш == {{notelist}} == Билгалдахарш == <references /> {{Мазандаран остан}} [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] [[Категори:Мазандаран останан шахӀрестанаш]] [[Категори:1996 шарахь кхоьллинарш]] f1k5nsyi3o7slxzz3l6bckl68hr2a11 Ширван (шахӀрестан) 0 1757865 27564583 26545346 2026-11-11T22:08:55Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564583 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан Къилбаседа Хорасан останан шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = Ширван шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان شیروان}} |Сурт = |Суртан дӀайаздар = |Пачхьалкх = [[Иран]] |Герб = |Байракх = |lat_dir = N |lat_deg = 37 |lat_min = 32 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 57 |lon_min = 53 |lon_sec = |Region = |District = |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[Къилбаседа Хорасан]] |Дайкъа = |Коьрта гӀала = [[Ширван (Иран)|Ширван]] |Йаккхий гӀаланаш = [[Ширван (Иран)|Ширван]], [[Къушхане]], [[Зийарат (Иран)|Зийарат]], [[Хан-Лакъ]], [[Лужали]] |Бахархой = 146 140 |Бахархой ларар шо = 2016 |Бахархойн меттиг = |Луьсталла = |Къаьмнийн хӀоттам = [[Курдаш|Курдаш-курманжаш]], [[ГӀажарий|ГӀажарий]], [[Туркой|Хорасанан туркой]], [[Таташ]] |Динан хӀоттам = |Этнохороним = |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = [[UTC+4:30]] |Телефонан код = |Поштан индекс = |Автомобилан код = |Идентификатор = |Карта = North Khorasan.svg |Карта 1 = IranNorthKhorasan-SVG.svg |Сайт = |Викилармехь = Shirvan County }} '''Ширван шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان شیروان}}) — [[Иран]]ан [[Къилбаседа Хорасан]] останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[Ширван (Иран)|Ширван]] гӀала йу<ref name="Khorasan Province Structure">{{cite web|last=Habibi|first=Hassan|title=Approval of the organization and chain of citizenship of the divisions of Khorasan province|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113047|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|date=12 September 1990|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117024415/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113047|archive-date=2015-11-17|access-date=2026-03-15}}</ref>. == Истори == Йенги-КъалӀа-йе-Бала йурт 2012 шарахь [[Къушхане]] гӀала йина<ref name="Qushkhaneh City">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|title=Changing the village of Yengi Qaleh-ye Bala to a city and naming it Qushkhaneh|url=https://qavanin.ir/Law/TreeText/198387|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|date=12 December 2012}}</ref>. [[Зийарат (Иран)|Зийарат]] йурт 2013 шарахь гӀалин статусе йаьккхина<ref name="Six New Cities">{{cite web|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|title=6 new cities and towns added to the country's division map|url=http://www.dolat.ir/NSite/FullStory/News/?Serv=1&Id=229584|publisher=Government of the Islamic Republic of Iran|language=fa|date=27 September 2013}}</ref>. [[Хан-Лакъ]] йурт 2021 шарахь гӀала йина<ref name="Khan Laq City">{{cite web|last=Jahangiri|first=Eshaq|title=Conversion of Khan Laq village into a city|url=https://sdil.ac.ir/|publisher=Ministry of the Interior|language=fa|date=25 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20260227083935/https://sdil.ac.ir/|archive-date=2026-02-27|access-date=2026-03-15}}</ref>. == Бахархой == 2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла йара 152 493 стаг (37 647 доьзал)<ref name="2006 North Khorasan Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2006: North Khorasan Province|url=http://www.amar.org.ir/|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. 2011 шеран лараро гайтира 157 014 стаг (43 009 доьзал)<ref name="2011 North Khorasan Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2011: North Khorasan Province|url=https://irandataportal.syr.edu/|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. 2016 шеран ларарца бахархой бара 146 140 стаг (43 873 доьзал)<ref name="2016 North Khorasan Province">{{cite web|title=General Population and Housing Census 2016: North Khorasan Province|url=https://www.amar.org.ir/|publisher=Statistical Centre of Iran|language=fa}}</ref>. == Административан йекъайалар == Ширван шахӀрестанан бахархойн дукхаллин истори а, административан хӀоттам а кхаа ларарца гайтина таблицехь. {| class="wikitable" |+ Ширван шахӀрестанан бахархой |- ! Административан йекъайалар !! 2006<ref name="2006 North Khorasan Province"/> !! 2011<ref name="2011 North Khorasan Province"/> !! 2016<ref name="2016 North Khorasan Province"/> |- | '''[[Йукъара бахш (Ширван шахӀрестан)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''126 928''' || style="text-align: right;"| '''134 455''' || style="text-align: right;"| '''123 745''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Голийан йуьртан гуо|Голийан й. г.]] || style="text-align: right;"| 7 889 || style="text-align: right;"| 6 446 || style="text-align: right;"| 5 657 |- | style="padding-left: 1em;" | [[ХӀуме йуьртан гуо (Ширван шахӀрестан)|ХӀуме й. г.]] || style="text-align: right;"| 7 297 || style="text-align: right;"| 8 062 || style="text-align: right;"| 7 070 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Сивканлу йуьртан гуо|Сивканлу й. г.]] || style="text-align: right;"| 7 501 || style="text-align: right;"| 6 388 || style="text-align: right;"| 6 350 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Заваром йуьртан гуо|Заваром й. г.]] || style="text-align: right;"| 7 174 || style="text-align: right;"| 7 586 || style="text-align: right;"| 6 484 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Зийарат йуьртан гуо (Ширван шахӀрестан)|Зийарат й. г.]] || style="text-align: right;"| 14 277 || style="text-align: right;"| 17 719 || style="text-align: right;"| 11 316 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Хан-Лакъ]] (гӀала){{efn|2016 шеран ларар дӀайаьллачул тӀаьхьа гӀала йина<ref name="Khan Laq City"/>}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| |- | style="padding-left: 1em;" | [[Ширван (Иран)|Ширван]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 82 790 || style="text-align: right;"| 88 254 || style="text-align: right;"| 82 689 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Зийарат (Иран)|Зийарат]] (гӀала) || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"| 4 179 |- | '''[[Къушхане бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''13 819''' || style="text-align: right;"| '''11 125''' || style="text-align: right;"| '''10 423''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Лакхара Къушхане йуьртан гуо|Лакхара Къушхане й. г.]] || style="text-align: right;"| 8 048 || style="text-align: right;"| 6 229 || style="text-align: right;"| 5 270 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Лаха Къушхане йуьртан гуо|Лаха Къушхане й. г.]] || style="text-align: right;"| 5 771 || style="text-align: right;"| 4 896 || style="text-align: right;"| 4 157 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Къушхане]] (гӀала){{efn|Хьалха Йенги-КъалӀа-йе-Бала йурт<ref name="Qushkhaneh City"/>}} || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"|  || style="text-align: right;"| 996 |- | '''[[Сархьад бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''11 746''' || style="text-align: right;"| '''11 434''' || style="text-align: right;"| '''11 967''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Джирестан йуьртан гуо|Джирестан й. г.]] || style="text-align: right;"| 5 841 || style="text-align: right;"| 5 166 || style="text-align: right;"| 5 604 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Такмаран йуьртан гуо|Такмаран й. г.]] || style="text-align: right;"| 5 204 || style="text-align: right;"| 5 102 || style="text-align: right;"| 4 882 |- | style="padding-left: 1em;" | [[Лужали]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 701 || style="text-align: right;"| 1 166 || style="text-align: right;"| 1 481 |- | '''Йерриг''' || style="text-align: right;"| '''152 493''' || style="text-align: right;"| '''157 014''' || style="text-align: right;"| '''146 140''' |- | colspan=4 | {{small|й. г. {{=}} Йуьртан гуо}} |} == Географи == Ширван шахӀрестанан майда 3789 квадратан километр йу. Къилбаседехьа цуьнан доза ду [[Туркмени|Туркмениьца]], къилбехьа — [[Исфарайен]] шахӀрестанца, малхбалехьа — [[Фарудж шахӀрестан|Фарудж]] шахӀрестанца, ткъа малхбузехьа — [[Боджнурд]] шахӀрестанца. Климат Ӏай шийла йу, аьхка — барамехь йовха. == Хьажа иштта == {{Commons-inline}} == Комментареш == {{notelist}} == Билгалдахарш == <references /> {{Къилбаседа Хорасан остан}} [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] [[Категори:Къилбаседа Хорасан останан шахӀрестанаш]] kbcz59kn98ha2drs7hao9s7srk2l54g Хаф (шахӀрестан) 0 1757962 27564561 26545249 2026-11-11T18:24:53Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564561 wikitext text/x-wiki {{Short description|Иран пачхьалкхан Хорасан-Резави останан шахӀрестан}} {{Административан дакъа |Бос1 = {{Бос|Иран}} |Нохчийн цӀе = Хаф шахӀрестан |Шен цӀе = {{lang-fa|شهرستان خواف}} |Сурт = Iron ore Quarry of Sangan 2016-11-03 08.jpg |Суртан дӀайаздар = Санганера аьчкан маьӀда доккху меттиг |Пачхьалкх = [[Иран]] |lat_dir = N |lat_deg = 34 |lat_min = 26 |lat_sec = 00 |lon_dir = E |lon_deg = 60 |lon_min = 09 |lon_sec = 00 |Статус = [[Иранан шахӀрестанаш|ШахӀрестан]] |Йукъайоду = [[Хорасан-Резави]] |Коьрта гӀала = [[Хаф (Иран)|Хаф]] |Йаккхий гӀаланаш = [[Хаф (Иран)|Хаф]], [[Наштифан]], [[Къасемабад (Хаф)|Къасемабад]], [[Салами (Иран)|Салами]], [[Санган (Хорасан-Резави)|Санган]], [[СедехӀ (Хорасан-Резави)|СедехӀ]] |Бахархой = 138 972 |Бахархой ларар шо = 2016 |Луьсталла = 14,14 |Сахьтан аса = [[UTC+3:30]] |DST = [[UTC+4:30]] |Карта = Razavi Khorasan.svg |Карта 1 = IranRazaviKhorasan-SVG.svg |Викилармехь = Khaf County }} '''Хаф шахӀрестан''' ({{lang-fa|شهرستان خواف}}) — [[Иран]]ан [[Хорасан-Резави]] останан административан дакъа (шахӀрестан) йу. Административан центр — [[Хаф (Иран)|Хаф]] гӀала йу<ref name="Khorasan Province Structure">{{cite web |first=Hassan |last=Habibi |author-link=Hassan Habibi |date=12 September 1990 |title=‌تصویб سازمان и سلسله تابعیت عناصر и واحدهای تقسیمات کشوی استان خراسان به مرکزیت شهر مشهد |url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113047 |access-date=31 January 2026 |language=fa |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117024415/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113047 |archive-date=2015-11-17}}</ref>. == Истори == [[СедехӀ (Хорасан-Резави)|СедехӀ]] йуьртана гӀалин статус йелла 2021 шарахь<ref name="Sedeh City"> {{cite web |first=Eshaq |last=Jahangiri |author-link=Eshaq Jahangiri |date=12 May 2021 |title=تصويب نامه в خصوص تبديل روستاي سده دهستان بالاخواف بخش سلامي شهرستان خواف استان خراسان رضوي، به شهر |url=https://qavanin.ir/Law/TreeText/292830 |access-date=5 March 2026 |language=fa}}</ref>. ШахӀрестан кхоьллина 1989 шарахь<ref name="Khaf County Establishment"> {{cite web |first=Mir-Hossein |last=Mousavi |author-link=Mir-Hossein Mousavi |date=12 July 1989 |title=ایجاد и تأسیس بخش سنگан и شهرستان خواф в استان خراسان |url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/112257 |access-date=7 March 2026 |language=fa |archive-url=https://web.archive.org/web/20201022110435/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/112257 |archive-date=2020-10-22}}</ref>. == Бахархой == 2006 шеран халкъан ларарца шахӀрестанан бахархойн дукхалла йара 108 964 стаг (23 896 доьзал)<ref name="2006 Razavi Khorasan Province"> {{cite web |title=سرشماري عمومي نفوس и مسكن 1385 : استان خراسان رضوی |language=fa |url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/09.xls |access-date=25 September 2022}}</ref>. 2011 шеран ларарца бахархой бара 121 859 стаг (29 923 доьзал)<ref name="2011 Razavi Khorasan Province"> {{cite web |title=سرشماري عمومي نفوس и مسكن 1390 : استان خراسان رضوی |language=fa |url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Razavi-Khorasan.xls |access-date=19 December 2022}}</ref>. 2016 шеран ларарца бахархой бара 138 972 стаг (36 399 доьзал)<ref name="2016 Razavi Khorasan Province"> {{cite web |title=سرشماري عمومي نفوس и مسكن 1395 : استان خراسان رضوی |language=fa |url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_09.xlsx |access-date=19 December 2022}}</ref>. == Административан йекъайалар == Хаф шахӀрестанан бахархойн дукхаллин истори а, административан хӀоттам а кхаа ларарца гайтина таблицехь. {| class="wikitable" |+ Хаф шахӀрестанан бахархой |- ! Административан йекъайалар !! 2006<ref name="2006 Razavi Khorasan Province" /> !! 2011<ref name="2011 Razavi Khorasan Province" /> !! 2016<ref name="2016 Razavi Khorasan Province" /> |- | '''[[Йукъара бахш (Хаф шахӀрестан)|Йукъара бахш]]''' || style="text-align: right;"| '''40 652''' || style="text-align: right;"| '''46 273''' || style="text-align: right;"| '''52 899''' |- | style="padding-left: 1em;" | [[Хаф (Иран)|Хаф]] (гӀала) || style="text-align: right;"| 21 160 || style="text-align: right;"| 28 444 || style="text-align: right;"| 33 189 |- | '''Джолге-Зузан бахш''' || style="text-align: right;"| '''18 928''' || style="text-align: right;"| '''19 523''' || style="text-align: right;"| '''22 062''' |- | style="padding-left: 1em;" | Зузан й. г.{{efn|Хьалха — Джолге-Зузан йуьртан гуо<ref name="Jolgeh Zuzan District Formation"> {{cite web |first=Hassan |last=Habibi |date=23 June 1993 |title=تصويبنامه в خصوص اصلاحат в محدوده استان خراسان |url=https://qavanin.ir/Law/TreeText/92756 |access-date=5 March 2026 |language=fa}}</ref>}} || style="text-align: right;"| 5 972 || style="text-align: right;"| 6 561 || style="text-align: right;"| 7 002 |- | '''Йерриг''' || style="text-align: right;"| '''108 964''' || style="text-align: right;"| '''121 859''' || style="text-align: right;"| '''138 972''' |- | colspan=4 | {{small|й. г. {{=}} Йуьртан гуо}} |} == Археологи == Хаф шахӀрестанна гергахь йу шира гӀала [[Зузан]], иза [[ЮНЕСКО]]-н Дуьненан ирсан тептаре йаккха йиллина йу<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5208 |title=Zosan |date=9 August 2007 |website=World Heritage Convention: Tentative Lists |publisher=UNESCO |access-date=6 December 2022}}</ref>. == Хьажа иштта == {{Commons-inline}} == Комментареш == {{notelist}} == Билгалдахарш == <references /> {{Хорасан-Резави остан}} {{Хаф шахӀрестан}} [[Категори:Хаф шахӀрестан]] [[Категори:Хорасан-Резави останан шахӀрестанаш]] [[Категори:Иранан шахӀрестанаш]] 6xrgixddldvbp0bonvv36kn3d1huwdt Википедин боташ 0 2026286 27564585 27284055 2026-11-12T02:46:32Z ~2026-59787-61 48854 /* Нохчийн Википедин чохь болх беш болу боташ */ 27564585 wikitext text/x-wiki '''Википедин боташ''' — интернетан [[бот]]аш (компьютеран программаш), [[Википеди]] тӀехь цхьалха, юх-юха гӀуллакхаш кхочушдеш болу. Дуьххьара бот гучуелира 2002-чу шарахь. Википеди тӀера боташ активаци янле хьалха къобал ян еза<ref name=":4">{{Cite news |last=Hern |first=Alex |date=2014-08-05 |title=Wikipedia: meet the man who has edited 3m articles |url=https://www.theguardian.com/technology/2014/aug/05/wikipedia-meet-the-man-who-has-edited-3m-articles |access-date=2025-12-16 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> ткъа Бот Политика ларъеш.<ref name=":2">{{Cite web |last=Dvorsky |first=George |date=2017-02-23 |title=Bots on Wikipedia Wage Edit Wars Between Themselves That Last For Years |url=https://gizmodo.com/bots-on-wikipedia-wage-edit-wars-between-themselves-tha-1792680922 |access-date=2025-12-16 |website=Gizmodo |language=en-US}}</ref> == ГӀуллакх == Компьютеран программаш, [[Интернет-бот|боташ]] олу, дукха хьолахь лелайо цхьалха а, карладовлу а гӀуллакхаш автоматизаци ян, масала, юкъара нийсаяздаран гӀалаташ а, стилистически хаттарш а нисдан, я статьяш йолаяла, масала, географин яздарш, стандартан форматехь статистически хаамаш тӀера.<ref name="meetbots">{{cite news |author=Nasaw |first=Daniel |date=July 24, 2012 |title=Meet the 'bots' that edit Wikipedia |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-18892510 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{cite news |last=Halliday |first=Josh |author2=Arthur, Charles |date=July 26, 2012 |title=Boot up: The Wikipedia vandalism police, Apple analysts, and more |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/technology/blog/2012/jul/26/boot-up-wikipedia-apple |access-date=September 5, 2012}}</ref> Цул сов, боташ ю, редакторшна автоматически хаам бан лерина, цара юкъара редакцин гӀалаташ дича (масала, нийса йоцу кавычкаш я нийса йоцу скобкаш).<ref>{{cite web |author=Aube |url = https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2009-03-23/Abuse_Filter |title = Abuse Filter is enabled |work = [[Wikipedia Signpost]] |date = March 23, 2009 |access-date = July 13, 2010}}</ref> == Нохчийн Википедин чохь болх беш болу боташ == ХӀорш [[Нохчийн Википеди]] тӀехь болх беш болу боташ бу. *[[Декъашхо:CheWikibot|CheWikibot]] ('''[[CheWikibot|агӀо]]''') *[[Декъашхо:Che-W-bot|Che-W-bot]] *[[Декъашхо:Acebot|Acebot]] *[[Декъашхо:EmausBot|EmausBot]] === Хьалха хилла === Уьш Нохчийн Википеди тӀехь болх беш сецна боташ бу. *[[Декъашхо:Umarbot|Umarbot]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Боташ}} [[Категори:Википеди]] jj34i0fm1dn5owlrmlo97jrietw593t 27564586 27564585 2026-11-12T02:47:07Z ~2026-59787-61 48854 /* Нохчийн Википедин чохь болх беш болу боташ */ 27564586 wikitext text/x-wiki '''Википедин боташ''' — интернетан [[бот]]аш (компьютеран программаш), [[Википеди]] тӀехь цхьалха, юх-юха гӀуллакхаш кхочушдеш болу. Дуьххьара бот гучуелира 2002-чу шарахь. Википеди тӀера боташ активаци янле хьалха къобал ян еза<ref name=":4">{{Cite news |last=Hern |first=Alex |date=2014-08-05 |title=Wikipedia: meet the man who has edited 3m articles |url=https://www.theguardian.com/technology/2014/aug/05/wikipedia-meet-the-man-who-has-edited-3m-articles |access-date=2025-12-16 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> ткъа Бот Политика ларъеш.<ref name=":2">{{Cite web |last=Dvorsky |first=George |date=2017-02-23 |title=Bots on Wikipedia Wage Edit Wars Between Themselves That Last For Years |url=https://gizmodo.com/bots-on-wikipedia-wage-edit-wars-between-themselves-tha-1792680922 |access-date=2025-12-16 |website=Gizmodo |language=en-US}}</ref> == ГӀуллакх == Компьютеран программаш, [[Интернет-бот|боташ]] олу, дукха хьолахь лелайо цхьалха а, карладовлу а гӀуллакхаш автоматизаци ян, масала, юкъара нийсаяздаран гӀалаташ а, стилистически хаттарш а нисдан, я статьяш йолаяла, масала, географин яздарш, стандартан форматехь статистически хаамаш тӀера.<ref name="meetbots">{{cite news |author=Nasaw |first=Daniel |date=July 24, 2012 |title=Meet the 'bots' that edit Wikipedia |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-18892510 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{cite news |last=Halliday |first=Josh |author2=Arthur, Charles |date=July 26, 2012 |title=Boot up: The Wikipedia vandalism police, Apple analysts, and more |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/technology/blog/2012/jul/26/boot-up-wikipedia-apple |access-date=September 5, 2012}}</ref> Цул сов, боташ ю, редакторшна автоматически хаам бан лерина, цара юкъара редакцин гӀалаташ дича (масала, нийса йоцу кавычкаш я нийса йоцу скобкаш).<ref>{{cite web |author=Aube |url = https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2009-03-23/Abuse_Filter |title = Abuse Filter is enabled |work = [[Wikipedia Signpost]] |date = March 23, 2009 |access-date = July 13, 2010}}</ref> == Нохчийн Википедин чохь болх беш болу боташ == ХӀорш [[Нохчийн Википеди]] тӀехь болх беш болу боташ бу. *[[Декъашхо:CheWikibot|CheWikibot]] ('''[[CheWikibot|агӀо]]''') *[[Декъашхо:Che-W-bot|Che-W-bot]] *[[Декъашхо:Acebot|Acebot]] *[[Декъашхо:EmausBot|EmausBot]] === Хьалха хилла === Уьш Нохчийн Википеди тӀехь болх беш сецна боташ бу. *[[Декъашхо:Umarbot|Umarbot]] == Хьажа иштта == * [[CheWikibot]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Боташ}} [[Категори:Википеди]] j8osdhdje24glsxyb21ovjdld16315k 27564587 27564586 2026-11-12T02:50:22Z ~2026-59787-61 48854 27564587 wikitext text/x-wiki '''Википедин боташ''' — интернетан [[бот]]аш (компьютеран программаш), [[Википеди]] тӀехь цхьалха, юх-юха гӀуллакхаш кхочушдеш болу. Дуьххьара бот гучуелира 2002-чу шарахь. Википеди тӀера боташ активаци янле хьалха къобал ян еза<ref name=":4">{{Cite news |last=Hern |first=Alex |date=2014-08-05 |title=Wikipedia: meet the man who has edited 3m articles |url=https://www.theguardian.com/technology/2014/aug/05/wikipedia-meet-the-man-who-has-edited-3m-articles |access-date=2025-12-16 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> ткъа Бот Политика ларъеш.<ref name=":2">{{Cite web |last=Dvorsky |first=George |date=2017-02-23 |title=Bots on Wikipedia Wage Edit Wars Between Themselves That Last For Years |url=https://gizmodo.com/bots-on-wikipedia-wage-edit-wars-between-themselves-tha-1792680922 |access-date=2025-12-16 |website=Gizmodo |language=en-US}}</ref> Уггаре дукха редакци йина бот йу [[CheWikibot]]. == ГӀуллакх == Компьютеран программаш, [[Интернет-бот|боташ]] олу, дукха хьолахь лелайо цхьалха а, карладовлу а гӀуллакхаш автоматизаци ян, масала, юкъара нийсаяздаран гӀалаташ а, стилистически хаттарш а нисдан, я статьяш йолаяла, масала, географин яздарш, стандартан форматехь статистически хаамаш тӀера.<ref name="meetbots">{{cite news |author=Nasaw |first=Daniel |date=July 24, 2012 |title=Meet the 'bots' that edit Wikipedia |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-18892510 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{cite news |last=Halliday |first=Josh |author2=Arthur, Charles |date=July 26, 2012 |title=Boot up: The Wikipedia vandalism police, Apple analysts, and more |newspaper=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/technology/blog/2012/jul/26/boot-up-wikipedia-apple |access-date=September 5, 2012}}</ref> Цул сов, боташ ю, редакторшна автоматически хаам бан лерина, цара юкъара редакцин гӀалаташ дича (масала, нийса йоцу кавычкаш я нийса йоцу скобкаш).<ref>{{cite web |author=Aube |url = https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2009-03-23/Abuse_Filter |title = Abuse Filter is enabled |work = [[Wikipedia Signpost]] |date = March 23, 2009 |access-date = July 13, 2010}}</ref> == Нохчийн Википедин чохь болх беш болу боташ == ХӀорш [[Нохчийн Википеди]] тӀехь болх беш болу боташ бу. *[[Декъашхо:CheWikibot|CheWikibot]] ('''[[CheWikibot|агӀо]]''') *[[Декъашхо:Che-W-bot|Che-W-bot]] *[[Декъашхо:Acebot|Acebot]] *[[Декъашхо:EmausBot|EmausBot]] === Хьалха хилла === Уьш Нохчийн Википеди тӀехь болх беш сецна боташ бу. *[[Декъашхо:Umarbot|Umarbot]] == Хьажа иштта == * [[CheWikibot]] == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} {{Боташ}} [[Категори:Википеди]] al2t7m7cyl3rz9hhmks589w9ejq96hh Бейл-Бейл 0 2029316 27564550 27330181 2026-11-11T12:59:47Z Takhirgeran Umar 1134 Takhirgeran Umar цӀе хийцина [[Баел Баел]] → [[Бейл-Бейл]] дӀасахьажорг цайуьтуш 27330181 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Австрали |нохчийн цӀе = Баел Баел |шен цӀе = {{lang-en|Bael Bael}} |сурт = |суьртах лаьцна = |хӀост = |байракх = |хӀостах лаьцна = |байракхах лаьцна = |гербан шоралла = |байракхан шоралла = |гербан метта = |байракхан метта = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |регионан карта = |кӀоштан карта = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |гуон тайпа = |штат = Виктори |штат таблицехь = Виктори (штат){{!}}Виктори |гуо = |гуо таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла меттиг = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официальни мотт = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Баел Баел''' ({{lang-en|Bael Bael}}) — [[Австрали]]н [[Виктори (штат)|Виктори]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Баел Баел лаьтташ йу Австралин къилба-малхбалехь, Басс айман бердйистан герга. == Истори == {{Дакъа кечдар}} == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Виктори штатан нах беха меттигаш]] [[Категори:Австралин нах беха меттигаш]] [[Категори:Бот:Транслитераци]] t602jkovnhwegdjbg8ahwu1xmxqoyvu 27564551 27564550 2026-11-11T13:00:20Z Takhirgeran Umar 1134 27564551 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Австрали |нохчийн цӀе = Бейл-Бейл |шен цӀе = {{lang-en|Bael Bael}} |сурт = |суьртах лаьцна = |хӀост = |байракх = |хӀостах лаьцна = |байракхах лаьцна = |гербан шоралла = |байракхан шоралла = |гербан метта = |байракхан метта = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |регионан карта = |кӀоштан карта = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |гуон тайпа = |штат = Виктори |штат таблицехь = Виктори (штат){{!}}Виктори |гуо = |гуо таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла меттиг = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официальни мотт = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Бейл-Бейл''' ({{lang-en|Bael Bael}}) — [[Австрали]]н [[Виктори (штат)|Виктори]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Бейл-Бейл лаьтташ йу Австралин къилба-малхбалехь, Басс айман бердйистан герга. == Истори == {{Дакъа кечдар}} == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Виктори штатан нах беха меттигаш]] [[Категори:Австралин нах беха меттигаш]] [[Категори:Бот:Транслитераци]] mef7m001tbpsmw68a9zq257t3j7x6hu Автомобилчи 0 2029662 27564691 27561272 2026-11-12T09:20:56Z InternetArchiveBot 24482 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 27564691 wikitext text/x-wiki {{Футболан клуб | цӀе = {{Азербайджанан байракх}} «Автомобилчи» Евлах | логотип = | йуьззина цӀе = ФК «Автомобилчи» Евлах | харц цӀераш = | кхоьллина = [[1990]] | дӀасахецна = 1995 | стадион = Евлах гӀалин йуккъера стадион | чухоам = 3 000 | президент = | тренер = | капитан = | къовсам = [[Футболех ловзаран Азербайджанан хьалхара дивизион|Хьалхара дивизион]] | сезон = 1994/95 | меттиг = 9 }} '''«Автомобилчи» Евлах''' ({{lang-az|«Avtomobilçi» Yevlax Futbol Klubu}}) — [[ССРС|советийн]] а, [[азербайджан]]ан а [[Евлах]] гӀалара [[футболан клуб]]. Кхоьллина 1990 шарахь.<ref>[http://www.rsssf.com/tablesa/azerfound.html Azerbaijan — List of Foundation Dates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304203012/http://www.rsssf.com/tablesa/azerfound.html |date=2016-03-04 }}{{ref|en}}{{ref|en}}</ref> Иштта йевза «Автомобилист» санна. == Клубан истори == === Советийн мур === Клуб кхоьллин 1990 шарахь. Дакъалаьцна 1990 а, 1991 а шерийн шолгӀа лахара лигин 3-гӀа зонин [[Футболех ловзаран ССРС чемпионат (лиганийн система)|ССРС хьалхейаккхарехь]]. 1991 шарахь борзанан совгӀатхо хилла. Клубан хьалхара коьрта тренер хилла Э. С. Гасанов.<ref>{{Cite web |url=http://footballfacts.ru/staffs/483320-gasanov-e-s |title=Гасанов Э. С. |access-date=2014-05-19 |archive-date=2015-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222145308/http://footballfacts.ru/staffs/483320-gasanov-e-s |url-status=live }}</ref> ==== ССРС хьалхейаккхар ==== {| class="wikitable" ! Шо ! Дивизион ! Меттиг ! Лов ! Тол ! Цхь ! Иэш ! Буьр ! Очкош |- |[[Футболех ловзаран ССРС чемпион 1990 (шолгӀа лахара лига)|1990]]<ref>{{Cite web |url=http://footballfacts.ru/turnir/487646-chempionat-sssr-1990-vtoraya-nizshaya-liga#tab488044_487646r |title=Чемпионат СССР 1990. Вторая низшяя лига |access-date=2014-05-19 |archive-date=2014-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140512220913/http://footballfacts.ru/turnir/487646-chempionat-sssr-1990-vtoraya-nizshaya-liga#tab488044_487646r |url-status=live }}</ref> |[[Футболех ловзаран ССРС чемпион (шолгӀа лахара лига)|ШолгӀа лахара лига]], 3-гӀа зона |17-гӀа 24-х |34 |14 |4 |16 |45 — 55 |32 |- |[[Футболех ловзаран ССРС чемпион 1991 (шолгӀа лахара лига)|1991]]<ref>{{Cite web |url=http://footballfacts.ru/turnir/487647-chempionat-sssr-1991-vtoraya-nizshaya-liga#tab488056_487647r |title=Чемпионат СССР 1991. Вторая низшяя лига |access-date=2014-05-19 |archive-date=2014-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140512225758/http://footballfacts.ru/turnir/487647-chempionat-sssr-1991-vtoraya-nizshaya-liga#tab488056_487647r |url-status=live }}</ref> |[[Футболех ловзаран ССРС чемпион (шолгӀа лахара лига)|ШолгӀа лахара лига]], 3-гӀа зона |3-гӀа 20-х |38 |21 |10 |7 |76 — 28 |52 |- |} === Керла истори === 1992 шарахь йозуш йоцу пачхьалкх дӀакхайкхийначул тӀаьхьа а, хьалхара къоман чемпионат йолийначул тӀаьхьа а клуб къовсайелира Азербайджанан премьер-лигехь. Амма дебют кхиаме ца хилира, 26 тобанах 21-гӀа меттиг дӀалаьцначул тӀаьхьа клуб Хьалхарчу лиге охьайелира. Ахмедов Шемал 9 гол а тоьхна клубан уггаре а дика бомбардир хилира. ШолгӀачу шарахь клуб къовсайелира Азербайджанан хьалхарчу лигехь, толам баьккхира, йуха а лакхарчу лиге хьалайаларан аьтто белира. Амма лакхарчу лиге йухаберзар кхиаме ца хилира, 16-гӀа меттиг дӀалаьцначул тӀаьхьа, команда Хьалхарчу лиге охьайаьлла, цигахь 9-гӀа меттиг дӀалаьцна. ХӀара Евлаххойн» тӀаьххьара шо дара, хӀунда аьлча 1995 шарахь ахчанца халонаш хилар бахьана долуш клубо болх сацийра. == Статистика == === Азербайджанан чемпионат === {| class="wikitable" ! Шо ! Дивизион ! Меттиг ! Лов ! Тол ! Цхьан ! Иэш ! Буьр ! Очкош ! Бомбардир |- |[[Футболех ловзаран Азербайджанан чемпионат 1992|1992]]<ref>[http://www.pfl.az/upload/arxiv/1992/liqa01-duzelishli.pdf Yüksək dəstə- 1992] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130319063726/http://www.pfl.az/upload/arxiv/1992/liqa01-duzelishli.pdf |date=2013-03-19 }}{{ref|az}}</ref> |[[Азербайджанан футболан Премьер-лига|Премьер-лига]] |21 |38 |13 |8 |17 |33 — 58 |34 |Шамиль Ахмедов — 9 буьрка |- |1993<ref>[http://www.pfl.az/upload/arxiv/1993/Divizion1993.pdf Birinci dəstə- 1993] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120807102449/http://pfl.az/upload/arxiv/1993/Divizion1993.pdf |date=2012-08-07 }}{{ref|az}}</ref> |[[Футболех ловзаран Азербайджанан хьалхара дивизион|Хьалхара дивизион]] |1 |14 |10 |2 |2 |36 — 15 |22 | |- |[[Футболех ловзаран Азербайджанан чемпионат 1993/1994|1993/94]]<ref>[https://web.archive.org/web/20140107114337/http://www.pfl.az/upload/arxiv/199394/yuksekdeste199394.pdf Yüksək dəstə- 1993/94]{{ref|az}}</ref> |[[Азербайджанан футболан Премьер-лига|Премьер-лига]] |16 |30 |2 |1 |27 |13 — 90 |5 |Васиф Искендеров — 4 буьрка |- |1994/95<ref>[http://www.pfl.az/upload/arxiv/199495/Divizion199495.pdf Birinci dəstə- 1994/95] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120809161850/http://www.pfl.az/upload/arxiv/199495/Divizion199495.pdf |date=2012-08-09 }}{{ref|az}}</ref> |[[Футболех ловзаран Азербайджанан хьалхара дивизион|Хьалхара дивизион]] |9 |28 |13 |3 |12 |35 — 47 |29 | |- |} === [[Футболех ловзаран Азербайджанан Кад|Азербайджанан Кад]] === {| class="wikitable" ! Шо !Мур |- |1993 | финала 1/4 раунд<ref>[http://www.pfl.az/upload/arxiv/1993/kubok1993.pdf Azərbaycan kuboku- 1993] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140106162822/http://www.pfl.az/upload/arxiv/1993/kubok1993.pdf |date=2014-01-06 }}{{ref|az}}</ref> |- |1993/1994 | финала 1/16 раунд<ref>[http://www.pfl.az/upload/arxiv/199394/kubok199394.pdf Azərbaycan kuboku- 1993/94] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120809164406/http://www.pfl.az/upload/arxiv/199394/kubok199394.pdf |date=2012-08-09 }}{{ref|az}}</ref> |- |1994/1995 | финала 1/16 раунд<ref>[http://www.pfl.az/upload/arxiv/199495/kubok199495.pdf Azərbaycan kuboku- 1994/95] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140107141757/http://www.pfl.az/upload/arxiv/199495/kubok199495.pdf |date=2014-01-07 }}{{ref|az}}</ref> |- |} == Кхиамаш == * 1991 шеран 3-гӀа зонин шолгӀа лахара лигера ССРС чемпионатан борзанан совгӀатхо. * 1993 шеран футболех ловзаран Азербайджанан Хьалхара Дивизионан толамхо. == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш|2}} == Хьажоргаш == * [https://web.archive.org/web/20160304123654/http://www.weltfussballarchiv.com/club_profile.php?ID=7032 Профиль клуба на сайте www.weltfussballarchiv.com] * [https://web.archive.org/web/20050908220130/http://foot.dk/VisAseklub.asp?ID=41 Профиль клуба на сайте www.foot.dk] * [https://web.archive.org/web/20170805150745/http://wildstat.ru/p/7801/club/AZE_Avtomobilchi_Yevlakh «Автомобилчи» (Евлах) на сайте wildstat.ru] * [https://web.archive.org/web/20200721152143/http://wildstat.ru/p/2097/club/URS_Avtomobilist_Yevlakh «Автомобилист» (Евлах) на сайте wildstat.ru] == Хьосташ == * [http://www.rsssf.com/tablesa/azerhist.html Azerbaijan — List of Final Tables]{{ref|en}} {{АХь}} [[Категори:ДӀайевлла Азербайджанан футболан клубаш]] [[Категори:Азербайджанан футболан клубаш]] [[Категори:Азербайджанийн ССР футболан клубаш]] 5tocmhz6c1frpbzqgm8ibdce1ndoop9 2026 шарахь Краковехь герз диттина 0 2029743 27564536 27564291 2026-11-11T12:11:34Z ~2026-59773-84 48843 27564536 wikitext text/x-wiki [[Файл:2026 Krakow shooting CCTV1.png|мини|Герз тохале хьалха зуламхочун машенан CCTV-н сурт.]] 2026 шеран 7 ноябрехь [[Польша|Польшин]] Кракован Коьртачу майданахь массо а герз диттира, 24 шо долчу Оксински Михала шен машен чуьра герз диттира, Коьртачу майданехула воьдуш, 6 стаг вийра, 16 лазийра, полицино герз тохале. ТӀаьхьо Оксинский велира Краковерчу дарбан цӀийнехь. Герз тоьхначул тӀаьхьа полисхошна карийна зуламхочун доьзалан кхаа декъашхочун декъий [[Островец Швентокжиски]] олучу меттигехь церан петарехь. ==Герз диттар== === Островец Швентокжискис герз диттина === {{Дакъа кечдар}} === Краковехь герз диттина === {{Дакъа кечдар}} == Зулам хилларш == Майданахь вийна 4 зуда а, 2 стаг а. Велларг ву Полшин вахархо: 47, 53, 61 шераш долу кхо зуда а, шен хенаш йовзийтина воцу стаг а. Кхечу пачхьалкхера ши стаг вийна: 32 шо долу Британхо а, 51 шо долу [[Австри|Австрера]] зуда а.<ref>{{Cite web |last=FM |first=RMF |title=Cztery kobiety i dwóch mężczyzn. Ustalono tożsamość wszystkich zabitych przez 24-latka w Krakowie |url=https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-cztery-kobiety-i-dwoch-mezczyzn-ustalono-tozsamosc-wszystkic,nIdn,1025303 |access-date=2026-11-09 |website=www.rmf24.pl |language=pl}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-11-08 |title=Zamach w Krakowie. Wojewoda przekazał informacje o szóstej z ofiar |url=https://wiadomosci.onet.pl/krakow/obcokrajowcy-wsrod-ofiar-ataku-w-krakowie-wojewoda-przekazuje-nowe-informacje/1km2815 |access-date=2026-11-08 |website=wiadomosci.onet.pl |language=pl |archive-url=https://web.archive.org/web/20261108161655/https://wiadomosci.onet.pl/krakow/obcokrajowcy-wsrod-ofiar-ataku-w-krakowie-wojewoda-przekazuje-nowe-informacje/1km2815 |archive-date=8 November 2026 |url-status=live}}</ref> Беллачарна юкъахь яра Ходзиж гӀалара суртдиллархо Возна Изабела; шен исбаьхьаллин гайтаме Кракове еана яра иза.<ref>{{Cite web |date=2026-11-09 |title=W zamachu w Krakowie zginęła artystka Izabela Woźna |url=https://tvn24.pl/poznan/w-ataku-w-krakowie-zginela-artystka-izabela-wozna-z-chodziezy-st9329430 |access-date=2026-11-09 |website=tvn24.pl |language=pl}}</ref> Лазийна ву 16 стаг, шайна юкъахь 5 кхечу пачхьалкхан вахархо а, ши полисхо а волуш.<ref>{{Cite news |last1=Freeman |first1=Florence |last2=Moreau |first2=Emer |date=7 November 2026 |title=What we know so far after Krakow gun attack |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cmd7q15drwgeo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20261108152836/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cmd7q15drwgeo |archive-date=2026-11-08 |access-date=8 November 2026 |work=[[BBC News]]}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.rp.pl/przestepczosc/art45459221-strzaly-na-rynku-glownym-w-krakowie-sa-ofiary-trwa-akcja-sluzb |title=Strzały na Rynku Głównym w Krakowie. Są ofiary, trwa akcja służb |trans-title=Shots fired in Krakow’s Main Market Square. There are casualties; an emergency response is underway. |date=7 November 2026 |work=[[Rzeczpospolita]] |access-date=7 November 2026 |last=Michalak |first=Ada |archive-url=https://web.archive.org/web/20261107152120/https://www.rp.pl/przestepczosc/art45459221-strzaly-na-rynku-glownym-w-krakowie-sa-ofiary-trwa-akcja-sluzb |archive-date=7 November 2026 |url-status=live}}</ref><ref name="CiobanuDazioZawrzel2026-1">{{Cite news |last1=Ciobanu |first1=Claudia |last2=Dazio |first2=Stephanie |last3=Zawrzel |first3=Beata |date=7 November 2026 |title=Gunman who killed 6 people in Krakow was fascinated with far-right views, minister says |url=https://apnews.com/article/poland-shooting-krakow-market-dead-076b972f107df14a1f71e12a74d4d8e5 |access-date=7 November 2026 |work=[[AP News]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20261108074409/https://apnews.com/article/poland-shooting-krakow-market-dead-076b972f107df14a1f71e12a74d4d8e5 |archive-date=8 November 2026 |url-status=live}}</ref> Лахьан-беттан 8-гӀа де тӀекхачале чевнаш хилла ший а полисхо комера араваьккхина, амма халачу хьолехь висина.<ref name="NBCNewsKrakow2026">{{cite news |url=https://www.nbcnews.com/world/europe/krakow-shooting-killed-6-motivated-far-right-views-rcna608080 |title=Kraków shooting that killed 6 was motivated by far-right views, authorities say |work=[[NBC News]] |access-date=8 November 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=8 November 2026 |title=What to know about the shooting in the Polish city of Krakow that killed 6 people |url=https://apnews.com/article/poland-krakow-shooting-dead-guns-7f0f816ff970e37557130bd74fd92939 |access-date=8 November 2026 |work=[[AP News]]}}</ref> ОТОЗ Анималс олучу акхаройн бакъонашларъярхойн тобано бинчу хаамца, тӀелатар диначо иштта герз тоьхна, чевнаш йина шина говрана, царех цхьаъ когах кхетта.<ref>{{cite news |title=Poland stunned as suspect with far-right views kills 6 in Kraków mass shooting |work=[[CNN]] |url=https://edition.cnn.com/2026/11/07/europe/krakow-shooting-poland-killed-intl |access-date=8 November 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261109004253/https://edition.cnn.com/2026/11/07/europe/krakow-shooting-poland-killed-intl |archive-date=9 November 2026 |url-status=live}}</ref> == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Массо а герз деттар]] [[Категори:Полшехь зуламаш]] 7scj8avebhp9eykkhw8xjztkserpv2h Блантайр 0 2030463 27564537 27562564 2026-11-11T12:26:25Z Takhirgeran Umar 1134 Takhirgeran Umar цӀе хийцина [[Blantyre]] → [[Блантайр]] дӀасахьажорг цайуьтуш 27562564 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Австрали |нохчийн цӀе = Blantyre |шен цӀе = {{lang-en|Blantyre}} |сурт = |суьртах лаьцна = |хӀост = |байракх = |хӀостах лаьцна = |байракхах лаьцна = |гербан шоралла = |байракхан шоралла = |generic_map_link = |гербан метта = |байракхан метта = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |регионан карта = |кӀоштан карта = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |гуон тайпа = |штат = Квинсленд |штат таблицехь = Квинсленд (штат){{!}}Квинсленд |гуо = |гуо таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла меттиг = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официальни мотт = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Blantyre''' ({{lang-en|Blantyre}}) — [[Австрали]]н [[Квинсленд (штат)|Квинсленд]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Blantyre лаьтташ йу Австралин къилбаседа-малхбалехь, Малхбален Австралин бердйистан уллехь. == Истори == {{Дакъа кечдар}} == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Квинсленд штатан нах беха меттигаш]] [[Категори:Квинслендан меттигаш]] [[Категори:Австралин нах беха меттигаш]] [[Категори:Бот:Квинслендан тӀетоьхна агӀонаш]] f5qz27fcvfgwcz6wnimurm1o4wnxkhk 27564538 27564537 2026-11-11T12:26:26Z Takhirgeran Umar 1134 Takhirgeran Umar цӀе хийцина [[Blantyre]] → [[Блантайр]] дӀасахьажорг цайуьтуш 27562564 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Австрали |нохчийн цӀе = Blantyre |шен цӀе = {{lang-en|Blantyre}} |сурт = |суьртах лаьцна = |хӀост = |байракх = |хӀостах лаьцна = |байракхах лаьцна = |гербан шоралла = |байракхан шоралла = |generic_map_link = |гербан метта = |байракхан метта = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |регионан карта = |кӀоштан карта = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |гуон тайпа = |штат = Квинсленд |штат таблицехь = Квинсленд (штат){{!}}Квинсленд |гуо = |гуо таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла меттиг = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официальни мотт = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Blantyre''' ({{lang-en|Blantyre}}) — [[Австрали]]н [[Квинсленд (штат)|Квинсленд]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Blantyre лаьтташ йу Австралин къилбаседа-малхбалехь, Малхбален Австралин бердйистан уллехь. == Истори == {{Дакъа кечдар}} == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Квинсленд штатан нах беха меттигаш]] [[Категори:Квинслендан меттигаш]] [[Категори:Австралин нах беха меттигаш]] [[Категори:Бот:Квинслендан тӀетоьхна агӀонаш]] f5qz27fcvfgwcz6wnimurm1o4wnxkhk 27564540 27564538 2026-11-11T12:26:56Z Takhirgeran Umar 1134 27564540 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Австрали |нохчийн цӀе = Блантайр |шен цӀе = {{lang-en|Blantyre}} |сурт = |суьртах лаьцна = |хӀост = |байракх = |хӀостах лаьцна = |байракхах лаьцна = |гербан шоралла = |байракхан шоралла = |generic_map_link = |гербан метта = |байракхан метта = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |регионан карта = |кӀоштан карта = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |гуон тайпа = |штат = Квинсленд |штат таблицехь = Квинсленд (штат){{!}}Квинсленд |гуо = |гуо таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла меттиг = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официальни мотт = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Блантайр''' ({{lang-en|Blantyre}}) — [[Австрали]]н [[Квинсленд (штат)|Квинсленд]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Блантайр лаьтташ йу Австралин къилбаседа-малхбалехь, Малхбален Австралин бердйистан уллехь. == Истори == {{Дакъа кечдар}} == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Квинсленд штатан нах беха меттигаш]] [[Категори:Квинслендан меттигаш]] [[Категори:Австралин нах беха меттигаш]] [[Категори:Бот:Квинслендан тӀетоьхна агӀонаш]] k02cr5us5t2acjvk4n2p5yo1erf50pv Боги (Австрали) 0 2030472 27564541 27562573 2026-11-11T12:28:18Z Takhirgeran Umar 1134 Takhirgeran Umar цӀе хийцина [[Bogie]] → [[Боги (Австрали)]] дӀасахьажорг цайуьтуш 27562573 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Австрали |нохчийн цӀе = Bogie |шен цӀе = {{lang-en|Bogie}} |сурт = |суьртах лаьцна = |хӀост = |байракх = |хӀостах лаьцна = |байракхах лаьцна = |гербан шоралла = |байракхан шоралла = |generic_map_link = |гербан метта = |байракхан метта = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |регионан карта = |кӀоштан карта = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |гуон тайпа = |штат = Квинсленд |штат таблицехь = Квинсленд (штат){{!}}Квинсленд |гуо = |гуо таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла меттиг = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официальни мотт = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Bogie''' ({{lang-en|Bogie}}) — [[Австрали]]н [[Квинсленд (штат)|Квинсленд]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Bogie лаьтташ йу Австралин къилбаседа-малхбалехь, Малхбален Австралин бердйистан уллехь. == Истори == {{Дакъа кечдар}} == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Квинсленд штатан нах беха меттигаш]] [[Категори:Квинслендан меттигаш]] [[Категори:Австралин нах беха меттигаш]] [[Категори:Бот:Квинслендан тӀетоьхна агӀонаш]] 7qjqdtxbzpe2fbtrpkfu9o3rjaaxmus 27564543 27564541 2026-11-11T12:29:53Z Takhirgeran Umar 1134 /* Преамбула */ 27564543 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Боги (маьӀнаш)}} {{НБМ-Австрали |нохчийн цӀе = Боги |шен цӀе = {{lang-en|Bogie}} |сурт = |суьртах лаьцна = |хӀост = |байракх = |хӀостах лаьцна = |байракхах лаьцна = |гербан шоралла = |байракхан шоралла = |generic_map_link = |гербан метта = |байракхан метта = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |регионан карта = |кӀоштан карта = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |гуон тайпа = |штат = Квинсленд |штат таблицехь = Квинсленд (штат){{!}}Квинсленд |гуо = |гуо таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла меттиг = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официальни мотт = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Боги''' ({{lang-en|Bogie}}) — [[Австрали]]н [[Квинсленд (штат)|Квинсленд]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Bogie лаьтташ йу Австралин къилбаседа-малхбалехь, Малхбален Австралин бердйистан уллехь. == Истори == {{Дакъа кечдар}} == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Квинсленд штатан нах беха меттигаш]] [[Категори:Квинслендан меттигаш]] [[Категори:Австралин нах беха меттигаш]] [[Категори:Бот:Квинслендан тӀетоьхна агӀонаш]] j8p0d8e793s9foukdyxu7c3vy6kiay0 27564544 27564543 2026-11-11T12:30:13Z Takhirgeran Umar 1134 /* Географи */ 27564544 wikitext text/x-wiki {{кхин маьӀнаш|Боги (маьӀнаш)}} {{НБМ-Австрали |нохчийн цӀе = Боги |шен цӀе = {{lang-en|Bogie}} |сурт = |суьртах лаьцна = |хӀост = |байракх = |хӀостах лаьцна = |байракхах лаьцна = |гербан шоралла = |байракхан шоралла = |generic_map_link = |гербан метта = |байракхан метта = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |регионан карта = |кӀоштан карта = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |гуон тайпа = |штат = Квинсленд |штат таблицехь = Квинсленд (штат){{!}}Квинсленд |гуо = |гуо таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла меттиг = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официальни мотт = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Боги''' ({{lang-en|Bogie}}) — [[Австрали]]н [[Квинсленд (штат)|Квинсленд]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Боги лаьтташ йу Австралин къилбаседа-малхбалехь, Малхбален Австралин бердйистан уллехь. == Истори == {{Дакъа кечдар}} == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Квинсленд штатан нах беха меттигаш]] [[Категори:Квинслендан меттигаш]] [[Категори:Австралин нах беха меттигаш]] [[Категори:Бот:Квинслендан тӀетоьхна агӀонаш]] 4vxdvkgenmg3uzhplr1tzcp9t46w9wc Булбунда 0 2030488 27564545 27562589 2026-11-11T12:31:11Z Takhirgeran Umar 1134 Takhirgeran Umar цӀе хийцина [[Boolboonda]] → [[Булбунда]] дӀасахьажорг цайуьтуш 27562589 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Австрали |нохчийн цӀе = Boolboonda |шен цӀе = {{lang-en|Boolboonda}} |сурт = |суьртах лаьцна = |хӀост = |байракх = |хӀостах лаьцна = |байракхах лаьцна = |гербан шоралла = |байракхан шоралла = |generic_map_link = |гербан метта = |байракхан метта = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |регионан карта = |кӀоштан карта = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |гуон тайпа = |штат = Квинсленд |штат таблицехь = Квинсленд (штат){{!}}Квинсленд |гуо = |гуо таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла меттиг = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официальни мотт = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Boolboonda''' ({{lang-en|Boolboonda}}) — [[Австрали]]н [[Квинсленд (штат)|Квинсленд]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Boolboonda лаьтташ йу Австралин къилбаседа-малхбалехь, Малхбален Австралин бердйистан уллехь. == Истори == {{Дакъа кечдар}} == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Квинсленд штатан нах беха меттигаш]] [[Категори:Квинслендан меттигаш]] [[Категори:Австралин нах беха меттигаш]] [[Категори:Бот:Квинслендан тӀетоьхна агӀонаш]] 69cg5suhug69xinzomif52uwfscds5x 27564546 27564545 2026-11-11T12:31:38Z Takhirgeran Umar 1134 27564546 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Австрали |нохчийн цӀе = Булбунда |шен цӀе = {{lang-en|Boolboonda}} |сурт = |суьртах лаьцна = |хӀост = |байракх = |хӀостах лаьцна = |байракхах лаьцна = |гербан шоралла = |байракхан шоралла = |generic_map_link = |гербан метта = |байракхан метта = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |регионан карта = |кӀоштан карта = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |гуон тайпа = |штат = Квинсленд |штат таблицехь = Квинсленд (штат){{!}}Квинсленд |гуо = |гуо таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла меттиг = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официальни мотт = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Булбунда''' ({{lang-en|Boolboonda}}) — [[Австрали]]н [[Квинсленд (штат)|Квинсленд]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Булбунда лаьтташ йу Австралин къилбаседа-малхбалехь, Малхбален Австралин бердйистан уллехь. == Истори == {{Дакъа кечдар}} == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Квинсленд штатан нах беха меттигаш]] [[Категори:Квинслендан меттигаш]] [[Категори:Австралин нах беха меттигаш]] [[Категори:Бот:Квинслендан тӀетоьхна агӀонаш]] fw9mnqccecnvek9zzurxdsv6fy0w8xb Боулдер-Крик 0 2030499 27564547 27562600 2026-11-11T12:32:41Z Takhirgeran Umar 1134 Takhirgeran Umar цӀе хийцина [[Boulder-Creek]] → [[Боулдер-Крик]] дӀасахьажорг цайуьтуш 27562600 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Австрали |нохчийн цӀе = Boulder-Creek |шен цӀе = {{lang-en|Boulder Creek}} |сурт = |суьртах лаьцна = |хӀост = |байракх = |хӀостах лаьцна = |байракхах лаьцна = |гербан шоралла = |байракхан шоралла = |generic_map_link = |гербан метта = |байракхан метта = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |регионан карта = |кӀоштан карта = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |гуон тайпа = |штат = Квинсленд |штат таблицехь = Квинсленд (штат){{!}}Квинсленд |гуо = |гуо таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла меттиг = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официальни мотт = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Boulder-Creek''' ({{lang-en|Boulder Creek}}) — [[Австрали]]н [[Квинсленд (штат)|Квинсленд]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Boulder-Creek лаьтташ йу Австралин къилбаседа-малхбалехь, Малхбален Австралин бердйистан уллехь. == Истори == {{Дакъа кечдар}} == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Квинсленд штатан нах беха меттигаш]] [[Категори:Квинслендан меттигаш]] [[Категори:Австралин нах беха меттигаш]] [[Категори:Бот:Квинслендан тӀетоьхна агӀонаш]] nraxj352fbcjqhc88v823esg79rnccx 27564548 27564547 2026-11-11T12:33:09Z Takhirgeran Umar 1134 27564548 wikitext text/x-wiki {{НБМ-Австрали |нохчийн цӀе = Боулдер-Крик |шен цӀе = {{lang-en|Boulder Creek}} |сурт = |суьртах лаьцна = |хӀост = |байракх = |хӀостах лаьцна = |байракхах лаьцна = |гербан шоралла = |байракхан шоралла = |generic_map_link = |гербан метта = |байракхан метта = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |пачхьалкхан карта = |регионан карта = |кӀоштан карта = |пачхьалкхан картин барам = |регионан картин барам = |кӀоштан картин барам = |гуон тайпа = |штат = Квинсленд |штат таблицехь = Квинсленд (штат){{!}}Квинсленд |гуо = |гуо таблицехь = |йукъараллин тайпа = |йукъаралла меттиг = |йукъаралла таблицехь = |йукъара йекъайалар = |коьртан тайпа = |корта = |йиллина терахь = |дуьххьара хьахор = |хьалхара цӀерш = |статус йелла терахь = |майда = |хӀордан сизал локхалла = |климат = |официальни мотт = |бахархой = |бахархой ларар шо = |луьсталла = |агломераци = |къаьмнийн хӀоттам = |динан хӀоттам = |бахархойн цӀерш = |сахьтан аса = |DST = |телефонан код = |поштан индекс = |поштан индексаш = |автомобилан код = |идентификаторан тайпа = |идентификаторан терахьаш = |категори Commons чохь = |сайт = |сайтан мотт = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Боулдер-Крик''' ({{lang-en|Boulder Creek}}) — [[Австрали]]н [[Квинсленд (штат)|Квинсленд]] штатан {{ЙукъараллаВикихаамаш}} муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Боулдер-Крик лаьтташ йу Австралин къилбаседа-малхбалехь, Малхбален Австралин бердйистан уллехь. == Истори == {{Дакъа кечдар}} == Бахархой == {{Бахархой.wd||Таблица}} == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} [[Категори:Квинсленд штатан нах беха меттигаш]] [[Категори:Квинслендан меттигаш]] [[Категори:Австралин нах беха меттигаш]] [[Категори:Бот:Квинслендан тӀетоьхна агӀонаш]] krfc98tse28n0g0mbn9ux1lvufxsbby CheWikibot 0 2032425 27564584 2026-11-12T02:45:41Z ~2026-59787-61 48854 Керла агӀо: «'''[[Декъашхо:CheWikibot|CheWikibot]]''' — автоматизированни [[Википеди|Википедин]] статьяш кхолларан программа, я [[Википедин боташ|Википедин бот]], [[Декъашхо:Takhirgeran Umar|Takhirgeran Umar]] (ТӀахӀиргӀеран Ӏумар) нохчийн Википедина кечйина. Бот уггаре а хьалха шен тидам тӀебохуьйту...» 27564584 wikitext text/x-wiki '''[[Декъашхо:CheWikibot|CheWikibot]]''' — автоматизированни [[Википеди|Википедин]] статьяш кхолларан программа, я [[Википедин боташ|Википедин бот]], [[Декъашхо:Takhirgeran Umar|Takhirgeran Umar]] (ТӀахӀиргӀеран Ӏумар) нохчийн Википедина кечйина. Бот уггаре а хьалха шен тидам тӀебохуьйту Оьрсийчохь а, кхечанхьа а бехачу меттигех лаьцна артиклашна. CheWikibot кхоьллина 2015.<ref>https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:Contributions/CheWikibot</ref> Цо кхоьллина дукхаха йолу Википедин яззамаш нохчийн маттахь (80% - 99% юкъахь ерриг яззамаш).<ref>https://ce.wikipedia.org/wiki/ГӀирс:Къинхьегам/CheWikibot</ref> Ботан байракх тӀетоьхна Викидата 2026 шеран февралехь.<ref name="Wd">https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CheWikibot</ref> == Истори == Бот кхочушъеш йу Python программин маттахь. Иза йоккхачу меттан моделан (ЛММ) бух тӀехь яц.<ref name="Wd"/> == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Арахьара хьажоргаш == * [[Декъашхо:CheWikibot|CheWikibot-ан агӀо йу Википеди тӀехь]] {{Боташ}} [[Категори:Википеди]] 70tw4l8btzjbdp5f0k5c7ydiqzc02un 27564588 27564584 2026-11-12T02:56:14Z ~2026-59816-01 48856 27564588 wikitext text/x-wiki '''[[Декъашхо:CheWikibot|CheWikibot]]''' — автоматизированни [[Википеди|Википедин]] статьяш кхолларан программа, я [[Википедин боташ|Википедин бот]], [[Декъашхо:Takhirgeran Umar|Takhirgeran Umar]] (ТӀахӀиргӀеран Ӏумар) нохчийн Википедина кечйина. Бот уггаре а хьалха шен тидам тӀебохуьйту Оьрсийчохь а, кхечанхьа а бехачу меттигех лаьцна артиклашна. CheWikibot кхоьллина 2015.<ref>https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:Contributions/CheWikibot</ref> Цо кхоьллина дукхаха йолу Википедин яззамаш нохчийн маттахь (80% - 99% юкъахь ерриг яззамаш).<ref>https://ce.wikipedia.org/wiki/ГӀирс:Къинхьегам/CheWikibot</ref> Ботан байракх тӀетоьхна Викидата 2026 шеран февралехь.<ref name="Wd">https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CheWikibot</ref> == Истори == Бот кхочушъеш йу Python программин маттахь. Иза йоккхачу меттан моделан (ЛММ) бух тӀехь яц.<ref name="Wd"/> == Билгалдахарш == {{Билгалдахарш}} == Арахьара хьажоргаш == * [[Декъашхо:CheWikibot|CheWikibot-ан декъашхо агӀо йу Википеди тӀехь]] {{Боташ}} [[Категори:Википеди]] n7a62nc0b3tuk02mo3aq2m4vlorlyoc Категори:Омскан областан кӀошташ 14 2032426 27564676 2026-11-12T05:01:50Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «[[Категори:Россин Федерацин субъектийн кӀошташ|Омскан область]] [[Категори:Омскан областан муниципалан кхолламаш|*КӀошташ]]» 27564676 wikitext text/x-wiki [[Категори:Россин Федерацин субъектийн кӀошташ|Омскан область]] [[Категори:Омскан областан муниципалан кхолламаш|*КӀошташ]] 2ocdza1x8qfiai2z0sly93b4wvo4awn Категори:Новгородан областан кӀошташ 14 2032427 27564677 2026-11-12T05:02:24Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «[[Категори:Россин Федерацин субъектийн кӀошташ|Новгородан область]] [[Категори:Новгородан областан муниципалан кхолламаш|*КӀошташ]]» 27564677 wikitext text/x-wiki [[Категори:Россин Федерацин субъектийн кӀошташ|Новгородан область]] [[Категори:Новгородан областан муниципалан кхолламаш|*КӀошташ]] ipr1kkos06d7tbac6wj3idc9juft48k Категори:Нижни Новгородан областан кӀошташ 14 2032428 27564678 2026-11-12T05:02:52Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «[[Категори:Россин Федерацин субъектийн кӀошташ|Нижни Новгородан область]] [[Категори:Нижни Новгородан областан муниципалан кхолламаш|*КӀошташ]]» 27564678 wikitext text/x-wiki [[Категори:Россин Федерацин субъектийн кӀошташ|Нижни Новгородан область]] [[Категори:Нижни Новгородан областан муниципалан кхолламаш|*КӀошташ]] mxtjcpxnkd15260p65a0h3qo6eqhmnq Категори:Омскан областан муниципалан кхолламаш 14 2032429 27564701 2026-11-12T09:44:16Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «[[Категори:Россин Федерацин субъектийн муниципалан кхолламаш|Омскан область]] [[Категори:Омскан область]]» 27564701 wikitext text/x-wiki [[Категори:Россин Федерацин субъектийн муниципалан кхолламаш|Омскан область]] [[Категори:Омскан область]] 6q5zin8l110znat69izte8i0xztdlnc Категори:Новгородан областан муниципалан кхолламаш 14 2032430 27564702 2026-11-12T09:44:43Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «[[Категори:Россин Федерацин субъектийн муниципалан кхолламаш|Новгородан область]] [[Категори:Новгородан область]]» 27564702 wikitext text/x-wiki [[Категори:Россин Федерацин субъектийн муниципалан кхолламаш|Новгородан область]] [[Категори:Новгородан область]] i5b6t3xse5nc3gnar2obaa90qgxpew1 Категори:Нижни Новгородан областан муниципалан кхолламаш 14 2032431 27564703 2026-11-12T09:45:44Z VolnyiLev 18828 Керла агӀо: «[[Категори:Россин Федерацин субъектийн муниципалан кхолламаш|Нижни Новгородан область]] [[Категори:Нижни Новгородан область]]» 27564703 wikitext text/x-wiki [[Категори:Россин Федерацин субъектийн муниципалан кхолламаш|Нижни Новгородан область]] [[Категори:Нижни Новгородан область]] ozzjf3rxz4clvxakmaxh7rxvzki97o5