Wikipedia chwiki https://ch.wikipedia.org/wiki/Fanhaluman MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Espesiat Kombetsasion Muna'sesetbi Kombetsasion ni muna'sesetbi Wikipedia Kombetsasion nu Wikipedia Litratu Kombetsasion ni litratu MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Ayudo Kombetsasion ni ayudo Katigoria Kombetsasion ni katigoria TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Håfa na Manggeftao i Taotao Chamoru 0 2496 24851 23539 2026-11-03T14:22:40Z Таёжный лес 15857 24851 wikitext text/x-wiki {{delete|folk text, not an article}} Gi antigu na tiempo måtto ta'lo tåtte dos na gof magåhet na takhilo' na taotaomo'na para u ma bisita i islan [[Guåhan]]. Nånan i isa i palao'an na taotaomo'na ya tåtan i lamlam yan hulu i lahi na kompåña-ña. Måtto i dos kumu tentågo' i yi'os siha ni muna'huyong i tano', i manglo', i napu yan i guaifi. Manmalago' para u ma tungo' mas put este na nina'huyong ni ma å'ågang taotao - kao maolek gue' pat båba gi espirituat na bånda. Måtto i dos na yu'os kumu pasaheru sin guinaha o sino pudet. Ma batsala i yinayas pinekkat-ñiha ginen un songsong asta i otro manespipiha gineftao, lao todu i lugat ni ma fatoigue manmadulalak kumu limosneru siha. Guihi na ha'åni, mas lålålo' i taotaomo'na put i chinattao i taotao. Put fin, ma disidi para u ma kastiga i taotao i isla. Anai esta para minachom åtdao, manmåtto gi un na'mahålang na såde'gåni, takhilo' gi haligi-ña, i atof-ña yan bånda-ña siha bihu lao areklao. Sumåsåga guihi un la'åmko' na umasagua nå'an-ñiha si Francisco yan Måtta, ni maseha manggof popble, lao gogof umaguaiya ha' i dos. I gima'-ñiha ayu na guma' anai ni unu gi dos mandimanda ya uma'osge i dos. Ma kombida hålom i dos estrangheru nu i amko' na dos umasagua, ni numehong anai humålom gi dikike' såde'gåni ni ma såtge pi'ao yan ma guafaki. Mangkinembida as Francisco i guåfi nu i pinot yan hå'iguas. Ti åpmam i mina'lak i guafi ha na'maipe i kurason i pasaheru. Nina'gimen as Francisco freskon hånom gi ha'iguas, ginen i saddok ni hihot gi sade'gåni-ña. Mañule' si Måtta suni ni achadangkolo yan i talangan ilifånte yan unos kuantos kamuti ginen i dikike' na håtdin-ñiha ya ha na'lågu. Despues, mamfe' si Francisco påhong. Alos uttimu, ha chule' si Måtta i guihan ni kinenne' i asagua-ña guihi na talo'åni. Un pestutu ha' este na guihan ni chatta' ha' nahong un taotao, lao kon guinaiya ha balutan gi hagon ya ha chåhan gi papa' odda'. Hinatme i halom guma' ni minange' på'go, ya mientras mamåsa i boka mañule' si Francisco tibion hånom para o'mak i dos estrangheru. Anai esta ha rifresko siha i dos, manmatå'chong påpa' yan si Francisco. Duru i tres manggimen tuba ginen i bengbong asta ki animao i konbetsasion yan hinatme chalek i gima' i dos popble na umasagua. Ginen i niñangon Måtta, manggagao despensasion si Francisco para u huyong. Un ratu ha' måtto gue' tåtte mañuñule' un lisayon flores, dikike' na kurason ni kulot i rosa yan a'paka'. Este na lisayon flores ma å'ågang nu i Chamorro "kadena di amot". Ha nå'i si Francisco i palao'an na estrangheru, ni pinacha gof didok ni kariñosu yan gairespetu na bihu yan i mikonsederasion na asagua-ña. Alos uttimos måsa i boka, ya chumocho i dos taotaomo'na kun gusto yan minagof. Anai esta i dos munhayan chumocho ma ripåra na chatta' chumocho i dos umasagua. Pues ma nå'i i bisita nu i fresko na ensaladan gollai. Uttimu, ma nå'i måsan påpåya yan madoya para u inettimuyi i fiesta. Ma ta'lo ma pasa i bahadot tuba. Malulok siha ta'lo i yi'os, ya ma ripåra i magåhet na minagof gi matan i dos åmko', maseha ånglo' i labios-ñiha sa' didide' kinanno'-ñiha put para u ma na'nahong i bisitan-ñiha. I dos yu'os pumåra ya ma pangpang i tiyan-ñiha gi bulachon-ñiha, lao umasodda' i atadok-ñiha ya sumiriosu i mata-ñiha. Mumå'å'ñao i dos umasagua na u guåha ti ha cho'gue o sino ti ha na'magof i estrangheru siha. Listo si Francisco ha faisen, "Kao siña mas in setbe hamyo?" Despasiusiu ma yengyong i ilon-ñiha i dos yu'os, ya despues mannå'i siñat i yi'os i isa. Gi minahngang i dos umasagua, desnek un hinetnon lechon gi me'nan-ñiha ginen i aire ni ma beste ni todu klasen manmange' na nengkanno' ni siña unu ha guifi. Despues mana'annok todu klasen gimen mansen manengheng yan mandikno na putahi siha na i gima' i manriku ha' na siña manmali'e'. Sinangani ni yi'os hulu yan lamlam, "Nahong esta ñålang-miyu. Tarehan-miyu på'go para en matrata kumu taotaomo'na hamyo." Gi tutuhon kulan duda i dos umasagua lao despues umumetde, tumekkon ya mannå'i grasia; lao put i ñiñalang-ñiha chumocho i dos kulan tåya' na manli'e' boka. Put i yomåhlao-ñiha i dos, adumidide' ha' ma nana'yan siha estaki håspok i dos. Anai makmåta i dos umasagua gi sigiente ogga'an, pine'lon-ñiha na ma guiguifi ha' este todu, lao mahngang i dos anai ma li'e' hayi magåhet todu i dos yu'os. Mansinangani ni dos yu'os na u ma fondo i isla påpa' gi tasi ya u fanmatai todu i taotao put i chinattao-ñiha yan tinaihinenggen-ñiha. "Hamyo ha' en masatba. Hanao para i yahulolo' gi sabana, ya cha'-miyu tumalaktåtåtte asta ki en li'e' i isa gi mapågåhes." Despues malingu i dos yu'os. Ha alulayi i dos umasagua humotde i sabana amanu i chinaddek-ñiha. Uma'åpo' kada råtu gi un baston ni ma usa entre siha i dos. Ma huhungok ha' gi tatten-ñiha i pakpak i lamlam yan i essalao i hilu. Alos uttimu, måtto i dos gi puntan i sabanan Lamlam anai ma siente na linao i tano', ya gi mina'å'ñao-ñiha i dos dumimu ya manaitai. Mediu diha di mayengyong i tano', ya despues todu kåtma. Si Måtta lumi'e' i isa gi langet. Tumalakpåpa' i dos umasagua, ya nina'tanges i dos anai ma li'e' i fottunan i bisinon-ñiha. Ma fondo i isla, lao minahinengang anai ma li'e' na despasiu kumahuhulo' ta'lo. Todu ayu siha i manamatungo' manmafa'gåsi. Guihi na mumento annok i dos yu'os gi me'nan-ñiha gi puntan i sabanan. Kumuentos i yi'os i hilu. "Francisco yan Måtta, Kao guåha dinisehan-miyu?" Ha hasso i dos para u ma gågao i yi'os para u na'na'lo i sengsong yan i bisinon-ñiha siha, lao ma siente na kulan ma kuestiotiona i minalago' i dos yu'os. Pues kumuentos si Francisco para guiya yan i asagua-ña. "Un na'libri ham. Håfa taimanu para in mas sumetbe hamyo?" Mampinacha ni gineftao kurason-ñiha, umakonfotme i dos yu'os para u na'libianu i tehtehnan na lina'la' i dos umasagua. Ilek-ña i yi'os i isa, "I yi'os i manglo' yan i napu un nina'i famagu'on ginen meggai na lugat ni manchågo'. Yanggen manmåtto', fa'nå'gue siha para u fanyo'åse', geftao, yan u fanmangguaiya taiguenao iya hamyo, Francisco yan Måtta." Pues maloffan na i famagu'on i tano' manmåtto Guåhan para u ma tungo' yine'åse' yan rinespetu ni todus hit debi di u ta fa'nu'i estrangheru siha yan para kada unu giya hita. Pues magåhet este asta på'go ha' na tiempo i taotao Guåhan ma saluluda estrangheru kumu manmafa'taotaomo'na siha. == Rifirensia == * Strauch, Edward H (1989). Folktales From Guam/ Estorihan Taotao Guam: Bilingual-Bicultural Education Program. snua73e0gktsiejyyztd9u10uujxuvd Lhahmot 0 3898 24848 22598 2026-11-03T14:14:26Z Таёжный лес 15857 24848 wikitext text/x-wiki '''Lhahmot''' tori mu goro gasa me rra pe wa za, ara nama lesa dase rin pet goi nu mas za zahrew neme zharte. {{stub}} {{delete|gibberish, not in Chamorro}} 7gtpsgjtzv0xedluf931qn0gezphc2c Riau 0 5973 24845 24323 2026-11-03T14:05:16Z Таёжный лес 15857 24845 wikitext text/x-wiki tRiau i probinsia giya Indonesia na gaige gi bandan kattan gi talo' na islan Sumatra. Pekanbaru i kabisera ini na probinsia. {{delete|in Batak Toba, not in Chamorro}} dylu671gri5noj3jsifa89zymxd87lj 24850 24845 2026-11-03T14:19:10Z Таёжный лес 15857 24850 wikitext text/x-wiki tRiau i probinsia giya Indonesia na gaige gi bandan kattan gi talo' na islan Sumatra. Pekanbaru i kabisera ini na probinsia. ekiyqvhsbce2dt87engc8hecy1b6ftn