ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 5966 1582104 1576501 2026-05-08T08:02:08Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582104 wikitext text/x-wiki {{نامەی ڕوونکردنەوە|ھۆزی جاف|جاف (ڕوونکردنەوە)}} '''جاف''' (بەکوردی: جاف؛ هەروەها جافان، جابان، جەفاکێش) گەورەترین هۆزی کوردە کە بە خێڵ ناسراوە، لە ناوچە سنوورییەکانی ئێران و عێراق دەژی. دڵیان لە نێوان کەرکوک تا مهاباد.<ref name="usmap1944">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Archibald Roosevelt|بەستەری نووسەر=Archibald Roosevelt|ڕێکەوت=١٩٤٤|سەردێڕ=Kurdish tribal map of Iraq : showing the Iraq portion of Kurdistan and the major Kurdish tribal divisions within Iraq.|ناونیشان=https://brbl-dl.library.yale.edu/vufind/Record/4172047|بڵاوکەرەوە=[[Yale University]]}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hamzeh’ee|یەکەم=M. Reza Fariborz|ڕێکەوت=٢٠٠٨|سەردێڕ=Jaf|ناونیشان=http://www.iranicaonline.org/articles/jaf|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Iranica Online}}</ref> خێڵەکە زۆرینە پابەندن بە مەکتەبی شافیعی لەگەڵ زۆرێک لە شوێنکەوتوانی نەقشبەندی .<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hamzeh’ee|یەکەم=M. Reza Fariborz|ڕێکەوت=٢٠٠٨|سەردێڕ=Jaf|ناونیشان=http://www.iranicaonline.org/articles/jaf|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Iranica Online}}</ref> لە ساڵی ١١١٤ لە لایەن زاهیر بەگی جافەوە دووبارە هاتونەتەوە کوردستانی باشور، سەرکردە گرنگەکانی تر بریتی بوون لە محەمەد پاشا جاف عەبدوڵا پاشا محمود پاشا وەسمان پاشا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Jaff family, Jaff Tribe, and Kurdistan|ناونیشان=http://revistakuadro.com/jaff-family-jaff-tribe-and-kurdistan/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201127204939/http://revistakuadro.com/jaff-family-jaff-tribe-and-kurdistan/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Revista Kuadro|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=A Brief Reading About Jaff Tribe|ناونیشان=https://zivmagazine.com/2015/06/01/a-brief-reading-about-jaff-tribe|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=zivmagazine.com|بڵاوکەرەوە=Zîv Kurdish Mosaic|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200918210855/https://zivmagazine.com/2015/06/01/a-brief-reading-about-jaff-tribe/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> خاتوون ئادێلە، عوسمان پاشا جاف و مەحمود پاشا جاف، ماڵی باوباپیرانیان قەڵای شێروانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Jaff family, Jaff Tribe, and Kurdistan|ناونیشان=https://bizarro.fm/2019/04/jaff-family-jaff-tribe-and-kurdistan/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190404195843/https://bizarro.fm/2019/04/jaff-family-jaff-tribe-and-kurdistan/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=bizarro.fm|بڵاوکەرەوە=Bizarro FM|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Develan monumento a Mohamed Pasha Jaff en Tlalpan|ناونیشان=https://noticieros.televisa.com/mexico-df/develan-monumento-mohamed-pasha-jaff-tlalpan/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=noticieros.televisa.com|بڵاوکەرەوە=Noticieros Televisa|زمان=es|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200818121431/https://noticieros.televisa.com/mexico-df/develan-monumento-mohamed-pasha-jaff-tlalpan/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Hanna Jaff vive un amor 'real'|ناونیشان=https://www.elimparcial.com/tijuana/tijuana/Hanna-Jaff-vive-un-amor-real-20200622-0011.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=elimparcial.com|بڵاوکەرەوە=El Imparcial|زمان=es}}</ref> ئیمپراتۆریەتی عوسمانی لە ساڵانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Hanna and Harry: A Mexican Netflix Reality Star Will Soon Marry Into the British Royal Family|ناونیشان=https://www.nbcsandiego.com/entertainment/entertainment-news/hanna-and-harry-a-mexican-netflix-reality-star-will-soon-marry-into-the-british-royal-family/2347435/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=nbcsandiego.com|بڵاوکەرەوە=NBC San Diego|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Hanna Jaff pospone su boda con aristócrata inglés|ناونیشان=https://www.revistaclase.mx/gente-con-clase/hanna-jaff-pospone-su-boda-con-aristocrata-ingles|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=revistaclase.mx|بڵاوکەرەوە=Revista Clase|زمان=es}}</ref> ١٧٠٠ ناوی پاشا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=La tribu jaff en la actualidad|ناونیشان=https://www.altonivel.com.mx/estilo-de-vida/la-tribu-jaff-en-la-actualidad-58115/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=altonivel.com.mx|بڵاوکەرەوە=Alto Nivel|زمان=es}}</ref> کە نازناوێکی بەرزی پێبەخشیون. ئەوان گەورەترین عەشیرەتی کوردن لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە نزیکەی ٤ ملیۆن کەس و بە زمانی بابانی سۆرانی دەزانن. تا ساڵانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Kurdish woman plans to run for seat in Mexican Congress|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/interview/e11ef849-33b2-4388-9764-9ec904f5a2e6/kurdish-woman-plans-to-run-for-seat-in-mexican-congress|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=kurdistan24.net|بڵاوکەرەوە=Kurdistan 24|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mirwaisi|یەکەم=Hamma F.|سەردێڕ=Return of the Medes: An Analysis of Iranian History|بڵاوکەرەوە=Wheatmark, Inc.|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨١٦٠٤٩٤٤٤٩٥|پەڕەکان=٣٣٠}}</ref> ١٨٦٠ حوکمڕانی میرنشینی ئەردەڵانیان کردووە.<ref name=":03">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hamzeh’ee|یەکەم=M. Reza Fariborz|ڕێکەوت=٢٠٠٨|سەردێڕ=Jaf|ناونیشان=http://www.iranicaonline.org/articles/jaf|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Iranica Online}}</ref> == دابەشبوونی جوگرافی == هۆزی جاف لەم شار و شارۆچکانەدا دەژین: هەڵەبجە،شارەزوور ، گەرمیان ، کەرکوک ، سلێمانی، ڕوانسەر، سنە، جوانرۆ، سەلاسی باوەجانی، مهاباد،کرماشان،پاوە ،هەولێر، زانکێن.<ref name=":04">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hamzeh’ee|یەکەم=M. Reza Fariborz|ڕێکەوت=٢٠٠٨|سەردێڕ=Jaf|ناونیشان=http://www.iranicaonline.org/articles/jaf|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Iranica Online}}</ref><ref name="usmap19442">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Archibald Roosevelt|بەستەری نووسەر=Archibald Roosevelt|ڕێکەوت=١٩٤٤|سەردێڕ=Kurdish tribal map of Iraq : showing the Iraq portion of Kurdistan and the major Kurdish tribal divisions within Iraq.|ناونیشان=https://brbl-dl.library.yale.edu/vufind/Record/4172047|بڵاوکەرەوە=[[Yale University]]}}</ref><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=Country Policy and Information Note Iraq: Blood feuds|ناونیشان=https://www.justice.gov/eoir/page/file/995226/download|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|بڵاوکەرەوە=[[United States Department of Justice]]|پەڕەکان=١٤–١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191220220734/https://www.justice.gov/eoir/page/file/995226/download|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref> == مێژوو == ڕۆژئاوا پەیوەندییەکانی لەگەڵ هۆزی جاف لە جەنگی جیهانی یەکەمدا دەستپێکرد، کاتێک ئیلی بانیستەر سۆان پەیوەندی دروستکرد. دوای شەڕ، عەشیرەتەکە دژی شێخ مەحمود بەرزنجی وەستایەوە، هەروەها بە شکستی بەریتانیا لە پێدانی ئۆتۆنۆمی کورد لە عێراق.<ref name="Tripp2007p33-34">Tripp, Charles. ''A History of Iraq''. Cambridge Press, 2007. Page 33-34</ref> لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا، هۆزەکە یەک لەسەر نۆی عێراقیان کۆنترۆڵکرد و سیستەمی پەیوەندییەکانی وڵاتەکەیان کۆنترۆڵکرد. لە ساڵی ١٩٣٣ نزیکەی ١٠٠ هەزار تفەنگ لە دەستی ئەو عەشیرەتەدا بوو، بە پێچەوانەی تاکە ١٥ هەزار تفەنگ لەلایەن عێراقی تازە دامەزراوەوە. لەم ماوەیەدا هۆزەکە دانیشتوو بوون.<ref name=":12">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٢٠١٧|سەردێڕ=Country Policy and Information Note Iraq: Blood feuds|ناونیشان=https://www.justice.gov/eoir/page/file/995226/download|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|بڵاوکەرەوە=[[United States Department of Justice]]|پەڕەکان=١٤–١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191220220734/https://www.justice.gov/eoir/page/file/995226/download|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref> == ئەندامانی دیار == '''سەرکردە و سیاسەتمەداران''' * محەممەد پاشا جاف، پاشای کورد و سەرۆکی باڵای عەشیرەتی جاف، لە ساڵی ١٧٣٤ [[قەڵای شێروانە]] دروست دەکات. * حەزرەتی مەولانا خالیدی نەقشبەندی. لە تیرەی میکائیڵی هۆزی جاف. ڕێبەری تەریقەتی نەقشبەندی بووە لە تەواوی جیهان تەنها لە ناوچەی سلێمانی ١٢هەزار دەروێشی هەبووە. * عوسمان پاشا جاف، (لەدایکبووی ١٨٤٦) پادشای کورد، سەرکردەی عەشیرەتی جاف، هاوسەرگیری لەگەڵ ئادێلا خانمی عەشیرەتی ئەردەڵانی کۆن کردووە.<ref>Tarih :17/N /1312 (Hicrî) Dosya No :35 Gömlek No :1312 Fon Kodu :İ..HUS.mm</ref> * ئادێلا جاف (١٨٤٧-١٩٢٤)، لەلایەن ئینگلیزەکانەوە بە شازادەی ئازاکان ناودەبرا؛ هاوسەرگیری لەگەڵ شای کورد عوسمان پاشا جاف کردووە، بە ڕۆڵی لە ناوچەکەدا بەناوبانگ بووە، واتە لە سەردەمی شیخ مەحموود ئەلجاف حەفید. * [[ئەحمەد موختار جاف]] (١٨٩٨-١٩٣٤)، ئەندامی پەرلەمانی عێراق و سەرۆکی شارەوانی هەڵەبجە بووە. * نەوزاد داود بەگ جاف (ناسراو بە نۆزاد داود فەتاح ئەلجاف)، سەرۆکی کەناری باکووری عێراق و سەرۆکی عەشیرەتی جاف.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی ئایاری ٢٠١٤|سەردێڕ=North Bank "in Good Position for Growth"|ناونیشان=http://www.iraq-businessnews.com/2014/05/31/north-bank-in-good-position-for-growth/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Iraq Business News|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529130241/http://www.iraq-businessnews.com/2014/05/31/north-bank-in-good-position-for-growth/|url-status=dead}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٢|سەردێڕ="Don't miss out, be a pioneer"|ناونیشان=http://www.theworldfolio.com/news/nozad-dawood-fattah-al-jaff-chairman-of-north-bank-kurdistan-n1671/1671/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=The Worldfolio|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=La tribu Jaff en la actualidad|ناونیشان=https://www.altonivel.com.mx/estilo-de-vida/la-tribu-jaff-en-la-actualidad-58115/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=The Worldfolio|زمان=es}}</ref> * ئەکرەم حەمید بەگزادە جاف، سەرکردەیەکی کورد و سیاسەتمەدار و وەزیری پێشووی کشتوکاڵ لە عێراق. هەمزه اسعد جاف لەدایك بووی سالی ١٩٧٤ی گوندی بۆگد، مامۆستا و ناوداري كورد. خاوەنی دەیان كتێبي سیاسي و وانەبێژییه. * [[ھانا جاف]] (لەدایکبووی ١٩٨٦)، لەدایکبوی ئەمریکی مەکسیکی-کورد کە سیاسەتمەدار و خێرخواز و نووسەر و [[وتەبێژ]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://us.hola.com/royals/20200305fla4n4rxxb/hanna-jaff-latina-british-royal|سەردێڕ=Meet Hanna Jaff, the Latina who'll soon be part of the British royal family|ئیش=HOLA!|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.vogue.mx/estilo-de-vida/articulo/hanna-jaff-la-mexicana-que-sera-integrante-de-la-familia-real-inglesa|سەردێڕ=Hanna Jaff, la mexicana que formará parte de la familia real inglesa|ئیش=Vogue|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|زمان=es}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.cosmopolitan.com.mx/celebridades/filantropa-mexicana-se-casara-con-un-miembro-de-la-realeza-inglesa/|سەردێڕ=Filántropa mexicana se casará con un miembro de la realeza inglesa|ئیش=Cosmopolitan|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|زمان=es|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی نیسانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200401013748/https://www.cosmopolitan.com.mx/celebridades/filantropa-mexicana-se-casara-con-un-miembro-de-la-realeza-inglesa/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> '''هونەرمەندان، شاعیران، گۆرانیبێژ''' * خانەیی قوبادی جاف (نزیکەی ١٧٠٠-١٧٥٩)، شاعیرێکی سەدەی ١٨ی جاف.<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/kana-qobadi-poet ḴĀNĀ QOBĀDI], ''Encyclopedia Iranica'', accessed December 1, 2012</ref> * نالی جاف (1797 یان 1800-1855 یان 1856)، شاعیر کە بەشداری کرد لە کردنی زمانی ئەدەبی سۆرانی باشووری کوردستان.<ref name="Iranica">[[Keith Hitchins]], "NALÎ" in Encyclaopedia Iranica</ref> * مەولەوی تاوگۆزی (١٨٠٦-١٨٨٦) * عەبدوڵڵا گۆران جاف (١٩٠٤-١٩٦٢). * [[تارا جاف]] (لەدایکبووی ١٩٥٨)، گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەنی پسپۆڕی چەپکە گوڵ.<ref name="BBC">[http://www.bbc.co.uk/radio3/world/onyourstreet/mstara1.shtml World on Your Street], BBC Radio 3.</ref> '''زانایان و ئەکادیمیەکان''' * فێرێدون بیگلاری (لەدایکبووی ١٩٧٠)، شوێنەوارناس و کۆڕاتۆری مۆزەخانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fereidoun Biglari|ناونیشان=http://scholar.google.com/citations?user=E-Ec6lIAAAAJ&hl=en|وێبگە=scholar.google.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://web.archive.org/web/20120226105850/http://www.jaff.biz/area%20of%20residence.htm زێدی جاف و بەشە سەرەکییەکانیان] * [http://www.kurdipedia.org/recordlog.aspx?lng=22&id=2013102418434592432 تیرەکانی عەشیرەتی جاف] {{کۆڵکە}} {{ھۆزەکان و عەشیرەتەکانی کورد}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Jaf}} [[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] [[پۆل:جاف]] a16unv2ivz7ony2kfbc5vp17g9jatmx 0 7470 1581953 1581675 2026-05-07T12:05:55Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581953 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''ئەفسانە''' ئەو چیرۆکەیە کە لە بەستێنێکی مێژووییدا دانراوە بەڵام داگری پێکھێنەگەلی خەیاڵی و نامێژوویییە. ئەفسانەکان ئەو چیرۆکە زۆر کۆنانەن کە بەڵگە بۆ سەلماندیان نییە. ئەفسانە و [[ئوستوورە]] زۆر لە یەک نزیکن. ==بنەچە و سەرچاوە== [[پەڕگە:Holger danske.jpg|وێنۆک|٢٥٠x٢٥٠پێکسڵ|[[ھۆڵگەر دانسکە]]، کەسایەتییەکی ئەفسانەیی]] «Legend» [[وشەی قەرز|وشەیەکی قەرزە]] لە [[فەڕەنسیی کۆن|فەڕەنسیی کۆنەوە]] کە لە دەوروبەری ١٣٤٠ چووەتە ناو بەکارھێنانی [[ئینگلیزی]]یەوە. ناوی فەڕەنسیی کۆنی «لێژاند» لە «لیجێندا»ی [[لاتینیی سەدەکانی ناوین|لاتینیی سەدەکانی ناوین]] وەرگیراوە.<ref>''[[Oxford English Dictionary]]'', s.v. "legend"</ref> لە بەکارھێنانی سەرەتاییی زمانی ئینگلیزیدا، وشەکە ئاماژەی بە گێڕانەوەی ڕووداوێک دەکرد. وشەی «legendary» لە بنەڕەتدا ناوێک بوو (لە ١٥١٠کاندا ناسێنرا) بە واتای کۆمەڵە یان دەستەیەکی ئەفسانەکان.<ref name="etymonline">{{OEtymD|legendary|accessdate=10 June 2013}}</ref><ref>{{MerriamWebsterDictionary|legendry}}</ref> ئەم وشەیە گۆڕا بۆ «ئەفسانەگەری»، و «ئەفسانەیی» بوو بە شێوەی ئاوەڵناو.<ref name="etymonline" /> تا ساڵی ١٦١٣، [[پرۆتێستانت]]ە ئینگلیزی ئاخێوەکان دەستیان کرد بە بەکارھێنانی وشەکە کاتێک دەیانویست ئاماژە بەوە بکەن کە ڕووداوێک (بەتایبەتی چیرۆکی ھەر [[پیرۆز|پیرۆزێکی]] دانپێنەنراو لە «[[کردەوە و ئاسەوارەکان|کردەوە و ئاسەوارەکان]]»ی [[جۆن فۆکس]]دا) خەیاڵییە. بەم شێوەیە، «ئەفسانە» واتا نوێیەکانی وەک «بەڵگە نەکراو» و «[[wikt:spurious|پڕوپووچ]]»ی بەدەست ھێنا، کە لە واتای «[[ساڵنامە]]» جیای دەکاتەوە.<ref>Patrick Collinson. ''Elizabethans'', "Truth and Legend: The Veracity of John Foxe's Book of Martyrs" 2003:151–77, balances the authentic records and rhetorical presentation of Foxe's ''Acts and Monuments'', itself a mighty force of Protestant legend-making. Sherry L. Reames, ''The Legenda Aurea: a reexamination of its paradoxical history'', 1985, examines the "Renaissance verdict" on the Legenda, and its wider influence in skeptical approaches to Catholic [[hagiography]] in general.</ref> لە ١٨٦٦دا، [[جەیکۆب گریم]] چیرۆکی پەرییانی وەک «شیعری، ئەفسانە مێژوویی» وەسف کرد.<ref>''Das Märchen ist poetischer, die Sage, historischer'', quoted at the commencement of Tangherlini's survey of legend scholarship (Tangherlini 1990:371)</ref> زانا سەرەتایییەکانی وەک [[کارڵ وێھران]]<ref>Wehrhan ''Die Sage'' (Leipzig) 1908.</ref> [[فریدریش ڕانکێ]]<ref>Ranke, "Grundfragen der Volkssagen Forshung", in Leander Petzoldt (ed.), ''Vergleichende Sagenforschung'' 1971:1–20, noted by Tangherlini 1990.</ref> و [[ویڵ ئێریچ پێوکێرت]]<ref>Peuckert, ''Sagen'' (Munich: E Schmidt) 1965.</ref> شوێن نموونەکەی گریم کەوتن لە تیشک خستنە سەر تەنھا گێڕانەوەی وێژەیی، شێوازێک کە بەتایبەتی دوای ١٩٦٠کان دەوڵەمەندتر بوو،<ref>This was stimulated in part, Tangherlini suggests, by the 1962 congress of the International Society for Folk Narrative Research.</ref> بە چارەسەرکردنی پرسیارەکانی پەیوەست بە نواندن و تێڕوانینە مرۆڤناسی و دەروونییەکان کە لە ڕەچاوکردنی چوارچێوەی کۆمەڵایەتیی ئەفسانەکاندا دابین کراون. پرسیارەکانی پۆلێنکردنی ئەفسانەکان، بە ھیوای کۆکردنەوەی زنجیرەیەک پۆلی لەسەر بنەمای ناوەڕۆک لەسەر ھێڵی [[ئارنێ–تۆمپسۆن|پێڕستی چیرۆکی میللیی ئارنێ–تۆمپسۆن]]، بووە ھۆی گەڕان بەدوای تێکەڵەیەکی نوێی فراوانتردا. لە ھەوڵێکی سەرەتاییدا بۆ پێناسەکردنی ھەندێک پرسیاری سەرەتایی کە لە کاتی لێکۆڵینەوە لە چیرۆکە میللییەکاندا کاریگەر بوون، [[فریدریش ڕانکێ]] لە ١٩٢٥دا<ref>Ranke, "Grundfragen der Volkssagenforschung", ''Niederdeutsche Zeitschrift für Volkskunde'' '''3''' (1925, reprinted 1969)</ref> ئەفسانەی میللیی وەک «گێڕانەوەیەکی باو بە ناوەڕۆکێکی خەیاڵیی ناڕاستی بابەتییانە» وەسف کرد، پێگەیەکی ڕەتکەرەوە کە دواتر تا ڕادەیەکی زۆر دەستبەرداری بوون.<ref>Charles L. Perdue Jt., reviewing [[Linda Dégh]] and Andrew Vászony's essay "The crack on the red goblet or truth and the modern legend" in Richard M. Dorson, ed. ''Folklore in the Modern World'', (The Hague: Mouton 1978), in ''The Journal of American Folklore'' '''93''' No. 369 (July–September 1980:367), remarked on Ranke's definition, criticized in the essay, as a "dead issue". A more recent examination of the balance between oral performance and literal truth at work in legends forms Gillian Bennett's chapter "Legend: Performance and Truth" in Gillian Bennett and Paul Smith, eds. ''Contemporary Legend'' (Garland) 1996:17–40.</ref> بە بەراورد لەگەڵ چیرۆکی میللیی زۆر ڕێکخراو، ئەفسانە تا ڕادەیەک بێشێوەیە، [[ھێلموت دی بوور]] لە ١٩٢٨دا ئاماژەی پێ کردووە.<ref>de Boor, "Märchenforschung", ''Zeitschrift für Deutschkunde'' '''42''' 1928:563–81.</ref> ناوەڕۆکی گێڕانەوەی ئەفسانە بە شێوەیەکی واقیعییە، نەک تەنزی چیرۆکی میللی؛<ref>[[Lutz Röhrich]], ''Märchen und Wirklichkeit: Eine volkskundliche Untersuchung'' (Wiesbaden: Steiner Verlag) 1956:9–26.</ref> ویلھێلم ھایسکە<ref>Heiske, "Das Märchen ist poetischer, die Sage, historischer: Versuch einer Kritik", ''Deutschunterricht'''''14''' 1962:69–75.</ref> ئاماژەی بە لێکچوونی مۆتیفەکان لە ئەفسانە و چیرۆکی میللیدا کرد و گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە، سەرەڕای شێوە واقیعییەکەی، ئەفسانە لە چیرۆکی میللی مێژووییتر نییە. لە «پێشەکییەک بۆ زانستی مێژوو» (١٩٢٨)، [[ئێرنست بێرنھایم]] جەختی لەوە کردەوە کە ئەفسانە تەنھا دەنگۆیەکی لەمێژینەیە.<ref>Bernheim, ''Einleitung in der Geschichtswissenschaft''(Berlin: de Gruyter) 1928.</ref> [[گۆردۆن ئاڵپۆرت]] توانای مانەوەی ھەندێک دەنگۆی بۆ ئەو بارودۆخە کولتوورییە بەردەوامەی مێشک گەڕاندەوە کە تێیدا بەرجەستە دەبن و کۆ دەبنەوە؛<ref>Allport, ''The Psychology of Rumor'' (New York: Holt, Rinehart) 1947:164.</ref> بەم شێوەیە «[[ئەفسانەی شارستانی|ئەفسانە شارستانییەکان]]» تایبەتمەندییەکی دەنگۆن.<ref>[[Bengt af Klintberg]], "Folksägner i dag" ''Fataburen'' 1976:269–96.</ref> کاتێک ویلیام ھیوو جانسن پێشنیاری کرد ئەو ئەفسانانەی کە بە خێرایی ون دەبن «ئەفسانە کورتخایەنەکان» بن و ئەوانەی بەردەوامن ناویان بنرێت «ئەفسانە درێژخایەنەکان»، جیاوازیی نێوان ئەفسانە و دەنگۆ بە شێوەیەکی کاریگەر لەناو چوو، تانگەرلینی گەیشتە ئەم ئەنجامە.<ref>William Hugh Jansen, "Legend: oral tradition in the modern experience", ''Folklore Today, A Festschrift for Richard M. Dorson'' (Bloomington: Indiana University Press) 1972:265–72, noted in Tangherlini 1990:375.</ref> ==لیجێندای مەسیحی== لە واتایەکی بەرتەسکی مەسیحیدا، «لیجێندا» («ئەو شتانەی کە دەبێت بخوێنرێنەوە [لە ڕۆژێکی دیاریکراودا، لە کڵێسادا]») گێڕانەوەی [[ژیاننامەی پیرۆزان]] بوون، کە زۆربەی جار لە پەرتووکێکی ئەفسانەدا کۆ دەکرانەوە. لەبەر ئەوەی ژیانی پیرۆزان زۆربەی جار لە زۆر چیرۆکی پەرچوودا جێیان دەبووەوە، «ئەفسانە»، لە واتایەکی فراوانتردا، ئاماژە بوو بۆ ھەر چیرۆکێک کە لە چوارچێوەیەکی مێژووییدا بێت، بەڵام توخمە سەروو سروشتی، خودایی یان خەیاڵییەکانی تێدا بێت.<ref>[http://www.newadvent.org/cathen/09121a.htm ''Literary or Profane Legends''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100611064242/http://www.newadvent.org/cathen/09121a.htm |date=2010-06-11 }}. Catholic Encyclopedia.</ref> ==نەریتی زارەکی== {{وتاری سەرەکی|نەریتی زارەکی}} [[نەریتی زارەکی|ئەو مێژووەی بە زارەکی پارێزراوە]] لە ڕێگەی چەندین نەوەوە، زۆربەی جار بە تێپەڕبوونی کات شێوەیەکی زیاتر [[مێژووی گێڕانەوەیی|گێڕانەوەیی]] یان [[ئەفسانە|ئەفسانەیی]] وەردەگرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Vansina |یەکەم=Jan |سەردێڕ=Oral tradition as history |بڵاوکەرەوە=University of Wisconsin Press |ساڵ=١٩٨٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٩-١٠٢١٣-٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=A-CVBVzZwmAC&dq=oral+tradition+as+history&pg=PR5}}</ref> بۆ نموونە [[ئیمپراتۆرییەتی کیتارا|نەریتە زارەکییەکانی دەریاچە گەورەکانی ئەفریقا]]. == پێڕستی ئەفسانە کوردییەکان == * [[کوڕ سەیاێ|ئەفسانەی کوڕ سەیاێ]] * [[ئەفسانەی زرێوار]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|فیلم|وێژە|وڵاتەکان|زانست|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Legends}} [[پۆل:فۆلکلۆر]] [[پۆل:چیرۆکگێڕی]] [[پۆل:ئەفسانەکان]] bc0jjj3sp15xios5l1f3tz0fyfb3dwp 1581969 1581953 2026-05-07T15:00:16Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1581969 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''ئەفسانە''' ئەو چیرۆکەیە کە لە بەستێنێکی مێژووییدا دانراوە بەڵام داگری پێکھێنەگەلی خەیاڵی و نامێژوویییە. ئەفسانەکان ئەو چیرۆکە زۆر کۆنانەن کە بەڵگە بۆ سەلماندیان نییە. ئەفسانە و [[ئوستوورە]] زۆر لە یەک نزیکن. ==بنەچە و سەرچاوە== [[پەڕگە:Holger danske.jpg|وێنۆک|٢٥٠x٢٥٠پێکسڵ|[[ھۆڵگەر دانسکە]]، کەسایەتییەکی ئەفسانەیی]] «Legend» [[وشەی قەرز|وشەیەکی قەرزە]] لە [[فەڕەنسیی کۆن|فەڕەنسیی کۆنەوە]] کە لە دەوروبەری ١٣٤٠ چووەتە ناو بەکارھێنانی [[ئینگلیزی]]یەوە. ناوی فەڕەنسیی کۆنی «لێژاند» لە «لیجێندا»ی [[لاتینیی سەدەکانی ناوین|لاتینیی سەدەکانی ناوین]] وەرگیراوە.<ref>''[[Oxford English Dictionary]]'', s.v. "legend"</ref> لە بەکارھێنانی سەرەتاییی زمانی ئینگلیزیدا، وشەکە ئاماژەی بە گێڕانەوەی ڕووداوێک دەکرد. وشەی «legendary» لە بنەڕەتدا ناوێک بوو (لە ١٥١٠کاندا ناسێنرا) بە واتای کۆمەڵە یان دەستەیەکی ئەفسانەکان.<ref name="etymonline">{{OEtymD|legendary|accessdate=10 June 2013}}</ref><ref>{{MerriamWebsterDictionary|legendry}}</ref> ئەم وشەیە گۆڕا بۆ «ئەفسانەگەری»، و «ئەفسانەیی» بوو بە شێوەی ئاوەڵناو.<ref name="etymonline" /> تا ساڵی ١٦١٣، [[پرۆتێستانت]]ە ئینگلیزی ئاخێوەکان دەستیان کرد بە بەکارھێنانی وشەکە کاتێک دەیانویست ئاماژە بەوە بکەن کە ڕووداوێک (بەتایبەتی چیرۆکی ھەر [[پیرۆز|پیرۆزێکی]] دانپێنەنراو لە «[[کردەوە و ئاسەوارەکان|کردەوە و ئاسەوارەکان]]»ی [[جۆن فۆکس]]دا) خەیاڵییە. بەم شێوەیە، «ئەفسانە» واتا نوێیەکانی وەک «بەڵگە نەکراو» و «[[wikt:spurious|پڕوپووچ]]»ی بەدەست ھێنا، کە لە واتای «[[ساڵنامە]]» جیای دەکاتەوە.<ref>Patrick Collinson. ''Elizabethans'', "Truth and Legend: The Veracity of John Foxe's Book of Martyrs" 2003:151–77, balances the authentic records and rhetorical presentation of Foxe's ''Acts and Monuments'', itself a mighty force of Protestant legend-making. Sherry L. Reames, ''The Legenda Aurea: a reexamination of its paradoxical history'', 1985, examines the "Renaissance verdict" on the Legenda, and its wider influence in skeptical approaches to Catholic [[hagiography]] in general.</ref> لە ١٨٦٦دا، [[جەیکۆب گریم]] چیرۆکی پەرییانی وەک «شیعری، ئەفسانە مێژوویی» وەسف کرد.<ref>''Das Märchen ist poetischer, die Sage, historischer'', quoted at the commencement of Tangherlini's survey of legend scholarship (Tangherlini 1990:371)</ref> زانا سەرەتایییەکانی وەک [[کارڵ وێھران]]<ref>Wehrhan ''Die Sage'' (Leipzig) 1908.</ref> [[فریدریش ڕانکێ]]<ref>Ranke, "Grundfragen der Volkssagen Forshung", in Leander Petzoldt (ed.), ''Vergleichende Sagenforschung'' 1971:1–20, noted by Tangherlini 1990.</ref> و [[ویڵ ئێریچ پێوکێرت]]<ref>Peuckert, ''Sagen'' (Munich: E Schmidt) 1965.</ref> شوێن نموونەکەی گریم کەوتن لە تیشک خستنە سەر تەنھا گێڕانەوەی وێژەیی، شێوازێک کە بەتایبەتی دوای ١٩٦٠کان دەوڵەمەندتر بوو،<ref>This was stimulated in part, Tangherlini suggests, by the 1962 congress of the International Society for Folk Narrative Research.</ref> بە چارەسەرکردنی پرسیارەکانی پەیوەست بە نواندن و تێڕوانینە مرۆڤناسی و دەروونییەکان کە لە ڕەچاوکردنی چوارچێوەی کۆمەڵایەتیی ئەفسانەکاندا دابین کراون. پرسیارەکانی پۆلێنکردنی ئەفسانەکان، بە ھیوای کۆکردنەوەی زنجیرەیەک پۆلی لەسەر بنەمای ناوەڕۆک لەسەر ھێڵی [[ئارنێ–تۆمپسۆن|پێڕستی چیرۆکی میللیی ئارنێ–تۆمپسۆن]]، بووە ھۆی گەڕان بەدوای تێکەڵەیەکی نوێی فراوانتردا. لە ھەوڵێکی سەرەتاییدا بۆ پێناسەکردنی ھەندێک پرسیاری سەرەتایی کە لە کاتی لێکۆڵینەوە لە چیرۆکە میللییەکاندا کاریگەر بوون، [[فریدریش ڕانکێ]] لە ١٩٢٥دا<ref>Ranke, "Grundfragen der Volkssagenforschung", ''Niederdeutsche Zeitschrift für Volkskunde'' '''3''' (1925, reprinted 1969)</ref> ئەفسانەی میللیی وەک «گێڕانەوەیەکی باو بە ناوەڕۆکێکی خەیاڵیی ناڕاستی بابەتییانە» وەسف کرد، پێگەیەکی ڕەتکەرەوە کە دواتر تا ڕادەیەکی زۆر دەستبەرداری بوون.<ref>Charles L. Perdue Jt., reviewing [[Linda Dégh]] and Andrew Vászony's essay "The crack on the red goblet or truth and the modern legend" in Richard M. Dorson, ed. ''Folklore in the Modern World'', (The Hague: Mouton 1978), in ''The Journal of American Folklore'' '''93''' No. 369 (July–September 1980:367), remarked on Ranke's definition, criticized in the essay, as a "dead issue". A more recent examination of the balance between oral performance and literal truth at work in legends forms Gillian Bennett's chapter "Legend: Performance and Truth" in Gillian Bennett and Paul Smith, eds. ''Contemporary Legend'' (Garland) 1996:17–40.</ref> بە بەراورد لەگەڵ چیرۆکی میللیی زۆر ڕێکخراو، ئەفسانە تا ڕادەیەک بێشێوەیە، [[ھێلموت دی بوور]] لە ١٩٢٨دا ئاماژەی پێ کردووە.<ref>de Boor, "Märchenforschung", ''Zeitschrift für Deutschkunde'' '''42''' 1928:563–81.</ref> ناوەڕۆکی گێڕانەوەی ئەفسانە بە شێوەیەکی واقیعییە، نەک تەنزی چیرۆکی میللی؛<ref>[[Lutz Röhrich]], ''Märchen und Wirklichkeit: Eine volkskundliche Untersuchung'' (Wiesbaden: Steiner Verlag) 1956:9–26.</ref> ویلھێلم ھایسکە<ref>Heiske, "Das Märchen ist poetischer, die Sage, historischer: Versuch einer Kritik", ''Deutschunterricht'''''14''' 1962:69–75.</ref> ئاماژەی بە لێکچوونی مۆتیفەکان لە ئەفسانە و چیرۆکی میللیدا کرد و گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە، سەرەڕای شێوە واقیعییەکەی، ئەفسانە لە چیرۆکی میللی مێژووییتر نییە. لە «پێشەکییەک بۆ زانستی مێژوو» (١٩٢٨)، [[ئێرنست بێرنھایم]] جەختی لەوە کردەوە کە ئەفسانە تەنھا دەنگۆیەکی لەمێژینەیە.<ref>Bernheim, ''Einleitung in der Geschichtswissenschaft''(Berlin: de Gruyter) 1928.</ref> [[گۆردۆن ئاڵپۆرت]] توانای مانەوەی ھەندێک دەنگۆی بۆ ئەو بارودۆخە کولتوورییە بەردەوامەی مێشک گەڕاندەوە کە تێیدا بەرجەستە دەبن و کۆ دەبنەوە؛<ref>Allport, ''The Psychology of Rumor'' (New York: Holt, Rinehart) 1947:164.</ref> بەم شێوەیە «[[ئەفسانەی شارستانی|ئەفسانە شارستانییەکان]]» تایبەتمەندییەکی دەنگۆن.<ref>[[Bengt af Klintberg]], "Folksägner i dag" ''Fataburen'' 1976:269–96.</ref> کاتێک ویلیام ھیوو جانسن پێشنیاری کرد ئەو ئەفسانانەی کە بە خێرایی ون دەبن «ئەفسانە کورتخایەنەکان» بن و ئەوانەی بەردەوامن ناویان بنرێت «ئەفسانە درێژخایەنەکان»، جیاوازیی نێوان ئەفسانە و دەنگۆ بە شێوەیەکی کاریگەر لەناو چوو، تانگەرلینی گەیشتە ئەم ئەنجامە.<ref>William Hugh Jansen, "Legend: oral tradition in the modern experience", ''Folklore Today, A Festschrift for Richard M. Dorson'' (Bloomington: Indiana University Press) 1972:265–72, noted in Tangherlini 1990:375.</ref> ==لیجێندای مەسیحی== لە واتایەکی بەرتەسکی مەسیحیدا، «لیجێندا» («ئەو شتانەی کە دەبێت بخوێنرێنەوە [لە ڕۆژێکی دیاریکراودا، لە کڵێسادا]») گێڕانەوەی [[ژیاننامەی پیرۆزان]] بوون، کە زۆربەی جار لە پەرتووکێکی ئەفسانەدا کۆ دەکرانەوە. لەبەر ئەوەی ژیانی پیرۆزان زۆربەی جار لە زۆر چیرۆکی پەرچوودا جێیان دەبووەوە، «ئەفسانە»، لە واتایەکی فراوانتردا، ئاماژە بوو بۆ ھەر چیرۆکێک کە لە چوارچێوەیەکی مێژووییدا بێت، بەڵام توخمە سەروو سروشتی، خودایی یان خەیاڵییەکانی تێدا بێت.<ref>[http://www.newadvent.org/cathen/09121a.htm ''Literary or Profane Legends''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100611064242/http://www.newadvent.org/cathen/09121a.htm |date=2010-06-11 }}. Catholic Encyclopedia.</ref> ==نەریتی زارەکی== {{وتاری سەرەکی|نەریتی زارەکی}} [[نەریتی زارەکی|ئەو مێژووەی بە زارەکی پارێزراوە]] لە ڕێگەی چەندین نەوەوە، زۆربەی جار بە تێپەڕبوونی کات شێوەیەکی زیاتر [[مێژووی گێڕانەوەیی|گێڕانەوەیی]] یان [[ئەفسانە|ئەفسانەیی]] وەردەگرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Vansina |یەکەم=Jan |سەردێڕ=Oral tradition as history |بڵاوکەرەوە=University of Wisconsin Press |ساڵ=١٩٨٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٩-١٠٢١٣-٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=A-CVBVzZwmAC&dq=oral+tradition+as+history&pg=PR5}}</ref> بۆ نموونە [[ئیمپراتۆرییەتی کیتارا|نەریتە زارەکییەکانی دەریاچە گەورەکانی ئەفریقا]]. == پێڕستی ئەفسانە کوردییەکان == * [[کوڕ سەیاێ|ئەفسانەی کوڕ سەیاێ]] * [[ئەفسانەی زرێوار]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|فیلم|وێژە|وڵاتەکان|زانست|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Legends}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:فۆلکلۆر]] [[پۆل:چیرۆکگێڕی]] [[پۆل:ئەفسانەکان]] hzy875fedmlyjo2ldku7wddfp93e3uu 1582038 1581969 2026-05-07T21:02:29Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1582038 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''ئەفسانە''' ئەو چیرۆکەیە کە لە بەستێنێکی مێژووییدا دانراوە بەڵام داگری پێکھێنەگەلی خەیاڵی و نامێژوویییە. ئەفسانەکان ئەو چیرۆکە زۆر کۆنانەن کە بەڵگە بۆ سەلماندیان نییە. ئەفسانە و [[ئوستوورە]] زۆر لە یەک نزیکن. ==بنەچە و سەرچاوە== [[پەڕگە:Holger danske.jpg|وێنۆک|٢٥٠x٢٥٠پێکسڵ|[[ھۆڵگەر دانسکە]]، کەسایەتییەکی ئەفسانەیی]] «Legend» [[وشەی قەرز|وشەیەکی قەرزە]] لە [[فەڕەنسیی کۆن|فەڕەنسیی کۆنەوە]] کە لە دەوروبەری ١٣٤٠ چووەتە ناو بەکارھێنانی [[ئینگلیزی]]یەوە. ناوی فەڕەنسیی کۆنی «لێژاند» لە «لیجێندا»ی [[لاتینیی سەدەکانی ناوین|لاتینیی سەدەکانی ناوین]] وەرگیراوە.<ref>''[[Oxford English Dictionary]]'', s.v. "legend"</ref> لە بەکارھێنانی سەرەتاییی زمانی ئینگلیزیدا، وشەکە ئاماژەی بە گێڕانەوەی ڕووداوێک دەکرد. وشەی «legendary» لە بنەڕەتدا ناوێک بوو (لە ١٥١٠کاندا ناسێنرا) بە واتای کۆمەڵە یان دەستەیەکی ئەفسانەکان.<ref name="etymonline">{{OEtymD|legendary|accessdate=10 June 2013}}</ref><ref>{{MerriamWebsterDictionary|legendry}}</ref> ئەم وشەیە گۆڕا بۆ «ئەفسانەگەری»، و «ئەفسانەیی» بوو بە شێوەی ئاوەڵناو.<ref name="etymonline" /> تا ساڵی ١٦١٣، [[پرۆتێستانت]]ە ئینگلیزی ئاخێوەکان دەستیان کرد بە بەکارھێنانی وشەکە کاتێک دەیانویست ئاماژە بەوە بکەن کە ڕووداوێک (بەتایبەتی چیرۆکی ھەر [[پیرۆز|پیرۆزێکی]] دانپێنەنراو لە «[[کردەوە و ئاسەوارەکان|کردەوە و ئاسەوارەکان]]»ی [[جۆن فۆکس]]دا) خەیاڵییە. بەم شێوەیە، «ئەفسانە» واتا نوێیەکانی وەک «بەڵگە نەکراو» و «[[wikt:spurious|پڕوپووچ]]»ی بەدەست ھێنا، کە لە واتای «[[ساڵنامە]]» جیای دەکاتەوە.<ref>Patrick Collinson. ''Elizabethans'', "Truth and Legend: The Veracity of John Foxe's Book of Martyrs" 2003:151–77, balances the authentic records and rhetorical presentation of Foxe's ''Acts and Monuments'', itself a mighty force of Protestant legend-making. Sherry L. Reames, ''The Legenda Aurea: a reexamination of its paradoxical history'', 1985, examines the "Renaissance verdict" on the Legenda, and its wider influence in skeptical approaches to Catholic [[hagiography]] in general.</ref> لە ١٨٦٦دا، [[جەیکۆب گریم]] چیرۆکی پەرییانی وەک «شیعری، ئەفسانە مێژوویی» وەسف کرد.<ref>''Das Märchen ist poetischer, die Sage, historischer'', quoted at the commencement of Tangherlini's survey of legend scholarship (Tangherlini 1990:371)</ref> زانا سەرەتایییەکانی وەک [[کارڵ وێھران]]<ref>Wehrhan ''Die Sage'' (Leipzig) 1908.</ref> [[فریدریش ڕانکێ]]<ref>Ranke, "Grundfragen der Volkssagen Forshung", in Leander Petzoldt (ed.), ''Vergleichende Sagenforschung'' 1971:1–20, noted by Tangherlini 1990.</ref> و [[ویڵ ئێریچ پێوکێرت]]<ref>Peuckert, ''Sagen'' (Munich: E Schmidt) 1965.</ref> شوێن نموونەکەی گریم کەوتن لە تیشک خستنە سەر تەنھا گێڕانەوەی وێژەیی، شێوازێک کە بەتایبەتی دوای ١٩٦٠کان دەوڵەمەندتر بوو،<ref>This was stimulated in part, Tangherlini suggests, by the 1962 congress of the International Society for Folk Narrative Research.</ref> بە چارەسەرکردنی پرسیارەکانی پەیوەست بە نواندن و تێڕوانینە مرۆڤناسی و دەروونییەکان کە لە ڕەچاوکردنی چوارچێوەی کۆمەڵایەتیی ئەفسانەکاندا دابین کراون. پرسیارەکانی پۆلێنکردنی ئەفسانەکان، بە ھیوای کۆکردنەوەی زنجیرەیەک پۆلی لەسەر بنەمای ناوەڕۆک لەسەر ھێڵی [[ئارنێ–تۆمپسۆن|پێڕستی چیرۆکی میللیی ئارنێ–تۆمپسۆن]]، بووە ھۆی گەڕان بەدوای تێکەڵەیەکی نوێی فراوانتردا. لە ھەوڵێکی سەرەتاییدا بۆ پێناسەکردنی ھەندێک پرسیاری سەرەتایی کە لە کاتی لێکۆڵینەوە لە چیرۆکە میللییەکاندا کاریگەر بوون، [[فریدریش ڕانکێ]] لە ١٩٢٥دا<ref>Ranke, "Grundfragen der Volkssagenforschung", ''Niederdeutsche Zeitschrift für Volkskunde'' '''3''' (1925, reprinted 1969)</ref> ئەفسانەی میللیی وەک «گێڕانەوەیەکی باو بە ناوەڕۆکێکی خەیاڵیی ناڕاستی بابەتییانە» وەسف کرد، پێگەیەکی ڕەتکەرەوە کە دواتر تا ڕادەیەکی زۆر دەستبەرداری بوون.<ref>Charles L. Perdue Jt., reviewing [[Linda Dégh]] and Andrew Vászony's essay "The crack on the red goblet or truth and the modern legend" in Richard M. Dorson, ed. ''Folklore in the Modern World'', (The Hague: Mouton 1978), in ''The Journal of American Folklore'' '''93''' No. 369 (July–September 1980:367), remarked on Ranke's definition, criticized in the essay, as a "dead issue". A more recent examination of the balance between oral performance and literal truth at work in legends forms Gillian Bennett's chapter "Legend: Performance and Truth" in Gillian Bennett and Paul Smith, eds. ''Contemporary Legend'' (Garland) 1996:17–40.</ref> بە بەراورد لەگەڵ چیرۆکی میللیی زۆر ڕێکخراو، ئەفسانە تا ڕادەیەک بێشێوەیە، [[ھێلموت دی بوور]] لە ١٩٢٨دا ئاماژەی پێ کردووە.<ref>de Boor, "Märchenforschung", ''Zeitschrift für Deutschkunde'' '''42''' 1928:563–81.</ref> ناوەڕۆکی گێڕانەوەی ئەفسانە بە شێوەیەکی واقیعییە، نەک تەنزی چیرۆکی میللی؛<ref>[[Lutz Röhrich]], ''Märchen und Wirklichkeit: Eine volkskundliche Untersuchung'' (Wiesbaden: Steiner Verlag) 1956:9–26.</ref> ویلھێلم ھایسکە<ref>Heiske, "Das Märchen ist poetischer, die Sage, historischer: Versuch einer Kritik", ''Deutschunterricht'''''14''' 1962:69–75.</ref> ئاماژەی بە لێکچوونی مۆتیفەکان لە ئەفسانە و چیرۆکی میللیدا کرد و گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە، سەرەڕای شێوە واقیعییەکەی، ئەفسانە لە چیرۆکی میللی مێژووییتر نییە. لە «پێشەکییەک بۆ زانستی مێژوو» (١٩٢٨)، [[ئێرنست بێرنھایم]] جەختی لەوە کردەوە کە ئەفسانە تەنھا دەنگۆیەکی لەمێژینەیە.<ref>Bernheim, ''Einleitung in der Geschichtswissenschaft''(Berlin: de Gruyter) 1928.</ref> [[گۆردۆن ئاڵپۆرت]] توانای مانەوەی ھەندێک دەنگۆی بۆ ئەو بارودۆخە کولتوورییە بەردەوامەی مێشک گەڕاندەوە کە تێیدا بەرجەستە دەبن و کۆ دەبنەوە؛<ref>Allport, ''The Psychology of Rumor'' (New York: Holt, Rinehart) 1947:164.</ref> بەم شێوەیە «[[ئەفسانەی شارستانی|ئەفسانە شارستانییەکان]]» تایبەتمەندییەکی دەنگۆن.<ref>[[Bengt af Klintberg]], "Folksägner i dag" ''Fataburen'' 1976:269–96.</ref> کاتێک ویلیام ھیوو جانسن پێشنیاری کرد ئەو ئەفسانانەی کە بە خێرایی ون دەبن «ئەفسانە کورتخایەنەکان» بن و ئەوانەی بەردەوامن ناویان بنرێت «ئەفسانە درێژخایەنەکان»، جیاوازیی نێوان ئەفسانە و دەنگۆ بە شێوەیەکی کاریگەر لەناو چوو، تانگەرلینی گەیشتە ئەم ئەنجامە.<ref>William Hugh Jansen, "Legend: oral tradition in the modern experience", ''Folklore Today, A Festschrift for Richard M. Dorson'' (Bloomington: Indiana University Press) 1972:265–72, noted in Tangherlini 1990:375.</ref> ==لیجێندای مەسیحی== لە واتایەکی بەرتەسکی مەسیحیدا، «لیجێندا» («ئەو شتانەی کە دەبێت بخوێنرێنەوە [لە ڕۆژێکی دیاریکراودا، لە کڵێسادا]») گێڕانەوەی [[ژیاننامەی پیرۆزان]] بوون، کە زۆربەی جار لە پەرتووکێکی ئەفسانەدا کۆ دەکرانەوە. لەبەر ئەوەی ژیانی پیرۆزان زۆربەی جار لە زۆر چیرۆکی پەرچوودا جێیان دەبووەوە، «ئەفسانە»، لە واتایەکی فراوانتردا، ئاماژە بوو بۆ ھەر چیرۆکێک کە لە چوارچێوەیەکی مێژووییدا بێت، بەڵام توخمە سەروو سروشتی، خودایی یان خەیاڵییەکانی تێدا بێت.<ref>[http://www.newadvent.org/cathen/09121a.htm ''Literary or Profane Legends''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100611064242/http://www.newadvent.org/cathen/09121a.htm |date=2010-06-11 }}. Catholic Encyclopedia.</ref> ==نەریتی زارەکی== {{وتاری سەرەکی|نەریتی زارەکی}} [[نەریتی زارەکی|ئەو مێژووەی بە زارەکی پارێزراوە]] لە ڕێگەی چەندین نەوەوە، زۆربەی جار بە تێپەڕبوونی کات شێوەیەکی زیاتر [[مێژووی گێڕانەوەیی|گێڕانەوەیی]] یان [[ئەفسانە|ئەفسانەیی]] وەردەگرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Vansina |یەکەم=Jan |سەردێڕ=Oral tradition as history |بڵاوکەرەوە=University of Wisconsin Press |ساڵ=١٩٨٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٩٩-١٠٢١٣-٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=A-CVBVzZwmAC&dq=oral+tradition+as+history&pg=PR5}}</ref> بۆ نموونە [[ئیمپراتۆرییەتی کیتارا|نەریتە زارەکییەکانی دەریاچە گەورەکانی ئەفریقا]]. == پێڕستی ئەفسانە کوردییەکان == * [[کوڕ سەیاێ|ئەفسانەی کوڕ سەیاێ]] * [[ئەفسانەی زرێوار]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|فیلم|وێژە|وڵاتەکان|زانست|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Legends}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:فۆلکلۆر]] [[پۆل:چیرۆکگێڕی]] [[پۆل:ئەفسانەکان]] [[پۆل:خەیاڵی سەرکێشی]] 1dp46zlmxp395oki8qmzef4myu9tjfd 1 9852 1582105 1576147 2026-05-08T08:02:19Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582105 wikitext text/x-wiki ئيمه تيره يك له ئيلي جافين له شاري مه هاباد ده ژين و باپيره گه وره شمان ناوي موسي بگي جافه. == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیم کرد لەسەر [[جاف]]. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=539969 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستتە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120226105850/http://www.jaff.biz/area%20of%20residence.htm زیاد کرا بۆ http://www.jaff.biz/area%20of%20residence.htm تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢١:٤٢، ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جاف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=695101 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20191230223746/http://www.salampaveh.ir/67606/%d8%ac%d8%a7%d9%81-%d9%87%d8%a7-%d9%88-%d8%b1%db%8c%d8%b4%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%b1%d8%af%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%b4-%d9%87%d8%a7%d8%af%db%8c-%d9%85%d8%ad%d9%85%d9%88%d8%af%db%8c/ بۆ http://www.salampaveh.ir/67606/%D8%AC%D8%A7%D9%81-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٣:٢٤، ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٥ بەستەری دەرەکیی [[جاف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1106735 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190404195924/http://revistakuadro.com/jaff-family-jaff-tribe-and-kurdistan/ بۆ http://revistakuadro.com/jaff-family-jaff-tribe-and-kurdistan/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190404195843/https://bizarro.fm/2019/04/jaff-family-jaff-tribe-and-kurdistan/ بۆ https://bizarro.fm/2019/04/jaff-family-jaff-tribe-and-kurdistan/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20191220220734/https://www.justice.gov/eoir/page/file/995226/download بۆ https://www.justice.gov/eoir/page/file/995226/download زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20191220220734/https://www.justice.gov/eoir/page/file/995226/download بۆ https://www.justice.gov/eoir/page/file/995226/download زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200401013748/https://www.cosmopolitan.com.mx/celebridades/filantropa-mexicana-se-casara-con-un-miembro-de-la-realeza-inglesa/ بۆ https://www.cosmopolitan.com.mx/celebridades/filantropa-mexicana-se-casara-con-un-miembro-de-la-realeza-inglesa/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٣:٥٦، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جاف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1107807 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200918210855/https://zivmagazine.com/2015/06/01/a-brief-reading-about-jaff-tribe/ بۆ https://zivmagazine.com/2015/06/01/a-brief-reading-about-jaff-tribe زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٢:١٩، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٦ بەستەری دەرەکیی [[جاف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323378 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://revistakuadro.com/jaff-family-jaff-tribe-and-kurdistan/ *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200918210855/https://zivmagazine.com/2015/06/01/a-brief-reading-about-jaff-tribe/ بۆ https://zivmagazine.com/2015/06/01/a-brief-reading-about-jaff-tribe زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://bizarro.fm/2019/04/jaff-family-jaff-tribe-and-kurdistan/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.justice.gov/eoir/page/file/995226/download *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://www.justice.gov/eoir/page/file/995226/download *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200401013748/https://www.cosmopolitan.com.mx/celebridades/filantropa-mexicana-se-casara-con-un-miembro-de-la-realeza-inglesa/ بۆ https://www.cosmopolitan.com.mx/celebridades/filantropa-mexicana-se-casara-con-un-miembro-de-la-realeza-inglesa/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:١١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جاف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1576146 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200818121431/https://noticieros.televisa.com/mexico-df/develan-monumento-mohamed-pasha-jaff-tlalpan/ بۆ https://noticieros.televisa.com/mexico-df/develan-monumento-mohamed-pasha-jaff-tlalpan/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٠:١١، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جاف]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582104 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180529130241/http://www.iraq-businessnews.com/2014/05/31/north-bank-in-good-position-for-growth/ بۆ http://www.iraq-businessnews.com/2014/05/31/north-bank-in-good-position-for-growth/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٨:٠٢، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) hrq4gpy6qptbyco3xo5xgwzxml7cnro 0 10541 1582099 1512365 2026-05-08T07:47:55Z MFTG 21816 چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1582099 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>https://www.hawlergov.org/app/node/409</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] 28lsp3x7wyyioahax4t2x55n2jyff8k 1582100 1582099 2026-05-08T07:51:03Z MFTG 21816 /* کارگێڕی */ 1582100 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>https://www.hawlergov.org/app/node/409</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] o2i2nfkl2gsmj6h8w8jfco2gvm0srgl 1582101 1582100 2026-05-08T07:56:00Z MFTG 21816 /* مێژوو */ 1582101 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>https://www.hawlergov.org/app/node/409</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] la04xuh9r40uk6v4lcox0i1oz6mzunc 1582102 1582101 2026-05-08T07:57:45Z MFTG 21816 /* سەرچاوەکان */ 1582102 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>https://www.hawlergov.org/app/node/409</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] qqkjkc0u6orap7orxjs3jfxds3py2c8 1582103 1582102 2026-05-08T07:58:56Z MFTG 21816 /* top */ 1582103 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>https://www.hawlergov.org/app/node/409</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 71fz9n1qz7mwmnm0lyv5p99vnne0op2 1582137 1582103 2026-05-08T10:53:36Z MFTG 21816 /* top */ 1582137 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>https://www.hawlergov.org/app/node/409</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] tfb2xpyw999w3ztj53rf61dspodewhk 1582138 1582137 2026-05-08T10:59:40Z MFTG 21816 /* مێژوو */ 1582138 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>https://www.hawlergov.org/app/node/409</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 9tcv00uotk4om72kfmra1n2ippoolc7 1582139 1582138 2026-05-08T11:08:15Z MFTG 21816 /* دانیشتووان */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1582139 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>https://www.hawlergov.org/app/node/409</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 6a38dzn86jnmakt2ibkllsttuf8z6fc 1582141 1582139 2026-05-08T11:17:15Z MFTG 21816 /* ئابووری */ چاکسازیی ژمارەکان، چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1582141 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == باری ئابووری لە ڕووی (مرۆیی سامانی ئاژەڵی - ڕووەکی بەروبوومی کشتوکاڵی سامانە سروشتیەکان): * لە ڕووی مرۆیی: لە ناوچەی دەشتی ھەولێر بەشی زۆری خەریکی کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارین بەشێکی دیکەی کاری بازرگانی و بەشێکیش فەرمانبەرو موچە خۆرن. * سامانی ئاژەڵی : ** ژمارەی [[مەڕ]]: ٤٣،٧٤٣ ** ژمارەی [[بزن]]: ١٨،٧٨٨ ** ژمارەی [[مانگا|چێل]]: ٩٠٠ ** ژمارەی [[گۆلک]]: ١،٣٢٤ * بەرووبومی کشتوکاڵی: ** [[گەنم]] ** [[جۆ]] ** [[گەنمەشامی]] ** بەروبوومی سامانی ئاژەڵی. ** بەروبوومی میوە و سەوزەی جوتیاران. ** بەروبوومی [[ھەنگ]] * سامانە سروشتیەکان : ** کانگای چەوولم. == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>https://www.hawlergov.org/app/node/409</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] t402wvdck4wq7ei55tadhyrh97ztctc 1582142 1582141 2026-05-08T11:18:04Z MFTG 21816 /* ئابووری */ 1582142 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == باری ئابووری لە ڕووی (مرۆیی سامانی ئاژەڵی - ڕووەکی بەروبوومی کشتوکاڵی سامانە سروشتیەکان):<ref>https://www.erbil.gov.krd/app/node/390</ref> * لە ڕووی مرۆیی: لە ناوچەی دەشتی ھەولێر بەشی زۆری خەریکی کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارین بەشێکی دیکەی کاری بازرگانی و بەشێکیش فەرمانبەرو موچە خۆرن. * سامانی ئاژەڵی : ** ژمارەی [[مەڕ]]: ٤٣،٧٤٣ ** ژمارەی [[بزن]]: ١٨،٧٨٨ ** ژمارەی [[مانگا|چێل]]: ٩٠٠ ** ژمارەی [[گۆلک]]: ١،٣٢٤ * بەرووبومی کشتوکاڵی: ** [[گەنم]] ** [[جۆ]] ** [[گەنمەشامی]] ** بەروبوومی سامانی ئاژەڵی. ** بەروبوومی میوە و سەوزەی جوتیاران. ** بەروبوومی [[ھەنگ]] * سامانە سروشتیەکان : ** کانگای چەوولم. == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>https://www.hawlergov.org/app/node/409</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] c008x5zl7anylm2cpgdoj9t6pjrwxum 1582143 1582142 2026-05-08T11:19:32Z MFTG 21816 /* کارگێڕی */ 1582143 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == باری ئابووری لە ڕووی (مرۆیی سامانی ئاژەڵی - ڕووەکی بەروبوومی کشتوکاڵی سامانە سروشتیەکان):<ref>https://www.erbil.gov.krd/app/node/390</ref> * لە ڕووی مرۆیی: لە ناوچەی دەشتی ھەولێر بەشی زۆری خەریکی کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارین بەشێکی دیکەی کاری بازرگانی و بەشێکیش فەرمانبەرو موچە خۆرن. * سامانی ئاژەڵی : ** ژمارەی [[مەڕ]]: ٤٣،٧٤٣ ** ژمارەی [[بزن]]: ١٨،٧٨٨ ** ژمارەی [[مانگا|چێل]]: ٩٠٠ ** ژمارەی [[گۆلک]]: ١،٣٢٤ * بەرووبومی کشتوکاڵی: ** [[گەنم]] ** [[جۆ]] ** [[گەنمەشامی]] ** بەروبوومی سامانی ئاژەڵی. ** بەروبوومی میوە و سەوزەی جوتیاران. ** بەروبوومی [[ھەنگ]] * سامانە سروشتیەکان : ** کانگای چەوولم. == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 60799ecfcd1rkglviyar9177riliudc 1582144 1582143 2026-05-08T11:23:56Z MFTG 21816 /* ئابووری */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1582144 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == باری ئابووری لە ڕووی (مرۆیی سامانی ئاژەڵی - ڕووەکی بەروبوومی کشتوکاڵی سامانە سروشتیەکان):<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە| ناونیشان = https://www.erbil.gov.krd/app/node/390 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە ڕووی مرۆیی: لە ناوچەی دەشتی ھەولێر بەشی زۆری خەریکی کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارین بەشێکی دیکەی کاری بازرگانی و بەشێکیش فەرمانبەرو موچە خۆرن. * سامانی ئاژەڵی : ** ژمارەی [[مەڕ]]: ٤٣،٧٤٣ ** ژمارەی [[بزن]]: ١٨،٧٨٨ ** ژمارەی [[مانگا|چێل]]: ٩٠٠ ** ژمارەی [[گۆلک]]: ١،٣٢٤ * بەرووبومی کشتوکاڵی: ** [[گەنم]] ** [[جۆ]] ** [[گەنمەشامی]] ** بەروبوومی سامانی ئاژەڵی. ** بەروبوومی میوە و سەوزەی جوتیاران. ** بەروبوومی [[ھەنگ]] * سامانە سروشتیەکان : ** کانگای چەوولم. == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 1mb21rmdwxjr96j379z62v4obnd2d5p 1582145 1582144 2026-05-08T11:26:13Z MFTG 21816 /* top */ 1582145 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == باری ئابووری لە ڕووی (مرۆیی سامانی ئاژەڵی - ڕووەکی بەروبوومی کشتوکاڵی سامانە سروشتیەکان):<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە| ناونیشان = https://www.erbil.gov.krd/app/node/390 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە ڕووی مرۆیی: لە ناوچەی دەشتی ھەولێر بەشی زۆری خەریکی کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارین بەشێکی دیکەی کاری بازرگانی و بەشێکیش فەرمانبەرو موچە خۆرن. * سامانی ئاژەڵی : ** ژمارەی [[مەڕ]]: ٤٣،٧٤٣ ** ژمارەی [[بزن]]: ١٨،٧٨٨ ** ژمارەی [[مانگا|چێل]]: ٩٠٠ ** ژمارەی [[گۆلک]]: ١،٣٢٤ * بەرووبومی کشتوکاڵی: ** [[گەنم]] ** [[جۆ]] ** [[گەنمەشامی]] ** بەروبوومی سامانی ئاژەڵی. ** بەروبوومی میوە و سەوزەی جوتیاران. ** بەروبوومی [[ھەنگ]] * سامانە سروشتیەکان : ** کانگای چەوولم. == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 0rka1iqz8esl7lus55e88mrqpzat639 1582146 1582145 2026-05-08T11:33:55Z MFTG 21816 /* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1582146 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == باری ئابووری لە ڕووی (مرۆیی سامانی ئاژەڵی - ڕووەکی بەروبوومی کشتوکاڵی سامانە سروشتیەکان):<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە| ناونیشان = https://www.erbil.gov.krd/app/node/390 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە ڕووی مرۆیی: لە ناوچەی دەشتی ھەولێر بەشی زۆری خەریکی کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارین بەشێکی دیکەی کاری بازرگانی و بەشێکیش فەرمانبەرو موچە خۆرن. * سامانی ئاژەڵی : ** ژمارەی [[مەڕ]]: ٤٣،٧٤٣ ** ژمارەی [[بزن]]: ١٨،٧٨٨ ** ژمارەی [[مانگا|چێل]]: ٩٠٠ ** ژمارەی [[گۆلک]]: ١،٣٢٤ * بەرووبومی کشتوکاڵی: ** [[گەنم]] ** [[جۆ]] ** [[گەنمەشامی]] ** بەروبوومی سامانی ئاژەڵی. ** بەروبوومی میوە و سەوزەی جوتیاران. ** بەروبوومی [[ھەنگ]] * سامانە سروشتیەکان : ** کانگای چەوولم. == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] ediyf9ijv74asqttkmim5jblcbdgyyc 1582147 1582146 2026-05-08T11:34:54Z MFTG 21816 /* مێژوو */ 1582147 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == باری ئابووری لە ڕووی (مرۆیی سامانی ئاژەڵی - ڕووەکی بەروبوومی کشتوکاڵی سامانە سروشتیەکان):<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە| ناونیشان = https://www.erbil.gov.krd/app/node/390 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە ڕووی مرۆیی: لە ناوچەی دەشتی ھەولێر بەشی زۆری خەریکی کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارین بەشێکی دیکەی کاری بازرگانی و بەشێکیش فەرمانبەرو موچە خۆرن. * سامانی ئاژەڵی : ** ژمارەی [[مەڕ]]: ٤٣،٧٤٣ ** ژمارەی [[بزن]]: ١٨،٧٨٨ ** ژمارەی [[مانگا|چێل]]: ٩٠٠ ** ژمارەی [[گۆلک]]: ١،٣٢٤ * بەرووبومی کشتوکاڵی: ** [[گەنم]] ** [[جۆ]] ** [[گەنمەشامی]] ** بەروبوومی سامانی ئاژەڵی. ** بەروبوومی میوە و سەوزەی جوتیاران. ** بەروبوومی [[ھەنگ]] * سامانە سروشتیەکان : ** کانگای چەوولم. == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] oyf5ojomrbx1o8nfdoqzyn0g6sby6fr 1582148 1582147 2026-05-08T11:37:53Z MFTG 21816 /* دانیشتووان */ 1582148 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == باری ئابووری لە ڕووی (مرۆیی سامانی ئاژەڵی - ڕووەکی بەروبوومی کشتوکاڵی سامانە سروشتیەکان):<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە| ناونیشان = https://www.erbil.gov.krd/app/node/390 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە ڕووی مرۆیی: لە ناوچەی دەشتی ھەولێر بەشی زۆری خەریکی کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارین بەشێکی دیکەی کاری بازرگانی و بەشێکیش فەرمانبەرو موچە خۆرن. * سامانی ئاژەڵی : ** ژمارەی [[مەڕ]]: ٤٣،٧٤٣ ** ژمارەی [[بزن]]: ١٨،٧٨٨ ** ژمارەی [[مانگا|چێل]]: ٩٠٠ ** ژمارەی [[گۆلک]]: ١،٣٢٤ * بەرووبومی کشتوکاڵی: ** [[گەنم]] ** [[جۆ]] ** [[گەنمەشامی]] ** بەروبوومی سامانی ئاژەڵی. ** بەروبوومی میوە و سەوزەی جوتیاران. ** بەروبوومی [[ھەنگ]] * سامانە سروشتیەکان : ** کانگای چەوولم. == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] tqy4xg0hi3gxx030k76869hglc3ggww 1582149 1582148 2026-05-08T11:38:37Z MFTG 21816 /* ئابووری */ 1582149 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == باری ئابووری لە ڕووی (مرۆیی سامانی ئاژەڵی - ڕووەکی بەروبوومی کشتوکاڵی سامانە سروشتیەکان):<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە| ناونیشان = https://www.erbil.gov.krd/app/node/390 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە ڕووی مرۆیی: لە ناوچەی دەشتی ھەولێر بەشی زۆری خەریکی کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارین بەشێکی دیکەی کاری بازرگانی و بەشێکیش فەرمانبەرو موچە خۆرن. * سامانی ئاژەڵی : ** ژمارەی [[مەڕ]]: ٤٣،٧٤٣ ** ژمارەی [[بزن]]: ١٨،٧٨٨ ** ژمارەی [[مانگا|چێل]]: ٩٠٠ ** ژمارەی [[گۆلک]]: ١،٣٢٤ * بەرووبومی کشتوکاڵی: ** [[گەنم]] ** [[جۆ]] ** [[گەنمەشامی]] ** بەروبوومی سامانی ئاژەڵی. ** بەروبوومی میوە و سەوزەی جوتیاران. ** بەروبوومی [[ھەنگ]] * سامانە سروشتیەکان : ** کانگای چەوولم. == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 1w3vxonfn6zdmrec5xzdiouioatapdy 1582151 1582149 2026-05-08T11:39:19Z MFTG 21816 /* کارگێڕی */ 1582151 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == باری ئابووری لە ڕووی (مرۆیی سامانی ئاژەڵی - ڕووەکی بەروبوومی کشتوکاڵی سامانە سروشتیەکان):<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە| ناونیشان = https://www.erbil.gov.krd/app/node/390 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە ڕووی مرۆیی: لە ناوچەی دەشتی ھەولێر بەشی زۆری خەریکی کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارین بەشێکی دیکەی کاری بازرگانی و بەشێکیش فەرمانبەرو موچە خۆرن. * سامانی ئاژەڵی : ** ژمارەی [[مەڕ]]: ٤٣،٧٤٣ ** ژمارەی [[بزن]]: ١٨،٧٨٨ ** ژمارەی [[مانگا|چێل]]: ٩٠٠ ** ژمارەی [[گۆلک]]: ١،٣٢٤ * بەرووبومی کشتوکاڵی: ** [[گەنم]] ** [[جۆ]] ** [[گەنمەشامی]] ** بەروبوومی سامانی ئاژەڵی. ** بەروبوومی میوە و سەوزەی جوتیاران. ** بەروبوومی [[ھەنگ]] * سامانە سروشتیەکان : ** کانگای چەوولم. == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] dbnmjgl88e2my58ail6y1a7h3sgsvms 1582152 1582151 2026-05-08T11:41:47Z MFTG 21816 /* جوگرافیا */ 1582152 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 | نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == باری ئابووری لە ڕووی (مرۆیی سامانی ئاژەڵی - ڕووەکی بەروبوومی کشتوکاڵی سامانە سروشتیەکان):<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە| ناونیشان = https://www.erbil.gov.krd/app/node/390 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە ڕووی مرۆیی: لە ناوچەی دەشتی ھەولێر بەشی زۆری خەریکی کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارین بەشێکی دیکەی کاری بازرگانی و بەشێکیش فەرمانبەرو موچە خۆرن. * سامانی ئاژەڵی : ** ژمارەی [[مەڕ]]: ٤٣،٧٤٣ ** ژمارەی [[بزن]]: ١٨،٧٨٨ ** ژمارەی [[مانگا|چێل]]: ٩٠٠ ** ژمارەی [[گۆلک]]: ١،٣٢٤ * بەرووبومی کشتوکاڵی: ** [[گەنم]] ** [[جۆ]] ** [[گەنمەشامی]] ** بەروبوومی سامانی ئاژەڵی. ** بەروبوومی میوە و سەوزەی جوتیاران. ** بەروبوومی [[ھەنگ]] * سامانە سروشتیەکان : ** کانگای چەوولم. == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] tacspk29x6q4jvgahcuj97359w3n8px 1582153 1582152 2026-05-08T11:48:48Z MFTG 21816 /* top */ 1582153 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٠٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٧٧٣٫٥ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ١٠٧٩ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٢٦١ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣١٥،٢٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = ٤٠٧٫٥٨ | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = ٢٧٣،١٨٦ | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = ٤٢،٠٨٠ | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای بنەسڵاوە''' یان '''قەزای دەشتی ھەولێر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء بنصلاوة، بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Bnaslawa District) یەکێکە لە قەزاکانی [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[بنەسڵاوە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == * لە سەرەتای دروست بوونی ئەم قەزایەدا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر بوو تاوەکو ساڵی ٢٠٢٣ ناوەکەی گۆڕا بۆ قەزای بنەسڵاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * ناوی قەزای بنەسڵاوە لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]یە. * بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: ** لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. ** بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). ** وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == '''قەزای بنەسڵاوە''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای پیرمام]]. * لە باشوورەوە [[قەزای دووبز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[قەزای کۆیە]] و [[قەزای تەقتەق]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای بەحرکە]]، [[قەزای ھەولێر]] و [[قەزای قوشتەپە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/relation/11077984#map=10/36.0920/44.1562 | نووسەر = [[ئۆوپن ستریت ماپ|openstreetmap]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی [[بنەسڵاوە]]، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە قەزای بنەسڵاوە، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بەیانی ژمارە (٨)ی ساڵی ٢٠٢٣، گۆرینی ناوی قەزای (دەشتی ھەولێر) بۆ قەزای (بنەسڵاوە) | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/ | نووسەر = [[وەزارەتی ناوخۆ (ھەرێمی کوردستان)|وەزارەتی ناوخۆی]] [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == دانیشتووان == * تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * دانیشتوانی ئەم قەزایە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ٧٥،٢٩٨ْ [[خێزان]] و ٣١٥،٢٦٦ کەس، کە ١٥٨،٧٧٨ [[نێر]] و ١٥٦،٤٨٨ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == کشتوکاڵ == قەزای بنەسڵاوە ناوچەکانی بەرزو نزمی زۆری تێدایە و بەردەڵانە و زەوی کشتوکاڵی تێدایە بۆ چاندنی [[گەنم]] و [[جۆ]] پشت بە ئاوی باران دەبەستێت بۆ بەرھەم ھێنانی. == ئابووری == باری ئابووری لە ڕووی (مرۆیی سامانی ئاژەڵی - ڕووەکی بەروبوومی کشتوکاڵی سامانە سروشتیەکان):<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزای بنەسڵاوە| ناونیشان = https://www.erbil.gov.krd/app/node/390 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * لە ڕووی مرۆیی: لە ناوچەی دەشتی ھەولێر بەشی زۆری خەریکی کاری کشتوکاڵی و ئاژەڵدارین بەشێکی دیکەی کاری بازرگانی و بەشێکیش فەرمانبەرو موچە خۆرن. * سامانی ئاژەڵی : ** ژمارەی [[مەڕ]]: ٤٣،٧٤٣ ** ژمارەی [[بزن]]: ١٨،٧٨٨ ** ژمارەی [[مانگا|چێل]]: ٩٠٠ ** ژمارەی [[گۆلک]]: ١،٣٢٤ * بەرووبومی کشتوکاڵی: ** [[گەنم]] ** [[جۆ]] ** [[گەنمەشامی]] ** بەروبوومی سامانی ئاژەڵی. ** بەروبوومی میوە و سەوزەی جوتیاران. ** بەروبوومی [[ھەنگ]] * سامانە سروشتیەکان : ** کانگای چەوولم. == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە چوار [[ناحیە]] و (٦١) [[گوند]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان| ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە]] * [[ناحیەی کەسنەزان]] * [[ناحیەی دارەتوو]] * [[ناحیەی بێستانە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] szqwsxtwxkjkyi8931i3wzpm5o48j6y 0 17420 1581948 1581742 2026-05-07T12:05:05Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581948 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}} '''ئەبوو نوواس''' ({{بە عەرەبی|إبوو نواس}}، {{بە فارسی|ابونواس}}) (٧٥٦–٨١٤) شاعیری گەورەی کلاسیکی [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] کە جار جار بە فارسیش نووسیویەتی. لە شعری عاشقانەدا دەستێکی بەرزی ھەبووە و بە شاعیری بادە ناوی دەرکردووە. ئەبوو نواس لە شاری [[ئەھواز]]ی [[ئێران]] یان لە [[بەسرە]]ی [[عێراق]] لە دایک بووە و دایکی ئەھوازی و باوکی دەمیشقی بووە. ئەبوو نوواس لە [[بەغدا]] کۆچی دوایی کردووە و ھەر لەوێش نێژراوە. ئەو ناوی لە ھەندێک شوێنی زۆردا لە کتێبی «ھەزار و یەک شەو» دا ھاتووە.<ref>Esat Ayyıldız. [https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1312336 "Ebû Nuvâs’ın Şarap (Hamriyyât) Şiirleri"]. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 18 (2020): 147-173.</ref> == ژیانی سەرەتایی == ئەبوونوواس لە [[پارێزگای خووزستان]]ی [[ئێران]] لە سەردەمی [[خەلافەتی عەباسی]] لەدایکبووە، یان لە شاری [[ئەھواز]] یان لە یەکێک لە ناوچە ھاوسێکانیدا. ڕێکەوتی لەدایکبوونی نادیارە، لە نێوان ساڵانی ٧٥٦–٧٥٨ لەدایکبووە. باوکی ھانی بووە، کە عەرەبێک بووە (پێدەچێت خەڵکی [[دیمەشق]] بووبێت) کە لە سوپای کۆتا [[ئەمەوییەکان|خەلیفەی ئەمەوی]] [[مەروانی دووەم]] (نزیکەی ٧٤٤–٧٥٠) خزمەتی کردبوو. دایکی فارسێک بووە بە ناوی گوڵبان، کە ھانی لە کاتی خزمەتکردنی لە ھێزی پۆلیسی ئەھوازدا ناسیبووی. کاتێک ئەبوونوواس تەمەنی ١٠ ساڵ بووە، باوکی کۆچی دوایی کردووە.{{sfn|Wagner|2007}}<ref>{{harvnb|Fatehi-Nezhad|Azarnoosh|Negahban|2008}}; His mother was a Persian seamstress from Ahwāz, called Gulbān or Gulnāz (Abū Hiffān, 108; Ibn al-Muʿtazz, 194; Ibn Qutayba, al-Shiʿr, 2/692; Ibn ʿAsākir, 4/279). His father Hānī was either Persian (according to al-Aṣmaʿī) or from al-Shām, and had served in the army of the last Umayyad caliph, Marwān II</ref> لە منداڵییەکی زوودا ئەبوونوواس لەگەڵ دایکیدا چووەتە [[بەسرە]] لە باشووری [[عێراق]] و لەوێ لە خوێندنگەی [[قورئان]] خوێندوویەتی و لە تەمەنێکی بچووکدا بووەتە [[حافزی قورئان|حافز]]. گەنجێتی و سەرنجڕاکێشییەکەی سەرنجی شاعیری [[کووفە|کوفی]]، ئەبوو ئوسامە والیبە ئیبن حوباب ئەسەدی ڕاکێشا، کە ئەبوونوواسی وەک شاگردێکی گەنج برد بۆ کووفە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kennedy|یەکەم=Philip F.|سەردێڕ=Abu Nuwas : a genius of poetry|ڕێکەوت=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-١-٧٨٠٧٤-١٨٨-٨|edition=First South Asian paperback|شوێن=New Delhi|oclc=٨٩٠٩٣٢٧٦٩}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [[:en:Abu Nuwas|ویکیپیدیای ئینگلیزی]] {{تووڵی دەروازە|شیعر|ئیسلام|عێراق}} {{پۆلی کۆمنز|Abu Nuwas}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی عەرەبی]] [[پۆل:شاعیرانی ئێرانی]] [[پۆل:نووسەرانی عێراقی]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٧٥٦]] [[پۆل:مردووانی ٨١٤]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی]] [[پۆل:خەڵکی کۆمەڵگای پەلکەزێرینە لە سەدەکانی ناوین]] [[پۆل:خەڵکی ئەھواز]] 1b94wgrlpbr9megyov1ptkjhdy997ai 0 18377 1582062 1351430 2026-05-08T01:03:29Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582062 wikitext text/x-wiki {{Coord|٥٢٫٤٧٩٦|-١٫٩٠٣٠|region:GB_scale:2000|display=title}} {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | official_name = بێرمینگام | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | etymology = [[Old English]] ''Beormingahām'' (home or settlement of the ''[[Beormingas]]'') | nickname = {{Flatlist| * بروم * بروماگیوم * شاری دووەم * شاری هەزاران بازرگان * وۆرکشۆپی جیهان * ڤینیسی باکوور}} | settlement_type = شار | motto = بۆ پێشەوە | population_demonym = Brummie <!-- images and maps ---------------> | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Birmingham-Skyline-from-Edgbaston-crop.jpg {{!}}Skyline of Birmingham City Centre from the south | photo2a = Library-of-Birmingham-oblique-crop.jpg{{!}}Library of Birmingham | photo2b = Birmingham Town Hall from Chamberlain Square crop.jpg{{!}}Birmingham Town Hall | photo3a = St Philips Cathedral, Birmingham from the east.jpg{{!}}St Philip's Cathedral | photo3b = Old Joe and University of Birmingham from Bournbrook crop.jpg{{!}}University of Birmingham | photo3c = BirminghamBullRingFromNorth.jpg{{!}}St Martin's church and Selfridges department store in the Bull Ring | size = ٢٨٠ | color_border = White | color = Black | spacing = ٢ | foot_montage =}} | imagesize = | image_caption = شوێنە دیارەکانی بێرمینگام | image_flag = Flag of Birmingham, United Kingdom.svg | flag_link = Flag of Birmingham (England) | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = Coat of arms of Birmingham.svg | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_type = | blank_emblem_size = | blank_emblem_link = | image_map = Birmingham UK locator map.svg | mapsize = | map_caption = Birmingham shown within the [[West Midlands (county)|West Midlands county]] | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | image_dot_map = | pushpin_map = United Kingdom | pushpin_relief = yes | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = Location within the [[United Kingdom]] | pushpin_mapsize = <!-- Location ------------------> | subdivision_type = [[List of sovereign states|Sovereign state]] | subdivision_name = {{flag|United Kingdom}} | subdivision_type1 = {{nowrap|[[Countries of the United Kingdom|Constituent country]]}} | subdivision_name1 = {{flag|England}} | subdivision_type2 = [[Regions of England|Region]] | subdivision_name2 = [[West Midlands (region)|West Midlands]] | subdivision_type3 = [[Ceremonial counties of England|Ceremonial county]] | subdivision_name3 = {{flag|West Midlands}} | subdivision_type4 = [[historic counties of England|Historic county]] | subdivision_name4 = {{flag|Warwickshire}} <!-- Politics -----------------> | government_footnotes = | government_type = [[Metropolitan borough]] | governing_body = [[Birmingham City Council]] | leader_title1 = Lord Mayor | leader_name1 = کارل رایس [[حیزبی کرێکارانی بەریتانیا)|(کرێکاران)]] | leader_title2 = Council Control | leader_name2 = [[حیزبی کرێکارانی بەریتانیا|کرێکاران]] | leader_title3 = Council Leader | leader_name3 = [[John Clancy (Labour politician)|John Clancy]] [[Labour Party (UK)|(L)]] | leader_title4 = [[MPs elected in the UK general election, 2010|MPs]] | leader_name4 = {{Plainlist| * [[ڕیچارد بێردن]] [[حیزبی کرێکارانی بەریتانیا|کرێکاران)]] * [[لیام بیرنە]] [[حیزبی کرێکارانی بەریتانیا|کرێکاران)]] * [[جاک درۆمێی]] [[حیزبی کرێکارانی بەریتانیا|کرێکاران)]] * [[ڕۆجەر گۆدسیف]] [[حیزبی کرێکارانی بەریتانیا|کرێکاران)]] * [[خالید مەحموود (سیاسیی بەریتانی)|خالید مەحموود]] [[حیزبی کرێکارانی بەریتانیا|کرێکاران)]] * [[شابانا مەحموود]] [[حیزبی کرێکارانی بەریتانیا|کرێکاران)]] * [[ستیڤ مککاب (سیاسی)|ستیڤ مککاب]] [[حیزبی کرێکارانی بەریتانیا|کرێکاران)]] * [[ئەندرێو میشێل]] [[حیزبی موحافیزکاری بەریتانیا|(موحافیزکار)]] * [[جێس فیلپس(سیاسیی)|جێس فیلپس]] [[حیزبی کرێکارانی بەریتانیا|کرێکاران)]] * [[گیسێلا ستوارت]] [[حیزبی کرێکارانی بەریتانیا|کرێکاران)]]}} | established_title = Settlement | established_date = c. 600 | established_title1 = {{nowrap|[[Seigneurial borough]]}} | established_date1 = ١١٦٦ | established_title2 = [[Municipal borough]] | established_date2 = ١٨٣٨ | established_title3 = [[City status in the United Kingdom|City]] | established_date3 = ١٨٨٩ | established_title4 = [[Metropolitan borough]] | established_date4 = ١ی نیسانی ١٩٧٤ | seat_type = Administrative HQ | seat = [[Council House, Birmingham|The Council House]],<br/>[[Victoria Square, Birmingham|Victoria Square]] <!-- Area ---------------------> | area_magnitude = | unit_pref = UK <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | total_type = City | area_footnotes = | area_total_km2 = ٢٦٧٫٧٧<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> | area_water_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_sq_mi = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | area_urban_km2 = ٥٩٨٫٩ | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | area_blank1_title = | area_blank1_km2 = | area_blank1_sq_mi = <!-- Population -----------------------> | population_as_of = 2014 mid year estimate. | population_total = ١٬١٠١٬٣٦٠<ref name="ONS 2014 Mid-Year Population Estimate ">[http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite?blobcol=urldata&blobheader=application%2Fpdf&blobheadername1=Content-Disposition&blobkey=id&blobtable=MungoBlobs&blobwhere=1223587719385&ssbinary=true&blobheadervalue1=attachment%3B+filename%3D349623BDB_04_2014_mid-year_population_estimate-Birmingham_final.pdf "UK Population Estimates"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160629152358/http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite?blobcol=urldata&blobheader=application%2Fpdf&blobheadername1=Content-Disposition&blobkey=id&blobtable=MungoBlobs&blobwhere=1223587719385&ssbinary=true&blobheadervalue1=attachment%3B+filename%3D349623BDB_04_2014_mid-year_population_estimate-Birmingham_final.pdf |date=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٦ }}. [[Office for National Statistics|ONS]]. Retrieved 28 June 2014</ref> | population_footnotes = | population_rank = [[List of English districts by population|{{English district rank|GSS=E08000025}}, English districts]] | population_density_km2 = ٤١٠٢ | population_density_sq_mi = | population_urban = 2440986 ([[List of urban areas in the United Kingdom|3rd]]) | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_sq_mi = | population_metro = 3701107 ([[List of metropolitan areas in the United Kingdom|2nd]]) | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_blank1_title = | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = | population_blank2_title = | population_blank2 = | population_density_blank2_km2 = | population_density_blank2_sq_mi = <!-- General information ---------------> | blank_name_sec2 = GDP | blank_info_sec2 = [[American dollar|US$]] 121.1&nbsp;billion<ref name="brookingsgdp">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 |سەردێڕ=Global city GDP 2014 |بڵاوکەرەوە=Brookings Institution |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/6H7Jql2A9?url=http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٣ |df=dmy}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130106102340/http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 |date= ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ }}</ref> ([[List of metropolitan economies in the United Kingdom|2nd]]) | blank1_name_sec2 = GDP per capita | blank1_info_sec2 = ملیۆن دۆلار ٣١٬٥٧٢<ref name="brookingsgdp"/> | timezone = [[Greenwich Mean Time|GMT]] | utc_offset = +٠ | timezone_DST = [[British Summer Time|BST]] | utc_offset_DST = +١ | coordinates = {{coord|٥٢|٢٨|٥٩|N|١|٥٣|٣٧|W|region:GB_type:city|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use tags--> | elevation_m = ١٤٠ | elevation_ft = | blank_name_sec1 = | blank_info_sec1 = | blank1_name_sec1 = | blank1_info_sec1 = | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | blank4_name_sec1 = | blank4_info_sec1 = <!-- Area/postal codes & others --------> | postal_code_type = Postcode | postal_code = [[B postcode area|B]] | area_code = ٠١٢١ | iso_code = GB-BIR | blank1_name = [[ONS coding system|ONS code]] | blank1_info = {{Plainlist| * 00CN (ONS) * E08000025 (GSS)}} | blank2_name = [[British national grid reference system|OS grid reference]] | blank2_info = {{gbmappingsmall|SP066868}} | blank3_name = [[Nomenclature of Territorial Units for Statistics|NUTS]] 3 | blank3_info = UKG31 | blank5_name = Ethnicity<br/><small>(2011 Census)<ref name="2011censusdemo">[http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/rft-table-ks201ew.xls "2011 Census: Key Statistics for Local Authorities in England and Wales"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226065719/https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/rft-table-ks201ew.xls%20 |date=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ }}. [[Office for National Statistics|ONS]]. Retrieved 25 December 2012</ref> </small> | blank5_info = {{Plainlist| * ٥٧٫٩% سپی(٥٣٫١% سپی پێستی بەریتانی) * ٢٦٫٦% ئاسیایی * ٨٫٩% ڕەسشپێست * ٤٫٤% تێکەڵ * ٢٫٠% ئەوانی دیکە}} | blank6_name = International Airports | blank6_info = [[فرۆکەخانەی بێرمینگام]] | blank7_name = Main Railway Stations | blank7_info = [[Birmingham New Street Station|Birmingham New Street]]<br/>[[Birmingham Snow Hill Station|Birmingham Snow Hill]]<br/>[[Birmingham Moor Street Station|Birmingham Moor Street]] | website = [http://www.birmingham.gov.uk/ Birmingham City] | footnotes =}} '''بێرمینگھام''' شارێکە دەکەوێت ڕۆژئاوای ناوەڕاستی [[ئینگلستان|ئینگلاند]]، شارەکە لە سەدەی حەڤدەھەم دۆزرایەوە، بەپێی ١، ٠٣٦، ٩٠٠ کەس لە شارەکە دەژین بەپێی سەرژمێری شارەکە لەساڵی [[٢٠١٠]]، شارەکە خاوەن فڕۆکەخانیەکی گەورەیە لەگەڵ پێداویستەیکانی گواستنەوە وەک میتڕۆ و پاسی گەورە لە ڕووی پەروەردە و فێربوونیەوە شارەکە خاوەن شەش زانکۆی گەورەیە، وەبەپێی سەرژمێری شارەکە لەساڵی [[٢٠١٠]] لە ٥٩% دانیشتوانی شار [[کریستیان|فەلە]]ن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارەکانی شانشینی یەکگرتوو}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شانشینی یەکگرتوو|ئەورووپا}} {{پۆلی کۆمنز|Birmingham}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٦ەم]] m1cf7gm3nc5vuqt99qk3omd5vs04xf8 0 40546 1581957 1478263 2026-05-07T13:25:03Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[ئینسایکڵۆپیدیای گینس]]ی گواستەوە بۆ [[تۆمارە جیھانییەکانی گینس]]: ناوی فەرمی 1478263 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = Guinness World Records | editor = کرەیگ گلێندەی<ref name=Corporate>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.guinnessworldrecords.com/corporate/about_us_5.aspx |سەردێڕ=Corporate |بڵاوکەرەوە=Guinness World Records |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100319003037/http://www.guinnessworldrecords.com/corporate/about_us_5.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠١٠}}</ref> | image = Guinness World Records logo.svg | language =ئینگلیزی، ئازەربایجانی، ئایسلەندی، ئەڵمانی، ئیتالی، ئیسپانی، ئیستۆنی، بولگاری، پرتوگالی، پۆڵەندی، تامیل، تورکی، چیکی، چینی، دانمارکی، ڕۆمانی، ڕووسی، ژاپۆنی، سلۆڤاکی، سویدی، سۆلڤیبی، عەرەبی، عیبری، فارسی، فلیپینی، فیجی، فینلەندی، فەڕەنسی، کرواتی، کۆری، لاتڤی، لیتوانی، نۆرویژی، ھەنگاری، ھۆڵەندی | subject = تۆمارە جیھانییەکان | genre = سەرچاوە | country = [[شانشینی یەکگرتوو]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.linkedin.com/company/guinness-world-records |سەردێڕ=LinkedIn location |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230820115157/https://www.linkedin.com/company/guinness-world-records |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | publisher = گرووپی جیم پاتیسن | english_pub_date = ٢٧ی ئابی ١٩٥٥ – ئێستا | media_type = {{flatlist| * کتێب * تەلەڤیزیۆن }} | oclco = | website = {{url|http://www.guinnessworldrecords.com/}} }} '''''تۆمارە جیھانییەکانی گینس''''' ({{ئینگ|Guinness World Records}})، سەرەتا ناسراو بە '''''کتێبی تۆمارەکانی گینس''''' ({{ئینگ|The Guinness Book of Records}} لە ١٩٥٥ تا ٢٠٠٠ و بە '''''کتێبی تۆمارە جیھانییەکانی گینس''''' ({{ئینگ|The Guinness Book of World Records}}) لە چاپەکانی پێشووی ویلایەتە یەکگرتووەکان، کتێبێکی سەرچاوەیییە کە ساڵانە بڵاودەکرێتەوە، کە تۆمارە جیھانییەکانی ھەردوو دەستکەوتە مرۆیییەکان و شوێنەکانی سروشتی جیھان پێڕست دەکات. کتێبەکە بیرۆکەی سێر ھیو بیڤەرە، و بە ھاوبەشی لەلایەن برا دووانەکانی نۆریس و ڕۆس مەکویرتەر لە ئابی ١٩٥٤ لە شەقامی فلیت، [[لەندەن]] دامەزراوە. کتێبەکە خۆی تۆمارێک ھەڵدەگرێت، کە پڕفرۆشترین کتێبی مافدارە لە مێژوودا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Publication of the Guinness Book of World Records |ناونیشان=https://www.historytoday.com/archive/publication-guinness-book-world-records#:~:text=The%20Guinness%20Book%20of%20Records,published%20on%20August%2027th%2C%201955.&text=The%20book's%20story%20began%20at,was%20Europe's%20fastest%20game%20bird. |وێبگە=History Today |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٠}}</ref> بەپێی چاپی ٢٠١٩، ئێستا ٦٤ەم ساڵی بڵاڤۆکەکەیە، لە ١٠٠ وڵات و بە ٢٣ زمان بڵاوکراوەتەوە، و زیاتر لە ٥٣٬٠٠٠ تۆمار لە بنکەدراوەکەیدا ھەڵدەگرێت. زنجیرە نێودەوڵەتییەکە لە چاپ زیاتر ڕۆیشتووە و زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی و مۆزەخانەی بۆ دروست کراوە. ناوبانگی کۆمەڵەکە بووەتە ھۆی ئەوەی ''تۆمارە جیھانییەکانی گینس'' ببێتە گەورەترین دەستەی نێودەوڵەتیی کەتەلۆگکردن و پشتڕاستکردنەوەی ژمارەیەکی زۆری تۆمارە جیھانییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Lewandowski enters Guinness World Record Books |ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/noblmd14-lewandowski-enters-guinness-world-record-books.jsp |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Bundesliga |وتەگێڕانەوە=Guinness World Records is the world’s authority on record-breaking achievements. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200923040826/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/noblmd14-lewandowski-enters-guinness-world-record-books.jsp |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Guinness World Records: How the Irish brewer became an authority on firsts, feats and pub trivia |ناونیشان=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/guinness-world-records-new-edition-history-origins-brewer-ireland-a8523941.html |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٠|newspaper=The Independent|وتەگێڕانەوە=The book recounting record-breaking achievements from all manner of disciplines across the world is now in its 63rd edition and continues to be a bestseller, the place to go for anyone interested in finding out who is the world’s most tattooed man or who built the fastest jet-powered go-kart.}}</ref><ref name=faq>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.guinnessworldrecords.com/faq.aspx |بڵاوکەرەوە=Guinness World Records |سەردێڕ=Frequently Asked Questions |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120124172127/http://www.guinnessworldrecords.com/faq.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢}}</ref> ھەژمارێک لە ڕیکوردەکان: گەورەترین [[ڕایەخ]]ی دەسچن لە جیھاندا، گەورەترین [[فیشقەی نەوت|فیشقەی]] [[فیشقەی نەوت|نەوت]] لە مێژوودا، گەورەترین [[گەورەترین دەڤ|دەڤ]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=زولفەقاری|یەکەم=عەلی|سەردێڕ=شگفتی ھای جیھان|بڵاوکەرەوە=حوباب|ساڵ=۲۰۱۹ زایینی|ژپنک=٩٧٨-٦٠٠-٦٧٢٦-١٠-٦|شوێن=تاران، شەقامی ئینقلاب}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Guinness World Records}} * {{وێبگەی فەرمی|http://www.guinnessworldrecords.com/}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|کتێب|مێژوو}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Guinness World Records}} [[پۆل:بڵاڤۆکەکان، دامەزرانی ١٩٥٥]] [[پۆل:ژمارە پێوانەییەکان]] 2gx92vmgbfnmvf6p4hmjbeuabyt9l7k 0 72935 1582033 1461792 2026-05-07T20:40:10Z هەردەوان 76199 /* بەستەرە دەرەکییەکان */ https://xebat.net/ku/ 1582033 wikitext text/x-wiki '''خەبات''' (دروشم: تا ژیان بەردەوام بێ، خەبات بەردەوامە)<ref name="test">[http://kdpnl.com/ku/permalink/3508.html درووشمی ڕۆژنامەکە]{{بەستەری مردوو|url=https://xebat.net/ku/ |date=ئایاری ٢٠٢٥ }}، ماڵپەڕی لیژنەی ناوچەی ھۆڵەندای [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]، ڕۆژی ٣ی نیسانی ٢٠١٤ بڵاوکراوەتەوە.</ref> ڕۆژنامەیەکی سیاسیی ڕۆژانەیە، زمانحاڵی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]ە و بە [[زمانی کوردی]] وەشان دەکرێت، ھاوکات پاشکۆی وەرزشی و زانستی و ھزر و ھونەریشی لەگەڵ دەردەکرێت. عەلی عەبدوڵڵا خاوەن ئیمتیازی ڕۆژنامەی خەباتە وە ھەروەھا سەلام عەبدوڵڵاش سەرنووسەری ڕۆژنامەکەیە. ڕۆژنامەی خەبات ئۆرگان و زمانحاڵی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] و بەیەکێ لە کۆنترین ڕۆژنامەکانی کوردستان دادەنرێت کە زۆرتر لە ٦٩٠٠ ژمارەی لێ وەشانکراوە، یەکەم ژمارەی ڕۆژنامەی خەبات لە ٤ی نیسانی ١٩٥٩ لە [[بەغدا]] دەرچووە.<ref>[https://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-14-02/2017-12-28-23-15-18/item/11158-2019-04-04-06-48-05 بارزانی نەمر گرنگییەکی تایبەتی بە ڕۆژنامەی "خەبات" داوە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190427045641/http://www.hawler.in/index.php/2017-12-28-23-14-02/2017-12-28-23-15-18/item/11158-2019-04-04-06-48-05 |date=٢٧ی نیسانی ٢٠١٩ }}، ماڵپەڕی ڕۆژنامەی ھەولێر، ٤ی نیسانی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref> == ژمارەی یەک == یەکەم ژمارەی دەرچوونی خەبات لە قۆناغە جیاجیاکاندا. === سەرەتای ده‌رچوونی ڕۆژنامەی خەبات === تاکو کۆنگرەی سێیەمی [[پارتی دیموکراتی کوردستان]]، کە ساڵی ١٩٥٣ لە کەرکووک بەڕێوەچوو، زمانحاڵی پارتی دیموکراتی کوردستان (ڕزگاری) بوو. لە کۆنگرەی ٣ دا بڕیاردرا (خەبات) زمانحاڵی پارتی بێت، بەڵام تاکو ساڵی ١٩٥٩ خەبات بە ئاشکرا دەرنەچوو. لە ماوەی نێوان ساڵەکانی ١٩٥٣ تا ١٩٥٩، دوو ژماره‌ی خه‌بات به‌نهێنی ده‌رچووه‌. له‌و ماوه‌یه‌دا، که‌ قۆناغی نهێنی ڕۆژنامه‌ی خه‌بات بوو، به‌هۆی ئه‌وه‌ی بواری به‌ ئاشکرا ده‌رچوونی نه‌بووه‌، که‌سیش وه‌ک خاوه‌ن ئیمتیاز و سه‌رنووسه‌ر له‌به‌رامبه‌ر ده‌وڵه‌ت به‌رپرسیار نه‌بوون، لەبەرئەوە [[ھەمزە عەبدوڵڵا|هه‌مزه‌ عه‌بدوڵڵا]] که‌ سه‌رپه‌رشتی خه‌باتی کردووه، هەم خاوه‌ن ئیمتیاز و هەمیش سه‌رنووسه‌ری بووه‌، هه‌رچه‌نده‌ ناوی هیچ که‌سێک له‌سه‌ر ڕۆژنامه‌ نه‌بووه‌، چونکه‌ به‌نهێنی ده‌رچووه‌ و به‌ نهێنیش دابه‌شکراوه‌ و ده‌ستا و ده‌ستی پێکراوه‌، به‌ڵام به‌رپرسی یه‌که‌می خه‌بات [[ھەمزە عەبدوڵڵا|هه‌مزه‌ عه‌بدوڵڵا]] بووه‌. له‌باره‌ی ده‌رچوونی خه‌بات ڕایه‌ک هه‌یه‌، که‌ پێی وایه‌ له‌ ماوه‌ی ١٩٥٣ تاکو ١٩٥٩ هیچ ڕۆژنامه‌یه‌ک به‌ناوی (خه‌بات) ده‌رنه‌چووه‌، به‌ڵکو ئه‌وه‌ی له‌و ماوه‌یه‌دا ده‌رچووه‌ (خه‌باتی کوردستان) بووه‌<ref>[https://books.vejin.net/fa/text/22923، ڕۆژنامەی «خەبات» و مەجەللەی «ئەخباری کوردستان» هەژار موکریانی]، کتێبی (چێشتی مجێور)، هەژار موکریانی</ref>. بۆی هەیە کە ڕایەکی دروست بێ، چونکه‌ (ڕزگاری)یش له‌و ماوه‌یه‌دا بەردەوام ده‌رچووه‌.<ref>کتێبی (خەبات بەردەوامە - پوختەیەک ده‌رباره‌ی رۆژنامه‌ی خه‌بات، ١٩٥٩ - ٢٠١٩)، لە نووسینی (دڵشاد مسته‌فا وه‌سانی)، چاپی یەکەم، هەولێر ٢٠٢١</ref> === یەکەم ژمارەی خەبات بە نهێنی === ئەندامی پێشووی سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان (خورشید شێرە) دەگێڕێتەوە "لەبارەی سەربردەی کات و شوێنی دەرکردنی دوو ژمارەی خەبات بە نهێنی، مامم (ساڵح شێرە) لە شاری‌ کەرکووک بووە، پێکەوە هەمزە عەبدوڵڵا لەگەڵ جەلال تاڵەبانی، چوونەتە ماڵی و داوایان لێکردووە کە ڕۆژنامەی خەبات تایپ بکات، بەڵام ڕۆنیۆکەیان ئیشی نەدەکرد، داوایان لە (خورشید شێرە) کردووە، ڕۆژنامەی خەبات تایپ و چاپ بکات. ئەوەبوو ئەوان بابەتەکانی ژمارە یەکی خەباتیان ئامادە کردبوو، بۆیان خوێندمەوە منیش تایپم کرد. بەو پێیە دەبوو پاش تایپ، بە ڕۆنیۆ ئیشەکە تەواو بکەن، بەڵام کێشە ئەوە بووە ڕۆنیۆی حزب کاری نەدەکرد. هەردووکیان ڕوویان لەمن کرد و گوتیان بە هەر شێوەیەک بێت دەبێت لە ماوەیەکی کورتدا خەبات بڵاوببێتەوە، بۆیە پێویستە ئەو ئەرکە بەجێ بگەیەندرێت. منیش بەهۆی ئەوەی ئیشم لە فرقەی دوو بوو، لەبەرئەوەی ئیشمان زۆر بوو، بۆمان هەبوو ئەو ئیش و کارەی لە بارەگای فرقە تەواو نابێت، ئەوراقەکان ببەینەوە ماڵەوە. بۆیە دوای تایپکردنی بابەتەکانی ژمارە یەک، ستێنسڵەکانی خەباتم خستە ناو ئەو ئەوراقانە، ڕۆژی دواتر لە (بارەگای قیادەی فرقە)، دەرفەتێکم دەستکەوت و ٢٠٠ دانەم بە ڕۆنیۆ ڕاکێشا. هەردوو ژمارەم لە (بارەگای سەرکردایەتی فرقەی دوو) بە [[ڕۆنیۆ]] چاپکردووە، ژمارەی یەک لە کۆتایی ١٩٥٦بە ٦ لاپەڕە و ژمارەی ٢ لە بەهاری ١٩٥٧ بە ٦ لاپەڕە. دواتریش دابەش دەکرا و گەیشتە زۆر ناوچە، چونکە هەر ژمارەیەکی خەبات چەندین جار دەستاودەستی پێدەکرا، هەر کەسێک دەیخوێندەوە دواتر دەیدایە یەکێکی دی، بەم شێوەیە ڕۆژنامەی خەبات بڵاو دەکرایەوە."<ref>سەرچاوەی پێشوو کتێبی (خەبات بەردەوامە - پوختەیەک ده‌رباره‌ی رۆژنامه‌ی خه‌بات، ١٩٥٩ - ٢٠١٩)، لە نووسینی (دڵشاد مسته‌فا وه‌سانی)</ref> لەبارەی ناوەڕۆکی هەردوو ژمارەکە، لە ژمارە ١ گرنگی بە پەیمانی بەغدا درا بوو، کە لە نێوان‌ بەریتانیا و عێراق و ئێران و تورکیا و پاکستان پێکهاتبوو، لە ژمارە ٢ گرنگی بە بابەتی کۆنگرەی وارشۆی قوتابیان درا بوو.<ref>کتێبی (خەبات تۆماری خەباتی نەتەوەیەک، ١٩٥٩ - ٢٠١٩)، لە ئامادەکردنی (شکار عەفان نەقشبەندی)، چاپی یەکەم، ٢٠١٩</ref> === یەکەم ژمارەی خەبات بە ئاشکرا === دوای نەمانی سەردەمی پاشایەتی و هاتنەپێشەوەی سەردەمی کۆماری لە ١٤ی تەممووزی ١٩٥٨، دواتریش گەڕانەوەی مستەفا بارزانی لە ٦/١٠/١٩٥٨ لە یەکێتیی سۆڤییەت، چالاکیی پارتی لە بەغدا، بەهۆی ئەو دۆخە لەبارەی دوای ١٤ی تەممووزی ١٩٥٨ دروست بوو، چووە قۆناغێکی دی. چونکە رێگە بە حزبەکان درا چالاکیی خۆیان بکەن، ڕۆژنامەی کوردی دەرچوون. پارتی دیموکراتی کوردستانیش بڕیاریدا (خەبات)، وەک زمانحاڵی حزب دەربچێت. بۆیە لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٨، داوایەک بۆ دەرچوونی ڕۆژنامەیەکی ڕۆژانە بەناوی خەبات، پێشکەش بە وەزارەتی ئیرشاد کرا. ڕۆژی ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٥٩، وەزارەت ڕەزامەندیی دەربڕی، بەمەش ڕۆژنامەی خەبات، پێش حزب مۆڵەتی کارکردنی وەرگرت. ڕۆژی شەممە، ڕێکەوتی ٤/٤/١٩٥٩ یەکەم ژمارەی خەبات بە ٨ لاپەڕە، بە قەبارەی ٣٠بە ٤٥سم بە زمانی کوردی دەرچوو، نرخی ١٦ فلس بوو، کە لە چاپخانەی (النجاح) لە بەغداد چاپ کرا بوو. == دەرچوونی (خەبات) بە دوو زمانی جیا == ڕۆژنامەی خەبات لە قۆناغە جیاجیاکانی مێژووی دەرچوونیدا، بە زمانی کوردی و زمانی عەرەبی دەرچووە، لە دوو ساڵی قۆناغی یەکەمی ڕۆژنامەکە کە لە بەغداد چاپ کراوە، بە هەردوو زمانی ناوبراو دەرچووە، پێنج ژمارەی یەکەم بە زمانی کوردی بووە، دواتر ژمارە شەش و حەوت بە زمانی عەرەبی دەرچووە، هەشت و نۆ بە کوردی، ژمارە ١٠، ١١ و ١٢ بە عەرەبی، دیسان ژمارە١٣ تا ٢٤ بە کوردی دەچووە. ئەگەرچی هیچ ئاماژەیەک نییە، کە ڕاگەیاندرابێت و زمانی ڕۆژنامەکەی دیاری کرد بێت، بەڵام لە ٢٤ ژمارەی سەرەتا تەنیا پێنج ژمارەی بە عەرەبی بووە، بەمەش پەیامەکە وا خوێندراوەتەوە، کە خەبات بە کوردی دەردەچێت، لە کاتێکدا بووە ڕۆژنامەکە لە بەغداد دەرچووە، ماوەیەک بە کوردی بەردەوام بووە، دواتر زمانی خەبات یەکلاییکراوەتەوە، بەرەو ئەوە ڕۆیشتووە کە بە عەرەبی دەربچێت. لە دوو ساڵی یەکەم لە بەغداد، زۆربەی ژمارەکان بە عەرەبی دەرچوون، پاشان لە ژمارە ١١٢ـەوە بە عەرەبی دەرچووە تا دوا ژمارەی قۆناغی بەغداد کە ژمارە ٤٦٢ بووە، بەمەش لە کۆی ٤٦٢ ژمارە ٤٢ بە کوردی و ٤٢٠ ژمارەش بە عەرەبی بووە. خەبات لە ڕۆژی ٢٨ی ئاداری ١٩٦١ لەلایەن حکوومەتی عێراقەوە داخراوە، کەواتە هەر لە بەغداد خەبات بەوە ناسرا کە ڕۆژنامەیەکە بە عەرەبی دەردەچێت، چونکە زۆربەی هەرە زۆری ژمارەکانی بە عەرەبی بووە. خەبات لە ژمارە ٤١٠ی ١٩ی کانوونی دووەمی ١٩٦١ هۆی جێگیربوونی لەسەر دەرچوونی بە عەرەبی بۆ ئەوە دەگێڕێتەوە، کە زمانی کوردی چەند شێوەزارێکی هەیە، هەروەها نەخشە و بڕیاری [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] ئەوە بووە کە دۆزی گەلی کورد بۆ گەلی عێراق و دەرەوە ڕوونبکاتەوە، بەڵام جارێکی دی و لە قۆناغەکانی دواتر، خەبات بە هەردوو زمانی کوردی و عەرەبی دەرچووە. دوای داخرانی لە بەغدا، ساڵێک تێپەڕیوە ئینجا دەرچووەتەوە، سەرچاوە هەیە باس لەوە دەکات کە چەند ژمارەیەک لە ساڵی ١٩٦٢ بە نهێنی لە [[سلێمانی]] دەرچووە، سەرچاوەی دیکەش باس لەوە دەکەن کە یەکەم ژمارەی نهێنی دوای داخرانی لە سەرەتای شۆڕشی ئەیلوول ژمارە ٤٦٥ لە سەرەتای ١٩٦٢ و لە [[ھەولێر|هەولێر]] بە زمانی عەرەبی دەرچووە<ref>نوێترین توێژینەوەی د. ئازاد عوبێد ساڵح، ڕۆژنامەی خەبات</ref> ، یەکەم ژمارەی سەردەمی شۆڕشی ئەیلوول بە عەرەبی دەستی پێکردووەتەوە، بەڵام ناوبەناو، دیسان بە هەردوو زمان دەرچووەتەوە.<ref>ئەرشیفی مامۆستا جەمال خەزنەدار</ref> یەکەم ژمارەی خەبات لە شۆڕشی گوڵان ١٩٩١ تا ١٩٧٦ بە زمانی عەرەبی و بە ژمارە ٥٢٧ لە ١ی تەممووزی ١٩٧٦دەرچووە، ژمارەی مایسی ١٩٧٩ ژمارەیەکی تایبەت بووە بە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی و بە زمانی کوردی بووە، تا کۆنگرەی ١٠ی پارتی دیموکراتی کوردستان لە ساڵی ١٩٨٩ خەبات بە کوردی و عەرەبی دەرچووە، دواتر بڕیار دراوە تەنیا بە کوردی دەربچێت. لە ئەیلوولی ١٩٩١ ژمارە ٦١٠ وەک یەکەم ژمارەی ڕۆژنامەی خەبات لە قۆناغی دوای ڕاپەڕینی ١٩٩١ بە کوردی دەرچووە، دواتر بە هەردوو زمان دەرچووە، لە هەفتەیەکدا سێ تا چوار ژمارەی بە کوردی و ژمارەیەک بە عەرەبی بووە، ئینجا مانگی جارێک بە زمانی عەرەبی، خەبات بەم شێوەیە بەردەوام بووە، دواتر ڕێکخراوە. لە ژمارە ٦٦٦ ەوە، لە ڕۆژی ٣ی ئاداری ١٩٩٤ ڕۆژنامەی خەبات بووەتە هەفتانە و هەموو ڕۆژانی چوارشەممە لە [[ھەولێر|هەولێر]] بە زمانی عەرەبی دەرچووە، ئەمەش پاش ئەوە بڕیاری لێدراوە، کە [[ڕۆژنامەی برایەتی]] لە ١ی ئاداری ١٩٩٣ـەوەبووەتە ڕۆژانە و بە کوردی دەرچووە، خەبات لە ژمارە ٧٩٨ی ڕۆژی ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٦ هەر بەشێوەی هەفتانە، بەڵام لە ڕۆژانی [[هەینی]] دەرچووە.<ref>کتێبی (خەبات تۆماری خەباتی نەتەوەیەک، ١٩٥٩ - ٢٠١٩)، لە ئامادەکردنی ([[شکار عەفان نەقشبەندی]])، چاپی یەکەم، ٢٠١٩</ref> لە قۆناغی دوای ٢٠٠٣ دیسان خەبات لە عەرەبییەوە بووەتە کوردی، ڕۆژی پێنج شەممە ١ی ئایاری ٢٠٠٣ دوا ژمارەی خەبات بە عەرەبی کە ژمارە ١١٢٧ بووە دەرچوو، ڕۆژی شەممە ٣ی ئایاری ٢٠٠٣ خەبات بووەتە کوردی و ڕۆژانە دەرچووە، بە ژمارە ١١٢٨ دەستی پێکردووە و تا ئێستا بەردەوامە لە شاری [[ھەولێر|هەولێر]] چاپ دەکرێت و لە هەموو [[کوردستان]]دا بڵاودەکرێتەوە.<ref>کتێبی [https://www.kurdipedia.org/files/books/2019/199368.PDF?ver=132664250460000000 (١١ ژمارەی دەگمەنی ڕۆژنامەی خەبات)]، لە کۆکردنەوە و نووسینی مامۆستا جەمال خەزنەدار، هەولێر، ٢٠١٩</ref> == قۆناغەکانی ڕۆژنامەی خەبات == === قۆناغی بەغداد === رۆژنامەی خەبات لە بەغدا لەدایک بوو، ئەو دوو ساڵەی لەوێ دەرچوو، سەرەتایەکی گرنگ بوو، ناوی دەرکرد، ئەو ناوبانگە،ڕۆڵی بۆ قۆناغەکانی دواتریش هەبوو. دەکرێ قۆناغی بەغدا بۆ دوو بەش دابەش بکەین، بەشی یەکەمی کە دەکاتە ساڵی یەکەمی دەرچوون، خەبات چاپخانەی نەبوو، لە سێ چاپخانە چاپ دەکرا، هەر لەو بەشەدا خەبات وەک بڵاوکردنەوەی سیاسەتی پارتی، بەرگری لە کۆمارە تازەکەی عێراق دەکرد، بەو پێییەی ببێتە کۆماری هەموو پێکەاتەکان و ەیچ لایەک پەراوێز نەخرێت، لە بەشی دووەمی قۆناغەکەدا، خەبات بووە خاوەنی چاپخانەی خۆی. لە ساڵی یەکەمی خەبات، کە چاپخانەی خۆی نەبووە، ٣٥٠٠ تا ٥٠٠٠ دانەی لێ دەرچووە. بەڵام کە چاپخانەی خۆی کڕی، تیراژی لە نێوان ١٠٠٠٠ تا ١٥٠٠٠ دانە بوو، کە لەڕێی نووسینگەکانی فرۆشتنی ڕۆژنامە و نووسینگەکانی پارتی دیمۆکراتی کوردستانەوە، دابەش دەکرا. ئەمەش بۆ ئەوکات تیراژێکی زۆر بووە، چونکە ژمارەی دانیشتوانی عێراق بەگوێرەی سەرژمێری ساڵی ١٩٥٧، بریتی بووە لە ٦.٣٤٠،٠٠٠ کەس، لەو ژمارەیەش سێ لەسەر چواری دانیشتوان نەخوێندەوار بوون.<ref>کتێبی (خەبات تۆماری خەباتی نەتەوەیەک، ١٩٥٩ - ٢٠١٩)، لە ئامادەکردنی ([[شکار عەفان نەقشبەندی]])، چاپی یەکەم، ٢٠١٩</ref> بەهۆی تێکچوونی باری سیاسیی نێووان حکومەتی عێراق و پارتی دیموکراتی کوردستان، حکومەتی بەغداد بڕیاری وەستانی ڕۆژنامەی خەباتی دا. لە ڕێکەوتی ٢٨ی ئاداری ١٩٦١ دوا ژمارەی خەبات کە ژمارە ٤٦٢ بوو دەرچوو. بەمەش قۆناغی دەرچوون و گەشەکردنی ڕۆژنامەی خەبات، لەلایەن حکوومەتی عێراقەوە کۆتایی پێهێنرا، ئەو دوو ساڵەی بەغداد، بۆ ساڵانی دوایی خەبات، زەخیرەیەکی زۆر گەورەبوو. === لە شەڕی ئەیلولدا === خەبات لە ڕۆژنامەیەکی دیار و بەرچاوی بەغدا، کە مۆڵەتی دەرچوونی هەبوو، خاوەنی چاپخانەی خۆی بوو، بەشێوەیەکی بەربڵاو بڵاودەبووەوە، لە شەڕی ئەیلولەوە بەرەو قۆناغی نهێنی ڕۆیشتەوە و لە بەغدا داخرا و قەدەغە کرا. ڕۆژنامەی خەبات نەیتوانی زوو بکەوێتەوە کار، پاش دەرچوونی دوا ژمارەی قۆناغی بەغدا، تا دەست بەکاربوونەوە بە نهێنی، ساڵێکی پێچوو. یەکەم ژمارەی دەستپێکردنەوە لە سه‌ره‌تای نیسانی ١٩٦٢ ده‌رچووه‌، لەو ژمارەیەدا ئاماژه‌ به‌وه‌ کراوه‌، که‌ خه‌بات جارێکی دیکه‌، ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ کۆڕی خه‌بات و کۆتایی به‌و ڕاوه‌ستانه‌ دێنێ، که‌ به‌زۆر له‌ گۆڕه‌پانی ڕۆژنامه‌گه‌ریی نیشتمانی ڕاگیرا. دوای ژماره‌ ٤٦٥، کە خۆی بە درێژەپێدەری قۆناغی بەغدا داناوە، لە کۆتایی 1962 خەبات گواسترایەوە ناوچە ئازادکراوەکان، بارەگای لە (ئەشکەوتە ڕەش)ی چیای گردەڕەش لە ماوەت جێگیرکراوە، خەبات کە لە قۆناغی بەغدا، ئازادانە بەسەر شار و شارۆچکەکاندا دابەش دەکرا، لە قۆناغی شۆڕشی ئەیلوول ڕێگەی لێ گیرا و بووە ڕۆژنامەیەکی قەدەغەکراو، لەم قۆناغەدا هەر لقێک لە پارتی دیموکراتی کوردستان، بەشی خۆی لە خەبات بەسەر ڕێکخستنەکانی و شار و شارۆچکەکانی سنووری چالاکیی خۆی دابەش دەکرد. === لە سەردەمی دووبەرەکیدا === ڕۆژنامەی خەبات لە شۆڕشی ئەیلوولدا، جگە لەوەی بە سادە و ساکاری چاپ دەکرا، دەردی جیابوونەوە و سەرهەڵدانی دووبەرەکی، ئەو ڕۆژنامەیەشی گرتۆتەوە. دوای جیابوونەوەی ١٩٦٤، ئامێری چاپەمەنی خەبات فەوتا. کەسە چالاکەکانی چاپ لەم سەردەمە سەختە دابەشبوون. دەردی دووبەرەکی و جیابوونەوە، یەخەی ڕۆژنامەی خەباتی گرت، چونکە خه‌بات له‌ شاخ ده‌رده‌چوو لە لایەک، لە لایەکی تریش له‌ بەغدا ڕۆژنامەی خەبات دەردەچوو، بەم شێوەیە ڕۆژنامەی خەبات لە هەردوولا دەرچوو. له‌ قۆناغی دوای به‌غدا و له‌ نیسانی ١٩٦٢ وه‌وه‌ تا ساڵی ١٩٦٤ ژماره‌کانی ٤٦٥، ٤٦٦، ٤٦٧، ٤٦٨، ٤٦٩، ٤٧٠، ٤٧١، ٤٧١ ده‌رچوون‌ واته‌ له‌و ماوه‌یه‌دا ٨ هه‌شت ژماره‌ی خه‌بات ده‌رچووه‌، له‌ ساڵی ١٩٦٤ که‌ جیابوونه‌وه‌ لەناو ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستاندا ڕوویدا ته‌نیا ٣ سێ ژماره‌ ده‌رچووه‌، ژماره‌ ٤٧٣ له‌ کانوونی دووه‌می ١٩٦٤ ده‌رچووه‌، کە دوا ژمارە بووە پێش جیابوونەوە. ١١ ژماره‌ی خه‌بات به‌ دوو ژماره‌ له‌ دوو لاوه‌ ده‌رچووه‌، واته‌ ژمارە ٤٧٤ که‌ له‌ تشرینی دووه‌می ١٩٦٤ له‌ شاخ ده‌رچوو، له‌ مانگی شوباتی ١٩٦٦یش ژماره‌ ٤٧٤ ی ڕۆژنامەی خه‌بات له‌ به‌غدا، واته‌ دوای دوو ساڵ، ده‌رچووه‌ و تا دوا ژماره‌یان که‌ ٤٨٤ بوو به‌رده‌وامبووە لە بەغداد. به‌ڵام ڕۆژنامه‌ی خه‌بات به‌ درێژایی شۆڕشی ئه‌یلوول هه‌ر به‌رده‌وام بووه‌. خه‌بات ناوبانگێکی زۆری هه‌بوو، به‌تایبه‌تیش له‌ دوو ساڵی یه‌که‌می ته‌مه‌نی خه‌باتدا که‌ له‌ به‌غدا ده‌رده‌چوو. === خەبات و شەڕی داعش === دوای ئەوەی ڕێکخراوی تیرۆریستی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]]، لە سوریا و عێراق، ڕووبەرێکی زۆری داگیرکرد، بەتایبەتیش دوای داگیرکردنی موسڵ، ئاراستەی پەلامارەکانی داعش، بە بەرنامە ڕووی بەرەو کوردستان وەرگێڕا، ڕۆژنامەی خەبات، ڕۆژانە هەواڵ و ڕاپۆرتی، لەبارەی جووڵە و پەلامارەکانی ئەو ڕێکخراوە تیرۆریستییەی بۆ سەر کوردستان بڵاودەکردەوە. داعش لە‌ ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤ [[مووسڵ|موسڵ]]ی داگیر کرد و خەلافەتی ڕاگەیاند، لە ٣ی ئابی ئەوساڵەدا، پەلاماری شاری [[شنگال]]ی دا، بەمەش ئامانجی داعش باشتر دەرکەوت، کە ویستی کوردستان داگیر بکات و خەڵکەکەی بکوژێت و ئافرەتەکانی لە بازاڕ بفرۆشێت، هەروەک دەرهەق بە خەڵکی شارستانیی شنگال و دەوروبەری کردیان. ڕۆژنامەی خەبات، هەموو تاوانەکانی داعشی تۆمار کردووە، لە بەرامبەریشدا، هەموو داستانەکانی پێشمەرگەی تۆمار کرووە، لەگەڵ ئەوەشدا هەرچی لێدوان و بەیاننامەی میحوەرەکانی هێزی پێشمەرگە هەیە بڵاوی کردوونەتەوە‌. خەبات هەموو ئەو پەیام و دیدارانەی سەرۆکی پارتە کورییەکانی بڵاوکردووەتە‌وە، کە میدیای جیهانی لەگەڵیان ئەنجامی داوە‌ و هەندێک لەو دیدارانە لە بەرەکانی شەڕ کراون. خەبات زۆرترین وێنە و ڕاپۆرتی بەرەکانی شەڕی بڵاوکردۆتەوە، سەرکەوتنەکانی پێشمەرگە مانشێتی سەرەکیی لاپەڕەی یەکەمی بوون، زۆرجاریش لە گەرمەی شەڕ و هەندێ جاریش دوو سەعات دوای تەواوبوونی شەڕ، پەیامنێر و وێنەگری خەبات ئامادەبووە، لە ماوەی سێ ساڵەی شەڕی داعش، گرنگترین بابەت و مانشێتی سەرەکیی خەبات، بریتی بووە لە ڕووماڵی شەڕ و بڵاوکردنەوەی بەیانی سەربازی، کە تیایدا زانیاری لەبارەی پەلامار و تێکشکاندنی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]]، یان هەڵمەتی پێشمەرگە بۆ سەر داعش بڵاوکراوەتەوە، لەگەڵ هەر ڕاپۆرت و زانیارییەک، نوێترین وێنەیش بڵاوکراوەتەوە. ڕۆژنامەی خەبات سەرچاوەیەکی بایەخدارە و زۆرترین زانیاریی تێدایە لەسەر ڕەوتەکانی جەنگ دژی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]]. === خەبات و ڕیفراندۆم === بە ماوه‌یه‌كی كورت به‌ر له‌ ریفڕاندۆم، خه‌بات ته‌وه‌رێكی دوورودرێژی، له‌باره‌ی مافی سه‌ربه‌خۆیی و ده‌وڵه‌ت كرده‌وه‌، را و بۆچوونی نووسه‌ر و مامۆستای زانكۆ و رۆشنبیرانی كوردستانی بڵاوکردەوە. له‌ ساڵی ٢٠١٥، ته‌واوی ئه‌و ته‌وه‌ره‌ی له‌ كتێبێكدا كۆكرده‌وه‌، به‌ناوی (ده‌وڵه‌تی كوردستان..بۆچوونی جیاواز) به‌ چاپی گه‌یاند. یه‌كێك له‌و رووداوه‌ گه‌ورانه‌ی، دەزگای خه‌بات خۆی بۆ ته‌رخان كرد، [[گشتپرسیی سەربەخۆییی باشووری کوردستان (٢٠١٧)|ڕیفراندۆمی ٢٠١٧ی باشووری کوردستان]]، ڕۆژنامەکە پاڵپشتی خۆی بۆ ئەو پڕۆسەیە ڕاگەیاند. ڕۆژنامەکە بە گرنگییەوە دەیڕوانییە وتار و لێدوانەکانی [[مەسعوود بارزانی]]، سەرۆکی ئەوکاتی هەرێمی کوردستان کە ڕێبەرایەتی ڕیفراندۆمەکەی کرد. هاوکات ڕووماڵی فیستیڤال و کەرنەڤاڵەکانی ریفراندۆمی کرد لە پاڵ بڵاوکردنەوەی چاوپێکەوتن و وتاری ڕووناکبیر و نووسەران لە سەر بابەتی ریفراندۆم. === لە سەردەمی کۆرۆنادا=== به‌درێژایی مێژووی ڕۆژنامه‌ی خه‌بات زۆر جار وه‌ستاوه‌ و نه‌یتوانیوه‌ به‌رده‌وام بێت، ئه‌مه‌ش وایكردووه‌ کۆی ژمارەی بڵاوکراوەکانی هاوتای مێژووەکەی نەبێت. هۆکاری سەرەکی وەستانی ڕۆژنامەکە سیاسیی بووە. بەڵام تاکە جارێک کە هۆکاری سیاسیی نەبێت، هۆکاری بڵاوبوونه‌وه‌ی [[ڤایرۆسی کۆرۆنا|ڤایرۆسی كۆرۆنا]] لە ساڵی ٢٠٢٠ بوو، دەزگاکە ناچاربووە کە دەوامی کارکردن ڕابگرێت و کارمەندەکانی لە ماڵەوە بمێننەوە. دوای ئه‌وه‌ی له‌ ٧ی ئاداری ٢٠٢٠دا، یه‌كه‌م حاڵه‌تی تووشبوون به‌ ڤایرۆسی كۆرۆنا، ‌به‌ فه‌رمی له‌ [[ھەرێمی کوردستان|هه‌رێمی كوردستان]] ڕاگه‌یاندرا. ڕۆژی ٩ی ئادار، لیژنه‌ی باڵای ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا له‌ هه‌رێمی كوردستان كۆبووه‌وه‌، کە تێیدا بڕیاری پشووی فه‌رمی له‌ داموده‌زگاكانی حكوومه‌ت جگه له‌لایەنی ئەمنی و تەندرووستی درا. دوای چوار ڕۆژ بڕیارەکە گۆڕدرا بۆ کەرەنتینەی گشتی و مانەوە لە ماڵەوە. بۆیه‌ به‌ درێژایی ماوه‌ی كه‌ره‌نتین، ڕۆژنامەکە دەرنەچوو ته‌نیا ماڵپه‌ڕی خه‌بات و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی چالاک بوو. == سەرنووسەرەکانی خەبات == * [[هه‌مزه‌ عه‌بدوڵڵا]] به‌ نهێنی خاوه‌ن ئیمتیاز و سه‌رنووسه‌ری خه‌بات (٩٥٣ تا ١٩٥٩) * [[ئیبراھیم ئەحمەد|ئیبراهیم ئه‌حمه‌د]] خاوه‌ن ئیمتیازو سه‌رنووسه‌ری خه‌بات (لە ١٩٥٩ بەدواوە)<ref>[https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DA%BE%DB%8C%D9%85_%D8%A6%DB%95%D8%AD%D9%85%DB%95%D8%AF ژیاننامەی ئیبراهیم ئەحمەد]، ژیاننامەی ئیبراهیم ئەحمەد لە ویکیپیدیا.</ref><ref>کتێبی [مامۆستا ئیبراهیم ئەحمەد و ڕۆژنامەی خەبات]، نەوزاد عەلی ئەحمەد، سلێمانی - ٢٠٠٠ </ref> * [[فەلەکەدین کاکەیی|فه‌له‌که‌دین کاکه‌یی]] سه‌رنووسه‌ری خه‌بات به‌ زمانی عه‌ره‌بی (ئه‌یلوولی ١٩٩١ تا ٧ی ئاداری ٢٠٠٠) * [[سه‌عید یه‌حیا خه‌تات]] سه‌رنووسه‌ری خه‌بات (عه‌ره‌بی) (٨ی ئاداری ٢٠٠٠ تا ٤ی کانوونی یه‌كه‌می ٢٠٠١) * [[ڕزگار نوری شاوه‌یس]] سه‌رنووسه‌ری خه‌بات (عه‌ره‌بی) (٥ی کانوونی یه‌که‌می ٢٠٠١ تا ٣٠ی نیسانی ٠٠٣) * [[ئاریان فه‌ره‌ج]] سه‌رنووسه‌ری خه‌بات (کوردی) (١ی ئایاری ٢٠٠١ تا ٢٥ی ته‌مموزی ٢٠٠٤) * [[نه‌ژاد عه‌زیز سورمێ]] سه‌رنووسه‌ری خه‌بات (کوردی) (٢٦ی ته‌مموزی ٢٠٠٤ تا ٤ی ئایاری ٢٠١٢) * [[سه‌لام عه‌بدوڵڵا]] سه‌رنووسه‌ری خه‌بات (کوردی)(٥ی ئایاری ٢١٢ تا ئێستا به‌رده‌وامه‌)<ref>[https://cihanuniversity.edu.iq/%D8%A8%DB%95%D8%B4%DB%8C-%DA%95%D8%A7%DA%AF%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%DA%AF%DB%95%D8%B4%D8%AA%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%DA%95%DB%86%DA%98%D9%86/، زانکۆی جیهان]{{بەستەری مردوو|url=https://cihanuniversity.edu.iq/%D8%A8%DB%95%D8%B4%DB%8C-%DA%95%D8%A7%DA%AF%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86-%DA%AF%DB%95%D8%B4%D8%AA%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%DA%95%DB%86%DA%98%D9%86/%D8%8C |date=حوزەیرانی ٢٠٢٥ }}، بەشی ڕاگەیاندن گەشتێکی زانستی بۆ ڕۆژنامەی خەبات بەڕێوەبرد، ٢٢/٩/٢٠٢٢</ref> <gallery> پەڕگە:Hamza Abdullah.webp|هەمزە عەبدوڵڵا پەڕگە:Ibrahim Ahmed - Xebat.webp|ئیبراهیم ئەحمەد پەڕگە:Falakaddin Kakayi.webp|فەلەکەددین کاکەیی پەڕگە:Sa'ed Yahya Khatat.webp|سەعید یەحیا خەتات پەڕگە:Rizgar Noori Shawais.webp|ڕزگار نوری شاوەیس پەڕگە:Aryan Faraj.webp|ئاریان فەرەج پەڕگە:Nazhad Ali.webp|نەژاد عەزیز سورمەی پەڕگە:Salam Abdullah.webp|سەلام عەبدوڵڵا </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|http://www.xebat.net/}} [[پۆل:ڕۆژنامەکان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:میدیای بەکۆمەڵ بە زمانی کوردی]] 4u0c585tgn9o983898kxo6wswo62kqb 0 73332 1582074 1399341 2026-05-08T04:23:08Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582074 wikitext text/x-wiki {{بێلایەنی|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}} [[پەڕگە:Laws_concerning_gender_identity-expression_by_country_or_territory.svg|وێنۆک|ئەم وڵاتانەی کە تیایدا یاسا ڕێگە دەدات پرۆسەکەی تیایدا ئەنجام بدرێت لە ناویاندا وڵاتان بە<br>سوور: یاسایەک نییە بۆ کردارەکە، پەمەیی: یاسا پشتگیری دەکات، خۆڵەمێشی: دۆخ نەزانراوە]] '''ترانسجێندەر'''<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Watanyusakul|یەکەم=Suporn|ڕێکەوت=2019-11|سەردێڕ=Vaginoplasty Modifications to Improve Vulvar Aesthetics|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31582028/|journal=The Urologic Clinics of North America|بەرگ=٤٦|issue=4|پەڕەکان=٥٤١–٥٥٤|doi=10.1016/j.ucl.2019.07.008|issn=1558-318X|pmid=٣١٥٨٢٠٢٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Admin|سەردێڕ=Dr. Suporn Watanyusakul MD - Chonburi|ناونیشان=https://www.medtravel.asia/listing/dr-suporn-watanyusakul-md-chonburi/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=MedTravel Asia|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Greenfield|یەکەم=Heather|ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Gender dysphoria in children and the role of the health visitor|ناونیشان=https://www.magonlinelibrary.com/doi/abs/10.12968/johv.2016.4.4.200|journal=Journal of Health Visiting|بەرگ=٤|issue=4|پەڕەکان=٢٠٠–٢٠٤|doi=10.12968/johv.2016.4.4.200|issn=2050-8719}}</ref> یان '''گوێزانەوەی جێندەر''' ({{بە ئینگلیزی|Transgender}})<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=Research on the Transgender Brain: What You Should Know|ناونیشان=https://health.clevelandclinic.org/research-on-the-transgender-brain-what-you-should-know/|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Health Essentials from Cleveland Clinic|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gender Affirming Health Program {{!}}|ناونیشان=https://transcare.ucsf.edu/|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=transcare.ucsf.edu}}</ref> ئەو کەسانەی [[ناسنامەی جێندەری|ناسنامە جێندەرییەکەیان]] یان [[دەربڕینی جێندەری|دەربڕیینە جێندەرییەکەیان]] جیاواز ترە لەگەل ئەو [[دیاریکردنی ڕەگەز|جێندەرەی لە کاتی لەدایکبوون بۆیان دیاریکراوە]].<ref name="Altilio">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Altilio|یەکەم١=Terry|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=XS3XJL_RGIgC&pg=PA380|سەردێڕ=Oxford Textbook of Palliative Social Work|دوایین٢=Otis-Green|یەکەم٢=Shirley|بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]]|ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٨٣٨٢٧-١|پەڕە=٣٨٠|وتەگێڕانەوە='Transgender' is an umbrella term for people whose gender identity and/or gender expression differs from the sex they were assigned at birth (Gay and Lesbian Alliance Against Defamation [GLAAD], 2007).|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161201182734/https://books.google.com/books?id=XS3XJL_RGIgC&pg=PA380|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Forsyth">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Forsyth|یەکەم١=Craig J.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=NAjmBQAAQBAJ&pg=PA740|سەردێڕ=Encyclopedia of Social Deviance|دوایین٢=Copes|یەکەم٢=Heith|بڵاوکەرەوە=[[Sage Publications]]|ساڵ=٢٠١٤|ژپنک=٩٧٨-١-٤٨٣٣-٦٤٦٩-٨|پەڕە=٧٤٠|وتەگێڕانەوە=Transgender is an umbrella term for people whose gender identities, gender expressions, and/or behaviors are different from those culturally associated with the sex to which they were assigned at birth.|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161201105833/https://books.google.com/books?id=NAjmBQAAQBAJ&pg=PA740|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Berg-Weger">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Berg-Weger|یەکەم=Marla|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Fx7NCwAAQBAJ&pg=PA229|سەردێڕ=Social Work and Social Welfare: An Invitation|بڵاوکەرەوە=[[Routledge]]|ساڵ=٢٠١٦|ژپنک=٩٧٨-١-٣١٧-٥٩٢٠٢-٠|پەڕە=٢٢٩|وتەگێڕانەوە=Transgender: An umbrella term that describes people whose gender identity or gender expression differs from expectations associated with the sex assigned to them at birth.|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161201170448/https://books.google.com/books?id=Fx7NCwAAQBAJ&pg=PA229|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Transgender {{!}} Why You Feel Shame and Guilt Explained!|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=WMnOPvwL11w|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> لە ئێستادا زاراوەی ترانسجێندەر دەگەڕێتەوە بۆ کەسێک کە [[ناسنامەی جێندەری|ناسنامە جێندەرییەکەیان]] یان شێوازی [[دەربڕینی جێندەری|دەربڕینە جێندەرییەکەیان]] لەگەڵ ئەو [[ئەندامی زاوزێ|ڕەگەزە]] یەکناگرێتەوە کە کۆمەڵگا پێشبینی بۆدەکات کە پزیشک بەپێی ئەو [[کۆئەندامی زاوزێ|سێکسەی]] لەکاتی لەدایکبوون دەیبینێت [[دیاریکردنی ڕەگەز|ڕەگەزێکی بۆ دەستنیشان دەکات]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Transgender|ناونیشان=https://lgbtq.unc.edu/resources/exploring-identities/transgender/|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=LGBTQ Center|زمان=en-US}}</ref> ھەندێک لە کەسانی ترانسجێندەر [[نائارامیی جێندەری|حاڵەتی نائارامی جێندەریان]] دەبێت کە بەمانای نائارامی دێت [[دیاریکردنی ڕەگەز|لەم جێندەرەی بۆیان دیاری کراوە]] لەگەڵ [[ناسنامەی جێندەری|ناسنامە جێندەرییەکەی]] یەک ناگرێتەوە، کە [[نائارامیی جێندەری]] بە زۆری لە منداڵی ڕوودەدات، بەڵام ھەندێک کەس لەوانەیە تا ھەرزەکاری ھەستی پێنەکەن یان دوای ھەرزەکاری یان زۆر زیاتر.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=The Science of Being Transgender|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=uLcIbjgnGlQ|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> لە کەسێک بۆ کەسێکی تر دەگۆڕێت کەسانی ترانسجێندەر پێویستیان بە کردنی چەن شتێک دەبێت (نموونە: گۆڕینی ناو بە شێوەی یاسایی، [[گواستنەوەی جێندەر|گوێزانەوەی جێندەر]] بە شێوەیی یاسایی) کردارە پزیشکییەکان بۆ ترانسجێندەر (چارەسەری دانانەوەی ھۆرمۆن، یان کۆنتڕۆلی ھۆرمۆنی) و (نەشتەرگەری پزیشکی: وەک [[نەشتەرگەریی دانانەوەی جێندەر|چارەسەری دانانەوەی جێندەری بە گشتی]]) ئەوە گرنگە کە بزانین [[ناسنامەی جێندەری]] جیاوازە لە [[دەربڕینی جێندەری]] کە ناسنامەی جێندەری بریتییە لە ھەست پێکردنی کەسێک بۆ جێندەرەکەی.<ref name=":3">ماڵپەری بەناوبانگی psychiatry, [https://www.psychiatry.org/patients-families/gender-dysphoria نائارامی ڕەگەزی چییە؟]، بە زمانی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]، پێداچوونەوەی پزیشکی ٢٠٢٠</ref> بەڵام [[دەربڕینی جێندەری|دەربرینی جێندەری]] دەگەڕێتەوە بۆ کەسێک کە خۆی دەردەبڕێ بەشێوەی جێندەرەکەی [[دەربڕینی جێندەری]] بریتییە لەوەی کە کەسێک چۆن ھەڵسوکەوت دەکات، و کارەکانی خۆی دەکات، و شێوازی جل و بەکارھێنانی کەلوپەلەکان و شێوازی گرنگی بەخۆدان و شێوەی دەنگ و شێوازی قسەکردن و شێوازی کارەکتەری فیزیکی.<ref name=":3"/> پێشووتر چەمکی ڕەگەزگۆڕ بەکار دەھات بۆ پێناسەکردنی ترانسجێندەر لە زمانی کوردی. == جلەکان == <gallery> پەڕگە:Jeannette Scott - Portrait of a Girl in a Pink Dress.jpg|جلی یەک پەڕگە:Suit-2688317 1920.jpg|جلی دوو پەڕگە:Zara-ungendered-560x556.jpg|جلی سێیەم </gallery>جلی سێیەم: شێوازێکی جلی بێ لایەنە، کە ھەردوو جێندەر دەتوانن بەکاری بھێنن. == ناساندن == ھەروەھا ترانسجێندەر ئەو کەسانەن کە ھەست بەم جێندەرە ناکەن کە لەگەلی لەدایکبوون و پێی نائاسوودەن و [[نائارامیی جێندەری|ھەست بە نائارامی دەکەن]]، بەڵکو بە پێچەوانەوە ھەست بەم جێندەرە دەکەن کە لە [[ناسنامەی جێندەری|ناخەوە ھەستی پێدەکەن]] و پەیوەستن پێیەوە<ref name=":0">[https://www.youtube.com/watch?v=rgrSSlqUukA What are the symptoms of gender dysphoria?] , [https://www.youtube.com/channel/UCQLRK5wiWGmzp4dnFt0arwA Pink News Channel] , April 2020</ref><ref name=":2"/>ئەکرێ نائارامییەکان بریتی بن لەوەی کەسێک ھەست بە نائارامی بکات لە بارەی دەنگی یان شێوەی یان پێکھاتەکانی تری جەستەی کە لەگەل [[ناسنامەی جێندەری|جێندەرە ڕاستەقینەکەی]] یەک ناگرنەوە<ref name=":0"/><ref name=":1">[https://www.youtube.com/watch?v=ZF3MPoU3UwU Transgender Awareness] V Hart, Dec 17, 2015</ref> لەوانەیە ھەنێک جار لەلایەن کەسانی تر بەھەلە پێناسە بکرێ و بەھەلە مامەلەی لەگەل بکرێ یان [[لێدانی ترانسجێندەر|تووشی سووکایەتی و بێ ڕێزی ببێت]] کە ئەو کەسە تووشی نائاسوودەیی دەروونی بکات و تووشی سترێس و [[خەمۆکی]] بکات<ref name=":2"/><ref name=":0"/><ref name=":1"/> گەر بێت و وەک خۆی مامەلەی لەگەل نەکرێ یان سووکایەتی و بێ ڕێزی بەردەوامی پێ بکرێ ئەکرێ حاڵەتەکەی بگاتە * خۆ بەدوورگرتن لە کۆمەڵگا * تووشبوون بە سترێس * تووشبوون بە خەمۆکی * خۆ ئازاردن * خۆکوژی لەوانەیە ھیچ یەکێک لەم حاڵەتانەی سەرەوە ڕوونەدات ئەگەر بێت و کەسانی ترانسجێندەر بەشێوەی [[ناسنامەی جێندەری|ڕەگەزەکەی خۆیان]] مامەڵەیان لەگەل بکرێ، و ڕێزیان لێ بگیرێ و [[ناسنامەی جێندەری|وەکوو خۆیان]] سەیریان بکرێ، کەسەکە بتوانێت وەکوو ئەوەی ھەیە لە کۆمەڵگادا بژیت ئەمەش بەم شێوەیە دەبێت، کە بتوانێت (شێوە و پێکھاتەکانی جەستەی بگەڕێنێتەوە سەر جێندەرە ڕاستەقینەکەی خۆی) ھەروەھا لە ڕێگەی پزیشکییەوە خۆی چارەسەر بکات وەک وەرگرتنی [[چارەسەری ھۆرمۆنی (جێندەرگۆڕ)|چارەسەری ھۆرمۆنی]] (کە یارمەتی کەسەکە دەدات زیاتر وەک ئەم جێندەرە دەرکەوێت کە پێیەوە پەیوەستە)، یاخوود [[نەشتەرگەریی دانانەوەی جێندەر|نەشتەرگەری جێندەری]] کە یارمەتی ناسینەوەی کەسەکە دەدات وەک جێندەرەکەی خۆی.<ref name=":0"/> == دەستنیشانکردن == [[پەڕگە:2017.05.13 -HeroesGala2017 Capital Pride Washington DC, USA 4854 (34519692261).jpg (cropped).jpg|وێنۆک|دوو ھاوڕێی ترانسجێندەر لە [[واشینگتن دی سی|واشینگتنن]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=DiGuglielmo|یەکەم١=Joey|سەردێڕ=Querry: Bianca Rey|ناونیشان=https://www.washingtonblade.com/2016/05/11/queery-bianca-rey/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ئیش=Washington Blade|ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Griggs|یەکەم١=Brandon|سەردێڕ=America's transgender moment|ناونیشان=https://www.cnn.com/2015/04/23/living/transgender-moment-jenner-feat/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ئیش=CNN|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٥|وتەگێڕانەوە=Hayden Mora, deputy chief of staff at the Human Rights Campaign and a transgender man....}}</ref>]] شێوازی دەستنیشانکردن (DSM-5 American Psychiatric Association)<ref>''Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders'' (DSM-5''), Fifth edition''. American Psychiatric Association. 2013</ref> شێوازی دەستنیشانکردنی جیاواز و تایبەت بۆ مناڵان و گەنجەکان دەخاتە ڕوو [[نائارامیی جێندەری|نائارامی جێندەری]] لە ھەرزەکارەکان و گەنجەکان بەم شێوەیە دیاری کراوە (یەکنەگرتنەوەی جێندەر بۆ کەسێک کە پێشوو تر بڕیاری بۆ دراوە) بە لایەنی کەم شەش مانگ بۆ نیشانە و شێوازی دەرکەوتنیان:<ref name=":3"/> === ھەرزەکاران و گەنجان === * یەکنەگرتنەوەی جێندەرێک کە پێشوو تر بۆ کەسەکە دانراوە و لەگەل جێندەرە ڕاستەقینەکەی خۆی یەک ناگرێتەوە و ڕوودانی جیندەری دووەم * ھەبوونی خواستێکی بەھێز بۆ دوورکەوتنەوە لەم جێندەرەی بۆی ناگونجێت (یان خواست بۆ ڕێگەگرتن لە گەشەکردن بە شێوەی ئەم جێندەرەی لەگەلی یەک ناگرێتەوە و وەرگرتنی چارەسەری پەرپێدانی گەشەی جێندەری دووەم) * خواستێکی زۆر بۆ جێندەرەکەی * خواستێکی زۆر بۆ بوون بە جێندەرێکی تر (ئەو جێندەرەی کە ڕاستەقینەیە بۆی و خۆی ھەستی پێدەکات، جیاواز لەو جێندەرەی کە لە کاتی لەدایکبوون دیاریکراوە) * ھەبوونی ھەستێکی بەھێزی جێندەرە ڕاستەقینەکەی (ھەستەکان و کاردانەوەکانی جێندەرە ڕاستەقینەکەی، جیاواز لەم جێندەرەی لەکاتی لە دایکبوونی بۆی دانراوە)<ref name=":3"/> === مناڵان === (DSM-5 American Psychiatric Association) شێوازی دەستنیشانکردنی جیاواز و تایبەت بۆ مناڵان دەخاتە ڕوو نائارامی جێندەرەی لە مناڵان بەم شێوەیە دیاری کراوە (یەکنەگرتنەوەی جێندەر بۆ کەسێک کە پێشوو تر بۆی دیاریکراوە) بە لایەنی کەم شەش مانگ بۆ نیشانە و شێوازی دەرکەوتنیان ئەم شەش حاڵەتەی خوارەوە: * خواستێکی زۆر بۆ بوون بە جێندەرەکەی تر یان پێداگیری کەوا جێندەرێکی تری ھەیە (جێندەرەکەی خۆی جیاواز لەم جێندەرەی لە کاتی لە دایکبوون بۆی دیاریکراوە) * لە '''کوڕان''' (ئەم جێندەرەی لەگەڵی لەدایک بووە) خواستێکی زۆر بۆ لەبەرکردنی جلی مێینە و حەز بۆ جلی مێینە یان ویستێکی زۆر بۆ دروستکردنی جلی مێینە، و ڕەتکردنەوەیەکی بەھێز بۆ پۆشینی جلی نێرینە * لە '''کچان''' (ئەم جێندەرەی لەگەڵی لەدایک بووە) خواستێکی زۆر بۆ پۆشینی جۆری جلی نێرینە و ڕەتکردنەوەیەکی بەھێز بۆ پۆشینی جلی مێینە * خواستێکی زۆر بۆ یاری، بووکەڵە، چالاکیایەکان، کە لە جێندەرەکەی تر بەکاردێت * خواستێکی زۆر بۆ ھاوڕێیەتی کردنی جێندەرەکەی تر (ئەم کەسە کوڕ یان کچ بەھەمان جێندەری خۆی دەبینێت و ئەیەوێ ببێتە ھاورێیان و بەم شێوەیە ئاسوودەیە) * لە '''کچان''' (ئەم جێندەرەی لەگەڵی لەدایک بووە) ڕەتکردنەوەیەکی بەھێز بۆ بووکەڵە، یاری، چالاکییە کچانەکان * لە '''کوڕان''' (ئەم جێندەرەی لەگەڵی لەدایک بووە) ڕەتکردنەوەیەکی بەھێز بۆ ئەو بووکەڵە و یاری و چالاکییانەی کە بۆ جێندەری نێر دانراوە، یان ڕەتکردنەوەیەکی بەھێزی یارییە ڕەق و سەرکێشییەکان * خواستێکی زۆر بۆ ئەوەی بە شێوەی فیزیکی ببێت بەخۆی (کە لەگەڵ جێندەرە ڕاستەقینەکەی یەک دەگرێتەوە) کەسێک کە ڕەتکردنەوەیەکی بەھێزی ھەیە بەرامبەر ئەناتۆمی جێندەرەکەی * خواستێکی زۆر بۆ بوون بەم جێندەرەی کە لەگەڵ جێندەرە ڕاستەقینەکەی یەک دەگرێتەوە<ref name=":3"/> == مامەڵە == [[پەڕگە:Existrans 2017 (37146607344).jpg|وێنۆک|ڕێپێوانی ترانسجێندەرەکان، ٢٠١٧]] پشتگیریکردنی کەسەکە لە [[نائارامیی جێندەری|نائارامی ڕەگەزی]] لەوانەیە ھاوکاریان بکات کە بە شێوەی دەروونی پێشبکەون و گەشە بە ھەستەکان و دەربڕینەکانیان بدەن لەرووی دەروونییەوە زیاتر گەشە بکەن، و لە کاتی چارەسەری پزیشکی نابێت پزیشکەکە چارەسەری خۆکاری و خۆپێشنیاری بۆ کەسەکە بکات و پێویستی بە لێکۆلینەوە و سەلماندن ھەیە، یان شێوازی کردارە فیزیۆلۆژییەکان کە وادەکات زۆر لە کەسەکە بکرێ بۆ ئەوەی ببێتە ئەم جێندەرەی کە لەگەڵی لە دایک بووە و پەیوەندی بە جێندەرە ڕاستەقینەکەی خۆی نییە، ئەمە دوورە لە زانست و شێوازی دروست، پشتگیرییەکان دەکرێ ئەمانە بن: * پشتگیری بۆ بانگکردن و ناوھێنان (ئەم (بە شێوەی مێێنە)، ئەم (بە شێوەی نێرینە) و (ناوگۆرین بە شێوەیی یاسایی)<ref name=":4">Durwood, L. , McLaughlin, K. A. , & Olson, K. R. (2017). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5302003/ Mental health and self-worth in socially transitioned transgender youth]. ''Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry'', ''56''(2), 116-123.</ref><ref name=":5">Olson, K. R. , Durwood, L. , DeMeules, M. , & McLaughlin, K. A. (2016). [https://pediatrics.aappublications.org/content/137/3/e20153223 Mental health of transgender children who are supported in their identities]. ''Pediatrics'', ''137''(3).</ref> * پشتگیریکردنی دەربڕین و ھەستەکانیان کە لەگەل جێندەرەکەیان یەکدەگرێتەوە<ref name=":4"/><ref name=":5"/> * پشتگیری یاسایی (گۆڕینی ناو، ڕاستکردنەوەی جێندەر، چاکسازی لە بەڵگەنامە حکومییەکان) لەسەر کەسەکە<ref>Scheim, A. I. , Perez-Brumer, A. G. , & Bauer, G. R. (2020). [https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS2468-2667(20)30032-3/fulltext Gender-concordant identity documents and mental health among transgender adults in the USA: a cross-sectional study]. ''The Lancet Public Health''.</ref> * پشتگیری پزیشکی (چارەسەرە پزیشکییەکان کە لە چارەسەرکردن لە ھەرزەکاری بەکاردێت وەک چارەسەری ھۆرمۆنی وەکوو (ئیسترۆجین) (تێستۆستیرۆن) بۆ ھەرزەکارە پێگەیشتووەکان و گەنجەکان، ھەندێک لە گەنج و ھەرزەکارەکان لەوانەیە پێویستیان بە چارەسەری شێوازی نەشتەرگەری ھەبێت تا بچنەوە سەر جێندەرەکەی خۆیان.<ref>Hembree, W. C. , Cohen-Kettenis, P. T. , Gooren, L. , Hannema, S. E. , Meyer, W. J. , Murad, M. H. , … & T’Sjoen, G. G. (2017). [https://academic.oup.com/jcem/article/102/11/3869/4157558 Endocrine treatment of gender-dysphoric/gender-incongruent persons: an endocrine society clinical practice guideline]. ''The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism'', ''102''(11), 3869-3903.</ref><ref>Coleman, E. , Bockting, W. , Botzer, M. , Cohen-Kettenis, P. , DeCuypere, G. , Feldman, J. , … & Monstrey, S. (2012). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/15532739.2011.700873 Standards of care for the health of transsexual, transgender, and gender-nonconforming people, version 7]. ''International journal of transgenderism'', ''13''(4), 165-232.</ref> * پشتگیری خێزانی (پشتگیری خێزان ئەکرێ یارمەتییەکی بەرزی کەسەکە بدات و ژیان ڕزگارکەر بێت)<ref name=":6">Klein, A. , & Golub, S. A. (2016). [https://www.liebertpub.com/doi/abs/10.1089/lgbt.2015.0111?journalCode=lgbt Family rejection as a predictor of suicide attempts and substance misuse among transgender and gender nonconforming adults]{{بەستەری مردوو|url=https://www.liebertpub.com/doi/abs/10.1089/lgbt.2015.0111?journalCode=lgbt |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}. ''LGBT health'', ''3''(3), 193-199.</ref> * خێزان و ڕەتکردنەوەی کۆمەڵایەتی بۆ سەر کەسێک شتانێکی چاوەروانکاری بەھێزن بۆ سەر باری دەروونی کەسەکە و سەخت بوونی باری دەروونی، * خێزان و خۆشەویستەکان لەوانەیە زۆرگرنگ بن بۆ دروستکردنی ژینگەیەکی گونجاو، پشتگیرییەک کە یارمەتی کەسەکە دەدات بە شێوەی دەروونی پێشبکەوێت<ref name=":6"/> === لە وڵاتان === ==== ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ==== دوای ئەوەی پێشووتر ترانسجێندەر لە سەربازی ئەمریکا بەندکرابوو، جۆب ئایدن دوای دەستبەکاربوونی بەربەستی لەسەر ترانسجێندەر لادا لە سەربازی وڵاتەکەی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=CNN|یەکەم=Oren Liebermann and Ellie Kaufman|سەردێڕ=Biden's reversal of transgender military ban brings new hope to thousands|ناونیشان=https://www.cnn.com/2021/01/31/politics/transgender-military-ban-reversal/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=CNN}}</ref> [[جۆ بایدن|جۆبایدن]] لە وتەیەکیدا ڕاگەیاند کە ئەو پشتگیری ترانسجێندەرەکان دەکات «سەرۆکەکەت پشتگیری تۆ دەکات»<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Biden to transgender Americans: 'Your president has your back'|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/video/biden-to-transgender-americans-your-president-has-your-back-111031877945|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=NBC News|زمان=en}}</ref> ==== پاکستان ==== قوتابخانەیەک بۆ کەسانی ترانسجێندەر دەکرێتەوە بۆ ئەوەی خوێندنی تیابکەن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Pakistan opens first state-run school for transgender people|ناونیشان=https://www.euronews.com/2021/07/09/pakistan-opens-first-state-run-school-for-transgender-people|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=euronews|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Pakistan opens state-run school for transgender students|ناونیشان=https://apnews.com/article/pakistan-lifestyle-c2e4728d5261a233141dd8a2f62a86f1|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=AP NEWS|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Pakistan opens state-run school for transgender students|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/pakistan-opens-state-run-school-for-transgender-students/2021/07/08/8c7dae04-e01b-11eb-a27f-8b294930e95b_story.html|newspaper=Washington Post|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|issn=0190-8286|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210713190001/https://www.washingtonpost.com/lifestyle/pakistan-opens-state-run-school-for-transgender-students/2021/07/08/8c7dae04-e01b-11eb-a27f-8b294930e95b_story.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ترانسفۆبیا == [[ترانسفۆبیا|ترەنسفۆبیا]] واتە ترسین لە ترانسجێندەران. == لە سینەمادا == * [[دراما]]ی کۆری ئیتایۆن کلاس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=MacDonald|یەکەم=Joan|سەردێڕ=Transgender Character In ‘Itaewon Class’ Reflects Changing Attitudes In South Korea|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/joanmacdonald/2020/03/11/transgender-character-in-itaewon-class-reflects-changing-attitudes-in-south-korea/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Forbes|زمان=en}}</ref> *[[کچ (فیلمی ٢٠١٨)|فیلمی کچ (٢٠١٨)]] == ئەمانەش ببینە == '''یاسا''' * [[مافەکانی ترانسجێندەر لە ئەرجەنتین]] * [[مافەکانی ترانسجێندەر لە ئێران]] * [[یاسای ناسنامەی جێندەری]] '''پزیشکی''' * [[ترانسفۆبیا]] * [[دیاریکردنی ڕەگەز|کاتی لەدایکبوون]] * [[ناسنامەی جێندەری]] * [[دەربڕینی جێندەری|دەربرینی جێندەری]] * [[نەشتەرگەریی دانانەوەی جێندەر]]<!-- لە تایلەند > https://www.transgendersurgerythailand.com/ پەیوەندیدار > https://www.mtfsurgery.net/gender-reassignment-surgery-thailand.htm https://www.transgendersurgerythailand.com/Your-SRS-Trip-to-Thailand-Getting-Ready-for-it.html --> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline}} * {{Curlie|/Society/Transgendered|Transgendered (sic)}} *[https://www.glaad.org/transgender/resources ڕێکخراوی Glaad] بۆ یارمەتیدان و پشتگیریکردنی ترانسجێندەر *[https://lgbtq.unc.edu/resources/exploring-identities/transgender/ ترانسجێندەر چییە؟] (بە زمانی ئینگلیزی) *[https://transfemscience.org/articles-by-date/ زانستی ترانسفێمنین] (شوێنێکی ئەکادیمی و زانستی بۆ ترانسجێندەر) *[https://genderdysphoria.fyi/en جێندەر دیسفۆریا] (بە زمانی ئینگلیزی) {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی|ترانسجێندەر|لێکۆڵێنەوەی جێندەری|مافەکانی مرۆڤ|کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە|سیاسەت|سێکسناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Transgender}} [[پۆل:کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە|*]] [[پۆل:ترانسجێندەر]] 1yyi1a0m348w7010k2c7rnq7pryb7lo 0 105747 1581992 1548572 2026-05-07T20:00:43Z Serchia 5238 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1581992 wikitext text/x-wiki [[Image:Synapse figure.png|left|thumb|400px|هێڵکارییەکی گرێدانێکی سیناپسیی کیمیایی]] لە [[کۆئەندامی دەمار]]دا، '''سیناپس'''<ref name="Foster_1897">{{cite book| vauthors = Foster M, Sherrington CS |title=Textbook of Physiology | volume = 3 |date=1897|publisher=Macmillan|location=London|page=929|edition=7th | isbn = 978-1-4325-1085-5 }}</ref> پێکهاتەیەکە کە ڕێگە بە [[دەمارەخانە]] دەدات [[سیگناڵی خانەیی|سیگناڵەکان]] لەگەڵ خانەیەکی دیکە لە نزیکترین دەوروبەری خۆیدا ئاڵوگۆڕ بکات (وەری بگرێت یان بینێرێت). سیناپسەکان دەکرێت بەسەر کیمیایی یان کارەباییدا پۆلێن بکرێن، ئەمەش بەپێی میکانیزمی گواستنەوەی سیگناڵەکان لە نێوان دەمارەخانەکاندا. لە باری [[سیناپسی کارەبایی|سیناپسە کارەبایییەکان]]دا، دەمارەخانەکان بە شێوەیەکی دوولایەنە لە ڕێگەی [[کەلێنەگەیاندن|کەلێنەگەیاندنەکانەوە]] (gap junctions) بەیەکەوە بەستراون و ژینگەیەکی سایتۆپلازمیی پێکەوەبەستراویان هەیە.<ref>{{Cite journal |last=Bennett |first=M. V. L. |date=1966 |title=PHYSIOLOGY OF ELECTROTONIC JUNCTIONS* |url=https://nyaspubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1749-6632.1966.tb50178.x |journal=Annals of the New York Academy of Sciences |language=en |volume=137 |issue=2 |pages=509–539 |doi=10.1111/j.1749-6632.1966.tb50178.x |pmid=5229812 |bibcode=1966NYASA.137..509B |issn=0077-8923|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite book |title=Principles of neural science |date=2013 |publisher=McGraw-Hill |isbn=978-0-07-139011-8 |editor-last=Kandel |editor-first=Eric R. |edition=5th |location=New York}}</ref><ref>{{Cite book |title=Neuroscience |date=2004 |publisher=Sinauer Associates |isbn=978-0-87893-725-7 |editor-last=Purves |editor-first=Dale |edition=3rd |location=Sunderland, Mass |editor-last2=Williams |editor-first2=Stephen Mark}}</ref> ئەم جۆرانەی سیناپس ناسراون بە دروستکردنی چالاکیی تۆڕیی هاوکات لە مێشکدا،<ref>{{Cite journal |last1=Bennett |first1=Michael V.L |last2=Zukin |first2=R.Suzanne |date=2004 |title=Electrical Coupling and Neuronal Synchronization in the Mammalian Brain |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0896627304000431 |journal=Neuron |volume=41 |issue=4 |pages=495–511 |doi=10.1016/s0896-6273(04)00043-1 |pmid=14980200 |issn=0896-6273}}</ref> بەڵام لە هەمان کاتدا دەتوانن ببنە هۆی داینامیکی ئاڵۆز و شێواو (chaotic) لە ئاستی تۆڕەکەدا.<ref>{{Cite journal |last1=Makarenko |first1=Vladimir |last2=Llinás |first2=Rodolfo |date=1998-12-22 |title=Experimentally determined chaotic phase synchronization in a neuronal system |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |language=en |volume=95 |issue=26 |pages=15747–15752 |doi=10.1073/pnas.95.26.15747 |doi-access=free |issn=0027-8424 |pmc=28115 |pmid=9861041 |bibcode=1998PNAS...9515747M }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Korn |first1=Henri |last2=Faure |first2=Philippe |date=2003 |title=Is there chaos in the brain? II. Experimental evidence and related models |url=https://comptes-rendus.academie-sciences.fr/biologies/articles/10.1016/j.crvi.2003.09.011/ |journal=Comptes Rendus. Biologies |language=fr |volume=326 |issue=9 |pages=787–840 |doi=10.1016/j.crvi.2003.09.011 |pmid=14694754 |issn=1768-3238|url-access=subscription }}</ref> لەبەر ئەوە، هەمیشە ناتوانرێت ئاراستەی سیگناڵەکان بەسەر سیناپسە کارەبایییەکاندا دیاری بکرێت.<ref>{{Cite journal |last1=Connors |first1=Barry W. |last2=Long |first2=Michael A. |date=2004-07-21 |title=Electrical Synapses in the Mammalian Brain |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.neuro.26.041002.131128 |journal=Annual Review of Neuroscience |language=en |volume=27 |issue=1 |pages=393–418 |doi=10.1146/annurev.neuro.26.041002.131128 |pmid=15217338 |issn=0147-006X|url-access=subscription }}</ref> سیناپسەکان زۆر گرنگن بۆ گواستنەوەی پاڵنەرە دەمارییەکان لە دەمارەخانەیەکەوە بۆ دەمارەخانەیەکی دیکە،<ref name="Perea_2009" /> و ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە ئاسانکاری بۆ پەیوەندیی خێرا و ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی دروستکردنی سووڕەکانەوە (circuits). سەرەڕای ئەوەش، سیناپس وەک یەکتربڕێک یان گەیەنەرێک کار دەکات کە تێیدا هەم گواستنەوە و هەم چارەسەرکردنی زانیارییەکان ڕوو دەدەن، ئەمەش وای لێ دەکات ببێتە هۆکارێکی زۆر گرنگ بۆ پەیوەندیکردن لە نێوان دەمارەخانەکاندا.<ref name="Südhof_2021">{{cite journal | vauthors = Südhof TC | title = The cell biology of synapse formation | journal = The Journal of Cell Biology | volume = 220 | issue = 7 | article-number = e202103052 | date = July 2021 | pmid = 34086051 | pmc = 8186004 | doi = 10.1083/jcb.202103052 }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Synapses}} {{شریتی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:ژینناسی]] [[پۆل:فیزیۆلۆژیای دەماری]] p36xv99l0l590bkupem17i89lge97o0 1581995 1581992 2026-05-07T20:01:07Z Serchia 5238 Serchia پەڕەی [[گەیەنکەدەمار]] گواستەوە بۆ [[سیناپس]] کە پێشتر ڕەوانەکەر بوو: ناوی شیاوتر 1581992 wikitext text/x-wiki [[Image:Synapse figure.png|left|thumb|400px|هێڵکارییەکی گرێدانێکی سیناپسیی کیمیایی]] لە [[کۆئەندامی دەمار]]دا، '''سیناپس'''<ref name="Foster_1897">{{cite book| vauthors = Foster M, Sherrington CS |title=Textbook of Physiology | volume = 3 |date=1897|publisher=Macmillan|location=London|page=929|edition=7th | isbn = 978-1-4325-1085-5 }}</ref> پێکهاتەیەکە کە ڕێگە بە [[دەمارەخانە]] دەدات [[سیگناڵی خانەیی|سیگناڵەکان]] لەگەڵ خانەیەکی دیکە لە نزیکترین دەوروبەری خۆیدا ئاڵوگۆڕ بکات (وەری بگرێت یان بینێرێت). سیناپسەکان دەکرێت بەسەر کیمیایی یان کارەباییدا پۆلێن بکرێن، ئەمەش بەپێی میکانیزمی گواستنەوەی سیگناڵەکان لە نێوان دەمارەخانەکاندا. لە باری [[سیناپسی کارەبایی|سیناپسە کارەبایییەکان]]دا، دەمارەخانەکان بە شێوەیەکی دوولایەنە لە ڕێگەی [[کەلێنەگەیاندن|کەلێنەگەیاندنەکانەوە]] (gap junctions) بەیەکەوە بەستراون و ژینگەیەکی سایتۆپلازمیی پێکەوەبەستراویان هەیە.<ref>{{Cite journal |last=Bennett |first=M. V. L. |date=1966 |title=PHYSIOLOGY OF ELECTROTONIC JUNCTIONS* |url=https://nyaspubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1749-6632.1966.tb50178.x |journal=Annals of the New York Academy of Sciences |language=en |volume=137 |issue=2 |pages=509–539 |doi=10.1111/j.1749-6632.1966.tb50178.x |pmid=5229812 |bibcode=1966NYASA.137..509B |issn=0077-8923|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite book |title=Principles of neural science |date=2013 |publisher=McGraw-Hill |isbn=978-0-07-139011-8 |editor-last=Kandel |editor-first=Eric R. |edition=5th |location=New York}}</ref><ref>{{Cite book |title=Neuroscience |date=2004 |publisher=Sinauer Associates |isbn=978-0-87893-725-7 |editor-last=Purves |editor-first=Dale |edition=3rd |location=Sunderland, Mass |editor-last2=Williams |editor-first2=Stephen Mark}}</ref> ئەم جۆرانەی سیناپس ناسراون بە دروستکردنی چالاکیی تۆڕیی هاوکات لە مێشکدا،<ref>{{Cite journal |last1=Bennett |first1=Michael V.L |last2=Zukin |first2=R.Suzanne |date=2004 |title=Electrical Coupling and Neuronal Synchronization in the Mammalian Brain |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0896627304000431 |journal=Neuron |volume=41 |issue=4 |pages=495–511 |doi=10.1016/s0896-6273(04)00043-1 |pmid=14980200 |issn=0896-6273}}</ref> بەڵام لە هەمان کاتدا دەتوانن ببنە هۆی داینامیکی ئاڵۆز و شێواو (chaotic) لە ئاستی تۆڕەکەدا.<ref>{{Cite journal |last1=Makarenko |first1=Vladimir |last2=Llinás |first2=Rodolfo |date=1998-12-22 |title=Experimentally determined chaotic phase synchronization in a neuronal system |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |language=en |volume=95 |issue=26 |pages=15747–15752 |doi=10.1073/pnas.95.26.15747 |doi-access=free |issn=0027-8424 |pmc=28115 |pmid=9861041 |bibcode=1998PNAS...9515747M }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Korn |first1=Henri |last2=Faure |first2=Philippe |date=2003 |title=Is there chaos in the brain? II. Experimental evidence and related models |url=https://comptes-rendus.academie-sciences.fr/biologies/articles/10.1016/j.crvi.2003.09.011/ |journal=Comptes Rendus. Biologies |language=fr |volume=326 |issue=9 |pages=787–840 |doi=10.1016/j.crvi.2003.09.011 |pmid=14694754 |issn=1768-3238|url-access=subscription }}</ref> لەبەر ئەوە، هەمیشە ناتوانرێت ئاراستەی سیگناڵەکان بەسەر سیناپسە کارەبایییەکاندا دیاری بکرێت.<ref>{{Cite journal |last1=Connors |first1=Barry W. |last2=Long |first2=Michael A. |date=2004-07-21 |title=Electrical Synapses in the Mammalian Brain |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.neuro.26.041002.131128 |journal=Annual Review of Neuroscience |language=en |volume=27 |issue=1 |pages=393–418 |doi=10.1146/annurev.neuro.26.041002.131128 |pmid=15217338 |issn=0147-006X|url-access=subscription }}</ref> سیناپسەکان زۆر گرنگن بۆ گواستنەوەی پاڵنەرە دەمارییەکان لە دەمارەخانەیەکەوە بۆ دەمارەخانەیەکی دیکە،<ref name="Perea_2009" /> و ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە ئاسانکاری بۆ پەیوەندیی خێرا و ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی دروستکردنی سووڕەکانەوە (circuits). سەرەڕای ئەوەش، سیناپس وەک یەکتربڕێک یان گەیەنەرێک کار دەکات کە تێیدا هەم گواستنەوە و هەم چارەسەرکردنی زانیارییەکان ڕوو دەدەن، ئەمەش وای لێ دەکات ببێتە هۆکارێکی زۆر گرنگ بۆ پەیوەندیکردن لە نێوان دەمارەخانەکاندا.<ref name="Südhof_2021">{{cite journal | vauthors = Südhof TC | title = The cell biology of synapse formation | journal = The Journal of Cell Biology | volume = 220 | issue = 7 | article-number = e202103052 | date = July 2021 | pmid = 34086051 | pmc = 8186004 | doi = 10.1083/jcb.202103052 }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Synapses}} {{شریتی دەروازە|پزیشکی}} [[پۆل:ژینناسی]] [[پۆل:فیزیۆلۆژیای دەماری]] p36xv99l0l590bkupem17i89lge97o0 4 117839 1582106 1567668 2026-05-08T08:07:23Z Sakura emad 42467 /* {{لەگەڵ}} */ 1 1582106 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:دیوەخان (پێشنیارەکان)/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 5 |minthreadstoarchive = 1 }} <noinclude> {{سەرپەڕەی دیوەخان|start= |1=پێشنیارەکان|2= پێشنیار و بیرۆکە نوێکان لێرەدا وتووێژیان لەسەر دەکرێ. ''بەر لە دانانی پێشنیار'': * گۆڕانکارییە پێشنیارکراوەکانی '''نەرمامێر''' کە لەسەری پێکھاتوون دەبێ لە [[MediaZilla:|بەگزیلا]]دا ڕاپۆرت بکرێ. * گۆڕانکارییە پێشنیارکراوەکانی '''سیاسەت''' پەیوەندیی ھەیە بە [[ویکیپیدیا:دیوەخان (سیاسەت)]]. * '''وتارە نوێیە''' پێشنیارکراوەکان پەیوەندیی ھەیە بە [[ویکیپیدیا:وتارە پێشنیارکراوەکان]]. |3=وپ:دخپ|4=وپ:دخ/پ}} {{بازدان بۆ سەرەوە و خوارەوە}} __NEWSECTIONLINK__ __TOC__ <span id="below_toc"/> {{clear}} [[پۆل:دیوەخانی ویکیپیدیا]] </noinclude> == سیاسەت و کاری ویکیپیدیا و نیشانەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٨:٥٨، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٧٤٣٩٤٧٣٤}}{{Pin message|}} ئێمە هەر هەموومان ئەگەر بۆ یەک جاریش بێت یاریمان کردووە ئیتر هەر یارییەک بێت، لە یارییەکەدا وشەیەک نوسراوە بەناوی (mission) کەبریتییە (کارەکان) کە دەیکەینەوە نوسراوە ئەو کارە بکە و خەڵاتێکی لە بەرامبەردا وەرگرین، بۆیە منیش داوا دەکەم کە پڕۆژەیەک بۆ ویکیپیدیا دروستکەن و بە چەند کاریکی زۆر و نیشانەی زۆر ئێمە دەتوانیین هەم نیشانەکان بە شێوەیەکی دیموکراسیانە بەکارهێنەرەکان بەکاری بهێنین، هەم باشترکردنی وتارەکان کارەکان دەتوانیین بە باشترین کار دایبنێن و بەشێوەیەک کە دڵنیام هەمووتان [[ھەی دەی]] تان کردووە، کە ئەویش کاری هەیە کە دانەیەک تەواو دەکەیت ئەوە دەچێتە کاریکی زەحمەتر کە هەر هەمان یاسایە وەک: تەواوکردنی ١٠ سندوقی زانیاری. کە ئەم کارە تەواو کرا ببێت بە تەواو کردنی ١٠٠ سندوقی زانیاری. ئەمەش لەسەر دەنگی بەڕێوبەران بۆ خراپکاریش ئەو بەکارهێنەرانەی خراپکاریان پێکرد ئەوا دەتوانن ئێوەی بەڕێوبەران سەربەستیان بکەن، زۆر سوپاس[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٨:٤١، ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بۆ ڕوونکردنەوەیەکی زیاتریش ئەم وتانەی کە لەسەرەوە باسمان کرد بەم شێوەیە بەڕیوە دەچێت *دەبێت بەکارهێنەر نیشانەی سەرەکی هەبێت *دەبێت هەر بەکارهێنەرێک پەڕیەکی تایبەت بە (mission)ی بۆ دابنرێت ئەمەش لەسەر شێوەی ڕۆبۆتی *دەبێت بە سێ بەشەوە ئەنجام بدرێت کە بریتییە لە بۆ هەر (mission)نێک بریتی بێت لە سەرەتای ناوەندی زەحمەت، کە ئەمانە بەدوای یەکدا دێن لەدوای جێبەجێکردنی ئاسان دوای ناوەندی دوای زەحمەت. *دەبێت ئەو (mission)نەی کە بۆی نوسراوە بە چاکی بیکات، نەوەک بە تێکچووی *دەبێت لەسەر هەر (mission)ێک ئەو کارانەی بەکارهێنەری تێدابێت، وەک ئەوەی یەکسەر لەپەڕەکەی بەشێوەیەکی ڕۆبۆتی بۆی بنوسرێت. هەرچەندە ئەم کارانە لە سەروو پلەی خۆمەوەیە بەڵام دەبێت ئێوەی بەکارهێنەرانی بەئەزموون یارمەتیم بدەن بەهۆی تواناو لێهاتوویتانەوە، بەڵام من دەموێت لەسەرەتادا ١٠ بەکارهێنەری شارەزا بانگێشت بکەم بۆ ئەم پڕۆژەیە {{وب|Sako Nanakli}} {{وب|Sakura emad}} {{وب|Aram}} {{وب|Épine}} {{وب|Calak}} {{وب|Gyan333}} {{وب|Kushared}} {{وب|Serchia}} {{وب|Pirehelokan}} {{وب|Aza}} دەموێت بڵێم لە هەرکاتێکدا دەنگدان لەسەر ئەم پڕۆژەیە ئەنجام بدرێت ئەوە بە تێکڕای دەنگ دەکرێت و هەرکەسێک بیەوێت دەنگ بدات ئەوا دەبێت بەژداربێت لەم پڕۆژەیەدا. سوپاس [[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) : بەرێز {{وب|ئارۆ سالار محمود}} بیرۆکەکەت جوانە ئەوەندەی لە مەبەستەکەت تێگەیشتم "دەتەوێت وەک پێشبڕکێیەک کارەکان بکرێت و پلەبەندی بۆ ھەر کارێک دابنرێت و ھەر بەکارھێنەرێک بەپێی ئاستی خۆی کارێک یان چەن کارێکی پێبدرێت و ئیتر بەپێی کارەکانی ئاستی بەرز بێتەوە و ئەرکەکانی زیاتر و زەحمەت تر بن، بۆ ھەر کارێکیش کە ئەنجامی دەدات خەڵاتی لە بەرامبەردا پێ بدرێت بەڵام خەڵاتەکە کێ دەیدات وە چییە؟" و ھەندێک لەوانەی تاگت کردوون ھیچ بەشداریان نەماوە یان ناتوانن بەچالاکی بەشداری بکەن لە ویکیپیدیا بۆ نموونە {{وب|Gyan333}}، [[بەکارھێنەر:Épine]]. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٨:١٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :{{وب|ئارۆ سالار محمود}} سڵاو ، دیارە ئەوەندەی تێگەیشتبێتم ئەتەوێت پشبڕکێیەک لە نێوان بەکارهێنەران دروستبکەیت بۆ ئەوەی بتوانن زۆرترین سندوقی زانیاری وەڕبگێڕن، ئەگەر ئاوایە و مەبەستەکەت ئەوە بۆ ئەم قۆناغەی ئێمە کەمێک ئاسان نییە، بەتایبەت بەبێ پشتیوانی و خەڵات . پێشتر قەرارمان دەبوو پێشبڕکێەک ڕێکبخەین بۆ دانانی سەرچاوە بۆ ئەو وتارانەی بێ سەرچاوەن بە پشتیوانی ویکیمیدیا بەڵام وابزانم بەهۆی نەبوونی ژمارەیەکی زۆری بەکارهێنەر لە ویکیپیدیای کوردی کارەکە نەکرا .بۆیە هەر کارێک بەتایبەت لەو شێوەی جەنابت باسی دەکەیت ئاسان نییە بەتایبەت ئەم مەرجانەی تێدابێت قورس و گرانی و مامناوەن ، ئامانجی بەشی زۆری ئەوانەی لێرەن هەوڵدانە بۆ ئەوەی لانیکەم ژمارەی وتارەکان بگەیینە ئاستێکی زۆر باشە لەگەڵ بوونی ناوەڕۆکێکی باش .ئەمەش کەم کەس بە خۆبەخشی و بێ بێ چاوەڕوانی هیچ پاداشتێک ئەنجامی دەدات.لەگەڵ ئەوەش بوونی پڕۆژەی جیاواز لە نیشانەکانی پێشکەوتنی ویکیپیدیای کوردیدایە و لە قازانجیەتی ئەنجامیان بدات هەرچەند تا ئێستا چەن پڕۆژەیەک ئەنجام دراون ئێستاش پڕۆژەی شارەکانی ئێران لە بواری تەواوبووندایە.جا ئەگەر وادەزانی هەڵە تێگەیشتووم دەتوانی ڕوونکردنەوەی زیاتر بنوسی ، لەگەڵ ڕێزدا .[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurd2021|لێدوان]]) ‏١٨:٠٩، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) بەڕێزان ڕاست دەکەن ئەمە ئەرکێکی قورسەو جێبەجێکیردنی کاتی دەوێت، بەڵام ئێمە دەتوانین وتارێکی ویکی لە سەرەتادا بۆ دروست بکەین، و دەتوانین بە چەند شێوەیەک کار دروستبکەین، ئەوەش حەزدەکەم یەکم کار ئێوە بینوسن، و دەزانین نیشانەکان زۆر لەمەوبەر دیاری کراوە، بەڵام نەخراوەتە بەرچاوی بەکارهێنەر و ئێمە دەتوانین بڵاویبکەینەوە لە پەڕەیەکدا، و بۆ کارەکان دەبێت لەیەکەو دوور بن وەک دروستکردنی (چ ژمارەیە) وتارێک کە پێکهاتبێت لە ئەونە (ژمارە. سەردێڕ، ژمارە. ژێرسەردێڕ). یاخود بڵێن دروستکردنی ژمارە. وتاری (وەرزشی، هونەری، موسیقا)، ئیتر دەکەوێتە سەر ئەوەی چی بکەین.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏١٨:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|ئارۆ سالار محمود]]: گەر ھیچ قسەت نییە لەسەر پڕۆژەکە دەتەوێت دایبخەم، بە ھۆکاری ئەوەی نەکرا؟ یان دەتەوێت داواکارییەکە بەردەوام لێرە بێت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٢:٠٤، ١١ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) داوادەکەم بیسڕیتەوە و هەر دانەیەکی من کە دامناوە چوونکە هیچ کەسێک بێجگە لە تۆ و ئارام نایەنە سەر ئەم بەشەی ویکیپیدیا، لاخۆی دیوەخانە.[[بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|🎻 𝓐𝓻𝓸 𝓼𝓪𝓵𝓪𝓻 🎻]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارۆ سالار محمود|لێدوان]]) ‏٠٦:٠٠، ١٢ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بێزەحمەت دایبخە [[بەکارھێنەر:Agent aro|Agent aro]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Agent aro|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٣، ١٩ی نیسانی ٢٠٢٣ (UTC) == Request to edit [[داڕێژە:Country data East Flanders]] == Hello everyone. I’d like to request an edit to the template [[داڕێژە:Country data East Flanders]], which is currently protected and cannot be edited by regular users like me. I’ve prepared [[بەکارھێنەر:OperationSakura6144/خۆڵەپەتانێ|an updated version of the code]] that replaces the non-vector flag with a proper vector version to improve visual quality and consistency. If possible, could an administrator or template editor take a look and help make the necessary change? I’d be very grateful for your help. Thank you in advance! Best regards,OperationSakura6144 [[بەکارھێنەر:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:OperationSakura6144|لێدوان]]) ٠٥:٢٢، ٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] {{کرا}} [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٠٧:٥٦، ٦ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == Request to edit [[داڕێژە:Country data Saint Vincent and the Grenadines]] == Thank you to everyone, including @[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] for their help in [[داڕێژە:Country data East Flanders]]. Now, I’d like to update to [[داڕێژە:Country data Saint Vincent and the Grenadines]]. You can see my proposed revision here in my sandbox which I updated specifically for this request: [[بەکارھێنەر:OperationSakura6144/خۆڵەپەتانێ]]. Thank you again! [[بەکارھێنەر:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:OperationSakura6144|لێدوان]]) ٠٧:٠١، ١٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] {{کرا}} :) [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٥:٤٧، ١٠ی نیسانی ٢٠٢٥ (UTC) == دەستکاریی بە کۆمەڵی شێواز == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:١١، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٣٥ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٦٨٨٣٠٦٦٤}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو بەکارھێنەر {{وب|Aram}} و بەکارھێنەرانی تر. پێشتر بڕێک پیاچوونەوەی زمانەوانیمان کردووە لە دەقەکاندا. ھەڵەیەک کە زۆر دەکەوێتە بەرچاوم ئەوم '''ھەستا بە''' کە [[:en:calque]] یانی وەرگێڕانی وشەبەوشەی عەرەبیی قام بە. دوو کێشەی ھەیە. یەک، لە ڕووی شێوازەوە زمان درێژ دەکاتەوە. دوو، وەک گشت وەرگێڕانێکی وشەبەوشەی ئیدیۆمی بیانی تێگەیشتنی ئاسان نیە. بۆ نموونە لەجێی '''ھەستا بە گەورەکردنی ماڵەکە''' بنووسرێ '''ماڵەکەی گەورە کرد'''. بەڵام ئەمە نازانم بە چەند دێڕ کۆد بکرێ یا نە، چون چەند کێشەی ھەیە. ١) بڕێک جار ڕستەکان درێژن و خاڵ لە ئاخریانەوە نیە و ئەوە دیاریکردنی بەکارەکە ئەستەم دەکات. ٢) کێشەی جێناوە لکاوەکان (کە ئەو ئاسانتر بێ و بە چەند دێڕ کۆد چارەسەر دەکرێت). بەکارھێنەر ئارام کە تەجرەبەی زیاترە نازانم ڕای چییە. سپاس [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٩:٣٦، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو لەم دڵسۆزەی ویکی، {{وب|Pirehelokan}}! زۆر ببوورە و کۆمپیوتەرەکەم کێشەی تێ کەوت بۆیە نەمتوانی زووتر وەڵامت بدەمەوە. ئەوە [[فەرھاد پیرباڵ]]یش لە بەرنامەیەک زۆر بە توندی ڕەخنەی لەم باسە گرتبوو. پێم وا بێ شتەکە چووەتە ناوی خەڵکەوە و وشیارتر مامەڵەی لەگەڵ دەکەن و کەمتریش بە کاری دێنن. لەم کاتەدا و لێرە ٣٢٧ ئاکامی ئەم باسەمان ھەیە. ڕاستکردنەوەیان نە بە دەست و بە ئێمە ئاسانە و نە پێشم وایە بە چەند دێڕێک کۆد و بە بۆت بکرێت؛ بۆت نابێت لە خۆیەوە و بەبێ پێداچوونەوەی مرۆڤ ئەم جۆرە دەستکارییە بکات. بە بڕوای من بۆ چارەکردنی ئەمە، پێویستمان بە سیستمێکە کە ھەڵەکان دیاری بکات و حەلێک یان زیاتر پێشنیار بکات و بەکارھێنەر بڕیار بدات کە قبووڵی بکات یان نا. ئەوە دەمبوسێکم لە بەشەکە چەقاند تا ئەرشیڤ نەکرێ تا بزانین دەتوانین شتێکی لێ بکەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:١١، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) ::{{وب|Aram}}، سڵاو، سپاس بۆ وڵامەکەت. ئەگەر فۆرمە جیاوازەکانی بەرچاو بگرین یانی کاتی کارەکە و سەرفکردنەکەی ئەوە زیاتریش دەکا. ھەست/ام/ای/ا/این/ان/ان بە تەنیا لە ڕابردوودا. ئیتر با ڕانەبردوو بمێنێ و کێشەی دوو جۆرە ھ ێکەیش بە لایەک. بەھەرحاڵ ئەوەی بڕێک دەڵێن ئەمە بووە بە باو نابێ بە بیانوو بۆ دەستبەرداربوونی. بڕوانە ئینگلیزی ئیستەش ھەموو ڕۆژێ باسی شێوازی دروست و پوخت و کورت ھەمیشە گەرمە. دیسان سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٢٢:١٢، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٥ (UTC) == دیواری شانازی ویکیپیدیای کوردی سۆرانی == '''سڵاو لە''' {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist}} و سەرجەم بەکارھێنەرانی تریش… ببوورن گەر هەندێک بەکارهێنەر ناوی لێرە نەهاتبێت''' '''پڕۆژەکە''' دەمەوێت ئەم پڕۆژەیە بخەمە بەردەست کۆمەڵەگەی ویکیپیدیا بۆ ئەوەی وتووێژی لێ بکرێت تاکو ببێتە خزمەتێک بۆ ویکیپیدیا پڕۆژەکە بەناوی هۆڵی شانازییە کە ئەم وتارە پڕۆژەیەکە کە تێیدا ناوی ئەو بەکارهێنەرانەی تێ دەچێت کە خزمەتێکی گەورەی بە ویکیپیدیا کردبێت یاخود کاتی بێت تاکو بەفەرمی بچێتە نێو ئەم وتارە لە وتارەکەدا باسی چەند شتێک دەکرێت و لەلایەن خودی بەکارهێنەرەوە خۆی دەنووسرێت: '''ناوی بەکارهێنەری''' ناوی ڕاستەقینەی خۆی (لە دوو ناوی سەرەتا زیاتر نەبێت)، و زیادکردنی ناوێک لە دەستە چەپەوە (سایزەکەی دوای دیاری دەکرێت) '''زانیاری''' لەم بەشەدا ماوەی چالاکی بوون و تەمەنی و لە چ بوارێکی ویکیپیدیا زیاتر کاری کردووە (چەند دانەیە با بینووسێت) پلە و پۆستەکەی لە ویکیپیدیا '''چالاکییە گەورەکانی''' ژمارەی وتارەکانی: ژمارەی چالاکییەکانی: <nowiki>*</nowiki>پڕۆژەی دامەزراوی: <nowiki>*</nowiki>وتارە هەڵبژێردراوەکانی <nowiki>*</nowiki>وتارە باشەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی داڕێژەنی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پۆلەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی دەروازەکانی: <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پەڕگەکانی: ئەو شتانەی کە نا ئێستا نەی کردووە دەکرێت نەنووسرێن و دەرنەکەون '''هۆکاری شانازی گرتن لێی:''' (ئەم بەشە لەلایەن بەڕێوبەری چالاکەوە دەنووسرێت) _______________________ بەمشێوازە من بیرم لێی کردەوە تەبعەن لە ماوەی ئەم گفتووگۆیەدا گەشەی پێ دەدرێت _______________________ '''پێوەرەکان''' - بە دوو شێواز بەکارهێنەر ئەم شانازییەی پێ دەبەخشرێت ١. مەرجی: گەر بەکارهێنەر ئەم سیفەتانەی تێدابێت: گەر بەکارهێنەر نووسەر بێت: - ژمارەی دەستکارییەکانیبلە ٢٠٠٠ کەمتر نەبێت -ماوەی بەکاربوونی دەبێت لە دوو ساڵ کەمتر نەبێت - خاوەن ٥٠٠ وتار کەمتر نەبێت - خاوەن ١٠ وتاری باش کەمتر نەبێت - خاوەن ٥ وتاری هەڵبژێردراو کەمتر نەبێت گەر بەکارهێنەر تەکنیککار بێت: پێوەرەکانی لەلایەن تەکنیک کارەوە دابنرێت گەر بەکارهێنەر درووستکەری (دەروازە، پۆل، داڕێژە، هتد……) ژمارەی دەستکارییەکانی لە ٢٠٠٠ کەمتر نەبێی - ماوەی بەکاربوونی لە دوو ساڵ کەمتر نەبێت - خاوەنی ٢٠٠ پۆل کەمتر نەبێت - خاوەنی ١٠٠ پەرگە کەمتر نەبێت - خاوەنی ٥٠ داڕێژە کەمتر نەبێت - خاوەنی ٥ دەروازە کەمتر نەبێت —————————————— گشت ئەم مەرجانە ئەگەری دەستکاری کردنیان هەیە. نموونەیەک لە خوارەوە دادەنێم بە وێنە ————————————————— '''نموونەی بەکارهێنەر لە هۆڵی شانازی''' [[پەڕگە:Unknown_person.jpg|وێنەی دەرەکی|چەپ|150x150پیکسڵ]]   [[بەکارھێنەر:Aro Salar|'''Aro Salar''']] '''ناوی ڕاستەقینە:''' ئارۆ سالار '''ساڵی لەدایکبوون''': ٢٠٠٨ '''ماوەی چالاکی:''' ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٢ – تا ئێستا '''ئەندام لە ویکیپیدیا:''' بارکەر '''زانیاری:''' ئەم بەکارهێنەرە لە ساڵی ٢٠٢٢ دەستی بەکارکردن لە ویکیپیدیا کوردی کردووە و زیاتر لە بواری فیلم و ئەنیمەیشن وتار نووسیووە. '''چالاکییە گەورەکانی:''' ژمارەی وتارەکانی:٥٤٢ ژمارەی چالاکییەکانی: ٤٣٩٣ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی ویکیپڕۆژەککانی:٣ <nowiki>*</nowiki>وتارە هەڵبژێردراوەکانی:٠ (دەرناکەوێت) <nowiki>*</nowiki>وتارە باشەکانی:١ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی داڕێژەنی:٣٩ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پۆلەکانی:٥٤ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی دەروازەکانی:٢ <nowiki>*</nowiki>ژمارەی پەڕگەکانی:٦٢ '''هۆکاری شانازی پێدان:''' بەهۆی بەشدارییە بەردەوامەکانی و زیادکردنی ناوەڕۆکی کوالیتی بۆ ویکیپیدیا کوردی. ______________________________ === {{لەگەڵ}} === * {{لەگەڵ}} دەزانن چی؟! خوداشاهیدە زۆر زۆر لەمێژ بوو بیرم لەوەی دەکردەوە کە چۆن و بە چ جۆر و شێوازێک دەستخۆشییەک لە بەکارهێنەرە باشەکان واتا ئەو بەکارهێنەرانەی خزمەتێکی زۆر و گەورەیان بە ویکیپیدیای کوردی کردۆ، بکەین، حەتاکوو جەنابی ئارۆ ئەو پێشنیارەی دا، هیوادارم کە بە باشی بڕواتە پێش. [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ٢٣:٥٠، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} پێشنیارێکی بەجێیە، بەڵام لەھەندێک حاڵەتدا دەکرێت '''ژمارەی دەستکاری نەکرێتە پێوەر'''، '''بەھا و کاریگەری چالاکیی بەکارھێنەرەکە بۆ ویکیپیدیا گرنگتر و بە بەھاترە''' (فراوانکردنی کۆلکە وتارێک، دابینکردن و دۆزینەوەی سەرچاوەی پێویست بۆ وتارێکی بێ سەرچاوە، ڕێکخستنەوەی وتارێک کە بەپێی پێوەرەکانی نووسین نەنووسراونەتەوە، یان ھەر چالاکییەکی تری کاریگەر و بەھادار). «[[User:Muhammed taha|<b style="background:Blue; color:White;">Muhammed Taha</b>]][[User talk:Muhammed taha|<sup style="color:Blue;">لێدوان</sup>]] ١٧:٥٥، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٠٩:٢٧، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) * {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:٠٧، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) {{دژایەتی}} <nowiki>*</nowiki> _______________________________ === لێدوان === بەهیوای تەندروستیی بۆ هەموو کەسێک.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٣:٣٦، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] سەلام. ئەمن لەگەڵ ئەو پێشنیارەم بەس بەڕای من دەبێ شتێک بگۆڕێ. ۲۰۰۰ دەستکاری زۆر کەمە، بە دوو مانگ بە کووب چالاک بوون دەکرێ، بە ڕای من بڕوات بۆ ۱۰،۰۰۰، کەسێک کە ۱۰ وتاری باش و ۵ وتاری هەڵبژێردراو و ۵۰۰ وتاری دروستکراوی هەیە بە دڵنیاییەوە دەستکارییەکانی لە ۱۰،۰۰۰ی بۆولای ڕۆیشتۆ. [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ٠٠:٠٤، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) ::بەڕای من بکرێتە ٥٠٠٠ باشترێکە [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٧:١٥، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :::'''سڵاو لە''' {{وەڵام بۆ|Serchia|Kurd2021|Kushared|Aram|Muhammed taha|Ari Qasm|Sakura emad|Tessla|Ari Qasm|1silent scientist}} و سەرجەم بەکارھێنەرانی تریش… ببوورن گەر هەندێک بەکارهێنەر ناوی لێرە نەهاتبێت [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٠٩:٤٤، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]]: ڕاستی مادام حەز بەم جۆرە شتە دەکەن، بەدڵ خۆتان بکەن و من '''دژ''' نابم، لەبەرئەوەی کەسانی وەک ئێوە لە ئێستادا چالاکن لە ویکیپیدیا، هەربۆیە شایەنی بڕیاردانن. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٠:٢٥، ٢١ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) کاک @[[بەکارھێنەر:Muhammed taha|Muhammed taha]] پێشنیارەکەت لەبەرچاو گیراوە، وەک لە پڕۆژەکە ئاماژەم پێداوە، دەکرێت بەڕێوبەری ئەو کاتە دەتوانێت پێوەرەکان پێشەل بکات و ڕێز لە کەسێک بنێت، بەدڵناییشەوە گەر کەسێک پێوەرەکانیشی تێدابێت بەڵام بەڕێوبەری ئەوکاتە ڕازی نەبیت، ئەوا ڕێزلێگرتنی دوادەخرێت.[[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ٠٩:١٣، ٢٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) lq3t9guyw1h9c42pguume2zngy8pn3v 0 120296 1581928 1581906 2026-05-07T12:01:11Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581928 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[پەڕگە:Atlas svijeta (LZMK).jpg|left|230px|thumb|''ئەتڵسی جیھان'' پەیمانگای میرۆسلاڤ کرلزا بۆ فەرھەنگناسی بڵاوی کردۆتەوە لە [[کرواتیا]]]] '''ئەتڵەس''' واتە کۆمەڵە [[نەخشە|نەخشەیەک]] کۆکرابنەوە لە بەرگێکدا.<ref name="atlas">[http://www.etymonline.com/index.php?term=atlas فەرھەنگی سەرھێڵی وشەڕەتناسی]، دوا سەردان ٥ی ئازاری ٢٠١٥</ref> وشەیەکە یەکەمجار لە لایەن زانای فلاندەرزی [[گێرھاردس میرکەیتەر]] بەکارھاتووە ساڵی ١٥٨٥.<ref name="atlas"/> == مێژوو == [[File:89v_90r_نزهة_المشتاق_Arabe_2221_BNF.jpg|thumb|[[مەغریب]] (باشوور-سەروو) لە ناو «نوزھەتولموشتاق»ی [[محەممەد ئیدریسی]] ({{Lang|ar|نزهة المشتاق في اختراق الآفاق}})، کە بە {{Lang|la|[[تابولا ڕۆجیریانا]]}} (سەدەی ١٢یەم) ناسراوە.]] [[File:Theatrum Orbis Terrarum, by Abraham Ortelius, World, 1572.jpg|thumb|نەخشەی جیھان {{Lang|la|[[تیاتروم ئۆربیس تێراروم]]}} («تیاتری گۆی جیھان») لەلایەن [[ئەبراھام ئۆرتێلیۆس]]، ١٥٧٠]] [[File:Nova et Accuratissima Terrarum Orbis Tabula (J.Blaeu, 1664).jpg|thumb|[[نەخشەی جیھان]]ی [[جۆان بلایۆ]]، کە لە بنەڕەتدا لەلایەن [[جۆان بلایۆ|بلایۆ]] بۆ «[[ئەتڵەس مۆر|ئەتڵەس مۆر]]»ەکەی ئامادەکرابوو، لە یەکەمین پەرتووکی «[[ئەتڵەس ڤان لوون|ئەتڵەس ڤان لوون]]»دا بڵاوکرایەوە (١٦٦٤).]] [[File:Banduri, Covens et Mortier and Lisle. Imperii Orientalis et Circumjacentium Regionum.1742.jpg|thumb|«ئیمپێری ئۆرینتالیس ئێت سیرکومجاسیێنتیوم ڕێگیۆنوم» لەلایەن [[گیوم دێلیسڵ]] (١٧٤٢)]] [[File:Anglia Atlas.jpg|thumb|نەخشەی [[ئینگلتەرا]] و [[وێڵز]] لەلایەن کریستۆفەر ساکستۆن، «ئەتڵەسی شارستانەکانی ئینگلتەرا و وێڵز»، ١٥٧٩]] یەکەم کار کە نەخشەی بە شێوەیەکی ڕێکخراو و بە قەبارەی ھاوچەشن تێدابوو کە نوێنەرایەتی یەکەم ئەتڵەسی مۆدێرنی دەکرد، لەلایەن نەخشەساز و نەخشەکێشی ئیتاڵی [[پیێترۆ کۆپۆ]] لە سەرەتای سەدەی ١٦یەمدا ئامادەکرابوو؛ بەڵام لەو کاتەدا بڵاونەکرایەوە، بۆیە بە شێوەیەکی نەریتی وەک یەکەم ئەتڵەس دانانرێت. بەڵکو ئەو نازناوە دەدرێتە کۆمەڵە نەخشەی {{Lang|la|[[تیاتروم ئۆربیس تێراروم]]}} لەلایەن نەخشەسازی [[دووچیی برابانت|برابانتی]] [[ئەبراھام ئۆرتێلیۆس]] کە لە ساڵی ١٥٧٠ چاپکراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Atlas {{!}} Geography, Cartography, Navigation {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/atlas-maps#ref21651 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref> ئەو ئەتڵەسانەی لە ئێستادا بڵاودەکرێنەوە گەلێک جیاوازن لەوانەی لە سەدەکانی ١٦ەم–١٩ەم بڵاوکراونەتەوە. بە پێچەوانەی ئەمڕۆ، زۆربەی ئەتڵەسەکان بەرگ نەکراو و ئامادە نەبوون بۆ کڕین لەلایەن کڕیارەوە، بەڵکو پێکھاتە ئەگەرییەکانیان بە جیا لە ڕەفەکاندا دادەنران. کڕیار دەیتوانی ناوەڕۆکەکان بە دڵی خۆی ھەڵبژێرێت، و نەخشەکان ڕەنگاوڕەنگ/زێڕین بکرێن یان نا. دواتر ئەتڵەسەکە بەرگ دەکرا. بەم شێوەیە، ئەتڵەسە چاپکراوە سەرەتایییەکان کە ھەمان لاپەڕەی ناونیشانیان ھەیە دەتوانن لە ناوەڕۆکدا جیاواز بن.<ref>Jan Smits, Todd Fell (2011). Early printed atlases: shaping Plato's 'Forms' into bibliographic descriptions. In: ''Journal of map & geography libraries : advances in geospatial information, collections & archives'', (ISSN 1542-0353), 7(2011)2, p. 184-210.</ref> دەوڵەتەکان لە سەدەی ١٩یەمدا دەستیان کرد بە بەرھەمھێنانی ئەتڵەسە نیشتمانییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Short |یەکەم=John Rennie |ناونیشان=http://www.jstor.org/stable/j.ctv2s2pp1m |سەردێڕ=The Rise and Fall of the National Atlas in the Twentieth Century: Power, State and Territory |ڕێکەوت=٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=Anthem Press |ژپنک=٩٧٨-١-٨٣٩٩٨-٣٠٤-٧|doi=10.2307/j.ctv2s2pp1m|jstor=j.ctv2s2pp1m |s2cid=250944397}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Atlases}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ئەتڵەسەکان]] bm740vdxzwrm7lvmib2k97ocm04d15e 0 122236 1582045 1561561 2026-05-07T22:33:11Z Sakura emad 42467 Keep, Notable. 1582045 wikitext text/x-wiki {{وەسف|وێبگەیەکی بەرھەمی ژێرنووسکراوی کوردی}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox website | name = کوردسینەما | logo = Kurdcinema LOGO.png | logo_size = 200px | logo_alt = لۆگۆی کوردسینەما | url = https://kurdcinama.com | commercial = | type = وێبگەی پەخشی نایاسایی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://arshif.snurmedia.com/all-details.aspx?jimare=4307 |سەردێڕ=کوردسینەما یەکەمین ماڵپەڕی کوردییە فیلم بە ژێرنووسی کوردی بڵاودەکاتەوە |ئیش=سنور میدیا |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئابی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210803152136/http://arshif.snurmedia.com/all-details.aspx?jimare=4307 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | registration = ئارەزوومەندانەیە | language = [[زمانی کوردی|کوردی]] | author = بڕیار بورھان * | revenue = ڕێکلامەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://azhans.krd/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7-%D9%84%DB%95-%D8%A8%DB%95%D8%B3%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%98%D8%A7/ |سەردێڕ=کوردسینەما لە بەسەرکردنەوەیەکی ئاژانسدا |ئیش=ئاژانس |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئابی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210803152137/http://azhans.krd/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7-%D9%84%DB%95-%D8%A8%DB%95%D8%B3%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%98%D8%A7/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * | alexa = {{Steady}} ٤٢ لە [[عێراق]] ({{as of|٢٠٢١|٨|٣|alt=ئابی ٢٠٢١}})<ref name="alexa">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com |سەردێڕ=زانیاری وێبگەی kurdcinama.com |ئیش=[[ئەلێکسا ئینتەرنێت|ئەلێکسا]] |ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210807164909/https://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * | launch_date = {{Start date and age|df=yes|٢٠١٣|٥|٢٦}} * | current_status = چالاک * | content_license = بێ مۆڵەت (بێجگە لە چەند فیلمێکی کوردی) }} '''کوردسینەما''' وێبگەیەکی کوردییە کە تایبەتە بە فیلم و زنجیرەکان بە ژێرنووسی کوردی، ھاوکات گرنگی بە ھەواڵ و زانیاری تایبەت بە سینەما و ئەستێرەکانی ئەو بوارە دەدات. کوردسینەما لە ڕۆژی ٢٦ی ئایاری ٢٠١٣ لەلایەن بڕیار بورھانەوە دامەزراوە. ئەو فیلمە بیانیانەی لە کوردسینەما بڵاودەکرێنەوە، لە دەرەوەی پاراستنی [[مافی لەبەرگرتنەوە]]ی بەرهەمهێنەرانی فیلمەکانن. == ڕیزبەندی ئەلێکسا == وێبگەکە لە ڕیزی جیھانیدا و بەپێی ئامارەکانی [[ئەلێکسا ئینتەرنێت|ماڵپەڕی ئەلێکسا]] لە پلەی #٣٨٬٣٥١ دێت، و لە ناوخۆی عێراقیش لە پلەی #١٩ دێت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com |سەردێڕ=kurdcinama.com Competitive Analysis, Marketing Mix and Traffic—Alexa |زمان=ئینگلیزی |بڵاوکەرەوە=www.alexa.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200325134709/https://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>، وە ھەروەھا لەسەر ئاستی کوردستانیش لە پلەی ٥ ھەمدایە بەپێێ دواین ڕیزبەندی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|http://www.kurdcinama.com}} *[http://www.awene.com/2016/08/11/19717/ ماڵپەرێک بەفیلمەکانی بینەرانی کورد دەگەڕێنێتەوە بۆ سینەما] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160903020939/http://www.awene.com/2016/08/11/19717/ |date= ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦ }} *[http://www.snurmedia.com/all-details.aspx?jimare=4307 سنور میدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151026053825/http://snurmedia.com/all-details.aspx?jimare=4307 |date=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ }} *[https://web.archive.org/web/20170407192330/http://sulyon.com/Drejey-hawal.aspx?id=9368&LinkID=25 یەکەمین ماڵپەڕی کوردییە فیلم بە ژێرنووسی کوردی بڵاودەکاتەوە] <!--- بەستەری دەرەکی لەمە زیاتر دامەنێ، بەشی بەستەرە دەرەکییەکان بنکەدراوەی بەستەری پەیوەندیدار نین و ئەو بەستەرانەی کە دانراون بەسن ---> {{تووڵی دەروازە|فیلم|کوردستان|ئینتەرنێت|تەکنۆلۆژیا|کۆمەڵگا|زمانی کوردی|فیلم|ئەنیمەیشن|کارتۆن|ئەنیمێ و مانگا|ھۆڵیوود|بۆڵیوود}} [[پۆل:وێبگەکان]] [[پۆل:وێبگە کوردییەکان]] 0t5d1yg9wx10q7ksbwozxejys524mj4 1 122310 1582044 1561629 2026-05-07T22:31:50Z Sakura emad 42467 /* ئابی ٢٠١٥ */ وەڵامدانەوە 1582044 wikitext text/x-wiki == ئابی ٢٠١٥ == نیوەڕیکلامێکە. شێوازیشی باش نیە. تاریفیشی تیایە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏٠٤:٥٣، ٢٥ی ئابی ٢٠١٥ (UTC) ::بەشێکم لێی چاککرد، گەر لەوەی ماوە کێشەی هەیە وتووێژ بکەن >[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٦، ٢٥ی ئابی ٢٠١٥ (UTC) :ھەزار ماڵپەڕی کوردی ھەیە. ئەشێ بۆ ھەموویان وتار ببێت لە ویکیپیدیادا؟ پێویستە لە چەن سەرچاوەی بڕوا پێکراوی سەربەخۆدا باسی کرابێت، ھەتا بایەخدار بوونی بسەلمێت. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ‏١٧:٤٥، ١٥ی تەممووزی ٢٠١٦ (UTC) ::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] و @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]. پێم سەیرە تائێستا ئەم وتارە نەسڕدراوەتەوە. تکایە ڕوونکردنەوەیەک بدەن، ئایا ئەم جۆری وتارانە بۆ ئینسایکلۆپیدیا دەشێن؟ سپاس. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ٢٣:٢٢، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) ::{{وب|Zemen}}، پێشتر [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7&diff=prev&oldid=741231 لێرە] فرەیەک لە ناوەرۆکەکەیم سڕیوەتەوە کە بێسەرچاوە بووە. دواتر دوو سەرچاوەشی بۆ دانراوە. ئەگەر ئیستەش پێتان وایە وتارەکە پێویستە بسڕێتەوە تاگێکی لێ بدەن، بۆ نموونە [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو]]. سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٤:١٤، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] پێشنیاری سڕینەوەم پێشکەش کرد. سپاس. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٧:٥٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] تێدەگەم باسی چی دەکەی، بەڵام ئەوەی بۆ ویکیپیدیا گرنگە ئەوەیە لە چەند سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو (جگە لە پێگەکە خۆی) باس کرابێت. ئەلێکسا ئینتەرنێت سێ ساڵ و نیوە نەماوە و پارامەتری سندووقی زانیاریدانەکەشی لە ویکیی ئینگلیزی سڕاوەتەوە. لەسەر پێگەکانی تریش، ئەگەر archive.org نەبن، یان بەستەری سەرچاوەکان شکاون یانیش ھەر پێگەکان خۆیان نەماون. شتێکیشم لەسەر پێشێڵکردنی مافی لەبەرگرتنەوەی فیلم و دراماکان نەکەوتووەتە بەر چاو کە کاریگەری بکاتە سەر بوون و نەبوونی وتاری ویکیپیدیا. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٩:٤٧، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] زۆر سپاس بۆ نووسینەکە. من پێشنیاری سڕینەوەم داوە، گەر دژایەتی نەبوو ھیوادارم بە زوویی بسڕدرێتەوە. [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٤:٣٧، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] من لێرە بێلایەنم، بەڵام بوونی سەرچاوەی دەرەکیی باوەڕپێکراو (جگە لە خۆیان) بەسە بۆ مانەوەی وتارەکە. ئەوەی کە ئەوان پێشێڵی مافی لەبەرگرتنەوە دەکەن پەیوەندیی بە ویکیپیدیاوە نییە. پێم باشە ڕای Kushared کە دروستکەری وتارەکەیە وەرگریت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٤:٥٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] واتە یەک سەرچاوە ئەتوانێ وتارێک سەر و بن دروستکا؟ ئێمە ھەر دەڵێین «''تکایە سەرچاوەی زیاتر بەکاربێنن'' بۆ وتارەکە». ئیشی [[داڕێژە:یەک سەرچاوە]] چییە؟ [[User:Zemen|<b style="color:#ffffff;font-size:10px;display:inline-block;border:1px solid #5B7830;border-radius:5px;background-color:#5B7830;padding:1px;">&#160;زەمەنCefayî&#160;</b>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zemen|لێدوان]]) ١٥:٠٤، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] یەک سەرچاوە بۆ وتارێکی کۆلکە خراپ نییە، بەڵام لێرە زیاتر لە سەرچاوەیەک ھەیە. ئەگەر چی ئەوانیش مردوونە، بەڵام ھێشتا لە archive.org بەردەستن و دەتوانن پشتگیری لە وتارەکە بکەن. ئەو دەقانەی کە ئەلێکسا بۆیان وەک سەرچاوە دانراوە خۆیشی نەماوە، باشترە بەکارھێنەرانی زیاتر بڕیاری لێ بدەن کە بمێننەوە یان بسڕدرێنەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٥:٥٣، ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] بیروراتان چییە بسڕدرێتەوە یان بمێنێ خەریکی پاککردنەوەی وتارەکانی ویکیپیدیام ئەمەش یەکێک لەوان بوو؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٣٢، ٧ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}}{{وب|Sakura emad}}، پێشتر ڕای خۆم وت. ئەگەر ھاوڕێیان پێیان وایە سەلماندنییە و گرنگیی ھەیە بمێنێتەوە، ئەگەرنا بسڕێتەوە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٦:٠١، ٧ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) {{وب|Sakura emad}} لە ویکیپیدیای ئینگلیزی وتاری هاوشێوە هەیە لەسەر ئەو ماڵپەڕانەی بەشێوەی نایاسایی فیلمەکان پەخش دەکەن و ناسراون، بۆیە دەکرێت بمێنێتەوە بەڵام بە پێداچوونەوەی تەواو و لابردنی دەقی لایەنگرانە. [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٧:٤١، ٩ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|Kushared}}، کێشەی من نایاسایی بوونی کارەکە نیە. مەسەلەکەم ئەوەیە ئایا سەلماندنییە ناوەرۆکەکەی و گرنگیی هەیە یا نە. ئەگەرنا خۆ کارەکەی [[سای-ھەب]]یش "نایاساییە". [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٧:٤٦، ١٠ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]]@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] :::{{لێدوانی بەڕێوەبەرایەتی|}} I'll write my final verdict in English as i'll act as Deleting Administrator ::::: i'll keep this Article as '''Strongly Notable''' given the fact that it meets several Notability Criteria such as but not limited to: ::::: dominant Kurdish cinema portal, ::::: longstanding audience recognition, ::::: translation/subtitle infrastructure, ::::: cultural impact on Kurdish media access, :::This is already Enough for a General notability article in many smaller-language Wiki projects even if Independent coverage is thin. :::And one important Note here, '''Copyrighted Material on the wbesite does not automatically erase notability'''. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٣١، ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری 1 بەستەری دەرەکیی [[ماڵپەڕی کوردسینەما]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=547382 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160304130435/http://kurdcinama.com/news-details.aspx?jimare=43 بۆ http://kurdcinama.com/news-details.aspx?jimare=43 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٣:٥٦، ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کوردسینەما]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=695151 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170407192330/http://sulyon.com/Drejey-hawal.aspx?id=9368&LinkID=25 بۆ http://sulyon.com/Drejey-hawal.aspx?id=9368&LinkID=25 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٢:٢١، ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC) == بەکارھێنانی کوردسینەما وەک سەرچاوە == بەڕای من کوردسینەما نابێت وەک سەرچاوەی پەڕەکان دابنرێت، لەبەر دوو ھۆکار: * ١. کوردسینەما بە وێبگەیەکی نایاسایی دادەنرێت، چونکە بەرھەم کە مافی لەبەرگرتنەوەییان ھەیە دێنن و بەخۆڕایی بڵاویدەکەنەوە. [https://en.wikipedia.org/wiki/Online_piracy] * ٢. کوردسینەما زۆرینەی زانیارییەکانیان لە ویکیپیدیا و [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] و وێبگە ھاوشێوەکانیانەوە دێنن. [[بەکارھێنەر:Halbast420|Halbast420]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Halbast420|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو {{وب|Halbast420}} سپاس بۆ کردنەوەی ئەم باسە، کە بەڕاستی حەزم کرد کە باسەکەت کردەوە چونکە دەبێت بیخەینە بارێکدا. ئەم باسە پێویستی بە قسەکردن ھەیە. لە شوێنێ تریش ئەم باسە کراوە، بەڵام لەبیرم نییە لە کوێ بوو. کوردسینەما خۆی شوێنێکە بۆ سەیرکردنی بەرھەمگەلێک کە دیار نییە مۆڵەتیان وەرگرتووە یان نا، کە خۆم بڕوا ناکەم وەریان گرتبێت. سەرجەم ئەو وێبگانەی کە بۆ سەیرکردنی بەرھەم و گوێگرتن لە گۆرانی و ھتد دروست کراون نابێت لە ویکیپیدیا وەک سەرچاوە بەکاربێن. بەھەرحاڵ، من وەک خۆم ئەم چەند پێشنیارەی خوارەوە دەکەم و داواکارم کە کۆمەڵگەش قسەی خۆیانی لەسەر بکەن: :#نابێت کوردسینەما و ھاوشێوەکانی وەک سەرچاوە لە ویکیپیدیا بەکاربێن. :#ئەوانەی وا پێشووتریش وەک سەرچاوە ئاماژەیان پێ دراوە، سەرجەمیان بسڕدرێنەوە. :#کوردسینەما بخرێتە نێو پێڕستی ڕەشەوە کە چیی تر کەس نەتوانێت بەستەری وێبگەکە لە ویکیپیدیا دانێت. :ئیتر بڕیار لای کۆمەڵگەیە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٤٩، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) :: سڵاو کاک {{وب|Aram}} لە ویکیپیدیای ئینگلیزیدا [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Spam_blacklist پێڕستی ڕەش] ھەیە، دڵنیا نیم گەر لە ویکیپیدیای کوردیدا بوونی ھەبێت، کە ڕێگری لەم جۆرە وێبگانە دەکات. [[بەکارھێنەر:Halbast420|Halbast420]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Halbast420|لێدوان]]) ‏١٣:٣١، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) ::: {{وب|Halbast420}} بەڵێ، لێرەش ھەیە. منیش ڕێک باسی ئەوەم دەکرد. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٣٤، ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) ::::منیش ھاوڕام لەگەڵتان ئەونەی من بزانم نەخێڕ مۆڵەتیان وەرنەگرتووە بۆ سەیرکردنی ئەو بەرھەمانەی بڵاوی دەکەنەوە! [[بەکارھێنەر:-Haryad|<b style="color: purple;font-size:15px;display:inline-block;border:1px solid purple">ℋ𝒶𝓇𝓎𝒶𝒹</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:-Haryad|<b style="color: black;font-size:12px">وتووێژ💬</b><span style="color:black"></span>]]} ‏٠٥:١٢، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) ::::: {{وب|Halbast420}} تکایە جارێ مەیانسڕەوە و با چاوەڕێی لێدوانی زیاتر بکەین. دواتر بە بۆت ئاسان دەسڕدرێنەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٢٥، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢١ (UTC) :::::: {{وب|Halbast420}} مادام دەنگی دژ نییە، دەست بە کار دەبین. لە ئەنجامی گەڕاندا ئەمانە دۆزرانەوە: ::::::# ئەو بەستەرانە کە کوردسینەمایان وەک سەرچاوە ئاماژە پێ داوە دەسڕدرێنەوە. {{کرا}} ::::::# [[:پەڕگە:Girl 2018 film.jpeg]] کە لە کوردسینەما وەرگیراوە، دەبێت بسڕدرێتەوە. {{کرا}} ::::::# kurdcinama.com دەخرێتە نێو پێڕستی ڕەشەوە. {{کرا}} ::::::گەر بۆچوونی تر ھەیە، تکایە تا زووە زوو ئاماژەی پێ بدەن. سپاس، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٢٥، ٧ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) ::::::: {{وب|Halbast420}} سەبارەت بە خستنە نێو پێڕستی ڕەشەوە دەبێت [[وتووێژی میدیاویکی:Spam-blacklist#زیادکردنە پێشنیارکراوەکان|لێرە]] داواکارییەک پێشکەش بکەیت. ببوورە کە پڕۆژەکە تەواو بە کوردی نەکراو چونکە نوێیە تا ئێستا بەکارنەھاتووە، بەڵام ئەوەی پێویست بێت کراوەتە کوردی. سپاس، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٥٩، ٧ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) :::::::: {{وب|Aram}} لە پێڕستی ڕەشدا داواکاریم پێشکەش کرد، ھەوڵیش ئەدەم کە ئەو پەڕانەی پێشووتر کوردسینەمایان وەک سەرچاوە دانابوو پەرەپێبدەم، چونکە بەگشتی زۆرینەیان کورتن. [[بەکارھێنەر:Halbast420|Halbast420]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Halbast420|لێدوان]]) ‏١٦:٥٢، ٧ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) ::::::::: {{وب|Halbast420}} دەست خۆش و ھەوڵدەدەم کاری لەسەر بکەم. ئایا پێڕستێکت لەو وتارانە دەوێت کە kurdcinama.com تێیاندا کرابووە سەرچاوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٣٩، ٧ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) :::::::::: {{وب|Aram}} بەڵێ، ئەگەر بتوانیت زۆر یارمەتیدەر ئەبێت. [[بەکارھێنەر:Halbast420|Halbast420]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Halbast420|لێدوان]]) ‏١٠:٥٦، ٨ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) ::::::::::: {{وب|Halbast420}} [[Special:PermaLink/820870|فەرموو]]. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٥:٠٨، ٨ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) :::::::::::: {{وب|Halbast420}} پێم وا بێ کارەکانی ئێرە تەواو بوون و [[:پەڕگە:Girl 2018 film.jpg]]یش بە سەرچاوەیەکی ترەوە دووبارە بار کرایەوە. گەر قسەیەکت نەماوە، تکایە تاگەکەی سەرەوە لابەرە. سپاس، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٦:٣٢، ١٤ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) ::::::::::::: ھیچ شتێکم نەماوە بۆ وتن، سپاس بۆ ماندووبوونت! [[بەکارھێنەر:Halbast420|Halbast420]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Halbast420|لێدوان]]) ‏١٧:٠٦، ١٤ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[کوردسینەما]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=826736 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160903020939/http://www.awene.com/2016/08/11/19717/ بۆ http://www.awene.com/2016/08/11/19717/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20151026053825/http://snurmedia.com/all-details.aspx?jimare=4307 بۆ http://www.snurmedia.com/all-details.aspx?jimare=4307 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٨:٠٨، ٢٣ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کوردسینەما]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=929143 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210803152136/http://arshif.snurmedia.com/all-details.aspx?jimare=4307 بۆ http://arshif.snurmedia.com/all-details.aspx?jimare=4307 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٨:٢٩، ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کوردسینەما]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=956930 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210807164909/https://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com بۆ http://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:١٨، ٩ی تەممووزی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کوردسینەما]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=989259 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210807164909/https://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com بۆ http://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٧:٠٠، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کوردسینەما]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=996141 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210807164909/https://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com بۆ http://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٥:٤٢، ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کوردسینەما]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=999149 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210803152137/http://azhans.krd/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7-%D9%84%DB%95-%D8%A8%DB%95%D8%B3%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%98%D8%A7/ بۆ http://azhans.krd/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7-%D9%84%DB%95-%D8%A8%DB%95%D8%B3%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%98%D8%A7/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٢٥، ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[کوردسینەما]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1330673 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210803152136/http://arshif.snurmedia.com/all-details.aspx?jimare=4307 بۆ http://arshif.snurmedia.com/all-details.aspx?jimare=4307 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210803152137/http://azhans.krd/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7-%D9%84%DB%95-%D8%A8%DB%95%D8%B3%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%98%D8%A7/ بۆ http://azhans.krd/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7-%D9%84%DB%95-%D8%A8%DB%95%D8%B3%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%DA%98%D8%A7/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210807164909/https://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com بۆ http://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٨:٤٠، ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کوردسینەما]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1341619 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200325134709/https://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com بۆ https://www.alexa.com/siteinfo/kurdcinama.com زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٤:٤٣، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) 0w4e4kt0r8j8cojg0xurkgfyir6w9ss 0 128692 1581952 1581703 2026-05-07T12:05:45Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581952 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Attic-roof-DE-0a.jpg|300px|وێنۆک|ھەورەبانێک]] '''ھەورەبان''' بەرزترین بەشی [[خانوو]]ێکە، کە ڕاستەخۆ دەکەوێتە ژێر [[بان]]ی خانووەکە، بە زۆری یەک [[پەنجەرە]]ی بچووی ھەیە، و بۆ گەیشتن پێی کەڵک لە پەیژە وەردەگیرێت. ھەندێک جار بەکاردەھێندرێت وەکوو کۆگا. ھەندێک خەڵکیش وەکوو [[ژووری نووستن]] بەکاری دەھێنن. گەیشتن بە ھەورەبان کارێکی قورسە، ھەر لەبەرەوەیە زۆربەیان فەرامۆشدەکرێن و بەکارناھێندرێن. ئەوان دەتوانن یارمەتی مانەوەی [[پلەی گەرمی]]ی خانووەکان بە جێگیری بدەن. ==ھەواگۆڕکێ== [[پەڕگە:Louver (PSF).png|وێنۆک|250پیکسڵ|ڕاست|ھەواکێشی لۆڤەر <small>(کراوە)</small>ی سەربان لە سەربانی سێگۆشەییدا]] ڕەمزە [[تەلارسازی]]یە سەردەمییەکان ڕێگە بە سەربانی ھەواگۆڕکێ کراو و نەکراو دەدەن لە ھەموو کەش و ھەوایەکدا، ئەگەر بیناکە بە شێوەیەکی دروست دروست کرابێت.<ref name="bscuav">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=BSD-102, Understanding Attic Ventilation |ناونیشان=https://buildingscience.com/documents/digests/bsd-102-understanding-attic-ventilation |بڵاوکەرەوە=Building Science Corporation |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> بەڵام، سەربانە بەتاڵەکان بەزۆری دەبێت ھەواگۆڕکێیان بۆ بکرێت<ref name="Council2015">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=International Code Council|سەردێڕ=2015 International Building Code Illustrated Handbook|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=6eBTCgAAQBAJ&q=%22attic+spaces%22|ساڵ=٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=McGraw-Hill Education|شوێن= New York|ژپنک=٩٧٨-١-٢٥٩-٥٨٦١٣-٢|پەڕەکان=٥٠٦ (Section ١٢٠٣.٢)}}</ref> بۆ کەمکردنەوەی کۆبوونەوەی [[گەرما]] و [[شێ]] کە دەبنە ھۆی گەشەکردنی [[قارچک]] و داڕزانی تەختەی سەقف و دارە پانکەکانی بنمیچ. لە کەش و ھەوای سارددا، ھەواگۆڕکێ ھاوکارە لە ڕێگریکردن لە دروستبوونی بەستەڵەکی سەر سەقف و دزەکردنی [[ئاو]] کە بەھۆی ئەوەوە دروست دەبێت. لە کەش و ھەوای گەرمدا، ھەواگۆڕکێ بارگرژیی ساردکەرەوەکان کەمدەکاتەوە.<ref name="bscuav"/> ھەندێک جار سەقفێکی گەرمکراو لەگەڵ بەربەستێکی ھەڵمی ناوخۆیی لە سەربانی ھەواگۆڕکێ کراو باشترە. لەو ناوچانەی مەترسیی ئاگرکەوتنەوەی کێوییان ھەیە، ئەگەری ھەیە پریشک بچێتە ناو ھەواکێشی سەربانەکان، بۆیە خانووەکان بەبێ ھەواکێش سەلامەتترن. ئەو ناوچانەی بارانی بەھێزیان ھەیە، تەم یان تەمومژی دەریایی ڕەنگە باشتر بێت خانووەکانیان سەقفی گەرمکراویان ھەبێت نەک ھەواکێش. سەربانێکی نیشتەجێبوون، یان ژوورێکی نیشتەجێبوون بەبێ سەربان ڕەنگە سەقفێکی گەرمکراوی بەکار بھێنێت بۆ ئەوەی ھەوای شێداری ناوچەی نیشتەجێبوون نەتوانێت لەسەر کەرەستەکانی سەقفەکە بە ئاو ببێتەوە. ھەروەھا، بینایەک کە سەقفێکی ئاڵۆزی ھەیە یان زۆر کون و کەلەبەر لە نێوان ناوچەی ڕێکخراو و سەربانەکەدا ھەیە، ڕەنگە بتوانێت بە سەقفێکی گەرمکراو و بەربەستێکی ھەڵمی، ئاوبوونەوەی شێ باشتر یان بە تێچوویەکی کەمتر کۆنتڕۆڵ بکات.<ref name="bscuav"/> یەکێک لە داواکارییە باوەکانی کۆد ئەوەیە کە کۆی ڕووبەری ھەواکێشی سەربان یەکسان بێت یان گەورەتر لە ١/١٥٠ی ڕووبەری زەویی سەربانەکە، لەگەڵ ئەوەی ٥٠ لەسەد یان زیاتری ڕووبەری ھەواکێشەکە لە بەشی سەرەوەی سەربانەکەدا بێت. ھەواکێشەکان و [[لۆڤەر]]ەکان دەبێت بە ئاراستەی پێچەوانەی بای زاڵ بن بۆ ڕێگریکردن لە بارانی بەھێز. ھەواکێشی سۆفیت لە ژێر ڕەخەکان بەزۆری ھەواکێشی نزم دابین دەکەن. ھەواکێشی لۆڤەردار لە [[سەربانەی سێگۆشەیی]]ەکاندا دەتوانن ھەواکێشی بەرز لە خانووی بچووک یان سەربانی سێگۆشەیی کورتدا دابین بکەن. ئەگەر لووتکەی سەقفەکە کراوە بێت، ھەندێک سیستەمی سەقفی کانزایی دەتوانن ھەواکێشی لووتکە لە درێژایی تەواوی ھێڵی لووتکەی سەقفەکە دابنێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=How to install a metal roof ridge cap |ناونیشان=http://www.abcmetalroofing.com/How-to-Install-a-Ridge-Cap/ |بڵاوکەرەوە=American Building Components |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئازاری ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230308052501/https://www.abcmetalroofing.com/How-to-Install-a-Ridge-Cap/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> جۆرە جیاوازەکانی ھەواکێشی توربین و [[پانکەی ھەواکێشی سەربان|پانکەکانی دەرکردنی ھەوا]] دەتوانن یارمەتیدەر بن لە ھەواگۆڕکێی سەربان و کەمکردنەوەی ڕووبەری پێویستی ھەواکێشە پاسیڤەکان. == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی}} {{پۆلی کۆمنز|Attics}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:خانووەکان]] [[پۆل:ژوورەکان]] [[پۆل:دیوەکان]] ok7nnziko35ldhir9aei6sbz0y8tsg8 0 130883 1582113 1547473 2026-05-08T08:46:32Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582113 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ویکیسازی}} '''جۆن واڕد''' یان '''بێردی''' (١٥٥٣ – ١٦٢٢) ناسراوە بە '''جاک واڕد''' و دواتریش '''یووسف ڕەئیس'''، [[دەریاگری|چەتەیەکی]] [[ئینگلیز]] بوو کە دواتر بووە چەتەیەکی دەریایی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانی]] لە [[تونس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Pirate John Ward: the real Captain Jack Sparrow|ناونیشان=https://www.historyextra.com/period/elizabethan/pirate-john-ward-the-real-captain-jack-sparrow/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=HistoryExtra|زمان=en}}</ref> ڕۆڵێکی دیاری بینیوە لە ڕزگارکردنی ھەزاران موسڵمان لە ئیسپانیا پاش ڕووخانی دەوڵەتی ئەندەلوسیا.{{ژێدەر پێویستە}} == ژیان == جاک واڕد چەتەیەکی دەریایی بەناوبانگی ئینگلیز بوو، کە لە سەرەتای سەدەی ١٧دا چالاکی ئەنجام دەدا. جاک لە دەوروبەری ساڵانی ١٥٥٣ لە شاری فاوێرشام لە ویلایەتی کێنت لەدایکبووە، پێش ئەوەی ڕوو لە دەریا بکات، وەک کارمەندێکی ئاسایی کاری دەکرد. بەھۆی ھەڵکوتانە سەر کەناراوەکانی [[ئیسپانیا]] و [[باکووری ئەفریقا]] ناوبانگێکی باشی بەدەستھێنا و فەرماندەیی کەشتییەکی کرد و خۆی وەک سەرکردەیەکی ترسناکی چەتەی دەریایی ناساند. ژیانی جاک بە چەندین گەشتی تاڵانکاری سەرکەوتوو دەڕۆیشت، بەڵام لە کۆتاییدا لە شەڕێکدا دژی ھێزی دەریایی ھۆڵەندا لە ساڵی ١٦٢٢دا کۆچی دوایی کرد. سەرەڕای ناوبانگەکەی، وردەکارییەکانی ژیانی جاک تا ڕادەیەک ناڕوونن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Clive M. Senior|ناونیشان=http://archive.org/details/a-nation-of-pirates-clive-senior|سەردێڕ=A Nation of Pirates: English Piracy in its Heyday|ڕێکەوت=١٩٧٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ruhaniqalb|ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=Jack Ward / Yusuf Reis|ناونیشان=https://ruhaniqalb.com/2017/07/03/jack-ward-yusuf-reis/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=ruhaniqalb|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://ruhaniqalb.com/2017/07/03/jack-ward-yusuf-reis/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> جاک واڕد لە سەردەمی چالاکییەکانی خۆی، پەیوەندی لەگەڵ [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]دا ھەبووە. لە دەرەوەی بەندەرەکانی باکووری ئەفریقا کە لە ژێر کۆنتڕۆڵی عوسمانییەکان بوون، وەک تونس و [[جەزائیر]]. جاک و چەتە دەریایییە ئینگلیزەکانی تر ھاوپەیمانییان لەگەڵ عوسمانییەکان بەست.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=About: Jack Ward|ناونیشان=https://dbpedia.org/page/Jack_Ward|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=dbpedia.org}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ژیاننامە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|شانشینی یەکگرتوو}} {{کورت}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٥٥٠]] [[پۆل:مردووانی ١٦٢٢]] [[پۆل:موسڵمانانی ئینگلیز]] jbf71ua5agn8hrj0h200biaef3gr1qd 0 131130 1582046 1558290 2026-05-07T22:36:48Z MFTG 21816 1582046 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بنصلاوة}}<br>{{lang-en| Bnaslawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Sunrise in Bnaslawa, Arbil, Iraq.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارۆچکەی بنەسڵاوە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.15502| 44.11471 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٨٫٩٦ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥،١٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بنەسڵاوە''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بنەسڵاوە ناوەندی [[قەزای بنەسڵاوە]]ە<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ئەم شارۆچکەیە ١٧کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]] دوورە. == ناو == == جوگرافیا == شارۆچکەی '''بنەسڵاوە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە شارەدێی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[گەڕەسۆر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بنەسڵاوەی بچووک]]. * لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2135696849 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٧،٥٣٥ [[خێزان]] و ٦٥،١٨٧ کەس، کە ٣٢،٧٨٦ [[نێر]] و ٣٢،٤٠١ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای بنەسڵاوە]] * [[بنەسڵاوەی بچووک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] eaigdx4a2xmkba07q8bqihfnapj7j1l 1582047 1582046 2026-05-07T22:39:59Z MFTG 21816 /* دانیشتوان */ 1582047 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بنصلاوة}}<br>{{lang-en| Bnaslawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Sunrise in Bnaslawa, Arbil, Iraq.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارۆچکەی بنەسڵاوە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.15502| 44.11471 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٨٫٩٦ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥،١٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بنەسڵاوە''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بنەسڵاوە ناوەندی [[قەزای بنەسڵاوە]]ە<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ئەم شارۆچکەیە ١٧کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]] دوورە. == ناو == == جوگرافیا == شارۆچکەی '''بنەسڵاوە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە شارەدێی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[گەڕەسۆر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بنەسڵاوەی بچووک]]. * لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2135696849 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٣٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٧٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٧،٥٣٥ [[خێزان]] و ٦٥،١٨٧ کەس، کە ٣٢،٧٨٦ [[نێر]] و ٣٢،٤٠١ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای بنەسڵاوە]] * [[بنەسڵاوەی بچووک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] s94vop46jtt5f3d8xipu9kwixfw6cxg 1582048 1582047 2026-05-07T22:56:42Z MFTG 21816 /* ناو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1582048 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بنصلاوة}}<br>{{lang-en| Bnaslawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Sunrise in Bnaslawa, Arbil, Iraq.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارۆچکەی بنەسڵاوە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.15502| 44.11471 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٨٫٩٦ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥،١٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بنەسڵاوە''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بنەسڵاوە ناوەندی [[قەزای بنەسڵاوە]]ە<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ئەم شارۆچکەیە ١٧کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]] دوورە. == ناو == بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: * لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. * بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). * وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == شارۆچکەی '''بنەسڵاوە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە شارەدێی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[گەڕەسۆر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بنەسڵاوەی بچووک]]. * لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2135696849 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٣٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٧٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٧،٥٣٥ [[خێزان]] و ٦٥،١٨٧ کەس، کە ٣٢،٧٨٦ [[نێر]] و ٣٢،٤٠١ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای بنەسڵاوە]] * [[بنەسڵاوەی بچووک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 4sfqn0q2nufvhq5116l0wo3wifn5kyd 1582049 1582048 2026-05-07T23:01:38Z MFTG 21816 /* top */ 1582049 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بنصلاوة}}<br>{{lang-en| Bnaslawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Sunrise in Bnaslawa, Arbil, Iraq.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارۆچکەی بنەسڵاوە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.15502| 44.11471 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٨٫٩٦ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥،١٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بنەسڵاوە''' یان '''بنەسڵاوەی گەورە''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بنەسڵاوە ناوەندی [[قەزای بنەسڵاوە]]ە<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ئەم شارۆچکەیە ١٧کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]] دوورە. == ناو == بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: * لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. * بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). * وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == شارۆچکەی '''بنەسڵاوە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە شارەدێی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[گەڕەسۆر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بنەسڵاوەی بچووک]]. * لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2135696849 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٣٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٧٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٧،٥٣٥ [[خێزان]] و ٦٥،١٨٧ کەس، کە ٣٢،٧٨٦ [[نێر]] و ٣٢،٤٠١ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای بنەسڵاوە]] * [[بنەسڵاوەی بچووک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 6h726tf03ipscvktpzm83bxn71rbw52 1582050 1582049 2026-05-07T23:03:00Z MFTG 21816 /* top */ 1582050 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بنصلاوة}}<br>{{lang-en| Bnaslawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Sunrise in Bnaslawa, Arbil, Iraq.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارۆچکەی بنەسڵاوە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.15502| 44.11471 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٨٫٩٦ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥،١٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بنەسڵاوە''' یان '''بنەسڵاوەی گەورە''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بنەسڵاوە ناوەندی [[قەزای بنەسڵاوە]]ە<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ئەم شارۆچکەیە ١٧کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]] دوورە. == ناو == بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: * لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. * بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). * وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == شارۆچکەی '''بنەسڵاوە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە شارەدێی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[گەڕەسۆر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بنەسڵاوەی بچووک]]. * لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2135696849 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٣٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٧٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٧،٥٣٥ [[خێزان]] و ٦٥،١٨٧ کەس، کە ٣٢،٧٨٦ [[نێر]] و ٣٢،٤٠١ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای بنەسڵاوە]] * [[بنەسڵاوەی بچووک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 0ioy9j8hxh36fwsurmh6u156krnofpe 1582055 1582050 2026-05-07T23:28:59Z MFTG 21816 /* مێژوو */ چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1582055 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بنصلاوة}}<br>{{lang-en| Bnaslawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Sunrise in Bnaslawa, Arbil, Iraq.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارۆچکەی بنەسڵاوە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.15502| 44.11471 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٨٫٩٦ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥،١٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بنەسڵاوە''' یان '''بنەسڵاوەی گەورە''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بنەسڵاوە ناوەندی [[قەزای بنەسڵاوە]]ە<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ئەم شارۆچکەیە ١٧کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]] دوورە. == ناو == بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: * لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. * بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). * وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == شارۆچکەی '''بنەسڵاوە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە شارەدێی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[گەڕەسۆر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بنەسڵاوەی بچووک]]. * لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بێستانەی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2135696849 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * مێژووی دروست بوونی ئەم گوندە زۆر کۆنە و تا ئێستا دیار نییە. * لە سەرەتادا ئەم گوندە سەر بە ناحیەی عەنکاوە بووە لە [[قەزای ھەولێر]]. لە ساڵی ١٩٨٧دا پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] و خاپور کردنی گوندەکانی [[پارێزگای ھەولێر]] و [[پارێزگای کەرکووک]] ئەم گوندە کرایە کۆمەڵگەی زۆرەملێ بۆ دانیشتوانی ئەو گوندانە. بەمەش ئەم گوندە گەورە و فراوان بوو، بووە شارۆچکەیەک. * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی بنەسڵاوە، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە [[قەزای بنەسڵاوە]]، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://govkrd.b-cdn.net/Ministries/Ministry%20of%20Interior/Kurdish/%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/2023/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%98%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%95%20(%D9%A8)%DB%8C%20%D8%B3%D8%A7%DA%B5%DB%8C%20%D9%A2%D9%A0%D9%A2%D9%A3%20%DA%AF%DB%86%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%8C%20%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%8C%20%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C%20(%D8%AF%DB%95%D8%B4%D8%AA%DB%8C%20%D9%87%DB%95%D9%88%D9%84%DB%8E%D8%B1)%20%D8%A8%DB%86%20%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C%20(%D8%A8%D9%86%DB%95%D8%B3%DA%B5%D8%A7%D9%88%DB%95).pdf</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٣٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٧٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٧،٥٣٥ [[خێزان]] و ٦٥،١٨٧ کەس، کە ٣٢،٧٨٦ [[نێر]] و ٣٢،٤٠١ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای بنەسڵاوە]] * [[بنەسڵاوەی بچووک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] ktlji48jy5fbjjhql4qebldvlcn51ms 1582076 1582055 2026-05-08T06:48:40Z MFTG 21816 /* جوگرافیا */ 1582076 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بنصلاوة}}<br>{{lang-en| Bnaslawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Sunrise in Bnaslawa, Arbil, Iraq.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارۆچکەی بنەسڵاوە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.15502| 44.11471 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٨٫٩٦ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥،١٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بنەسڵاوە''' یان '''بنەسڵاوەی گەورە''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بنەسڵاوە ناوەندی [[قەزای بنەسڵاوە]]ە<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ئەم شارۆچکەیە ١٧کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]] دوورە. == ناو == بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: * لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. * بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). * وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == شارۆچکەی '''بنەسڵاوە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە شارەدێی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[گەڕەسۆر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بنەسڵاوەی بچووک]]. * لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2135696849 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * مێژووی دروست بوونی ئەم گوندە زۆر کۆنە و تا ئێستا دیار نییە. * لە سەرەتادا ئەم گوندە سەر بە ناحیەی عەنکاوە بووە لە [[قەزای ھەولێر]]. لە ساڵی ١٩٨٧دا پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] و خاپور کردنی گوندەکانی [[پارێزگای ھەولێر]] و [[پارێزگای کەرکووک]] ئەم گوندە کرایە کۆمەڵگەی زۆرەملێ بۆ دانیشتوانی ئەو گوندانە. بەمەش ئەم گوندە گەورە و فراوان بوو، بووە شارۆچکەیەک. * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی بنەسڵاوە، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە [[قەزای بنەسڵاوە]]، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://govkrd.b-cdn.net/Ministries/Ministry%20of%20Interior/Kurdish/%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/2023/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%98%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%95%20(%D9%A8)%DB%8C%20%D8%B3%D8%A7%DA%B5%DB%8C%20%D9%A2%D9%A0%D9%A2%D9%A3%20%DA%AF%DB%86%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%8C%20%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%8C%20%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C%20(%D8%AF%DB%95%D8%B4%D8%AA%DB%8C%20%D9%87%DB%95%D9%88%D9%84%DB%8E%D8%B1)%20%D8%A8%DB%86%20%D9%82%DB%95%D8%B2%D8%A7%DB%8C%20(%D8%A8%D9%86%DB%95%D8%B3%DA%B5%D8%A7%D9%88%DB%95).pdf</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٣٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٧٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٧،٥٣٥ [[خێزان]] و ٦٥،١٨٧ کەس، کە ٣٢،٧٨٦ [[نێر]] و ٣٢،٤٠١ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای بنەسڵاوە]] * [[بنەسڵاوەی بچووک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] ko0lup6hwiw450yhxgmcvv9xqufa0oz 1582077 1582076 2026-05-08T06:49:49Z MFTG 21816 /* مێژوو */ 1582077 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بنصلاوة}}<br>{{lang-en| Bnaslawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Sunrise in Bnaslawa, Arbil, Iraq.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارۆچکەی بنەسڵاوە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.15502| 44.11471 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٨٫٩٦ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥،١٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بنەسڵاوە''' یان '''بنەسڵاوەی گەورە''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بنەسڵاوە ناوەندی [[قەزای بنەسڵاوە]]ە<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ئەم شارۆچکەیە ١٧کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]] دوورە. == ناو == بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: * لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. * بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). * وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == شارۆچکەی '''بنەسڵاوە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە شارەدێی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[گەڕەسۆر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بنەسڵاوەی بچووک]]. * لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2135696849 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * مێژووی دروست بوونی ئەم گوندە زۆر کۆنە و تا ئێستا دیار نییە. * لە سەرەتادا ئەم گوندە سەر بە ناحیەی عەنکاوە بووە لە [[قەزای ھەولێر]]. لە ساڵی ١٩٨٧دا پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] و خاپور کردنی گوندەکانی [[پارێزگای ھەولێر]] و [[پارێزگای کەرکووک]] ئەم گوندە کرایە کۆمەڵگەی زۆرەملێ بۆ دانیشتوانی ئەو گوندانە. بەمەش ئەم گوندە گەورە و فراوان بوو، بووە شارۆچکەیەک. * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی بنەسڵاوە، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە [[قەزای بنەسڵاوە]]، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٣٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٧٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٧،٥٣٥ [[خێزان]] و ٦٥،١٨٧ کەس، کە ٣٢،٧٨٦ [[نێر]] و ٣٢،٤٠١ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای بنەسڵاوە]] * [[بنەسڵاوەی بچووک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] jrwwgampsmnt9jc6ablxfvlpv0cm55v 1582078 1582077 2026-05-08T06:53:36Z MFTG 21816 /* سەرچاوەکان */ 1582078 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بنصلاوة}}<br>{{lang-en| Bnaslawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Sunrise in Bnaslawa, Arbil, Iraq.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارۆچکەی بنەسڵاوە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.15502| 44.11471 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٨٫٩٦ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥،١٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بنەسڵاوە''' یان '''بنەسڵاوەی گەورە''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بنەسڵاوە ناوەندی [[قەزای بنەسڵاوە]]ە<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ئەم شارۆچکەیە ١٧کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]] دوورە. == ناو == بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: * لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. * بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). * وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == شارۆچکەی '''بنەسڵاوە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە شارەدێی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[گەڕەسۆر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بنەسڵاوەی بچووک]]. * لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2135696849 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * مێژووی دروست بوونی ئەم گوندە زۆر کۆنە و تا ئێستا دیار نییە. * لە سەرەتادا ئەم گوندە سەر بە ناحیەی عەنکاوە بووە لە [[قەزای ھەولێر]]. لە ساڵی ١٩٨٧دا پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] و خاپور کردنی گوندەکانی [[پارێزگای ھەولێر]] و [[پارێزگای کەرکووک]] ئەم گوندە کرایە کۆمەڵگەی زۆرەملێ بۆ دانیشتوانی ئەو گوندانە. بەمەش ئەم گوندە گەورە و فراوان بوو، بووە شارۆچکەیەک. * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی بنەسڵاوە، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە [[قەزای بنەسڵاوە]]، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٣٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٧٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٧،٥٣٥ [[خێزان]] و ٦٥،١٨٧ کەس، کە ٣٢،٧٨٦ [[نێر]] و ٣٢،٤٠١ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای بنەسڵاوە]] * [[بنەسڵاوەی بچووک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] b6ex6o9f57aoy5cx2xhfko4a7mu3ulz 1582079 1582078 2026-05-08T06:56:49Z MFTG 21816 /* سەرچاوەکان */ 1582079 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بنەسڵاوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| بنصلاوة}}<br>{{lang-en| Bnaslawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Sunrise in Bnaslawa, Arbil, Iraq.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارۆچکەی بنەسڵاوە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.15502| 44.11471}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی بنەسڵاوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.15502| 44.11471 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بنەسڵاوە|بنەسڵاوە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = جوان فەتحوڵڵا | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٨٫٩٦ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٥،١٨٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بنەسڵاوە''' یان '''بنەسڵاوەی گەورە''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[قەزای بنەسڵاوە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. بنەسڵاوە ناوەندی [[قەزای بنەسڵاوە]]ە<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref> ‎{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور |زمان = کوردی}} </ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا]</ref> ئەم شارۆچکەیە ١٧کم لە ناوەندی شاری [[ھەولێر]] دوورە. == ناو == بۆ واتای ناوی بنەسڵاوە سێ بۆچوون ھەیە: * لە سەردەمی زۆر کۆندا واتە سەردەمی ئەکادەکانەوە بە دواوە ئەم گوندە خەلکەکەی لەسەر ئاینی کریستیانی بوون گەورەکەیان ناوی سڵێوە(صلیوە) بووە، پاش تەمەنێکی زۆر ئەو کەسایەتیە دەمرێت، پاشان کوڕەکەی جێگای دەگرێتەوە و خەلکانی دەوروبەر کە دوور دەبن لەو ڕووداوە و ئاگادار نابن دەپرسن، دوای مردنی (صلیوە) کێ کاروباری ئەو گوندەی گرتۆتە ئەستۆ و پیان دەڵێن (أبن صلیوە) ئەو (أبن صلیوە) یە واتە کوڕی (صلیوە) بە تێپەر بوونی کات بۆتە بنەسڵاوە. * بە حوکمی ئەوەی ناوچەی بنەسڵاوە کە ھەر دوو گوندی بنەسڵاوەی گەورە و بنەسڵاوەی بچووک دەگرێتەوە کارێز گەلێکی زۆری لێ ھەبووە واتە سەر چاوەی ئاوی زۆر بووە. ھەر چی کاروان رێگای [[کۆیە]] و ناوچەی خۆشناوەتیش بەو گوندە ھاتوچۆیان کردوە، لە کۆنیشدا بەم کارێزانە گوتراوە (سەر ئاو) ھەر کاروانێک لە سەرەوە ھاتووە گوتیتان با لادەین بۆ بن سەر ئاوە، ئەم (بن سەر ئاوە) بە درێژای کات و تێپەر بوونی کات بۆتە (بنەسڵاوە). * وشەی بنەسڵاوە وشەیەکی لێکدراوە(بنە+سڵاو+ە)، بنە واتای شوێن، جێگا. سڵاو واتای چاک و چۆنی. لەبەرئەوەی شوێنی بنەسڵاوە سەر ڕێگای بە یەکگەیشتنی کاروانەکانی گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی شاری [[ھەولێر]] بووە و کە بە یەک گەیشتوون یان پشوویان داوە سڵاویان لە یەکدی کردووە و لەوەوە وتوویانە بنەسڵاوە، واتاکەی شوێنی سڵاو یان جێگای سڵاو. == جوگرافیا == شارۆچکەی '''بنەسڵاوە''' ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە شارەدێی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[گەڕەسۆر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بنەسڵاوەی بچووک]]. * لە ڕۆژاواوە شاری [[ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = بنەسڵاوە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2135696849 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * مێژووی دروست بوونی ئەم گوندە زۆر کۆنە و تا ئێستا دیار نییە. * لە سەرەتادا ئەم گوندە سەر بە ناحیەی عەنکاوە بووە لە [[قەزای ھەولێر]]. لە ساڵی ١٩٨٧دا پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] و خاپور کردنی گوندەکانی [[پارێزگای ھەولێر]] و [[پارێزگای کەرکووک]] ئەم گوندە کرایە کۆمەڵگەی زۆرەملێ بۆ دانیشتوانی ئەو گوندانە. بەمەش ئەم گوندە گەورە و فراوان بوو، بووە شارۆچکەیەک. * بە ھۆی فراوان بوون و گەورەبوونی شارۆچکەی بنەسڵاوە، لە ساڵی ۱۹۹۷دا ئەم شارۆچکەیە بووە ناوەندی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بنەسڵاوە|ناحیەی بنەسڵاوە]] لە [[قەزای ھەولێر]]. پاشان سنووری ئەم ناحیەیە زیاتر فراوان بوو بۆیە لە ساڵی ۲۰۰۲دا قەزای دەشتی ھەولێر ھاتە کایەوە و ناوەندەکەی شارۆچکەی بنەسڵاوە بوو. * لە ساڵی ۲۰۲۳دا ناوی قەزای دەشتی ھەولێر گۆڕدارا بە [[قەزای بنەسڵاوە]]، شارۆچکەی بنەسڵاوە ھەر وەک ناوەندی مایەوە.<ref>https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٣٣٠)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٧٣)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧|ناونیشان= https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> * دانیشتوانی ئەم شارەدێیە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە ١٧،٥٣٥ [[خێزان]] و ٦٥،١٨٧ کەس، کە ٣٢،٧٨٦ [[نێر]] و ٣٢،٤٠١ [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای بنەسڵاوە]] * [[بنەسڵاوەی بچووک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای بنەسڵاوە}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:ھەولێر]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] [[پۆل:شارەکانی کوردستان]] [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] tc8h1sc6wsyqxuun5gge9yo2r71e447 3 134072 1582065 1580895 2026-05-08T01:47:58Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت (کۆنتر لە ٣١ ڕۆژ) بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی ١٤]] 1582065 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(31d) |counter = 14 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 }} {{سەرقاڵ}} ---- {{تۆخ|{{ناوەڕاست|{{دوایین جار دەستکاری کراوە لەلایەن}}}}}} <!--{{پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە}}--> {{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}} {{ھن|٥}} <!-- تکایە دەستکاریی بەشی سەرەوە مەکە --> == چاکردنی ساڵە کۆچییەکان == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:٥٣، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٤٧١٨١٩٨٩}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو بەڕێز ئارام، سپاس بۆ بەسەرداچوونەوەی وتارەکان، پێشنیارێکم ھەیوو، پێم وابێت ھەڵەیەک ھەبوو لە گۆڕینی ساڵە کۆچیەکان بۆ زاینی، کە بۆ نموونە ١٣٧٤کۆچی کرابوو لە ١٩٩٢ لەجیاتی ١٩٥٤. حەزم کرد ئاگادارتان بکەمەوە نەک کێشەیەک لە سیستەمەکە ھەبێت. زۆر سپاس[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏٢١:١٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو لە ئێوەش {{وب|Daniel abdullah}} ساڵی زایینی = ساڵی کۆچی + ٦٢١. وا نییە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٣٣، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :: سڵاو، نا منیش جاران وام ئەزانی وایە، بەڵام ئەوە ھەڵەیە،<br> ::بەشێوەیەکی گشتی ئاوا ئەکرێت، بۆ کۆچی مانگی کە سوننەکان بەکاری ئەھێنن(جیاوازە لە کۆچی خۆریی کە شیعەکان بەکاری ئەبەن) بە ھەرحاڵ ئەمە یاساکەیە <br> ::زاینی= ((کۆچی*0.97)+622)، <br> ::کۆچی=((ساڵی زاینی-622)*1.03)<br> ::بۆ زانیاری زیاتر بڕوانە [https://jostrans.org/issue17/art_darani.php ئێرە]، ھەڵبەت مانگەکانیش کێشە دروست ئەکەن، بۆ ئەوەی وردتر گۆڕانکاریەکان بکەن بەتایبەت ئەگەر مانگ و ڕۆژی لەگەڵ بوو [https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/# ئەمە] بەکار ببەن زۆر بێ کێشەیە.<br> ::ڕێز و سڵاو[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏١١:٥٩، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::{{وب|Daniel abdullah}} زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەکانت! حەز دەکەم ڕای {{وب|Calak|Serchia}} وەرگرین و قسەیەک لەم بارەوە بکەن. من کەمێک سەرم لێ تێک چووە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٤٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::: شایەنی نییە براکەم، منیش تازە فێری ئەوە بووم، دەستی بەڕێزتان خۆش بێت ھۆکارەکەی ئێوە بوون، لەشتان ساخ بێت.[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::نازانم ئێستا بەدیاریکراوی کێشەکە لەکوێ دروست بووە. بۆ گۆڕینی ساڵی کۆچی بە زایینی، ئەوەی بزانم حسابێکی ئاسانی نییە و کێشە لە ئاڵوگۆڕ دروست دەبێت. ھەرچۆن بێت، باشترە ویکیی عەرەبی یان ئینگلیزی بکرێتە سەرچاوە لەم بابەتە. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ‏١٨:٢٤، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::: ئەرێ مام {{وب|Calak}} تۆ سەر لەم باسە دەردەکەی؟ زۆر دەمێکە ئەم بەشەم لە چوونە نێو ئەرشیڤەکان ڕاگرتووە. گەر ئێوەش نایزانن یان ناتانەوێت قسەی لێوە بکەن، بێزەحمەت قورنچکێ لە یەکێکی شارەزا بگرە و سپاسیش! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٨:١٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::نەکنیکیەن ساڵنامەی کۆچی ١٠ ڕۆژی کەمترە لە زایینی بۆیەش ناتوانی بەو ڕێگایە ھەژماری بکەیت ,ئەشتوانی ئەم [[Https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/|وێبسایت]]ە بەکار بێنی بۆ ھەژمارکردنی دروست . [[بەکارھێنەر:KOJIN VIO|KOJIN VIO]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:KOJIN VIO|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٠، ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) :::::::: {{وب|KOJIN VIO}} سپاس بۆ لێدوانەکەت، بەڵام لێرەدا باسەکە بەتایبەت لەسەر ساڵەکە بوو نەک ڕۆژ و مانگیش. دوگمەیەکی بچووکمان بۆ ئەوە دروست کردبوو تا ساڵی کۆچی بکاتە زایینی چونکە بەشێک لە بەکارھێنەرانمان لە ویکیپیدیای فارسییەوە وەرگێڕان دەکەن و لەوێش کار بە ساڵنامەی کۆچی دەکەن؛ وتمان با کاری گۆڕینی ساڵەکان ئاسانتر بکەین و ئیتر ئەم باسەی لێوە دروست بوو کە جارێ ئەوسەری دیار نییە. لەگەڵ سپاسی دووبارەی بەندە، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠١:٥٧، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) == فۆنتی سەربەشەکان == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٣٢، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٨٨٨٠٧٥٢٢}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو کاک ئارام، تێبینیم کردووە فۆنتی سەردێڕی بەشەکان گۆڕاوە (کرۆمی دیسکتۆپ). ویستم بزانم لای ئێوەش وایە، تا ئەگەر وا بێت چارە بکرێت. ([https://ibb.co/gyJq60L وێنە]) [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ‏١٥:١٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو کاک {{وب|Serchia}} من و کاک {{وب|Kushared}} ئاگادارین. منیش چاوەڕێی وەڵامێکم لە کاک محەممەدەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٠٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == ساڵی ھەڵە == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٠:٠٧، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٣٤ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٣٧٢١١٦٦١}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو کاک {{وب|Aram}} بڕوانە ئەم [[داڕێژە:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش ٢٠٠٥|داڕێژەیە]] زۆربەی ساڵەکان ھەڵەیە ناوەڕۆک و ساڵەکان یەکناگرنەوە. پێشتر لە ڕێگای بۆتەوە درووست کراون، بۆئەوەی کاتێکی زیاترمان بۆ بگەڕێتەوە لە ڕێگای بۆتەوە چارەسەری بکە. بۆ نموونە؛ ئەم [[بڕیارنامەی ١٥٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش|وتارە]] گەر سێرێکی وتارە ئینگلیزییەکە بکەی لە ناوەڕۆکەوە جیاوازی ھەیە. یاخود ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ‏١٧:٥٤، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو {{وب|Arya sarhan}} ئەگەر مەبەستت ڕێکەوتی دەرچوونی بڕیارنامەکانە، بەڵێ، تێبینیی ڕێکەوتی نادروستم کرد، بەڵام ھەمووشیان ھەڵە نین. لەسەر ئەوەی وتتان «ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون.» دەتوانی نموونەم بۆ دانێیت؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٠:٠٦، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) ::ئەم وتارانە بە ھەڵە گرێدراون؛ ([[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٩٨٥]]، [[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٦]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٧]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٨]]) چەندانی تریش. وە [[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٣]]ش گرێنەدراوە، گەر سێری ناوی وتارەکە و سەردیڕی داڕێژەکەش بکەی جیاوازن. زۆربەیان وان ناوی وتار و سەردێڕی داڕێژەکە ساڵێکیان جیاوازە. چەند دانەیەکم چاک کرد و چەند وتارێکم گرێدا بەڵام زۆرن باشترە بە بۆت بکرێت. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٧، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) :::{{وب|Arya sarhan}} زۆر سپاس بۆ وردبوونەوەت لێیان! ئەمانە ئەوانەن کە لێرە و لەوێ جیاوازن: :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 70]]|[[بڕیارنامەی ٧١ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 570]]|[[بڕیارنامەی ٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1574]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1575]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1583]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٤ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1584]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1585]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1586]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1587]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1588]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1590]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩١ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1589]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::ئەمانەش ئەوانەن کە زمانەکانی تریان پێوە گرێ نەدراوە و بە لێکدانیان لەگەڵ بەندی ئینگلیزییەکە چارە دەبن نەک بە گواستنەوە کە ئیشەکە دەکاتە دوو ئیش: :::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ٤٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ٥٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::لەسەر چاکسازیی ڕێکەوتەکانیش، کاتی دەوێ و ماوەیەک لێرە نابم. ئیشەڵڵا کە ھاتمەوە، خەریکیان دەبین. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠١:٢٠، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:١٦، ١٣ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == دەستکاریکردن و دروسکردنی ووتار! == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] من ناتوانم بەهیچ جۆرێک دەستکاری ووتارەکان بکەم یان ووتاری نوێ دروست بکەم مانگ زیاترە وا تێکچووە لای من پێشتر کێشەی نەبوو بەڵام ئێستا هەموو شتێک خراپ و سەقەت بووە، کاتێ ئەچمە بەشی دەستکاریکەر یەکسەر دەوستێت و وەک جۆرێک لە جام بوون وایە ناشتوانرێت بگۆڕێت بۆ دەستکاریکەری کۆد تەنها لەسەر بینراو ئەمێنێتەوە و ئەویش جام ئەبێت! چەندین وێبگەڕی جیاوازم تاقیکردەوە هەمان شتە تەنانەت لە مۆبایلیشدا وایە کار ناکات تێکچووە بە خراپی. [[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ١٦:١٩، ١٩ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو لە تۆش @[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] دەبێت ئێستا چاک بووبێت. دەتوانیت سەیرێکی بکەیتەوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٣٤، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٤:٥٨، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٠٤، ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ١٨:٣٠، ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) </div> <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Keegan (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == نیشانێک بۆ تۆ! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''نیشانی تێکۆشەری''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو کاک ئارامی بەڕێز و خۆشەویست، دوای ماوەیەکی زۆر هاتمەوە ئێرە و بینیم بەڕێزتان نیمچەخانەنشین بوون، هەرچەند ڕۆیشتنی کەسێکی وەک بەڕێزت بۆ کۆمەڵگای ویکیپیدیاکەمان زۆر قورس و ناخۆشە، بەڵام هیوادارم لە هەر شوێنێک بیت هەر سەرکەوتوو و تەندروست بیت و هەروەها زۆر سپاس بۆ بەشدارییەکانی بەنرخەکانی بەڕێزت لەو یەک دەیەی کە کارتان لە ویکیپیدیادا کردووە. هیوادارم هەرچەند کەمیش بێت جارجار سەردانی ئێرە بکەیتەوە، هەر بژین و بمێنن. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٠٩:٤٦، ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) |} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤١، ٤ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> c66el2urn82g7leovzzcslbzuqgwq0u 0 152195 1581935 1581870 2026-05-07T12:02:55Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581935 wikitext text/x-wiki {{ماف}} '''ئازادییە شارستانییەکان''' یان '''ئازادییە تاکەکەسییەکان''' دڵنیاکەرەوە و ئازادی تاکەکەسین کە [[حکوومەت|حکومەت]] ناتوانێت قەدەغەیان بکات نە بەپێی یاسا نە بەپێی لێکدانەوەی دادوەری. مانای دەستەواژەکە لە وڵاتێکەوە بۆ وڵاتێکی تر دەگۆردرێت، ئازادی شارستانی دەتوانێت ئەمانە لەخۆی بگرێت (ئازادی ھۆشیاری، ئازادی ڕاگەیاندن، ئازادی ئایین، ئازادی ڕادەربڕین، ئازادی کۆبوونەوە، مافی سەلامەتی و سەربەخۆی، ئازادی گووتار، ئازادی تایبەتمەندێتی، مافی یەکسانی مامەڵە بەپێی یاسا، مافی دادگاییەکی دادوەرانە و مافی ژیان.(ئازادی شارستانی دی دەکرێت ئەمانەش (مافی ھەبوونی موڵک، مافی بەرگری کردن لە خود و مافی ئازادی سەلامەتی جەستەیی.) لەخۆبگرێت. == پوختە == زۆرێک لە دەوڵەتە ھاوچەرخەکان دەستوور، یاسای مافەکان یان بەڵگەنامەیەکی ھاوشێوەی دەستووریان ھەیە کە ئازادییە شارستانییەکان مسۆگەر دەکات. چەمکی فەرمی ئازادی شارستانی دەگەڕێتەوە بۆ ماگنا کارتا، کە پەیماننامەیەکی یاسای ئینگلیزییە لە ساڵی ١٢١٥ لەسەر کۆمەڵێک بەڵگەنامەی کۆنتر نووسراوە بە ناوی "پەیماننامەی ئازادییەکان" بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Hunter|یەکەم=Lance Y.|ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠١٥|سەردێڕ=Terrorism, Civil Liberties, and Political Rights: A Cross-National Analysis|journal=Studies in Conflict & Terrorism|زمان=en|بەرگ=٣٩|issue=٢|پەڕەکان=١٦٥–١٩٣|doi=10.1080/1057610x.2015.1084165|issn=1057-610X}}</ref> == ئاسیا == === چین === دەستووری کۆماری گەلی [[چین]] بانگەشەی پارێزگاری زۆربەی ئازادییە شارستانییەکان دەکات (کە جێبەجێ دەکرێت تەنھا بەسەر خاکی چین دا (ھۆن کۆنگ، ماچاو و تایوان لەخۆناگرێت) بەتایبەتی مافە بنچینەیەکان و ئەرکەکانی ھاوڵاتیان. [[تایوان]] کە جیایە لە چین خاوەنی دەستووری خۆیەتی. === ھیندستان === مافە بنچینەیەکان کە لە بەشی سێیەمی دەستووردا نووسراوە، مسۆگەری ئازادی ھەموو ھیندیەکانە لە ئاشتی دا بژین وەک ھاوڵاتی ھیندی. شەش مافە سەرەکیەکە بریتین لە (مافی یەکسانی، مافی ئازادی، مافی دژە ھەند وەگرتن، مافی ئازادی ئایین، مافی کلتووری و پەروەردەی و مافی چارەسەری دەستووری.)<ref name="constpartIII">[[wikisource:Constitution of India/Part III|Constitution of India-Part III Fundamental Rights]].</ref> ھەموو کەسێک، بەبێ جیاوازی ئایین، ڕەگەز یان ھۆز مافی ھەیە ڕێگای دادگا باڵاکان بگرێت بۆ بەھێزکردنی مافە بنچینەیەکانی و مەرجیش نییە بەس پارتە بەش خوراوەکان ھانا بۆ ئەو کارە ببەن. لەبەر بەرژەوەندی گشتی، ھەرکەسێک بۆی ھەیە داواکاری تۆمار بکات لە دادگا بەناوی خۆیەوە. ئەمە بە (بەرژەوەندی داواکاری گشتی) ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=''Bodhisattwa Gautam vs. Subhra Chakraborty''; 1995 ICHRL 69|ناونیشان=http://www.worldlii.org/int/cases/ICHRL/1995/69.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=[World Legal Information Institute]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20051122042456/http://www.worldlii.org/int/cases/ICHRL/1995/69.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} This was the case where [[public interest litigation]] was introduced (date of ruling 15 December 1995).</ref> دادوەرەکانی دادگا باڵاکان دەتوانن بە ھەمان شێوە خۆیان مامەڵە بکەن پشت بەستن بە راپۆرتەکانی ڕاگەیاندن. مافە بنچینەیەکان جەخت دەکاتەوە لە یەکسانی لەڕێی مسۆگەرکردنی پاراستن و بەکارھێنانی دامەزراوە گشتییەکان بۆ ھەموو ھاوڵاتیان بەبێ جیاوازی. مافی ژیان و ئازادی تاکەکەسی بەسەر ھاوڵاتی ھەموو نەتەوایەتیەکان دا دەچەسپێت. بەڵام مافەکانی تر، وەک ئازادی گووتار و ئازادی ڕادەربڕین تەنھا بۆ ھاوڵاتیانی [[ھیندستان]] بەکارە (بە ئەو ھیندیانەی لە دەرەوەی ھیندستانیش دەژین).<ref>Tayal, B.B. & Jacob, A. (2005), ''Indian History, World Developments and Civics'', p. A-25</ref> مافی یەکسانی دەستبەکاربوونی گشتی پەیڕەو ناکرێت بۆ ئەو ھیندیانەی لە دەرەوەی ھیند دەژین.<ref name="OCI">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://rajyasabha.nic.in/legislative/amendbills/XXXIX_2003.pdf | سەردێڕ = ''Citizenship (Amendment) Bill, 2003'' | پەڕەکان = ٥ | بڵاوکەرەوە = [[Rajya Sabha]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٥ی ئایاری ٢٠٠٦|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20060425230738/http://rajyasabha.nic.in/legislative/amendbills/XXXIX_2003.pdf <!-- Bot retrieved archive --> |ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٥ی نیسانی ٢٠٠٦}}</ref> === یابان === [[ژاپۆن|یابان]] لە ساڵی ١٩٤٧ ەوە، وڵاتێکە بە دەستووری پادشای ناسراوە کە "کۆمەڵگەیەکی خۆپارێز کە گۆڕان بە ھێواشی ڕوودەدات" خاوەنی دەستورێکە کە ناوەڕۆکەکەی یاسای مافی زۆر بەھێزی تێدایە (بەشی سێ: ماف و ئەرکەکانی خەڵک).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | ناونیشان = http://www.worldlii.org/int/cases/ICHRL/1995/69.html | سەردێڕ = ''Bodhisattwa Gautam vs. Subhra Chakraborty''; 1995 ICHRL 69 | بڵاوکەرەوە = [World Legal Information Institute] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٥ی ئایاری ٢٠٠٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20051122042456/http://www.worldlii.org/int/cases/ICHRL/1995/69.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} This was the case where Fundamental Rights were enforced against private individuals (date of ruling 15 December 1995).</ref> زۆر لە دەستووری [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]] دەچێت (پێش یاسای مافە شارستانیەکانی ١٩٤٦) ئەم لێکچوونەش دەگەڕێتەوە بۆ دانانی دەستووری یابان لە کاتی داگیرکردنی یابان لەلایەن ھاوپەیمانانەوە. ئەم دەستوورە لەوانەیە وەک سەپەندنی داگیرکەرەکانەوە دەرکەوێت بەڵام بۆ خەڵکە ئاسایەکە نا چونکە "خەڵکەکە باوەڕیان بە سەرکردە ناڕاستگۆکانیان نەبوو و پشتگیری گۆڕانکاری دروستیان دەکرد."<ref>[[Basic structure#Kesavananda|''Kesavananda Bharati vs. state of Kerala''; AIR 1973 S.C. 1461, (1973) 4 SCC 225]] – In what became famously known as the "Fundamental Rights case", the [[Supreme Court of India|Supreme Court]] decided that the basic structure of the constitution was unamendable.</ref> بە کورتی، دەستوور دڵنیا دەبێتەوە بۆ پارێزگاری کردن لە ئازادییە تاکەکەسییە بنەڕەتییەکان و مافەکان کە لە بەندی ژمارە ١٠ و ٤٠ ئاماژەی پێکراوە. دیارترین بەندەکانی شکۆمەندی مرۆڤ لە بەندی ٢٥، خاڵی یەکەم باس کراوە.<ref>Tayal, B.B. & Jacob, A. (2005), ''Indian History, World Developments and Civics'', p. A-24</ref> سەرەڕای چەسپاندنی ئەم دەستورە لیبڕاڵیە (ئازادڕەویە)، زۆرجار وەک "دەستوری دوای جەنگ" یان "دەستووری ئازادی" ناودەبرێت، کۆمەڵە ھەڵبژێردراوەکەی یابان زۆرجار ناڕەحەت بوون بۆ پەیڕەوکردنی کۆمەڵگەیەکی کراوە و ئازاد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| ناونیشان=https://books.google.com/?id=VvL8d8RH-Z8C&pg=PT225&dq=Japan+conservative+society+where+change+is+gradual#v=onepage&q=Japan%20conservative%20society%20where%20change%20is%20gradual&f=false | سەردێڕ=apan: A Global Studies Handbook | بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO | نووسەر=Ellington, Lucien | ساڵ=٢٠٠٢ |شوێن=Santa Barbara, CA | پەڕە=٢٠٩ | ژپنک=٩٧٨-١٥٧٦٠٧٢٧١٤}}</ref> تەنانەت دوای کۆتای ھاتنی جەنگی جیھانی دووەم و دەرچوونی حکومەتی ھاوپەیمانی داگیرکەران لە 1952 دا، یابان بۆتە جێی ڕەخنەی نێودەوڵەتی بەھۆی: دان پێدانەنای قوربانیەکانی جەنگ، جیاکاری ئایینی لە دامەزراوەکان دا، لاوازی ئازادی ڕاگەیاندن، شێوازی مامەڵەکردن لەگەڵ منداڵان، کەمایەتییەکان، بیانییەکان و ژنان، سیستەمی دادگای سزادەرانە لەسەر تاوانکار و تازەترینیشیان بوونی جیاکاریەکی دارێژراو دژ بە خەڵکی (ھاوڕەگەزبازی نێر و مێ، دوو ڕەگەز و ڕەگەز گۆڕدراو – [[کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە (دەستەواژە)|ئێڵ جی بی تی]]).<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=http://www.corteidh.or.cr/tablas/27531.pdf |سەردێڕ=Japan's foreign policy towards human rights: uncertain changes |نووسەر=Yokota, Yozo, & Chiyuki Aoi | journal=Human Rights and Comparative Foreign Policy: Foundations of Peace, Edited by David Forsythe |ساڵ=٢٠٠٠ |بەرگ=United Nations University Press |پەڕەکان=Chapter ٥}}</ref> یەکەم ھەوڵی یابانی بۆ دانانی یاسای مافەکان لە سەدەی نۆزدەھەم بوو بە ناوی دەستووری مێجی (١٨٩٠)، کە ھەردوو دەستووری بەڕیتانی و پرووسی وەک نموونەی سەرەکی وەرگرتبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب| ناونیشان=https://books.google.com/books?id=H-HODTsc7LsC | سەردێڕ=Building Democracy in Japan | بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press | نووسەر=Haddad, Mary Alice | ساڵ=٢٠١٢ |شوێن=Cambridge, UK | پەڕە=٥٩ | ژپنک=٩٧٨-١١٠٧٠١٤٠٧٧}}</ref> بەڵام کاریگەریەکی زۆر کەمی ھەبوو لەسەر پەیڕەکردنی یاساکە و ژیانی ڕۆژانەی خەڵک. بۆیە یابان ھێشتا زۆری ماوە ببێتە نموونەیەکی جوانی جیھانی لە ئازادی تاکەکەسی و گشتی دا بەھۆی ملمڵانێ مێژوویەکان بۆ دەستەبەرکردنی مافە تاکەکەسیەکان و پاراستنیان لە حکومەت.<ref name="Japan veering away">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.japantimes.co.jp/news/2015/02/25/national/japan-veering-away-from-global-human-rights-standards-says-amnesty-international/ | سەردێڕ=Japan veering away from global human rights standards, says Amnesty International |ئیش=[[The Japan Times]] | ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٦| agency=[[Kyodo News]]}}</ref><ref name="Japan LGBT Discrimination">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.outrightinternational.org/content/un-urges-end-discrimination-against-lgbt-individuals-japan | سەردێڕ=UN Urges End to Discrimination Against LGBT Individuals in Japan | بڵاوکەرەوە=Outright International |ئیش=Analysis | ڕێکەوت=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٤| ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٦|نووسەر١=Suzanne Trimel | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٩ | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190417181328/https://www.outrightinternational.org/content/un-urges-end-discrimination-against-lgbt-individuals-japan | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.japantimes.co.jp/news/2015/06/26/national/u-s-rights-report-slams-japan-on-child-abuse-prison-conditions-asylum-system/#.V3sEBJMrJE6 | سەردێڕ=U.S. rights report slams Japan on child abuse, prison conditions, asylum system |ئیش=News report | ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥| agency=Japan Times | ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٦| نووسەر=Osumi, Magdalena}}</ref> بە بۆچونی ڕوناکبیری دەستووری، شیگینۆڕی ماتسی: {{quote|خەڵک یاسای مافەکان وەک پێویستیەکی ڕەوشتی تەماشا دەکەن نەک وەک یاسایەکی دادگەری. بەھەمان شێوە خەڵک بۆ چارەسەرکردنی کێشە کۆمەڵایەتییەکان (بە پێشێل کردنی مافەکانی مرۆڤیشەوە) پشت دەبەستن بە بیرۆکراتەکان لە جیاتی دادگا.|شیگینۆڕی ماتسی. "پاراستنی (مافە بنچینەیەکانی مرۆڤ) لە یابان<ref>“The protection of ‘Fundamental human rights’ in Japan,” a chapter in Human Rights in Asia: A Comparative Legal Study of Twelve Asian Jurisdictions, France and the USA, edited by Peerenboom, R. P. , Carole Petersen, and Hongyi Chen (London: Routledge, 2006), 149</ref>}} سەرەڕای جیوازیەکانی نێوان کلتووری کۆمەڵایەتی یابان و دەستووری لیبڕاڵی، دەوڵەت ھەوڵی داوە بە کەم کردنەوەی بۆشایەکەی نێوانیان. نموونەی ئەمە، لیژنەی یاسادانانی یابان لە ساڵی ١٩٧٩ دا [[یاسای نێودەوڵەتی]] مافەکانی مرۆڤی پەسەند کرد و دواتر لە ١٩٨٥ دا یاسای دەرفەتی کارکردنی یەکسانی ژن و پیاو دەرکرد، ئەم پێوەرانە وەک ھەنگاوی گەورە لەقەڵەم دەدرێت بەرەو کۆمەڵگەیەکی بەژدار و دیموکرات. لە ساڵی ٢٠١٥ دا، گەیشتە ڕێکەوتنێک لەگەڵ کۆریا بۆ قەرەبووکردنەوەی دەست درێژیە سێکسیەکانی سەر "ژنان" لە کاتی داگیرکردنی نیمچە دوورگەی کۆریا لەلایەن یابانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-asia-35188135 | سەردێڕ=Japan and South Korea agree WW2 'comfort women' deal | ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥| agency=BBC | ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> بەڵام، ڕێکخراوە مرۆڤایەتی و خێزانی ڕزگاربووانی ڕووداوەکە ڕێکەوتنەکەیان شەرمەزار کرد چونکە وەک سووکایەتی تەماشایەن دەکرد.<ref name=" horrific story of Korea's 'comfort women' ">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/women/life/the-horrific-story-of-koreas-comfort-women---forced-to-be-sex-sl/ | سەردێڕ=The horrific story of Korea's 'comfort women' - forced to be sex slaves during World War Two |ئیش=Telegraph | ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٦| نووسەر=Sanghani, Radhika |شوێن=London}}</ref> لە ماڵپەڕی فەرمی دا، حکومەتی یابان جۆرەھا کێشەی مافی مرۆڤی ناساندوە، لەوانە: دەست درێژی سەر منداڵان، بەردەوام فەرامۆش کردن و خراپ مامەڵەکردن لەگەڵ کەسە بەساڵاچووەکان و کەسە خاوەن پێداویستیە تایبەتەکان، جیاکاری بەرامبەر بە گوندنشینان، جیاکاری بەرامبەر بە دانیشتوانی ڕەسەنی یابان، کەسە بیانییەکان، ھەڵگرانی نەخۆشی [[ئایدز]]، کەسانی بەندکراو، قوربانیانی تاوانەکان، بێ ماڵەکان، ئەوانەی کێشەی ناسنامەی ڕەگەزییان ھەیە و لەگەڵ ژنان. ھەروەھا حوکمەت ڕیزبەندی دەکات بۆ کێشەی جیاوازی کردن و پشت بەستن بە ڕەگەزی خوزراو بۆ کارکردن.<ref name="Major problems">{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.moj.go.jp/ENGLISH/HB/hb-03.html | سەردێڕ=Major Human Rights Problems | بڵاوکەرەوە=Ministry of Justice, Japan |ئیش=Human Rights Bureau | ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٠٩| ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٦| نووسەر=Government of Japan | ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180423032635/http://www.moj.go.jp/ENGLISH/HB/hb-03.html | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠١٨ | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ (ناوخۆی و بیانییەکان) ڕیزبەندی ئامادە دەکات لەسەر پێشێلکارییەکانی پەیوەندی بە سیاسەتی حکومەتەکانەوە ھەیە، وەک سیستەمی دایۆ کانگوک (جێگرەوەی زیندان) و شێوازەکانی لێکۆڵینەوەی گومانلێکراوان.<ref>Jeffrey Flynn, Reframing the Intercultural Dialogue on Human Rights: A Philosophical Approach (London: Routledge, 2014), 114.</ref> بەڵام ھەوڵەکانی ڕێکخراو و تاکەکەسەکان خەریکە جێی خۆیان دەگرن. لە ساڵی ٢٠١٦ دا، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا راپۆرتێکی دەرکرد و نووسی کە تۆمارەکانی مافی مرۆڤ لە یابان بەرەو باش بوون دەرۆن.<ref name=" human rights improve but problems persist">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان=http://www.japantimes.co.jp/news/2016/04/14/national/social-issues/japan-human-rights-improve-problems-persist-u-s-state-department/#.V3tLxZMrKRs | سەردێڕ=Japan human rights improve but problems persist: U.S. State Department |ئیش=Japan Times | ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ٢٠١٦| ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠١٦| نووسەر=Wanklyn, Alastair}}</ref> == ئوستڕالیا == ھەرچەندە ئوستڕالیا خاوەنی یاسای مافێکی نووسراو یان بەڵگەنامەیەکی پەسەندکراوی ھاوشێوەی دەستوور نییە، بەڵام ئازادییە شارستانییەکان دەپارێزرێت لەڕێی چەند زنجیرە یاسا و دەرچوویەکەوە. ئوستڕاڵیا ئەندامێکی سەرەکی و واژۆکەری ڕاگەیەندراوی جیھانی مافەکانی مرۆڤی (١٩٤٨) نەتەوە یەکگرتووەکان بوو. دەستووری ئوستڕالیا (١٩٠٠) پارێزگارییەکی سنورداری ھەیە بۆ مافەکان: * مافی ئازادی ئایین * مافی ئازادی جیاکاری نەکردن لەسەر پێوەری ژیان لە دەرەوەی ھەرێمێک (ئەوەی یەکێک لە ھەرێمێک دا بژی کاریگەری لە مامەڵەی دەکات لەسەر کەسێکی دی لە ھەرێمێکی تردا بژی) چەند لێکدانەوەیەکی دیاریکراوی دەستوور لەلایەن دادگای باڵای وڵاتەکەوە ڕێ خۆشکەر بووە کە مسۆگەرکردنی ئازادی گووتار و مافی دەنگدان دابمەزرێت بەڵام ھێشتا ئازادییەکانی دیکە، وەک: ئازادی خۆپیشاندان و ئازادی بە کۆمەڵەبوون نەناسێنراون. === کێشەی پەنابەر === بەدرێژایی دەیەی ڕابردوو ئوستڕالیا دووچاری ڕەخنە و گلەیی بۆتەوە بەھۆی شێوازی مامەڵەکردنی لەگەڵ ئەوانەی بە دوای پەنابەرێتی دا دەگەڕێن. لەگەڵ ئەوەی ئوستڕالیا واژۆکەری یاسای پەنابەرێتی ساڵی ١٩٥١ی نەتەوە یەکگرتووەکانە، حکومەتە یەک لەدوا یەکەکان ھەستاون بە توندکردنی سنورەکانیان بەتایبەتی ئەوانەی دەیانەوێ برۆنە ناو وڵاتەکە لەڕێی بەلەمە ئاویە بچووکەکان. حکومەتی ئابۆت (٢٠١٣) وەک حکومەتەکانی پێش خۆی (حکومەتی گیلارد و حکومەتی ھاوەرد) دووچاری سەختییەکی زۆر بووە لە ڕێگرتن لە پەنابەری ڕێگە ئاویەکان کە بە "کۆچی نایاسای" ناویان دەبات. زۆرێک لە ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ (وەک Amnesty International) نیگەرانیەکانیان زیاد دەکات بەھۆی بەشداربوونی ھێزی دەریای ئوستڕالی لە چالاکی ڕزگارکردنی پەنابەران. زۆر بە تایبەتی سیاسەتی "گەڕاندنەوە" بابەتی ناکۆکەی لەسەرە کە پەنابەران لە بەلەمی فریاکەوتنی حکومی دا دەگێڕنەوە بەرەو ئەندۆنیسیا. سەرەڕای دژایەتی کردنی ئەم سیاسەتە، وەڵامی حکومەتەکەی ئابۆت ئەوە بوو کە ڕێژەیەکی بەرچاو لە پەنابەران کەمی کردووە بۆ ئوستڕالیا، کە حکومەت ئەم مشتومڕە بەکاردێنێت وەک سەرکەوتووی سیاسەتەکەی. == ئەورووپا == === ڕێکەوتنی ئەوروپی بۆ مافەکانی مرۆڤ === ھەموو وڵاتە ئەوروپیەکان ئەندامن لە (ڕێکەوتنی ئەوروپی بۆ مافەکانی مرۆڤ) جگە لە بێلارۆس. ئاماژە بە چەند ئازادییەکەی شارستانی دەکات و ھێزیکی دەستوورییە کە ڕادە و تواناکەی لە وڵاتێکەوە بۆ وڵاتێکی تری ئەوروپی دەگۆرێت. === کۆماری چیک === دوای شۆرشی ئارام (Velvet Revolution)، چاکردنێکی دەستووری دەستی پێ کرد لە چیکۆسلۆڤاکیا. لە ساڵی ١٩٩١ دا، ڕێکەوتننامەی مافە بنچینەیەکان و ئازادییە سەرەکییەکان جێبەجێ کرا کە پێگەیەکی یاسای ھاوشێوەی دەستوور ھەبوو. کۆماری چیک تەواوی ڕێکەوتننامەکەی پاراستووە دوای ھەڵوەشاندنەوەی چیکۆسلۆڤاکیا بە یاسای ژمارە ٢/١٩٩٣. (کە دەستوور یاسای ژمارە یەک بوو). === فەڕەنسا === لە فەڕەنسا ڕاگەیاندنی مافەکانی مرۆڤ و ھاوڵاتی لە ساڵی ١٧٨٩ دا چەندین ئازادی شارستانی باس کراون و ھێزێکی دەستووریە. === ئەڵمانیا === دەستووری ئەڵمانی (Grundgesetz)، دەست پێ دەکات بە ڕیزبەندیەکی ورد و دوورودرێژی ئازادییە شارستانییەکان و لە بەشی یەک دا دەڵێت "شکۆی مرۆڤ پیرۆز و نەشکێنەرە، ڕێزگرتن و پاراستنی پێویستە ئەرکی دەسەڵاتی گشتی بێت." خەڵک مافی پەڵپ گرتنیان ھەیە لە دادگای دەستووری فیدڕاڵی ئەڵمانیا (Bundesverfassungsgericht) ئەگەر ھەستیان کرد مافە شارستانیەکانیان پێشێل دەکرێت. ئەم جۆرە [[ڕێسا]]یە یاسای ئەڵمانی شێوە کردووە بە درێژای چەندان ساڵ. === ڕووسیا === دەستووری ڕووسیای فیدڕاڵ (دەستووری ڕووسیای یەکگرتوو) لە بیردۆز و نووسین دا مسۆگەرکەری چەندین ماف و ئازادی شارستانییە ھاوشێوەی یاساکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان جگە لە (ھەڵگرتنی چەک، ئازادی گووتار، ئازادی ئایین، ئازادی بەکۆمەڵەبوون، ئازادی خۆپیشاندان، ئازادی ھەڵبژاردنی زمان، ئازادی ڕێکاری یاسای، ئازادی دادگاییەکەی دادوەرانە، ئازادی دەنگدان، ئازادی پەروەردە و چەندەھای تر. دەستەکانی مافی مرۆڤ (وەک Amnesty International) ھۆشدارییان داوە کە ڤلادمیر پۆتین بەڕێژەیەکی بەرچاو ئازادی ڕادەربڕین، ئازادی خۆپیشاندان و ئازادی بە کۆمەڵەبوونی سنووردار کردوە.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2008/feb/27/russia.humanrights Putin rolling back civil rights, warns Amnesty | World news | The Guardian]</ref> == ئەمریکای باکوور == === کەنەدا === دەستووری [[کەنەدا]] کە پەیماننامەی مافەکان و ئازادییەکانی کەنەدا لەخۆدەگرێت مسۆگەرکەری چەندەھا مافە ھاوشێوەی مافەکان لە دەستووری ویلایەتە یەکگرتووەکان دا، لەگەڵ چەندەھا ڕێوشوێنی شاز لە دژی دامەزراندنی ئایین بەڵام پەیامنامەکە ئازادی ئایین دەپارێزێت و ھیچ ئاماژەیەک یان پاراستن موڵکێکی تێدا نییە. === ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا === دەستووری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (بەتایبەتی یاسای مافەکان) پارێزەری ئازادییە شارستانییەکانە. دەرچوونی ھەمواری چواردەھەم زیاتر پارێزگاری دەکات لە ئازادییە شارستانییەکان لەڕێی پێشکەش کردنی (بەندی تایبەتمەندێتی و پارێزبەندی، بەندی رێکاری یاسایی و بەندی پاراستنی یەکسان). مافەکانی مرۆڤ زۆرجار بە مافی شارستانیی ناودەبرێن، کە ئەو ماف، تایبەتمەندێتی و پارێزبەندیانە موڵکی ھەموو تاکێکن و جیاوازە لە مافی سیاسی (مافی سیاسی جێبەجێ دەبێت بەسەر ئەو کەسانەی کە بەژداری دەکەن لە دەنگدانەکان وەک پاڵێوراو یان دەنگدەر).<ref>America's Constitution: A Biography by Akhil Reed Amar</ref> یاسای ئازادییە شارستانییەکانی ساڵی ١٩٨٨، لەلایەن سەرۆک رۆناڵد رەیگن واژۆکرا بۆ جێبەجێ کردن لە ١٠ ئابی ١٩٨٨. ئەنجومەنی پیران (کۆنگرێس) یاساکەی پەسەند کرد بۆ ڕاگەیاندنی [[داوای لێبوردن]]ێکی فەرمی لە بەڕەچەڵەک یابانیەکان کە موڵک و ئازادییەکانیان لەدەست دابوو بەھۆی کردارە جیاکارییەکانی سەردەمی دەستگیرکردن لەلایەن حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە. ئەم یاسایە چەند سوودێکی دیکەی ھەبوو لە کەرتە جیاوازەکانی حکومەت دا. لە گەنجینەی حکومەت دا ھەڵدەستێت بە دامەزراندنی بیمەی پەروەردەیەکەن بۆ ئازادی شارستانی گشتی. داوا ئاڕاستەی داواکاری گشتی دەکات بە دۆزینەوە و ناساندنی ھەر تاکێک کە سوودمەندی ئەم یاسایەیە و بڕی ٢٠٠٠٠ دۆلاری ئەمریکی پێ ببەخشرێت لە بیمەکە. ھەروەھا لیژنەی بەرێوبەران دادەمزرێنێت کە بەرپرسیارن لە خەرجیەکانی ئەم بیمەیە. لە کۆتایی دا، پێویستە ھەموو بەڵگەنامە و تۆمارە دروستکراو یان وەرگیراوەکان ھەڵبگیرێت لەلایەن ئەنجومەنەکەوە لە ئەرشیفی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا.<ref>Robert J. McCarthy, Civil Rights in Tribal Courts; The Indian Bill of Rights at 30 Years, 34 IDAHO LAW REVIEW 465 (1998).</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[مافەکانی مرۆڤ]] * [[مافی مەدەنی و سیاسی]] * [[لیبرالیزم|لیبراڵیزم]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|2}} {{تووڵی دەروازە|مافەکانی مرۆڤ|کۆمەڵگا|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Civil rights and liberties}} [[پۆل:تاکەکەسێتی]] [[پۆل:مافەکانی مرۆڤ]] b9xlz2lpu2wertoi9ux8uchtc56w7px 1 154573 1582110 1463096 2026-05-08T08:13:50Z Sakura emad 42467 /* داواکاریی دەستکاری لە ٢١ی ئایاری ٢٠٢٤ */ دەتوانێت دەستکاری بکات 1582110 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=623073 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160110083108/http://sasanika.org/ بۆ http://sasanika.org/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٣:٣٣، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC) == داواکاریی دەستکاری لە ٦ی نیسانی ٢٠٢٤ == {{دەستکاریی نیمچە-پارێزراو|وەڵامدراوەتەوە=بەڵێ}} <!-- داواکارییەکەت بە ڕوونی لە خوار ئەم خەتەوە زیاد بکە. --> ئیمپراتۆریەتیی ساسانی یان ساسانییەکان (بە پاڵەوی: 𐭲𐭯𐭩𐭲𐭯𐭮𐭯𐭮)[١] دوایین ئیمپراتۆریەتیی باڵادەست لە ئێرانی کۆن لە پێش ھاتنی ئیسلام بوو. بنەماڵەی ساسانی لە ساڵی ٢٢٤ی زایینی بە تێکشاندنی ئەشکانییەکان حکوومەتەکەیان پێک ھێنا و ھەتا ساڵی ٦٥١ واتە بۆ ماوەی زیاتر لە ٤٠٠ ساڵ یەکێک لە زلھێزەکانی سەردەم بوون و بەرامبەرکێێ ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیان کرددوە، نەخشە ناوچەی ژێر دەسەڵاتی ساسانییەکان لەبارەی رەچەلەکی ساسانییەکان لە تەبەری و مسعودی هاتوە کە دەچەنەوە سەر بنەمالەی ئەخمینەکان بەم شێوەیە لە تەبری هاتوە أردشير بن پابگ بن ساسان الاصغر بن پاپگ، بن ساسان بن پابگ بن مهرمس بن ساسان بن بهمن الملك بن إسفنديار بن بشتاسب بن لهراسب بن كيوجي بن كيمنش .بزعمه- بدم ابن عمه دارا بن دارا بن بهمن بن إسفنديار، الذي حارب الإسكندر، فقتله حاجباه بەم شێوە لە تەبری و ئەوانتریشدا کە دەلێ کە المک بهمن چەندین مندالێکی هەبووە بەلام یەک لەوانە کورێک بەناوی ساسان (الاکبر)و کچێک بە ناوی همای کە دایکی دارا بووە کە بچووک بوە کە المک بهمن لەسەرمەرگ بە هەر هۆکارێک بووە وەسیەتی میراتی دەسەڵات بۆ دارا دەکات لەکاتێکدا ساسان کۆڕێکی گەنج بووە ئیتر ئەم وادەکات ساسان لە ترسی بێ یان لە تورەی کۆشک بە جێ دێلێ و دەبێ بە شوان و بەگەل خەلکی کۆچەر کە لە خێمە دەژین نازناوی دەبێتە ساسانی شوان (ساسان الراعی) دواتر لە چەندین نەوە دوای ئەوە وەک لەسەرەوە باسمان کرد ئەردەشیر پەیا ئەبێ کە دەوڵەتی ساسانی دروست دەکاتەو لە سەر گۆری پاش کی ئەردەشیر(بهمن) لە نەخشی رۆستەم ئەردەشیر ئاهەنگی دروستکردنی ئیمپراتۆریەتیی ساسانی نەخشاندوە کە خۆی لەسەر ئەسپێکەو ئاهورا مەزداش لەسەر ئەسپێکی تر ئەڵقەی رەمزی پاشایەتی لێ وەردەگرێ کە هەمان ئەلقەی ئەخمینەکانە ئەردەشیر لە پارێزگای فارس دەسەڵاتی لە باوکەی دا واتا پاپگ بە میرات بۆ بەجێ دەمێنی کە ئەم شارە لەژێر دەستی ئەشکانیەکان بووە دواتر هیرش دەکاتە سەر شارەکانی چوار دەوری گوایە ئەردەشیر یان پاپگی باوکی خەونی بەوە بینوە کە دەبێتە پاشا .دواتر لەم شەر و ئاژاوەیەدا ئەردەوان پاشی ئەشکانیەکان نامیەکە (کە بەشێکە لەم چیرۆکەی سەرەرەوە سەبارەت بە چوونی ساسان بۆ ناو شوانە کۆچەریەکان ) ئەردەشیر دەنووسێت دەلێ کێ ڕێگەی بە تۆ داوە تاج لەسەر بەکەی کوردی گەورەکراوە لە ژێر خێمەی کوردان دواتر هەردوو لای لە دەشتی هرمزدگان بە یەک دەگەن ئەردەشیر و کورکەی بە دەستی خۆیان نامە نوسی ئەردەوان دەکوژن لە نامەیەکی تر هەر لە تەبەری لە سەردەبی یەکەیەکی تر لە پاشاکانی ئامۆزایەکی پاشای ساسانییەکان بە ناوی بیسدام واتا یەکێک بووە لە بنەمالەکەیان کە ناکۆکی دەکەوێتە نێوانیان پێ دەلێ کوری زینای گەورە کراو لە لە خێمەی کوردان زاراوەی کورد لە کۆندا بە خەلکی کۆچەر گوتراوە ئەقلیش نابرێ کە زاراوەی کورد لێرە بە واتای نەتەوەیی کوردبێ چونکە ئەو کات دەبێ بلێن کە ساسانییەکان ئەوەندە رقیان لە کورد بوو هەرکەسێک پێ ووتبن کورد وەک ئەم نامە نوسەی ئەردەوان لە ملیان داوە وە هەروەها زاراوەی کورد وەک جنێوێکی و سوکایەتی لە نێو خودی بنەمالەکیان بەکار هاتووە ؟!! ئەم هەر خراپترە. نا بەلکو ئەوان فارس بوون وە لە نیشتمانی فارسەکان دروست بوونە هەلبەتە کورد گەلێکی دێرین بە ٣٠٠٠ بەر لە ئێستا بوونیا هەبووە ئەمە تەنها مەبەست لێ بە کارهێنانی زاراوەی کوردە بۆ نەتەوەی کورد نەک ئەوەی کورد نەبووبێ بلخی و هەمزەی ئەسفەهانی باوریان وابووە کە کورد لقێکن لە فارس. حەمزەی ئێسفەهانی زاراوەی کوردی بۆ عەرەبی سوریاس بەکارهێناوە بلخی بە تەزویر زاراوەی کوران شبانکاره کە دەلەلات لە کۆچەریەکی فارس دەکات هێناوەیەتی بۆ ناوچەی فارس ئەمیش بۆ سەردەمی رووخانی ساسانییەکان نە دروست بوونیان تا بیر رایە بەسەر کوردا بسەپێنێ کە لە ئەسلدا فارس بوون دوای هاتنی ئیسلام جیابوونەتەوە وریا قانع باسی لەوە دەکات کە حمزه ئەسفەهانی باوری وابوو کورد لقێکن لە فارس کە ئەم قسانەیان وەر ناگیر چونکە لەلای ئەوان ئەسلەن کورد نەتەوەیەکی جیاواز نەبووە تا زاراوەی کورد لە هیچ بارودۆخی دەلالەت لە نەتەوەی کورد بکات بەلکو قسەکانیان هیچ بەلگە دۆکۆمێنتێکی مێژووی نیە تەنها تەلەیەکە بۆ کورد کە ببێتە شاهید بەسەریەوە کە لەنیشتمانی فارسەکانەوە دروست بوونە <!-- داواکارییەکەت دەبێت لە سەروو ئەم خەتەوە بێت. تکایە دەستکاری ھیچ شتێکی تر مەکە جگە لەو دەقەی لە بەینی ئەم خەتە و خەتەکەی سەرەوە خۆت داتناوە. --> ~~http://shiaonlinelibrary.com/%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A8/3476_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D9%8A-%D8%AC-%D9%A3/%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A9_1 [[تایبەت:بەشدارییەکان/37.17.144.28|37.17.144.28]] ‏١٨:٢٣، ٦ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) دیار نییە دەتانەوێت دەستکاری چی بکەن وادیارە تەنھا دەتانەوێت زانیاری زیاد بکەن کە من ھیچ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوی لێ نابینم تا زیادی بکەمە سەر وتارەکە سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠١:٥٦، ٢٢ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) == ساسانیەکان == ئیمپراتۆریەتیی فارسی یاخود هیندۆ فارسی [[بەکارھێنەر:Kurdo24|Kurdo24]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurdo24|لێدوان]]) ‏١٨:٢٨، ٦ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) == داواکاریی دەستکاری لە ٢١ی ئایاری ٢٠٢٤ == {{دەستکاریی نیمچە-پارێزراو|وەڵامدراوەتەوە=بەڵێ}} <!-- داواکارییەکەت بە ڕوونی لە خوار ئەم خەتەوە زیاد بکە. --> ئەم پەڕەیە زۆر ناڕاستی تێدایە و ئەبێت دەستکاری بکرێت و سەرچاوەی بۆ دابندرێت. <!-- داواکارییەکەت دەبێت لە سەروو ئەم خەتەوە بێت. تکایە دەستکاری ھیچ شتێکی تر مەکە جگە لەو دەقەی لە بەینی ئەم خەتە و خەتەکەی سەرەوە خۆت داتناوە. --> [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jackhanma69|لێدوان]]) ‏٠٩:١٤، ٢١ی ئایاری ٢٠٢٤ (UTC) == ئیمپڕاتۆریەتی کوردی نیە ئێرانیە == لە هیچ لەم سەرچاوانەی لەم پەڕەیە کە داندراون ئاماژە بە ئەوە ئیمپراتۆریەتێکی کورد بوو، بەڵکوو هەموویان ئاماژە بەوە ئەکەن کە ئێرانی بووە. بۆیە داوا ئەکەم ئەمە بگۆڕن [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jackhanma69|لێدوان]]) ‏٠٠:٣٣، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == سەرچاوەکان == @[[بەکارھێنەر:Zamand Karim|Zamand Karim]] ئەو سەرچاوانەی دات ناوە لەلایەن ویکیپیدیا سەر بە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|سەرچاوەی باوەڕپێکراوەکان]] نیە. تکایە ئەگەر ئەتەوێت شتێک زیاد بکەیت ئەوا ئەبێت باوەڕپێکراو بێت. [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jackhanma69|لێدوان]]) ‏١٩:٣٠، ١٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]]: حەوت سەرچاوەیە، چواریان لێکۆڵینەوەیە، وەک بەشێک لەو سەرچاوانەی تۆ پەڕتووکن و نووسەر نوسیونی. تکایە چیتر نووسینەکان مەسڕەوە. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;"><small>زەمەن</small>Cefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١٩:٣٥، ١٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::ئەم سەرچاوانەی دای ناون هیچیان ئەکادیمیک نینە وەکو Pourshariati, Daryaee, Bosworth, Frye, or Yarshater, کە ئەم دەستکارەیەی تۆ ئەخرێتە قالبی [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|ویکیپیدیا:ت. س. ق.]] ::دوو لە سەرچاوەکانت هی Hamma Mirwaisi کە مێژوونووس نییە شارەزایی لە باوری مێژوویدا نیە سەرچاوەکەی لەلایەن ویکیپیدیا [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|باوەڕ پێکراو]] نیە. ::ئەمەی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-16|Daryaee, 2014]] لە لاپەڕە ٤٠-٤١ نووسراوە: ::As opposed to the settled population we have little evidence of the nomadic tribes which inhabited the Iranian plateau. The most prominent group of nomads are designated by the word (Middle Persian) kurd. While the word may have stood for the Kurdish people who were nomadic, in the Middle Persian literature it was used for nomads in a larger sense who may urban minded Sasanians. Their co-option into the Sasanian military, if we are to believe Ibn Balkhi's account, would suggest that they were ultimately utilized by the state. 6 The same would hold true for the Daylamite and Gilani tribes who are much better known and who were also used in the military in the Sasanian and the Islamic period as well. The other group worth mentioning is the Kermani who also appear to have been a nomadic tribe and are said to have lived in the province of Persis, according to Istakhri. Both the Kurds and the Kermanis appear in Middle Persian texts as part of an army which corroborates their usage in the Sasanian/early Islamic military. 7 Between the city dwelling population and the nomads the landed gentry (dehgans) played an important role, and their prominence was to come to the fore from the sixth century CE onward due to the reforms of Kavad I and Khusro I. ::بە کوردی: دیارترین کۆمەڵگای کۆچەری لە سەرچاوە ساسانییەکاندا ھەبوون بە [[زمانی پاڵەوی|زمانی پەهلەوی]] بە "کورد" بانگ دەکران (کە بە واتای کۆچەری دێتن بە زمانی پەهلەوی)، کە لەوانەیە گەلی کوردیشی لەخۆ بگرێتەوە. ئەم کوردە کۆچەریانە لەگەڵ گەلە کۆچەریەکانی تر کە کرمانی و [[گیەڵان|گیلانی]] و دەیلەمیەکان بوون، بەشێکی گرینگ بوون لە سوپای ساسانییەکان بە تایبەتی گیلانی و دەیلەمیەکان. ::لەلایەکی تر ئەم لینکانەی دات ناون [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-18|[1]]] [https://www.calameo.com/read/00507151534224a8fdf3a <nowiki>[2]</nowiki>] ئەوا هەردووکیان لەلایەن ویکیپیدیا بە سەرچاوەی باوەڕپێکراو هەژمار ناکرێن و سەر بە [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە]].سەرچاوەی [https://www.researchgate.net/profile/Sabah-Mofidi/publication/352058930_STUDYING_THE_IMPACT_OF_RELIGIO-POLITICAL_CONFRONTATIONS_OF_ISLAMIC_EMPIRES_IN_KURDISTAN_FROM_THE_BEGINNING_UNTIL_THE_END_OF_THE_ISLAMIC_CALIPHATE/links/60b777ad299bf106f6f4bd8d/STUDYING-THE-IMPACT-OF-RELIGIO-POLITICAL-CONFRONTATIONS-OF-ISLAMIC-EMPIRES-IN-KURDISTAN-FROM-THE-BEGINNING-UNTIL-THE-END-OF-THE-ISLAMIC-CALIPHATE.pdf Mofidi, Sabah (2021). The Ottomans and the Successors of the Safavids (PDF) (بە ئینگلیزی). Vol. 2. Indonesian Journal of Islamic History and Culture. p. 26]. داتناوە ئەوا ئاماژە بە ئەوەی ئەکاتن کە Mehrdad Izady گۆتیتی کە ساسانیەکان بە بنەچە کوردن، بەڵام Mehrdad Izady لەلایەن ویکیپیدیا [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Reliable_sources/Noticeboard/Archive_332#Mehrdad_Izady_for_Kurdish_issues جێگای باوەڕ نیە]. لەلایەکی تر بێ هۆکار سەرچاوەی باوەڕپێکارت ڕەش کردۆتەوە. [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jackhanma69|لێدوان]]) ‏٢٠:٣٩، ١٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]]: گەر چەند سەرچاوەی تریشت بۆ بێنم تۆ ھەمان قسە دەکەی نەک ٧، تۆ بڵێی ٥ کەس لە خۆیانەوە دەربارەی بابەتێک نوسینیان داناوە، ھەر پێنجیان ڕاست ناکەن؟ کابرا مێژوونووسە، نییە، مافم بەوەوە نییە، سەرچاوەم داناوە بۆ نوسینەکەم وەک تۆ پەرەم بە وتارەکە داوە، دەتوانی لە پاڵ ئەوەی «ڕەچەڵەکیانم گەڕاندوەتەوە بۆ کورد» تۆش بیانگەڕێنیتەوە بۆ تورک، فارس، عەرەب هتد.. و سەرچاوەکەی خۆت دابنێی نەک سەرجەمی تێکستەکەم بسڕیتەوە، کە ئاشکرا دیارە [[ویکیپیدیا:خراپکاری|خراپکارییە]]. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;"><small>زەمەن</small>Cefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢١:١٧، ١٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]<nowiki/>ئەمە لە یاسای ویکیپیدیا نازانێت و لینک دائەنێ جێگای [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|متمانە نیە]] ، و سەرچاوەش بەکار ئەهێنێت کە توێژینەوەی سەرەتاییە و لەگەڵ سەرچاوەش بەهەڵە دائەنێت کە هیچ ئاماژەی بەمە نەکردووە لە پەڕەکە نووسیتی وەک و ئەوەی لە سەرچاوەکە ئاماژەی پێ کرابێت. [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jackhanma69|لێدوان]]) ‏٢١:٣٥، ١٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]]: تکات لێدەکەم چیتر نوسینەکەم مەسڕەوە با نەبێتە [[ویکیپیدیا:شەڕە دەستکاری|شەڕە دەستکاری]]، تۆش دەتوانیت ئەوەی خۆت بە سەرچاوەوە دابنێی. بیسەلمێنە ئەوەی لە نوسینەکە دامناوە لە سەرچاوەکە نییە، گەر وانەبوو سەرجەمی دەستکاریەکانی خۆم دەگەڕێنمەوە. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;"><small>زەمەن</small>Cefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏٢١:٤٥، ١٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]]: سڵاو، سەرەتا با ئەوە بزانین، گەر بەکارهێنەرێکی متمانەپێکراو سەرچاوە یان دەقێکی هەڵەی دانا نابێت دەستکارییەکەی بگەڕێنرێتەوە، بەڵکو دەبێت ئاگاداربکرێتەوە، هەربۆیە تکایە با مێژووی پەڕەکان بە گەڕاندنەوەی دەستکارییەکانتان پڕ نەبێتەوە. سەبارەت بە سەرچاوەکان، دەتوانن پرسیار لە کاک ئارام بکەن کە ئایا ئەو سەرچاوانە دروستن یاخوود نا، یان لە دیوەخان پرسیار بکەن. بەڵام تا دەتوانن سەرچاوە لە ویکیی ئینگلیزی بھێنن نەک شوێنی تر. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ‏٠٨:٥٤، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::ئەو سەرچاوانەی من دام ناون لە ویکی ئینگلیزی هێناوم. [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jackhanma69|لێدوان]]) ‏٠٩:٢٦، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]]: دەڵێی سەرچاوەکانم ھی ویکیپیدیای ئینگلیزییە؟ سەیری پێشەکیی وتارە ئینگلیزیەکە بکە لەگەڵ ئەوەی ئێرە. تەنیا ٧ سەرچاوەیان داناوە، کەچی تۆ ١١ سەرچاوەت داناوە، ئەمە کامەی و کوێی ھی ویکیی ئینگلیزییە. وێڕای سەقەت و پەقەتی لایەک لە سەرچاوەکان کە ڕێک کۆپی پەیستت کردون بێ ئەوەی لەگەڵ دەقی وتارەکە ڕێکگیر بکرێن. لە ھیچ کوێی [https://www.academia.edu/98876660 The Idea of Iran - An Essay on its Origin] باسی ئەوە نەکراوە ساسانییەکان بە ئێرانخشەھر یان ئێرانشەھر ناسراون. کتومت «ڕەنگە» و «پێدەچێت» و «لەوانەیە»ی نوسەریی کتێبەکانت داناوەتەوە، ویکیپیدیا مێژوونوس نییە تا [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|مێژووت بۆ بنوسێتەوە]]. دەکرێ ڕوونی بکەیتەوە «پێدەچێت کە زمانی پارتی لە بەکارهێنانی وەکو زمانی فەرمی لە سەردەمی ناڕسەی یەکەم وەستابێت» واتای چییە؟ خۆت لە ماناکەی تێدەگەی؟ دوو داڕێژەی ODLA ئۆکسفۆردت داناوە بە بەتاڵی بەحسابی سەرچاوە. گەر بەو لۆژیکەی جەنابتان قسە بکەم دەنوسم: زۆربەی نوسەری ئەو سەرچاوانە دانیشتوو یان خەڵکی ئێران و فارسن، بۆیە نابێ قسەیان لێ وەربگیرێت چون لایەنگری ئامانجێک دەکەن. ئەمەت پێ قبوڵە؟ وێڕای ئەوەی تکام لێکردیت نوسینەکانم نەسڕیتەوە، بەردەوام بووی لەسەر سڕینەوەی، کە ئەمەش دەچێتە قاڵبی [[ویکیپیدیا:خراپکاری|خراپکاری]] و [[ویکیپیدیا:شەڕە دەستکاری|شەڕە دەستکاری]]. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;"><small>زەمەن</small>Cefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١٤:٣٠، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]: تکایە دەستکارییەکانی بخەنە ژێرچاودێری یان ئاستی پاراستنی ئەم پەڕەیە بەرز بکەنەوە یانیش بەربەستی بکەن لە گەڕاندنەوە و سڕینەوەی دەقی نێو وتارەکان. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;"><small>زەمەن</small>Cefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١٤:٣٢، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]]: هەروەک لەسەرەوەش وتم، پووچەڵکردنەوەی دەستکاری نابێتە هۆی چاککردنی زانیارییەکان، لێرە لە ویکی سیاسەت بۆ هەموو شتێک هەیە. من ڕێم پێت نیشان دا، گەر ناڕازیت دەتوانیت ئەو ڕێگەیانەی پێم وتیت بیگریتە بەر بۆ چاککردنەوەی وتارەکە، گەر هەر لەسەر پووچەڵکردنەوەی دەستکاری بەردەوام بیت، ئەو کات من ئازادم لە بەربەست بوونت لەو وتارە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ‏١٤:٥٧، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::ئەم سەرچاوانەی دای ناون هیچیان ئەکادیمیک نینە وەکو Pourshariati, Daryaee, Bosworth, Frye, or Yarshater, کە ئەم دەستکارەیەی ئەو ئەخرێتە قالبی [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|ویکیپیدیا:ت. س. ق.]] ::::::::::دوو لە سەرچاوەکانی هی Hamma Mirwaisi کە مێژوونووس نییە شارەزایی لە باوری مێژوویدا نیە سەرچاوەکەی لەلایەن ویکیپیدیا [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|باوەڕ پێکراو]] نیە.ئەمەی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-16|Daryaee, 2014]] لە لاپەڕە ٤٠-٤١ نووسراوە: :::::::::::: As opposed to the settle population" :::::::::::: we have little evidence of the nomadic tribes which inhabited the Iranian plateau. The most prominent group of nomads are designated by the word (Middle Persian) kurd. While the word may have stood for the Kurdish people who were nomadic, in the Middle Persian literature it was used for nomads in a larger sense who may urban minded Sasanians. Their co-option into the Sasanian military, if we are to believe Ibn Balkhi's account, would suggest that they were ultimately utilized by the state. 6 The same would hold true for the Daylamite and Gilani tribes who are much better known and who were also used in the military in the Sasanian and the Islamic period as well. The other group worth mentioning is the Kermani who also appear to have been a nomadic tribe and are said to have lived in the province of Persis, according to Istakhri. Both the Kurds and the Kermanis appear in Middle Persian texts as part of an army which corroborates their usage in the Sasanian/early Islamic military. 7 Between the city dwelling population and the nomads the landed gentry (dehgans) played an important role, and their prominence was to come to the fore from the sixth century CE onward due to the "reforms of Kavad I and Khusro I. :::::::::::: بە کوردی: دیارترین کۆمەڵگای کۆچەری لە سەرچاوە ساسانییەکاندا ھەبوون بە [[زمانی پاڵەوی|زمانی پەهلەوی]] بە "کورد" بانگ دەکران (کە بە واتای کۆچەری دێتن بە زمانی پەهلەوی)، کە لەوانەیە گەلی کوردیشی لەخۆ بگرێتەوە. ئەم کوردە کۆچەریانە لەگەڵ گەلە کۆچەریەکانی تر کە کرمانی و [[گیەڵان|گیلانی]] و دەیلەمیەکان بوون، بەشێکی گرینگ بوون لە سوپای ساسانییەکان بە تایبەتی گیلانی و دەیلەمیەکان. :::::::::::: لەلایەکی تر ئەم لینکانەی دات ناون [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-18|[1]]] [https://www.calameo.com/read/00507151534224a8fdf3a <nowiki>[2]</nowiki>] ئەوا هەردووکیان لەلایەن ویکیپیدیا بە سەرچاوەی باوەڕپێکراو هەژمار ناکرێن و سەر بە [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە]].سەرچاوەی [https://www.researchgate.net/profile/Sabah-Mofidi/publication/352058930_STUDYING_THE_IMPACT_OF_RELIGIO-POLITICAL_CONFRONTATIONS_OF_ISLAMIC_EMPIRES_IN_KURDISTAN_FROM_THE_BEGINNING_UNTIL_THE_END_OF_THE_ISLAMIC_CALIPHATE/links/60b777ad299bf106f6f4bd8d/STUDYING-THE-IMPACT-OF-RELIGIO-POLITICAL-CONFRONTATIONS-OF-ISLAMIC-EMPIRES-IN-KURDISTAN-FROM-THE-BEGINNING-UNTIL-THE-END-OF-THE-ISLAMIC-CALIPHATE.pdf Mofidi, Sabah (2021). The Ottomans and the Successors of the Safavids (PDF) (بە ئینگلیزی). Vol. 2. Indonesian Journal of Islamic History and Culture. p. 26]. داتناوە ئەوا ئاماژە بە ئەوەی ئەکاتن کە Mehrdad Izady گۆتیتی کە ساسانیەکان بە بنەچە کوردن، بەڵام Mehrdad Izady لەلایەن ویکیپیدیا [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Reliable_sources/Noticeboard/Archive_332#Mehrdad_Izady_for_Kurdish_issues جێگای باوەڕ نیە]. لەلایەکی تر بێ هۆکار سەرچاوەی باوەڕپێکاری ڕەشکردۆتەوە. ئەمە بە ئارەزووی خۆی لینک دائەنێت وەکو سەرچاوەی مێژووی. ::::::::::[[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jackhanma69|لێدوان]]) ‏١٥:٠٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::ئەم سەرچاوەی [https://www.academia.edu/98876660 The Idea of Iran - An Essay] لە لاپەڕە ١٢٩-١٧٥ باسی کردووە. کەچی لەلایەکی تر «پێدەچێت کە زمانی پارتی لە بەکارهێنانی وەکو زمانی فەرمی لە سەردەمی ناڕسەی یەکەم وەستابێت» ئەمە خودی خۆی لەو سەرچاوەیە کە تۆش لە دەستکاری کردنی ئەم پەڕەیە بەکارت هێناوە بەڵام بۆ ئامانجێکی تر.[[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-16|[1]]] لەلایەکی تر هەنجەتی ئەوە دێنی کە ئەو زانایانەی مێژوو ئێرانین بەڵام تۆش لەم [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-16|[1]]] هی زانایەکی ئێرانیت بەکار هێناوە. ئەمە بێجگە لەوەی زۆرینە ئەو سەرچاوانەی دام ناون زانای ئێرانی نین ([https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gherardo_Gnoli Gnoli], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Michael_Bonner Bonner][https://bookstore.dohainstitute.org/m-616.aspx الكعبي]). [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jackhanma69|لێدوان]]) ‏١٥:٠٢، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]]: نەمگوتووە گشتیان ئێرانین، قسەکەم بەلاڕێدا مەبە، نەشم گوتووە دانانی سەرچاوەی نوسەری ئێرانی ھەڵەیە. دەتوانی نوسینی پرۆفیسۆری ھەر کوێیەک پێت خۆشە دابنێی نەک بێی ئەوانەی منیش بسڕیتەوە بە بیانوی نەگونجانی لەگەڵ یاساکانی ویکیپیدیا (سەرچاوەکان ھیچ کێشەیان نییە دەزانم مەبەستت لەوە چییە و نامەوێ بچمە نێو ئەو باسە) وەک گوتم دەق بە سەرچاوەوە دابنێ، کەس حەقی بەسەرتەوە نییە و دەستخۆشیشت لێ دەکەین کە پەرەت بە وتارەکە داوە، نەک ئەوەی ھەشە بیسڕیتەوە. [[مێھرداد ئیزەدی]] نووسەر و مێژوونوسێکی بەناوبانگی بەلجیکی-کوردە، تکایە زانیاریت لە شتێ نەبوو لێشی مەپچڕە. سپاس. [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;"><small>زەمەن</small>Cefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١٥:٢٧، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::ئەمە چەند جارە بۆتی دووبارە کەمەوە ::::::::::ئەمەی لینکم داناوە [[مێھرداد ئیزەدی|مێهرداد ئیزەدی]] گفتوگۆی لەسەر کراوە کە وەکو [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Reliable_sources/Noticeboard/Archive_332#Mehrdad_Izady_for_Kurdish_issues سەرچاوەی باوڕپێکراو نیە] ::::::::::لەلایەکی تر ئەم سەرچاوانەی دات ناون [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-9|[1]]] [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-10|[2]]] [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-11|[3]]] [https://www.calameo.com/read/00507151534224a8fdf3a <nowiki>[4]</nowiki>] [https://www.kurdia.net/archives/5141 <nowiki>[5]</nowiki>] لەلایەن ویکیپیدیا [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|سەرچاوەی باوەڕکراو]] نینە و [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|توێژینەوەی سەرەتایین]] لە [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Sasanian_Empire پەڕەی ئینگلیزیەکەش دانەندراون]. ::::::::::ئەم سەرچاوەشت [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-16|[6]]] بە هەڵە بەکار هێناوە کە نووسیتت «چەندین بنەماڵە و کۆچەریی لەنێو ساسانییەکاندا ھەبوون کە بە «کورد» بانگ دەکران و خزمەتی سەربازیان لەنێو ساسانییەکان ھەبوو، ھەروەھا ناوی کورد لە دوای ڕووخانی ساسانییەکانەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکارھاتووە و زمان و کولتوور و نەریتە دیارەکانی باس کراوە.» کەچی سەرچاوەکە وا ناڵێت، بەڵکو ئەڵێت: ::::::::::"دیارترین کۆمەڵگای کۆچەری لە سەرچاوە ساسانییەکاندا ھەبوون بە زمانی پەهلەوی بە "کورد" بانگ دەکران (کە بە واتای کۆچەری دێتن بە زمانی پەهلەوی)، کە لەوانەیە گەلی کوردیشی لەخۆ بگرێتەوە. ئەم کوردە کۆچەریانە لەگەڵ گەلە کۆچەریەکانی تر کە کرمانی و گیلانی و دەیلەمیەکان بوون، بەشێکی گرینگ بوون لە سوپای ساسانییەکان بە تایبەتی گیلانی و دەیلەمیەکان." [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-16|[6]]] ::::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] تکایە ئەمە هەمووی بخوێنەوە. [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jackhanma69|لێدوان]]) ‏١٦:٠٣، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: هەرویستم بانگت نەکەم، بەڵام ناچار بووم. سەیرێکی ئەم وتووێژە بکە بزانە چی لەسەری دەڵێیت. @[[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]]: تا کاک ئارام وەڵام دەداتەوە، نامەوێت دەستکاری گەڕاندنەوە ببینم لەم وتارە دا، تا بابەتەکە یەکلایی دەبێتەوە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ‏١٧:٠٤، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::::وا چاکترە هەر بە یەکجاری لە پەڕەیە ئینگلیزیەکە وەربگڕدرێتە ئێرە هیچ کێشە نامێنێت. [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jackhanma69|لێدوان]]) ‏١٧:٠٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]]: لەگەڵ ئاگادارینامەکەی تۆ گەڕاندنەوەی دەستکاریەکەی ئەویشم پێگەیشت :) [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;"><small>زەمەن</small>Cefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١٧:٢٢، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Zamand Karim|Zamand Karim]]: لە ئێستادا توانای دەستکاریکردنی تری نییە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ‏١٧:٢٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] تخوا یەکسەر کێشەکەم پێ بڵێ؛ کاتی خوێندنەوەم نییە. ئەگەر کێشەکە لەسەر ناوەڕۆکی وتارەکەیە، ئەوا من قسەی لەسەر ناکەم، بەس ئەگەر جیا لەوەیە، پێم خۆشە بزانم باسەکە چییە. سپاس، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٨:١٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]]: بەکارھێنەر jackhanma69 دەڵێت کە بەکارهێنەر زەمەند سەرچاوەی ناڕاستی داناوە کە هی نووسەرێکە شارەزای مێژوو نییە و نووسەر نییە و شتی تر... خۆ بەخوا منیش سەرم لێی دەرناچێت بەتەواوی، یەک تۆزێک دەزانم کە ئەوەیە زەمەند بەپێی ئەو سەرچاوانەی دایناوە هەڵە نەبم دەڵێت ئیمپراتۆریەتیی ساسانی کورد بوونە، بەڵام ئەو بەکارهێنەرەی تر بەپێی سەرچاوەی تر دەڵێت ئێرانین. منیش ئەوەندە دەزانم. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ‏٢٠:٢٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] دەتوانن ھەردوو بۆچوونەکە بنووسن و بە شێوەیەک لە ناو وتارەکە ڕێکی بخەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٣:٥٤، ١٤ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::::::::ئەم @[[بەکارھێنەر:Zamand Karim|Zamand Karim]] سەرچاوەی داناوە کە هی میهرداد ئیزەدیی داناوە، [[مێھرداد ئیزەدی|مێهرداد ئیزەدی]] گفتوگۆی لەسەر کراوە کە وەکو [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Reliable_sources/Noticeboard/Archive_332#Mehrdad_Izady_for_Kurdish_issues سەرچاوەی باوڕپێکراو نیە]لەلایەکی تر ئەم سەرچاوانەی دای ناون [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-9|[1]]] [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-10|[2]]] [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-11|[3]]] [https://www.calameo.com/read/00507151534224a8fdf3a <nowiki>[4]</nowiki>] [https://www.kurdia.net/archives/5141 <nowiki>[5]</nowiki>] لەلایەن ویکیپیدیا [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان|سەرچاوەی باوەڕکراو]] نینە و [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|توێژینەوەی سەرەتایین]] لە [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Sasanian_Empire پەڕەی ئینگلیزیەکەش دانەندراون].ئەم سەرچاوەشی داناوە [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-16|[6]]] کە بە هەڵە بەکار هێناوە کە نووسیتی «چەندین بنەماڵە و کۆچەریی لەنێو ساسانییەکاندا ھەبوون کە بە «کورد» بانگ دەکران و خزمەتی سەربازیان لەنێو ساسانییەکان ھەبوو، ھەروەھا ناوی کورد لە دوای ڕووخانی ساسانییەکانەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکارھاتووە و زمان و کولتوور و نەریتە دیارەکانی باس کراوە.» کەچی سەرچاوەکە وا ناڵێت، بەڵکو ئەڵێت:"دیارترین کۆمەڵگای کۆچەری لە سەرچاوە ساسانییەکاندا ھەبوون بە زمانی پەهلەوی بە "کورد" بانگ دەکران (کە بە واتای کۆچەری دێتن بە زمانی پەهلەوی)، کە لەوانەیە گەلی کوردیشی لەخۆ بگرێتەوە. ئەم کوردە کۆچەریانە لەگەڵ گەلە کۆچەریەکانی تر کە کرمانی و گیلانی و دەیلەمیەکان بوون، بەشێکی گرینگ بوون لە سوپای ساسانییەکان بە تایبەتی گیلانی و دەیلەمیەکان." [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی#cite note-16|[6]]] لەلایەکی تر هەموو دەستکاریەکانی منی ڕەشکردۆتەوە کە سەرچاوەکانی دامناون لە ویکی ئینگلیزیەکەش هەیە. [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jackhanma69|لێدوان]]) ‏١٨:٣١، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) ::::::::::::::من ئاگادار نەبووم کە تۆ وتت کە ناتەوێت دەستکاری گەڕاندنەوە ببینیت لەم وتارە دا، تا بابەتەکە یەکلایی دەبێتەوە. کە ئەمکاتەی من خەریکی دەستکاری ئەم پەڕەیە بووم تۆش ئەم وەڵامەت نووسی. [[بەکارھێنەر:Jackhanma69|Jackhanma69]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Jackhanma69|لێدوان]]) ‏١٨:٢٠، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :::::::::::::::بۆ ئەو ڕستەیەی کۆتا، ڕاستە، بیرم چووە سەرچاوەکەی دابنێم، و دامنا. مەرج نییە کتومت ڕێک ھەمان ئەو دەقەی نێو سەرچاوەکە دابنێیتەوە، دەبێت [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|گونجاندن]] ھەبێ لەگەڵ شێوازی وتارەکە، کە من تەنیا گونجاندومە نەک بە شێوەیەک خوێنەر وابزانێ حیکایەت دەخوێنێتەوە. ئەمە دەقی کتێبەکەیە کە نوسراوە «دیارترین گرووپی کۆچەری بە زمانی فارسیی ناوەڕاست، بە کورد دەناسرێن. لە کاتێکدا ڕەنگە وشەکە بۆ گەلی کورد بەکارھێنرابێت کە کۆچەری بوون، بەڵام لە ئەدەبیاتی فارسیی ناوەڕاستدا بۆ کۆچەرەکان بە مانایەکی گەورەتر کە ڕەنگە پەیوەندییەکی شلۆقیان لەگەڵ ساسانییە شارنشینەکاندا هەبووبێت. دەربارەی بواری سەربازی، ئەگەر سەرنج بدەینە گێڕانەوەکانی ئیبن بەلخی (Ibn Balkhi)، ئەوە ڕووندەبێتەوە کە لە دەوڵەتدا (دەوڵەتی ساسانی) ڕۆڵی گەورەیان ھەبووە (مەبەستی کوردە)». ئیبن بەلخی خاوەنی کتێبێکە بە ناوی فارسنامە، کە خۆیشی جوگرافیناس، ماتماتیکزان، پزیشک، دەروونناس و زانایەکی فارس بووە، لە کاتی فتوحاتی ئیسلامی (عەرەب) ئیبن بەلخی دەگێڕێتەوە: «{{ڕەنگ|#52903E|٦٠٠٫٠٠٠ کورد کوژراوە و تەنھا یەک جەنگاوەریی کورد بە ناوی "ئەلەک" ڕزگاری بووە کە دواتر ناچارکراوە موسڵمان ببێت}}».<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ibn al-Balkh (pseud.)|ناونیشان=http://archive.org/details/frsnmaofibnu00ibnauoft|سەردێڕ=The Fársnáma of Ibnu'l-Balkhí. Edited by G. Le Strange and R.A. Nicholson. [Text in Persian]|دوایین٢=Le Strange|یەکەم٢=G. (Guy)|ڕێکەوت=1921|بڵاوکەرەوە=London Luzac|ئەوانی تر=Robarts - University of Toronto}}</ref> (ڕاستە ژمارەکە زیادەڕۆیی تێدا کراوە ڕەنگە ٦٠ ھەزار بێت و بە ھەڵە وەرگیرابێت؛ بۆ نوسینەکە بڕوانە پەڕەی xviiiی بەشی ناساندن). ئاشکرا دەڵێ کورد بەشێک بووە لە ساسانییەکان و شەڕیان کردوە بەرامبەر بە مسوڵمانان (ناڵێین فارس یان نەژادەکانی تر ھیچ ڕۆڵێکیان نەبووە)، [[کوردەلی|پاڵەوی]] (کوردی) زمانی کارگێڕی و کۆشک بووە، جیا لەوە دوو سەرچاوەی ترم لە خوارەوە داناوە دەربارەی زمانی ساسانییەکان کە بەشێکی زمانەکەیان کوردی بووە، پێم بڵێ چۆن سەرچاوەکان باوەڕپێکراو نین! ئەوەی بەدڵت نەبێ بۆ سەرچاوەی ویکیپیدیا ناشێ و جێی متمانە نیە؟ کەسێک گوتویەتی نابێت ئەم حەوت سەرچاوەیە دابنرێ وا خۆبەخۆیی دەڵێی: {{گێڕانەوە|لەلایەکی تر ئەم سەرچاوانەی دات ناون لەلایەن ویکیپیدیا سەرچاوەی باوەڕکراو نینە و توێژینەوەی سەرەتایین لە پەڕەی ئینگلیزیەکەش دانەندراون|Jackhanma69}} :::::::::::::::ھەروەک ئەوەی تۆ پەڕتووک و ماڵپەڕە، حەقم بە ئینگلیزی و عەرەبیەوە چییە، مەگەر ئێرە ویکیپیدیای کوردی نیە؟ وە تکایە ئەوەندە نوسین کۆپی پەیست مەکە و داینێیتەوە، سێ جار ھەمان شتت دوپات کردوەتەوە. :::::::::::::::{{سەرچاوەکانی وتووێژ}} [[بەکارھێنەر:Zamand Karim| <span style="font-weight: bold; background-color: #5B7830; color: #ffffff;"><small>زەمەن</small>Cefayî</span>]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Zamand Karim|لێدوان]]) ‏١٨:٥٦، ١٣ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == داواکاریی دەستکاریی پارێزراو لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ == {{دەستکاریی نیمچە-پارێزراو|وەڵامدراوەتەوە=بەڵێ}} <!--داواکارییەکەت بە ڕوونی لە خوار ئەم خەتەوە زیاد بکە.--> هەڵەی سەرچاوەی زۆرە ئەم پەڕەیە تکایە قبوڵ بفەرموون بۆ چاککردنی پەرەکە. [[تایبەت:بەشدارییەکان/185.56.194.122|185.56.194.122]] ١٢:٥٥، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!--داواکارییەکەت دەبێت لە سەروو ئەم خەتەوە بێت. تکایە دەستکاری ھیچ شتێکی تر مەکە جگە لەو دەقەی لە بەینی ئەم خەتە و خەتەکەی سەرەوە خۆت داتناوە.--> :سڵاو، پاراستنی پەڕەکە لابرا و ئێستا دەتوانن دەستکاریی بکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٢٩، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1463095 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20240723235724/http://shiaonlinelibrary.com/%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A8/3474_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D9%8A-%D8%AC-%D9%A1/%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A9_476 بۆ http://shiaonlinelibrary.com/%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A8/3474_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D8%B1%D9%8A-%D8%AC-%D9%A1/%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A9_476 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٥٥، ٤ی ئابی ٢٠٢٥ (UTC) si6bivkm1wk1hz2q2mim6tos075ik8g 1 162031 1582063 842132 2026-05-08T01:03:41Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582063 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بێرمینگام]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=664976 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160629152358/http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite?blobcol=urldata&blobheader=application%2Fpdf&blobheadername1=Content-Disposition&blobkey=id&blobtable=MungoBlobs&blobwhere=1223587719385&ssbinary=true&blobheadervalue1=attachment%3B+filename%3D349623BDB_04_2014_mid-year_population_estimate-Birmingham_final.pdf بۆ http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite?blobcol=urldata&blobheader=application%2Fpdf&blobheadername1=Content-Disposition&blobkey=id&blobtable=MungoBlobs&blobwhere=1223587719385&ssbinary=true&blobheadervalue1=attachment%3B+filename%3D349623BDB_04_2014_mid-year_population_estimate-Birmingham_final.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٣:٤٨، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٠ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بێرمینگام]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842131 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20130106102340/http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 بۆ http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:٤٧، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بێرمینگام]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582062 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181226065719/https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/rft-table-ks201ew.xls%20 بۆ http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/rft-table-ks201ew.xls زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:٠٣، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) hp1h0wzbmfyyf51rcnf6khubop5h4wh 0 163126 1581945 1581787 2026-05-07T12:04:35Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581945 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Ann Njogu of Kenya.png|وێنۆک|ئانن نجۆگو]] '''ئان نجۆگو''' ژنە چالاکوانی [[کینیا]]<nowiki/>ییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://mshale.com/2010/03/19/kenyas-ann-njogu-is-a-woman-of-courage/|سەردێڕ=Kenya’s Ann Njogu, is a “Woman of Courage”|ئیش=Mshale|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180702175945/https://mshale.com/2010/03/19/kenyas-ann-njogu-is-a-woman-of-courage/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٠ بوو بە بەڕیوبەری سەنتەری مافەکانی خوێندن و ھۆشیاری، کە جگە لە چالاکییەکانی خۆ ئەوا کاری بە بەڵگەکردنی توندووتیژییە جێندەرییەکانی دەکرد لەدوای ھەڵبژاردنی گشتی کینیای ٢٠٠٧.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.huffingtonpost.com/janet-walsh/courage-and-heart-on-beha_b_493648.html|سەردێڕ=Courage, and Heart, on Behalf of Kenya's Women|ئیش=The Huffington Post}}</ref> ھەروەھا ئان بەشداربوو لەنووسینەوە و پشتگیرکردنی ڕەشنووسی یاسای دەستدرێژی سێکسی لە وڵاتەکەی، کە دواتر لە ساڵی ٢٠٠٦ بووە یاسا لە کینیا.<ref name="state.gov">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2010/bio/137494.htm|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120113191542/http://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2010/bio/137494.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Ann Njogu, Kenya|ئیش=U.S. Department of State|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.chr.up.ac.za/undp/domestic/docs/legislation_40.pdf|سەردێڕ=Archived copy|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180517092925/http://www.chr.up.ac.za/undp/domestic/docs/legislation_40.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.chr.up.ac.za/undp/domestic/docs/legislation_40.pdf|سەردێڕ=Kenyan Sexual offence act|ڕێکەوت=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180517092925/http://www.chr.up.ac.za/undp/domestic/docs/legislation_40.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٠، لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا خەڵاتی ئازایەتی ژنانی نێودەوڵەتی پێدرا.<ref name="state.gov"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://us-africarelationsupdates.blogspot.com/2010/03/kenyan-zimbabwean-amongst-international.html|سەردێڕ=AMIP News|ئیش=us-africarelationsupdates.blogspot.com}}</ref> == چالاکییەکان == لە پاڵ چالاکییەکانی لەبواری توندوتیژی جێنەری، نجۆگو ھاوسەرۆکی کۆمەڵێک لیژنەبوو لە ڕیفۆرمی [[دەستوور]].<ref name="state.gov"/> لە ساڵی ٢٠٠٧، ئان دەستگیردەکرێت لەلایەن ھێزەکانی وڵات، ئەمەش لەبەرئەوەی ناوبراو بەدوای زانیاری دەگەڕا لەسەر مووچەی پەرلەمەنتارەکان، کە مووچەیەکەی بەرزبوو وێڕای باروودۆخی خراپی کینیا.<ref name="state.gov"/> دواتر ئان کەیسەکەی بردەوە، کەیسەکەش لەئاستی ناوخۆی دەنگۆی گەورەی نایەوە و بە کەیسی «ئان لەدژی وڵات» ناوبانگی دەرکرد. لە ساڵی ٢٠١٢، لەکەیسێکدا خۆی و کوڕەکەی تۆمەتبارکران بە ئازاردانی باوکی بەڵام دواتر لە ٢٠١٣، بێتاوان ناسێنران.<ref name="kenyan-post.com">[http://www.safariafricaradio.com/court-rules-ann-njogu-and-son-have-no-case-to-answer/ Court rules Ann Njogu and son have no case to answer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160819102652/http://www.safariafricaradio.com/court-rules-ann-njogu-and-son-have-no-case-to-answer/|date=2016-08-19}}, SAR, Retrieved 16 July 2016</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ژن|مافەکانی مرۆڤ|ئەفریقا}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.youtube.com/watch?v=FEH_pFh_4s8 چاوپێکەوتنێکی ئان نجۆگو، لەگەڵ دەزگای ڕادیۆیی SDE]، تەممووزی ٢٠١٩، بەستەری [[یوتیووب]]. {{پۆلی کۆمنز|Ann Njogu}} [[پۆل:ژنانی کینیا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەو ژنانەی خەڵاتی نێونەتەوەییی ژنانی بوێریان وەرگرتووە]] 6mk1uolabk7clz4ncolbggfuz2bx6oi 0 166486 1582066 1399147 2026-05-08T02:23:33Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582066 wikitext text/x-wiki '''بەشە گرتە''' یان '''بەشە داتاشراو'''<ref>فەرھەنگی بیرکاری، نەوزاد عومەر محێدین</ref> ({{بە ئینگلیزی|Partial derivative}})، لە [[فانکشن (ماتماتیک)|فانکشنە]] فرەگۆڕەکییەکاندا، بە [[گرتە]]ی فانکشنەکە بەپێی یەکێک لە گۆڕەکەکان و نەگۆڕ ڕاگرتنی ئەوانی تر دەوترێت. بەشە گرتە لە [[کالکیولسی ئاراستەبڕەکان]] و [[ئەندازەی جیاکارانەدا]] بە فرەوانی بەکار دێت. بەشە گرتەی فانکشنی <math>f(x, y, \dots)</math> بەپێی گۆڕەکی <math>x</math> بە یەکێک لە شێوەکانی خوارەوە ھێما دەکرێت: {{چینی ناوەند}} :<math>f'_x, f_x, \partial_x f,\ D_xf, D_1f, \frac{\partial}{\partial x}f, \text{ or } \frac{\partial f}{\partial x}.</math> {{کۆتایی}} ئەمە [[∂]] وەکوو ھێمایەک بۆ بەشە گرتە بەکار دێت. ئەم ھێمایە لەلایەن [[ئۆدرین-ماری لۆژاندر]] لە ساڵی ١٧٨٦ داھێنرا بەڵام پاشان پشتگوێ خرا، لە ساڵی ١٨٤١ لەلایەن [[کارڵ گۆستاڤ ژاکوب ژاکوبی]] دووبارە بەکار ھێنرا و بوو بە ھێمایەکی گشتی.<ref name="jeff_earliest">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://jeff560.tripod.com/calculus.html|سەردێڕ=Earliest Uses of Symbols of Calculus|یەکەم=Jeff|دوایین=Miller|ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ئیش=Earliest Uses of Various Mathematical Symbols|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726201326/http://jeff560.tripod.com/calculus.html|url-status=dead}}</ref> == نموونە == ئەگەر <math>f</math> فانکشنێک بێت، بەم شێوەیە پێناسە کرابێت {{چینی ناوەند}} :<math> f(x, y) = \,\! 3x^2 + 5xy - 2y^4.\,</math> {{کۆتایی}} گرتەی <math>f</math> بەپێی <math>x</math> دەکاتە: {{چینی ناوەند}} : <math>\frac{\partial f}{\partial x} = 6x+5y</math> {{کۆتایی}} و گرتەی <math>f</math> بەپێی <math>y</math> دەکاتە: {{چینی ناوەند}} : <math>\frac{\partial f}{\partial y} = 5x-8y^3</math> {{کۆتایی}} === ئەندازە === [[پەڕگە:Cone 3d.png|وێنۆک|چەپ]] [[قەبارە]]ی [[قووچەک]]ێک بەستراوەتەوە بە [[بەرزی]]یەکەی <math>h</math> و نیوەتیرەکەی <math>r</math> و لە ڕێگەی [[ھاوکێشە]]ی خوارەوە دەدۆزرێتەوە: {{چینی ناوەند}} :<math>V(r, h) = \frac{\pi r^2 h}{3}.</math> {{کۆتایی}} بەشە گرتەی <math>V</math> بەپێی <math>r</math> بریتییە لە: {{چینی ناوەند}} :<math>\frac{ \partial V}{\partial r} = \frac{ 2 \pi r h}{3},</math> {{کۆتایی}} == بەشە گرتە بەرزەکان == بەشە گرتەی دووھەم و بەشە گرتە بەرزەکان ھاوشێوەی گرتە بەرزەکانی فانکشنە یەک گۆڕەکییەکان دەدۆزرێنەوە، بۆ فانکشنی <math>f(x, y, ...)</math> بەشە گرتەی دووھەم بەپێی <math>x</math> دەکاتە بەشە گرتەی، بەشە گرتەی یەکەم (ھەردووکیان بەپێی <math>x</math>)<ref>[[Alpha Chiang|Chiang, Alpha C.]] ''Fundamental Methods of Mathematical Economics'', McGraw-Hill, third edition, 1984.</ref>{{rp|316–318}} {{چینی ناوەند}} :<math>\frac{\partial ^2 f}{\partial x^2} \equiv \partial \frac{{\partial f / \partial x}}{{\partial x}} \equiv \frac{{\partial f_x}}{{\partial x}} \equiv f_{xx}.</math> {{کۆتایی}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێزەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر= https://en.wikipedia.org/wiki/Partial_derivative| سەردێڕ=Partial derivative| زمان= ئینگلیزی | سەردان= ١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی}} [[پۆل:کالکیولسی فرەگۆڕەکی]] c7q8bwkicjuhzhodm6m95gcqap3dxvo 0 167712 1582082 1562019 2026-05-08T07:05:22Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582082 wikitext text/x-wiki {{Infobox event | title = تەقینەوەکانی ٢٠٢٠ی بەیرووت | image = Port of Beirut explosion aftermath 4 August 2020.jpg | caption = پاشماوەی تەقینەوەکە | time = ١٨:٠٨:١٨ [[Eastern European Summer Time|EEST]] (١٥:٠٨:١٨{{Nbsp}}[[کاتی گەردوونیی ھاوھەنگاو|کگھ]]){{ھن}}(تەقینەوەی دووەم) | duration = <!-- {{duration|h=x|m=x|s=x}} or {{time interval|date1|date2|options}} --> | date = {{start date|2020|08|04|df=y}} | venue = بەندەری [[بەیرووت]] | location = [[بەیرووت]]، {{ئاڵا|لوبنان}} | coordinates = {{coord|33.901|35.519|region:lb_type:event|display=inline,title}} | type = [[کارەساتی نیتراتی ئەمۆنیۆم]] | cause = | reported deaths = ١٥٨+<ref>https://www.aljazeera.com/news/2020/08/lebanon-orders-house-arrest-officials-beirut-blast-live-200805230752876.html</ref> | reported injuries = +٦٫٠٠٠ کەس | reported missing = ~٢١ | reported property damage = $١٠–١٥ میلیارد | displaced = سەروو ٣٠٠٬٠٠٠ }} {{OSM Location map | coord = {{coord|33.901|35.519}} | zoom = 13 | width = 300 | height = 260 | float = left | caption = | minimap = file | mini-file = Lebanon adm location map.svg | mini-width = 75<!-- All units for the mini-image are pixel units --> | mini-height = 86 <!-- height and width need to match the dimensions of the image file --> | minipog-x = 25 <!-- x and y co-ordinates are pixels numbered from a top-left origin --> | minipog-y = 42 <!-- They optionally place a red dot to show location of the main map --> | scalemark = 100 <!-- shifts the scalemark further to the left --> <!-- Parameters for 1st mark --> | label = بەندەری بەیرووت | mark = Legenda zabytek techniki.svg | mark-size = 20 | mark-coord = {{coord|33.901|35.519}} | label-pos = left | mark-title = بەندەری بەیرووت | mark-image = Hafen von Beirut.jpg | mark-description = <!-- | --> }} لە ئێوارەی ٤ی ئابی ٢٠٢٠ دوو تەقینەوەی بەھێز لە [[بەندەری بەیرووت]]ی شاری [[بەیرووت]]، پایتەختی [[لوبنان]] ڕوویاندا کە بەلایەنی کەمەوە بوونە ھۆی کوژرانی ١٥٨ کەس و برینداربوونی زیاتر لە ٦٫٠٠٠ کەس.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Massive explosion shakes Lebanese capital, buildings near Beirut port reportedly damaged|ناونیشان=https://www.haaretz.com/middle-east-news/massive-explosion-shakes-lebanese-capital-buildings-near-beirut-port-damaged-1.9046138|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|دوایین١=Khoury|یەکەم١=Jack|دوایین٢=Landou|یەکەم٢=Noa|وێبگە=Haaretz|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Massive explosion shakes Lebanon's capital Beirut|ناونیشان=https://www.sfchronicle.com/news/article/Massive-explosion-shakes-Lebanon-s-capital-Beirut-15457414.php|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=San Francisco Chronicle|دوایین١=Mroue|یەکەم١=Bassem|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200806131303/https://www.sfchronicle.com/news/article/Massive-explosion-shakes-Lebanon-s-capital-Beirut-15457414.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == زیانەکان == === فڕۆکەخانە === فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی ڕەفیق حەریری کە نزیکترین فڕۆکەخانەبوو لە شوێنی ڕووداوەکە بە ١٠ کیلۆمەتر ئەوا بەشی تێرمیناڵەکەی تووشی زیان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Beirut airport damaged in explosion, but flights continue|ناونیشان=https://www.thenational.ae/lifestyle/travel/beirut-airport-damaged-in-explosion-but-flights-continue-1.1059310|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=The National|زمان=en}}</ref> دەرگا و پەنجەرەکانی فڕۆکەخانەکە تێکشکان. سەرباری ڕووداوەکە بەڵام فڕۆکەخانەکە بەردەوامە لە گەشتەکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Perton|یەکەم=Ted|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Beirut Airport Continues Operation Despite Heavy Damage|ناونیشان=https://samchui.com/2020/08/06/beirut-airport-continues-operation-despite-heavy-damage/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=SamChui.com|زمان=en-US}}</ref> == دەستگیرکردن == لایەنی دەسەڵاتداری لوبنان کەسانی کەمتەرخەمیان لە بەندەرەکە دەستگیرکرد و خرانە ژێر لێکۆڵینەوە.<ref name="BBC-53664184">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Beirut explosion: Updates after blast kills at least 100 people|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/live/world-middle-east-53664184|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200806060546/https://www.bbc.com/news/live/world-middle-east-53664184|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == کاردانەوەکان == === ناوخۆیی === ڕۆژێک دوای تەقینەوەکە، حەسەن دیابی سەرۆکوەزیرانی لوبنان ئەو ڕۆژەی کردە ماتەمینی گشتی لە وڵاتەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Lebanon's Prime Minister Hassan Diab declares national day of mourning Wednesday, after Beirut blast|ناونیشان=http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2020/Aug-04/509854-lebanons-prime-minister-hassan-diab-declares-national-day-of-mourning-wednesday-after-beirut.ashx|وێبگە=The Daily Star|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200808140718/http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2020/Aug-04/509854-lebanons-prime-minister-hassan-diab-declares-national-day-of-mourning-wednesday-after-beirut.ashx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> حکوومەتی لوبنان دوو حەفتەی وەک باری لەناکاو بۆ وڵاتەکەی ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Lebanon Declares 2-Week State of Emergency After Deadly Blast|بڵاوکەرەوە=VOA News|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.voanews.com/middle-east/lebanon-declares-2-week-state-emergency-after-deadly-blast}}</ref> سەرۆکی لوبنان ڕایگەیاند کە یارمەتی و پشتگیری لەو کەسانە دەکەن کە بەهۆی تەقینەوەکە بێ ماڵ و حاڵ بوون، هەروەها وەزارەتی تەندرووستی خەرجی بریندارەکان دەکات.<ref name="nbcnews">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Cheeseman|یەکەم١=Abbie|دوایین٢=Suliman|یەکەم٢=Adela|دوایین٣=Mulligan|یەکەم٣=Matthew|سەردێڕ=Massive explosion rocks Beirut, causing injuries and widespread damage|ناونیشان=https://www.nbcnews.com/news/world/large-explosion-rocks-port-area-beirut-cause-unclear-n1235767|وێبگە=NBC News|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200804160912/https://www.nbcnews.com/news/world/large-explosion-rocks-port-area-beirut-cause-unclear-n1235767|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرۆکوەزیرانی لوبنان لەکاتی گەڕان لە شوێنی تەقینەوەکە، لەبەردەم تەلەفزیۆن بەچاوی فرمێسکەوە ئەوە ڕووداوەی وەک کارەساتێکی نیشتمانی وەسفکرد.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Hubbard|یەکەم=Ben|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Explosions Rock East Beirut|زمان=en-US|ئیش=The New York Times|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2020/08/04/world/middleeast/beirut-explosion-blast.html|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٠|issn=0362-4331|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200804193448/https://www.nytimes.com/2020/08/04/world/middleeast/beirut-explosion-blast.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ڕۆژی تەقینەوەکە، [[حیزبوڵڵای لوبنان]] خەمباری خۆیان بۆ ڕووداوەکە دەربڕی و داوای یەکڕیزی [[خەڵکی لوبنان]]یان کرد،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!--Not in source; presumably Al-Manar staff-->|سەردێڕ=Hezbollah Says Beirut Blasts 'National Tragedy', Sayyed Nasrallah Delays Speech|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://english.almanar.com.lb/1104776|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٠|ئیش=[[Al-Manar]]|archive-date=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918072056/https://english.almanar.com.lb/1104776|url-status=dead}}</ref> هەروەها کەمپەینێکی خوێن بەخشینیان ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=<!--Not in source; presumably Al-Manar staff-->|سەردێڕ=Hezbollah launches a blood donation campaign in favor of those injured in Beirut explosion, calls for a wide participation|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشان=http://english.almanar.com.lb/1106272|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠|ئیش=Al-Manar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200805195908/http://english.almanar.com.lb/1106272|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==== ناڕەزاییەکان ==== ڕۆژی ٦ی ئاب، ناڕەزاییەکان لەدژی حکوومەتی لوبنان دەستیپێکردەوە، ژمارەیەک خۆپشاندان لە بەردەم پەرلەمانی لوبنان کۆبوونەوە و داوای دەستلەکارکێشانەوەی حکوومەتیان کرد.<ref name="protests.bbc">https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-53688975</ref> خۆپشاندانەکان تووندوتیژی لێکەوتەوە کاتێک پێکدادان کەوتە نێوان کەسانی ناڕازی و هێزەکانی پۆلیس، پۆلیس بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپشاندەران گازی فرمێسک ڕێژی بەکارهێنا.{{r|jazeera.live.2020.08.06}} === نێونەتەوەیی === نوێنەری چەندین وڵات لەگەڵ [[نەتەوە یەکگرتووەکان|نەتەوەیەکگرتووەکان]] ئامادەیی خۆیان نیشاندا لە پێشکەشکردنی هاوکاری مرۆیی بۆ لوبنان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=UNIFIL statement on the explosion in Beirut|ناونیشان=https://unifil.unmissions.org/unifil-statement-explosion-beirut|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=UNIFIL|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210204073635/https://unifil.unmissions.org/unifil-statement-explosion-beirut|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{efn|Other countries that have offered aid include: Cyprus,<ref>{{بیرخستنەوەی تویت|دوایین=Christodoulides |یەکەم=Nikos |بەکارھێنەر=Christodulides|ژمارە=١٢٩٠٦٩٢٢٨٣٠٧١٩٦٣١٣٩|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Expressing our overwhelming and heartfelt sympathy to the Lebanese people. We are in communication with the Lebanese government and have informed of Cyprus's immediate readiness to assist, #Lebanon, #Cyprus, @CyprusMFA, @CyprusinLebanon |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> Hungary,<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hungary to Donate EUR 1 Million to Lebanon Blast Victims |ناونیشان=https://hungarytoday.hu/hungary-help-lebanon-beirut/ |وێبگە=Hungary Today |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200807194242/https://hungarytoday.hu/hungary-help-lebanon-beirut/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> Malaysia,<ref name="AJE 05-08">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ئیش=[[Al Jazeera English]]|سەردێڕ=Lebanon eyes state of emergency after deadly Beirut blast: Live|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2020/08/lebanon-eyes-state-emergency-deadly-beirut-blast-live-200804234925493.html|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200805082935/https://www.aljazeera.com/news/2020/08/lebanon-eyes-state-emergency-deadly-beirut-blast-live-200804234925493.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://edition.cnn.com/middleeast/live-news/lebanon-beirut-explosion-live-updates-dle-intl/h_5372a5d4a996a45c2a92adfd03525251|سەردێڕ=90% of Beirut hotels damaged, state media says|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=CNN|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> Palestine,<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://wafa.ps/Pages/Details/7074|سەردێڕ=الرئيس يعرب عن تضامنه مع القيادة والشعب اللبناني عقب انفجار بيروت|وێبگە=wafa.ps|زمان=ar}}</ref> the United Kingdom,<ref>{{بیرخستنەوەی تویت|نووسەر=Dominic Raab |بەستەری نووسەر=Dominic Raab |بەکارھێنەر=DominicRaab |ژمارە=١٢٩٠٧١٢٠٤٢٢٢٨٣٨٧٨٤٢|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=My thoughts and prayers are with those affected by the devastating explosion in #Beirut today. The UK stands in solidarity with the people of Lebanon and is ready to offer help and support including to those British nationals impacted.|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> and the United States.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ= Beirut explosion: How the world has responded|ناونیشان= https://www.middleeasteye.net/news/lebanon-beirut-explosion-how-world-responded-international-reactions|ئیش= Middle East Eye|ڕێکەوت= ٥ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20200806224258/https://www.middleeasteye.net/news/lebanon-beirut-explosion-how-world-responded-international-reactions|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>}} ئیسرائیل لەڕێگای نەتەوە یەکگرتووەکانەوە هاوکارییەکانی پێشکەشکرد، کەناڵی ئەلجەزیرەی ئینگلیزی ئەم هەنگاوەی بە جوڵەیەکی نامۆ دانا بەوەی لەڕووی دیبلۆماسییەوە ئەو دوو وڵاتە پەیوەندیان نییە بەڵکو لە جەنگێکی ناڕاستەوخۆدان.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Israel not behind Beirut blast, sources on both sides say; at least 10 killed|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog-august-4-2020/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠٢٠|وێبگە=The Times of Israel}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Fitz-Gibbon|یەکەم١=Jorge|سەردێڕ=Israel uses UN channels to offer aid to Lebanon after deadly Beirut blast|ناونیشان=https://nypost.com/2020/08/04/israel-uses-un-channels-to-offer-aid-to-lebanon-after-beirut-blast/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٠|ئیش=New York Post|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> هەندێک لە وڵاتان هاوخەمی خۆیان بۆ لوبنان دەربڕی بە پشاندانی ئاڵای لوبنان لەسەر باڵەخانە و تەلارە دیارەکانیان لەوانەش [[بورجی خەلیفە]] لە [[دوبەی]]، بورجی ئازادی لە [[تاران]]، ستی هۆڵ لە [[تێل ئەڤیڤ]].<ref name="Haaretz Tel Aviv">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-tel-aviv-mayor-announces-solidarity-with-lebanon-slammed-by-right-wing-lawmakers-1.9049005|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Tel Aviv Shows Solidarity With Lebanon, Drawing Right-wing Ire|دوایین=Peleg|یەکەم=Bar|ئیش=[[Haaretz]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200806060553/https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-tel-aviv-mayor-announces-solidarity-with-lebanon-slammed-by-right-wing-lawmakers-1.9049005|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> هەندێک لە سیاسییە ڕاستڕەوەکانی ئیسرائیل ڕەخنەیان لەو هەنگاوەنا و لوبنانیان بە دوژمنی وڵاتەکەیان دانا.<ref name="Haaretz Tel Aviv2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-tel-aviv-mayor-announces-solidarity-with-lebanon-slammed-by-right-wing-lawmakers-1.9049005|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Tel Aviv Shows Solidarity With Lebanon, Drawing Right-wing Ire|دوایین=Peleg|یەکەم=Bar|ئیش=[[Haaretz]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200806060553/https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-tel-aviv-mayor-announces-solidarity-with-lebanon-slammed-by-right-wing-lawmakers-1.9049005|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ڕۆژی ٦ی ئاب، [[ئێمانوێل ماکرۆن|ئیمانوێل ماکرۆن]] سەرۆککۆماری فەڕەنسا سەردانی بەیرووتی کرد و بەمەش بووە یەکەم کەسایەتی باڵای بیانی سەردانی شارەکە بکات لەدوای ڕوودانی ئەو کارەساتە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.france24.com/en/20200806-live-touring-stricken-beirut-macron-pledges-aid-won-t-go-to-corrupt-hands|سەردێڕ=Live: Touring stricken Beirut, Macron pledges aid won't go to 'corrupt hands'|نووسەر=<!--staff-->|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢٠|ئیش=[[France 24]]}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|2020 Beirut explosions|تەقینەوەکانی ٢٠٢٠ی بەیرووت}} *[https://www.theguardian.com/world/gallery/2020/aug/04/beirut-explosion-in-pictures تەقینەوەی بەیرووت – لە وێنەکاندا] لەلایەن ''[[گاردیان]]'' *[https://www.cnn.com/2020/08/04/middleeast/gallery/beirut-explosion/index.html لە وێنەکاندا: تەقەینەوە گەورەکە بەیرووت دەھەژێنێت] لەلایەن ''[[سی ئێن ئێن]]'' *[https://www.npr.org/sections/pictureshow/2020/08/04/899084152/photos-explosion-leaves-beirut-in-shatters وێنەکان: تەقینەوەیەک بەیرووت بەوردوخاشکراوی جێ دەھێڵێت] لەلایەن ''[[NPR]]'' *[https://www.nytimes.com/2020/08/04/world/middleeast/beirut-lebanon-explosions-photos.html تەقینەوەکانی لوبنان لە وێنەکاندا] لەلایەن ''[[نیویۆرک تایمز]]'' *[https://time.com/5875675/photos-lebanon-aftermath-explosion-beirut/ تەقینەوە لە بەیرووت: وێنەکانی شارێک ھێشتا لە گرمەی تەقینەوەکە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200805231444/https://time.com/5875675/photos-lebanon-aftermath-explosion-beirut/ |date= ٥ی ئابی ٢٠٢٠ }} لەلایەن ''[[تایم (کۆوار)|تایم]]'' {{کۆڵکە}} {{تووڵی دەروازە|دەیەی ٢٠٢٠}} byyjjol4gfpyr4gufjxm411dkks806r 0 168978 1582058 1399014 2026-05-08T00:45:42Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582058 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | birth_name = ویلیام پولمان | image = Bill Pullman in New York City (2014).jpg | caption = پولمان لە ٢٠١٤ | image_size = | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1953|12|17}} | birth_place = ھۆرنێڵ، نیویۆرک | occupation = ئەکتەر | years_active = ١٩٨٦-ئێستا | spouse = تامارا ھۆرۆویتز | children = ٣ | alma_mater = زانکۆی ماساچوستس ئەمھێرست | website = }} '''ویلیام پولمان''' ({{بە ئینگلیزی|William Pulman}}؛ لەدایکبووی ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٣) ئەکتەرێکی فیلم و شانۆ و تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە. دوای ئەوەی لە بەشی ھونەری جوان لە شانۆدا ماستەری تەواو کرد، پولمان پێش ئەوەی بڕیاری بە دواداچوون بۆ نواندن بکات، وەک پرۆفیسۆری یاریدەدەر لە زانکۆی ویلایەتی مۆنتانا کاری دەکرد. بۆ یەکەم جار لە فیلمی «دڵڕەقی خەڵک» دەرکەوت، لەو کاتەوە لە فیلمەکانی وەک «تۆپەکانی بۆشایی» ١٩٨٧، «ناوبەناو گەشتیار» ١٩٨٨، «بێ خەوی لە سیاتل» ١٩٩٣، «لەو کاتەی کە لە خەودا بووم» ١٩٩٥، «کاسپەر» ١٩٩٥، «ڕۆژی سەربەخۆیی» ١٩٩٦، «ڕێگای گشتی دیار نییە» ١٩٩٧، «دەریاچەکە بێدەنگە» ١٩٩٩ دەرکەوتووە. پولمان بە زۆری لە تەلەڤیزیۆن دەرکەوت، کە زۆربەی کات لە فیلمە تەلەفزیۆنییەکان دایە، ھەرچەندە لە ساڵی ٢٠٠٠ دا دەستی پێکرد، لەگەڵ ئەوەی لە زنجیرەی کورت و زنجیرەی ئاساییدا کاری دەکرد، لەوانە ڕۆڵی ئەستێرەیی لە ١٦٠٠ پەنسلڤانیا (١٣–٢٠١٢) و گوناھبار (٢٠١٧ تا ئێستا). ھەروەھا پولمان پیشەیەکی درێژی کاری نواندنی ھەیە، چەند جارێک لە «برۆدوەی» دەردەکەوێت، لەوانە «بزنەکەی ئیدوارد ئەلبی» یان «سیلڤیا کێیە؟» لە ساڵی ٢٠٠٢ دا. == ژیانی تایبەتی == پولمان لە شاری ھورنێڵ لە نیویۆرک لە دایک بووە، کوڕی جەیمس پولمانی پزیشکە، ھەروەھا دایکی جوانا کە پەرستار بووە. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٧١ لە ئامادەیی ھۆرنێل تەواو بوو، لە زانکۆی ستەیت نیۆرک لە دەلھی (سەنی دەلھی) و زانکۆی ویلایەتی نیویۆرک لە ئۆنۆتا لە دەیەی ١٩٧٠ دا خۆی ناونووس کرد.<ref name="delhi.edu">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=SUNY Delhi History: 1977 Bill Pullman Makes Directorial Debut|ناونیشان=http://www.delhi.edu/about/history.php|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160315032255/http://www.delhi.edu/about/history.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=State University of New York, Delhi |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> لە کۆتاییدا ماستەری لە ھونەرە جوانەکانی زانکۆی «ماساچوسێتس» وەرگرتووە، پولمان لە زانکۆی ستەیت نیویۆرک لە دەلھی فێری شانۆ بووە،<ref name="delhi.edu"/> و پرۆفیسۆری یاریدەدەر بووە، لە قوتابخانەی فیلم و وێنەگرتن لە زانکۆی ویلایەتی مۆنتانا،<ref name=msu>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.montana.edu/news/17702/actor-bill-pullman-to-receive-msu-honorary-doctorate|ئیش=[[Montana State University]]|سەردێڕ=Actor Bill Pullman to receive MSU honorary doctorate|دوایین=Cantrell|یەکەم=Anne|ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئایاری ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180508210203/http://www.montana.edu/news/17702/actor-bill-pullman-to-receive-msu-honorary-doctorate|url-status=dead}}</ref> لەوێ خوێندکارەکانی ڕازییان کردووە ھەوڵی وێنەگرتن بدات. پولمان ھاوسەرگیری لەگەڵ تامارا ھۆرۆویتزی سەماکار کردووە،<ref name="Alfred">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.alfred.edu/pressreleases/viewrelease.cfm?ID=6761 |سەردێڕ=Bill Pullman to address Alfred University graduates |بڵاوکەرەوە=Alfred University |ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠١١|type=press release |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110927021737/http://www.alfred.edu/pressreleases/viewrelease.cfm?ID=6761 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>[http://www.billpullman.org/billpullman_biography03.html Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200321145022/https://www.billpullman.org/billpullman_biography03.html |date=2020-03-21}}. BillPullman.org.</ref><ref>https://etcanada.com/video/1135055427598/bill-pullman-talks-his-actor-son/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313172322/https://etcanada.com/video/1135055427598/bill-pullman-talks-his-actor-son/ |date=١٣ی ئازاری ٢٠١٨ }}</ref> سێ منداڵەکەیان ئەکتەر لویس پولمان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imdb.com/name/nm5730649/|سەردێڕ=Lewis Pullman|وێبگە=IMDb|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> و گۆرانی بێژ مەیسا پولمان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imdb.com/name/nm1041255/|سەردێڕ=Maesa Pullman,|وێبگە=IMDb|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> و جاک پولمانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dagbladet.no/2014/08/25/kultur/teater/den_nationale_scene/stein_winge/bill_pullman/34956378/|سەردێڕ=Fikk utsatt "Independence Day 2" for å spille Othello i Bergen|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref><ref>[http://www.bt.no/bergenpuls/--Na-har-jeg-ryddet-plass-til-Bergen-3243448.html ''Nå har jeg ryddet plass til Bergen''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141225211101/http://www.bt.no/bergenpuls/--Na-har-jeg-ryddet-plass-til-Bergen-3243448.html |date=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ }}. November 18, 2014.</ref> لە تەمەنی ٢١ ساڵیدا پولمان تووشی پێکانێکی سەر بوو، و ھەستی بۆنکردنی لە دەست دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-billpullman-idUSTRE7652KZ20110706|سەردێڕ=A Minute With: Bill Pullman about 'Torchwood'|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٧|via=Reuters}}</ref> پولمان لەگەڵ براکەی لە مۆنتانا لە نزیک شارۆچکەی وایتھاڵ، بۆ ماوەیەک لەوێدا دەژیان، خاوەنی کێڵگەیەکی ئاژەڵبوون. ھەروەھا ئەندامی ئەمیندارەکانی زانکۆی ئەلفرێدە و لە ١٤ی ئایاری ٢٠١١ دکتۆرای فەخری وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.alfred.edu/about/mission/leadership/board-of-trustees.cfm |سەردێڕ=Board Members |بڵاوکەرەوە=Alfred University |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> ساڵی ٢٠١٨ دکتۆرای فەخری لە زانکۆی ویلایەتی مۆنتانا وەرگرت، کە پێشتر کاری دەکرد. == پیشە == لە ماوەی دەیەی ١٩٨٠ بە شێوەیەکی سەرەکی لەگەڵ کۆمپانیاکانی شانۆ لە تەواوی نیویۆرک و لۆس ئەنجلس کاری کردووە. یەکەم ڕۆڵی تایبەتمەندی لە فیلمی «دڵڕەقی خەڵک» بوو (بە ئەستێرەی دانی دیڤیتۆ و بێتی میدلەر). فیلمی تری دیار بریتی بوون لە ڕۆڵی ئەستێرەیی «تۆپەکانی بۆشای» ١٩٨٧، «مار و پەلکەزێڕینە» لەگەڵ زاکیس مۆکایی، «لەو کاتەی کە لە خەودا بووم» ١٩٩٥. ساڵی ١٩٩٦ لە ڕۆژی سەربەخۆیی فیلمی زانستیدا ڕۆڵی سەرۆکی ئەمەریکای گێڕاوە. ساڵێک دواتر لە فیلمی «ڕێگای گشتی دیار نییە» ڕۆڵی سەرەکی گێڕاوە، و لە فیلمی ئەنیمەیشنی «تیتان ئەی ئی» دەنگی ئەکتەر «کۆرسۆ» ی کردووە، فیلمەکانی ئەم دوایییەی شیواز The Grudge و فیلمی ترسناکی ٤ی لەخۆ گرتبوو. ھەروەھا لە میوزیکی Newsies شان بە شانی کریستیان بەیڵ ئەستێرەی کردووە. لە شانۆیەکدا چەندین خەڵاتی بەدەستھێنا: خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین شانۆ، خەڵاتی بەشی شانۆ، ساڵی ٢٠٠٢ بۆ شانۆیەکی نوێی نایاب، خەڵاتی پولیتزەر بۆ دراما لە ساڵی ٢٠٠٣.<ref>[http://www.collectspace.com/news/news-092007a.html ''Bill Pullman's theatrical space odyssey''], www.collectspace.com, September 20, 2007</ref> پولمان بۆ خەڵاتی درامای ئۆفیس ٢٠٠٢ بۆ باشترین ئەکتەر لە شانۆیەک کاندید کرا، لە زنجیرەی کورتی بە دەستی دکتۆر ڕیچارد ماسی بەناوی Revelations دەرکرد، پولمان دووەم پاڵاوتنی بۆ خەڵاتی میزبۆنی دراما بۆ باشترین ئەکتەر لە شانۆنامەیەک لە ساڵی ٢٠٠٨ وەرگرت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Bill Pullman}} * {{IMDb name|597}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ئەکتەران|تەلەڤیزیۆن}} [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] 0wrrnmujt4vu8cfuvr0jmhswxogxea6 1582116 1582058 2026-05-08T09:02:42Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1582116 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | birth_name = ویلیام پولمان | image = Bill Pullman in New York City (2014).jpg | caption = پولمان لە ٢٠١٤ | image_size = | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1953|12|17}} | birth_place = ھۆرنێڵ، نیویۆرک | occupation = ئەکتەر | years_active = ١٩٨٦-ئێستا | spouse = تامارا ھۆرۆویتز | children = ٣ | alma_mater = زانکۆی ماساچوستس ئەمھێرست | website = }} '''ویلیام پولمان''' ({{بە ئینگلیزی|William Pulman}}؛ لەدایکبووی ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٥٣) ئەکتەرێکی فیلم و شانۆ و تەلەڤیزیۆنی ئەمریکییە. دوای ئەوەی لە بەشی ھونەری جوان لە شانۆدا ماستەری تەواو کرد، پولمان پێش ئەوەی بڕیاری بە دواداچوون بۆ نواندن بکات، وەک پرۆفیسۆری یاریدەدەر لە زانکۆی ویلایەتی مۆنتانا کاری دەکرد. بۆ یەکەم جار لە فیلمی «دڵڕەقی خەڵک» دەرکەوت، لەو کاتەوە لە فیلمەکانی وەک «تۆپەکانی بۆشایی» ١٩٨٧، «ناوبەناو گەشتیار» ١٩٨٨، «بێ خەوی لە سیاتل» ١٩٩٣، «لەو کاتەی کە لە خەودا بووم» ١٩٩٥، «کاسپەر» ١٩٩٥، «ڕۆژی سەربەخۆیی» ١٩٩٦، «ڕێگای گشتی دیار نییە» ١٩٩٧، «دەریاچەکە بێدەنگە» ١٩٩٩ دەرکەوتووە. پولمان بە زۆری لە تەلەڤیزیۆن دەرکەوت، کە زۆربەی کات لە فیلمە تەلەفزیۆنییەکان دایە، ھەرچەندە لە ساڵی ٢٠٠٠ دا دەستی پێکرد، لەگەڵ ئەوەی لە زنجیرەی کورت و زنجیرەی ئاساییدا کاری دەکرد، لەوانە ڕۆڵی ئەستێرەیی لە ١٦٠٠ پەنسلڤانیا (١٣–٢٠١٢) و گوناھبار (٢٠١٧ تا ئێستا). ھەروەھا پولمان پیشەیەکی درێژی کاری نواندنی ھەیە، چەند جارێک لە «برۆدوەی» دەردەکەوێت، لەوانە «بزنەکەی ئیدوارد ئەلبی» یان «سیلڤیا کێیە؟» لە ساڵی ٢٠٠٢ دا. == ژیانی تایبەتی == پولمان لە شاری ھورنێڵ لە نیویۆرک لە دایک بووە، کوڕی جەیمس پولمانی پزیشکە، ھەروەھا دایکی جوانا کە پەرستار بووە. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٧١ لە ئامادەیی ھۆرنێل تەواو بوو، لە زانکۆی ستەیت نیۆرک لە دەلھی (سەنی دەلھی) و زانکۆی ویلایەتی نیویۆرک لە ئۆنۆتا لە دەیەی ١٩٧٠ دا خۆی ناونووس کرد.<ref name="delhi.edu">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=SUNY Delhi History: 1977 Bill Pullman Makes Directorial Debut|ناونیشان=http://www.delhi.edu/about/history.php|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160315032255/http://www.delhi.edu/about/history.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=State University of New York, Delhi |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> لە کۆتاییدا ماستەری لە ھونەرە جوانەکانی زانکۆی «ماساچوسێتس» وەرگرتووە، پولمان لە زانکۆی ستەیت نیویۆرک لە دەلھی فێری شانۆ بووە،<ref name="delhi.edu"/> و پرۆفیسۆری یاریدەدەر بووە، لە قوتابخانەی فیلم و وێنەگرتن لە زانکۆی ویلایەتی مۆنتانا،<ref name=msu>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.montana.edu/news/17702/actor-bill-pullman-to-receive-msu-honorary-doctorate|ئیش=[[Montana State University]]|سەردێڕ=Actor Bill Pullman to receive MSU honorary doctorate|دوایین=Cantrell|یەکەم=Anne|ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئایاری ٢٠١٨|archive-url=https://web.archive.org/web/20180508210203/http://www.montana.edu/news/17702/actor-bill-pullman-to-receive-msu-honorary-doctorate|url-status=dead}}</ref> لەوێ خوێندکارەکانی ڕازییان کردووە ھەوڵی وێنەگرتن بدات. پولمان ھاوسەرگیری لەگەڵ تامارا ھۆرۆویتزی سەماکار کردووە،<ref name="Alfred">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.alfred.edu/pressreleases/viewrelease.cfm?ID=6761 |سەردێڕ=Bill Pullman to address Alfred University graduates |بڵاوکەرەوە=Alfred University |ڕێکەوت=٢٨ی نیسانی ٢٠١١|type=press release |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110927021737/http://www.alfred.edu/pressreleases/viewrelease.cfm?ID=6761 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١١ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>[http://www.billpullman.org/billpullman_biography03.html Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200321145022/https://www.billpullman.org/billpullman_biography03.html |date=2020-03-21}}. BillPullman.org.</ref><ref>https://etcanada.com/video/1135055427598/bill-pullman-talks-his-actor-son/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313172322/https://etcanada.com/video/1135055427598/bill-pullman-talks-his-actor-son/ |date=١٣ی ئازاری ٢٠١٨ }}</ref> سێ منداڵەکەیان ئەکتەر لویس پولمان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imdb.com/name/nm5730649/|سەردێڕ=Lewis Pullman|وێبگە=IMDb|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> و گۆرانی بێژ مەیسا پولمان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imdb.com/name/nm1041255/|سەردێڕ=Maesa Pullman,|وێبگە=IMDb|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> و جاک پولمانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dagbladet.no/2014/08/25/kultur/teater/den_nationale_scene/stein_winge/bill_pullman/34956378/|سەردێڕ=Fikk utsatt "Independence Day 2" for å spille Othello i Bergen|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref><ref>[http://www.bt.no/bergenpuls/--Na-har-jeg-ryddet-plass-til-Bergen-3243448.html ''Nå har jeg ryddet plass til Bergen''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141225211101/http://www.bt.no/bergenpuls/--Na-har-jeg-ryddet-plass-til-Bergen-3243448.html |date=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ }}. November 18, 2014.</ref> لە تەمەنی ٢١ ساڵیدا پولمان تووشی پێکانێکی سەر بوو، و ھەستی بۆنکردنی لە دەست دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-billpullman-idUSTRE7652KZ20110706|سەردێڕ=A Minute With: Bill Pullman about 'Torchwood'|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠١٧|via=Reuters}}</ref> پولمان لەگەڵ براکەی لە مۆنتانا لە نزیک شارۆچکەی وایتھاڵ، بۆ ماوەیەک لەوێدا دەژیان، خاوەنی کێڵگەیەکی ئاژەڵبوون. ھەروەھا ئەندامی ئەمیندارەکانی زانکۆی ئەلفرێدە و لە ١٤ی ئایاری ٢٠١١ دکتۆرای فەخری وەرگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.alfred.edu/about/mission/leadership/board-of-trustees.cfm |سەردێڕ=Board Members |بڵاوکەرەوە=Alfred University |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> ساڵی ٢٠١٨ دکتۆرای فەخری لە زانکۆی ویلایەتی مۆنتانا وەرگرت، کە پێشتر کاری دەکرد. == پیشە == لە ماوەی دەیەی ١٩٨٠ بە شێوەیەکی سەرەکی لەگەڵ کۆمپانیاکانی شانۆ لە تەواوی نیویۆرک و لۆس ئەنجلس کاری کردووە. یەکەم ڕۆڵی تایبەتمەندی لە فیلمی «دڵڕەقی خەڵک» بوو (بە ئەستێرەی دانی دیڤیتۆ و بێتی میدلەر). فیلمی تری دیار بریتی بوون لە ڕۆڵی ئەستێرەیی «تۆپەکانی بۆشای» ١٩٨٧، «مار و پەلکەزێڕینە» لەگەڵ زاکیس مۆکایی، «لەو کاتەی کە لە خەودا بووم» ١٩٩٥. ساڵی ١٩٩٦ لە ڕۆژی سەربەخۆیی فیلمی زانستیدا ڕۆڵی سەرۆکی ئەمەریکای گێڕاوە. ساڵێک دواتر لە فیلمی «ڕێگای گشتی دیار نییە» ڕۆڵی سەرەکی گێڕاوە، و لە فیلمی ئەنیمەیشنی «تیتان ئەی ئی» دەنگی ئەکتەر «کۆرسۆ» ی کردووە، فیلمەکانی ئەم دوایییەی شیواز The Grudge و فیلمی ترسناکی ٤ی لەخۆ گرتبوو. ھەروەھا لە میوزیکی Newsies شان بە شانی کریستیان بەیڵ ئەستێرەی کردووە. لە شانۆیەکدا چەندین خەڵاتی بەدەستھێنا: خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین شانۆ، خەڵاتی بەشی شانۆ، ساڵی ٢٠٠٢ بۆ شانۆیەکی نوێی نایاب، خەڵاتی پولیتزەر بۆ دراما لە ساڵی ٢٠٠٣.<ref>[http://www.collectspace.com/news/news-092007a.html ''Bill Pullman's theatrical space odyssey''], www.collectspace.com, September 20, 2007</ref> پولمان بۆ خەڵاتی درامای ئۆفیس ٢٠٠٢ بۆ باشترین ئەکتەر لە شانۆیەک کاندید کرا، لە زنجیرەی کورتی بە دەستی دکتۆر ڕیچارد ماسی بەناوی Revelations دەرکرد، پولمان دووەم پاڵاوتنی بۆ خەڵاتی میزبۆنی دراما بۆ باشترین ئەکتەر لە شانۆنامەیەک لە ساڵی ٢٠٠٨ وەرگرت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Bill Pullman}} * {{IMDb name|597}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|ئەکتەران|تەلەڤیزیۆن}} [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی شانۆی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٣]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ھۆڵەندی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیری]] ccbmpv33aw84o3kquumxvgscl52tfn9 1 172958 1582059 1108402 2026-05-08T00:45:53Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582059 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بیڵ پولمان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=743173 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20141225211101/http://www.bt.no/bergenpuls/--Na-har-jeg-ryddet-plass-til-Bergen-3243448.html بۆ http://www.bt.no/bergenpuls/--Na-har-jeg-ryddet-plass-til-Bergen-3243448.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٦:٣٣، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بیڵ پولمان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842114 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110927021737/http://www.alfred.edu/pressreleases/viewrelease.cfm?ID=6761 بۆ http://www.alfred.edu/pressreleases/viewrelease.cfm?ID=6761 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:٤٣، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بیڵ پولمان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1108401 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180313172322/https://etcanada.com/video/1135055427598/bill-pullman-talks-his-actor-son/ بۆ https://etcanada.com/video/1135055427598/bill-pullman-talks-his-actor-son/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:٥٤، ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بیڵ پولمان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582058 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180508210203/http://www.montana.edu/news/17702/actor-bill-pullman-to-receive-msu-honorary-doctorate بۆ http://www.montana.edu/news/17702/actor-bill-pullman-to-receive-msu-honorary-doctorate زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٠:٤٥، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) arzjtuvcs8srupdw7i5v0umab710ylp 0 173764 1582072 1399311 2026-05-08T04:07:55Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582072 wikitext text/x-wiki {{infobox ethnic group | group = خەڵکی تاڵش | native_name = tolışon • Толишон • تالشان | native_name_lang = Talysh | image = [[پەڕگە:Nənələr folklor və rəqs ansamblı.jpg|بێچوارچێوە]] | caption = چەند ژنێکی تاڵش لە کۆماری ئازەربایجاندا | pop = ٩٠٠٬٠٠٠ کەس | region1 = {{ئاڵا|ئازەربایجان}} | pop1 = ١١٢٬٠٠٠ (٢٠٠٩)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | ناونیشان=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm | سەردێڕ=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 | ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی شوباتی ٢٠١٢ | archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm | url-status=dead }}</ref><ref>https://www.researchgate.net/publication/323642917_Ethnic_minority_policy_of_the_republic_of_Azerbaijan_and_their_right_to_get_education_in_mother_languages</ref> ٣٠٠٬٠٠٠–٢٠٠٬٠٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://minorityrights.org/minorities/talysh/ | سەردێڕ=Talysh}}</ref><ref>http://www.azerb.com/az-talysh.html?i=1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190921190617/http://www.azerb.com/az-talysh.html?i=1 |date=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٩ }}</ref> ٥٠٠٬٠٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.rferl.org/a/nagorno-karabakh-fresh-irritant-armenia-azerbaijan-relations/24959209.html |سەردێڕ = Fresh Irritant Emerges in Azerbaijani-Armenian Relations}}</ref> | region2 = {{ئاڵا|ئێران}} | pop2 = ٦٣٠٬٠٠٠<ref name="Looklex">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://i-cias.com/e.o/talysh_l.htm|سەردێڕ=Talysh – LookLex Encyclopaedia|نووسەر=Tore Kjeilen|ئیش=i-cias.com|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20160529202325/http://i-cias.com/e.o/talysh_l.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{Better source|date=May 2019}} ٦٠٠٬٠٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/208814|سەردێڕ = Human rights activists demand an end to the criminal prosecution of the editor of the Azerbaijani newspaper Mammadov}}</ref> | region3 = {{ئاڵا|ڕووسیا}} | pop3 = ٢٬٥٢٩ (٢٠١٠)<ref>https://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200629212937/https://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/vol1pdf-m.html |date=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref> | region4 = {{ئاڵا|ئوکراینا}} | pop4 = ١٣٣<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=80&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20%20%20%20%20%20%20&n_page=5 |سەردێڕ=Ukrayna Respublikası Statistika Komitəsi: 5–14 dekabr 2001 – ci il siyahıya alması |ڕێکەوتی سەردان=٣ی شوباتی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100902201943/http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=80&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20%20%20%20%20%20%20&n_page=5 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | langs = [[زمانی تاڵشی|تاڵشی]]، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]]، [[زمانی گیلەکی|گیلەکی]]، [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]] | rels = [[ئیسلام]] (زۆرینە: [[شیعە]]، کەمینە: [[سوننە]])<ref name="One Europe, Many Nations">Minahan, James. [https://books.google.com/books?id=NwvoM-ZFoAgC&pg=PA676&dq=%22their+shi%27a+muslim+religion%22&hl=en&sa=X&ei=ZqS0VIz4FeTjsASr3oCAAQ&ved=0CB4Q6AEwAA#v=onepage&q=%22their%20shi'a%20muslim%20religion%22&f=false, religion of majority of Talysh]: ''One Europe, Many Nations: A Historical Dictionary of European National Groups'', Greenwood, 2000, {{ISBN|0-313-30984-1}}, {{ISBN|978-0-313-30984-7}}, p.674.</ref><ref>Clifton/Deckinga/Lucht/Tiessen (2005), "[http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-009.pdf Sociolinguistic Situation of the Talysh in Azerbaijan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080920184106/http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-009.pdf |date=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٨}}". SIL Electronic Survey Reports 2005. p. 5</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://kcm.co.kr/bethany_eng/clusters/8071.html |سەردێڕ=The Unreached Peoples Prayer Profiles |بڵاوکەرەوە=Kcm.co.kr |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080603152509/http://kcm.co.kr/bethany_eng/clusters/8071.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | related = [[ئێرانییەکان]]ی تر{{ھن}}([[کورد]]{{•}} [[لوڕ]]{{•}} [[خەڵکی فارس|فارس]]{{•}} [[خەڵکی بەلۆچ|بەلۆچ]]{{•}} [[خەڵکی تات (ئێران)|تات]]{{•}} [[گیلەک]]{{•}} [[خەڵکی تەبەری|مازەندەرانی]])| }} [[پەڕگە:Map_of_Talysh-inhabited_provinces_of_Iran,_according_to_a_poll_in_2011.png|220x400px|وێنۆک|ڕاپرسی وەزارەتی ڕۆشنبیری [[ئێران]] لە ساڵی ٢٠١٠ ئەنجام دراوە: پارێزگاکانی زمانی دایکی قسەکەری [[تاڵشی]] و ڕێژەکانیان لەنێوان دانیشتووانی ئەو پارێزگایانە.]] '''تاڵشەکان''' ({{بە تاڵشی|تولش / Tolış}}) نەتەوەیەکی ئێرانین<ref>"Jamie Stokes,"Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East, Volume 1",Infobase Publishing, 2009. pp 682: "The Talysh are an Iranian people, most of whom now live in the Republic of Azerbaijan, on the southwestern shore of the Caspian Sea, "</ref><ref>M. Wesley Shoemaker, "Russia and the Commonwealth of Independent States 2008", Stryker-Post Publications, 2008. pp 141: "Here the Talysh, an Iranian people, live in their mountainous villages and support themselves by weaving rugs and carpets by hand in the traditional way." [https://books.google.com/books?id=_Yhdz6hqtA0C&q=talysh+%22iranian+people%22&dq=talysh+%22iranian+people%22&hl=en&ei=0OmXTauQJYLTgQeey-HBCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&ved=0CEsQ6AEwCDgK]</ref><ref>James Stothert Gregory, "Russian land, Soviet people: a geographical approach to the U.S.S.R.", Pegasus, 1968. pp 161: "Smaller Iranian groups are the Talysh and Kurds of Transcaucasia" [https://books.google.com/books?id=DY8wAAAAMAAJ&q=talysh+%22iranian+people%22&dq=talysh+%22iranian+people%22&hl=en&ei=4OmXTdz8EIT3gAfz28C7CA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CC8Q6AEwATgK]</ref><ref>Michael P. Croissant, "The Armenia-Azerbaijan conflict: causes and implications", Greenwood Publishing Group, 1998. pp 67: "Talysh, an Iranian people whose language belongs to the northwest Iranian language group" [https://books.google.com/books?id=ZeP7OZZswtcC&pg=PA67&dq=talysh+%22iranian+people%22&hl=en&ei=X-qXTYfvJo-dgQeL4OnACA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CEkQ6AEwBQ#v=onepage&q=talysh%20%22iranian%20people%22&f=false]</ref><ref>Charles Dowsett, "Sayatʻ-Nova: an 18th-century troubadour: a biographical and literary study", Peeters Publishers, 1997. pp 174: "Talish is the name of an Iranian people in Gilan" [https://books.google.com/books?id=F-ZPrs_KySQC&pg=PA174&dq=talish+%22iranian+people%22&hl=en&ei=oOqXTf25A4rWgQfblrnWCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CDUQ6AEwAQ#v=onepage&q=talish%20%22iranian%20people%22&f=false]</ref><ref name="IC">Garnik Asatrian & Habib Borjian (2005.). Talish and the Talashis (State of Research). Iran & the Caucasus, 9 (1), pp. 43–72 pp 46: "Despite the fact that the Talishis, both in Iran and in the north, have explicit Iranian identity, the situation with the Talishis in Azerbaijan Republic, living as an enclave within the predominantly Turkic environment, has inspired the southern intellectual milieu as well." pp 47: "The structures of both ethnonyms, Καδούσ- (Cadus-) and Tāliš, are similar: … Despite the obvious speculative character of the above etymology, still the Καδούσ-/Tāliš identification must not be discarded from the agenda of the ethnic history of the region, at least as a working hypothesis."</ref> کە لە ئەلبورزی ڕۆژاوا لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ئازەربایجان]] ھەتا باکووری ڕۆژاوای [[ئێران]]، لە پارێزگاکانی [[پارێزگای گێڵان|گێڵان]] و [[پارێزگای ئەردەوێڵ|ئەردەوێڵ]] نیشتەجێن. == ئەمانەش ببینە == * [[تاڵش]] * [[زمانی تاڵشی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{گەلانی ئێران}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ئازەربایجان|ئەرمەنستان|ڕووسیا}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Talysh people}} [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئێران]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئازەربایجان]] [[پۆل:تاڵش]] 24ufr8nt9kjyxqwx1il2re9aiunalv8 1 173770 1582073 1323089 2026-05-08T04:08:06Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582073 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[خەڵکی تاڵش]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=748365 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20100902201943/http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=80&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20%20%20%20%20%20%20&n_page=5 بۆ http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=80&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20%20%20%20%20%20%20&n_page=5 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٤:٤٨، ٣ی شوباتی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[خەڵکی تاڵش]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=828144 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20080920184106/http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-009.pdf بۆ http://www.sil.org/silesr/2005/silesr2005-009.pdf زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20080603152509/http://kcm.co.kr/bethany_eng/clusters/8071.html بۆ http://kcm.co.kr/bethany_eng/clusters/8071.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٢:١٦، ٢٤ی ئابی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[خەڵکی تاڵش]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842667 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20100902201943/http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=80&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20%20%20%20%20%20%20&n_page=5 بۆ http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=80&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20%20%20%20%20%20%20&n_page=5 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20080603152509/http://kcm.co.kr/bethany_eng/clusters/8071.html بۆ http://kcm.co.kr/bethany_eng/clusters/8071.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٣:٤٥، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تاڵشەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=869143 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://archive.is/20160529202325/http://i-cias.com/e.o/talysh_l.htm بۆ http://i-cias.com/e.o/talysh_l.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٣:٥٤، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تاڵشەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=944870 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200629212937/https://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/vol1pdf-m.html بۆ https://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:٢٠، ٩ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تاڵشەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1109963 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20190921190617/http://www.azerb.com/az-talysh.html?i=1 بۆ http://www.azerb.com/az-talysh.html?i=1 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٢:٠٠، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تاڵشەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323088 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://archive.today/20160529202325/http://i-cias.com/e.o/talysh_l.htm بۆ http://i-cias.com/e.o/talysh_l.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٣:١٥، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تاڵشەکان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582072 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm بۆ http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٤:٠٨، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) j2q5acptvdy74dsrh31erfa3ns3ov2v 1 195474 1582083 1561921 2026-05-08T07:05:34Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582083 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[تەقینەوەکانی ٢٠٢٠ی بەیرووت]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=867998 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200806131303/https://www.sfchronicle.com/news/article/Massive-explosion-shakes-Lebanon-s-capital-Beirut-15457414.php بۆ https://www.sfchronicle.com/news/article/Massive-explosion-shakes-Lebanon-s-capital-Beirut-15457414.php زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200806224258/https://www.middleeasteye.net/news/lebanon-beirut-explosion-how-world-responded-international-reactions بۆ https://www.middleeasteye.net/news/lebanon-beirut-explosion-how-world-responded-international-reactions زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٦:٤٩، ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەقینەوەکانی ٢٠٢٠ی بەیرووت]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=876252 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200808140718/http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2020/Aug-04/509854-lebanons-prime-minister-hassan-diab-declares-national-day-of-mourning-wednesday-after-beirut.ashx بۆ http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2020/Aug-04/509854-lebanons-prime-minister-hassan-diab-declares-national-day-of-mourning-wednesday-after-beirut.ashx زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٩:٠٧، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەقینەوەکانی ٢٠٢٠ی بەیرووت]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1189184 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200807194242/https://hungarytoday.hu/hungary-help-lebanon-beirut/ بۆ https://hungarytoday.hu/hungary-help-lebanon-beirut/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٦:١٩، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٤ بەستەری دەرەکیی [[تەقینەوەکانی ٢٠٢٠ی بەیرووت]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323328 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200806131303/https://www.sfchronicle.com/news/article/Massive-explosion-shakes-Lebanon-s-capital-Beirut-15457414.php بۆ https://www.sfchronicle.com/news/article/Massive-explosion-shakes-Lebanon-s-capital-Beirut-15457414.php زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200808140718/http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2020/Aug-04/509854-lebanons-prime-minister-hassan-diab-declares-national-day-of-mourning-wednesday-after-beirut.ashx بۆ http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2020/Aug-04/509854-lebanons-prime-minister-hassan-diab-declares-national-day-of-mourning-wednesday-after-beirut.ashx زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200807194242/https://hungarytoday.hu/hungary-help-lebanon-beirut/ بۆ https://hungarytoday.hu/hungary-help-lebanon-beirut/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200806224258/https://www.middleeasteye.net/news/lebanon-beirut-explosion-how-world-responded-international-reactions بۆ https://www.middleeasteye.net/news/lebanon-beirut-explosion-how-world-responded-international-reactions زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٠٠، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەقینەوەکانی ٢٠٢٠ی بەیرووت]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1479376 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200805231444/https://time.com/5875675/photos-lebanon-aftermath-explosion-beirut/ بۆ https://time.com/5875675/photos-lebanon-aftermath-explosion-beirut/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٣٢، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەقینەوەکانی ٢٠٢٠ی بەیرووت]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1561920 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210204073635/https://unifil.unmissions.org/unifil-statement-explosion-beirut بۆ https://unifil.unmissions.org/unifil-statement-explosion-beirut زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٥:٠٩، ١٢ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەقینەوەکانی ٢٠٢٠ی بەیرووت]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582082 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210918072056/https://english.almanar.com.lb/1104776 بۆ https://english.almanar.com.lb/1104776 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:٠٥، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) nnskn8glbkso6gxg5xzn3vjqbholttd 0 213997 1582114 1497591 2026-05-08T09:02:31Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٢ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582114 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=Julian Nagelsmann 2020.jpg|years1=٢٠٠٦-٢٠٠٧|clubs1=میونشن ١٨٦٠|caps1=0|goals1=0|years2=٢٠٠٧-٢٠٠٨|clubs2=ئۆگسبۆرگ|caps2=0|goals2=0|totalcaps=0|totalgoals=0|manageryears1=٢٠١٦-٢٠١٩|managerclubs1=هۆفینهایم ١٨٩٩|manageryears2=٢٠١٩-٢٠٢١|managerclubs2=لایبزیگ|manageryears3=٢٠٢١ -|managerclubs3=بایەرن میونشن}} '''جولیان ناگلیسمان''' ( لە دایکبووی ٢٣ حوزەیرانی ١٩٨٧) ڕاهێنەرێکی پیشەگەری تۆپی پێ و یاریزانی پێشووە کە لە ئێستادا ڕاهێنەری یانەی [[یانەی تۆپی پێی بایەرن میونشن|بایەرن میونشنە.]] پێش ڕاهێنەرایەتی بایەرن، ڕاهێنەری هۆفینهایم ١٨٩٩ و [[لایپزیگ|لایبزیگ]] بووە. ناسراوە بە گونجاندنی پێکهاتە و شێوازی یاری، هێشتنەوەی تۆپ، و بەکارهێنانی جێجێن پرێس، ناگڵیسمان دادەنرێت بە یەکێک لە باشترین ڕاهێنەرە لاوەکان لە جیهانی تۆپی پێدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Julian Nagelsmann: 10 things on Bayern Munich's record-breaking coach|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/julian-nagelsmann-10-things-on-bayern-munich-s-coach-rb-leipzig-baby-mourinho-5300|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=bundesliga.com - the official Bundesliga website|زمان=en}}</ref><ref>LKChuggz (10 November 2021)</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Bosses: Julian Nagelsmann, the managerial prodigy leading RB Leipzig's revolution|ناونیشان=https://www.internationalchampionscup.com/the-bosses-julian-nagelsmann-the-managerial-prodigy-leading-rb-leipzigs-revolution|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=www.internationalchampionscup.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211219164743/https://www.internationalchampionscup.com/the-bosses-julian-nagelsmann-the-managerial-prodigy-leading-rb-leipzigs-revolution|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ژیانی سەرەتایی == ناگڵیسمان لەدایکبووی ٢٣ حوزەیرانی ١٩٨٧ە لە لادسبێرگ ئام لێج، [[باڤاریا]]. یاری کردووە بۆ یانەکانی ئۆگسبۆرگ و میونشن ١٨٦٠ لە ئاستی لاویدا<ref name="DW">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Dunbar|یەکەم١=Ross|سەردێڕ=Meet Hoffenheim's Julian Nagelsmann: the youngest coach in Bundesliga history|ناونیشان=http://www.dw.com/en/meet-hoffenheims-julian-nagelsmann-the-youngest-coach-in-bundesliga-history/a-18808831|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Deutsche Welle|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref><ref name="guardian2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hoffenheim appoint 28-year-old Julian Nagelsmann as head coach|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/2016/feb/11/hoffenheim-appoint-julian-nagelsmann-youngest-coach|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٦|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref>، و کاپتنی پێکهاتەی خوار ١٧ ساڵی میونشن بووە. لە وەرزی ٢٠٠٦-٠٧، بەشێک بوو لە پێکهاتەی دووەم بەڵام بەشداری هیچ یاریەکی نەکرد بە هۆی پێکانەوە. ناگڵیسمان گەڕایەوە بۆ ئۆگسبۆرگ بۆ وەرزی ٢٠٠٧-٠٨ کە لەلایەن تۆماس تۆخێلەوە ڕاهێنەرایەتی دەکرا، بەڵام توشی پێکان بوو لە ئەژنۆیدا و بۆ دووەم جار ئازاری بەستەری دا.<ref>Johnston, Neil</ref> لە ئەنجامدا، بڕیاریدا کە کۆتایی بهێنێت بە ماوەی یاریزانی تەنیا لە تەمەنی ٢٠ ساڵیدا. لە نیوەی یەکەمی ٢٠٠٨ یارمەتی ڕاهێنەر تۆماس تۆخێلی دەدا وەک دۆزەرەوەی بەهرەی یاریزانان. خوێندنی بەڕێوەبردنی بزنسی خوێند لە [[زانکۆ]] بۆ چوار سمیستەر هەتا ئەوکاتەی گواستیەوە بۆ زانستی وەرزشەکان. دواتر تەرکیزی کردە سەر ڕاهێنەرایەتی، بە گەڕانەوە بۆ یانەی پێشووی میونشن ١٨٦٠ وەک یاریدەدەری ئەلێکساندەر شمید بۆ پێکهاتەی خوار ١٧ ساڵانی میونشن لە ٢٠٠٨ بۆ ٢٠١٠. == پیشەی ڕاهێنەر == === کاتی سەرەتا === ناگڵیسمان بەشداری کرد لە ئەکادیمیای لاوانی هۆفینهایم ١٨٩٩ لە ٢٠١٠ و ڕاهێنەری چەندین پێکهاتەی جیاوازی لاوان بوو لە ساڵانی دواتردا.<ref>Dunbar, Ross (27 October 2015)</ref> یاریدەدەری ڕاهێنەر بوو لە ماوەی وەرزی ٢٠١٢-١٣ لە هۆفینهایم و هەتا ١١ شوباتی ٢٠١٦، ڕاهێنەری پێکهاتەی خوار ١٩ ساڵانی یانەکە بوو. ڕاهێنەری تیمەکە بوو کاتێک [[بۆندسلیگا|بۆندسلیگایان]] بردەوە بۆ خوار ١٩ ساڵان لە وەرزی ٢٠١٣-١٤. لە ماوەی یاریدەدەری ڕاهێنەر، گۆڵپارێز تیم ویز نازناوی بۆ دانا و ناوی نا "[[خۆزێ مۆرینیۆ|مۆرینهۆی]]-بچوک".<ref>Kramer, Christian (27 October 2015)</ref> === هۆفینهایم ١٨٩٩ === ناگڵیسمان دیاری کرا بە ڕاهێنەری سەرەکی هۆفینهایم ١٨٩٩ لە ٢٧ [[تشرینی یەکەم|تشرینی یەکەمی]] ٢٠١٥. وا بڕیار بوو کە دەست بەکار بێت لە سەرەتایی وەرزی ٢٠١٦-١٧. بە گرێبەستی سێ ساڵ. لە کاتی دەستنیشان کردنیدا، ناگڵیسمان ٢٨ ساڵ بوو، و لاوترین ڕاهێنەر بوو لە مێژووی [[بۆندسلیگا]]. <ref name="Hoffenheim appoint 28-year-old manager Julian Nagelsmann">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hoffenheim appoint 28-year-old manager Julian Nagelsmann|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/0/football/34652888|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ئیش=BBC Sport|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref>کە جێگەی ڕاهێنەر هوب ستیڤنسی گرتەوە، کە ئەویش ڕۆژێ پێشتر جێگای مارکۆس گیسدۆڵی گرتبۆوە. لە ١٠ شوباتی ٢٠١٦، ستیڤنس دەستی لە کار کێشایەوە بە هۆی کێشەی تەندروستی، و ماوەی ناگڵیسمان پێش خرا بۆ بوون بە ڕاهێنەر لەلایەن دەستەی کارگێڕی هۆفینهایم و ڕۆژێ لە دوای دەست لەکارکێشانەوەی ستیڤنس دەستی پێکرد.<ref>Dunbar, Ross (12 February 2016)</ref> کاتێک ناگڵیسمان بوو بە ڕاهێنەر لە [[شوبات|شوباتی]] ٢٠١٦، هۆفینهایم ١٧یەم بوو لە ڕیزبەندیدا، و ٧ خاڵ دوور بوو لە مانەوە و گەیشتن بە پلەی ١٥یەم و بەرەو دابەزین دەڕۆیشت. لە ژێر سەرپەرشتی ناگڵیسمان خۆیان دور خستەوە لە دابەزین بە بردنەوەی ٧ یاری لە کۆتا ١٤ یاری و بە خاڵێک لە دەرەوەی دابەزین مانەوە. ئەو ئاستە باشەیان بەردەوام بوو لە وەرزی دواتری [[بۆندسلیگا]] ٢٠١٦-١٧، کە توانیان پلەی چوارەم بەدەستبهێنن و بۆ یەکەمجار سەربکەون بۆ [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا]] لە مێژوویاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bundesliga 2022/23 {{!}} 1. Spieltag {{!}} Ergebnisse & Termine|ناونیشان=https://www.kicker.de/bundesliga/spieltag|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=kicker|زمان=de-DE}}</ref> لە ٩ [[حوزەیران|حوزەیرانی]] ٢٠١٧، ئۆفینهایم گرێبەستی ناگڵیسمانی درێژ کردەوە هەتا ٢٠٢١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nagelsmann extends contract as Hoffenheim head coach|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/julian-nagelsmann-has-extended-his-contract-as-hoffenheim-head-coach-until-2021-446276.jsp|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=bundesliga.com - the official Bundesliga website|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/julian-nagelsmann-has-extended-his-contract-as-hoffenheim-head-coach-until-2021-446276.jsp |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref> لە ٢١ حوزەیرانی ٢٠١٨، هۆفینهایم ڕایگەیاند کە ناگڵیسمان یانەکە بەجێ دەهێڵێت لەکۆتایی وەرزی ٢٠١٨-١٩.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bestätigt: Nagelsmann ab 2019 Trainer bei RB Leipzig|ناونیشان=https://www.kicker.de/bestaetigt_nagelsmann-ab-2019-trainer-bei-rb-leipzig-726090/artikel|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=kicker|زمان=de-DE}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hoffenheim's Nagelsmann to join Leipzig|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/44568627|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|زمان=en-GB}}</ref> زیاتر لە ١٠٠ یاری خول ڕاهێنەری هۆفینهایم بوو، گەیشت بە یاری ١٠٠ی خول لە ١٩ کانوونی دووەمی ٢٠١٩، لە یاریەکدا کە دۆڕان بە [[یانەی تۆپی پێی بایەرن میونشن|بایەرن میونشن]] ٣-١. بەهۆی ئەوەوە، بوو بە لاوترین ڕاهێنەری بۆندسلیگا لە مێژوودا کە بگات بە ١٠٠ یاری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Leon Goretzka double helps Bayern Munich down Hoffenheim|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/hoffenheim-bayern-munich-live-line-ups-stats-james-rodriguez-ribery-alphonso-davies-2884-1452|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=bundesliga.com - the official Bundesliga website|زمان=en}}</ref> === لایبزیگ === [[پەڕگە:2019-07-12_Fußball;_Freundschaftsspiel_RB_Leipzig_-_FC_Zürich_1DX_1124_by_Stepro.jpg|وێنۆک|ناگڵیسمان ڕاهێنەری لایبزیگ لە ٢٠١٩]] لە ٢١ حوزەیرانی ٢٠١٩، [[لایپزیگ|لایبزیگ]] ڕایگەیاند کە ناگڵیسمان دەبێت بە ڕاهێنەری یانەکە لە وەرزی ٢٠١٩-٢٠ەوە و گرێبەستێکی بۆ ماوەی چوار ساڵ واژۆ کرد هەتا ساڵی ٢٠٢٣. ناگڵیسمان یەکەم یاری بۆندسلیگای بردەوە وەک ڕاهێنەری لایبزیگ لە دژی یونیۆن بەرلین ٤-٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bundesliga {{!}} Matchday 1 {{!}} Season 2019-2020|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/matchday/2019-2020/1|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=bundesliga.com - the official Bundesliga website|زمان=en}}</ref> هەروەها لەگەڵ بایەرن موینشن یەکسان بوو ١-١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bundesliga {{!}} Matchday 4 {{!}} Season 2019-2020|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/matchday/2019-2020/4|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=bundesliga.com - the official Bundesliga website|زمان=en}}</ref> لە یاری ١٠یەمی خولدا لایبزیگ لە ماینزی بردەوە ٨-٠. ناگڵیسمان ڕوبەڕووی یانەی پێشووی بۆوە هۆفینهایم لە یاری ١٤یەمدا و یاریەکەی لێبردنەوە ٣-١.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bundesliga {{!}} Matchday 10 {{!}} Season 2019-2020|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/matchday/2019-2020/10|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=bundesliga.com - the official Bundesliga website|زمان=en}}</ref> لە ١٠ی ئازاری ٢٠٢٠، دوای بردنەوەی ٤-٠ی لێێپزیگ بەرامبەر [[یانەی تۆپی پێی تۆتنھام ھۆتسپێر|تۆتنام هۆتسپۆر،]] ناگڵیسمان بوو بە لاوترین ڕاهێنەر لە مێژوودا کە لە خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا یاری دەرکردن بباتەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ناگڵیسمان بوو بە لاوترین ڕاهێنەر یاری قۆناغی دەرکردنی خولی یانە پاڵەوانەکان بباتەوە|ناونیشان=http://www.kurd.bet|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Nagelsmann praises RB Leipzig for sticking to style in Tottenham win|ناونیشان=https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1240370/nagelsmann-praises-rb-leipzig-for-sticking-to-style-in-tottenham-win/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٠|وێبگە=FOX Sports Asia|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200311135826/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1240370/nagelsmann-praises-rb-leipzig-for-sticking-to-style-in-tottenham-win/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ١٣ی ئابی ٢٠٢٠، تیمی ئیسپانی [[ئەتلەتیکۆ مەدرید]] لە چارەکی کۆتایی دا بردەوە، واتە بۆ یەکەم جار لە مێژوویدا لایبزیگ دەگاتە نیوەی کۆتایی خولی یانە پاڵەوانەکان. نایگڵسمان بوو بە گەنجترین ڕاهێنەر لە مێژوودا،کەە ڕاهێنەری یانەیەک بکات لە نیوەی کۆتایی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=RB Leipzig 2–1 Atlético Madrid|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/53730258|وێبگە=BBC Sport}}</ref> لە ١٨ی [[ئاب|ئابی]] ٢٠٢٠، لایبزیگ بەرامبەر [[یانەی تۆپی پێی پاریس سان جێرمان|پاریس سانت-جێرمان]] یاری کرد لە نیوەی کۆتایی خولی یانە پاڵەوانانەکانی ئەوروپا، کە لەوێ ناگڵیسمان ڕووبەڕووی یانەی پێشووی خۆی بووەوە لە ئۆگسبێرگ، تۆماس تۆخێل. لەگەڵ ئەوەشدا،لایبزیگ دۆڕا بەرامبەر پاریس سان-جێرمان بە ئەنجامی ٣-٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=RB Leipzig 0–3 Paris Saint Germain|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/53759778|وێبگە=BBC Sport|زمان=en-GB}}</ref> لە وەرزی ٢٠٢٠-٢١، لایبزیگ پلەی دووەمی بەدەستهێنا لە [[بۆندسلیگا]] و لەلە یاری کۆتایی جامی ئەڵمانیا دۆڕا ٤-١ لە بەرامبەر [[بۆروسیا دۆرتموند|بۆروسیای دۆرتمۆند]].<ref name=":42">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Borussia Dortmund teach RB Leipzig's Nagelsmann a lesson in German Cup triumph|ناونیشان=https://www.dw.com/en/borussia-dortmund-teach-rb-leipzigs-nagelsmann-a-lesson-in-german-cup-triumph/a-57514286-0|وێبگە=DW|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئایاری ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522195546/https://www.dw.com/en/borussia-dortmund-teach-rb-leipzigs-nagelsmann-a-lesson-in-german-cup-triumph/a-57514286-0|url-status=dead}}</ref> === بایەرن میونشن === لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢١، بایەرن میونشن ناگڵیسمانی وەک ڕاهێنەری سەرەکی دەستنیشان کرد، لە ١ی [[تەممووز|تەممووزی]] ٢٠٢١ەوە، لە جێگەی [[هانسی فلیک]] بە گواستنەوەیەکی گەورەی ڕاهێنەران و بە بڕی ٢٥ ملیۆن یۆرۆ.<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Julian Nagelsmann to leave RB Leipzig at the end of the 2020/21 season|ناونیشان=https://www.dierotenbullen.com/en/news/articles/2020-21-season/Julian-Nagelsmann-departure.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210427085408/https://www.dierotenbullen.com/en/news/articles/2020-21-season/Julian-Nagelsmann-departure.html}}</ref> یەکەم یاری فەرمی ناگڵیسمان بریتی بوو لە یەکسان بوون لە بەرامبەر [[یانەی بۆروسیا مۆنشنگلادباخ|بۆروسیای مۆنچێنگڵادباخ]] لە [[بۆندسلیگا]].<ref name="2021–22 season2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bayern München — Termine|ناونیشان=https://www.kicker.de/fc-bayern-muenchen/spielplan/bundesliga/2021-22|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=kicker.de|بڵاوکەرەوە=Olympia Verlag|زمان=German}}</ref> لە یەکەم بردنەوەی ناگڵیسمان لەگەڵ [[یانەی تۆپی پێی بایەرن میونشن|بایەرن]]، یەکەم نازناوی خۆی وەک ڕاهێنەر بردەوە بە بردنەوەی ٣-١ لە بەرامبەر [[بۆروسیا دۆرتموند|بۆروسیا دۆرتمۆند]] لە جامی سوپەری ئەڵمانی ٢٠٢١.<ref name=":32">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robert Lewandowski double as Bayern Munich overcome Borussia Dortmund to win the Supercup|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/borussia-dortmund-bayern-munich-live-supercup-line-ups-stats-haaland-lewandowski-16902|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Bundesliga Official|بڵاوکەرەوە=[[Bundesliga]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Welle (www.dw.com)|یەکەم=Deutsche|سەردێڕ=Bayern Munich's Julian Nagelsmann eyes first title in Supercup clash with Dortmund {{!}} DW {{!}} 16 August 2021|ناونیشان=https://www.dw.com/en/bayern-munich-julian-nagelsmann-borussia-dortmund-first-title/a-58877023|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=DW.COM|زمان=en-GB}}</ref> لە ٢٤ی ئابی ٢٠٢١، ناگڵیسمان پێشڕەوی بایەرنی کرد بۆ بردنەوە بە ئەنجامی ١٢-٠ لە بەرامبەر بریمەر ئێس ڤی لە یەکەم قۆناغی جامی ئەڵمانی ٢٠٢١-٢٢<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Bayern put 12 past Bremer SV in cup win|ئیش=BBC Sport|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58335764|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> ئەم ئەنجامە گەورەترین بردنەوەیان بوو لە ماوەی ٢٤ ساڵی ڕابردوودا، لەوەتەی ١٦-١ بردیانەوە لە بەرامبەر دی جەیک وۆڵدبێرگ لە جامی ئەڵمانیا لە ئابی ١٩٩٧.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٢١|سەردێڕ=Half a dozen facts about 12-0 at Bremer SV|ناونیشان=https://fcbayern.com/en/news/2021/08/half-a-dozen-facts-about-the-12-0-at-bremer-sv|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=FC Bayern|بڵاوکەرەوە=Bayern Munich}}</ref><ref name=":2" /> لە ١٢ی [[نیسان (مانگ)|نیسانی]] ٢٠٢٢، ناگڵیسمان و یاریزانەکانی لە چارەکی کۆتایی خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەوروپا دەرکران، بە ئەنجامی ٢-١ بە هەردوو یاری لەلایەن یانەی ڤیاڕیاڵی ئیسپانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Carr|یەکەم=Damon|سەردێڕ=Breaking: Villarreal Knock Bayern Munich Out Of The Champions League Quarter-Final To Set Up Meeting With Either Liverpool Or Benfica|ناونیشان=https://www.si.com/soccer/liverpool/news/a-late-goal-for-villareal-sees-them-knock-out-bayern-munich-in-the-champions-league|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Sports Illustrated}}</ref> لە ٢٣ی [[نیسان (مانگ)|نیسانی]] ٢٠٢٢، دووەم نازناوی بردەوە، کە یەکەم نازناوی بۆندسلیگای ناگڵیسمان بوو کە هێشتا سێ یاری خول مابوو..<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bayern's Nagelsmann relieved with title after difficult first season|ناونیشان=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/bayerns-nagelsmann-relieved-with-title-after-difficult-first-season-2022-04-23/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٢|ئیش=Reuters|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> == ژیانی تایبەتی == نایگڵسمان لە ساڵی ٢٠١٨ هاوسەرگیری لەگەڵ خۆشەویستەکەی مناڵی کرد کرد بە ناوی ڤیرانا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=Julian Nagelsmann Wife - Verena Nagelsmann|ناونیشان=https://ohmyfootball.com/news/834/nagelsmann-wife-verena-nagelsmann|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=ohmyfootball.com|زمان=en}}</ref> ناگڵیسمان ڕوەکییە.. وتی دوو هۆکار هەبوون، گرنگترینیان بۆ ئەو خۆشگوزەرانی ئاژەڵان بوو، دووەمیان [[پاراستنی ژینگە|پاراستنی]] [[ژینگەی سروشتی|ژینگە]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.welt.de/sport/fussball/bundesliga/article237927447/FC-Bayern-Ernaehrung-deshalb-ist-Julian-Nagelsmann-nun-Vegetarier.html|سەردێڕ=FC Bayern: Ernährung - deshalb ist Julian Nagelsmann nun Vegetarier|ئیش=Die Welt|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> == ئامارەکانی ڕاهێنەرایەتی == {{Updated|١٤ ئایاری ٢٠٢٢}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+تۆمارى بەڕێوەبردن لەلایەن تیم و مانەوە ! rowspan="2" |تیم ! rowspan="2" |لە ! rowspan="2" |بۆ ! colspan="5" |تۆمار ! rowspan="2" |{{Abbr|Ref.|Reference}} |- !{{Abbr|P|Matches played}} !{{Abbr|W|Matches won}} !{{Abbr|D|Matches drawn}} !{{Abbr|L|Matches lost}} !{{Abbr|Win %|Win percentage}} |- |١٨٩٩ هۆفێنھایم |١١ی شوباتی ٢٠١٦<ref name="guardian">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hoffenheim appoint 28-year-old Julian Nagelsmann as head coach|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/2016/feb/11/hoffenheim-appoint-julian-nagelsmann-youngest-coach|ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٦|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref><ref name="Hoffenheim unveil Julian Nagelsmann, youngest coach in Bundesliga history">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Dunbar|یەکەم=Ross|سەردێڕ=Hoffenheim unveil Julian Nagelsmann, youngest coach in Bundesliga history|ناونیشان=http://www.dw.com/en/hoffenheim-unveil-julian-nagelsmann-youngest-coach-in-bundesliga-history/a-19044699|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Deutsche Welle|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠١٦}}</ref> |٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩<ref name="Julian Nagelsmann: Hoffenheim coach to join RB Leipzig after 2018-19 season">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨|سەردێڕ=Julian Nagelsmann: Hoffenheim coach to join RB Leipzig after 2018–19 season|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/44568627|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تەممووزی ٢٠١٨|وێبگە=BBC Sport}}</ref> {{WDL|136|55|43|38}} |<ref name="1899 Hoffenheim record">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TSG Hoffenheim|ناونیشان=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2016-17/1899-hoffenheim-3209/trainer.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٦|وێبگە=Kicker|زمان=de}}</ref> |- |لایبزیگ |١ی تەممووزی ٢٠١٩<ref name="Julian Nagelsmann: Hoffenheim coach to join RB Leipzig after 2018-19 season" /> |٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=Hoffenheim appoint 28-year-old Julian Nagelsmann as head coach|ناونیشان=http://www.theguardian.com/football/2016/feb/11/hoffenheim-appoint-julian-nagelsmann-youngest-coach|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|وێبگە=the Guardian|زمان=en}}</ref><ref name=":1">Dunbar, Ross (27 October 2015)</ref> {{WDL|95|54|22|19}} | |- |بایەرن میونشن |١ی تەممووزی ٢٠٢١ |''ئێستا'' {{WDL|47|33|7|7}} |<ref name="2021–22 season">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bayern München — Termine|ناونیشان=https://www.kicker.de/fc-bayern-muenchen/spielplan/bundesliga/2021-22|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=kicker.de|بڵاوکەرەوە=Olympia Verlag|زمان=German}}</ref> |- ! colspan="3" |کۆی گشتی {{WDLtot|278|142|72|64|decimals=1}} ! |} == ڕێزلێنان == === ڕاهێنەر === '''لایبزیگ''' * دووەم بوون لە جامی ئەڵمانیا: ٢٠٢٠- ٢١<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=Borussia Dortmund teach RB Leipzig's Nagelsmann a lesson in German Cup triumph|ناونیشان=https://www.dw.com/en/borussia-dortmund-teach-rb-leipzigs-nagelsmann-a-lesson-in-german-cup-triumph/a-57514286-0|وێبگە=DW|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئایاری ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522195546/https://www.dw.com/en/borussia-dortmund-teach-rb-leipzigs-nagelsmann-a-lesson-in-german-cup-triumph/a-57514286-0|url-status=dead}}</ref> '''بایەرن میونشن''' * بۆندسلیگا: ٢٠٢١-٢٢ * جامی سوپەری ئەڵمانی :٢٠٢١<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robert Lewandowski double as Bayern Munich overcome Borussia Dortmund to win the Supercup|ناونیشان=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/borussia-dortmund-bayern-munich-live-supercup-line-ups-stats-haaland-lewandowski-16902|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Bundesliga Official|بڵاوکەرەوە=[[Bundesliga]]}}</ref> '''تاکەکەسی''' * ڕاهێنەری وەرزی ڤی دی ڤی (ئەڵمانیا): ٢٠١٦-١٧<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=VDV-Trainer der Saison: 2016/17|ناونیشان=http://www.spielergewerkschaft.de/de/Aktionen/VDV11.htm|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=spielergewerkschaft|زمان=de|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210118223031/https://www.spielergewerkschaft.de/de/Aktionen/VDV11.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * باشترین ڕاهێنەری ساڵی ئەڵمانی: ٢٠١٧<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٧|سەردێڕ=Philipp Lahm ist Fußballer des Jahres 2016/2017|ناونیشان=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/startseite/702278/artikel_philipp-lahm-ist-fussballer-des-jahres-20162f2017.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=kicker.de|زمان=de}}</ref> * پلەی سێیەم لە باشترین ڕاهێنەری ساڵی پیاوان: ٢٠١٩-٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Hansi Flick wins Men's Coach of the Year award|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0262-1081db84296e-cd19963ef158-1000/|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=UEFA}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Julian Nagelsmann}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|تۆپی پێ}} [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێی ئاڵمانی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئاڵمانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] [[پۆل:ڕاھێنەرانی تۆپی پێ]] bxwlfxfj77gumyvv81dzar67n82phik 0 216460 1581924 1581922 2026-05-07T12:00:31Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581924 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەسپی کێوی''' [[دەوار]]ێکی کێوییە و لە خێزانی ئەسپەکانە. بەلگەکان وا پیشان دەدەن کە ئەسپی کێوی زیاتر لە ملیۆنیک و سەد ھەزار ساڵ پێش ئێستا پەرەسەندووە لە [[ئەمریکای باکوور]]. بەھۆی گۆڕانی کەشوھەوا و ماڵیکردنییان مەترسی ناوچوونیان لەسەرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=History of the Wild Horse - Black Hills Wild Horse Sanctuary|ناونیشان=https://www.wildmustangs.com/history-of-the-wild-horse|وێبگە=wildhorses|زمان=en}}</ref> == بڵاوبوونەوە == ئەسپە کێوییەکان پێشتر بە شێوەیەکی بەربڵاو لە [[جیھانی کۆن]]دا لە ماوەی [[پلایستۆسینی کۆتایی]] و سەرەتای [[ھۆلۆسین]]دا ھەبوون، لە [[ئەورووپای ڕۆژاوا|ڕۆژاوای ئەورووپا]] و [[باکووری ئەفریقا]] (کە پاشماوەکانیان وەک «Equus algericus» ئاماژەیان پێ دەدرێت)، تاوەکو دوورەدەستی باکووری سیبریا (کە وەک [[ئێکووس لێنێنسیس]] ئاماژەیان پێ دەدرێت) تاوەکو ڕۆژھەڵاتی [[ئاسیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Cirilli |یەکەم١=Omar |دوایین٢=Machado |یەکەم٢=Helena |دوایین٣=Arroyo-Cabrales |یەکەم٣=Joaquin |دوایین٤=Barrón-Ortiz |یەکەم٤=Christina I. |دوایین٥=Davis |یەکەم٥=Edward |دوایین٦=Jass |یەکەم٦=Christopher N. |دوایین٧=Jukar |یەکەم٧=Advait M. |دوایین٨=Landry |یەکەم٨=Zoe |دوایین٩=Marín-Leyva |یەکەم٩=Alejandro H. |دوایین١٠=Pandolfi |یەکەم١٠=Luca |دوایین١١=Pushkina |یەکەم١١=Diana |دوایین١٢=Rook |یەکەم١٢=Lorenzo |دوایین١٣=Saarinen |یەکەم١٣=Juha |دوایین١٤=Scott |یەکەم١٤=Eric |دوایین١٥=Semprebon |یەکەم١٥=Gina |display-authors=٣|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Evolution of the Family Equidae, Subfamily Equinae, in North, Central and South America, Eurasia and Africa during the Plio-Pleistocene |journal=Biology |زمان=en |بەرگ=١١|issue=9 |پەڕە=١٢٥٨|doi=10.3390/biology11091258 |doi-access=free |issn=2079-7737 |pmc=٩٤٩٥٩٠٦|pmid=٣٦١٣٨٧٣٧}}</ref> ئەمڕۆ تەنھا ژێرچەشنێکی زیندووی ئەسپی کێوی، [[ئەسپی پەرزیواڵسکی]]، کە پێشتر لە کێودا لەناوچووبوو، دووبارە گەڕێندراوەتەوە بۆ ناوچە بچووکەکان کە لە بڵاوبوونەوەی پێشووی لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[چین]]، [[مەنگۆلیا]]<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Ji |یەکەم١=Shengnan |دوایین٢=Zhu |یەکەم٢=Yanpeng |دوایین٣=Cui |یەکەم٣=Shaopeng |دوایین٤=Deng |یەکەم٤=Huaiqing |دوایین٥=Li |یەکەم٥=Chunwang |display-authors=٣|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٢|سەردێڕ=The road home for Przewalski's horse in China |journal=Oryx |زمان=en |بەرگ=٥٦|issue=5 |پەڕە=٦٥٢|doi=10.1017/S0030605322000758 |issn=0030-6053|doi-access=free}}</ref> و [[کازاخستان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Przewalski's horses return to central Kazakhstan after nearly 200-year absence |ناونیشان=https://fzs.org/en/news/przewalskis-horses-return-to-kazakhstan/ |وێبگە=Frankfurt Zoological Society}}</ref> ھەروەھا ناوچەکانی دەرەوەی بڵاوبوونەوەی مێژوویی خۆی، لەوانە [[ئیسپانیا]] دەگرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=La renaturalización trae al Alto Tajo los únicos caballos Przewalski que pastarán en libertad en Europa Occidental |ناونیشان=https://rewilding-spain.com/en/news/rewilding-brings-to-the-iberian-highlands-the-first-free-roaming-przewalskis-horses-in-western-europe/ |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=Rewilding Spain |زمان=en-GB}}</ref> == وەسف == لە کات و شوێنی جیاوازدا، ئەسپە کێوییەکان گۆڕانکارییەکی بەرچاو لە قەبارەی جەستە و ڕەھەندەکانی پەلەکاندا نیشان دەدەن، کە پێدەچێت وەک گونجاندنێک بێت بۆ بارودۆخی ژینگەیی و کەشوھەوای ناوخۆیی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=van Asperen |یەکەم=Eline Naomi |ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Ecomorphological adaptations to climate and substrate in late Middle Pleistocene caballoid horses |ناونیشان=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0031018210005572 |journal=Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology |زمان=en |بەرگ=٢٩٧|issue=3–4 |پەڕەکان=٥٨٤–٥٩٦|doi=10.1016/j.palaeo.2010.09.007|bibcode=2010PPP...297..584V |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref><ref name=":6">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Saarinen |یەکەم١=Juha |دوایین٢=Cirilli |یەکەم٢=Omar |دوایین٣=Strani |یەکەم٣=Flavia |دوایین٤=Meshida |یەکەم٤=Keiko |دوایین٥=Bernor |یەکەم٥=Raymond L. |display-authors=٣|ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=Testing Equid Body Mass Estimate Equations on Modern Zebras—With Implications to Understanding the Relationship of Body Size, Diet, and Habitats of Equus in the Pleistocene of Europe |journal=Frontiers in Ecology and Evolution |بەرگ=٩|article-number=622412 |doi=10.3389/fevo.2021.622412 |doi-access=free |bibcode=2021FrEEv...922412S |issn=2296-701X|hdl=11573/1505920 |hdl-access=free}}</ref> ئەسپی پەرزیواڵسکی زیندوو کێشی جەستەی بە نزیکەی ٢٥٠–٣٦٠ کیلۆگرام دەخەمڵێنرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Przewalski's horse |ناونیشان=https://nationalzoo.si.edu/animals/przewalskis-horse |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=Smithsonian's National Zoo and Conservation Biology Institute |زمان=en}}</ref> ھەرچەندە کێشی جەستەی ئەسپی پەرزیواڵسکی بەپێی خولە ساڵانە ڕیتمیکەکان گۆڕانکارییەکی زۆری بەسەردا دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Scheibe |یەکەم١=Klaus M. |دوایین٢=Streich |یەکەم٢=Wolf J. |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Annual Rhythm of Body Weight in Przewalski Horses (Equus ferus przewalskii) |ناونیشان=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1076/brhm.34.4.383.26227 |journal=Biological Rhythm Research |زمان=en |بەرگ=٣٤|issue=4 |پەڕەکان=٣٨٣–٣٩٥|doi=10.1076/brhm.34.4.383.26227 |bibcode=2003BioRR..34..383S |issn=0929-1016|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref> وا بیردەکرێتەوە کە ھەندێک لە کۆمەڵە ئەسپە کێوییە لەناوچووەکان بە شێوەیەکی بەرچاو گەورەتر بووبێتن، بەجۆرێک پێشنیار کراوە کە ھەندێک ئەسپی کێوی ئەورووپی سەردەمی پلایستۆسین (لەوانە ئەوانەی بۆ «Equus (ferus) mosbachensis» و «Equus (ferus) latipes» گەڕێندراونەتەوە) کێشی جەستەیان نزیکەی ٥٠٠–٦٠٧ کیلۆگرام بووبێت.<ref name=":32">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Pushkina |یەکەم=Diana |ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Paleoecology and body mass distribution of horses in northern Eurasia during the Pleistocene |ناونیشان=https://bioone.org/journals/annales-zoologici-fennici/volume-61/issue-1/086.061.0118/Paleoecology-and-body-mass-distribution-of-horses-in-northern-Eurasia/10.5735/086.061.0118.full |journal=Annales Zoologici Fennici |بەرگ=٦١|issue=1 |doi=10.5735/086.061.0118 |issn=0003-455X|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Nacarino-Meneses |یەکەم١=Carmen |دوایین٢=Orlandi-Oliveras |یەکەم٢=Guillem |ڕێکەوت=٤ی ئایاری ٢٠٢١|سەردێڕ=The life history of European Middle Pleistocene equids: first insights from bone histology |ناونیشان=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/08912963.2019.1655011 |journal=Historical Biology |زمان=en |بەرگ=٣٣|issue=5 |پەڕەکان=٦٧٢–٦٨٢|doi=10.1080/08912963.2019.1655011 |bibcode=2021HBio...33..672N |issn=0891-2963}}</ref><ref name=":6" /> ئەسپەکانی پێشووتر لە سەردەمی پلایستۆسینی ناوەڕاست (وەک ئەوانەی بۆ «E. (ferus) mosbachensis» گەڕێندراونەتەوە) لە ھەندێک لایەنی توێکاریی پەلەکان و دانەکاندا لە ئەسپەکانی دواتر جیاوازن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|گیانلەبەران}} {{پۆلی کۆمنز|Equus ferus}} [[پۆل:ئاژەڵەکان]] [[پۆل:ئەسپەکان]] [[پۆل:کەرەکان]] [[پۆل:جۆرەکانی ئەسپ]] [[پۆل:جۆرە مەترسیدارەکانی پێڕستی سووری ئای یوو سی ئێن]] 8i0g66xmoir728w4sf5mezdxdjq63sf 0 219932 1582095 1563082 2026-05-08T07:25:37Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582095 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} ئەم وتارە پێرستی تەمەنی خانەنشین بوون لە وڵاتە جیاوازەکانی جیھان. لە ھەندێک چوارچێوە و پێناسەیەکی ڕووندا: تەمەنی [[خانەنشینی]] بریتییە لە وەرگرتنی پشووی ھەمیشەیی و کارنەکردن، و بە زۆری لە وڵاتان لەوانەیە کەسەکە ھەنێک ناونیشانی دوای خانە نشینی پێ بدرێت لەگەڵ وەرگرتنی چەند پاداشتێک بۆ ئەو کار و بەشدارییانەی کە لە وڵات کردوویەتی ھەندێک لەو پاداشتانە وەک بڕانەوەی مووچەی [[خانەنشینی]]، پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییەکانی تایبەت بە تەندروستی، ژیانکردن، ھتد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠١٥|سەردێڕ=Setting an Ideal Retirement Age!|ناونیشان=http://www.cppr.in/archives/setting-an-ideal-retirement-age/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150407060852/http://www.cppr.in/archives/setting-an-ideal-retirement-age/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ئیش=Centre for Public Policy Research (CPPR)}}</ref> == تەمەنی [[خانەنشینی]] بەپێی وڵات و ناوچە == ئەم خشتەیەی خوارەوە پێرستی خوارەوە کە [[خانەنشینی]] دەخاتە ڕوو، دەکرێت لە داھاتوودا زیاتر بکرێت یان گۆڕانکاری بەسەر تەمەنە بێت {| class="wikitable sortable" ! width="100" |وڵات ! width="55" |پیاو ! width="55" |ژن !ساڵ ! class="unsortable" |تێبینییەکان ! class="unsortable" |{{Abbr|ژێدەر|سەرچاوەکان}} |- |{{flagicon|Albania}} [[ئالبانیا|ئەلبانیا]] |٦٥ |٦١ |٢٠٢٠ | |<ref name="vik">''Інформація про поточний пенсійний вік у різних країнах'', Консультаційна компанія "Стратегія Лайф" {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Стратегія лайф|ناونیشان=http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> |- |{{flagicon|Argentina}} [[ئەرژەنتین]] |٦٥ |٦٠ | | |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Jubilación ordinaria o prestación por Vejez|ناونیشان=http://www.anses.gob.ar/prestacion/jubilacion-ordinaria-o-prestacion-por-vejez-171|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170420234740/http://www.anses.gob.ar/prestacion/jubilacion-ordinaria-o-prestacion-por-vejez-171|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> |- |{{flagicon|Armenia}} [[ئەرمەنستان|ئەرمینیا]] | colspan="2" |٦٣ |٢٠١١ | |<ref name="vik"/> |- |{{flagicon|Australia}} [[ئوسترالیا|ئوستڕالیا]] | colspan="2" |٦٦٫٥ |٢٠٢١ |لە ئوسترالیا تەمەنی خانەنشینی وردە وردە زیاد دەکرێت بۆ ٦٧ ساڵ تا مانگی تەممووزی ٢٠٢٣. |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Age Pension|ناونیشان=http://www.humanservices.gov.au/customer/services/centrelink/age-pension|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140226095547/http://www.humanservices.gov.au/customer/services/centrelink/age-pension|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠١٤|ئیش=humanservices.gov.au}}</ref> |- |{{flagicon|Austria}} [[نەمسا]] |٦٥ |٦٠ |٢٠١٥ |لە نەمسا بڕیارە تەمەنی خانەنشینی بۆ ژنان تا ساڵی ٢٠٣٣ یەکسان بکرێت بە تەمەنی خانەنشینی بۆ پیاوان (٦٥).<ref name="etk.fi">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Etk.fi - Avain asiantuntijan työeläketietoon|ناونیشان=http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=etk.fi}}</ref> |<ref name="vik"/><ref name="report">''2009 Ageing Report: Economic and budgetary projections for the EU-27 Member States (2008–2060). Joint Report prepared by the European Commission (DG ECFIN) and the Economic Policy Committee (AWG)'', {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|ناونیشان=http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication14992_en.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111020001412/http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication14992_en.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}, p. 78.</ref> |- |{{flagicon|Azerbaijan}} ئازەربایجان |٦٢ |٦٠ |٢٠١٧ |لە ئازەربایجان بڕیارە تا ساڵی ٢٠٢١ (بۆ پیاوان) و تا ساڵی ٢٠٢٧ (بۆ ژنان) وردە وردە تەمەنی خانەنشینی بۆ ٦٥ ساڵ زیاد بکرێت<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Azerbaijan increases retirement age to 65 years {{!}} Vestnik Kavkaza|ناونیشان=http://vestnikkavkaza.net/news/Azerbaijan-increases-retirement-age-to-65-years.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|وێبگە=vestnikkavkaza.net|زمان=en-EN|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221103150157/http://vestnikkavkaza.net/news/Azerbaijan-increases-retirement-age-to-65-years.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |<ref name=":0"/> |- |{{flagicon|Belarus}} بیلاڕووس |٦٢٫٥ |٥٧٫٥ |٢٠٢١ |تا ساڵی ٢٠٢٢ تەمەنی پیاوان دەبێتە ٦٣ ساڵ و بۆ ژنان ٥٨ ساڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Пенсионный возраст в Беларуси|ناونیشان=http://www.belta.by/infographica/view/pensionnyj-vozrast-v-belarusi-2908/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180210002725/http://www.belta.by/infographica/view/pensionnyj-vozrast-v-belarusi-2908/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=belta.by}}</ref> |<ref name="infos">[http://parl.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/D8FD27CD446CB5DDC12573E800318FA1/$file/infos_027.pdf Kłos B., ''Wiek emerytalny kobiet i mężczyzn'', "infos", 7.02.2008] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100331010713/http://parl.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/D8FD27CD446CB5DDC12573E800318FA1/$file/infos_027.pdf|date=31 March 2010}}</ref> |- |{{flagicon|Bangladesh}} بەنگلادێش | colspan="2" |٥٩ |٢٠١٣ | |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Retirement Age Men & Women in Bangladesh {{!}} Take-profit.org|ناونیشان=https://take-profit.org/en/statistics/retirement-age-men/bangladesh/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=Take-Profit|زمان=en}}</ref> |- |{{flagicon|Belgium}} بەلجیکا | colspan="2" |٦٥ |٢٠١٩ |تەمەنی خانەنشینی یاسایی (ئەو تەمەنەی کە مرۆڤ دەتوانێت خانەنشین بێت، بەبێ گوێدانە درێژیی پیشەکەی) لە بەلجیکا لە ساڵی ٢٠١٩دا ٦٥ ساڵە، لە ساڵی ٢٠٢٥ دەبێتە ٦٦ ساڵ و لە ساڵی ٢٠٣٠ دەبێتە ٦٧ ساڵ، چ بۆ ژنان و چ بۆ پیاوان. خانەنشینی پێشوەختە لە ٦٠ ساڵەوە بەدواوە بە پیشەی لانیکەم ٤٤ ساڵ، لە ٦١ ساڵ بەدواوە بەلایەنی کەمەوە ٤٣ ساڵ، یان لە ٦٣ ساڵ بەدواوە بە پیشەی لانیکەم ٤٢ ساڵ، دەکرێت. ھەندێک ئیستسناء ھەن، بە شێوەیەکی سەرەکی لە ژمارەی ساڵانی پێویستدا. ساڵێکی پیشەیی ئەگەر لانیکەم ١٠٤ ڕۆژی تێدابێت (بە ھاوتای فول تایم) لەبەرچاو دەگیرێت. |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wanneer kan ik met pensioen gaan?|ناونیشان=https://www.sfpd.fgov.be/nl/pensioenleeftijd/wanneer|وێبگە=Federale Pensioendienst|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221103150204/https://www.sfpd.fgov.be/nl/pensioenleeftijd/wanneer|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=67, 68 of toch weer 65? Hoe we bekvechten over een pensioenleeftijd die we nog lang niet halen|ناونیشان=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/04/29/de-wettelijke-en-effectieve-pensioenleeftijd-in-cijfers/}}</ref> |- |{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا]] | colspan="2" |٦٥ |٢٠١١ | |<ref name="vik2">''Інформація про поточний пенсійний вік у різних країнах'', Консультаційна компанія "Стратегія Лайф" {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Стратегія лайф|ناونیشان=http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> |- |{{flagicon|Brazil}} بەڕازیل |٦٥ |٦٢ |٢٠١٩ |ھەندێک کەس وەک کرێکارانی گوندەکان، مامۆستایان و ئەفسەرانی پۆلیس، کەمترین تەمەنیان کەمترە. ھەروەھا بەرازیل داوا لە کرێکاران دەکات کە بۆ کەمترین کات بەشدارییان لە ئاسایشی کۆمەڵایەتیدا کردبێت پێش ئەوەی شایستەی داوای یارمەتییەکان بن. بۆ دەستپێکردنی وەرگرتنی یارمەتییە بەشەکی، پێویستە ھەموو کرێکارانی کەرتی تایبەت لانیکەم بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ (بۆ پیاوان)یان ١٥ ساڵ (بۆ ژنان) بەشدارییان کردبێت. پێویستە کرێکارانی کەرتی گشتی لانیکەم ٢٥ ساڵ بەشدارییان کردبێت. بۆ وەرگرتنی یارمەتی تەواو دەبێت ھەموو کرێکاران لانیکەم بۆ ماوەی ٤٠ ساڵ (بۆ پیاوان)یان ٣٥ ساڵ (بۆ ژنان) بەشدارییان کردبێت. |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Reforma da Previdência: entenda a proposta aprovada, ponto a ponto|ناونیشان=https://g1.globo.com/economia/noticia/2019/10/22/reforma-da-previdencia-entenda-ponto-a-ponto-a-proposta-aprovada-em-2o-turno-no-senado.ghtml/}}</ref> |- |{{flagicon|British Virgin Islands}} دوورگە پاکەکانی بەریتانیا | colspan="2" |٦٥ |٢٠١٧ | |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.islandsun.com/retirement-age-65-enforced-public-private-sectors/|سەردێڕ=Retirement Age At 65 To Be Enforced In Public & Private Sectors|newspaper=[[Island Sun]]|ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170930181010/http://www.islandsun.com/retirement-age-65-enforced-public-private-sectors/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> |- |{{flagicon|Bulgaria}} بولگاریا |٦٤٫٠٨٣ |٦١٫١٦٧ |٢٠١٨ |لە بولگاریا بڕیارە تەمەنی خانەنشینی وردە وردە زیاد بکرێت و تا ساڵی ٢٠٢٩ بۆ پیاوان و تا ساڵی ٢٠٣٧ بۆ ژنان بگاتە ٦٥ ساڵ. |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Пенсии за осигурителен стаж и възраст|ناونیشان=http://www.noi.bg/en/pensions/grantpensions/1854-posv13|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180131201437/http://www.noi.bg/en/pensions/grantpensions/1854-posv13|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=www.noi.bg}}</ref> |- |{{flagicon|Cameroon}} کامیرۆن | colspan="2" |٦٠ |٢٠١٩ |تەمەنی خانەنشینی یاسایی کە کەسێک (پیاو یان ژن) دەتوانێت خانەنشین بێت ٦٠ ساڵە لەگەڵ لانیکەم ٢٠ ساڵ داپۆشینی و لانیکەم ١٨٠ مانگ بەشداریکردن، لەنێویاندا ٦٠ مانگ لە ١٠ ساڵی ڕابردوودا. دەبێت دامەزراندن بوەستێت. تەمەنی خانەنشینی پێشوەختە ٥٠ ساڵە لەگەڵ لانیکەم ٢٠ ساڵ داپۆشراو و لانیکەم ١٨٠ مانگ بەشداریکردن، لەنێویاندا ٦٠ مانگ لە ١٠ ساڵی ڕابردوودا. خانەنشینی تەنھا بەپێی ڕێککەوتنی بەرامبەر دەدرێت لە دەرەوەی وڵات. |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cameroon Pension|ناونیشان=https://www.ssa.gov/policy/docs/progdesc/ssptw/2010-2011/africa/cameroon.html|وێبگە=Cameroon social security}}</ref> |- |{{flagicon|Canada}} کەنەدا | colspan="2" |٦٥ | |تەمەنی ستاندارد بۆ دەستپێکردنی وەرگرتنی خانەنشینی پلانی خانەنشینی کەنەدا کاتێکە کە مرۆڤ دەگاتە تەمەنی ٦٥ ساڵ (مانگی دوای ٦٥ ساڵەی لەدایکبوون). بەڵام ڕەنگە مرۆڤ ھەر لە مانگی دوای ٦٠ ساڵەی لەدایکبوونی خانەنشینی کەمکراوەی پلانی خانەنشینی کەنەدا وەربگرێت. یانیش، مرۆڤ دەتوانێت خانەنشینی زیادکراو وەربگرێت دوای گەیشتن بە تەمەنی ٦٥ ساڵ. ھەروەھا کەنەدا تەواوکەری خانەنشینی ھەیە کە یاسای جیاوازی ھەیە کە پێی دەوترێت ئاسایشی پیری (OAS). |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Canada Pension Plan Retirement Pension|ناونیشان=http://www.servicecanada.gc.ca/eng/services/pensions/cpp/retirement/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150723125754/http://www.servicecanada.gc.ca/eng/services/pensions/cpp/retirement/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=servicecanada.gc.ca}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Changes to the Old Age Security program|ناونیشان=http://www.servicecanada.gc.ca/eng/services/pensions/oas/changes/index.shtml|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150723135030/http://www.servicecanada.gc.ca/eng/services/pensions/oas/changes/index.shtml|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٥|ئیش=servicecanada.gc.ca}}</ref> |- |{{flagicon|Chile}} چیلی |٦٥ |٦٠ | | |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=¿El trabajador que ha cumplido la edad de 65 años si es hombre o 60 años si es mujer, está obligado a seguir cotizando en la AFP a la cual se encuentra afiliado?|ناونیشان=http://www.dt.gob.cl/consultas/1613/w3-article-95283.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140313080125/http://www.dt.gob.cl/consultas/1613/w3-article-95283.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٤|ئیش=dt.gob.cl}}</ref> |- |{{flagicon|China}} چین |٦٠ |٥٠–٥٥ |٢٠١١ |لە ئێستادا تەمەنی خانەنشینی لە چین بۆ پیاوان ٦٠ ساڵە و بۆ ژنانی فەرمانبەرانی دەوڵەت ٥٥ ساڵە و بۆ ژنانی کرێکار ٥٠ ساڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=State Council Circular on Issuing "State Council Temporary Measures on Providing for Old, Weak, Sick, and Handicapped Cadres" and "State Council Temporary Measures on Workers' Retirement, Resignation" (Chinese Text)|ناونیشان=http://www.cecc.gov/resources/legal-provisions/state-council-circular-on-issuing-state-council-temporary-measures-on|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160315094022/http://www.cecc.gov/resources/legal-provisions/state-council-circular-on-issuing-state-council-temporary-measures-on|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Retirement age will be pushed back|ناونیشان=http://www.china.org.cn/china/2011-03/22/content_22190715.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120502000523/http://www.china.org.cn/china/2011-03/22/content_22190715.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئایاری ٢٠١٢|ئیش=china.org.cn}}</ref> |- |{{flagicon|Colombia}} کەمبۆدیا |٦٢ |٥٧ |٢٠١٤ | |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Pensiones - Colpensiones|ناونیشان=http://www.mintrabajo.gov.co/preguntas-frecuentes/pensiones/colpensiones.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140303023941/http://www.mintrabajo.gov.co/preguntas-frecuentes/pensiones/colpensiones.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٤|ئیش=mintrabajo.gov.co|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> |- |{{flagicon|Croatia}} کرواتیا |٦٥ |٦٢٫٧٥ |٢٠٢١ |تا ساڵی ٢٠٣٠ تەمەنی یەکسان بۆ ژنان و پیاوان بە ٦٥ ساڵ دادەنرێت. |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Zakon o mirovinskom osiguranju [Pension Insurance Act, unofficial website]|ناونیشان=https://www.zakon.hr/z/91/Zakon-o-mirovinskom-osiguranju|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.zakon.hr}}</ref> |- |{{flagicon|Cuba}} کوبا |٦٥ |٦٠ |٢٠١٥ |ئاستی تەمەنی خانەنشینی لە ساڵی ٢٠١٥دا بە پێنج ساڵ زیادکرا |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cuba Boosts Retirement Age as Population Goes Gray|ناونیشان=http://www.banderasnews.com/0903/nz-cubagoesgray.htm|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161122155315/http://www.banderasnews.com/0903/nz-cubagoesgray.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=www.banderasnews.com|زمان=hr}}</ref> |- |{{flagicon|Cyprus}} قوبرس | colspan="2" |٦٥ |٢٠١١ | |<ref name="vik3">''Інформація про поточний пенсійний вік у різних країнах'', Консультаційна компанія "Стратегія Лайф" {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Стратегія лайф|ناونیشان=http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref><ref name="report2">''2009 Ageing Report: Economic and budgetary projections for the EU-27 Member States (2008–2060). Joint Report prepared by the European Commission (DG ECFIN) and the Economic Policy Committee (AWG)'', {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|ناونیشان=http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication14992_en.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111020001412/http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication14992_en.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}, p. 78.</ref> |- |{{flagicon|Czech Republic}} کۆماری چیک |٦٢٫٨٣٣ |٥٨–٦٢ |٢٠١٥ |لە کۆماری چیک لە ساڵی ٢٠١٥دا پیاوان تەمەنی خانەنشینییان ٦٢ ساڵ و ١٠ مانگ بووە و ژنانیش لە نێوان ٥٨ بۆ ٦٢ ساڵان بووە، ئەمەش بەپێی ژمارەی منداڵەکانە.<ref name="cssz.cz">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Old-age Pension - Česká správa sociálního zabezpečení|ناونیشان=http://www.cssz.cz/en/pension-insurance/old-age-pension.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171030090251/http://www.cssz.cz/en/pension-insurance/old-age-pension.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=www.cssz.cz}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Retirement Ages|ناونیشان=https://www.etk.fi/en/work-and-pensions-abroad/international-comparisons/retirement-ages/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211102192003/https://www.etk.fi/en/work-and-pensions-abroad/international-comparisons/retirement-ages/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> لە کۆماری چیک، تەمەنی خانەنشینی لە پرۆسەی زیادکردندایە، ھەربۆیە بەندە بە ساڵی لەدایکبوونەوە (بۆ ئەو کەسانەی لە دوای ساڵی ١٩٧٧ لەدایکبوون لەوانەیە تەنانەت ٦٧ ساڵ زیاتر بێت، بۆ نموونە کەسێک کە لە ساڵی ١٩٩٥ لەدایکبووە دەبێت تەمەنی لانیکەم ٧٠ ساڵ بێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Portál veřejné správy|ناونیشان=https://portal.gov.cz/app/zakony/download?idBiblio=43085&nr=155~2F1995~20Sb.&ft=txt|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180509195312/https://portal.gov.cz/app/zakony/download?idBiblio=43085&nr=155~2F1995~20Sb.&ft=txt|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئایاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=portal.gov.cz}}</ref>) بۆ ژنان تەمەنی خانەنشینی بەندە بە ژمارەی منداڵە پەروەردەکراوەکانیشەوە.<ref name="cssz.cz"/> بۆ ئەو کەسانەی لە ساڵی ١٩٧٥ لەدایکبوون، تەمەنی خانەنشینی وەک یەک دەبێت (٦٦ ساڵ و ٨م) بەبێ گوێدانە ڕەگەز و ژمارەی ئەو منداڵانەی کە پەروەردە دەکرێن؛ و ئەم تەمەنە دەگاتە ٦٧ ساڵ بۆ ئەو کەسانەی لە ساڵی ١٩٧٧ لەدایکبوون.<ref name="cssz.cz"/> | |- |{{flagicon|Denmark}} دانمارک | colspan="2" |٦٦٫٥ |٢٠٢١ |لە دانیمارک، تەمەنی خانەنشینی وردە وردە زیاد دەکرێت و تا ساڵی ٢٠٢٢ دەگاتە ٦٧ ساڵ، لە ساڵی ٢٠٣٠ بەدواوە بەپێی زیادبوونی تەمەنی تێکڕای تەمەن، زۆرترین ساڵ لە ھەر پێنج ساڵ جارێک زیاد دەکرێت.<ref name="thelocal">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Denmark has world's best pension system - The Local|ناونیشان=http://www.thelocal.dk/20141013/denmark-has-worlds-best-pension-system-study|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160616083434/http://www.thelocal.dk/20141013/denmark-has-worlds-best-pension-system-study|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=thelocal.dk}}</ref><ref name="etk.fi2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Etk.fi - Avain asiantuntijan työeläketietoon|ناونیشان=http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=etk.fi}}</ref><ref name="english">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Adjust your savings to match your retirement expectations|ناونیشان=https://english.pfa.dk/news-archive/2015/06/18/08/14/1/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160817112231/https://english.pfa.dk/news-archive/2015/06/18/08/14/1/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=english.pfa.dk}}</ref> |<ref name="report2"/><ref name="infos2">[http://parl.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/D8FD27CD446CB5DDC12573E800318FA1/$file/infos_027.pdf Kłos B., ''Wiek emerytalny kobiet i mężczyzn'', "infos", 7.02.2008] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100331010713/http://parl.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/D8FD27CD446CB5DDC12573E800318FA1/$file/infos_027.pdf|date=31 March 2010}}</ref> |- |{{flagicon|Egypt}} میسر | colspan="2" |٦٠ |٢٠١٥ | | |- |{{flagicon|Estonia}} ئیستۆنیا | colspan="2" |٦٤ |٢٠٢١ |لە ئیستۆنیا بڕیارە تا ساڵی ٢٠٢٦ تەمەنی خانەنشینی وردە وردە بۆ ٦٥ ساڵ زیاد بکرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Pensionikeskus|ناونیشان=http://www.pensionikeskus.ee/?id=696|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120514062416/http://www.pensionikeskus.ee/?id=696|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٢|ئیش=pensionikeskus.ee|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> لە دوای ساڵی ٢٠٢٦ەوە بەستراوەتەوە بە تێکڕای تەمەنی چاوەڕوانکراو |<ref name="report2"/><ref name="infos2"/><ref name="etk.fi2"/> |- |{{flagicon|Finland}} فینلاند | colspan="2" |٦٣٫٧٥–٦٨ |٢٠٢١ | |<ref name="report3">''2009 Ageing Report: Economic and budgetary projections for the EU-27 Member States (2008–2060). Joint Report prepared by the European Commission (DG ECFIN) and the Economic Policy Committee (AWG)'', {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|ناونیشان=http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication14992_en.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111020001412/http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication14992_en.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}, p. 78.</ref><ref name="etk.fi3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Etk.fi - Avain asiantuntijan työeläketietoon|ناونیشان=http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=etk.fi}}</ref> |- |{{flagicon|France}} فەڕەنسا | colspan="2" |٦٢–٦٧ |٢٠١٨ |کەمترین تەمەنی خانەنشینی تا ساڵی ٢٠١٨ وردە وردە لە ٦٠ ساڵەوە بۆ ٦٢ ساڵ زیادی کردووە، بڕیارە تا ساڵی ٢٠٢٣ تەمەنی خانەنشینی تەواو وردە وردە لە ٦٥ ساڵەوە بۆ ٦٧ ساڵ زیاد بکرێت. |<ref name="vik4">''Інформація про поточний пенсійний вік у різних країнах'', Консультаційна компанія "Стратегія Лайф" {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Стратегія лайф|ناونیشان=http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref><ref name="report3"/> |- |{{flagicon|Georgia}} [[گورجستان]] |٦٥ |٦٠ |٢٠١١ | |<ref name="vik4"/> |- |{{flagicon|Germany}} ئەڵمانیا | colspan="2" |٦٥٫٧٥ |٢٠٢١ |لە ئەڵمانیا بڕیارە تەمەنی خانەنشینی وردە وردە زیاد بکرێت و تا ساڵی ٢٠٢٩ بگاتە ٦٧ ساڵ، بۆ ماوەیەکی زۆر باوترین تەمەنی خانەنشینی ئیجباری ٦٥ ساڵ بووە، ھەرچەندە لە ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات ٦٠ ساڵ بووە. |<ref name="report3"/><ref name="infos3">[http://parl.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/D8FD27CD446CB5DDC12573E800318FA1/$file/infos_027.pdf Kłos B., ''Wiek emerytalny kobiet i mężczyzn'', "infos", 7.02.2008] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100331010713/http://parl.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/D8FD27CD446CB5DDC12573E800318FA1/$file/infos_027.pdf|date=31 March 2010}}</ref><ref name="etk.fi3"/> |- |{{flagicon|Greece}} یۆنان | colspan="2" |٦٧ |٢٠٢١ | |<ref name="etk.fi3"/> |- |{{flagicon|Hong Kong}} ھۆنگ کۆنگ | colspan="2" |٦٠–٦٥ |٢٠١٧ |تەمەنی خانەنشینی ٦٥. خانەنشینی پێشوەختە لە نێوان تەمەنی ٦٠ بۆ ٦٤ ساڵیدا ئەگەری ھەیە. ھەندێک لە ستافی خزمەتگوزارییە دیسپلینکراوەکانی حکوومەت تەمەنی خانەنشینییان کەمترە.<ref>[https://www.csb.gov.hk/mobile/english/admin/retirement/183.html https://www.csb.gov.hk/english/admin/retirement/183.html]</ref> |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Retirement Planning and Tips - GovHK|ناونیشان=https://www.gov.hk/en/residents/employment/mpf/employees/planandtips.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=GovHK}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Commonly asked questions on retirement benefits|ناونیشان=https://www.csb.gov.hk/english/admin/retirement/2541.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=Civil Service Bureau of the Hong Kong SAR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cap. 57 Employment Ordinance|ناونیشان=https://www.elegislation.gov.hk/hk/cap57|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=elegislation.gov.hk}}</ref> |- |{{flagicon|Hungary}} مەجارستان | colspan="2" |٦٥ |٢٠٢١ |تەمەن لە ساڵی ٢٠١٨ بە ٦٣ ساڵ بووە، بەڵام لە ساڵی ٢٠٢٢ بۆ ٦٥ ساڵ بەرزکراوەتەوە،<ref name="etk.fi3"/> ئەو ژنانەی بیمەی ٤٠ ساڵیان ھەیە دەتوانن لە ھەر تەمەنێکدا خانەنشین ببن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Regions - SmartExpat|ناونیشان=https://www.angloinfo.com/how-to/hungary/money/social-security/state-pensions|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171213143206/https://www.angloinfo.com/how-to/hungary/money/social-security/state-pensions|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=www.angloinfo.com}}</ref> |<ref name="etk.fi3"/> |- |{{flagicon|Iceland}} ئایسلەند | colspan="2" |٦٧ |٢٠٠٧ | |<ref name="infos3"/> |- |{{flagicon|India}} ھیندستان | colspan="2" |٦٠–٦٥ |٢٠١٤ |لە کەرتی گشتیدا تەمەنی خانەنشینی ٦٠ ساڵە لەکاتێکدا لە کەرتی تایبەتدا پەیوەستە بە تاکە کۆمپانیا و زۆرترینی ٦٥ ساڵە، پزیشکەکان تەمەنی خانەنشینی ٧٠ ساڵە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=Retirement age of Central Govt Doctors|ناونیشان=http://indianexpress.com/article/india/retirement-age-of-central-govt-doctors-to-be-increased-to-65-years-4863882/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171001075144/http://indianexpress.com/article/india/retirement-age-of-central-govt-doctors-to-be-increased-to-65-years-4863882/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=sapost.blogspot.in}}</ref> | |- |{{flagicon|Indonesia}} ئیندۆنیزیا | colspan="2" |٥٨ |٢٠٢٢ |لە ئەندەنوسیا، بڕگەکانی پەیوەست بە خانەنشینی لە ڕێسای ژمارە ٤٥ی ساڵی ٢٠١٥ی حکوومەتدا ڕێکخراون لە مادەی ١٥ سەبارەت بە جێبەجێکردنی بەرنامەی گەرەنتی خانەنشینی، لە بەرنامەی خانەنشینی ٤٥/٢٠١٥ ئەم بابەتانەی خوارەوە ڕێکخراون: بۆ یەکەمجار تەمەنی خانەنشینی بە ٥٦ ساڵ (پەنجا و شەش ساڵ) دیاری کراوە. لە ١ی ١ی ٢٠١٩ەوە تەمەنی خانەنشینی وەک لە بڕگەی (١)دا ئاماژەی پێکراوە دەبێتە ٥٧ (پەنجا و حەوت) ساڵ. تەمەنی خانەنشینی وەک لە بڕگەی (٢)دا ئاماژەی پێکراوە، بۆ ھەر ٣ (سێ) ساڵێکی دواتر ١ (یەک) ساڵ زیاتر زیاد دەکرێت تاوەکو دەگاتە تەمەنی خانەنشینی کە ٦٥ (شەست و پێنج) ساڵە. بە ئاماژەدان بەو ڕێسایە، سنووری تەمەنی خانەنشینی لە ئەندەنوسیا لە ساڵی ٢٠٢٢دا ٥٨ ساڵە و دەگاتە زۆرترین سنووری تەمەنی خانەنشینی کە لە ساڵی ٢٠٤٣دا ٦٥ ساڵە. |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Arjanto|یەکەم=Dwi|ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Menilik Lagi Aturan Usia Pensiun di Indonesia|ناونیشان=https://bisnis.tempo.co/read/1560588/menilik-lagi-aturan-usia-pensiun-di-indonesia|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Tempo|زمان=en}}</ref> |- |{{flagicon|Iran}} [[ئێران]] |٦٠ |٥٥ |٢٠١٨ | | |- |{{flagicon|Ireland}} ئیرلەند | colspan="2" |٦٦ |٢٠٢١ |لە ئێرلەندا بڕیارە تەمەنی خانەنشینی وردە وردە زیاد بکرێت و تا ساڵی ٢٠٢٨ بگاتە ٦٨ ساڵ.<ref name="etk.fi4">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Etk.fi - Avain asiantuntijan työeläketietoon|ناونیشان=http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=etk.fi}}</ref> |<ref name="vik5">''Інформація про поточний пенсійний вік у різних країнах'', Консультаційна компанія "Стратегія Лайф" {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Стратегія лайф|ناونیشان=http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref><ref name="report4">''2009 Ageing Report: Economic and budgetary projections for the EU-27 Member States (2008–2060). Joint Report prepared by the European Commission (DG ECFIN) and the Economic Policy Committee (AWG)'', {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|ناونیشان=http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication14992_en.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111020001412/http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication14992_en.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}, p. 78.</ref><ref name="infos4">[http://parl.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/D8FD27CD446CB5DDC12573E800318FA1/$file/infos_027.pdf Kłos B., ''Wiek emerytalny kobiet i mężczyzn'', "infos", 7.02.2008] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100331010713/http://parl.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/D8FD27CD446CB5DDC12573E800318FA1/$file/infos_027.pdf|date=31 March 2010}}</ref> |- |{{flagicon|Israel}} ئیسرائیل |٦٧ |٦٢ |٢٠١١ | |<ref name="knesset">https://www.knesset.gov.il/spokesman/heb/Result.asp?HodID=9453.pdf{{dead link|date=May 2018 |bot=SheriffIsInTown |fix-attempted=yes}}</ref> |- |{{flagicon|Italy}} ئیتالیا | colspan="2" |٦٧ |٢٠٢١ |دەبێت بەلایەنی کەمەوە ٢٠ ساڵ خزمەتی ھەبێت. ئەوانەی کە خزمەتیان کردووە بەلایەنی کەمەوە ٣٨ ساڵ، ئەوا دەتوانن لە تەمەنی ٦٢ ساڵیدا خانەنشین ببن، ئەوانەی کە لانیکەم ٤١ ساڵ و ١٠ مانگ بەشدارییان کردووە (ژن)یان ٤٢ ساڵ و ١٠ مانگ (پیاو) دەتوانن خانەنشین بن بەبێ گوێدانە تەمەن. |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ecco come Funziona la Quota 100 [Guida]|ناونیشان=https://www.pensionioggi.it/dizionario/quota-100|وێبگە=www.pensionioggi.it}}</ref> |- |{{flagicon|Japan}} ژاپۆن |٦٤ |٦٢ |٢٠٢٢ |لەکاتێکدا حکوومەت لەگەڵ خۆپاراستن لە خانەنشینی پێشوەختە لە کاردایە، پێشبینی دەکرێت تەمەنەکە وردە وردە بەرزبێتەوە بۆ تەمەنی ٦٥ ساڵ تا ساڵی ٢٠٢٥.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Japan's elderly keep working well past retirement age|ناونیشان=https://www.independent.co.uk/news/business/news/japan-retirement-pension-elderly-work-employment-age-a6909166.html|وێبگە=[[Independent.co.uk]]}}</ref> |<ref name="etk.fi4"/><ref>[https://www.mhlw.go.jp/english/org/policy/dl/p36-37_1.pdf#page=22 The Point Of The Pension Plan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110323073026/https://www.mhlw.go.jp/english/org/policy/dl/p36-37_1.pdf#page=22 |date=٢٣ی ئازاری ٢٠١١ }}. Ministry of Health, Labour and Welfare Pension Bureau.</ref> |- |{{flagicon|Kazakhstan}} کازاخستان |٦٣ |٥٨ |٢٠١٥ |بڕیارە لە ساڵی ٢٠١٧ەوە تەمەنی خانەنشینی ژنان وردە وردە زیاد بکرێت و لە ساڵی ٢٠٢٧ بگاتە ٦٣ ساڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Egov.kz|ناونیشان=http://egov.kz/wps/portal/!ut/p/b0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfIjc7PyChKtUvKTS3NT80r0w_Wj9KNgPM8U_cgoQ2MDEDA0MAVJ5STmpZcmpqfqRxaV6hfk5lqUOyoqAgDuJERZ/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161218031239/http://egov.kz/wps/portal/!ut/p/b0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfIjc7PyChKtUvKTS3NT80r0w_Wj9KNgPM8U_cgoQ2MDEDA0MAVJ5STmpZcmpqfqRxaV6hfk5lqUOyoqAgDuJERZ|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> | |- |{{sort|کۆریای باکوور|{{flagicon|North Korea}} [[کۆریای باکوور]]}} |٦٠ |٥٥ |١٩٩٩ | |<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Lee Keum-soon|ناونیشان=http://repo.kinu.or.kr/bitstream/2015.oak/830/1/0000605363.pdf#page=250|سەردێڕ=White Paper on Human Rights in North Korea, 2005|نووسەر٢=Choi Eui-chul|نووسەر٣=Lim Soon-hee|نووسەر٤=Kim Soo-am|بڵاوکەرەوە=Korea Institute for National Unification|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٨٩-٨٤٧٩-٢٩٣-٤|شوێن=Seoul|پەڕەکان=٢٣١, ٢٤٧}}</ref> |- |{{sort|Korea, South|{{flagicon|South Korea}} [[کۆریای باشوور]]}} | colspan="2" |٦٠ |٢٠١٦ |ئەو خاوەنکارانەی زیاتر لە ٣٠٠ کارمەندیان ھەیە، پێویستە تەمەنی خانەنشینی بۆ ٦٠ ساڵ درێژ بکەنەوە، لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ەوە بۆ ھەموو خاوەنکارەکان لە سەرانسەری وڵاتدا ئیجباری دەبێت.<ref name="hankookilbo">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=한국일보: 오피니언: 2016 국민생활 이렇게 달라진다|ناونیشان=http://www.hankookilbo.com/v/57e47c3e093a450ba841dfff0ca0b5aa|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160817084149/http://www.hankookilbo.com/v/57e47c3e093a450ba841dfff0ca0b5aa|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=hankookilbo.com}}</ref> | |- |{{flagicon|Kyrgyzstan}} قیرغستان |٦٣ |٥٨ |٢٠١١ | |<ref name="vik6">''Інформація про поточний пенсійний вік у різних країнах'', Консультаційна компанія "Стратегія Лайф" {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Стратегія лайф|ناونیشان=http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> |- |{{flagicon|Latvia}} [[لاتڤیا]] | colspan="2" |٦٤ |٢٠٢١ |تەمەنەکە تا ساڵی ٢٠٢٥ دەبێتە ٦٥ ساڵ.<ref name="etk.fi5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Etk.fi - Avain asiantuntijan työeläketietoon|ناونیشان=http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=etk.fi}}</ref> |<ref name="etk.fi5"/> |- |{{flagicon|Libya}} لیبیا |٦٥ |٦٠ |٢٠١٧ | |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=HoR increases retirement age to 70 but pension can still be claimed at 65|newspaper=Libya Herald|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.libyaherald.com/2017/11/09/hor-increases-retirement-age-to-70/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> |- |{{flagicon|Liechtenstein}} [[لیختنشتاین]] | colspan="2" |٦٤ |٢٠٠٧ | |<ref name="infos5">[http://parl.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/D8FD27CD446CB5DDC12573E800318FA1/$file/infos_027.pdf Kłos B., ''Wiek emerytalny kobiet i mężczyzn'', "infos", 7.02.2008] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100331010713/http://parl.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/D8FD27CD446CB5DDC12573E800318FA1/$file/infos_027.pdf|date=31 March 2010}}</ref> |- |{{flagicon|Lithuania}} [[لیتوانیا]] |٦٤٫١٦٧ |٦٣٫٣٣٣ |٢٠٢١ |لە لیتوانیا تا ساڵی ٢٠٢٦ تەمەنی خانەنشینی بۆ ٦٥ ساڵ بۆ ژن و پیاو بەرز دەکرێتەوە.<ref name="etk.fi5"/> |<ref name="etk.fi5"/><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Milda|دوایین=Seputyte|سەردێڕ=Lithuania Raises Retirement Age to 65 to Help Narrow Budget Gap|newspaper=Bloomberg|شوێن=Vilnius|بڵاوکەرەوە=Bloomberg L.P.|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١١|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2011-06-09/lithuania-raises-retirement-age-to-65-to-help-narrow-budget-gap|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150402153218/http://www.bloomberg.com/news/articles/2011-06-09/lithuania-raises-retirement-age-to-65-to-help-narrow-budget-gap|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٥}}</ref> |- |{{flagicon|Luxembourg}} [[لۆکسمبۆرگ]] | colspan="2" |٦٥ |٢٠١١ | |<ref name="vik6"/> |- |{{flagicon|Malaysia}} [[مالیزیا]] | colspan="2" |٦٠ |٢٠١٣ |لە مالیزیا کۆنگرەی سەندیکاکانی فەرمانبەران لە خزمەتگوزارییە گشتی و مەدەنییەکان (Cuepacs) دەیەوێت حکوومەت بیر لە درێژکردنەوەی تەمەنی خانەنشینی فەرمانبەرانی حکومی لە ٦٠ ساڵەوە بۆ ٦٢ ساڵ بکاتەوە،<ref name="themalaysianinsider">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Cuepacs wants government to consider retirement age from 60 to 62 – Bernama - The Malaysian Insider|ناونیشان=http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/cuepacs-wants-government-to-consider-retirement-age-from-60-to-62-bernama|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150402092010/http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/cuepacs-wants-government-to-consider-retirement-age-from-60-to-62-bernama|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی نیسانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> بەڵام حکوومەت ھیچ پلانێکی دەستبەجێی نییە بۆ درێژکردنەوەی وەک تەمەنی خانەنشینی ئێستا بە گونجاو دادەنرێت.<ref name="therakyatpost">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Malaysia's retirement age stays at 60 - The Rakyat Post - The Rakyat Post|ناونیشان=http://www.therakyatpost.com/business/2015/03/09/malaysias-retirement-age-stays-at-60|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160527082625/http://www.therakyatpost.com/business/2015/03/09/malaysias-retirement-age-stays-at-60/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=therakyatpost.com}}</ref> |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Cheng|یەکەم=Dorothy|سەردێڕ=Bosses, workers welcome retirement at 60|newspaper=theSundaily|شوێن=Kuala Lumpur|بڵاوکەرەوە=Sun Media Corporation Sdn. Bhd.|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ناونیشان=http://www.thesundaily.my/news/756854|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150402172938/http://www.thesundaily.my/news/756854|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٥}}</ref> |- |{{flagicon|Malta}} ماڵتا | colspan="2" |٦٣ |٢٠٢١ |In Malta the retirement age is being increased gradually to 65 years by 2027.<ref name="etk.fi6">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Etk.fi - Avain asiantuntijan työeläketietoon|ناونیشان=http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=etk.fi}}</ref> |<ref name="etk.fi6"/> |- |{{flagicon|Mexico}} مەکسیکۆ | colspan="2" |٦٥ |٢٠١٥ |پێشبینی دەکرێت لە ساڵانی داھاتوودا تەمەنی خانەنشینی زیاد بکرێت. | |- |{{flagicon|Moldova}} [[مۆلدۆڤا]] |٦٣ |٦٠ |٢٠٢٢ |تەمەنی خانەنشینی بۆ ژنان ھەر ٦ مانگ جارێک زیاد دەکات تاوەکو لە ساڵی ٢٠٢٨دا دەگاتە ٦٣ ساڵ |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sociale|یەکەم=Casa Națională de Asigurări|سەردێڕ=Pensie pentru limită de vârstă /|ناونیشان=http://cnas.md/tabview.php?l=ro&idc=534&t=/Pensii/Pensie-pentru-limita-de-virsta|وێبگە=cnas.md|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221012213849/http://cnas.md/tabview.php?l=ro&idc=534&t=/Pensii/Pensie-pentru-limita-de-virsta|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- |{{flagicon|Montenegro}} [[مۆنتینیگرۆ]] |٦٦ |٦٤ |٢٠٢٢ | |<ref name="vik7">''Інформація про поточний пенсійний вік у різних країнах'', Консультаційна компанія "Стратегія Лайф" {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Стратегія лайф|ناونیشان=http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> |- |{{flagicon|Morocco}} [[مەغریب]] | colspan="2" |٦٣ |٢٠١٤ |عەبدولئیلاھ بنکیران لە ساڵی ٢٠١٥ەوە تەمەنی خانەنشینی بۆ ٦٣ ساڵ بەرزکردەوە. | |- |{{flagicon|Namibia}} [[نامیبیا]] | colspan="2" |٦٠ |٢٠١٥ |تەمەنی خانەنشینی پێشوەختە بۆ فەرمانبەرانی حکومی ٥٥ ساڵە، بەڵام بۆ ٥٠ ساڵ کەم دەکرێتەوە (لە ساڵی ٢٠١٦). |<ref>[http://www.gipf.com.na/about/Pages/pension.aspx ''Pension Benefits.'' GIPF.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160208094413/http://www.gipf.com.na/about/Pages/pension.aspx|date=8 February 2016}} Retrieved on 8 February 2016</ref><ref name="namibian">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=Govt probes early retirement age.|ناونیشان=http://www.namibian.com.na/index.php?page=read&id=36877|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|journal=The Namibian|بڵاوکەرەوە=namibian.com.na|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160213190955/http://www.namibian.com.na/index.php?page=read&id=36877|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> |- |{{flagicon|Nepal}} [[نیپال|نیپاڵ]] | colspan="2" |٦٥ |٢٠٢١ | | |- |{{nowrap|{{sort|Netherlands, The|{{flagicon|Netherlands}} [[ھۆڵەندا]]}}}} | colspan="2" |٦٨ |٢٠١٨ | |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=FFP|سەردێڕ=Pensioenrichtleeftijd naar 68 jaar|ناونیشان=https://ffp.nl/consument/life-events/pensioen/pensioenrichtleeftijd-naar-68-jaar/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171230172312/https://ffp.nl/consument/life-events/pensioen/pensioenrichtleeftijd-naar-68-jaar/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ئیش=ffp.nl|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wanneer bereikt u de AOW-leeftijd?|ناونیشان=https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/prive/werk_en_inkomen/pensioen_en_andere_uitkeringen/wanneer_bereikt_u_de_aow_leeftijd/wanneer_bereikt_u_de_aow_leeftijd|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ئیش=Belastingdienst.nl}}</ref> |- |{{flagicon|New Zealand}} نیووزیلاند | colspan="2" |٦٥ |٢٠١٩ | |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Ministry of Social Development|سەردێڕ=New Zealand Superannuation|ناونیشان=https://www.workandincome.govt.nz/products/a-z-benefits/nz-superannuation.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئابی ٢٠١٩|ئیش=workandincome.govt.nz}}</ref> |- |{{nowrap|{{flagicon|North Macedonia}} [[مەقدوونیای باکوور]]}} |٦٤ |٦٢ |٢٠١١ | |<ref name="vik7"/> |- |{{flagicon|Norway}} [[نەرویژ]] | colspan="2" |٦٧ |٢٠١٨ |لە ئێستادا تەمەنی خانەنشینی گشتی بۆ تەمەنی ٦٧ ساڵ دانراوە، بەڵام بە لەبەرچاوگرتنی خزمەتەکانی خانەنشینی گونجاو، دەتوانرێت لە تەمەنی ٦٢ ساڵیدا خانەنشین بکرێت. تا تاکێک زیاتر خانەنشینی دوابخات، دابینکردنی مووچەی خانەنشینی حکوومەت زیاتر دەبێت. |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.nav.no/en/Home/Benefits+and+services/Relatert+informasjon/retirement-pension-for-those-born-in-and-after-1963|سەردێڕ=Retirement pension for those born in and after 1963 - www.nav.no|ئیش=NAV|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠١٨|زمان=en|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180324103319/https://www.nav.no/en/Home/Benefits+and+services/Relatert+informasjon/retirement-pension-for-those-born-in-and-after-1963|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref> |- |{{flagicon|Oman}} عومان | colspan="2" |٦٥ |٢٠١٣ |تەمەنی ٦٠ ساڵە ئەگەر لە پیشەی مەترسیدار یان ناتەندروستدا بێت. | |- |{{flagicon|Pakistan}} پاکستان | colspan="2" |٦٠ |٢٠١٢ | |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Page Not Found|ناونیشان=http://archive.thepeninsulaqatar.com/component/content/article/347-pakistan-sub-continent/99963.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150427124641/http://archive.thepeninsulaqatar.com/component/content/article/347-pakistan-sub-continent/99963.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠١٥|ئیش=thepeninsulaqatar.com|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> |- |{{flagicon|Peru}} پێرو | colspan="2" |٦٠ |٢٠١٨ | | |- |{{flagicon|Philippines}} فلیپین | colspan="2" |٦٠ |١٩٩٠ |تەمەنی خانەنشینی بۆ فەرمانبەرێک بەندە بە گرێبەستی دامەزراندنەوە. لە کاتی خانەنشین بوونی پێویستە بەپێی ڕێکەوتن یان گرێبەستی خاوەنکار و فەرمانبەر، یارمەتییەکانی بدرێت بە فەرمانبەری خانەنشین. بەڵام ئەگەر پلانی خانەنشینی یان ڕێکەوتنێکی ھەبوو بۆ فەرمانبەرەکە نەبێت، ئەوا دەتوانێت لە تەمەنی ٦٠ ساڵیدا خانەنشین بێت، بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە بۆ ماوەی ٥ ساڵ خزمەت بە خاوەنکار کردووە، و مووچەی خانەنشینی بەلایەنی کەمەوە نیوەی پێدەدرێت مووچەی مانگێک بۆ ھەر ساڵێکی خزمەت (٦ مانگی کارکردن کە دەدرێت بە ١ ساڵێکی تەواو بۆ مووچەی خانەنشینی دادەنرێت). |<ref name="Labor Code">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Philippines|ناونیشان=http://www.dole.gov.ph/labor_codes.php|سەردێڕ=Labor Code of the Philippines: as amended with implementing rules and regulations|بڵاوکەرەوە=Department of Labor and Employment|ساڵ=١٩٩٠|شوێن=Manila|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120117024015/http://www.dole.gov.ph/labor_codes.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gobierno del Perú|ناونیشان=http://www2.congreso.gob.pe/sicr/tradocestproc/clproley2001.nsf/pley/459B5325BA7A9B0D05256D25005DA016?opendocument|وێبگە=GobPerú}}</ref> |- |{{flagicon|Poland}} پۆڵەندا |٦٥ |٦٠ |٢٠١٦ | |<ref name="etk.fi7">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Etk.fi - Avain asiantuntijan työeläketietoon|ناونیشان=http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=etk.fi}}</ref> |- |{{flagicon|Portugal}} پورتوگال | colspan="2" |٦٦٫٥ |٢٠٢١ | |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Secretária de Estado da Segurança Social, Cláudia Sofia de Almeida Gaspar Joaquim|سەردێڕ=Portaria n. º 99/2017|ناونیشان=https://dre.pt/web/guest/pesquisa/-/search/106566471/details/maximized|ئیش=Diário da República}}</ref><ref name="etk.fi7"/> |- |{{flagicon|Romania}} ڕۆمانیا |٦٥ |٦١٫٧٥ |٢٠١٩ |تەمەنی ژنان وردە وردە زیاد دەکرێت. تا ساڵی ٢٠٣٠ دەگاتە ٦٣.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Casa Judeteana de Pensii Arad|ناونیشان=http://www.cjpensiiarad.ro/pensii6.php|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180331104748/http://www.cjpensiiarad.ro/pensii6.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=www.cjpensiiarad.ro}}</ref> |<ref name="cjpensiiarad.ro">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Casa Judeteana de Pensii Arad|ناونیشان=http://www.cjpensiiarad.ro/pensii6.php|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160805074556/http://www.cjpensiiarad.ro/pensii6.php|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=cjpensiiarad.ro}}</ref><ref name="etk.fi7"/> |- |{{flagicon|Russia}} ڕووسیا |٦١٫٥ |٥٦٫٥ |٢٠٢١ |لە ساڵی ٢٠١٩ەوە تەمەنی خانەنشینی بۆ پیاوان (ژن) وردە وردە لە ٦٠ (٥٥) ساڵەوە بۆ ٦٥ (٦٠) ساڵ تا ساڵی ٢٠٢٨ بەرز دەبێتەوە؛ سەرەتا مەبەست لێی بەرزکردنەوەی تەمەنی ژنان بوو بۆ ٦٣ ساڵ بەڵام دواتر پلانەکە نەرمکرا. |<ref name="bbcsoftening">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئابی ٢٠١٨|سەردێڕ=Russia's Putin softens pension reforms after outcry|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-45342721|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=[[بی بی سی|BBC]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://themoscowtimes.com/news/russian-duma-moves-hike-retirement-age-amid-popular-opposition-62299|سەردێڕ=Russian Duma Moves to Hike Retirement Age Amid Popular Opposition|ئیش=themoscowtimes.com|ڕێکەوت=١٩ی تەممووزی ٢٠١٨}}</ref> |- |{{flagicon|Saudi Arabia}} عەرەبەستانی سعوودی | colspan="2" |٦٠ |٢٠١٤ |لە سعودیە تەمەنی خانەنشینی لەسەر بنەمای [https://www.arabnews.com/news/566256 ساڵنامەی ھیجیری] (مانگی) دادەنرێت. |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=P.K.|دوایین=Abdul Ghafour|ناونیشان=http://www.arabnews.com/news/566256|سەردێڕ=62 to be the age of retirement|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠١٤|newspaper=Arab News|شوێن=Jeddah|بڵاوکەرەوە=Saudi Research & Publishing Company|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150119003135/http://www.arabnews.com/news/566256|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> |- |{{flagicon|Serbia}} سڕبیا |٦٥ |٦٠ |٢٠١١ | |<ref name="vik8">''Інформація про поточний пенсійний вік у різних країнах'', Консультаційна компанія "Стратегія Лайф" {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Стратегія лайф|ناونیشان=http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> |- |{{flagicon|Singapore}} سینگاپوور | colspan="2" |٦٢–٦٥ |٢٠١٢ |لە سەنگافورە، یاسای تەمەنی خانەنشینی (RAA) بە یاسای خانەنشینی و دووبارە دامەزراندنەوە (RRA) لە ساڵی ٢٠١٢ گۆڕدراوە. بەپێی یاسای RRA، کەمترین تەمەنی خانەنشینی یاسایی ھێشتا ٦٢ ساڵە، بەڵام ئێستا خاوەنکارەکان پێویستە دووبارە دامەزراندنەوە پێشکەش بکەن بۆ ئەو کارمەندانەی کە شایستەن کە تەمەنیان ٦٢ ساڵ دەبێت، تا تەمەنی ٦٥ ساڵ. ئەم پڕۆژە یاسایە وردە وردە تەمەنی خانەنشینی و دووبارە دامەزراندنەوە بۆ کارمەندانی سەنگاپورە بۆ تەمەنی ٦٥ و ٧٠ ساڵ زیاد دەکات. تا ساڵی ٢٠٣٠ تەمەنی خانەنشینی بۆ ٦٥ ساڵ و تەمەنی دووبارە دامەزراندنەوە بۆ ٧٠ ساڵ بەرز دەکرێتەوە، ئەمەش بە ڕێبازێکی ھەنگاو بە ھەنگاو. |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Retirement and re-employment ages in Singapore will be raised to 65 and 70|ناونیشان=https://www.straitstimes.com/singapore/politics/retirement-and-re-employment-ages-will-be-raised-to-65-and-70}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Ministry of Manpower|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠١٥|سەردێڕ=Retirement and Re-employment Act|ناونیشان=http://www.mom.gov.sg/employment-practices/employment-rights-conditions/retirement/Pages/retirement.aspx|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150315232457/http://www.mom.gov.sg/employment-practices/employment-rights-conditions/retirement/Pages/retirement.aspx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Government of Singapore|شوێن=Singapore}}</ref> |- |{{flagicon|Slovakia}} سلۆڤاکیا | colspan="2" |٦٢ |٢٠١٧ |لە سلۆڤاکیا تەمەنی خانەنشینی بۆ ژنان بەندە بە ژمارەی منداڵان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Slovakia - Employment, Social Affairs & Inclusion - European Commission|ناونیشان=https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1127&intPageId=4767&langId=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=ec.europa.eu}}</ref> تەمەنی خانەنشینی بۆ ژن و پیاو لە ساڵی ٢٠١٧دا لە ٦٢ ساڵدا یەکسان دەکرێت، تەمەنی خانەنشینی تا مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ یەکسانە بە ٦٣ ساڵە بەپێی مەرجەکان.<ref name="etk.fi8">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Etk.fi - Avain asiantuntijan työeläketietoon|ناونیشان=http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=etk.fi}}</ref> |<ref name="report5">''2009 Ageing Report: Economic and budgetary projections for the EU-27 Member States (2008–2060). Joint Report prepared by the European Commission (DG ECFIN) and the Economic Policy Committee (AWG)'', {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Archived copy|ناونیشان=http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication14992_en.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111020001412/http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication14992_en.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}, p. 78.</ref> |- |{{flagicon|Slovenia}} سلۆڤێنیا | colspan="2" |٦٥ |٢٠٢١ | |<ref name="etk.fi8"/> |- |{{flagicon|Spain}} ئیسپانیا | colspan="2" |٦٦ |٢٠٢١ |تەمەنەکە تا ساڵی ٢٠٢٧ دەبێتە ٦٧ ساڵ.<ref name="etk.fi8"/> |<ref name="vik8"/><ref name="report5"/> |- |{{flagicon|Sri Lanka}} سریلانکا | colspan="2" |٥٥ |٢٠١٤ | |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Pros and cons of extending the retirement age - Daily Mirror - Sri Lanka Latest Breaking News and Headline|ناونیشان=http://www.dailymirror.lk/41284/pros-and-cons-of-extending-the-retirement-age/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170226160811/http://www.dailymirror.lk/41284/pros-and-cons-of-extending-the-retirement-age/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Daily Mirror (Sri Lanka)|زمان=en}}</ref> |- |{{flagicon|Sweden}} سوێد | colspan="2" |٦٥ |٢٠٢١ | |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|سەردێڕ=Jak wygląda wiek emerytalny w Europie?|ناونیشان=https://businessinsider.com.pl/twoje-pieniadze/emerytury/jak-wyglada-wiek-emerytalny-w-europie/0f8xx61}}</ref><ref name="etk.fi8"/> |- |{{flagicon|Switzerland}} سویس |٦٥ |٦٤ |٢٠٢١ | |<ref name="etk.fi8"/> |- |{{flagicon|Taiwan}} تایوان | colspan="2" |٦٦ |٢٠١٥ |لە تایوان بڕیارە تەمەنی خانەنشینی وردە وردە زیاد بکرێت و تا ساڵی ٢٠٢٨ بگاتە ٦٨ ساڵ.<ref name="etk.fi8"/> |<ref name="vik8"/><ref name="report5"/><ref name="infos6">[http://parl.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/D8FD27CD446CB5DDC12573E800318FA1/$file/infos_027.pdf Kłos B., ''Wiek emerytalny kobiet i mężczyzn'', "infos", 7.02.2008] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100331010713/http://parl.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/D8FD27CD446CB5DDC12573E800318FA1/$file/infos_027.pdf|date=31 March 2010}}</ref> |- |{{flagicon|Tajikistan}} تاجیکستان |٦٣ |٥٨ |٢٠١١ | |<ref name="vik9">''Інформація про поточний пенсійний вік у різних країнах'', Консультаційна компанія "Стратегія Лайф" {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Стратегія лайф|ناونیشان=http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> |- |{{flagicon|Thailand}} تایلەند | colspan="2" |٦٠ |٢٠١٥ |جگە لە سەرۆکی زانکۆ، ھەموو کەسێک دەتوانێت لە ٦٠ ساڵ زیاتر کار بکات | |- |{{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ترینیداد و تۆباگۆ]] | colspan="2" |٦٠–٦٥ |٢٠١٥ | |<ref>''The National Insurance Board of Trinidad and Tobago'' {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Retirement Benefit|ناونیشان=http://www.nibtt.net/benefits_09/ben_retirement.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150711105003/http://www.nibtt.net/benefits_09/ben_retirement.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٥}}</ref> |- |{{flagicon|Tunisia}} تونس | colspan="2" |٦٢–٦٥ |٢٠١٩ | | |- |{{flagicon|Turkmenistan}} تورکمانستان |٦٢ |٥٧ |٢٠١١ | |<ref name="vik9"/> |- |{{flagicon|Turkey}} تورکیا |٦٠ |٥٨ |٢٠١٤ |تەمەنی خانەنشینی لە ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە وردە وردە زیادی کرد، لە ٤٤ بۆ پیاوان و ٣٨ بۆ ژنان. تەمەنی ئێستا بۆ ٦٥ ساڵ بۆ ھەردوو ڕەگەز تا ساڵی ٢٠٤٨ زیاد دەکات. سەرەڕای ئەوەش، ڕۆژە جیاوازەکانی خزمەتگوزاری پێویستە، کە لە ئێستادا ٧٠٠٠ ڕۆژە. تا ساڵی ٢٠٤٨ دەبێتە ٧٢٠٠ ڕۆژ (٢٠ ساڵ)، مرۆڤ پابەندە بە یاساکانی ئەو ڕۆژەی کە دەستی بە کارکردن کردووە. |<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=1800, 3600 ve 4500 günden emekli olma tarihleri araştırılıyor!|ناونیشان=https://www.takvim.com.tr/sgk/2020/06/14/1800-3600-ve-4500-gunden-emekli-olma-tarihleri-arastiriliyor|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ئیش=takvim.com.tr|زمان=tr}}</ref> |- |{{flagicon|Ukraine}} ئوکراینا | colspan="2" |٦٠ |٢٠٢١ | |<ref name="vik9"/><ref name="voxukraine">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Ukraine Needs a Smaller and More Humane State – VoxUkraine|ناونیشان=http://voxukraine.org/2015/06/09/ukraine-needs-a-smaller-and-more-humane-state/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160514123236/http://voxukraine.org/2015/06/09/ukraine-needs-a-smaller-and-more-humane-state/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=voxukraine.org}}</ref> |- |{{flagicon|United Arab Emirates}} [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] | colspan="2" |٦٥ |٢٠١٠ |لە میرنشینی یەکگرتووی عەرەبی تەمەنی خانەنشینی ئیجباری لە ساڵی ٢٠١٠ لە ٦٠ ساڵەوە بۆ ٦٥ ساڵ بەرزکرایەوە، ئەمەش وای کرد ئیمارات ھێزی کاری لێھاتوو و پێویستی وڵات بۆ ماوەیەکی زیاتر بۆ پڕۆژە سەرەکییەکانی بیناسازی بھێڵێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Limited|یەکەم=Expat Info Desk International|سەردێڕ=Expat Retirement Age in UAE Raised From 60 to 65: Expat News: Expat Info Desk|ناونیشان=http://www.expatinfodesk.com/news/2011/01/03/expat-retirement-age-in-uae-raised-from-60-to-65/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160715075229/http://www.expatinfodesk.com/news/2011/01/03/expat-retirement-age-in-uae-raised-from-60-to-65/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=www.expatinfodesk.com}}</ref> | |- |{{flagicon|United Kingdom}} [[شانشینی یەکگرتوو]] | colspan="2" |٦٦ |٢٠١٩ |تەمەنی خانەنشینی لە ساڵی ٢٠١٨دا یەکسان بوو بە ٦٥ ساڵ، لە ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ بۆ ٦٦ ساڵ بەرزبووەوە، و تا ساڵی ٢٠٢٨ بۆ ٦٧ ساڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=Check your State Pension age - nidirect|ناونیشان=https://www.nidirect.gov.uk/articles/check-your-state-pension-age|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180330095306/https://www.nidirect.gov.uk/articles/check-your-state-pension-age|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=nidirect.gov.uk}}</ref> و تا ساڵی ٢٠٣٧ بۆ ٦٨ ساڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Proposed new timetable for State Pension age increases|ناونیشان=https://www.gov.uk/government/news/proposed-new-timetable-for-state-pension-age-increases|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180223111415/https://www.gov.uk/government/news/proposed-new-timetable-for-state-pension-age-increases|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=www.gov.uk}}</ref> | |- |{{flagicon|United States}} [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | colspan="2" |٦٢–٦٦٫٦٧ |٢٠١٨ |خانەنشینەکان شایستەی وەرگرتنی پارەی کەمکردنەوەی ئاسایشی کۆمەڵایەتین لە تەمەنی ٦٢ ساڵیدا. ئەو کەسانەی تەمەنیان ٦٥ ساڵ و سەرووترە مافی وەرگرتنی ھەندێک یارمەتی بێبەرامبەری خزمەتگوازاری پزشکیان (دابینکردنی دەوا و دەرمان بۆ خەڵکی بەتەمەن داچوو) ھەیە ئەگەر لانیکەم بۆ ماوەی ١٠ ساڵ باجی خزمەتگوازاری پزشکیان داوە. بڕیارە تا ساڵی ٢٠٢٣ تەمەنی تەواوی خانەنشینی وردە وردە زیاد بکرێت و بۆ ھەموو کەسێک کە لە ساڵی ١٩٦٠ یان دواتر لەدایک بووە دەبێتە ٦٧ ساڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Benefits Planner: Retirement &#124; Retirement Age and Benefit Reduction &#124; SSA|ناونیشان=http://www.ssa.gov/retire2/agereduction.htm}}</ref><ref name="etk.fi9">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Etk.fi - Avain asiantuntijan työeläketietoon|ناونیشان=http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=etk.fi}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Emily Brandon|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=Social Security Begins to Increase the Retirement Age|ناونیشان=https://money.usnews.com/money/retirement/social-security/articles/2017-02-13/social-security-begins-to-increase-the-retirement-age|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨|وێبگە=www.money.usnews.com}}</ref> |<ref name="etk.fi9"/> |- |{{flagicon|Uruguay}} ئوروگوای | colspan="2" |٦٠ |٢٠٠٩ | | |- |{{flagicon|Uzbekistan}} ئۆزبەکستان |٦٠ |٥٥ |٢٠١١ |تەمەنی ٦٠ ساڵ بێت و ٣٠ ساڵی خزمەتی کارکردنی ھەبێت بەلایەنی کەمەوە(١٩٩٥)، یان تەمەنی ٦٥ ساڵ و ٢٥ ساڵی خزمەتی کارکردن بۆ ٧٠ ساڵ لە تەمەن و ١٥ ساڵی خزمەتی کارکردن (٢٠٠٩). |<ref name="vik10">''Інформація про поточний пенсійний вік у різних країнах'', Консультаційна компанія "Стратегія Лайф" {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Стратегія лайф|ناونیشان=http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی نیسانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> |- |{{flagicon|Venezuela}} ڤێنیزوێلا |٦٠ |٥٥ |٢٠١٥ | |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=sociales|یەکەم=instituto venezolano de los seguros|سەردێڕ=Pension por Vejez - IVSS Instituto Venezolano de los Seguros Sociales - La Seguridad Social es tu Derecho|ناونیشان=http://www.ivss.gov.ve/contenido/Pension-por-Vejez|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180417190758/http://www.ivss.gov.ve/contenido/Pension-por-Vejez|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئایاری ٢٠١٨|وێبگە=www.ivss.gov.ve}}</ref> |- |{{flagicon|Vietnam}} ڤیێتنام |٦٠٫٥ |٥٥٫٦٧ |٢٠٢٢ |تەمەنی خانەنشینی وردە وردە بەرز دەبێتەوە بۆ ٦٢ ساڵ بۆ پیاوان تا ساڵی ٢٠٢٨ و ٦٠ ساڵ بۆ ژنان تا ساڵی ٢٠٣٥. لە ساڵی ٢٠٢١ تەمەنی خانەنشینی دەبێت بە شەست پۆینت بیست و پێنج (تەمەن ٦٠ ساڵ و ٣ مانگ) بۆ پیاوان و ٥٠٫٣٣ (تەمەن ٥٠ ساڵ و ٤ مانگ) بۆ ژنان، ئەو تەمەنە ساڵانە ٣ مانگ زیاد دەکرێت بۆ پیاوان و ٤ مانگ بۆ ژنان. |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bộ Luật lao động 2019 số 45/2019/QH14|ناونیشان=https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Lao-dong-Tien-luong/Bo-Luat-lao-dong-2019-333670.aspx|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=thuvienphapluat.vn|زمان=vi}}</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}}{{تووڵی دەروازە|مافەکانی مرۆڤ|یاسا}} {{پۆلی کۆمنز|Retirement age}} [[پۆل:تەمەن و کۆمەڵگە]] bjvm8m7thc8w4rh4af8mdo8dpg7pbkt 1 219999 1582096 1323342 2026-05-08T07:25:48Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582096 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١٨ بەستەری دەرەکیی [[تەمەنی خانەنشینبوون]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1002852 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181225141709/http://www.mintrabajo.gov.co/preguntas-frecuentes/pensiones/colpensiones.html بۆ http://www.mintrabajo.gov.co/preguntas-frecuentes/pensiones/colpensiones.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180509195312/https://portal.gov.cz/app/zakony/download?idBiblio=43085&nr=155~2F1995~20Sb.&ft=txt بۆ https://portal.gov.cz/app/zakony/download?idBiblio=43085&nr=155~2F1995~20Sb.&ft=txt زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181225141622/https://www.pensionikeskus.ee/?id=696 بۆ http://www.pensionikeskus.ee/?id=696 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150402092010/http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/cuepacs-wants-government-to-consider-retirement-age-from-60-to-62-bernama بۆ http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/cuepacs-wants-government-to-consider-retirement-age-from-60-to-62-bernama زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160527082625/http://www.therakyatpost.com/business/2015/03/09/malaysias-retirement-age-stays-at-60/ بۆ http://www.therakyatpost.com/business/2015/03/09/malaysias-retirement-age-stays-at-60 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20181225141649/https://www.thesundaily.my/news/756854%20 بۆ http://www.thesundaily.my/news/756854 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150427124641/http://archive.thepeninsulaqatar.com/component/content/article/347-pakistan-sub-continent/99963.html بۆ http://archive.thepeninsulaqatar.com/component/content/article/347-pakistan-sub-continent/99963.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20160514123236/http://voxukraine.org/2015/06/09/ukraine-needs-a-smaller-and-more-humane-state/ بۆ http://voxukraine.org/2015/06/09/ukraine-needs-a-smaller-and-more-humane-state/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120426022135/http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٤:١٣، ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەمەنی خانەنشینبوون]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1006039 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170930181010/http://www.islandsun.com/retirement-age-65-enforced-public-private-sectors/ بۆ http://www.islandsun.com/retirement-age-65-enforced-public-private-sectors/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٢٢:٤٣، ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەمەنی خانەنشینبوون]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1038850 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171230172312/https://ffp.nl/consument/life-events/pensioen/pensioenrichtleeftijd-naar-68-jaar/ بۆ https://ffp.nl/consument/life-events/pensioen/pensioenrichtleeftijd-naar-68-jaar/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٤:٥٩، ٨ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەمەنی خانەنشینبوون]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1075961 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221103150157/http://vestnikkavkaza.net/news/Azerbaijan-increases-retirement-age-to-65-years.html بۆ http://vestnikkavkaza.net/news/Azerbaijan-increases-retirement-age-to-65-years.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٤:٣٥، ١٥ی ئایاری ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەمەنی خانەنشینبوون]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1117570 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20180417190758/http://www.ivss.gov.ve/contenido/Pension-por-Vejez بۆ http://www.ivss.gov.ve/contenido/Pension-por-Vejez زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٢:٤٣، ٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەمەنی خانەنشینبوون]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1182043 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171030090251/http://www.cssz.cz/en/pension-insurance/old-age-pension.htm بۆ http://www.cssz.cz/en/pension-insurance/old-age-pension.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٢:٢٣، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەمەنی خانەنشینبوون]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1187564 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221103150204/https://www.sfpd.fgov.be/nl/pensioenleeftijd/wanneer بۆ https://www.sfpd.fgov.be/nl/pensioenleeftijd/wanneer زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٥:٠٧، ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەمەنی خانەنشینبوون]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1218883 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221012213849/http://cnas.md/tabview.php?l=ro&idc=534&t=/Pensii/Pensie-pentru-limita-de-virsta بۆ http://cnas.md/tabview.php?l=ro&idc=534&t=/Pensii/Pensie-pentru-limita-de-virsta زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٨:١٧، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣٧ بەستەری دەرەکیی [[تەمەنی خانەنشینبوون]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323341 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170420234740/http://www.anses.gob.ar/prestacion/jubilacion-ordinaria-o-prestacion-por-vejez-171 بۆ http://www.anses.gob.ar/prestacion/jubilacion-ordinaria-o-prestacion-por-vejez-171 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages بۆ http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221103150157/http://vestnikkavkaza.net/news/Azerbaijan-increases-retirement-age-to-65-years.html بۆ http://vestnikkavkaza.net/news/Azerbaijan-increases-retirement-age-to-65-years.html زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221103150204/https://www.sfpd.fgov.be/nl/pensioenleeftijd/wanneer بۆ https://www.sfpd.fgov.be/nl/pensioenleeftijd/wanneer زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.islandsun.com/retirement-age-65-enforced-public-private-sectors/ *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150723125754/http://www.servicecanada.gc.ca/eng/services/pensions/cpp/retirement/ بۆ http://www.servicecanada.gc.ca/eng/services/pensions/cpp/retirement/ زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.mintrabajo.gov.co/preguntas-frecuentes/pensiones/colpensiones.html *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.cssz.cz/en/pension-insurance/old-age-pension.htm *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://portal.gov.cz/app/zakony/download?idBiblio=43085&nr=155~2F1995~20Sb.&ft=txt *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages بۆ http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.pensionikeskus.ee/?id=696 *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages بۆ http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages بۆ http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages بۆ http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/cuepacs-wants-government-to-consider-retirement-age-from-60-to-62-bernama *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.therakyatpost.com/business/2015/03/09/malaysias-retirement-age-stays-at-60 *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.thesundaily.my/news/756854 *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages بۆ http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20221012213849/http://cnas.md/tabview.php?l=ro&idc=534&t=/Pensii/Pensie-pentru-limita-de-virsta بۆ http://cnas.md/tabview.php?l=ro&idc=534&t=/Pensii/Pensie-pentru-limita-de-virsta زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ https://ffp.nl/consument/life-events/pensioen/pensioenrichtleeftijd-naar-68-jaar/ *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://archive.thepeninsulaqatar.com/component/content/article/347-pakistan-sub-continent/99963.html *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20120117024015/http://www.dole.gov.ph/labor_codes.php بۆ http://www.dole.gov.ph/labor_codes.php زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages بۆ http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages بۆ http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://voxukraine.org/2015/06/09/ukraine-needs-a-smaller-and-more-humane-state/ *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20150924002828/http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages بۆ http://www.etk.fi/fi/service/retirement_ages/1601/retirement_ages زیاد کرا *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://strategy-life.com.ua/articles_detailed.php?id=32 *شێواز و فۆرماتی بەکارھێنان ڕاستکرایەوە بۆ http://www.ivss.gov.ve/contenido/Pension-por-Vejez تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٠٣، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەمەنی خانەنشینبوون]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582095 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20110323073026/https://www.mhlw.go.jp/english/org/policy/dl/p36-37_1.pdf بۆ https://www.mhlw.go.jp/english/org/policy/dl/p36-37_1.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:٢٥، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 9ktzrxdkci4n36x5i92ptd8uh5jhdwg 1 226319 1582115 1377922 2026-05-08T09:02:42Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582115 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جولیان ناگڵیسمان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1030333 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200311135826/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1240370/nagelsmann-praises-rb-leipzig-for-sticking-to-style-in-tottenham-win/ بۆ https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1240370/nagelsmann-praises-rb-leipzig-for-sticking-to-style-in-tottenham-win/ زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٥:٢٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جولیان ناگڵیسمان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1197184 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210118223031/https://www.spielergewerkschaft.de/de/Aktionen/VDV11.htm بۆ http://www.spielergewerkschaft.de/de/Aktionen/VDV11.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١١:٥١، ٧ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جولیان ناگڵیسمان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1220170 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211219164743/https://www.internationalchampionscup.com/the-bosses-julian-nagelsmann-the-managerial-prodigy-leading-rb-leipzigs-revolution بۆ https://www.internationalchampionscup.com/the-bosses-julian-nagelsmann-the-managerial-prodigy-leading-rb-leipzigs-revolution زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٥:٤٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٣ بەستەری دەرەکیی [[جولیان ناگڵیسمان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1323485 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20211219164743/https://www.internationalchampionscup.com/the-bosses-julian-nagelsmann-the-managerial-prodigy-leading-rb-leipzigs-revolution بۆ https://www.internationalchampionscup.com/the-bosses-julian-nagelsmann-the-managerial-prodigy-leading-rb-leipzigs-revolution زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200311135826/https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1240370/nagelsmann-praises-rb-leipzig-for-sticking-to-style-in-tottenham-win/ بۆ https://www.foxsportsasia.com/football/champions-league/1240370/nagelsmann-praises-rb-leipzig-for-sticking-to-style-in-tottenham-win/ زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210118223031/https://www.spielergewerkschaft.de/de/Aktionen/VDV11.htm بۆ http://www.spielergewerkschaft.de/de/Aktionen/VDV11.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٤:٢٦، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[جولیان ناگڵیسمان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1377921 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210427085408/https://www.dierotenbullen.com/en/news/articles/2020-21-season/Julian-Nagelsmann-departure.html بۆ https://www.dierotenbullen.com/en/news/articles/2020-21-season/Julian-Nagelsmann-departure.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٦:١٣، ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ٢ بەستەری دەرەکیی [[جولیان ناگڵیسمان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582114 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210522195546/https://www.dw.com/en/borussia-dortmund-teach-rb-leipzigs-nagelsmann-a-lesson-in-german-cup-triumph/a-57514286-0 بۆ https://www.dw.com/en/borussia-dortmund-teach-rb-leipzigs-nagelsmann-a-lesson-in-german-cup-triumph/a-57514286-0 زیاد کرا *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20210522195546/https://www.dw.com/en/borussia-dortmund-teach-rb-leipzigs-nagelsmann-a-lesson-in-german-cup-triumph/a-57514286-0 بۆ https://www.dw.com/en/borussia-dortmund-teach-rb-leipzigs-nagelsmann-a-lesson-in-german-cup-triumph/a-57514286-0 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٩:٠٢، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) r274legps8vowgma7qak0uu8zgwdlv6 0 227111 1581976 1398876 2026-05-07T16:12:16Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1581976 wikitext text/x-wiki {{Infobox earthquake | name = بوومەلەرزەی ٢٠٢٣ی تورکیا و سووریا | image = Turkey-Syria Earthquake Montage.jpg | caption = '''بە ئاڕاستەی کاتژمێر لە چەپەوە:''' [[دیلۆک]]، [[سەمسوور]]، [[قەڵای دیلۆک]]، [[ئامەد]]، [[پارێزگای خەتای|خەتای]]، خەتای | map = {{OSM Location map | coord = {{coord|37.5|37.032}} | zoom = 4 | width = 260 | height = 150 | caption = The epicenter of the mainshock | label = | float = center | label-pos = | mark = Bullseye1.svg | mark-size = 70 | mark-coord = {{coord|37.166|37.042}} | mark-description =M7.8 }} | timestamp = {{قت|٢٠٢٣-٠٢-٠٦ ٠١:١٧:٣٥}} | isc-event = 625613033 | anss-url = us6000jllz | local-date = {{Start date|٢٠٢٣|٠٢|٠٦}} | local-time = ٠٤:١٧ی بەرەبەیان{{ھن}}(بە [[کات لە تورکیا|کاتی تورکیا]]) | duration = | magnitude = {{M|ww|link=y}} ٧٫٨ ([[ڕێکخراوەی زەویناسیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|زەویناسیی ئەمریکا]])<ref name="anss7.8"/>{{ھن}} {{M|w|link=y}} ٧٫٧ ([[ڕەوانگەی کەندیلی]])<ref name="kandilli1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/son-dakika-kandilli-rasathanesi-depremi-77-olarak-revize-etti-2048733|سەردێڕ=Kandilli Rasathanesi depremi 7.7 olarak revize etti |trans-title=Kandilli Observatory has revised the earthquake to 7.7|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٣|زمان=Turkish|وێبگە=www.cumhuriyet.com.tr|agency=Cumhuriyet}}</ref> <!--as discussed in talk MOS says mww goes first please leave it consistent over the article --> | depth = {{cvt|17.9|km|mi|0}} (زەویناسیی ئەمریکا)<ref name="anss7.8"/>{{ھن}} {{cvt|5|km|mi|0}} (ڕوانگەی کەندیلی)<ref name="kandilli1"/> | location = {{coord|37.166|N|37.032|E|type:event_region:TR|display=it}} | fault = [[قڵیشی ئاناتۆلیای ڕۆژھەڵات]]<ref name="gazetezebra1"/> | damages = ٨٤٫١ ملیار دۆلاری ئەمریکی (مەزەندەکراو) | intensity = {{MMI|11}} | tsunami = {{cvt|0.17|m}} | aftershocks = ٢٬١٠٩ (ھەتا ١٢ی شوبات){{ھن}}[[پێڕستی پێشلەرزە و پاشلەرزەکانی بوومەلەرزەی ٢٠٢٣ی تورکیا و سووریا|+٢٣٠]] بە {{M|w|4.0}} یان زیاتر{{ھن}}گەورەترین: {{M|w}} ٧٫٧ لە کاتژمێر ١٣:٢٤ لە ٦ی شوباتی ٢٠٢٣ | casualties = > {{val|{{rounddown|43858|-1}}||fmt=commas}} مردوو، {{val|{{rounddown|120005|-1}}||fmt=commas}} بریندار<!--This was discussed in the talk page. Please don't remove the rounding until the numbers have reached their final counts as they will stand. Change the number in the rounddown when new ones come out.-->{{Update after|2023|02|20|reason=Review if the rounddown template is still needed. If still needed, please add two weeks to this template. If not, remove this template and the rounddown templates.}} * > {{val|{{rounddown|38044|-1}}||fmt=commas}} مردوو، {{val|{{rounddown|108068|-1}}||fmt=commas}} بریندار لە [[تورکیا]]<!-- DO NOT LINK, already linked above --> * > {{val|{{rounddown|5814|-1}}||fmt=commas}} مردوو، {{val|{{rounddown|14500|-1}}||fmt=commas}} بریندار لە [[سووریا]]<!-- DO NOT LINK, already linked above --> | type = لێکەوتن-ترازان | image alt = | map alt = | image name = | affected = زۆرتر لە [[تورکیا]] و [[سووریا]] | pga = ١٫٦٢ ''[[لووتکەی تاودانی زەوی|جی]]'' | pgv = <!-- [[peak ground velocity|cm/s]] --> | landslide = | foreshocks = | citations =<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=USGS |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=USGS earthquake catalog |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/map/?extent=34.02535,30.00366&extent=40.12009,43.36304&range=search&timeZone=utc&search=%7B%22name%22:%22Search%20Results%22,%22params%22:%7B%22starttime%22:%222023-02-06%2000:00:00%22,%22endtime%22:%222025-02-06%2023:59:59%22,%22maxlatitude%22:38.737,%22minlatitude%22:35.496,%22maxlongitude%22:39.452,%22minlongitude%22:33.904,%22minmagnitude%22:4,%22maxmagnitude%22:7.4,%22orderby%22:%22time%22%7D%7D |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207002654/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/map/?extent=34.02535,30.00366&extent=40.12009,43.36304&range=search&timeZone=utc&search=%7B%22name%22:%22Search%20Results%22,%22params%22:%7B%22starttime%22:%222023-02-06%2000:00:00%22,%22endtime%22:%222025-02-06%2023:59:59%22,%22maxlatitude%22:38.737,%22minlatitude%22:35.496,%22maxlongitude%22:39.452,%22minlongitude%22:33.904,%22minmagnitude%22:4,%22maxmagnitude%22:7.4,%22orderby%22:%22time%22%7D%7D |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | engvar = en-us }} [[پەڕگە:Turkey earthquake 2023 montage.png|وێنۆک|بە ئاڕاستەی کاتژمێر لە سەرەوە، چەپ: ئاڵای تورکیا تا نیوە ھەڵکراوە وەک نیشانەی ماتەمینی بۆ قوربانیانی بوومەلەرزەکە. پیاوێک لەسەر شۆستەیەک دانیشتووە لەبەردەم بینا ڕووخاوەکان. خەڵک خەریکی پشکنینی زیانەکانی دوای بوومەلەرزەکەن. بنکەیەکی پۆلیس داڕووماوە. ئاوارەکانی بوومەلەرزەکە پەنایان بۆ ناوەندێکی پێشانگایەک بردووە.]] لە [[٦ی شوبات]]ی ٢٠٢٣، [[بوومەلەرزە]]یەکی بەھێز لە [[باکووری کوردستان]] و باشووری [[تورکیا]]، بە دیاریکراوی لە ڕۆژاوای شاری [[دیلۆک|غازی عەنتاب]] دا، ئەمەش لە کاتژمێر ٠٤:١٧ بەیانی بوو. زیانەکانی ئەو بوومەلەرزەیە گەیشتە شارەکانی دیکەی [[کوردستان]] لە [[تورکیا]] و [[سووریا]]دا. بوومەلەرزەکە بە پێوانەی ٧٫٨ بووە. بەپێی تۆمارەکانی ٢٤ی شوبات ٥٠ ھەزار کەس گیانیان لەدەست دا ٤٤ ھەزار لە تورکیا و ٦،٦ ھەزار لە سووریا<ref name="TRcasualties">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Asrın felaketinde can kaybı 44 bin 218|ناونیشان=https://www.dha.com.tr/gundem/asrin-felaketinde-can-kaybi-44-bin-218-2211525|زمان=tr|trans-title=Loss of life in the disaster of the century 44 thousand 218|ئیش=DHA|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="SY6396">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=مـ ـأسـ ـاة الـ ـزلـ ـز ا ل في يومها الـ 18 تـ ـو د ي بـ ـحـ ـيـ ـاة 6760 إنسان في سورية|ناونیشان=https://www.syriahr.com/%d9%85%d9%80-%d9%80%d8%a3%d8%b3%d9%80-%d9%80%d8%a7%d8%a9-%d8%a7%d9%84%d9%80-%d9%80%d8%b2%d9%84%d9%80-%d9%80%d8%b2-%d8%a7-%d9%84-%d9%81%d9%8a-%d9%8a%d9%88%d9%85%d9%87%d8%a7-%d8%a7%d9%84%d9%80-18-%d8%aa/589929/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٣|زمان=ar}}</ref>و ٨٠ ھەزار کەسیش لە تورکیا بریندار بوون. ھەروەھا کاریگەری بوومەلەرزەکە لە شاری [[ھەولێر]]، [[باشووری کوردستان]] ھەستی پێکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Said-Moorhouse |یەکەم١=L. |سەردێڕ=The earthquake in Turkey is one of the deadliest this century. Here's why |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2023/02/07/middleeast/earthquake-turkey-syria-why-deadly-intl/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=[[CNN International]]|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=زلزال تركيا وسوريا.. حصيلة الوفيات تتجاوز 41 ألفا وأكثر من 50 ألف مبنى بتركيا مرشح للهدم بشكل عاجل|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/news/liveblog/2023/2/14/%D8%B9%D8%A7%D8%AC%D9%84-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A8%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%85%D9%86 |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Al Jazeera |زمان=ar |ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The earthquake in Turkey is one of the deadliest this century. Here's why |ناونیشان=https://edition.cnn.com/2023/02/07/middleeast/earthquake-turkey-syria-why-deadly-intl/index.html |ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=[[CNN International]]|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> دوای ئەو بوومەلەرزانە زیاتر لە دوو هەزار و ١٠٠ بوومەلەرزەی دوای بوومەلەرزە بەدوای خۆیدا هێنا. زنجیرە [[بومەلەرزە]]ییەکان لە ئەنجامی هەڵەی قووڵی لێدان-خلیسکان بوو. تا ٢١ی شوباتی ٢٠٢٣ زیاتر لە ٥٠ هەزار و ٢٠٠ حاڵەتی مردن پشتڕاستکراوەتەوە: زیاتر لە ٤٣ هەزار و ٥٠٠ لە تورکیا، و زیاتر لە ٦٦٠٠ کەس لە سوریا. زریانێکی گەورەی [[زستان]]ە هەوڵەکانی ڕزگارکردنی ڕێگری لێکرد و بەفری بەسەر وێرانەکاندا کەوت و پلەکانی گەرما زۆر دابەزی. بەهۆی بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی بەستووی ناوچەکە، ئەو کەسانەی لە مردن ڕزگاریان بووە، بە تایبەت ئەوانەی لە ژێر داروپەردوودا گیریان خواردووە، مەترسییەکی زۆریان لەسەر بووە کە تووشی کەمبوونەوەی پلەی گەرمی ببن. بە کۆی گشتی بوومەلەرزەکان بە بەهای ٨٤.١ ملیار [[دۆلاری ئەمریکی]] زیانیان پێگەیشتبێت، بەمەش چوارەم بوومەلەرزە کە تێچووی زۆری تۆمارکراوە. کوشندەترین کارەساتی سروشتییە لە مێژووی هاوچەرخی [[تورکیا]]دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Ghosh |یەکەم١=Pallab |سەردێڕ=Turkey earthquake: Where did it hit and why was it so deadly? |ناونیشان=https://www.bbc.com/news/science-environment-64540696 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=BBC News |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> == بوومەلەرزە == بەپێی ڕاپۆرتی دامەزراوەی جیۆلۆجیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (USGS)، دوای یازدە خولەک لە یەکەم زەمینلەرزە ئەوا زەمینلەرزەیەکی بەھێز دوای ١١ خولەک دووبارە بووەتەوە بە پلەی ٦٫٧ی مەگنیتیود. دوای ٩ کاتژمێر لەوە، ئەوا بەرزترین پلە بە ٧٫٥ مەگنیتیود ڕوویدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pettersson|یەکەم=Lauren Said-Moorhouse,Christian Edwards,Krystina Shveda,Henrik|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=The earthquake in Turkey is one of the deadliest this century. Here's why|ناونیشان=https://www.cnn.com/2023/02/07/middleeast/earthquake-turkey-syria-why-deadly-intl/index.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=CNN|زمان=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! scope="col" |ڕۆژ ! scope="col" |کات ([[:en:UTC|UTC]]) ! scope="col" |پلە بە مەگنیتیود ! scope="col" |[[:en:Modified_Mercalli_intensity_scale|MMI]] ! scope="col" |قووڵی ! scope="col" class="unsortable" |ژێدەر |- style="background:#fd0; color:#000000" | ٦ی شووبات || 01:26 || 5.6 || {{ntsh|7}} VII ||{{convert|17.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.6 – 23 km NE of Musabeyli, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlnn/executive |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206142221/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlnn/executive |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- style="background:#ff9100; color:#000000" | ٦ی شووبات || 01:28 || 6.7 || {{ntsh|8}} VIII ||{{convert|14.5|km|mi|abbr=on}} || <ref name="anss6.7" /> |- style="background:#fd0; color:#000000" | ٦ی شووبات || 01:36 || 5.6 || {{ntsh|7}} VII ||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.6 – 16 km S of Nurdağı, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlm9/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206142223/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlm9/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 01:58 || 5.1 || – ||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.1 – 6 km ESE of Hasanbeyli, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlmf/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206142223/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlmf/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- style="background:#fd0; color:#000000" | ٦ی شووبات || 02:03 || 5.5 || {{ntsh|7}} VII ||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.5 – 2 km S of Tut, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlmh/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206142223/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlmh/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 02:23 || 5.2 || {{ntsh|4}} IV ||{{convert|11.4|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.2 – 21 km E of Nurdağı, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlmn/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206142228/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlmn/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 04:18 || 5.0 || {{ntsh|6}} VI ||{{convert|14.5|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.0 – eastern Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlnf/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206142733/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlnf/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- style="background:#f00; color:#FFFFFF" | ٦ی شووبات || 10:24 || 7.7 || {{ntsh|10}} X<ref name="AFADFeb10" /> ||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} || <ref name="gcmt" /> |- style="background:#ff9100; color:#000000" | ٦ی شووبات || 10:26 || 6.0 || {{ntsh|6}} VII ||{{convert|20.1|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 6.0 – 10 km SE of Doğanşehir, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm1y/executive |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207002658/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm1y/executive |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- style="background:#fd0; color:#000000" | ٦ی شووبات || 10:35 || 5.8 || {{ntsh|7}} VII ||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.8 – 13 km SW of Doğanşehir, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlqe |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206142754/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlqe/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- style="background:#fd0; color:#000000" | ٦ی شووبات || 10:51 || 5.7 || {{ntsh|7}} VII ||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.7 – eastern Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlql |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206142745/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlql/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 11:01 || 5.0 || {{ntsh|6}} VI ||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.0 – 6 km W of Pazarcık, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlqy/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206142739/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlqy/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 11:05 || 5.2 || {{ntsh|4}} IV ||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.2 – 20 km ESE of Göksun, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlqr |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206142752/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlqr/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- style="background:#ff9100; color:#000000" | ٦ی شووبات || 12:02 || 6.0 || {{ntsh|7}} VII ||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} || <ref name="anss6.0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 6.0 – 5 km NE of Göksun, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlqa/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206142231/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlqa/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 13:07 || 5.0 || {{ntsh|7}} VII ||{{convert|17.1|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.0 – 3 km NNW of Nurhak, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlrv/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207002716/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlrv/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 13:39 || 5.1 || {{ntsh|7}} VII ||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.1 – 3 km ENE of Kahramanmaraş, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jls3/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207002703/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jls3/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 13:44 || 5.0 || {{ntsh|6}} VI ||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.0 – 7 km SE of Nurhak, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jls6/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207002644/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jls6/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 15:14 || 5.3 || {{ntsh|5}} V ||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.3 – 12 km NE of Gölbaşı, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlsq/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207002656/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlsq/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 15:33 || 5.2 || – ||{{convert|8.8|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.2 – 15 km NNW of Çelikhan, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlsu/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207002715/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlsu/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 16:43 || 5.0 || {{ntsh|6}} VI || {{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.0 – 6 km SSW of Göksun, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlta |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230208102908/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jlta |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 18:04 || 5.3 || {{ntsh|6}} VI || {{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.3 – 6 km SW of Göksun, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm1p |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206225209/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm1p |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 20:38 || 5.3 || {{ntsh|3}} III || {{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.3 – 29 km WNW of Gaziantep, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm2r |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206225202/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm2r |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 20:44 || 5.0 || – || {{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.0 – 6 km SE of Göksun, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm2t |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206225159/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm2t |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- | ٦ی شووبات || 21:58 || 5.1 || {{ntsh|2}} II || {{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.1 – 10 km E of Göksun, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm3c |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206225106/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm3c |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- style="background:#fd0; color:#000000" |٧ی شووبات || 03:13 || 5.5 || {{ntsh|7}} VII || {{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.5 – 9 km ESE of Gölbaşı, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm5e/executive |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207235341/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm5e/executive |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- style="background:#fd0; color:#000000" |٧ی شووبات || 07:11 || 5.4 || {{ntsh|7}} VII || {{convert|10.0|km|mi|abbr=on}} ||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.4 – eastern Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm6p/executive |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230208102908/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm6p/executive |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- style="background:#fd0; color:#000000" |٧ی شووبات||10:18||5.4||{{ntsh|7}} VII||{{convert|10.0|km|mi|abbr=on}}||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.4 – eastern Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm7f/executive |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230208102909/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm7f/executive |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- |٧ی شووبات||15:48||5.0||{{ntsh|7}} VII||{{convert|8.3|km|mi|abbr=on}}||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.0 – central Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm96/executive |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230208102914/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jm96/executive |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- |٧ی شووبات||18:10||5.3||{{ntsh|4}} IV||{{convert|18.1|km|mi|abbr=on}}||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=National Earthquake Information Center |سەردێڕ=M 5.3 – 8 km ESE of Göksun, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jmat |ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[United States Geological Survey]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207225925/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jmat |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- style="background:#fd0; color:#000000" |٨ی شووبات||11:11||5.4||{{ntsh|6}} VI||{{convert|7.5|km|mi|abbr=on}}||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=M 5.4 – 18 km N of Gölbaşı, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jmgf/ |وێبگە=earthquake.usgs.gov |ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230209005627/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jmgf/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |- |٨ی شووبات||14:20||5.1||–||{{convert|5.9|km|mi|abbr=on}}||<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=M 5.1 – 1 km E of Nurhak, Turkey |ناونیشان=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jmh3/ |وێبگە=earthquake.usgs.gov |ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230209005616/https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000jmh3/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |-class="sortbottom" |colspan=6|'''تێبینییەکان''' {{legend|#f00|٧ مەگنیتیود یان زیاتر}}{{legend|#ff9100|٦ - ٦.٩ مەگنیتیود}}{{legend|#fd0|٥.٤ - ٥.٩ مەگنیتیود}} |} == زیانەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders floatright" style="clear:right; margin-left:7px; margin-top:0; margin-right:0; margin-bottom:3px; font-size:90%;" |+قوربانییەکانی باکووری کوردستان و تورکیا ! scope="col" |پارێزگا ! scope="col" |مردنەکان ! scope="col" |برینداران |- ! scope="row" |[[پارێزگای ئادانا|ئادانا]]<ref name="TRToll9FEB">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Göçümlü|یەکەم١=B. Ç.|سەردێڕ=Sağlık Bakanı Koca: 10 ilde 17 bin 929'u hekim olmak üzere 143 bin 829 personelimiz hizmet veriyor|trans-title=Health Minister Husband: 143 thousand 829 personnel, 17 thousand 929 of whom are physicians, provide service in 10 provinces|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/saglik-bakani-koca-10-ilde-17-bin-929u-hekim-olmak-uzere-143-bin-829-personelimiz-hizmet-veriyor/2813793#|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Anadolu Agency|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|زمان=tr}}</ref> |408 |7,450 |- ! scope="row" |[[پارێزگای ئادیەمان|ئادیەمان]]<ref name="Adıyaman10FEB">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Bakan Karaismailoğlu: Adıyaman'da 3 bin 105 kişi hayatını kaybetti, 9 bin 716 kişi yaralı|trans-title=Minister Karaismailoğlu: 3 thousand 105 people lost their lives in Adıyaman, 9 thousand 716 people were injured|ناونیشان=https://www.trthaber.com/haber/gundem/bakan-karaismailoglu-adiyamanda-3-bin-105-kisi-hayatini-kaybetti-9-bin-716-kisi-yarali-745074.html|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=TRT Haber|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> |3,105 |11,778 |- ! scope="row" |[[پارێزگای باتمان]] |0 |20 |- ! scope="row" |[[پارێزگای دیاربەکر|دیاربەکر]] |255 |901 |- ! scope="row" |[[پارێزگای خارپێت|خارپێت]] |5 |379 |- ! scope="row" |[[پارێزگای دیلۆک|دیلۆک]]<ref name="TRToll9FEB" /> |2,141 |11,563 |- ! scope="row" |[[پارێزگای خەتای|خەتای]]<ref name="Hatay872">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hatay'da son durum: '2 bine yakın yıkılmış bina var, kayıplarımız çok fazla'|trans-title=The latest situation in Hatay: 'There are nearly 2,000 destroyed buildings, our losses are too high'|ناونیشان=https://www.bbc.com/turkce/articles/ce4yl2gw8dqo|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=[[BBC News]]|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207011738/https://www.bbc.com/turkce/articles/ce4yl2gw8dqo|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |5,111 |15,613 |- ! scope="row" |[[پارێزگای مەرعەش|مەرعەش]] |5,323 |9,243 |- ! scope="row" |[[پارێزگای کلیس|کلیس]]<ref name="FEB_7_CASUALTIES">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Sağlık Bakanı Koca, Kahramanmaraş merkezli depremlere ilişkin açıklamada bulundu|trans-title=Health Minister Koca made a statement regarding the earthquakes in Kahramanmaraş.|ناونیشان=https://www.haberturk.com/ankara-haberleri/30211312-saglik-bakani-koca-kahramanmaras-merkezli-depremlere-iliskin-aciklamada-bulundu|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207192334/https://www.haberturk.com/ankara-haberleri/30211312-saglik-bakani-koca-kahramanmaras-merkezli-depremlere-iliskin-aciklamada-bulundu|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=haberturk.com|زمان=tr}}</ref> |22 |518 |- ! scope="row" |[[پارێزگای مەلەدی|مەلەدی]]<ref name="TRToll9FEB" /> |289 |7,300 |- ! scope="row" |[[پارێزگای عوسمانیە|عوسمانیە]]<ref name="TRToll9FEB" /> |878 |2,224 |- ! scope="row" |[[پارێزگای ڕحا|ڕحا]]<ref name="TRToll9FEB" /><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Şanlıurfa'da ölü, yaralı sayısı kaç ve kaç bina yıkıldı?|زمان=tr|وێبگە=haberturk.com|ناونیشان=https://www.haberturk.com/sanliurfa-depreminde-son-durum-sanliurfa-da-olu-yarali-sayisi-kac-ve-kac-bina-yikildi-3562818/4|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207023538/https://www.haberturk.com/sanliurfa-depreminde-son-durum-sanliurfa-da-olu-yarali-sayisi-kac-ve-kac-bina-yikildi-3562818/4|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> |304 |4,663 |} === باکووری کوردستان === [[پەڕگە:2023 Gaziantep Earthquake-Diyarbakir 1.jpg|وێنۆک|وێنەی باڵەخانەیەکی ڕووخاو بەھۆی بوومەلەرزەوە، [[ئامەد]].]] بەگشتی نزیکەی ١٬٣١٠ باڵەخانە لە دە شاری سەرتاسەری [[باکووری کوردستان]] و [[تورکیا]]دا ڕووخاون.<ref name="sozcu">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Kahramanmaraş’ta 7.4 büyüklüğünde deprem: 10 kenti vurdu|trans-title=7.4 magnitude earthquake in Kahramanmaraş: hit 10 cities|ناونیشان=https://www.sozcu.com.tr/2023/gundem/kahramanmarasta-7-4-siddetinde-deprem-7581264/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Sözcü|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|زمان=tr}}</ref> لە [[سەمسوور]] و [[ئامەد]] چەندین باڵەخانە وێران بوون.<ref name="BBC1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Kahramanmaraş'ta 7,4 büyüklüğünde deprem, teyit edilmemiş yıkım haberleri var|trans-title=7.4 magnitude earthquake in Kahramanmaraş, there are unconfirmed destruction news|ناونیشان=https://www.bbc.com/turkce/articles/c51kdv8d15jo|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|زمان=tr}}</ref> لە [[ئامەد]] مۆڵێکی بازرگانی داڕما.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Strong earthquake hits south-eastern Turkey near Syria border|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-64533851|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=BBC News|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> پارێزگاری [[پارێزگای عوسمانیە|عوسمانییە]] ڕای گەیاند، ٣٤ باڵەخانە لەو پارێزگایە ڕووخاون.<ref name="ndtv1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=5 Dead, Many Buildings Damaged In 7.8 Magnitude Earthquake In Turkey|ناونیشان=https://www.ndtv.com/world-news/powerful-7-8-magnitude-earthquake-hits-turkey-3756172|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Agence France-Presse|بڵاوکەرەوە=NDTV|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> نزیکەی ١٣٠ داڕمانی بینا لە شاری [[مالاتیا]] ڕوویداوە.<ref name="sky2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey earthquake: 7.8-magnitude quake kills at least 31 – and is felt elsewhere in the Middle East|ناونیشان=https://news.sky.com/story/strong-earthquake-hits-central-turkey-12804451|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Sky News|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> مزگەوتێکی ناسراوی سەدەی ١٣ی ئەو پارێزگایە بەشێکی داڕما.<ref name="cna1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Major quake kills more than 100 across Turkey, Syria|ناونیشان=https://www.channelnewsasia.com/world/major-quake-kills-more-100-across-turkey-syria-3256346|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Channel NewsAsia|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206054348/https://www.channelnewsasia.com/world/major-quake-kills-more-100-across-turkey-syria-3256346|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> قەڵای دێرینی [[غازی ئەنتێب]] زیانێکی زۆری بەرکەوت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Gures|یەکەم=Murat|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Live Updates: Powerful Quake Kills Hundreds in Turkey and Syria|ناونیشان=https://www.nytimes.com/live/2023/02/06/world/turkey-earthquake/aacc52e8-d3fb-5ef5-8297-7579f733a1ff|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=[[The New York Times]]}}</ref> ئاگر لە سەرتاسەری ناوچەکە کەوتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Deprem sonrası yangın çıktı|ناونیشان=https://www.sozcu.com.tr/2023/gundem/deprem-sonrasi-yangin-cikti-7581286/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Sözcü}}</ref> لە [[پارێزگای خەتای|پارێزگای ھاتای]]، ڕێڕەوی فڕینی [[فڕۆکەخانەی ھاتای]] جیاکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Deprem Hatay'da havalimanının pistini yardı|trans-title=The earthquake broke the runway of the airport in Hatay|ناونیشان=https://www.ntv.com.tr/video/turkiye/deprem-hatayda-havalimaninin-pistini-yardi,v-wtlTZEMU20zM4vlWQxFA|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=NTV|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|زمان=tr}}</ref> دوو نەخۆشخانەی پارێزگاکە و بنکەیەکی پۆلیس ڕووخان.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hatay’da iki devlet hastanesi depremde yıkıldı|trans-title=Two state hospitals in Hatay were destroyed in the earthquake|ناونیشان=https://www.diken.com.tr/hatayda-iki-devlet-hastanesi-depremde-yikildi/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Diken|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|زمان=tr}}</ref> بەگوێرەی ئامارەی دەزگای کارەسات و باری لەناکاوی تورکیا (AFAD) ژمارەی ئەو کەسانەی بەھۆی بوومەلەرزەکان لە [[باکووری کوردستان]] و [[تورکیا]] گیانیان لەدەستداوە بۆ ١٢ ھەزار و ٣٩١ بەرزبووەوە، ھەروەھا ژمارەی برینداراەکان گەیشتە ٦٢ ھەزار و ٩١٤ کەس.<ref name=":0">https://www.kurdistan24.net/ckb/story/231150-ژمارەی-قوربانیانی-بوومەلەرزە-زیاتر-بەرزبووەوە</ref> === ڕۆژاوای کوردستان و سووریا === بەرگری شارستانی [[سووریا]] دۆخی بەشی باکووری ڕۆژاوای ئەو وڵاتەی بە «کارەساتبار» ناوبرد. زۆرێک لە باڵەخانەکان داڕما و خەڵک گیریان خوارد. داڕمان لە شارەکانی [[حەلەب]] و [[لازقیە]] و [[حەما]] ڕوویدا. لە [[دیمەشق]] خەڵکێکی زۆر لە ماڵەکانیان ھەڵھاتنە سەر شەقامەکان.<ref name="ap1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Powerful 7.8 quake knocks down buildings in Turkey, Syria|ناونیشان=https://apnews.com/article/earthquake-shakes-turkey-b927808f6a5c54bdb669120faa40b7bc|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Associated Press|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> زۆرێک لە بیناکان لە سووریا پێشتر بەھۆی [[شەڕی ناوخۆیی سووریا]] زیانیان بەرکەوتبوو.<ref name="cyprusmail1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Major earthquake strikes Turkey, Syria; about 200 dead, many trapped (Update)|ناونیشان=https://cyprus-mail.com/2023/02/06/major-earthquake-strikes-turkey-syria-76-dead-many-trapped/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Reuters|ئیش=Cyprus Mail|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> بەپێی دوایین ئامار ژمارەی گیان لەدەستدان بەھۆی بوومەلەرزەکان لە ڕۆژاوای کوردستان و سووریا گەیشتە ٣٠٤٢ کەس، ٥ ھەزار و ١٨٥ کەسیش بریندارن.<ref name=":0"/> === قوربانییە بیانییەکان === {| class="wikitable floatleft plainrowheaders" style="clear:right; margin-left:7px; margin-top:0; margin-right:0; margin-bottom:3px;" |+ئاماری قوربانییە بیانییەکان ! scope="col" |وڵات ! scope="col" |مردنەکان |- ! scope="row" |{{flag|Palestine}} | align="right" |٦٥ |- ! scope="row" |قوبرسی باکوور | align="right" |٧ |- ! scope="row" |{{flag|Lebanon}} | align="right" |٤ |- ! scope="row" |{{flag|Netherlands}}ا | align="right" |٣ |- ! scope="row" |{{flag|Moldova}} | align="right" |٣ |- ! scope="row" |{{flag|Georgia}} | align="right" |٣ |- ! scope="row" |{{flag|United States}} | align="right" |٣ |- ! scope="row" |{{flag|Indonesia}} | align="right" |٢ |- ! scope="row" |{{flag|Ukraine}} | align="right" |٢ |- ! scope="row" |{{flag|Australia}} | align="right" |١ |- ! scope="row" |{{flag|Azerbaijan}} | align="right" |١ |- ! scope="row" |{{flag|Uzbekistan}} | align="right" |١ |- ! scope="row" |{{flag|Morocco}} | align="right" |١ |- ! scope="row" |{{flag|Thailand}} | align="right" |١ |} لە کاتی بوومەلەرزەکەدا لانیکەم ٦٥ [[فەلەستین]]ی گیانیان لە دەستدا کە ٤٥ کەسیان لە سووریا و ٢٠ کەسیان لە تورکیا بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://english.wafa.ps/Pages/Details/133265|سەردێڕ=Number of Palestinians killed in the earthquake that hit Turkey and Syria rises to 65|وێبگە=Wafa|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230208130224/https://english.wafa.ps/Pages/Details/133265|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەروەھا چوار ھاووڵاتی [[لوبنان]]ی لە ھەردوو وڵات مردن: دوو قوربانی خەڵکی تەرابلوس بوون و لە لازقییە گیانیان لەدەستداوە، دوو کەسەکەی دیکە خەڵکی وادی خالد بوون و لە غازی عەنتاب گیانیان لەدەستداوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Several Lebanese killed in Syria and Turkey|ناونیشان=https://today.lorientlejour.com/article/1327349/several-lebanese-killed-in-syria-and-turkey.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207132543/https://today.lorientlejour.com/article/1327349/several-lebanese-killed-in-syria-and-turkey.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=L'Orient Today}}</ref> ژنێکی خەڵکی [[مۆلدۆڤا|مۆڵدۆڤا]] و دوو منداڵەکەی لە [[پارێزگای خەتای|خاتای]] گیانیان سپارد.<ref name="mold">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|trans-title=A mother and two children from the Republic of Moldova, dead as a result of the disaster in Turkey. Another 27 Moldovans are still missing|سەردێڕ=O mamă și doi copii din Republica Moldova, morți în urma dezastrului din Turcia. Alți 27 de moldoveni sunt în continuare dispăruți|agency=Observator News|ناونیشان=https://observatornews.ro/eveniment/o-mama-si-doi-copii-din-republica-moldova-morti-in-urma-dezastrului-din-turcia-alti-27-de-moldoveni-sunt-in-continuare-disparuti-510541.html|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|زمان=ro|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230208141037/https://observatornews.ro/eveniment/o-mama-si-doi-copii-din-republica-moldova-morti-in-urma-dezastrului-din-turcia-alti-27-de-moldoveni-sunt-in-continuare-disparuti-510541.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سێ کەس لە [[ھۆڵەندا]] کوژران کە دوو کەسیان لە گەشتێکی بازرگانیدا بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=At least three Dutch people died in an earthquake in Turkey|ناونیشان=https://www.nu.nl/aardbeving-syrie-en-turkije/6250438/zeker-drie-nederlanders-omgekomen-bij-aardbeving-in-turkije.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230209005621/https://myprivacy.dpgmedia.nl/consent/?siteKey=ucf98legs1caotgh&callbackUrl=https%3A%2F%2Fwww.nu.nl%2Fprivacy-gate%2Faccept%3FredirectUri%3Dhttps%253A%252F%252Fwww.nu.nl%252Faardbeving-syrie-en-turkije%252F6250438%252Fzeker-drie-nederlanders-omgekomen-bij-aardbevingen-in-turkije-en-syrie.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=NU}}</ref> سێ کەسی خەڵکی [[گورجستان|جۆرجیا]] لە تورکیا کوژران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Third Georgian citizen killed in Turkey quake - foreign office|ناونیشان=https://agenda.ge/en/news/2023/528|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230209005621/https://agenda.ge/en/news/2023/528|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=Agenda.ge}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Georgian citizen killed in Turkey quake – foreign office|ناونیشان=https://agenda.ge/en/news/2023/481|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207200520/https://agenda.ge/en/news/2023/481|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ژنێکی [[مەغریب]]ی لە ئەنتاکیا گیانی لەدەستدا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Moroccan Citizen Dies in Turkiye's Earthquake|ناونیشان=https://www.moroccoworldnews.com/2023/02/353927/moroccan-citizen-dies-in-turkiyes-earthquake|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207215055/https://www.moroccoworldnews.com/2023/02/353927/moroccan-citizen-dies-in-turkiyes-earthquake|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=MWN|بڵاوکەرەوە=MWN}}</ref> لەکاتێکدا ھاووڵاتییەکی خەڵکی [[ئۆزبەکستان]] لە [[مەلەتی|مەلاتیا]] کوژرا؛ ١٣ ئۆزبەکی بێسەروشوێن مانەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkiyada zilzila paytida yo'qolgan 2 o'zbekistonlik topildi|ناونیشان=https://zamin.uz/uz/dunyo/112493-turkiyada-zilzila-paytida-yoqolgan-2-ozbekistonlik-topildi.html|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230208035132/https://zamin.uz/uz/dunyo/112493-turkiyada-zilzila-paytida-yoqolgan-2-ozbekistonlik-topildi.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ژنێکی [[تایلەند]]ی لە شاری بەندەری [[ئەسکەندەروون|ئیسکەندەرون]] مرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ONE THAI DIED IN TURKEY EARTHQUAKE AS DEATH TOLL TOPS 12,000|ناونیشان=https://www.khaosodenglish.com/news/crimecourtscalamity/2023/02/09/one-thai-died-in-turkey-earthquake-as-death-toll-tops-12000/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Khaosod|بڵاوکەرەوە=Khaosod}}</ref> ژنێکی [[ئیندۆنیزیا|ئەندەنوسیا]] و منداڵە یەک ساڵانەکەی لە شاری [[مەرعەش]] مردن. ھەروەھا سێ [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Tanamal|یەکەم=Yvette|ناونیشان=https://www.thejakartapost.com/world/2023/02/08/embassy-reports-first-indonesian-deaths-in-turkey-quakes.html|سەردێڕ=Embassy reports first Indonesian deaths in Turkey quakes|ئیش=[[The Jakarta Post]]|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230208120116/https://www.thejakartapost.com/world/2023/02/08/embassy-reports-first-indonesian-deaths-in-turkey-quakes.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوو [[ئوکراینا|ئۆکراینی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Ukrainian nationals among killed in earthquake|ناونیشان=https://kyivindependent.com/news-feed/2-ukrainian-nationals-among-killed-in-earthquake|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20230209021830/https://kyivindependent.com/news-feed/2-ukrainian-nationals-among-killed-in-earthquake|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=[[Kyiv Independent]]}}</ref> و ژنێکی [[ئازەربایجان]]ی لە تورکیا کوژران.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Türkiyədə zəlzələ zamanı həlak olan bir nəfər Azərbaycan vətəndaşının adı məlum olub|ناونیشان=https://www.amerikaninsesi.org/a/6952047.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207204024/https://www.amerikaninsesi.org/a/6952047.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەروەھا لە ٧ی شوباتدا حەوت قوبرسی تورکی لە پارێزگاکانی خاتای و مەرعەش گیانیان لەدەستداوە، لە ھەمان کاتدا کۆمەڵێک خوێندکاری خەڵکی فاماگوستا دوای داڕمانی ئەو ھۆتێلەی کە لە ئادییەمان دەمێننەوە گیریان خواردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Seven Turkish Cypriots among those killed in earthquake|ناونیشان=https://cyprus-mail.com/2023/02/07/six-turkish-cypriots-among-those-killed-in-earthquake/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=Cyprus Mail|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> لە ٩ی شوباتدا کوژراوێکی [[ئوسترالیا|ئوسترالی]] پشتڕاستکرایەوە؛<ref name="AUSdead">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Noble|یەکەم١=F.|سەردێڕ=Sydney man found dead after Turkey earthquake|ناونیشان=https://www.9news.com.au/national/turkey-syria-earthquake-sydney-man-can-pahali-found-dead/a59b97db-d003-451a-b7ac-0c29eecce0de|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Nine News|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> بەشی کاروباری دەرەوەی ئوسترالیا وتی چوار کەس لە ڕۆژی پێشوودا بێسەروشوێن ڕاگەیەندرا.<ref name="4AUS">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey and Syria earthquake: four Australians missing following disaster|ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/08/turkey-and-syria-earthquake-four-australians-missing-following-disaster|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Australian Associated Press|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230208063601/https://www.theguardian.com/world/2023/feb/08/turkey-and-syria-earthquake-four-australians-missing-following-disaster|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ژمارەیەکی زۆر لە ئاوارەی سووری نیشتەجێی تورکیا گیانیان لە دەستدا. بەپێی ئامارەکانی [[سەرۆکایەتیی بەڕێوەبردنی کۆچەکانی تورکیا]] یەک ملیۆن و ٧٥٠ ھەزار سووری لە باشووری تورکیا دەژین؛ لە غازی عەنتاب ٤٦٠ ھەزار و ١٥٠؛ لە ئەنتاکیا ٣٥٤ ھەزار؛ لە ئورفا ٣٦٨ ھەزار؛ ٢٥٠ ھەزار لە دەدەنە. لە ڕۆژانی ٦ و ٧ی شوبات، وەزارەتی تەندروستی تورکیا تەرمی ١٣٥ قوربانی سووری لە سەرانسەری دەروازەی سنووری باب ئەلھەوا بۆ کەسوکاریان گەڕاندەوە.<ref name="BaladiSyriandead">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Baladi|یەکەم١=E.|سەردێڕ=Half of Syrians in Turkey live in the earthquake zone|ناونیشان=https://english.enabbaladi.net/archives/2023/02/half-of-syrians-in-turkey-live-in-the-earthquake-zone/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Enab Baladi|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> === وڵاتەکانی دیکە === لە [[لوبنان]]، دانیشتووان لە خەودا بە ئاگا ھاتنەوە. بیناکانی وڵات تا ٤٠ چرکە لەرزین. لە [[بەیرووت|بەیروت]]، دانیشتووان لە ماڵەکانیان ھەڵھاتن و لە شەقامەکاندا مانەوە و بەشێکیش بە ئۆتۆمبێلەکانیان لە کۆمەڵگاکانی نیشتەجێبوون دوورکەوتنەوە. بە گشتی زیانەکان لە [[لوبنان]] سنووردارە، ھەندێک بینا لە شارەکانی [[ئێل مینییە]]، ئێل مینیا و [[بورج حەموود]] زیانیان بەرکەوتووە.<ref name="ap12">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Powerful 7.8 quake knocks down buildings in Turkey, Syria|ناونیشان=https://apnews.com/article/earthquake-shakes-turkey-b927808f6a5c54bdb669120faa40b7bc|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Associated Press|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="annahar">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ھزّة أرضیة قوّیة تُصیب سکان لبنان بالذعر فجراً… أضرار محدودة ولا خوف من تسونامی|ناونیشان=https://www.annahar.com/arabic/section/77-مجتمع/06022023063618620/هزة-أرضية-قوية-تصيب-سكان-لبنان-بالذعر-فجرا-أضرار-محدودة-ولا-خوف-من-تسونامي|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=[[An Nahar]]|زمان=ar|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="akhbar">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ھل انھارت مبانٍ فی شمال لبنان وبیروت… المولوی یوضح|ناونیشان=https://www.akhbaralyawm.com/news/244835/%D9%87%D9%84-%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%8D-%D9%81%D9%8A-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A8%D9%8A%D8%B1%D9%88%D8%AA...-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%84%D9%88%D9%8A-%D9%8A%D9%88%D8%B6%D8%AD|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Akhbar Al-Yaum|زمان=ar|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|archive-date= ٦ی شوباتی ٢٠٢٣|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206143246/https://www.akhbaralyawm.com/news/244835/%D9%87%D9%84-%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%8D-%D9%81%D9%8A-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A8%D9%8A%D8%B1%D9%88%D8%AA...-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%84%D9%88%D9%8A-%D9%8A%D9%88%D8%B6%D8%AD|url-status=dead}}</ref> ھەروەھا بوومەلەرزەکە تا [[قوبرس]] ھەستی پێکرا.<ref name="sky1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey earthquake: 7.8-magnitude quake kills at least 10 – and is felt elsewhere in the Middle East|ناونیشان=https://news.sky.com/story/strong-earthquake-hits-central-turkey-12804451?utm_source=AdmitadMonetize&utm_medium=affiliate&utm_campaign=awin&awc=29753_1675653788_ac9aabc7a5abceb1b147a04df33988cd|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Sky News|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> [[سەنتەری بوومەلەرزەزانی ئەوروپی-دەریای ناوەڕاست]] ڕای گەیاندووە، لەرزین لە وڵاتانی [[یۆنان]]، [[ئوردن|ئەردەن]]، [[ئیسرائیل]]، [[عێراق]]، [[ڕۆمانیا]]، [[گورجستان|جۆرجیا]] و [[میسر]] ھەستی پێکراوە.<ref name="toi1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Strong quake knocks down buildings in Turkey and Syria; shaking felt across Israel|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/strong-earthquake-centered-in-turkey-jolts-tel-aviv-northern-israel/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=The Times of Israel|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> لە [[ھەولێر]]، [[باشووری کوردستان]] زۆرێک لە دانیشتووان لە دەرەوە مانەوە.<ref name="Hamblin1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Hamblin|یەکەم=A.|سەردێڕ=At least 597 found dead after powerful earthquake devastates Turkey and Syria|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/02/06/turkey-rocked-major-earthquake/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=The Telegraph|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> == کاردانەوەی وڵاتە جیھانییەکان == زیاتر لە ٨٠ وڵات ئامادەیی پشتگیریان بۆ کارەساتەکە دەربڕیوە:<ref name="AP-live-updates">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Live updates {{!}} EU rushes rescuers, satellite help to Turkey|ئیش=Associated Press News|ناونیشان=https://apnews.com/article/turkey-earthquake-live-updates-19e7d84fefdeed4c8a355dedf23d914f|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> * {{Flagicon|Greece}} [[کیریاکۆس میتسۆتاکیس]]، سەرۆکوەزیرانی [[یۆنان]] لە توویتێکدا ڕای گەیاند، وڵاتەکەی «سەرچاوەکانی کۆدەکاتەوە و دەستبەجێ ھاوکاری پێشکەش دەکەن».<ref name="greekreporter1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Kokkinidis|یەکەم١=T.|سەردێڕ=Greece Sends Immediate Help to Turkey after Massive Earthquake|ناونیشان=https://greekreporter.com/2023/02/06/turkey-earthquake-greece-sends-help/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Greek Reporter|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> * {{Flagicon|Russia}}[[ڤلادیمیر پوتین|ڤلادیمێر پوتین]] سەرۆکی [[ڕووسیا]] سەرەخۆشی خۆی نارد و ئاماژەی بەوەشکرد، ڕووسیا ئامادەیە «یارمەتی پێویست بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی دوای ئەم کارەساتە سروشتییە پێشکەش بکات». وەزارەتی باری نائاسایی ڕووسیا ڕای گەیاند، دوو فڕۆکەی گواستنەوەی فڕۆکە و ئاگرکوژێنەوە لەگەڵ ١٠٠ فریاگوزاری لە ئامادەباشیدان بۆ ھاوکاریکردن لە ھەوڵەکانی فریاگوزاریدا. * {{flagicon|Israel}}[[یۆواڤ گالانت]]، وەزیری بەرگری ئیسرائیل ڕای گەیاند، وڵاتەکەی ئامادەیە ھاوکاری پێشکەش بکات. فەرمانی بە ھێزەکانی بەرگری ئیسرائیل و وەزارەتی بەرگری کرد کە خۆیان ئامادە بکەن بۆ پێشکەشکردنی پاڵپشتی بەپەلە لە ڕێگەی یەکەکانی ناوخۆ لە فریاگوزاری نێودەوڵەتیی.<ref name="Silkoff1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Silkoff|یەکەم١=S.|سەردێڕ=Israel offers to aid rescue efforts after deadly Turkey earthquake|ناونیشان=https://www.jpost.com/israel-news/article-730717|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=The Jerusalem Post|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> * {{flagicon|Ukraine}} [[ڤلۆدیمیر زێلێنسکی]]، سەرۆکی [[ئوکراینا]] ڕای گەیاند، ئوکراینا لەگەڵ دۆستە تورکەکانیدا وەستاوە و ئامادەیە ھاوکاریی پێویست پێشکەش بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=s.r.o|یەکەم=Info sk, Webtron|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Zelenskyj: Ukrajina je pripravená poskytnúť Turecku pomoc po zemetrasení|ناونیشان=https://www.info.sk/sprava/226639/zelenskyj-ukrajina-je-pripravena-poskytnut-turecku-pomoc-po-zemetraseni/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=info.sk|زمان=sk}}</ref> * {{flagicon|Albania}} [[ئێدی ڕاما]] سەرۆک وەزیرانی ئالبانیا ڕاگەیاند کەوا تیمی ڕزگاری خوازی وڵاتەکەی لە ٦ی شوبات دەردەچن * {{flagicon|Algeria}} جەزائیر گرووپێکی پێکھاتوو لە ٨٩ بریکاری پاراستنی شارستانی ڕەوانەی [[تورکیا]] کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Earthquake in Turkey and Syria: international aid is being organised (fr)|ناونیشان=https://www.aps.dz/monde/151407-seisme-en-turquie-et-syrie-l-aide-internationale-s-organise|وێبگە=APS}}</ref> * {{flagicon|Armenia}} سەرۆک وەزیران [[نیکۆڵ پاشینیان]] وتی کە ئەرمینیا ئامادەی پشتیوانییە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Armenian response|ناونیشان=https://twitter.com/NikolPashinyan/status/1622519956817559553|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Twitter}}</ref> * {{flagicon|Austria}} [[چانسلەر کارل نێھامەر]] گوتی کە نەمسا ٨٤ سەربازی خۆی تایبەت بە یەکەی فریاگوزاری ڕەوانەی تورکیا کردووە و سێ ملیۆن [[یۆرۆ]]ی بۆ زیانەکان تەرخان کردووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Austria will send aid to Turkey following earthquake|ناونیشان=https://edition.cnn.com/middleeast/live-news/turkey-earthquake-latest-020623/h_82e055b50b5a0348af05a4d77ce23c2f|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=CNN}}</ref> * {{flagicon|Azerbaijan}} سەرۆک وەزیران [[ئیلھام عەلیێڤ]] وتی کەوا وڵاتەکەی ئامادەیە تیمێکی فریاگوزاری پێکھاتوو لە ٣٧٠ کەس ڕەوانەی [[تورکیا]] بکات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Azerbaijan voices solidarity with Türkiye after deadly earthquake|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/en/turkiye/azerbaijan-voices-solidarity-with-turkiye-after-deadly-earthquake/2807469|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=[[Anadolu Agency]]}}</ref> * {{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} وەزیری ئاسایشی نەتەوەیی [[نێناد نێژیک]] وتی کەوا وڵاتەکەی ٥٠ گرووپی فریاگوزاری شارستانی دەنێرێت بۆ یارمەتی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ministarstvo sigurnosti pokrenulo proceduru slanja pomoći Turskoj, stižu spasioci iz BiH|ناونیشان=https://www.klix.ba/vijesti/bih/ministarstvo-sigurnosti-pokrenulo-proceduru-slanja-pomoci-turskoj-stizu-spasioci-iz-bih/230206082|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=Klix.ba|زمان=bs}}</ref> * {{flagicon|Bulgaria}} بولگاریا یەکەم وڵات بوو کە بە دەم کارەساتەکەوە بێت و تیمی پزیشکی بنێرێت، لەناویدا پێنج سەگی ڕاھێنراو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=България е първата европейска държава, която изпрати хуманитарна помощ и спасителни екипи за Турция - По света и у нас - БНТ Новини|ناونیشان=https://bntnews.bg/news/balgariya-e-parvata-evropeiska-darzhava-koyato-izprati-humanitarna-pomosht-i-spasitelni-ekipi-za-turciya-1222690news.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=bntnews.bg|زمان=bg}}</ref> * {{flagicon|Canada}} سەرۆک وەزیران [[جەستن تروودۆو]] وتی کەوا وڵاتەکەی ئامادەی ھاوکارییە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.cbc.ca/news/world/earthquake-turkey-1.6738063|سەردێڕ=Powerful earthquake kills hundreds in Turkey and Syria|وێبگە=Canadian Broadcasting Corporation|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> * {{flagicon|Colombia}} سەرۆک [[گوستاڤۆ پێترۆ]] پەیمانی دا کە وڵاتەکەی «پەیوەندی دادەمەزرێنێت لەگەڵ تورکیا» بۆ ھاوکاریکردنی تورکیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Colombian President expresses solidarity|ناونیشان=https://twitter.com/petrogustavo/status/1622597638922113024?s=46&t=7q6zillly_blMVto8Wq1pA|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> * {{Flagicon|China}} چین گوتی وڵاتەکەی ئامادەیە ھاوکاری بنێرێت بۆ تورکیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Çin Büyükelçiliği'nden Türkiye'ye dayanışma mesajı|ناونیشان=https://www.aydinlik.com.tr/haber/cin-buyukelciliginden-turkiyeye-dayanisma-mesaji-366024|ئیش=[[Aydinlik]]|زمان=tr}}</ref> * {{Flagicon|Kurdistan Region}} وەزارەتی تەندروستیی ھەرێمی کوردستان دەڵێت، ١٥ لە تیمەکانی فریاگوزاری، پزیشکی فریاکەوتن و ژمارەیەکی زۆر لە پزیشکانی پسپۆڕ و کارمەندانی تەندروستی و ئەمبوڵانس لەگەڵ بڕێکی زۆری پێداویستی پزیشکی بەڕێکەوت بۆ [[تورکیا]] بەمەبەستی بەھاناوەچوون و پشتیوانی قوربانییانی بوومەلەرزەکە. وەک لە ڕاگەیێندراوێکی وەزارەتی تەندروستییدا ھاتووە، ناردنی تیمەکان لەسەر فەرمانی [[مەسروور بارزانی]]، سەرۆکوەزیرانی [[ھەرێمی کوردستان]] بووە. ھاوکات [[ئومێد خۆشناو]]، پارێزگاری [[ھەولێر]] بە ڕووداوی ڕاگەیاند، ئامادەیی خۆمان بۆ ھەموو ھاوکارییەک بەپێی توانا دەربڕیوە و میری ھەرێمی کوردستانیش بە یەک پاکێج و بە سەرپەرشتی سەرۆکوەزیران ھاوکارییەکان دەگەیێنێتە تورکیا.<ref>https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/060220232</ref> == دەرەنجام == === لە تورکیا === مزگەوتەکان لە [[باکووری کوردستان]] و [[تورکیا]] وەکو پەناگە بۆ ئەو کەسانە بەکارھێنران کە ناتوانن بگەڕێنەوە سەر ماڵ و دۆخی خۆیان، ئەمەش بەھۆی نزمبوونەوەی پلەی گەرمی و بەفربارین لەو پارێزگایانەی کە تووشی بوومەلەرزەکە ھاتوون.<ref name="ap195dead">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Fraser|یەکەم١=S.|سەردێڕ=Powerful quake kills at least 360 people in Turkey, Syria|ناونیشان=https://apnews.com/article/earthquake-shakes-turkey-b927808f6a5c54bdb669120faa40b7bc|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Associated Press|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان|ڕەجەب تەیب ئەردۆغان]]، سەرۆک کۆماری تورکیا لە ھەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی [[تویتەر]] ڕای گەیاند، «دەستبەجێ تیمەکانی گەڕان و فریاگوزاری ڕەوانەی ناوچە زیانلێکەوتووەکان کراون». [[سولەیمان سۆیلوو|سولەیمان سۆیلو]] وەزیری ناوخۆی تورکیا داوای لە دانیشتووانی ئەو شارە کرد کە خۆیان لە چوونە ناو باڵەخانە زیانلێکەوتووەکانەوە بپارێزن.<ref name="aj1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Strong earthquake hits southern Turkey near Syrian border|بڵاوکەرەوە=Al Jazeera|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2023/2/6/strong-earthquake-hits-southern-turkey-near-syrian-border|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206041453/https://www.aljazeera.com/news/2023/2/6/strong-earthquake-hits-southern-turkey-near-syrian-border|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٧ی شوباتدا سەرۆک ئەردۆغان باری نائاسایی بۆ ماوەی ٣ مانگ لە ١٠ پارێزگای زیانلێکەوتوو ڕاگەیاند.<ref name="3monthAJ">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey declares 3-month emergency in 10 quake-hit provinces|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2023/2/7/turkey-declares-3-month-emergency-in-10-quake-hit-provinces|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Al Jazeera|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207131126/https://www.aljazeera.com/news/2023/2/7/turkey-declares-3-month-emergency-in-10-quake-hit-provinces|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> حکوومەتی نیشتمانی «ئاگاداری ئاستی چوار»ی بۆ بانگەوازکردن بۆ یارمەتییە نێودەوڵەتییەکان ڕاگەیاند.<ref name="Hamblin12">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Hamblin|یەکەم١=Andrea|دوایین٢=MacDiarmid|یەکەم٢=Campbell|دوایین٣=Vasilyeva|یەکەم٣=Nataliya|ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=At least 597 found dead after powerful earthquake devastates Turkey and Syria|ئیش=The Daily Telegraph|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/02/06/turkey-rocked-major-earthquake/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206032619/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/02/06/turkey-rocked-major-earthquake/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەپێی ئامارەکانی سەرۆکایەتی کارەسات و ئیدارەی فریاکەوتن، ٢٥ ھەزار کارمەندی گەڕان و فریاگوزاری ڕەوانەی ١٠ پارێزگای زیانلێکەوتوو کراون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Hatay'da yıkım: Depremzedeler yardım bekliyor|ناونیشان=https://tr.euronews.com/2023/02/07/hatayda-yikim-depremzedeler-yardim-bekliyor|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Euronews|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|زمان=tr|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207104254/https://tr.euronews.com/2023/02/07/hatayda-yikim-depremzedeler-yardim-bekliyor|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەلایەنی کەمەوە ٧٠ وڵات پێشنیاریان کرد کە ھاوکاری بکەن لە ئۆپەراسیۆنەکانی گەڕان و ڕزگارکردندا.<ref name="3monthAJ2">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey declares 3-month emergency in 10 quake-hit provinces|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2023/2/7/turkey-declares-3-month-emergency-in-10-quake-hit-provinces|ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Al Jazeera|ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207131126/https://www.aljazeera.com/news/2023/2/7/turkey-declares-3-month-emergency-in-10-quake-hit-provinces|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ٨ی شوباتدا زیاتر لە ٨ ھەزار کەس لەژێر داروپەردوو لە سەرانسەری ١٠ پارێزگا ڕزگار کران. نزیکەی ٣٨٠ ھەزار کەس تاک پەنایان بردووەتە بەر پەناگەی فریاگوزاری یان ھۆتێلەکان.<ref name="Hatay1,647dead">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Fears grow for untold numbers buried by Turkey-Syria earthquake|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/fears-grow-for-untold-numbers-buried-by-turkey-syria-earthquake/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Associated Press|ئیش=The Times of Israel|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230208044956/https://www.timesofisrael.com/fears-grow-for-untold-numbers-buried-by-turkey-syria-earthquake/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[جەمیل بایک]]، ھاوسەرۆکی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] لە ڕێکەوتی ١٠ی شوباتی ٢٠٢٣دا، ئاگربەستی ڕاگەیاند و داوای لە گەریلاکانی پەکەکە کرد لە تەواوی ناوچەکاندا چالاکییەکانیان لەدژی ھێزەکانی سوپای تورکیا ڕابگرن و جەختی کردەوە ھەتا حکوومەتی تورکیا ھێرش نەکاتە سەر ھێزەکانیان چالاکی ناکەن.<ref name="ANF">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=جەمیل بایک داوای لە هێزەکانیان کرد هەموو چالاکییە لەشکرییەکانیان ڕابگرن |ناونیشان=https://anfsorani.com/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/jmyl-bayk-daway-l-hzkanyan-krd-hmww-chalakyy-lshkryykanyan-abgrn-37896 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=ANFsorani|ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> === لە سووریا === لە سووریا زیاتر لە ٥،٨١٤ کەس گیانیان لەدەستدا،<ref name="SY5814">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Kucukgocmen |یەکەم١=Ali |دوایین٢=Kilcoyne |یەکەم٢=Clodagh |سەردێڕ=Nine survivors pulled from Turkey's rubble as earthquake death toll passes 40,000 |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/survivors-ever-fewer-earthquake-rubble-turkey-syria-2023-02-12/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ئیش=Reuters |ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="SY4461">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=8 أيام على الـ ـفـ ـاجـ ـعـ ـة.. نحو 7000 شخص تم دفـ ـنـ ـهـ ـم داخل الأراضي السورية ممن قـ ـضـ ـوا في كـ ـارثـ ـة فجر الاثنين الأسود |ناونیشان=https://www.syriahr.com/8-%d8%a3%d9%8a%d8%a7%d9%85-%d8%b9%d9%84%d9%89-%d8%a7%d9%84%d9%80-%d9%80%d9%81%d9%80-%d9%80%d8%a7%d8%ac%d9%80-%d9%80%d8%b9%d9%80-%d9%80%d8%a9-%d9%86%d8%ad%d9%88-7000-%d8%b4%d8%ae%d8%b5-%d8%aa%d9%85/588038/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Syrian Observatory for Human Rights|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> و زیاتر لە ١٤،٥٠٠ کەسیش بریندار بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=WFP Türkiye and Syria Earthquake Response, Situation Report #2 (10 February 2023)|ناونیشان=https://reliefweb.int/report/turkiye/wfp-turkiye-and-syria-earthquake-response-situation-report-2-10-february-2023|بڵاوکەرەوە=ReliefWeb|نووسەر=United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> [[وەزارەتی تەندروستی (سووریا)|وەزارەتی تەندروستیی سووریا]] زیاتر لە ٢،٠٦٨ حاڵەتی مردن و ٢،٩٥٠ حاڵەتی برینداربوونی بەھۆی بوومەلەرزەوە لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی حکوومەت تۆمار کردووە،<ref name="SY4461" /><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Turkey-Syria earthquake: First commercial fuel shipment to enter northern Syria |ناونیشان=https://english.enabbaladi.net/archives/2023/02/turkey-syria-earthquake-first-commercial-fuel-shipment-to-enter-northern-syria/ |ڕێکەوتی سەردان=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Enab Baladi |ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> کە زۆربەیان لە پارێزگاکانی [[پارێزگای حەلەب|حەلەب]] و [[پارێزگای لازقیە|لازقیە]]ن.<ref name="812dead">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Health Ministry: Death toll from earthquake has risen to 812 deaths and 1,449 injuries, in provinces of Aleppo, Lattakia, Hama, Idleb Countryside and Tartous |ناونیشان=https://www.sana.sy/en/?p=299328 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Syrian Arab News Agency |ڕێکەوت=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230207075007/https://www.sana.sy/en/?p=299328 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ناوچەکانی ژێر دەستەڵاتی یاخیبووان، لانیکەم ٣،٣٤٩ کەس گیانیان لەدەستداوە<ref name="SY4461" /> و ٢،٢٠٠ کەسی دیکەش بریندار بوون.<ref name="SOHR">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=كحصيلة غير نهائية.. حصيلة ضـ ـحـ ـايـ ـا الـ ـزلـ ـز ا ل المـ ـدمّـ ـر في سوريا تصل إلى 3480 إنسان|بڵاوکەرەوە=SOHR|ناونیشان=https://www.syriahr.com/كحصيلة-غير-نهائية-حصيلة-ضـ-ـحـ-ـايـ-ـا/586817/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230209005618/https://www.syriahr.com/كحصيلة-غير-نهائية-حصيلة-ضـ-ـحـ-ـايـ-ـا/586817/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Dakss1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Dakss |یەکەم١=B. |دوایین٢=Ott |یەکەم٢=H. |دوایین٣=Reals |یەکەم٣=T. |ڕێکەوت=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Earthquakes hit Turkey and Syria, leaving more than 2,300 dead and thousands injured |بڵاوکەرەوە=CBS News |ناونیشان=https://www.cbsnews.com/live-updates/earthquake-turkey-syria-death-toll-rescues/ |ڕێکەوتی سەردان=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230206121230/https://www.cbsnews.com/live-updates/earthquake-turkey-syria-death-toll-rescues/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> مەزەندە کرابوو کە ڕەنگە ھەتا ٥٫٣٧ ملیۆن کەس لە سەرتاسەری سووریا بێ ماڵ و حاڵ بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Up to 5.3 million in Syria may be homeless after quake: UN |ناونیشان=https://www.straitstimes.com/world/middle-east/up-to-53-million-in-syria-may-be-homeless-after-quake-un |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٣|agency=Agence France-Presse |ئیش=The Straits Times |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> لە کاتێکدا بە گشتی ١٠٫٩ ملیۆن کەس کە دەکاتە نزیکەی نیوەی دانیشتووانی ئەم وڵاتە، تووشی ئەم کارەساتە بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Northwest Syria Earthquake February 2023, Daily Highlights - 13/02/2023|ناونیشان=https://reliefweb.int/report/syrian-arab-republic/northwest-syria-earthquake-february-2023-daily-highlights-13022023|ڕێکەوت=١٣ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=ReliefWeb|نووسەر=United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|تورکیا|سووریا|ڕۆژنامەوانی|دەیەی ٢٠٢٠}} {{پۆلی کۆمنز|2023 Gaziantep-Kahramanmaraş earthquakes}} [[پۆل:بوومەلەرزەکانی تورکیا]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای دیاربەکر]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای خەتای]] [[پۆل:مێژووی پارێزگای ڕحا]] h77zcadecmcedi84ne8p9jodptaifk8 1 228013 1581977 1322723 2026-05-07T16:12:28Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1581977 wikitext text/x-wiki == بۆکسی زانیاریدان == سڵاو بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]]، تکایە با بۆکسی زانیاریدانەکە وشەی ئینگلیزی تێدا نەمێنێت. سەرەڕای ئەوەی پێشتر سڕیمەوە چوونکە وتارەکەی قەرەباڵغ کردووە سوودێکی زۆری لێنابینم، جگە لەسەر لێشێوان. <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ‏١٦:٣٥، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) :تکایە سەبرت ھەبێ، وردە وردە کاری لەسەر دەکرێ. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏١٧:٤٢، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) ::سڵاو و ڕێز بەڕێز {{وب|Aram}} تکایە دەتوانی چاکسازییەک لە [[داڕێژە:زانیاریدانی بوومەلەرزە]] بکەی، گەر سەیری ئەو وتارە بکەی دیارە کە ھەندێک کێشەی لەڕووی تەکنیکی و زمانەوانییەوە ھەیە. زۆر سپاس بۆ ئێوە. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏١٧:٥١، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) ::: سڵاو لە تۆیش {{وب|Nskoalj}} بان چاو، {{کرا}}. بێجگە لە ژمارەکان کە کاتێکی تر و بەم نزیکانە خەریکیان دەبم چ کێشەیەکی تر ھەیە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢٢:٤٣، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) ::::{{وب|Aram}} زۆر سپاس بۆ ئێوە، گەر بێجگە لە ژمارەکان ھەندێک لە وشەکانیش بکرێتە کوردی زۆر باش دەبێت، بە نموونە km بکرێتە کیلۆمەتر یان کم. [[بەکارھێنەر:Nskoalj|Nskoalj]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Nskoalj|لێدوان]]) ‏٢٢:٥٣، ١٧ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) ::::: {{وب|Nskoalj}} {{کرا}}. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٣:٢٥، ١٨ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) باکور-ڕۆژاوا؟ یان ڕۆژئاوا؟ چاکی کەن باشترێکە. [[بەکارھێنەر:SwissDinar|SwissDinar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SwissDinar|لێدوان]]) ‏٢٠:٢٥، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٣ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بوومەلەرزەی باکوور-ڕۆژاوای کوردستان ٢٠٢٣]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1195188 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230206054348/https://www.channelnewsasia.com/world/major-quake-kills-more-100-across-turkey-syria-3256346 بۆ https://www.channelnewsasia.com/world/major-quake-kills-more-100-across-turkey-syria-3256346 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٥:٠٨، ٢١ی شوباتی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بوومەلەرزەی باکوور-ڕۆژاوای کوردستان ٢٠٢٣]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1322722 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230206054348/https://www.channelnewsasia.com/world/major-quake-kills-more-100-across-turkey-syria-3256346 بۆ https://www.channelnewsasia.com/world/major-quake-kills-more-100-across-turkey-syria-3256346 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٢:٠٢، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بوومەلەرزەی باکوور-ڕۆژاوای کوردستان ٢٠٢٣]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1581976 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230206143246/https://www.akhbaralyawm.com/news/244835/%D9%87%D9%84-%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%8D-%D9%81%D9%8A-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A8%D9%8A%D8%B1%D9%88%D8%AA...-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%84%D9%88%D9%8A-%D9%8A%D9%88%D8%B6%D8%AD بۆ https://www.akhbaralyawm.com/news/244835/%D9%87%D9%84-%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%8D-%D9%81%D9%8A-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A8%D9%8A%D8%B1%D9%88%D8%AA...-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%84%D9%88%D9%8A-%D9%8A%D9%88%D8%B6%D8%AD زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ١٦:١٢، ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) te8tqkalv8zkvjsehn2b00v799f4513 0 235380 1581985 1401171 2026-05-07T18:58:54Z RaveDog 23799 better audio quality 1581985 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە =Austro Bavarian Languages-01.png}} '''باڤاری''' ({{بە ئەڵمانی|Bairisch}} {{IPA-de|ˈbaɪrɪʃ||De-Bairisch.ogg}} زاراوەیەکی [[زمانی ئەڵمانی]]یە کە لە ناوچەی [[باڤاریا]] قسەی پێدەکرێت، کە دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ئەڵمانیا]]. یەکێکە لە چەند زاراوەیەک کە کۆمەڵە زاراوەی ئەڵمانی سەرەوە پێکدەھێنن، کە لە باشووری ئەڵمانیا و [[نەمسا]] و بەشێک لە [[سویس]]را قسەیان پێدەکرێت.<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=bar {{!}} ISO 639-3|ناونیشان=https://iso639-3.sil.org/code/bar|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=iso639-3.sil.org}}</ref> باڤاری چەندین تایبەتمەندی جیاوازی ھەیە کە لە ئەڵمانی ستاندارد جیای دەکاتەوە. یەکێک لە جیاوازییە ھەرە دیارەکان، بێژەکردنییەتی. زمانی باڤاریان مەیلیان ھەیە وشەکان بە جەختکردنەوەیەکی بەھێزەوە لەسەر بزوێنەکان بڵێنەوە و زۆرجار لەبری تاکە بزوێن دوو دەنگی (دوو دەنگی بزوێن پێکەوە) بەکاردەھێنن. بۆ نموونە وشەی «بیێر» (بیرە) بە زمانی باڤاری بە «بۆر» دەخوێندرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ethnologue.com/18/language/bar/|سەردێڕ=Bavarian|ئیش=Ethnologue|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|زمان|جوگرافیا|مێژوو|کۆمەڵگا|ئەڵمانیا}} {{پۆلی کۆمنز|Bavarian language}} [[پۆل:زمانەکانی ترێنتینۆ ئەلتۆ ئەدیجێ]] [[پۆل:زمانەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئەڵمانی]] [[پۆل:زمانی باڤاری]] 0r6bipfi5gjfvspnenmzarp67oa3gpv 4 241625 1582035 1581745 2026-05-07T21:00:45Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1582035 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠٠، ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٧ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٣٥٥٠٣٢ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٧ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٨٦٤٩٥ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٧ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٢١١٩٧ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|٤ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٣٤٦٦ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|١ی ئایاری ٢٠٢٦]] || ٨٣٩٧ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] q3du0jy5td5jq60pnnwe9ic2cbhi40v 0 244147 1582043 1570472 2026-05-07T22:17:51Z Sakura emad 42467 keep, they're historically recognized Kurdish sociocultural tribes.see Soran Region, soran Emirate, and Sorani identity and tribes. 1582043 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox ethnic group | group = سۆران | native_name = | native_name_lang = | image = {{image array|perrow=4 | image1 = | image1 = Meetings of Presidents participated in Nowruz with Ali Khamenei - Tehran, Iran (Cropped on Talabani).jpg | caption1 = [[جەلال تاڵەبانی]] | image2 = Qazi Muhammad.jpg | caption2 = [[قازی محەممەد]] | image3 = Sheikh Mahmoud - Kurdistan's King (1918-1922).jpg | caption3 = [[شێخ مەحموودی حەفید]] | image4 = Statue of Kurdish poet Nali in general garden of Sulaymaniyah, Kurdistan, Iraq.JPG | caption4 = [[نالی]] | image5 =Sherko Bekas.jpg | caption5 = [[شێرکۆ بێکەس]] | image6 = BachtyarAliFrankfurt2017 (cropped-01).jpg| caption6 = [[بەختیار عەلی]] | image7 = Hapsa xani naqib.JPG | caption7 = [[حەپسەخانی نەقیب]] | image8 = Mesture Erdelan.jpg | caption8 = [[مەستوورە ئەردەڵان]] | image9 = Haji qadir Koyi.jpg | caption9 = [[حاجی قادری کۆیی]] | image10 = Abdurrahman Sharafkandi In the early Republic of Mahabad.jpg | caption10 = [[ھەژار]] | image11 = مەرزیە فەریقی.png | caption11 = [[مەرزیە فەریقی]] | image12 = Nasser Razazi, NET TV - Dec 2, 2018.jpg | caption12 = [[ناسر ڕەزازی]] | image13 = Zirak.jpg | caption13 = [[حەسەن زیرەک]] | image14 = Foad MustafaSultani.png | caption14 = [[فوئاد مستەفاسوڵتانی]] | image15 = شاسوار جەلال (شەهید ئارام) 1.jpg | caption15 = [[شاسوار جەلال سەعید]] | image16 = Kajal Ahmad 2005.jpg | caption16 = [[کەژاڵ ئەحمەد]] }} | image_caption = | image_alt = | image_uprigh = | total = ٦,٠٠٠,٠٠٠ | total_year = <!-- year of total population --> | total_source = <!-- source of total population; may be ''census'' or ''estimate'' --> | total_ref = <!-- references supporting total population --> | total1 = <!-- up to | total3 = --> | total1_year = <!-- up to | total3_year = --> | total1_source = <!-- up to | total3_source = --> | total1_ref = <!-- up to | total3_ref = --> | genealogy = | regions = | region1 = {{IRQ}} ([[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]]، [[پارێزگای کەرکووک|کەرکووک]]، [[پارێزگای ھەولێر|ھەولێر]]، باکووری [[پارێزگای دیالە|دیالە]]) | pop1 = ٣،٠٠٠،٠٠٠ | ref1 = <!-- <ref>erence/s supporting pop1 data --> | region2 = {{IRI}} ([[موکریان]] لە [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ورمێ]]، [[پارێزگای کوردستان|سنە]]، باکووری [[پارێزگای کرماشان|کرماشان]]) | pop2 = ٣،٠٠٠،٠٠٠ | ref2 = | languages = [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]] | religions = [[ئیسلام]]ی [[سوننە]] | related_groups = [[کورد|کوردەکانی دیکە]] ([[لەک]]، [[گۆران (گەل)|گۆران]]، [[کورد (باشوور)|کوردی باشوور]]، [[کورمانج]]، [[زازا]]) | footnotes = }} '''سۆران''' گەلێکی [[کورد]]ییە کە لە [[باشووری کوردستان|باشوور]] و [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان|ڕۆژھەڵات]] دەژین. زمانی زگماکیی سۆرانەکان زاراوەی سۆرانییە کە بەشێک لە [[زمانی کوردی]] دێت بە ئەژمار. حەشیمەتی سۆرانەکان زۆرتر لە ٥ ملیۆن کەس ھەزیر دەکرێت. لە باری ئایینییەوە نزیک بە تەواوی سۆرانەکان سەر بە ئایینی [[ئیسلام]]ی [[سوننە]]ن. == وشەڕەت == وشەی سۆران یان سووران، لە وشەی سۆھران گیراوە کە ناوی ناوچەیەکی کوردستانە کە [[میرنشینی سۆران]] (١٣٩٩–١٨٣٥) لەتێدا دامەزراوەتەوە. زۆربەی گەل و ھۆزانی سۆران لە سەرەتادا زمانەکانی کورمانجی یان گۆرانیان ئاخافتووە، بەڵام لە سەدەکانی ناوەڕاست بەھۆی کاریگەریی ئەو دوو شاخەی کوردییە زمان و شۆناسێکی تایبەتی خۆیانیان گرتووە و جەماوەرەکە و زمانەکەیان بە ناوی سۆران ناسراوەتەوە. بەدوای میرنشینی سۆران، [[میرنشینی بابان]] (١٦٤٩-١٨٥٠) و [[میرنشینی ئەردەڵان]] (١١٦٩ ھەتا ١٨٦٧) لەژێری کاریگەریی داکەوتن و تێکەڵی چاند و زمانی سۆرانی بوون و ئێستاکە بەشێک لە سۆرانەکان دێن بە ئەژمار. == زمان == {{Location map+ | Central Kurdish | width = 400 | caption = ھەرێمی کوردە سۆرانەکان | places = {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 36.18 | lon_deg = 44.00 |position = bottom | label = [[ھەولێر]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 35.55 | lon_deg = 45.44 |position = bottom | label = [[سلێمانی]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 35.44 | lon_deg = 44.00 |position = bottom | label = [[کەرکووک]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 35.31 | lon_deg = 47.00 |position = bottom | label = [[سنە]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 35.52 | lon_deg = 46.18 |position = bottom | label = [[مەریوان]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 36.76 | lon_deg = 45.72 |position = bottom | label = [[مەھاباد]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 35.99 | lon_deg = 45.88 |position = bottom | label = [[بانە]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 36.24 | lon_deg = 46.27 |position = bottom | label = [[سەقز]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 36.15 | lon_deg = 45.47 |position = bottom | label = [[سەردەشت]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 36.52 | lon_deg = 46.20 |position = bottom | label = [[بۆکان]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 34.80 | lon_deg = 46.50 |position = bottom | label = [[جوانڕۆ]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 35.91 | lon_deg = 47.02 |position = bottom | label = [[دیواندەرە]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 36.40 | lon_deg = 47.11 |position = bottom | label = [[تیکاب]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 36.69 | lon_deg = 45.14 |position = bottom | label = [[پیرانشار]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 36.08 | lon_deg = 44.63 |position = bottom | label = [[کۆیە]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 36.65 | lon_deg = 44.54 |position = bottom | label = [[سۆران]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 37.03 | lon_deg = 45.09 |position = bottom | label = [[شنۆ]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 34.62 | lon_deg = 45.31 |position = bottom | label = [[کەلار]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 34.69 | lon_deg = 44.96 |position = bottom | label = [[کفری]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 36.25 | lon_deg = 44.87 |position = bottom | label = [[ڕانیە]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 35.53 | lon_deg = 44.83 |position = bottom | label = [[چەمچەماڵ]] }} {{Location map~ | Central Kurdish | lat_deg = 35.11 | lon_deg = 45.69 |position = bottom | label = [[دەربەندیخان]] }} }} کوردە سۆرانەکان بە زمانی [[کوردیی ناوەندی]] دەئاخێڤێنن و خۆیان بەو زمانە '''کوردی''' یان '''سۆرانی''' دەڵێن. == ئایین == نزیکەی تەواوی کوردە سۆرانەکان سەر بە ئایینی [[ئیسلام]]ی [[سوننە]]ن، بەڵام سەبارەت بە ئایینی ئەوان بەر لە ملدانانەوە بۆ ئیسلام زانیارییەکی پشتڕاستکراو لە ئارادا نییە. == ئەمانەش ببینە == * [[میرنشینی سۆران]] * [[سۆرانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ھۆزەکان و عەشیرەتەکانی کورد}} {{گەلانی ئێران}} {{جەماوەرناسیی عێراق}} {{ھەرێمی کوردستان}} [[پۆل:کورد]] [[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئێران]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی عێراق]] 7y6zt6lpwuniog163fh7wxe4pfuaa8w 0 245612 1582075 1569377 2026-05-08T06:43:51Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582075 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | name = تێنزن | series = [[ئەفسانەی کۆرا]] | first = [[ئەفسانەی کۆرا (وەرزی یەکەم)|وەرزی یەکەم]] | last = | creator = [[مایکڵ دانتێ دیمارتینۆ]]{{ھن}}[[برایان کۆنێتزکۆ]] | species = مرۆڤ | gender = نێر | family = {{ubl|[[ئانگ]] (باوک)|[[کاتارا]] (دایک)|[[کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا#ڕەوەندی ھەوا|بوومی]] (برا)|[[کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا#ھۆزەکانی ئاو|کیا]] (خوشک)}} | nationality = [[ڕەوەندی ھەوا]] [[پەڕگە:AirNomadsEmblem.png|18px]] | lbl21 = ملکەچپێکردنەکان | data21 = ھەوا |children= [[کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا#جینۆرا|جینۆرا]]، [[کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا#ڕەوەندی ھەوا|ئیکی]]، [[کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا#ڕەوەندی ھەوا|میلۆ]]، [[کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا#ڕەوەندی ھەوا|ڕۆھان]]|colour=white}} '''تێنزن''' یان '''تێنزین''' ({{بە ژاپۆنی|丹增}}) بچووکترین منداڵی [[ئانگ|ئەڤەتار ئانگ]] و [[کاتارا]]یە لە [[ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا|جیھانی ئەڤەتار]] بە دیاریکراوی لە [[ئەفسانەی کۆرا]] دەرکەوتنی ھەیە. کارەکتەرەکە لەلایەن [[مایکڵ دانتێ دیمارتینۆ]] و [[برایان کۆنێتزکۆ]]وە دروست کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tenzin|ناونیشان=https://hero.fandom.com/wiki/Tenzin|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Heroes Wiki|زمان=en}}</ref> تاکە منداڵی ملکەچپێکەری ھەوای ڕەسەنە لە خێزانی ئانگ، تێنزن کەسێکی نەریتخوازە و زۆر کار دەکات بۆ پاراستن و گواستنەوەی کولتوری نەتەوەی ھەوا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ww7.avatarspirit.net/episodes.php?num=304&usid=27&utid=4158770482|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=ww7.avatarspirit.net|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231212164626/http://ww7.avatarspirit.net/episodes.php?num=304&usid=27&utid=4158770482|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Unrau|یەکەم=Jillian|ڕێکەوت=٣٠ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Avatar: The Last Airbender – Why Did Aang Name His Son Tenzin?|ناونیشان=https://gamerant.com/avatar-the-last-airbender-aang-name-son-tenzin/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Game Rant|زمان=en}}</ref> وەک ئەوەی ئانگی باوکی دەیویست.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Kemner|یەکەم=Louis|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=The Legend Of Korra: 10 Ways Tenzin Is The Best Character|ناونیشان=https://www.cbr.com/legend-of-korra-tenzin-best-character/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=CBR|زمان=en}}</ref> ئەو سروشتی کەسێکی ئارام و ڕۆحیی ڕەوەندی ھەوا بەرجەستە دەکات لە زنجیرەکەدا. ھەروەھا لە سەرەتای زنجیرەکەدا، ئەو تاکە مامۆستای ھەوا ملکەچپێکەرە لە جیھاندا و بەم شێوەیە وەک مامۆستای ھەوا ملکەچپێکردنی [[کۆرا|ئەڤەتار کۆرا]] دەست دەکات بە ڕاھێنان پێکردنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=LightEcoJak|دوایین٢=Nicholson|یەکەم٢=Max|دوایین٣=kimonoko|دوایین٤=Moreupdated|یەکەم٤=+2 7k|سەردێڕ=Tenzin – Avatar: The Last Airbender / The Legend of Korra Guide|ناونیشان=https://www.ign.com/wikis/avatar-the-last-airbender-legend-of-korra/Tenzin|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=IGN|زمان=en}}</ref> تێنزن و پێمای ھاوسەری خاوەنی چوار منداڵن بە ناوەکانی جینۆرا، ئیکی، میلۆ و ڕۆھان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Legend of Korra – Tenzin's Family / Characters|ناونیشان=https://tvtropes.org/pmwiki/pmwiki.php/Characters/TheLegendOfKorraTenzinsFamily|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=TV Tropes}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stewart|یەکەم=Brenton|ڕێکەوت=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=Avatar: The Last Airbender – Was Tenzin a Better Bender Than Aang?|ناونیشان=https://www.cbr.com/avatar-the-last-airbender-tenzin-better-bender-aang/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=CBR|زمان=en}}</ref> == کارەکتەر == سەبارەت بە کارەکتەری تێنزن، [[مایکڵ دانتێ دیمارتینۆ|دیمارتینۆ]] دەڵێ: {{وتە|تێنزن کارەکتەری دووەمە دوای [[کۆرا]] لە زنجیرەکەدا}} ئەمەش کاریگەری و گەورەیی تێنزن لە زنجیرەکەدا نیشان دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=martin|یەکەم=dominique|سەردێڕ=Guerres de Territoires|ناونیشان=http://www.canalbd.net/ca-va-buller_catalogue_detail_La-Legende-de-Korra-T1-Guerres-de-Territoires-T1--9782017168805|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.canalbd.net|زمان=fr}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.canalbd.net/ca-va-buller_catalogue_detail_La-Legende-de-Korra-T1-Guerres-de-Territoires-T1--9782017168805 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> == درەختی خێزان == {{Water Tribe–Air Nomad family tree}} == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمەیشن|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠٠٠|ژیاننامە|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|The legend of Korra}} {{جیھانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا}} [[پۆل:کارەکتەرەکانی ئەڤەتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا]] [[پۆل:ئاڤاتار: دوایین ملکەچپێکەری ھەوا]] [[پۆل:کارەکتەرە نێرەکانی ناو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمەیشنەکان]] g6x1qksoiwisvit7qv6splzds4jl2aw 0 246506 1581951 1581707 2026-05-07T12:05:35Z AramBot 39807 بۆت: ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581951 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:DFBWomen.svg.png|وێنۆک|150px]] {{داتابۆکس}} '''ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیا''' ({{بە ئینگلیزی |Germany women's national football team}}) نوێنەرایەتی [[ژن|ژنانی]] [[ئەڵمانیا]] دەکات لەسەر ئاستی نیشتمانی. ئەم تیپە لەژێر چاودێری فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئەڵمانیا دایە (کە پێشتر بە ''ئەڵمانیای ڕۆژاوا'' ناسرابوو). ئەم تیپە یەکەم یاری نێودەوڵەتی خۆی لە ساڵی ١٩٨٢ ئەنجامدا. دوای یەکگرتنەوەی ھەردوو ئەڵمانیا لە ساڵی ١٩٩٠، ئەندامانی ئەم تیمە وەک «تیمی نیشتمانی کۆماری فیدراڵی ئەڵمانیا» مانەوە. تیپی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیا بە یەکێک لە سەرکەوتووترین تیپەکانی تۆپی پێی ژنان دادەنرێت. ئەم تیپە دوو پاڵەوانێتی جیھانی ھەیە لە ساڵانی ٢٠٠٣ و ٢٠٠٧. ئەڵمانیا تاکە وڵاتە کە پاڵەوانی جیھانی لە ھەردوو بەشی پیاوان و ژنان بەدەستھێناوە. ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا لە کۆی یازدە پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپا ھەشت بردنەوەی بەدەستھێناوە، لەنێویاندا شەش پاڵەوانێتیی کۆتایی لەسەریەک. ھەروەھا ئەڵمانیا تاکە وڵاتە کە لە ھەردوو بەشی پیاوان و ژنان لە [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا]] گەیشتووەتە پلەی پاڵەوانێتی. ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیا خاوەنی سێ میدالیای برۆنزی و یەک میدالیای زێڕە لە ئۆڵۆمپیاد، کە بە ڕێککەوت لە ساڵانی ٢٠٠٠، ٢٠٠٤، ٢٠٠٨ و ٢٠١٦ بەدەست ھێنراوە. بیرگیت پرینتس خاوەنی ژمارەی پێوانەیی زۆرترین یاری و زۆرترین گۆڵی لەم تیپەدایە. ھەروەھا سێ جار خەڵاتی [[خەڵاتی باشترین یاریزانی ساڵ|باشترین یاریزانی تۆپی پێی جیھانی]] بەدەستھێناوە و دووەم باشترین گۆڵکاری مۆندیالی ژنانی جیھانە. تۆپی پێی ژنان لە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] پەیوەست بووە بە گومانێکی زۆرەوە و پێشبڕکێ نێودەوڵەتییە فەرمییەکان لەلایەن فیدراسیۆنی ئەم وڵاتە تا ساڵی ١٩٧٠ قەدەغە کران. لە [[ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات]] ھەڵبژاردەی نیشتمانی ژنان بە کردەوە بوونی نەبووە و لە ساڵی ١٩٩٠ تەنھا یەک یاری ئەنجامداوە. ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیا دوای بردنەوەی پاڵەوانێتییەکە لە ساڵی ٢٠٠٣ زۆر بەناوبانگ بوو. ئەم تیپە وەک باشترین تیپی وەرزشی ساڵ لە ئەڵمانیا ناسێندرا. زیلڤیا ناید لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە سەرۆکی ڕاھێنەری ئەم تیپە بووە. دوای ناید و لە مانگی ئابی ٢٠١٦ ستیفی جۆنز ئەم پۆستەی وەرگرت. تا مانگی ئازاری ٢٠٢٢، ھەڵبژاردەی ئەڵمانی لە پلەی چوارەمی ڕیزبەندی جیھانی فیفادایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=FIFA.com|سەردێڕ=The FIFA Women's World Ranking - Ranking Table - FIFA.com|ناونیشان=https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/women|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150115034643/https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/women/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئازاری ٢٠٢٠|وێبگە=www.fifa.com|زمان=en-GB}}</ref> == مێژوو == === ڕێکەوتی زوو === لە ساڵی ١٩٥٥ دی ئێف بی تۆپی پێی ژنانی لە ھەموو یانەکانی ئەڵمانیای ڕۆژاوا قەدەغە کرد. ئەم فیدراسیۆنە لە ڕوونکردنەوەکەیدا ڕای گەیاندووە کە «ئەم وەرزشە جەنگییە لە بنەڕەتدا نامۆیە بە سروشتی ژنان» و «ڕۆح و جەستەی ژنان بە ناچاری ئازار دەچێژێت». جگە لەوەش «نمایشکردنی جەستە پێشێلکردنی ڕەوشتە».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=Women's World Cup kicks off in Germany|ناونیشان=http://www.csmonitor.com/World/Europe/2011/0626/Women-s-World-Cup-kicks-off-in-Germany|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=Women's World Cup likely to boost female football|ناونیشان=http://www.bbc.com/news/business-13908339|زمان=en}}</ref> سەرەڕای ئەم قەدەغەکردنە، زیاتر لە ١٥٠ یاری نێودەوڵەتی نافەرمی لە نێوان ساڵانی ١٩٥٠ بۆ ١٩٦٠ ئەنجامدراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=The Week in Germany|ناونیشان=http://www.germany.info/Vertretung/usa/en/newsletter/The__Week__in__Germany/TWIG-150625.html?archive=2055094|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161028083703/http://www.germany.info/Vertretung/usa/en/newsletter/The__Week__in__Germany/TWIG-150625.html?archive=2055094|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٠ لە کۆبوونەوەی ساڵانەی DFF قەدەغەکردنی تۆپی پێی ژنان ھەڵگیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=Once banned for 15 years, women's game alive, kicking in Germany|ناونیشان=http://usatoday30.usatoday.com/SPORTS/usaedition/2011-06-24-Soccer-notebook_ST_U.htm|زمان=en}}</ref> فیدراسیۆنەکانی تۆپی پێی وڵاتانی تر پێش ئەڵمانیا تیپی فەرمی ژنانیان پێکھێنابوو و فیدراسیۆنی ئەڵمانیا بۆ چەندین ساڵ لە بەشی تۆپی پێی ژنان ئامادەنەبوو. لە ساڵی ١٩٨١، لە ھۆرست ئاڕ شمیت بەرپرسی دی ئێف بی بانگھێشت کرا بۆ ناردنی تیمێک بۆ پاڵەوانێتی بانگھێشتنامەی جیھانی ژنان. شمیت داواکارییەکەی قبوڵ کرد، بەڵام ئەو ڕاستییەی شاردەوە کە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] لەو کاتەدا تیپێکی فەرمی نەبوو. بۆ ئەوەی ئەنجامە زەلیلکەرەکان نەمێنێت، یانەی (DFB SV Bergisch Gladbach 09) پاڵەوانی یانەکانی ئەڵمانیای ڕۆژاوای نارد بۆ ئەوەی نازناوەکە بەدەستبھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Frauenfußball in Deutschland|ناونیشان=http://www.bpb.de/gesellschaft/sport/fussball-wm-2006/73598/frauenfussball-in-deutschland?p=2|زمان=de}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=Geschichte des Frauenfußballs|ناونیشان=http://duisburg.de/vv/ob_3/medien/11_Geschichte_des_Frauenfussballs.pdf|زمان=de|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130903224446/http://www.duisburg.de/vv/ob_3/medien/11_Geschichte_des_Frauenfussballs.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەھۆی پێویستی ھەبوونی تیپی ژنان، فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئەڵمانیا لە ساڵی ١٩٨٢ ھەڵبژاردەی نیشتمانی ژنانی ئەڵمانیای ڕۆژاوای دامەزراند. ھێرمان نۆبێرگەر سەرۆکی فیدراسیۆنی ئەڵمانیا جیرۆ بیزانتس مامۆستای کۆلێژی وەرزشی [[کۆلن|کۆڵن]] بۆ دەستپێکردنی تیمەکە دەستنیشانکرد.<ref name="welt">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Aus einer Peinlichkeit wurden Weltmeisterinnen|ناونیشان=https://www.welt.de/sport/article1125689/Aus-einer-Peinlichkeit-wurden-Weltmeisterinnen.html|زمان=de}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=Gero Bisanz ist tot|ناونیشان=http://www.taz.de/Erster-Trainer-der-Frauen-Nationalelf/!5030699/|زمان=de}}</ref> === ١٩٨٢–١٩٩٤: سەرەتای سەخت و یەکەم نازناوی ئەورووپا === لە مانگی ئەیلوولی ساڵی ١٩٨٢ بیزەنتس دوو خولی ڕاھێنانی ڕێکخست و ئەندامانی تیمە ١٦ کەسییەکەیان لەوان ھەڵبژارد. تیمەکە یەکەم یاری نێودەوڵەتی خۆی لە ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٨٢ لە شاری کۆبلێنز ئەنجامدا. بەپێی نەریتی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ھەڵبژاردەی تۆپی پێی پیاوانی ئەڵمانیا]]، سویسرا وەک یەکەم ڕکابەری ئەم تیپە ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Prehistoric Women’s Soccer In Photos|ناونیشان=http://pitchinvasion.net/prehistoric-womens-soccer-in-photos/|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161029120623/http://pitchinvasion.net/prehistoric-womens-soccer-in-photos/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ٢٥ خولەکی یەکەمی یارییەکەدا دۆریس کرێس ئایمان گۆڵی یەکەمی ئەم تیپەی تۆمارکرد. لە گێمی دووەمدا زیلڤیا ناید تەمەن ١٨ ساڵ لە کۆی پێنج گۆڵ دوو گۆڵی تۆمارکرد و بە ئەنجامی ٥–١ سەرکەوتنی بەدەستھێنا. ناید لە ساڵی ١٩٩٦ بووە یاریدەدەری ڕاھێنەری ئەم تیپە و لە ساڵی ٢٠٠٥ پۆستی سەرۆکی ڕاھێنەری ئەم تیپەی وەرگرتووە.<ref name="welt"/> ئەڵمانیای ڕۆژاوا بە پێنج یەکسانبوون و یەک دۆڕان نەیتوانی سەرکەوێت بۆ یەکەم پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپا و پلەی سێیەمی کۆمەڵەکەی بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠١٣|سەردێڕ=1982-84 UEFA Women's EURO|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=1984/teams/team=500047/matches/index.html|زمان=en}}</ref> ئامانجی سەرەتایی بیزەنتین کەمکردنەوەی جیاوازی بوو لە نێوان ئەم تیپە و وڵاتانی [[سکاندیناڤیا]] و ئیتاڵیا، و ئامانجی درێژخایەنی بیزەنتین بوو بە بەھێزترین تیپی ئەورووپا. جەختی لەسەر کارامەیی سەرەتایی و پێویستی بەرنامەیەکی کاریگەر بوو بۆ گەنجان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tore, Titel, Träume|ناونیشان=http://www.dfb.de/uploads/media/25_Frauen_Lsp_Heft_Teil1_01.pdf|زمان=de}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٥ەوە یانەی بیزەنتین زیاتر یاریزانە گەنجەکانی بانگھێشت دەکرد، بەڵام سەرەتا سەرکەوتنێکی کەمی بەدەستھێنا لە گەیشتن بەم ئامانجانە، ئەڵمانیای ڕۆژاوا جارێکی دیکە نەیتوانی سەرکەوێت بۆ یاری کۆتایی پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپا لە ساڵی ١٩٨٧.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=1984-87 UEFA Women's EURO|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=1987/matches/all/index.html|زمان=en}}</ref> ھەڵبژاردەی ئەڵمانیای ڕۆژاوا بۆ یەکەمجار بەبێ شکست و بەبێ لێدانی گۆڵ سەرکەوت بۆ پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپا لە ساڵی 1989.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=1987-89 UEFA Women's EURO|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=1989/matches/round=690/index.html|زمان=en}}</ref> ئەم یارییانە لە نێوخۆ و لەسەر خاکی ئەڵمانیای ڕۆژاوا ئەنجام دەدرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣|سەردێڕ=Women's Football Competition and Player Development: A comparison of South Africa and Germany|ناونیشان=http://www.cies.ch/fileadmin/documents/Education/University_Network/_WINNER__NMMU_womens_football_a_comparison_of_south_africa_and_germany.pdf|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161104012759/http://www.cies.ch/fileadmin/documents/Education/University_Network/_WINNER__NMMU_womens_football_a_comparison_of_south_africa_and_germany.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یاری پێش کۆتایی بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی ئیتاڵیا یەکەم یاری نێودەوڵەتی تۆپی پێی ژنان بوو کە ڕاستەوخۆ لە تەلەڤیزیۆنی ئەڵمانیا پەخشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tore, Titel, Träume|ناونیشان=http://www.dfb.de/fileadmin/user_upload/2007-08/25_Frauen_Lsp_Heft_Teil2.pdf|زمان=de}}</ref> ئەنجامی ئەم یارییە بە [[لێدانەکانی یەکلاکەرەوە (تۆپی پێ)|لێدانی سزا]] دیاریکرا. گۆڵپارێزەکە ماریون ئیسبێرت سێ لێدانی سزای ڕزگارکرد و لە لێدانی سزا گۆڵی بردنەوەی تۆمارکرد. لە ٢ی تەممووزی ١٩٨٩ ئەڵمانیای ڕۆژاوا لە یاری کۆتایی لە [[ئۆسنابرووک]] ڕووبەڕووی نەرویج بووەوە و لەبەردەم ٢٢ ھەزار بینەردا بە ئەنجامی ٤–١ لە تیپی نەرویجی بردەوە، بە گۆڵەکانی ئۆزۆلا لۆن و ھایدی مۆر و ئەنجێلیکا فێرمان. ئەم سەرکەوتنە یەکەم نازناوی نێودەوڵەتیی تیپەکە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ١٩٨٩|سەردێڕ=1989: Germany arrive in style|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=1989/overview/index.html|زمان=en}}</ref> دوای یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا لە ساڵی ١٩٩٠، یەکێتی تۆپی پێی [[ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات]] پەیوەندی بە دی ئێف بی (کۆمەڵەی ئەڵمانیای ڕۆژاوا)ەوە کرد. ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات تەنھا یەک یاری فەرمی نێودەوڵەتی ئەنجامدا، لە یارییەکی دۆستانەدا بەرامبەر ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی چیکۆسلۆڤاکیا لە ٩ی ئایاری ١٩٩٠ لەبەردەم ٨٠٠ بینەر لە شاری [[پۆتسدام]]، یارییەکەی بە ئەنجامی ٣–٠ بردەوە تیپی یەکگرتووی ھەردوو ئەڵمانیا لە پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپا لە ساڵی ١٩٩١ بەرگری لە نازناوەکەیان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Germany's Silvia Neid looks to sign off with gold|ناونیشان=http://www.uefa.com/womensworldcup/news/newsid=2396727.html|زمان=en}}</ref> دوای بردنەوەی سەرجەم یارییەکانی کۆمەڵەکان لە قۆناغی پاڵاوتنەکاندا، ئەڵمانیا جارێکی دیکە لە قۆناغی پێش کۆتاییدا ڕووبەڕووی ئیتاڵیا بووەوە و ئەمجارەیان بە ئەنجامی ٣–٠ سەرکەوتنی بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=UEFA Women's EURO – Semi-finals|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=1991/matches/round=693/index.html|زمان=en}}</ref> لە ١٤ی تەممووزی ساڵی ١٩٩١ ھەڵبژاردەی ئەڵمانی جارێکی دیکە لە یاری کۆتاییدا ڕووبەڕووی ھەڵبژاردەی نەرویجی بووەوە. یارییەکە بۆ کاتی زیادکراو ڕۆیشت کاتێک ھایدی مۆر و زیلڤیا ناید گۆڵەکانی ھەڵبژاردەی ئەڵمانییان تۆمارکرد و جارێکی دیکەش تیپەکە بە ئەنجامی ٣–١ سەرکەوتنی بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=1989-91 UEFA Women's EURO – Final|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=1991/matches/round=695/index.html|زمان=en}}</ref> لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٩١ ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا بەشداری لە یەکەمین جامی جیھانی ژنان کرد کە لە [[چین]] بەڕێوەچوو. ئەم تیپە بە بردنەوەی سێ یاری بەرامبەر نەیجیریا و تایوان و ئیتاڵیا بەبێ ئەوەی یەک گۆڵی لێبکات گەیشتە قۆناغی چارەکی کۆتایی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup China PR 1991: Germany–Nigeria|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=1930/match=21985/index.html|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup China PR 1991: Chinese Taipei–Germany|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=1930/match=21969/index.html|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup China PR 1991: Italy–Germany|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=1930/match=21972/index.html|زمان=en}}</ref> زیلڤیا ناید یەکەم گۆڵی ھەڵبژاردەی ئەڵمانی لە جامی جیھانی لە ١٧ی تشرینی دووەمی ١٩٩١ بەرامبەر ھەڵبژاردەی نەیجیریا تۆمارکرد. ئەڵمانیا دوای کاتی زیادکراو توانی بە دوو گۆڵ بەرامبەر بە گۆڵێک لە دانیمارک بباتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup China PR 1991: Denmark–Germany|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=1934/match=9986/index.html|زمان=en}}</ref> بەڵام لە قۆناغی پێش کۆتاییدا بە ئەنجامی ٥–٢ بە ئەمریکا دۆڕا. دواجار ھەڵبژاردەی ئەمریکی توانی پاڵەوانێتییەکە بەدەستبھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup China PR 1991: Germany–USA|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=1935/match=9989/index.html|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup China PR 1991: Norway–USA|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=1937/match=9991/index.html|زمان=en}}</ref> ھەڵبژاردەی ئەڵمانی دوای ئەوەی لە یاریی ڕیزبەندییەکەدا بە ئەنجامی ٤–٠ لە سوید دۆڕا، پلەی چوارەمی بەدەستھێنا.<ref name="wc1991">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup China PR 1991|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/archive/chinapr1991/index.html|زمان=en}}</ref> ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا لە پاڵەوانێتی ئەورووپای ژنانی ساڵی ١٩٩٣ نەیتوانی بەرگری لە نازناوەکەی بکات، دوای ئەوەی بە لێدانی سزا بە ئیتاڵیا دۆڕا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=1991-93 UEFA Women's EURO – Semi-finals|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=1993/matches/round=699/index.html|زمان=en}}</ref> پلەی چوارەمی بەدەستھێنا و لە یاری پاڵاوتنەکاندا بە ئەنجامی ٣–١ بە دانیمارک دۆڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=1991-93 UEFA Women's EURO – Third place|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=1993/matches/round=700/index.html|زمان=en}}</ref> سەرەڕای ئەنجامە نائومێدکەرەکان، بەھرەمەندە نوێیەکانی وەک ستیفی جۆنز و مارێن ماینارت و زیلکە ڕۆتنبێرگ یەکەم جار لەم پاڵەوانێتیانەدا بەشدارییان کرد و دواتر بوونە یاریزانی سەرەکی ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا. === ١٩٩٥–٢٠٠٢: شکستھێنان لە پاڵەوانێتی ئۆڵۆمپیاد و جامی جیھانی === لە پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپا لە ساڵی ١٩٩٥، دوای بردنەوەی سەرجەم یارییەکانی پاڵاوتن و تۆمارکردنی ٥٥ گۆڵ،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=1993-95 UEFA Women's EURO – Qualifying group stage|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=1995/matches/round=707/index.html|زمان=en}}</ref> ھەڵبژاردەی ئەڵمانی لە قۆناغی پێش کۆتاییدا بە ئەنجامی ٢–٦ لە ھەڵبژاردەی ئینگلتەرای بردەوە (بەرامبەر ئەنجامی گەشتی گەڕانەوە)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|سەردێڕ=1993-95 UEFA Women's EURO – Semi-finals|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=1995/matches/round=705/index.html|زمان=en}}</ref> و بیرگیت پرینز بۆ یەکەمجار، توانی لە ساڵی ١٩٩٥ لە پاڵەوانێتییەکی بەناوبانگدا گۆڵ تۆمار بکات. ھەر لەو ساڵەدا ئەڵمانیا سێیەم پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپای بەدەستھێنا. ھەڵبژاردەی ئەڵمانی لە یاری کۆتاییدا ڕووبەڕووی ھەڵبژاردەی سویدی بووەوە. ئەم یارییە لە یاریگای فریتز واڵتەر لە شاری کایزەرسلاوتەرن لە ئەڵمانیا لە ٢٦ی ئازاری ١٩٩٥ ئەنجامدرا. ھەڵبژاردەی سویدی لە خولەکی یەکەمی یارییەکەدا توانی گۆڵ تۆمار بکات؛ بەڵام ھەڵبژاردەی ئەڵمانی توانی بە گۆڵەکانی مێرن ماینارت و بیرگیت پرینز و بێتینا ڤیگمان بگەڕێتەوە یارییەکە و یارییەکەی بە ئەنجامی ٣–٢ کۆتایی پێھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٦ی ئازاری ١٩٩٥|سەردێڕ=1995: Germany establish upper hand|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=1995/overview/index.html#1995+germany+establish+upper+hand|زمان=en}}</ref> لە جامی جیھانی ژنان لە ساڵی ١٩٩٥ لە [[سوێد|سوید]]، ھەڵبژاردەی ئەڵمانی بە میوانداری سکاندیناڤیای دۆڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup Sweden 1995|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=4655/match=21904/index.html|زمان=en}}</ref> بەڵام لە گرووپەکەیدا سەرکەوتوو بوو بە بردنەوەی ژاپۆن و بەرازیل.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Women's World Cup 1995 (Sweden)|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tablesw/wwc95f.html|زمان=en}}</ref> ھەڵبژاردەی ئەڵمانی لە قۆناغی چارەکی کۆتاییدا بە ئەنجامی ٣–٠ لە ئینگلتەرا بردەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup Sweden 1995|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=4659/match=21920/index.html|زمان=en}}</ref> و لە قۆناغی پێش کۆتاییدا بە گۆڵێکی درەنگ لەلایەن بێتینا ڤیگمانەوە بە ئەنجامی ١–٠ لە چین بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup Sweden 1995|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=4660/match=21924/index.html|زمان=en}}</ref> لە ١٨ی حوزەیرانی ١٩٩٥ لە [[ستۆکھۆڵم]]، ھەڵبژاردەی ژنانی ئەڵمانیا بۆ یەکەمجار لە یاری کۆتایی مۆندیالدا دەرکەوت و لەم یارییەدا بە ئەنجامی ٢–٠ بە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی نەرویج دۆڕا و گەیشتە ڕاکەر -up position، کە باشترین ئەنجامی مۆندیالە. ئەوان تا ئەو کاتە…<ref name="wc1995">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup Sweden 1995|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/archive/sweden1995/index.html|زمان=en}}</ref> تۆپی پێی ژنان بۆ یەکەمجار لە ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ساڵی ١٩٩٦ لە ئەتلەنتا وەک یەکێک لە وەرزشە ئۆڵۆمپییەکان ناسێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=USA's Olympic History in Women's Football|ناونیشان=https://www.olympic.org/videos/usa-s-olympic-history-in-women-s-football|زمان=en}}</ref> بێتینا ڤیگمان یەکەم گۆڵی ئۆڵۆمپیادی ئەڵمانیای لە یەکەم یاری بەرامبەر ژاپۆن تۆمارکرد، کە ئەڵمانیا بە سێ گۆڵ بەرامبەر بە دوو گۆڵ سەرکەوتنی بەدەستھێنا. دوای ئەوەی لە یاری دووەمی کۆمەڵەدا بە ئەنجامی ٢–٣ لە نەرویج دۆڕا و بە ئەنجامی ١–١ بەرامبەر ھەڵبژاردەی نیشتمانی تۆپی پێی ژنانی بەرازیل یەکسان بوو، ئەڵمانیا تەنھا بە ٤ خاڵ لە ڕکابەرییەکان دوورخرایەوە و پلەی سێیەمی بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠٠٤|سەردێڕ=Games of the XXVI. Olympiad – Women Football Tournament|ناونیشان=http://www.rsssf.com/tableso/ol1996f-women.html|زمان=en}}</ref><ref name="olymp1996">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Women's Olympic Football Tournament Atlanta 1996|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/atlanta1996/index.html|زمان=en}}</ref> سەرۆکی ڕاھێنەری ئەم تیپە، جیرۆ بیزانتێس، دوای کۆتایی ھاتنی ئەم پێشبڕکێیە دەستی لەکارکێشایەوە، یاریدەدەرەکەی، تینا توین، وەک سەرۆکی ڕاھێنەری ئەم تیپە دەستبەکاربوو. زیلڤیا ناید کە لە کۆتایی کاری نواندندا بوو، وەک یاریدەدەری نوێی ئەم تیپە دەستنیشانکرا.<ref name="ToolAutoGenRef4">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Ära Theune-Meyer geht mit EM zu Ende|ناونیشان=http://www.fussball24.de/fussball/115/132/189/10147-Ära-Theune-geht-mit-em-zu-ende|زمان=de}}</ref> پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپا لە ساڵی ١٩٩٧ کە لەلایەن [[نەرویژ]] و [[سوێد|سویدەوە]] میوانداری کرابوو، یەکەم تاقیکردنەوە بوو بۆ تینا توین ڕاھێنەری نوێ. ھەڵبژاردەی ئەڵمانی بە ئەنجامی ٣–٠ لە ھەڵبژاردەی فینلەندی بردەوە و دواتر بە ئەنجامی ٢–٠ بەربەستی سلۆڤاکیا تێپەڕاند. دوای ئەوەش بە دۆڕانی ٣–١ بە ھەڵبژاردەی نەرویجی، کارەکانی ئەم تیپە بەرەو قۆناغی پلەی ئۆف ڕاکێشا، ئەڵمانیاش توانی وەک ھەڵبژاردەی دووەم لە کۆمەڵەکەی پێشبکەوێت بە بردنەوەی ئایسلەندا بە ئەنجامی ٣–٠ لە یاری پلەی ئۆفدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤|سەردێڕ=European Women Championship 1995-97|ناونیشان=http://rsssf.com/tablese/eur-women97.html|زمان=en}}</ref> لە پێشبڕکێکانی ئەورووپای ئەم قۆناغەدا، ھەڵبژاردەی ئەڵمانی توانی دوای یەکسانبوون بەرامبەر ھەڵبژاردەکانی ئیتاڵیا و نەرویج و سەرکەوتنێک بەرامبەر دانیمارک لە دوایین یاری کۆمەڵەکەیدا سەرکەوتن بۆ قۆناغی کۆتایی ئەم پاڵەوانێتییە بەدەستبھێنێت. لە ١٢ی تەممووزی ١٩٩٧ لە قۆناغی پێش کۆتاییدا بە ئەنجامی ١–٠ لە سویدیان بردەوە و چوارەم نازناوی خۆیان بەدەستھێنا بە بردنەوەی لە ئیتاڵیا بە ئەنجامی ٢–٠ بە گۆڵەکانی بیرگیت پرینز و ساندرا ماینەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=European Women Championship 1993-95|ناونیشان=http://rsssf.com/tablese/eur-women95.html|زمان=en}}</ref> ھەڵبژاردەی ئەڵمانی نەیتوانی ڕاستەوخۆ سەرکەوێت بۆ جامی جیھانی ژنان لە ساڵی ١٩٩٩ لە ئەمریکا؛ بەڵام لە قۆناغی کۆتایی (پلەی ئۆف) بە بردنەوەی ئوکراینا، سەرکەوتنیان بۆ مۆندیال.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣|سەردێڕ=European Qualifying for Women's World Cup 1999|ناونیشان=http://rsssf.com/tablese/eur-women-qual99.html|زمان=en}}</ref> ئەڵمانیا بە یەکسانبوون بەرامبەر ئیتاڵیا و بە ئەنجامی ٦–٠ لە مەکسیک دەستی بە مۆندیال کرد. لە دوایین یاری کۆمەڵەکانی بەرامبەر بەڕازیل، ھەڵبژاردەی ژنانی ئەڵمانیا بە ئەنجامی ٣–٣ یارییەکەی کۆتایی پێھێنا دوای ئەوەی لە کۆتا خولەکەکانی یارییەکەدا یەکسانبوونیان بەدەستھێنا و نەیانتوانی وەک تیپی یەکەم پێشبکەون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup USA 1999: USA–Germany|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=4650/match=22178/index.html|زمان=en}}</ref><ref name="wc1999">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup USA 1999: USA–China PR|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/archive/usa1999/index.html|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Lilly's Legendary Moments|ناونیشان=http://www.ussoccer.com/stories/2014/03/17/12/40/lilly-legendary-moments|زمان=en}}</ref> تیپی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیا بەشداری لە ئۆڵۆمپیادی سیدنی ساڵی ٢٠٠٠ کرد و ھەر سێ یارییەکەی بەرامبەر ئوسترالیا و بەرازیل و سوید سەرکەوتنی بەدەستھێنا.<ref>{{cite wev|date=9 May 2004|title=Games of the XXVIII. Olympiad|url=http://www.rsssf.com/tableso/ol2000f-women.html|language=en}}</ref> لە یاریی قۆناغی پێش کۆتاییدا ئەڵمانیا بەرامبەر نەرویج بەھێز دەرکەوت، بەڵام لە خولەکی ٨٠دا تینا ڤۆندێرلیچ گۆڵی خۆی تۆمارکرد و بە ئەنجامی ٠–١ دەستبەرداری ئەنجامەکە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٠|سەردێڕ=Eigentor verhindert Traum-Finale gegen USA|ناونیشان=http://www.spiegel.de/sport/sonst/frauen-fussball-eigentor-verhindert-traum-finale-gegen-usa-a-95108.html|زمان=de}}</ref> لە یاریی ڕیزبەندییەکەدا بە گۆڵەکانی ڕێنات لینگۆر و بیرگیت پرینز بە دوو گۆڵی بێوەڵام لە بەڕازیلیان بردەوە و میدالیای برۆنزی بەدەستھێنا.<ref name="olymp2000">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Norwegian Gold|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/sydney2000/index.html|زمان=en}}</ref> ئەمە یەکەم میدالیای ئۆڵۆمپی بوو بۆ تۆپی پێی ئەڵمانیا لە ساڵی ١٩٨٨ ەوە، کاتێک ھەڵبژاردەی پیاوان میدالیای برۆنزی بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Seoul, 1988|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/mensolympic/seoul1988/index.html|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠١ ئەڵمانیا میوانداری پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپای کرد.<ref name="uefa2001">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=2001: Müller magic seals success|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=2001/index.html|زمان=en}}</ref> تیمەکە بە سەرکەوتن بەسەر سوید و ڕووسیا و ئینگلتەرا لە قۆناغی کۆمەڵەکاندا سەرکەوتنی بەدەستھێنا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٠١|سەردێڕ=Germany sweep through to last four|ناونیشان=http://www.uefa.com/woco/news/index.asp?Page=2&News=10233|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠١|سەردێڕ=Germany continue their supremacy over old rivals England|ناونیشان=http://www.uefa.com/woco/news/index.asp?Page=2&News=10246|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٠١|سەردێڕ=Germany come from behind to win curtain-raiser|ناونیشان=http://www.uefa.com/WOCO/news/index.asp?Page=3&News=10171|زمان=en}}</ref> ھەروەھا لە قۆناغی پێش کۆتاییدا بە لێدانی سەری زاندرا سمیزێک بە ئەنجامی ١–٠ لە نەرویجیان بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٠١|سەردێڕ=Smisek heads Germany into the final|ناونیشان=http://www.uefa.com/woco/news/index.asp?Page=1&News=10279|زمان=en}}</ref> لە ٧ی تەممووزی ٢٠٠١ ھەڵبژاردەی ئەڵمانی لە [[ئولم|شاری ئولم]] ڕووبەڕووی سوید بووەوە و ئەم یارییە دوای ٩٠ خولەک لە کەشوھەوای باراناویدا بەبێ گۆڵ کۆتایی ھات و یارییەکەش درێژکرایەوە بۆ کاتی زیادکراو. کلاودیا مۆلەر گۆڵی زێڕینی ئەم یارییە بۆ ئەڵمانیا تۆمارکرد و ئەم تیپە پێنجەمین نازناوی پاڵەوانێتی بەدەستھێنا.<ref name="uefa2001"/> === ٢٠٠٣ تا ئێستا: دوو پاڵەوانێتی لەسەریەک لە جامی جیھانی و یەکەم پاڵەوانێتی ئۆڵۆمپیاد === [[پەڕگە:FIFA_Women's_World_Cup_2003_-_Germany_vs_Sweden.jpg|وێنۆک| ھەڵبژاردەی ئەڵمانی کە لەگەڵ ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی سوید لە یاری کۆتایی مۆندیالی ٢٠٠٣ی ژنان یاری دەکات .]] ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیا لە مۆندیالی ژنان لە ساڵی ٢٠٠٣ لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] لەگەڵ کەنەدا و ژاپۆن و ئەرجەنتین گرووپ کرا و دوای بردنەوەی ھەر سێ یاریی کۆمەڵەکەیان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Germany - Canada|ناونیشان=http://fifaworldcup.yahoo.com/03/en/t/match/3/mr.html|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Germany - Japan|ناونیشان=http://fifaworldcup.yahoo.com/03/en/t/match/11/mr.html|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Argentina - Germany|ناونیشان=http://fifaworldcup.yahoo.com/03/en/t/match/20/mr.html|زمان=en}}</ref> توانیان لە یاریزانە ڕووسییەکە ببەنەوە تیمەکە لە قۆناغی چارەکی کۆتاییدا لەگەڵ ھی بە ئەنجامی ٧–١ دۆڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Germany - Russia|ناونیشان=http://fifaworldcup.yahoo.com/03/en/t/match/27/mr.html|زمان=en}}</ref> ئەڵمانیا جارێکی تر ڕووبەڕووی ھەڵبژاردەی ئەمریکا بووەوە. دوای ١٥ خولەک کیرستن گێرفریکس گۆڵی تۆمارکرد و زیلکێ ڕۆتنبێرگ گۆڵپارێزی ئەڵمانی چەندین ھەلی گۆڵکردنی لە یانەی بەرامبەر وەرگرت. لە کاتی وەستانی یارییەکەدا مێرن ماینارت و بیرگیت پرینز گۆڵی دووەمیان بۆ ئەڵمانیا تۆمارکرد و بە سێ گۆڵی بێ وەڵام یارییەکەیان بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=United States - Germany|ناونیشان=http://fifaworldcup.yahoo.com/03/en/t/match/29/mr.html|زمان=en}}</ref> ئەڵمانیا لە یاری کۆتایی مۆندیال لە ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣ لە [[لۆس ئانجلەس]] ڕووبەڕووی سوید بووەوە. سویدییەکان لە سەرەتای یارییەکەدا لە پێش ڕکابەرەکەیانەوە بوون؛ بەڵام دوای ماوەیەکی کورت لە سەرەتای گێمی دووەمەوە، مێرن ماینارت ئەنجامەکەی یەکسانکردەوە و یارییەکە درێژکرایەوە بۆ [[کاتی زۆرکراو (تۆپی پێ)|کاتی زیادکراو]]. لە کۆتاییدا نیا کانزەر لە خولەکی ٩٨ بە لێدانی سەر گۆڵی زێڕینی بردنەوەی ئەڵمانیای تۆمارکرد و بۆ یەکەمجار تیپی ژنانی ئەڵمانیا گەیاندە پاڵەوانێتی جیھانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Germany - Sweden|ناونیشان=http://fifaworldcup.yahoo.com/03/en/t/match/32/mr.html|زمان=en}}</ref><ref name="ToolAutoGenRef7">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup USA 2003|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/archive/usa2003/index.html|زمان=en}}</ref> بیرگیت پرینتێز وەک باشترین یاریزان و باشترین گۆڵکاری ئەم پێشبڕکێیانە ناسێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup USA 2003 – Awards|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/archive/usa2003/awards/index.html|زمان=en}}</ref> لە ئۆڵۆمپیادی ئەسینای ساڵی ٢٠٠٤، ھەڵبژاردەی ئەڵمانی کارەکانی لە قۆناغی کۆمەڵەکاندا وەک پێشەنگ بە سەرکەوتنەکانی بەرامبەر چین و مەکسیک تەواو کرد. لە قۆناغی چارەکی کۆتاییدا بە ئەنجامی ٢–١ لە نەیجیریایان بردەوە، بەڵام لە قۆناغی پێش کۆتاییدا لە کاتی زیادکراودا بە ئەنجامی ٢–١ بە ئەمریکا دۆڕا. لە یاریی ڕیزبەندییەکەدا، ئەڵمانیا توانی بە گۆڵەکەی ڕێنات لینگۆر دووەم میدالیای برۆنزی ئۆڵۆمپیاد بەدەستبھێنێت و ژیانی وەرزشی خۆی وەک تیپی سێیەم کۆتایی پێبھێنێت.<ref name="ToolAutoGenRef1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=US vets hold youth at bay one last time|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/athens2004/index.html|زمان=en}}</ref> لە پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپا لە ساڵی ٢٠٠٥ کە لە [[ئینگلتەرا]] بەڕێوەچوو، ئەڵمانیا توانی سەرکەوێت بۆ قۆناغی پێش کۆتایی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی حوزەیرانی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Pohlers gets Germany going|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=2005/matches/round=1929/match=80078/index.html|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Prinz leads Germany procession|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=2005/matches/round=1929/match=80080/index.html|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٥|سەردێڕ=German goals end French dreams|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=2005/matches/round=1929/match=80082/index.html|زمان=en}}</ref> بە بردنەوە لە تیپەکانی نەرویج و ئیتاڵیا و فەرەنسا لە قۆناغی یەکەمدا، و لە قۆناغی پێش کۆتاییدا بە ئەنجامی ٤–١ لە فینلاندیان بردەوە و شکستیان ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Grings sparks German joy|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=2005/matches/round=2196/match=81139/index.html|زمان=en}}</ref> لە ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٥ ئەڵمانیا بۆ سێیەمجار لە یاری کۆتایی پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپا ڕووبەڕووی نەرویج بووەوە و توانی بە گۆڵەکانی ئینکا گرینگس و ڕێنات لینگەر و بیرگیت پرینز بە ئەنجامی ٣–١ یارییەکە بباتەوە و شەشەم نازناوی ئەورووپی بەدەستبھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Germany's Women Crowned Euro Champs|ناونیشان=http://www.dw.com/en/germanys-women-crowned-euro-champs/a-1621088|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Germany continue to reign supreme|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=2005/matches/round=2197/match=81146/index.html|زمان=en}}</ref> دوای ئەم پاڵەوانێتییە، تینا توین، سەرۆکی ڕاھێنەری ئەم تیپە، ڕۆیشت، و یاریدەدەرەکەی زیلڤیا ناید وەک سەرۆکی ڕاھێنەری ئەم تیپە دەستبەکاربوو.<ref name="ToolAutoGenRef4"/> [[پەڕگە:Nadine_Angerer_01.jpg|وێنۆک| نادین ئونگەرێر لە یاری کۆتایی جامی جیھانی ژنانی ٢٠٠٧ دا لێدانی سزای ڕزگارکرد. (وێنەکە پەیوەندی بە بلۆککردنی لێدانی سزاوە ھەیە)]] بە دەستھێنانی نازناوی جیھانی، ئەڵمانیا یاریی یەکەمی جامی جیھانی ژنانی ساڵی ٢٠٠٧ی [[چین]]ی بەرامبەر ئەرجەنتین ئەنجامدا، کە ئەڵمانیا بە ئەنجامی ١١–٠ کۆتایی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Soccer: Germany 11, Argentina 0, at women's World Cup|ناونیشان=http://www.nytimes.com/2007/09/10/sports/10iht-10socw.7450825.html|زمان=en}}</ref> دوای یەکسانبوون بە بێ گۆڵ بەرامبەر ئینگلتەرا و بردنەوەی دوو گۆڵ بەرامبەر بە ژاپۆن، ھەڵبژاردەی ئەڵمانی لە قۆناغی چارەکی کۆتاییدا بە ئەنجامی ٣–٠ لە کۆریای باکووری بردەوە و لە یاری پێش کۆتاییدا بەرامبەر نەرویج بە ھەمان ئەنجام بردەوە. مارتینا مۆلەر و گۆڵێکی تایبەت گۆڵەکەی لەلایەن یاریزانە نەرویجییەکانەوە تۆمارکراوە. لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ لە [[شانگھای|شاری شەنگەھای]] لە ئەڵمانیا ڕووبەڕووی ھەڵبژاردەی بەڕازیلی بووەوە. لە خولەکی یەکەمی گێمی دووەمدا بیرگیت پرینز ھەڵبژاردەی ئەڵمانی لە پێش ڕکابەرەکەیانەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١١|سەردێڕ=Star bio: Germany's Birgit Prinz|ناونیشان=http://www.cbc.ca/sports/soccer/star-bio-germany-s-birgit-prinz-1.992368|زمان=en}}</ref> و نادین ئونگەرێری گۆڵپارێزیش ڕێگری لە لێدانی سزای [[مارتا]] کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥|سەردێڕ=Nadine Angerer: The pressure was on Marta|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/videos/y=2015/m=6/video=nadine-angerer-the-pressure-was-on-marta-2620529.html|زمان=en}}</ref> لە خولەکی ٨٦دا سیمۆن لاودەر گۆڵێکی بۆ ئەڵمانیا تۆمارکرد و ئەڵمانیای بە دوو گۆڵ بەرامبەر بە گۆڵێک بردەوە. ھەڵبژاردەی ژنانی ئەڵمانیا یەکەم ھەڵبژاردە بوو لە مێژووی [[جامی جیھانیی فیفا|مۆندیالدا]] لە ھەردوو بەشی ژنان و پیاوان کە بەبێ لێدانی ھیچ گۆڵێک نازناوی مۆندیال بەدەستبھێنێت، ھاوکات یەکەم ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانیش بوو کە بەرگری لە نازناوەکەی کرد. کۆمپانیای بیرگیت پرینتس بە تۆمارکردنی ١٤ گۆڵ وەک گۆڵکاری ئەم پاڵەوانێتییە ناسێندرا.<ref name="ToolAutoGenRef6">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup|ناونیشان=http://www.fifa.com/mm/document/fifafacts/wcwwc/ip-202_02e_wwc_24474.pdf|زمان=en}}</ref> لە یاریی یەکەمی ئۆڵۆمپیادی پەکین ساڵی ٢٠٠٨، ھاوشێوەی یاریی کۆتایی جامی جیھانی ٢٠٠٧، ئەڵمانیا ڕووبەڕووی بەڕازیل بووەوە و بە ئەنجامی ٠–٠ یەکسان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Olympic Football Tournaments Beijing 2008 - Women – Germany 0:0 Brazil|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/beijing2008/matches/round=250027/match=300051827/index.html|زمان=en}}</ref> پاشان ئەڵمانیا لە نەیجیریا و کۆریای باکووری بردەوە و سەرکەوت بۆ قۆناغی چارەکی کۆتایی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Olympic Football Tournaments Beijing 2008 - Women – Korea DPR 0:1 (0:0) Germany|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/beijing2008/matches/round=250027/match=300051823/index.html|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Olympic Football Tournaments Beijing 2008 - Women – Nigeria 0:1 (0:0) Germany|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/beijing2008/matches/round=250027/match=300051825/index.html|زمان=en}}</ref> کە لە کاتی زیادکراودا بە ئەنجامی ٢–٠ لە سویدیان بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Olympic Football Tournaments Beijing 2008 - Women – Nigeria 0:2 a.e.t. Germany|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/beijing2008/matches/round=250032/match=300051835/index.html|زمان=en}}</ref> لە قۆناغی پێش کۆتاییدا جارێکی تر ھەڵبژاردەی ژنانی ئەڵمانیا ڕووبەڕووی بەڕازیل بووەوە. لە خولەکی ١٠ی ئەم یارییەدا بیرگیت پرینز توانی گۆڵ تۆمار بکات، بەڵام ھەڵبژاردەی ئەڵمانی ئەم یارییەی دۆڕاند، دوای سێ ھێرشی پێچەوانە لەلایەن بەڕازیلەوە لە گێمی دووەمدا بە ئەنجامی ١–٤. لە یاریی ڕیزبەندییەکەدا ئەڵمانیا بە دوو گۆڵی بێ وەڵام لە ژاپۆنی بردەوە و میدالیای برۆنزی بەدەستھێنا. ھەردوو گۆڵی ئەم یارییە [[فاتمیر عەلوشی|لەلایەن فاتمیر بایرامای]] تۆمارکران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Bajramaj double as Germany edges Japan 2-0 to win Olympic women's soccer bronze|ناونیشان=http://news.xinhuanet.com/english/2008-08/21/content_9583231.htm|زمان=en}}</ref> سێیەم دۆڕانی لەسەریەک کە ئەڵمانیا لە قۆناغی پێش کۆتاییدا لە ڕوانگەی یاریزانە ئەڵمانییەکان و میدیاکانەوە نائومێدکەر بوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Deutsche Fußballerinnen: "Bei uns war der Knoten drin"|ناونیشان=http://www.spiegel.de/sport/sonst/deutsche-fussballerinnen-bei-uns-war-der-knoten-drin-a-573543.html|زمان=de}}</ref> و ئاستی تیپەکە و سەرۆکی ڕاھێنەرەکەی زیلڤیا نید لە میدیاکانەوە ڕەخنەی زۆری لێگیرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Neid? Bundestrainerin schlechte Verliererin|ناونیشان=http://www.bild.de/BILD/sport/olympia2008/2008/08/19/siliva-neid/frauen-fussball-bundestrainerin-nach-dem-brasilien-spiel-schlechte-verliererin.html|زمان=de|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090914160221/http://www.bild.de/BILD/sport/olympia2008/2008/08/19/siliva-neid/frauen-fussball-bundestrainerin-nach-dem-brasilien-spiel-schlechte-verliererin.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا بۆ پاڵەوانێتی تۆپی پێی ئەورووپای ژنان لە ساڵی ٢٠٠٩ لە [[فینلاند|فینلەندا]] ھەڵبژێردرا و سەرجەم یارییەکانی بە سەرکەوتنێک کۆتایی پێھێنا و ٣٨ گۆڵی تۆمارکرد. لە قۆناغی کۆمەڵەکاندا لە تیپەکانی نەرویج و فەرەنسا و ئایسلەندایان بردەوە و سەرکەوتنیان بۆ قۆناغی چارەکی کۆتایی بەدەستھێنا. لە یاری قۆناغی چارەکی کۆتاییدا بە دوو گۆڵ بەرامبەر بە گۆڵێک لە ئیتاڵیایان بردەوە و لە یاریی پێش کۆتاییشدا بە سێ گۆڵ بەرامبەر بە گۆڵێک لە نەرویجیان بردەوە. لە ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٩، ئەڵمانیا بە ئەنجامی ٦–٢ لە ئینگلتەرا بردەوە و حەوتەمین پاڵەوانێتی ئەورووپای بەدەستھێنا. ھەریەکە لە بیرگیت پرینز و ئینکا گرینگس دوو گۆڵیان تۆمارکرد و میلانیا بیرینگەر و کیم کولیگ ھەریەکەیان گۆڵێکیان تۆمارکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Six-goal Germany reign supreme|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=2009/matches/round=15050/match=2001423/index.html|زمان=en}}</ref> گرینگس توانی لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە نازناوی گۆڵکاری گۆڵکار بپارێزێت و دووبارەی بکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=2009: Inka Grings|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=2009/golden-player/index.html|زمان=en}}</ref> ئەمەش لەکاتێکدا بوو کە ھەڵبژاردەی ئەڵمانی لە ساڵی ١٩٩٧ەوە ڕیزبەندی سەرکەوتنەکانی لە پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپا بۆ ١٩ یاری بەرزکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UEFA Women's EURO 2017 finals: Netherlands|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=2017/finals/index.html|زمان=en}}</ref> [[پەڕگە:FIFA_Women's_World_Cup_Canada_2015_-_Edmonton_(18821505113).jpg|ڕاست|وێنۆک| فەرەح ویلیامز بە ھێمنی لێدانی سزای لە نادین ئونگەرێر دوورخستەوە و یەکەم دۆڕانی ئەڵمانیای بە ئینگلتەرا لە مۆندیالی ژنانی ٢٠١٥ بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٠٥|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup: England takes bronze over Germany|ناونیشان=http://www.cbc.ca/sports/soccer/fifa-women-s-world-cup-england-takes-bronze-over-germany-1.3138501|زمان=en}}</ref>]] لە ساڵی ٢٠١١ ئەڵمانیا میوانداری جامی جیھانی کرد. ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا لە ٣ یاری خۆی لە قۆناغی کۆمەڵەکاندا بەرامبەر تیپەکانی کەنەدا و فەرەنسا و نەیجیریا سەرکەوتنی بەدەستھێنا. لە قۆناغی چارەکی کۆتاییدا، ژاپۆن بە گۆڵەکەی کاری نا مارویاما لە ھەڵبژاردەی ئەڵمانی بردەوە و بەم شێوەیەش کۆتایی بە ١٦ یاری لەسەریەک ھێنا بەبێ ئەوەی لە مۆندیالدا دۆڕان.<ref name="ToolAutoGenRef10">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Germany stunned by tenacious Japan|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=255995/match=300144431/summary.html|زمان=en}}</ref> لە ئەنجامدا ئەڵمانیا لە دوو ھەڵبژاردەی سەرەکی [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا|یەکێتی ئەورووپا]] نەبوو و نەیتوانی سەرکەوتن بۆ ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٢ بەدەستبھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠١١|سەردێڕ=German women's football squad eliminated from London 2012 Games after shock defeat|ناونیشان=http://www.insidethegames.biz/articles/13566/german-womens-football-squad-eliminated-from-london-2012-games-after-shock-defeat|زمان=en}}</ref> لە پاڵەوانێتی تۆپی پێی ژنانی ئەورووپا لە ساڵی ٢٠١٣ لە [[سوێد|سوید]]، ئەڵمانیا شەشەم نازناوی کیشوەری لەسەریەک لە ساڵی ١٩٩٣ەوە بەدەستھێنا و بە ئەنجامی ١–٠ لە نەرویج بردەوە. نادین ئەنگەرێری گۆڵپارێز، کە توانی دوو لێدانی سزا لە یاری کۆتاییدا ڕزگار بکات، وەک باشترین یاریزانی ئەم پاڵەوانێتییە ناسێندرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=Germany win sixth-straight women's European Championship|ناونیشان=http://www.dw.com/en/germany-win-sixth-straight-womens-european-championship/a-16980996?maca=en-rss-en-top-1022-rdf|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠١٣|سەردێڕ=2013: Nadine Angerer|ناونیشان=http://www.uefa.com/womenseuro/season=2013/golden-player/index.html|زمان=en}}</ref> لە مۆندیالی ژنانی ٢٠١٥ لە [[کەنەدا]]، ئەڵمانیا دیسانەوە لەنێو چوار ھەڵبژاردەی سەرەکیدا بوو. لە ساڵی ٢٠١٥ ھەڵبژاردەی ئەڵمانی لە ھەمان کۆمەڵەی نەرویج و [[تایلەند]] و [[کۆتدیڤوار|کەناری عاج]] لە قۆناغی کۆمەڵەکانی جامی جیھانی ژنان بوو. یەکەم یاری ئەم تیپە لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٥ بەرامبەر تیپی کەناری عاج بوو، ژنانی ئەڵمانی بە ئەنجامی ١٠–٠ یارییەکەیان بردەوە. دووەم یارییان لە ١١ی حوزەیران بوو، کاتێک ڕووبەڕووی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی نەرویج بووەوە. یارییەکە بە یەکسانبوون بە گۆڵێک کۆتایی ھات. سێیەم یاری ئەم تیپە لە ١٥ی حوزەیران بوو، کاتێک توانیان بە ئەنجامی ٤–٠ لە تیپی تایلەند ببەنەوە. لە کۆتایی یارییەکانی کۆمەڵەکاندا ھەڵبژاردەی ئەڵمانی بە سێ بردنەوە و ٧ خاڵ و جیاوازی گۆڵ +١٤ وەک تیپی پێشەنگ سەرکەوت بۆ قۆناغی کۆتایی پێشبڕکێکە. لە قۆناغی چارەکی کۆتاییدا ڕووبەڕووی ھەڵبژاردەی فەرەنسا بوونەتەوە، لە خولەکی ٦٤ی یارییەکەدا لویزا نەسیب گۆڵی یەکەمی یارییەکەی بۆ فەرەنسا تۆمارکرد. دوای ئەوە زیلیا سێسیچ لە خولەکی ٨٤ی تیپی فەرەنسادا گۆڵی یەکسانبوونەوەی تۆمارکرد، بەجۆرێک یارییەکە بۆ کاتی زیادکراو درێژکرایەوە. لەکۆتایی کاتی زیادکراودا ھەردوو یانە بە ئەنجامی ١–١ یارییەکەیان یەکسان کردەوە، بەجۆرێک لێدانی سزا ئەنجامی یارییەکە یەکلایی بکاتەوە. لە لێدانی سزادا ھەڵبژاردەی ئەڵمانی توانی بەربەستی فەرەنسی تێپەڕێنێت بە ئەنجامی 5-4.<ref name="FIFA.com 2015">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠١٧|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup Canada 2015™|بڵاوکەرەوە=FIFA.com|زمان=en}}</ref> لە قۆناغی پێش کۆتاییدا ڕووبەڕووی ئەمریکا بووەوە و زیلیا سێسیچ کە باشترین یاریزانی پاڵەوانێتییەکە بوو، لێدانی سزای لەدەستدا. پاشان [[کارلی لۆید]] و کێلی ئۆھارا گۆڵیان تۆمارکرد و ئەمریکا یارییەکەیان بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The USA will play in their fourth Women's World Cup final after beating two-time winners Germany at the Olympic Stadium in Montreal.|ناونیشان=http://www.bbc.com/sport/football/33085942|زمان=en}}</ref> لە یاری ڕیزبەندی ئەڵمانییەکان دوای ٢١ یاری بۆ یەکەمجار بە ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا دۆڕا. فەرەح ویلیامز لە کاتی زیادکراودا بە لێدانی سزا گۆڵی بردنەوەی ئینگلتەرای تۆمارکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٥|سەردێڕ=Fara Williams's extra-time penalty ensured England beat Germany for the first time in 31 years to finish third at the Women's World Cup.|ناونیشان=http://www.bbc.com/sport/football/33085963|زمان=en}}</ref> ھەڵبژاردەی ئەڵمانی لەم پاڵەوانێتییەدا کۆتایی بە ژیانی وەرزشی خۆی ھێنا بە جێگیرکردنی پلەی چوارەم. ھەڵبژاردەی ژنانی ئەڵمانیا لە ئۆڵۆمپیادی ڕیۆ ٢٠١٦ لە یەکەم یاری قۆناغی کۆمەڵەکاندا ڕووبەڕووی زیمبابۆی بووەوە، کە توانیان بە ئەنجامی ٦–١ سەرکەوتن بەدەستبھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=ZIM - GER|ناونیشان=https://www.rio2016.com/en/football-womens-first-round-group-f-fb-2|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160927215103/https://www.rio2016.com/en/football-womens-first-round-group-f-fb-2|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە دووەم یاری قۆناغی کۆمەڵەکاندا بەرامبەر ھەڵبژاردەی ژنانی ئوسترالیا یارییان کرد، کە بە ئەنجامی ٢–٢ یەکسانبوون کۆتایی ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=GER - AUS|ناونیشان=https://www.rio2016.com/en/football-womens-first-round-group-f-fb-4|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160921223350/https://www.rio2016.com/en/football-womens-first-round-group-f-fb-4|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یاری داھاتوویان بەرامبەر تیپی کەنەدی بوو، کە بە ئەنجامی 1-2<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=GER - CAN|ناونیشان=https://www.rio2016.com/en/football-womens-first-round-group-f-fb-6|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161220070446/https://www.rio2016.com/en/football-womens-first-round-group-f-fb-6|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەم تیپە دۆڕا بەجۆرێک تیپی ئەڵمانی بە کۆی گشتی چوار خاڵ و جیاوازی +٤ گۆڵ وەک دووەم چووە قۆناغی داھاتوو تیمێک لە گرووپەکەیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Women - Standings|ناونیشان=https://www.rio2016.com/en/football-standings-fb-women|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160927214958/https://www.rio2016.com/en/football-standings-fb-women|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ١٢ی ئابی ٢٠١٦، ھەڵبژاردەی ئەڵمانی لە قۆناغی ١–٨ بوو و لە یاری چارەکی کۆتاییدا بەرامبەر چین، و توانی بە یەک گۆڵی میلانیا بێھرینگەر لە خولەکی ٧٦ی یارییەکەدا بە ئەنجامی ١–٢٠١٦ ئەم تیپە بباتەوە. ٠، و بەم شێوەیە چووە قۆناغی پێش کۆتایی ئەم پاڵەوانێتییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=CHN - GER|ناونیشان=https://www.rio2016.com/en/football-womens-quarterfinal-fb-5|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161220072421/https://www.rio2016.com/en/football-womens-quarterfinal-fb-5|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پەڕگە:Rio_2016,_Women's_Football_Final,_Sweden_vs._Germany_(28).jpg|وێنۆک| یاریزانانی ئەڵمانی لە یاری کۆتایی ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٦ بە ئاڵای ئەڵمانیا.]] لە یاریی قۆناغی پێش کۆتاییدا، ئەڵمانیا جارێکی دیکە ڕووبەڕووی ھەڵبژاردەی کەنەدی بووەوە و توانی بە گۆڵەکانی میلانیا بیرینگەر لە خولەکی ٢١ و سارا دیبریتز لە خولەکی ٦٠ بە ئەنجامی ٢–٠ لە ئەم تیپە بباتەوە و بگاتە قۆناغی کۆتایی لەم پێشبڕکێیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Women's Semifinal: CAN - GER|ناونیشان=https://www.rio2016.com/en/football-womens-semifinal-fb-3|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161220064926/https://www.rio2016.com/en/football-womens-semifinal-fb-3|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە یاری کۆتایی ١٩ی ئابی ٢٠١٦، ھەڵبژاردەی ژنانی ئەڵمانیا بەرامبەر سوید یاریی کرد. سەرەتا ئەڵمانیا توانی لە خولەکی ٤٨ گۆڵی یەکەمی یارییەکە لەلایەن جێنیفر مەرۆشسان تۆمار بکات. دوای ئەوە گۆڵی دووەمی ئەڵمانیا لە خولەکی ٦٢ لەلایەن یاریزانی سوید لیندا سێمبرانتەوە تۆمارکرا. ستینا بلاکستینیۆس تاکە گۆڵی ھەڵبژاردەی سویدی لە خولەکی ٦٧ی گۆڵەکەی ئەڵمانی تۆمارکرد، بەجۆرێک ھەڵبژاردەی ئەڵمانی بە ئەنجامی ٢–١ کۆتایی بە یارییەکە ھێنا و بووە پاڵەوانی ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٦.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Women's Gold Medal Match: SWE - GER|ناونیشان=https://www.rio2016.com/en/football-womens-gold-medal-match-fb-2|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160922184223/https://www.rio2016.com/en/football-womens-gold-medal-match-fb-2|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەمە یەکەم پاڵەوانێتی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیا بوو لە پێشبڕکێکانی ئۆڵۆمپیاد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Germany holds on, defeats Sweden for first Olympics women's soccer gold medal|ناونیشان=http://www.si.com/olympics/2016/08/19/sweden-germany-womens-soccer-olympics-gold-medal-game|زمان=en}}</ref> لە جامی جیھانی ژنانی ٢٠١٩، ئەڵمانیا لە کۆمەڵەکەدا بەرامبەر چین و ئەفریقای باشوور و ئیسپانیا یەکسان بوو. بە بردنەوەی ھەر سێ یاریی کۆمەڵەکان، وەک پێشەنگ چوونە قۆناغی کۆتایی جامی پاڵەوانێتییەکە و لە قۆناغی ١٦دا لە نەیجیریایان بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.theguardian.com/football/live/2019/jun/17/china-v-spain-south-africa-v-germany-womens-world-cup-clockwatch-live|سەردێڕ=South Africa 0–4 Germany, China 0–0 Spain: Women's World Cup clockwatch – live!|ئیش=The Guardian|ڕێکەوت=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190617181828/https://www.theguardian.com/football/live/2019/jun/17/china-v-spain-south-africa-v-germany-womens-world-cup-clockwatch-live|دوایین=McVeigh|یەکەم=Niall}}</ref> لە قۆناغی چارەکی کۆتاییدا لەلایەن سویدەوە کرایە دەرەوە، کە یەکەم شکستی بوو بەرامبەر سوید لە ماوەی ٢٤ ساڵدا، تاکە گۆڵی خۆی لە پاڵەوانێتییەکەدا لێدا. بە دوورکەوتنەوە لەم قۆناغەدا، ڕێگری لە سەرکەوتنی ئەڵمانیا بۆ پاڵەوانێتی تۆپی پێی ئۆڵۆمپیادی تۆکیۆ ٢٠٢٠ کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Edwards|یەکەم=Luke|ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩|سەردێڕ=Sweden come from behind to knock out Germany and reach World Cup semi-final|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2019/06/29/germany-vs-sweden-womens-world-cup-2019-live-score-latest-updates/|ئیش=The Telegraph|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190709022605/https://www.telegraph.co.uk/world-cup/2019/06/29/germany-vs-sweden-womens-world-cup-2019-live-score-latest-updates/}}</ref> == مێژووی پێشبڕکێکان و ڕیزبەندی جیھانی == === جامی جیھانی === ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیا یەکێکە لە ھەڵبژاردە سەرکەوتووەکانی مۆندیالی تۆپی پێی ژنان، کە دووجار نازناوی پاڵەوانێتی ئەم پێشبڕکێیەی بەدەستھێناوە و جارێکیش پلەی دووەمی ئەم پێشبڕکێیە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Tournaments – Awards|ناونیشان=http://www.fifa.com/fifa-tournaments/awards/index.html#tslider_103|زمان=en}}</ref> ھەڵبژاردەی ئەڵمانیا لە ساڵانی ٢٠٠٣ و ٢٠٠٧ پاڵەوانێتی خۆی بەدەستھێنا.<ref name="ToolAutoGenRef7"/><ref name="ToolAutoGenRef3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup China 2007|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/archive/china2007/index.html|زمان=en}}</ref> لە یەکەم دەرکەوتنی لە جامی جیھانی ١٩٩١ ئەم تیپە پلەی چوارەمی ئەم پاڵەوانێتییە بەدەست ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup China PR 1991|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/archive/chinapr1991/index.html|زمان=en}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٥ گەیشتە یاری کۆتایی مۆندیال، بەڵام بە نەرویج دۆڕا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup Sweden 1995|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/archive/sweden1995/index.html|زمان=en}}</ref> خراپترین ئەنجامەکانیان لە مۆندیالدا لە ساڵی ١٩٩٩ بەرامبەر تیمی ئەمریکا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA Women's World Cup USA 1999|ناونیشان=http://www.fifa.com/womensworldcup/archive/usa1999/index.html|زمان=en}}</ref> و ساڵی ٢٠١١ بەرامبەر ژاپۆن<ref name="ToolAutoGenRef10"/> بوو، ھەردووکیان ئەڵمانیایان لە قۆناغی چارەکی کۆتاییدا دۆڕاند. بەگشتی ھەڵبژاردەی ئەڵمانی توانیویەتی سێ جار لە یاری کۆتاییدا بەشداری بکات و پێنج جاریش لە قۆناغی پێش کۆتایی مۆندیالی ژنان بەشداری بکات. لە سەرجەم جامی جیھانی ژنان بەشدارییان کردووە و ژمارەی پێوانەیی ٢٦-٥-٨ (بردنەوە-یەکسانبوون-دۆڕان)یان ھەیە.<ref name="ToolAutoGenRef6"/> === یارییەکەنی ئۆڵۆمپیاد === [[پەڕگە:German_football_team_2016_Olympics_women.jpg|وێنۆک| ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیا پێش یارییەکەی بەرامبەر زیمبابۆی لە ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٦.]] پاڵەوانێتی ئۆڵۆمپیاد تاکە نازناوی نێودەوڵەتی بوو کە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیا تا ساڵی ٢٠١٦ نەیتوانی بەدەستی بھێنێت. تۆپی پێی ژنان لە ساڵی ١٩٩٦ یەکەم جار لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیاددا دەرکەوت و بێتینا ڤیگمان یەکەم گۆڵی ئۆڵۆمپی تیپی ژنانی ئەڵمانیا لە یەکەم یاری پاڵەوانێتییەکەدا بەرامبەر ھەڵبژاردەی ژاپۆنی لە خولەکی ٥ی یارییەکەدا تۆمارکرد؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Olympic Football Tournaments Atlanta 1996 - Women – Germany 3:2 (2:2) Japan|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/atlanta1996/matches/round=4716/match=22085/index.html|زمان=en}}</ref> سەرەڕای ئەمەش ھەڵبژاردەی ئەڵمانی نەیتوانی سەرکەوێت بۆ قۆناغی دەرچوون و لە قۆناغی کۆمەڵەکاندا لە ڕکابەرییەکان کشایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Women's Olympic Football Tournament Atlanta 1996|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/atlanta1996/index.html|زمان=en}}</ref> دوای چوار ساڵ، ھەڵبژاردەی ئەڵمانی میدالیای برۆنزی تۆپی پێ لە یارییەکانی [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠|ئۆڵۆمپیادی ٢٠٠٠]] دا بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Norwegian Gold|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/sydney2000/index.html|زمان=en}}</ref> لە ئۆڵۆمپیادی ٢٠٠٤ و ٢٠٠٨ ئەم نازناوەیان دووبارە کردەوە.<ref name="ToolAutoGenRef1"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=US golden girls do it again|ناونیشان=http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/beijing2008/|زمان=en}}</ref> تا ساڵی ٢٠٠٨ تیپی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیا توانیبووی بەشداری لە ھەموو قۆناغەکانی ئۆڵۆمپیاددا بکات؛ بەڵام نەیانتوانی بەشداری ئۆڵۆمپیادی ٢٠١٢ بکەن بەھۆی کەڵک وەرگرتن لە ئەنجامی مۆندیالی ٢٠١١ لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا بۆ پێشکەوتن، ھەروەھا بەھۆی ئەوەی ئەڵمانیا پلەی نزمتری لە ھەڵبژاردەکانی فەرەنسا و سوید لەو پێشبڕکێیانە دابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی تەممووزی ٢٠١١|سەردێڕ=Women's World Cup semifinal losers get consolation prizes|ناونیشان=http://articles.latimes.com/2011/jul/14/sports/la-sp-jones-world-cup-20110715|زمان=en}}</ref> ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی ئەڵمانیا لە یاری کۆتایی ئۆڵۆمپیادی ڕیۆی ٢٠١٦ لە سوید بردەوە و یەکەم میدالیای زێڕی ئۆڵۆمپیادی بەدەستھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٦|سەردێڕ=Germany beat Sweden in Olympic final to win their first women's football gold|ناونیشان=https://www.theguardian.com/sport/2016/aug/19/germany-sweden-olympics-football-final-rio-2016|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان|٢}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|ئەورووپا|فیفا|وەرزش|ژن|مێژوو|تۆپی پێ}} {{پۆلی کۆمنز|Germany women's national association football team}} [[پۆل:تۆپی پێ لە ئەڵمانیا]] eg3d0ld3mneaktzlu7tx4n39d9k3644 0 247978 1582117 1399940 2026-05-08T10:03:37Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582117 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''جۆن‒مایکڵ کێندەڵ''' (لەدایکبووی ١٩٦٢) جیۆفیزیکزان و پرۆفیسۆرە لە بەشی زانستەکانی زەوی لە [[زانکۆی ئۆکسفۆرد]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ocul-qu.primo.exlibrisgroup.com/discovery/fulldisplay?docid=alma998356253405158&vid=01OCUL_QU:QU_DEFAULT|سەردێڕ= کێندڵ، جۆن-مایکل (١٩٩٢). بەشدارییەکان لە تیۆری و مۆدێلکردنی شەپۆلە بوومەلەرزەیییەکان لە میدیای نایەکسانی نایەکسان لەگەڵ بەکارھێنان بۆ ناوچە ژێرئاوکەوتنەکان. queensu.ca (تێزی دکتۆرا). زانکۆی کوینز.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.earth.ox.ac.uk/2019/07/professor-michael-kendall-joins-earth-sciences/|سەردێڕ= "بەشی زانستی زەوی» پرۆفیسۆر مایکل کێندڵ پەیوەندی بە زانستی زەوی ئۆکسفۆردەوە کرد".}}</ref> == خوێندن == کێندڵ لە زانکۆی کوینز لە کینگستۆن لە ئۆنتاریۆ خوێندوویەتی و لەوێ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانست لە ساڵی ١٩٨٤ و دکتۆرای لە ساڵی ١٩٩١ بە سەرپەرشتی کۆڵین جەی تۆمسۆن پێبەخشراوە. == پیشە و توێژینەوە == بەرژەوەندییە توێژینەوەکانی کێندڵ لە[[زەویناسی]]، جیۆفیزیک و بوومەلەرزەزانیدایە، کێندڵ سەرکردایەتی تاقیکردنەوە مەیدانییەکانی کردووە لە کۆمەڵێک شوێنی جیۆلۆجیدا کە لە دوورگەکانی جەمسەری باکوورەوە جیاوازن، تا [[عومان]] و [[ئیتیۆپیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://research-information.bris.ac.uk/en/studentTheses/fractured-reservoir-characterisation-using-shear-wave-splitting-i|سەردێڕ= ئەلحەڕەسی، عوسمان حەریس (٢٠١٠). تایبەتمەندییەکانی خەزنەی شکاو بە بەکارهێنانی دابەشکردنی شەپۆلی بڕین لە داتاکانی مایکرۆسیسمیکدا: لێکۆڵینەوەیەکی کەیس لە عومانەوە.}}</ref> پێشتر کێندڵ لە کۆمپانیای شیڤرۆن لە [[کەنەدا]]، دامەزراوەی سکریپس بۆ ئۆقیانووسناسی لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]، [[زانکۆی تۆرۆنتۆ]]، زانکۆی لیدز و زانکۆی بریستۆڵ کاری کردووە. == خەڵات و ڕێزلێنان == کێندڵ وەک سەرۆکی کۆمەڵەی جیۆفیزیکی بەریتانیا (BGA) و جێگری سەرۆکی کۆمەڵەی شاھانەی فەلەکناسی (RAS) کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠١٩ وەک [[ھاوپۆلەکانی کۆمەڵگایی شاھانە]] (FRS) و لە ساڵی ٢٠١١ وەک ھاوڕێی یەکێتی جیۆفیزیکی ئەمریکی (AGU) ھەڵبژێردرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://johnmichaelkendall.com/ ماڵپەری فەرمی]{{بەستەری مردوو|url=https://johnmichaelkendall.com/ |date=ئایاری ٢٠٢٦ }} {{پۆلی کۆمنز|John-Michael Kendall}} [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی پاشایەتی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٢]] [[پۆل:زیندووان]] 5lhomyy2q9vnxrud7liq86qq92azrz5 0 248657 1582069 1579455 2026-05-08T02:48:49Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ٠ سەرچاوە و تاگکردنی ١ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582069 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو = بەهائەدین نەورۆزی | پاشگری ڕێزلێنان = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی = | وێنە = | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٣ | شوێنی لەدایکبوون =[[سنە]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ =٢٠١٤ | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی = | پەروەردە = <!-- ئاستی پەروردە، نم. بەکەلۆریۆس، دکتۆرا، ھتد. لەگەڵ بواری خوێندنەکەی --> | خوێندنگە = <!-- ئەو زانکۆ، قوتابخانە، یان پەیمانگایەی لێی خوێندووە --> | پیشە =[[هونەرمەند]]، [[گۆرانیبێژ]]، [[ئاوازدانەر]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | وەکیل = | ناوبانگ = | کارە دیارەکان = | شێواز = | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = | وادە = | پێش = | پاش = | حیزب = | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین =[[ئیسلام]]، [[سوننە]] | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''بەهائەدین نەورۆزی''' یەکێک لە [[ھونەرمەند|هونەرمەند]] و [[گۆرانیبێژ]] و [[ئاوازدانەر|ئاوازدانەرە]]ی [[کورد]] بوو، لە ساڵی ١٩٣٣ لە شاری [[سنە]] لە دایکبووە و گۆرانیبێژی [[گۆرانی|گۆرانییەکانی]] شێوازی ناوچەی [[میرنشینی ئەردەڵان|ئەردەڵان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=قطعه «کاروان» با صدای ماندگار استاد بهاءالدین نوروزی + فایل صوتی|ناونیشان=https://tejaratban.ir/news/11273/%D9%82%D8%B7%D8%B9%D9%87-%C2%AB%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-+-%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=تجارت بان}}{{بەستەری مردوو|url=https://tejaratban.ir/news/11273/%D9%82%D8%B7%D8%B9%D9%87-%C2%AB%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%C2%BB-%D8%A8%D8%A7-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-+-%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دانلود آهنگ کردی جدید و قدیمی با بهترین کیفیت MP3 ✅️ (25000+ آهنگ)|ناونیشان=https://musickordi.com/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=موزیک کردی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240131091205/https://musickordi.com/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ژیان == بەهائەدین نەورۆزی لە ڕۆژی [[ھەینی|هەینی]] ساڵی ١٩٣٣ لە [[بنەماڵە|بنەماڵەیکی]] [[ئیسلام|ئایینی]] لە کۆڵانی یانەی ئەفسەرانی شاری [[سنە]] لەدایکبووە. کاتێک بەهائەدین گەیشتە تەمەنی ١٠ ساڵ، باوکی هانی دەدا بە وتنی [[بانگ|بانگەواز]] بۆ [[نوێژ]]، ئەم خاڵە سەرەتایەک بوو کە بەهائەدینی گەیاندە [[گۆرانی]] وتن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ١٤٠١|سەردێڕ=حریر عشق/ به یاد خواننده نامدار سنندج مرحوم استاد بهاءالدین نوروزی|ناونیشان=https://rojanpress.ir/main/621-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B9%D8%B4%D9%82/-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C.html|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=روژان پرس {{!}} پایگاه خبری روژان‌پرس {{!}} kurd news|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=https://rojanpress.ir/main/621-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B9%D8%B4%D9%82/-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C.html |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> خوەی دەڵێت: [[سنە]] لەو ساڵانەدا کە من لە دە ساڵ زیاتر نەبووم، [[ڕادیۆ]] و [[تەلەڤیزیۆن|تەلەڤیزیۆنی]] نەبوو؛ تەنیا سەنتەرێک بوو کە گواستنەوەی بێ وایەری کورت مەودای [[سپا|ئەرتەش]] هەبوو کە هەفتانە کاتژمێرێک بەرنامەی ڕادیۆیی پەخش دەکرد و نیو کاتژمێری بۆ [[مۆسیقا]] تەرخان دەکرا و ئەو ڕۆژە یەکەم گۆرانیم بە ناوی باران بارانە سەقزی گوت و دوای ئەوە من وەک گۆرانیبێژێکی تەمەن دە ساڵان ناسرام. نەوڕوزی چەند جارێکی تر ئەم گۆرانییە وتەوە، کە لەلایەن ڕادیۆکانی سنە زۆر بەناوبانگ بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ١٤٠١|سەردێڕ=حریر عشق/ به یاد خواننده نامدار سنندج مرحوم استاد بهاءالدین نوروزی|ناونیشان=https://rojanpress.ir/main/621-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B9%D8%B4%D9%82/-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C.html|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=روژان پرس {{!}} پایگاه خبری روژان‌پرس {{!}} kurd news|زمان=fa-IR|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240131091205/https://rojanpress.ir/main/621-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B9%D8%B4%D9%82/-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D9%86%D8%AF%D8%AC-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەهائەدین نەوروزی یەکەمین گۆرانیبێژی کوردی ڕادیۆی سنە بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=حیرت سجادی|یەکەم=سیدعبدالحمید|سەردێڕ=تاریخ|بڵاوکەرەوە=کردستان|ساڵ=١٣٩٥|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٩٨٠-٢٢٩-٩|شوێن=سنندج|پەڕەکان=٦٧١}}</ref> فەرمانبەری خانەنشینکراوی زانستە پزیشکییەکان بووە و ساڵانی دواتری ژیانی لە شاری [[تاران]] بەسەر بردووە و لە ماوەیەکدا لەگەڵ حەسەن کامکار خەریکی چالاکیی هونەری بووە و لە کۆتاییدا ئێوارەی ڕۆژی هەینی ١٥ی شوباتی ساڵی ٢٠١٤ بەهائەدین نەورۆزی، هونەرمەندی شاری سنە، دوای چەندین ساڵ خزمەتکردن بە فەرهەنگ و هونەری کوردی بەهۆی پیری لە تەمەنی ٨٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.<ref>https://kurdistanmedia.com/fa/news</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠١٩|سەردێڕ=که و یار - نمایش محتوای موسیقی - صدا و سیمای کردستان|ناونیشان=http://kurdistan.irib.ir/-/%DA%A9%D9%87-%D9%88-%DB%8C-1|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190706190748/http://kurdistan.irib.ir/-/%DA%A9%D9%87-%D9%88-%DB%8C-1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>http://www.asoyroj.com/farsi/detail.aspx?=hewal&jmara=4059&Jor=1{{بەستەری مردوو|url=http://www.asoyroj.com/farsi/detail.aspx?=hewal&jmara=4059&Jor=1 |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقای کوردی|مۆسیقا|ژیاننامە|ئێران|کوردستان}} [[پۆل:خەڵکی سنە]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی خەڵکی سنە]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی پیاوی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٣]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ئێرانی]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]] 2ohy7vchz0rakcqgwf0uqk1jp83c5rm 0 255105 1581949 1581736 2026-05-07T12:05:15Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ پارامەترە واڵاکان لابران؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581949 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''ئادەم دیڤاین''' ({{بە ئینگلیزی|Adam DeVine}}؛ لەدایکبووی ٧ی تشرینی دووەمی ١٩٨٣ لە [[واتەرو، ئایۆوا]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ٢٠٠٦ دەستی بە چالاکی کردووە. بەشداریی لە فیلمەکانی [[ئاوازی دەنگی تەواو ٢]] و [[ئاوازی دەنگی تەواو]]دا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> ==ژیانی سەرەتایی== دیڤاین لە [[واتەرلوو، ئایۆوا]] لەدایکبووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Steffen |یەکەم=Amie |ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=Waterloo Native Becomes a 'Workaholic' |ناونیشان=http://wcfcourier.com/entertainment/waterloo-native-becomes-a-workaholic/article_6a50362c-45ec-11e1-8f4f-0019bb2963f4.html |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠١٥|وێبگە=Waterloo Cedar Falls Courier}}</ref><ref name="Omaha">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Fishbach |یەکەم=Bob |ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠١٣|سەردێڕ=Adam DeVine, Omaha native, scores recurring role in 'Modern Family' |ئیش=[[Omaha World-Herald]] |ناونیشان=http://www.omaha.com/article/20130809/GO/308099869 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20131016111731/http://www.omaha.com/article/20130809/GO/308099869 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Devine |یەکەم=Adam |ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Watch HoUse PaRty tonight as a bday present to me! Ill give u the gift of @RonFunches @BrentMorin and @DrennonDavis. |ناونیشان=https://www.twitter.com/ADAMDevine/status/398611948704522241 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=[[Twitter]]}}</ref> کوڕی دێنیس و پێنی دیڤاینە.<ref name="Omaha" /> ئەو لە [[ئۆماھا، نیبراسکا]] گەورە بووە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Reist |یەکەم=Margaret Reist |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Nebraska native Adam Devine defines his home state's slang |ناونیشان=https://journalstar.com/news/local/nebraska-native-adam-Devine-defines-his-home-state-s-slang/article_693352e7-e8de-5ffc-b207-b3371b4c8253.html |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٠|newspaper=[[Lincoln Journal Star]]}}</ref> و لە ساڵی ٢٠٠٢ لە [[خوێندنگەی ئامادەیی میلارد ساوس]] دەرچووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Fry |یەکەم=Melissa |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Omaha actor to appear on episode of 'Modern Family' |ئیش=KETV NewsWatch 7 |ناونیشان=https://www.ketv.com/article/omaha-actor-to-appear-on-episode-of-modern-family/7642590 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢١|وتەگێڕانەوە=Adam Devine grew up in Omaha and graduated from Millard South High School in 2002.}}</ref> ئەو چووەتە [[کۆلێژی ئۆرەنج کۆست]]؛ ھاوڕێ و نواندنکاری ھاوکاری داھاتووی [[بلەیک ئاندەرسن]] لەوێ ھاوپۆلی بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=HuffPost Live |ڕێکەوت=٢٧ی شوباتی ٢٠١٣|سەردێڕ='Workaholics' Cast Tells Origins Of 'Get Weird' |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211107/gt9VaUl_G8E |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref> لە حوزەیرانی ١٩٩٥، کاتێک دیڤاین تەمەنی ١١ ساڵ بوو، بە پاسکیلەکەیەوە بە شەقامێکی ئۆماھادا دەڕۆیشت. دوای ئەوەی چاوەڕێی سێ بارھەڵگری چیمەنتۆی کرد تێپەڕن، بارھەڵگرێکی چوارەم، کە بەھۆی ھاتووچۆی ئاراستەی پێچەوانەوە نەیبینیبوو، کاتێک لە شەقامەکەدا بوو لێیدا. دوو تایەی یەکەمی بارھەڵگرە ٤٢ تۆنییەکە بەسەریدا ڕۆیشتن و ٥٠٠ پێ (١٥٠ مەتر) خلیسکا. بێھۆش بوو، تووشی [[شۆکی توند]] بوو، و کەوتە [[کۆما]]وە. بەپەلە گەیەنرایە [[چاودێریی ورد]]، لەوێ دوای دوو ھەفتە بەئاگا ھاتەوە. ھەموو [[ئێسک]]ەکانی ھەردوو قاچی شکا بوون، و قاچەکانی لە خوار ئەژنۆیەوە پان ببوونەوە. پێستی قاچەکانی داڕما بوو، [[سستبوونی سییەکان|سییەکی داڕماو]]، چەند [[پەراسوو]]یەکی شکاوی ھەبوو، و تووشی چەندین ھەوکردن بوو. لەو کاتەدا نەدەزانرا کە ئایا جارێکی تر دەتوانێت ڕێ بکات یان نا، و لە ماوەی چەند ساڵی دواتردا ٢٦ نەشتەرگەریی بۆ ئەنجامدرا و زۆربەی کاتەکانی لەسەر کورسیی کەمئەندامان بەسەر دەبرد. بەھۆی سەختیی برینەکانیەوە، دیڤاین لە ژێر مەترسییەکی زۆری بڕینەوەی قاچەکانیدا بوو، و تووشی [[سستبوونی فرەئەندامەکان]] ببوو. ئەوە دەرکەوت کە ھۆکاری ئەوەی نەکوژرا ئەوە بوو کە پاسکیلەکەی تەواوی ھێزی بارھەڵگرەکەی بەرکەوتبوو.<ref name="ketv.com" /> دیڤاین جووڵەی تەواوەتی بۆ گەڕایەوە بەڵام تا ئێستاش شوێنەواری برینی زۆر لەسەر قاچەکانی ماوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Adam DeVine Biography |ناونیشان=https://www.tvguide.com/celebrities/adam-Devine/bio/324819 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130115183122/http://www.tvguide.com/celebrities/adam-Devine/bio/324819 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|وێبگە=[[TV Guide]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Franich |یەکەم=Darren |ڕێکەوت=٨ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ=Adam Devine's origin story: Getting hit by a cement truck |ناونیشان=https://ew.com/article/2016/07/08/adam-Devine-origin-story-getting-hit-cement-truck/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٠|magazine=[[Entertainment Weekly]]}}</ref> ئەو وتی، «بەڕاستی سەخت بوو چونکە دەبوو دووبارە فێری ڕۆیشتن، وەستان، دانیشتن و ھەموو شتێک ببمەوە. قاچەکانم بە تەواوی تێکچووبوون. پێم وایە ئەو ئەزموونە یارمەتیدام تێبگەم کە ھەموو شتێک ئەگەری ھەیە.»<ref name="ketv.com">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Fry |یەکەم=Melissa |ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Adam Devine visits UNL to promote new movie |ناونیشان=http://www.ketv.com/article/adam-Devine-visits-unl-to-promote-new-movie-1/7659841 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200726151633/https://www.ketv.com/article/adam-devine-visits-unl-to-promote-new-movie-1/7659841 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=[[KETV]]}}</ref> بۆ بەسەربردنی کاتەکانی پەیوەندی بە ڕادیۆ ناوخۆییەکەیانەوە دەکرد و لاسایی کەسایەتییە ناودارەکانی دەکردەوە بۆ ئەوەی خۆی و کەسانی تری پێ کاتبەسەر ببات.<ref name=":0">Shepard, D. (Host). (2019). ''[https://web.archive.org/web/20191008093217/https://armchairexpertpod.com/pods/adam-devine Armchair Expert]'' [Audio podcast].</ref> دوای گەڕانەوەی بۆ خوێندنگە، تووشی چەوساندنەوە دەبوو، بەڵام وەک ڕێگەیەک بۆ دوورخستنەوەی سەرنج لە برینەکانی، نوکتەی دەگێڕایەوە. دواتر وتی کە ئەزموونەکانی بوونەتە ھۆی ئەوەی کۆمیدیا وەک ڕێگەیەک بۆ کۆکردنەوەی خەڵک ببینێت.<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|2796745}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{پۆلی کۆمنز|Adam DeVine}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:کۆمیدیاکارە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرانی دەنگیی پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] 3251w3ot6gv3l6sfbev31phm4yytwu9 0 269084 1582070 1468887 2026-05-08T03:14:58Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582070 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Wien_Oper.jpg|وێنۆک| ئۆپێرای دەوڵەتیی ڤیێنا، لەلایەن ھیتلەرەوە لە ساڵی ١٩١٢ کێشراوە]] [[ئەدۆڵف ھیتلەر]]، دیکتاتۆری [[ئەڵمانیای نازی]] لە ساڵی ١٩٣٣ تا [[مردنی ئەدۆڵف ھیتلەر|مردنی]] لە ساڵی ١٩٤٥، [[وێنەکێشی|وێنەکێشێکی]] بەھرەمەند بووە.<ref name="ColottiMariani5">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Enzo Colotti|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=pzp134mHZ_sC|سەردێڕ=The watercolors of Hitler: recovered art works: homage to Rodolfo Siviero; with texts|دوایین٢=Riccardo Mariani|ڕێکەوت=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Fratelli Alinari spa|ژپنک=٩٧٨-٨٨-٧٢٩٢-٠٥٤-١|پەڕە=٥|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٢}}</ref> سەدان بەرھەمی بەرھەمھێنا کاتێک ھەوڵیدا تابلۆ و کارتەکانی بفرۆشێت بۆ ئەوەی بژێوی ژیانی لە ماوەی ساڵانی لە [[ڤیێنا]] (١٩٠٨–١٩١٣)دا پەیدا بکات بەڵام سەرکەوتنێکی بازرگانی کەمی بەدەستھێنا. ژمارەیەک لە تابلۆکانی دوای [[جەنگی جیھانیی دووەم]] دۆزراونەتەوە و لە زیادکردنەکاندا بە دەیان ھەزار دۆلار فرۆشراون. ھەندێکی دیکەشیان لەلایەن [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سوپای ئەمریکاوە]] دەستیان بەسەردا گیراوە و تا ئێستاش لەژێر دەستی [[حکوومەتی فیدراڵی ئەمریکا|حکوومەتی ئەمریکادان]].<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Adolf Hitler paintings of 'no artistic value' on sale in Berlin|ناونیشان=https://www.bbc.com/news/world-europe-46991969|ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٤|زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تابلۆکانی ھیتلەر دەفرۆشرێن |ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/culture/220620151 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=www.rudaw.net |زمان=ku}}</ref> == تابلۆکان == <gallery mode="packed"> پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Schloss_Belvedere.jpg|alt=Schloss Belvedere| ''شلۆس بێلڤێدەر'' پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Schloss_Neuschwanstein.jpg|alt=Neuschwanstein Castle| ''[[قەڵای نۆیشڤانشتاین|قەڵای نیوشوانشتاین]]'' پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Neuschwanstein_Castle.jpg|alt=Neuschwanstein Castle (different version)|''قەڵای نیوشوانشتاین'' (وەشانێکی جیاواز) پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Standesamt_München.jpg|alt=Munich town hall|''ھۆڵی شارۆچکەی [[میونشن]]'' پەڕگە:Hitler_Watercolor_-_Munich_Royal_Hofbräuhaus.jpg|alt=Munich Royal Hofbräuhaus, c. May 1913 – August 1914|''میونشن ڕۆیاڵ ھۆفبراوھاوس''، ئایاری ١٩١٣ – ئابی ١٩١٤ پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Prague_in_the_Fog.jpg|alt=Prague in the Fog|''[[پراگ]] لە تەمدا'' پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Flowers.jpg|alt=Blumen-Arrangement, 1909–1913|١٩٠٩-١٩١٣ پەڕگە:Adolf_Hitler_-_01.jpg|alt=Town and a narrow street|شارۆچکە و شەقامێکی تەسک پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Alpenhof_(1926).jpg|alt=Alpenhof, oil on board, 1926|''ئەلپێنھۆف''، ساڵی ١٩٢٦ پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Die_Karlskirche_im_Winter_(1912).jpg|alt=Die Karlskirche im Winter, 1912|''دی کارلسکیرش ئیم وینتەر''، ١٩١٢ پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Fruhlingsstrauss_im_Fenster_(1914).jpg|alt=Frühlingsstrauss im Fenster, 1914|''فرولینگستراوس ئیم فێنستەر''، ١٩١٤ پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Morgen_am_Bergsee_(1908).jpg|alt=Morgen am Bergsee, 1908|''مۆرگن ئەم بێرگسی''، ١٩٠٨ پەڕگە:Adolf_Hitler_-_The_Old_Building_in_Stand_of_Trees_(1909).jpg|alt=The Old Building in Stand of Trees, 1909|''بینای کۆن لە ستاند ئۆف دارەکان''، ١٩٠٩ پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Roma._S._Giovanni_in_Laterano_(1910-12).jpg|alt=Roma. S. Giovanni in Laterano, 1910–1912 (Archbasilica of Saint John Lateran)|''ڕۆماجیۆڤانی لە لاتێرانۆ''، ١٩١٠-١٩١٢ پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Penzing_-_St._Rochus_Kapelle_1912_(1912).jpg|alt=Penzing - St. Rochus Kapelle, 1912 (Chapel of St. Roch, Vienna)|''پێنزینگ - سانت ڕۆچوس کاپێل''، ١٩١٢ (چاپڵ ئۆف سانت ڕۆچ، ڤیێنا) پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Wien_1912_I.B._(ez.)_Ruprechtskirche_(1912).jpg|alt=Ruprechtskirche, 1912|''ڕوپرێختسکیش''، ١٩١٢ پەڕگە:Adolf_Hitler_-_Hohe_Burg_(1909).jpg|alt=Hohe Burg, 1909|''ھۆھێ بورگ''، ١٩٠٩ پەڕگە:Gegnwart.jpg|alt=Pencil drawing by Adolf Hitler 09 May, 1924|وێنەکێشانێکی پێنووس لەلایەن ئەدۆڵف ھیتلەر لە ٠٩ی ئایاری ١٩٢٤ پەڕگە:Unknowndorf.jpg|alt=Pencil drawing by Adolf Hitler|وێنەکێشانێکی دیکەی پێنووس لەلایەن ئەدۆڵف ھیتلەرەوە </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.bytwerk.com/gpa/hitlerpaintings.htm تابلۆکانی ھیتلەر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200817153508/https://www.bytwerk.com/gpa/hitlerpaintings.htm |date=١٧ی ئابی ٢٠٢٠ }} لە ئەرشیفی پڕوپاگەندەی ئەڵمانیا * [http://www.tracesofevil.com/2008/01/munich-hofbrauhaus.html تابلۆکانی ھیتلەر لە وێبگەکانی میونشن] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Paintings by Adolf Hitler}} [[پۆل:ئەڵمانیا لە ساڵەکانی سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:ئەڵمانیا]] [[پۆل:ئەڵمانیای نازی]] [[پۆل:وێنەکێشە نەمسایییەکان]] [[پۆل:وێنەکێشە ئەڵمانییەکانی سەدەی بیستەم]] 1llc1u0r8gtgpnl35sgpo855vr9px4g 0 271889 1582080 1578374 2026-05-08T07:02:51Z MFTG 21816 /* مێژوو */ 1582080 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای سیدەکان | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.80598| 44.66467}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای سیدەکان''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٢٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = ئیحسان چەلەبی | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ١,٦١٦ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٨٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ٣٣٦٥ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٥٧٨ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠،٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +3:30 | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +4:30 <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای سیدەکان''' یان '''قەزای برادۆست''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء سیدکان) یەکێکە لە قەزاکانی [[ئیدارەی سۆران]]، [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[سیدەکان]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == قەزای سیدەکان لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[سیدەکان]]ە. * وشەی سیدەکان، وشەیەکی کۆیە، بنەچەی وشە ھی [[زمانی عەرەبی]]یە، لە وشەی سەید(السید) وەرگیراوە و ئامڕازی ناسین(ەکە) و ئامڕازی کۆی(ان) [[زمانی کوردی]] چووەتە سەر، (سەید + ەکە + ان)، لە [[زمانی کوردی]]دا دوو بزوێن بەدوای یەکدا نایەن، بۆ یە بزوێنی ناسینەکە لاچووە و وشەکە بووەتە(سەیدەکان)، وە بە پێی کات سواوە و بووەتە سیدەکان، بۆیە وتوویانە سەیدەکان لە بەرئەوەی سەیدەکان(شێخەکان)ی لۆلان لێرەدا نیشتەجێبوون و خانەقایان ھەبووە، لە شێخە ناودارەکانیان [[شێخ ڕەشید لۆلانی|شێخ ڕەشیدی لۆلانە]]. * لە سەرەتادا کە ناحیە بوو ناوی ناحیەی برادۆست بوو، ئەویش بە ھۆی [[ھۆز]]ی [[برادۆست]] کە لەم دەڤەرەدا نیشتەجێن ناونرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = أصول أسماء المدن و المواقع العراقیة؛ الجزء الاول | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2019/369547.PDF?ver=132115590250000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = جەمال بابان |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == جوگرافیا == '''قەزای سیدەکان''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای شەمدینان]] و [[قەزای دیرەجیک]] لە [[باکووری کوردستان]]. * لە باشوورەوە [[قەزای سۆران]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[شارستانی شنۆ]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای مێرگەسۆر]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11078985</ref> ناوچەکە بە گشتی [[ھاوین]]ان فێنک و مەیلە و گەرمە و [[زستان]]یشی ساردو [[بەفر]]اویە. ڕێژەی بارانبارینی لە چاو ناوچەکانی تر بەرزترەو و [[بەفر]] لە کێوە سەرکەژەکانیدا دەمێنێت. * رووبارەکان: گادەر و بۆگەن و ھاجیبەگ و نزاری و زەنا ھەر لە سیدەکانەوە سەرچاوە دەگرن. ڕێرەوی گادەر بەرەو [[شنۆ]] دەشتی سندووسە تا [[دەریاچەی ورمێ]] و ھاجیبەگ دەڕژێتە [[زێی گەورە]] لە ڕێزان و نزارێ و زەنا تێکەڵی ئاوی ڕووباری قەلەندەر دەبنەوە و دەڕژێتە [[ڕووباری ڕەواندز]] و تێکەڵی ئاوی [[زێی گەورە]] ‏دەبێتەوە * بێرم: لە کۆپکی زۆزانەکانی برادۆست، چەند گۆمی مەزن ھەن کە جێماوەی بورکانین و بە بێرم دەناسرێن. گرینگترینیان بێرمی دیندارانە. لەنێوان گوندی بیرکم و کێلەشین. * چیاکان: بەرزترین چیای [[باشووری کوردستان]] [[حەسارۆست]] و کۆپکەکەی ([[ھەڵگورد]]) کەوتووەتە ڕۆژھەڵاتی سیدەکان. چیاکانی تر بریتین لە(چیای حەسەنبەگ (ھەنداو دیانا)‏، چیای ڕەبەنۆک و سەری بەردی گۆشینە (لە ھەنداو شارۆچکەی سیدەکان)‏، چیای بۆڵێ، چیای بەربزین، چیای قەلەندەر‏، چیای شەکیو، چیای ئاودەلکی و سیاکۆ شەماشە ھاجەر، چیاکانی خواکوڕک و بەرازگر)). * دەشتەکان: گرینترین دەشتایی ناوچەی سیدەکانی برادۆست: بریتین لە دەشتی ھێرت و [[دەشتی بەرازگر]].<ref>https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=201002251715513725&lng=1#SourceTag_3725_1</ref> == مێژوو == * بنکەی خۆرپەرستی ڕۆژگاری [[ئورارتوو]] لە نزیک ئەم شارۆچکەیە بووە و بە (مساسر یان موصاصڕ) دەناسرا کە ئەمڕۆ پاشماوەکانی لە گوندی [[مجێسەر]]دا ماون. شای [[ئاشوورییەکان]]، (سەرگۆنی دووەم) لە ٧١٤ پێش زایین ھێرشێکی لە ناکاوی بردۆتە سەر پاشای موساسر ئورزانا و بەزاندوویەتی و پەرستگای پیرۆزی مساسری خاپوور کردووە و تاڵانی زێڕ و زیوو و و سەر و ماڵاتی دەڤەرەکەی خەڵکەکەی گواستۆتەوە بۆ [[نەینەوا]]ی پایتەختی ئاشووریەکان. تۆمارەکانی خرسابادی نینەوا باس لەم ھێرشەی شای ئاشوور دەکەن. * نووسراوەی [[کێلەشین]] و نووسراوەی سەر کێلی تۆپزاوا دوو شایەتحاڵی گرینگی مێژووی کەونارای سیدەکانن. * لە دوای [[شەڕی دمدم]] نەوەکانی [[خانی لەپ زێڕین]] میرایەتی سیدەکان و بەرازگریان پێدرا و تا لە ڕۆژگاری [[میر محەممەد|میری ڕەواندز]](پاشای گەورە ١٨٢٠) دووبارە خرایەوە ژێر کۆنترۆڵی [[میرنشینی سۆران]]ەوە. * لە ساڵی (١٨٥٠)دا لە سەردەمی عوسمانیدا قەزا بووە لە [[قەزای ڕەواندز|لیوای ڕەواندز]]، تاوەکوو ساڵی (١٨٧٣) وەک [[قەزا]] مایەوە، لەو بەروارە بەدواوە بووە [[ناحیە]] و لیوای ڕەواندز ھەڵوەشێنرا و بووە قەزایەکی سەر بە [[پارێزگای کەرکووک|لیوای شارەزوور]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی سیدەکان]]یش خرایە سەر [[قەزای ڕەواندز]]. * کاتێک [[سمکۆی شکاک|سمکۆ]] پەنای بردە بەر سیدەکان لە گوندی [[ژووژیلە]]ی بناری چیای بۆڵێ گیرسایەوەو لەشکری شکاک بە ناوچەکەدا بڵاوببوون تا ساڵی ١٩٣٠ کاتێک سمکۆ گەڕایەوە [[ئێران]] و لە [[شنۆ]] شەھیدکرا. ھەر لەو ساتەدا لە لۆلان خانەقای [[شێخ ڕەشید لۆلانی|شێخ ڕەشید]] ناوبانگی دەرکرد و موریدێکی زۆری لە دەوری خۆی کۆکردەوە. پاشان لە سییەکان لەگەڵ دراوسێکانی لە [[بارزان]] دووچاری کیشە و ناکۆکی بوون. * لە ساڵی ١٩٦١ تا ١٩٧٥ ناوچەکە نائارامییەکی زۆری بەخۆوە بینی و لە ساڵی ١٩٧٨ پاش پەیدابوونی مەفرەزەکانی پێشمەرگە لە ھەکاری و خواکوڕک. ناوچە سنووریەکانی چۆلکران و خەڵکەکەی ڕاگوازرانەوە [[ھەولێر]] و لە کۆمەڵگەکانی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]] و [[دێگەڵە]] و [[تۆپزاوە]] نیشتەجێکران. لە پاش ساڵی ١٩٨٤ سیدەکان بەرەیەکی گرنگی [[شەڕی ئێران و عێراق]] بوو. * لە دوای راپەرینە مەزنەکەی بەھاری سالی ١٩٩١ خەلکی کوردستان و ھەلبژاردنی پەرلەمانی کوردستان لە سالی ١٩٩٢پێکھێنانی حکومەتی ھەرێم ، لە سالی (١٩٩٦) ناحیەی سیدەکان گەرایەوە. * بە پێی بەیانی ژمارە(٢٤)ی ساڵی ٢٠٢٢ی [[وەزارەتی ناوخۆ]]ی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] لە بەرواری ٠٢\١١\٢٠٢٢دا بڕیاریدا بە ھێنانەکایەی قەزای سیدەکان لە [[پارێزگای ھەولێر]]. بە دابڕانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی سیدەکان]] و ھێنانە کایەی [[ناحیەی بەرمیزە]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = بەیانی ژمارە(٢٤)ی ساڵی ٢٠٢٢ | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/| نووسەر = بەیاننامەی وەزارەتی ناوخۆ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> * قایمقامی قەزای سیدەکان دەڵێت، لە ساڵی ٢٠١٧وە بەھۆی جموجۆڵی [[پارتی کرێکارانی کوردستان|پەکەکە]]، نزیکەی ٤٦٪ی رووبەری قەزاکە کەوتووەتە ژێر کۆنترۆڵی سوپای [[تورکیا]]. دەشڵێت: ''ئێستا بە قووڵایی ٣٠ کیلۆمەتر لە سنووری ناوچەکەوە ھاتووەتە نێو خاکی [[ھەرێمی کوردستان]]''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://manage.rudaw.net/sorani/kurdistan/1207202410 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241121212314/https://manage.rudaw.net/sorani/kurdistan/1207202410 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە دوو [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] و [[ناحیەی بەرمیزە]] پێکھاتووە لەگەڵ (٢٥١) [[گوند]] کە لە ئێستادا (١٤٩) گوندی ئاوەدانە.<ref>https://www.hawlergov.org/app/node/409</ref> == دانیشتووان == تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] 7qrexp7gom1hvvclsufmq90o26wm6j7 1582081 1582080 2026-05-08T07:03:30Z MFTG 21816 /* کارگێڕی */ 1582081 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەزای سیدەکان | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[قەزا]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = Hawler Governorate.png | photo2a = Hewler governorate 2012.png | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 266 }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠٢٦)دا{{ھن}}وێنەی خوارەوە{{ھن}} نەخشەی کارگێڕی [[پارێزگای ھەولێر]] لە ساڵی (٢٠١٢)دا | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.80598| 44.66467}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەزای سیدەکان''' | دەرزیی_نەخشە = | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[پایتەخت|مەڵبەند]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[قەزا]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[٢٠٢٢]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = ئیحسان چەلەبی | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ١,٦١٦ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = ١ | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٨٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = ٣٣٦٥ | نزمترین_بەرزایی_بە_م = ٥٧٨ <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠،٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +3:30 | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +4:30 <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەزای سیدەکان''' یان '''قەزای برادۆست''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: قضاء سیدکان) یەکێکە لە قەزاکانی [[ئیدارەی سۆران]]، [[پارێزگای ھەولێر]]، [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ناوەندەکەی [[شارۆچکە]]ی [[سیدەکان]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سیدەکان | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/node/409 |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕییەکانی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/300919024657.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == ناو == قەزای سیدەکان لە ناوەندەکەیەوە وەرگیراوە کە شارۆچکەی [[سیدەکان]]ە. * وشەی سیدەکان، وشەیەکی کۆیە، بنەچەی وشە ھی [[زمانی عەرەبی]]یە، لە وشەی سەید(السید) وەرگیراوە و ئامڕازی ناسین(ەکە) و ئامڕازی کۆی(ان) [[زمانی کوردی]] چووەتە سەر، (سەید + ەکە + ان)، لە [[زمانی کوردی]]دا دوو بزوێن بەدوای یەکدا نایەن، بۆ یە بزوێنی ناسینەکە لاچووە و وشەکە بووەتە(سەیدەکان)، وە بە پێی کات سواوە و بووەتە سیدەکان، بۆیە وتوویانە سەیدەکان لە بەرئەوەی سەیدەکان(شێخەکان)ی لۆلان لێرەدا نیشتەجێبوون و خانەقایان ھەبووە، لە شێخە ناودارەکانیان [[شێخ ڕەشید لۆلانی|شێخ ڕەشیدی لۆلانە]]. * لە سەرەتادا کە ناحیە بوو ناوی ناحیەی برادۆست بوو، ئەویش بە ھۆی [[ھۆز]]ی [[برادۆست]] کە لەم دەڤەرەدا نیشتەجێن ناونرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = أصول أسماء المدن و المواقع العراقیة؛ الجزء الاول | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2019/369547.PDF?ver=132115590250000000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = جەمال بابان |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == جوگرافیا == '''قەزای سیدەکان''' ھاوسنووری ئەم قەزایانەیە: * لە باکوورەوە [[قەزای شەمدینان]] و [[قەزای دیرەجیک]] لە [[باکووری کوردستان]]. * لە باشوورەوە [[قەزای سۆران]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە [[شارستانی شنۆ]]. * لە ڕۆژاواوە [[قەزای مێرگەسۆر]].<ref>https://www.openstreetmap.org/relation/11078985</ref> ناوچەکە بە گشتی [[ھاوین]]ان فێنک و مەیلە و گەرمە و [[زستان]]یشی ساردو [[بەفر]]اویە. ڕێژەی بارانبارینی لە چاو ناوچەکانی تر بەرزترەو و [[بەفر]] لە کێوە سەرکەژەکانیدا دەمێنێت. * رووبارەکان: گادەر و بۆگەن و ھاجیبەگ و نزاری و زەنا ھەر لە سیدەکانەوە سەرچاوە دەگرن. ڕێرەوی گادەر بەرەو [[شنۆ]] دەشتی سندووسە تا [[دەریاچەی ورمێ]] و ھاجیبەگ دەڕژێتە [[زێی گەورە]] لە ڕێزان و نزارێ و زەنا تێکەڵی ئاوی ڕووباری قەلەندەر دەبنەوە و دەڕژێتە [[ڕووباری ڕەواندز]] و تێکەڵی ئاوی [[زێی گەورە]] ‏دەبێتەوە * بێرم: لە کۆپکی زۆزانەکانی برادۆست، چەند گۆمی مەزن ھەن کە جێماوەی بورکانین و بە بێرم دەناسرێن. گرینگترینیان بێرمی دیندارانە. لەنێوان گوندی بیرکم و کێلەشین. * چیاکان: بەرزترین چیای [[باشووری کوردستان]] [[حەسارۆست]] و کۆپکەکەی ([[ھەڵگورد]]) کەوتووەتە ڕۆژھەڵاتی سیدەکان. چیاکانی تر بریتین لە(چیای حەسەنبەگ (ھەنداو دیانا)‏، چیای ڕەبەنۆک و سەری بەردی گۆشینە (لە ھەنداو شارۆچکەی سیدەکان)‏، چیای بۆڵێ، چیای بەربزین، چیای قەلەندەر‏، چیای شەکیو، چیای ئاودەلکی و سیاکۆ شەماشە ھاجەر، چیاکانی خواکوڕک و بەرازگر)). * دەشتەکان: گرینترین دەشتایی ناوچەی سیدەکانی برادۆست: بریتین لە دەشتی ھێرت و [[دەشتی بەرازگر]].<ref>https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=201002251715513725&lng=1#SourceTag_3725_1</ref> == مێژوو == * بنکەی خۆرپەرستی ڕۆژگاری [[ئورارتوو]] لە نزیک ئەم شارۆچکەیە بووە و بە (مساسر یان موصاصڕ) دەناسرا کە ئەمڕۆ پاشماوەکانی لە گوندی [[مجێسەر]]دا ماون. شای [[ئاشوورییەکان]]، (سەرگۆنی دووەم) لە ٧١٤ پێش زایین ھێرشێکی لە ناکاوی بردۆتە سەر پاشای موساسر ئورزانا و بەزاندوویەتی و پەرستگای پیرۆزی مساسری خاپوور کردووە و تاڵانی زێڕ و زیوو و و سەر و ماڵاتی دەڤەرەکەی خەڵکەکەی گواستۆتەوە بۆ [[نەینەوا]]ی پایتەختی ئاشووریەکان. تۆمارەکانی خرسابادی نینەوا باس لەم ھێرشەی شای ئاشوور دەکەن. * نووسراوەی [[کێلەشین]] و نووسراوەی سەر کێلی تۆپزاوا دوو شایەتحاڵی گرینگی مێژووی کەونارای سیدەکانن. * لە دوای [[شەڕی دمدم]] نەوەکانی [[خانی لەپ زێڕین]] میرایەتی سیدەکان و بەرازگریان پێدرا و تا لە ڕۆژگاری [[میر محەممەد|میری ڕەواندز]](پاشای گەورە ١٨٢٠) دووبارە خرایەوە ژێر کۆنترۆڵی [[میرنشینی سۆران]]ەوە. * لە ساڵی (١٨٥٠)دا لە سەردەمی عوسمانیدا قەزا بووە لە [[قەزای ڕەواندز|لیوای ڕەواندز]]، تاوەکوو ساڵی (١٨٧٣) وەک [[قەزا]] مایەوە، لەو بەروارە بەدواوە بووە [[ناحیە]] و لیوای ڕەواندز ھەڵوەشێنرا و بووە قەزایەکی سەر بە [[پارێزگای کەرکووک|لیوای شارەزوور]]، [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی سیدەکان]]یش خرایە سەر [[قەزای ڕەواندز]]. * کاتێک [[سمکۆی شکاک|سمکۆ]] پەنای بردە بەر سیدەکان لە گوندی [[ژووژیلە]]ی بناری چیای بۆڵێ گیرسایەوەو لەشکری شکاک بە ناوچەکەدا بڵاوببوون تا ساڵی ١٩٣٠ کاتێک سمکۆ گەڕایەوە [[ئێران]] و لە [[شنۆ]] شەھیدکرا. ھەر لەو ساتەدا لە لۆلان خانەقای [[شێخ ڕەشید لۆلانی|شێخ ڕەشید]] ناوبانگی دەرکرد و موریدێکی زۆری لە دەوری خۆی کۆکردەوە. پاشان لە سییەکان لەگەڵ دراوسێکانی لە [[بارزان]] دووچاری کیشە و ناکۆکی بوون. * لە ساڵی ١٩٦١ تا ١٩٧٥ ناوچەکە نائارامییەکی زۆری بەخۆوە بینی و لە ساڵی ١٩٧٨ پاش پەیدابوونی مەفرەزەکانی پێشمەرگە لە ھەکاری و خواکوڕک. ناوچە سنووریەکانی چۆلکران و خەڵکەکەی ڕاگوازرانەوە [[ھەولێر]] و لە کۆمەڵگەکانی [[کەسنەزان، ھەولێر|کەسنەزان]] و [[دێگەڵە]] و [[تۆپزاوە]] نیشتەجێکران. لە پاش ساڵی ١٩٨٤ سیدەکان بەرەیەکی گرنگی [[شەڕی ئێران و عێراق]] بوو. * لە دوای راپەرینە مەزنەکەی بەھاری سالی ١٩٩١ خەلکی کوردستان و ھەلبژاردنی پەرلەمانی کوردستان لە سالی ١٩٩٢پێکھێنانی حکومەتی ھەرێم ، لە سالی (١٩٩٦) ناحیەی سیدەکان گەرایەوە. * بە پێی بەیانی ژمارە(٢٤)ی ساڵی ٢٠٢٢ی [[وەزارەتی ناوخۆ]]ی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] لە بەرواری ٠٢\١١\٢٠٢٢دا بڕیاریدا بە ھێنانەکایەی قەزای سیدەکان لە [[پارێزگای ھەولێر]]. بە دابڕانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی سیدەکان]] و ھێنانە کایەی [[ناحیەی بەرمیزە]] لە [[قەزای سۆران]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = بەیانی ژمارە(٢٤)ی ساڵی ٢٠٢٢ | ناونیشان = https://gov.krd/moi/publications/%D8%A8%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/| نووسەر = بەیاننامەی وەزارەتی ناوخۆ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}</ref> * قایمقامی قەزای سیدەکان دەڵێت، لە ساڵی ٢٠١٧وە بەھۆی جموجۆڵی [[پارتی کرێکارانی کوردستان|پەکەکە]]، نزیکەی ٤٦٪ی رووبەری قەزاکە کەوتووەتە ژێر کۆنترۆڵی سوپای [[تورکیا]]. دەشڵێت: ''ئێستا بە قووڵایی ٣٠ کیلۆمەتر لە سنووری ناوچەکەوە ھاتووەتە نێو خاکی [[ھەرێمی کوردستان]]''.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://manage.rudaw.net/sorani/kurdistan/1207202410 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241121212314/https://manage.rudaw.net/sorani/kurdistan/1207202410 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == کارگێڕی == ئەم قەزایە لە دوو [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] و [[ناحیەی کانیەڕەش]] پێکھاتووە لەگەڵ (٢٥١) [[گوند]] کە لە ئێستادا (١٤٩) گوندی ئاوەدانە.<ref>https://www.hawlergov.org/app/node/409</ref> == دانیشتووان == تەواوی دانیشتوانی ئەم قەزایە لە نەتەوەی [[کورد]]ن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر}} {{پۆلی کۆمنز|Tel Keppe District}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] jczj8e3bcz0vxqm1gu9mmfikpicutnu 1 276733 1581959 1478229 2026-05-07T13:25:03Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[وتووێژ:ئینسایکڵۆپیدیای گینس]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:تۆمارە جیھانییەکانی گینس]]: ناوی فەرمی 1478229 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئینسایکڵۆپیدیای گینس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1363006 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200923040826/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/noblmd14-lewandowski-enters-guinness-world-record-books.jsp بۆ https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/noblmd14-lewandowski-enters-guinness-world-record-books.jsp زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٦:٢٧، ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئینسایکڵۆپیدیای گینس]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1478228 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20230820115157/https://www.linkedin.com/company/guinness-world-records بۆ https://www.linkedin.com/company/guinness-world-records زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:٥٥، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ (UTC) 61on0k52x89m6sdaiyaralo73y2iubj 1 279005 1581991 1385731 2026-05-07T19:59:10Z Serchia 5238 /* nervous */ وەڵامدانەوە 1581991 wikitext text/x-wiki == nervous == @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ئەگەر nerve پەی بێ، nervous دەبێ بە پەیەکی یا پەیدار یا چی؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٧:٠٢، ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: دەبێتە ''پەیی''. بریا با دەستتان لە ''دەمار'' نەدابا بەڵێ ھەڵە بوو بەڵام زەرەری نەبوو. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٢٧، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] بریا ئەو برادەرە دەستی لێ نەدابا. ئێستاش دەتوانین بیگەڕێینەوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١١:١٧، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]، بە ڕای من، زەرەری ھەیە. کورد دەمار ھەر بۆ blood vessel بە کار دەھێنێ، کەس دەمار بۆ nerve بە کار ناھێنێ. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ١٥:١٦، ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) ::::دەکرێت بەوەی تر بگوترێت دەماری خوێن. ئەم ناوەی ئێستا هیچ باو نییە و ئەگەر یەکدەنگی نییە چۆن گواستراوەتەوە؟! [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ١٩:٥٩، ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) dq6yxsbw600gooripjxk5f9vr0nkit2 0 283777 1582039 1581796 2026-05-07T21:18:48Z مامۆستا 39489 دەستکاریی [[Special:Contributions/~2026-27751-15|~2026-27751-15]] ([[User talk:~2026-27751-15|لێدوان]]) بۆ دوایین پێداچوونەوەی [[User:-Haryad|-Haryad]] گەڕێندرایەوە 1489409 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''ئەکشن لەگەڵ وەلید''' بەرنامەیەکی وەرزشی سعودیە کە لەلایەن کەسایەتی میدیایی سعودی وەلید ئەلفەراج پێشکەش دەکرێت. بەرنامەکە یەکێکە لەو بەرنامە گفتوگۆیانەی کە ناوەڕۆکی [[وەرزشکار|وەرزشی]] لە [[عەرەبستانی سعوودی|سعودیە]] ھەیە، و زۆرجار میوانداری ڕۆژنامەنووسانی وەرزشی و پیشەگەرانی میدیا دەکات، لەوانە: عادل ئەلتوەیجری، غەرم ئەلعومەری، جەمال عارف، عادل ئەلمەلحم، حەمەد ئەلبڵاوی، نازیح ئەلنەسر، و ناوبژیوانی نێودەوڵەتی پێشوو محەممەد فودا پێشتر پێی دەگوترا «[[خولی پیشەگەری سعوودی|ئەکشن]] یا دۆری». بەرنامەکە خزمەتگوزاری کارلێککارانە لەگەڵ ئامادەبووان پێشکەش دەکات، بینەریش دەتوانێت گفتوگۆکە بگۆڕێت یان پرسیاری ڕاستەوخۆ لە میوانەکان بکات یان تەنانەت گفتوگۆکە لەسەر بابەتێکی دیاریکراو فراوانتر بکات لە ڕێگەی ڕاپرسی یان پۆستی جۆراوجۆر لە تویتەرەوە، یان خاڵێکی ڕێزبەندی، کە بۆ ھەر کەسێک لە ئامادەبووان ناوی خۆی تۆمار بکات و دیدگا یان پرسیارەکەی پێشکەش بە یەکێک لە میوانەکان بکات. ڕۆژانە لە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەیەی ١٩٩٠|تەلەڤیزیۆن|عەرەبستانی سعوودی}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} j2gpxf4wrfoklftoii63mnk6g4t7eyg 0 283901 1581947 1581762 2026-05-07T12:04:55Z AramBot 39807 بۆت: پارامەترە واڵاکان لابران (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581947 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=ئادەم دی ئانجیڵۆ{{ھن}}Adam D'Angelo|وێنە=20111014230016!Adam D'Angelo.jpg|ڕێکەوتی لەدایکبوون=١٤ی ئابی ١٩٨٤|نیشتەجێ=ئەمریکا|نەتەوە=[[ئەمریکی]]|شارۆمەندێتی={{flagicon image|Flag of the United States.svg}} [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]|پیشە=[[خاوەن کارەکان|خاوەن کار]]، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری [[کوۆرا]]|خاوەنکار=|ئۆفیس=[[کوۆرا]]}} '''ئادەم دی ئانجێڵۆ''' ({{بە ئینگلیزی|Adam D'Angelo}}؛ لەدایکبووی ١٤ی ئابی ١٩٨٤) [[خاوەن کارەکان|خاوەنکارێکی]] [[ئەمریکییەکان|ئەمریکییە]]، [[بەڕێوەبەری جێبەجێکار]] و دامەزرێنەری کۆمپانیای [[کوۆرا|کوۆرایە]] کە بنکەکەی لە [[ماونتن ڤیو، کالیفۆرنیا|ماونتن ڤیو]] لە [[کالیفۆڕنیا|کالیفۆرنیایە]]. بەڕێوەبەری تەکنۆلۆژیای [[فەیسبووک]] بووە، بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٨ کۆمپانیاکەی جێھێشتووە، دوای ساڵێک لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٩ لەگەڵ [[چاڕڵی شێفر]] کە پێشتر کارمەندی فەیسبووک بووە کوۆرایان دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=Facebook CTO Adam D'Angelo to leave the company {{!}} VentureBeat {{!}} {{!}} by Eric Eldon|ناونیشان=https://venturebeat.com/2008/05/11/facebook-cto-adam-dangelo-to-leave-or-at-least-take-an-extended-vacation/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170602045414/https://venturebeat.com/2008/05/11/facebook-cto-adam-dangelo-to-leave-or-at-least-take-an-extended-vacation/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Does Quora Really Have All the Answers? {{!}} Wired Magazine {{!}} Wired.com|ناونیشان=http://www.wired.com/magazine/2011/04/ff_quora/all/1/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140325221610/http://www.wired.com/magazine/2011/04/ff_quora/all/1/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئادەم دی ئانجێڵۆ |ناونیشان=https://golden.com/wiki/Adam_D'Angelo-9G4PVE |وێبگە=گۆڵدن}}{{بەستەری مردوو|url=https://golden.com/wiki/Adam_D%27Angelo-9G4PVE |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپانیا|کالیفۆڕنیا}} {{پۆلی کۆمنز|Adam D'Angelo}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٤]] [[پۆل:بازرگانە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:بەڕێوەبەرانی جێبەجێکاریی تەکنەلۆژیای ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] c9np0rzh2agqxd0kwxm7t54pqabebo4 0 285678 1582026 1581859 2026-05-07T20:05:58Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582026 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox|وێنە=Map_of_Ireland's_capitals.png}} '''دابەشکردنی ئیرلەندا''' (بە [[زمانی ئیری|ئیری]]: ''críochdheighilt na hÉireann'') ئەو پرۆسەیە بوو کە [[حکوومەتی شانشینی یەکگرتوو|حکوومەتی شانشینی یەکگرتووی (ئەوکات)]] بەریتانیا و ئێرلەندا دوورگەکەی بەسەر دوو سیاسەتی جیاوازدا دابەشکرد. دابەشکردنەکە لە ٣ی ئایاری ١٩٢١ بەپێی یاسای حکوومەتی ئێرلەندا ساڵی ١٩٢٠ ڕوویدا. بچووکترنیان، [[ئیرلەندی باکوور]]، بەپێی پێویست بە ئیدارەیەکی وەرگیراو دامەزراوە و ئێستا بەشێکە لە شانشینی یەکگرتوو، لە کاتێکدا سیستەمی سیاسی گەورەتر، [[ئیرلەندای باشوور (١٩٢١–١٩٢٢)|ئیرلەندای باشوور]] کە بڕیارە دەسەڵاتی دادوەری سەربەخۆی ھەبێت، نەیتوانی ڕەزامەندی بەدەستبھێنێت. ناوچەکە لەبری ئەوە سەربەخۆ بوو و ئێستا دەوڵەتێکی سەروەرە کە پێی دەوترێت ئێرلەندا و بە [[کۆماری ئیرلەند]] وەسف دەکرێت. یاسای ساڵی ١٩٢٠ بە مەبەستی دروستکردنی دوو خاکی خۆبەڕێوەبەر بوو لە ناو [[ئیرلەند|ئێرلەندا]]، کە ھەردووکیان وەک بەشێک لە شانشینی یەکگرتوو دەمێننەوە. ھەروەھا یاساکە بڕگەیەکی سەبارەت بە ھاوکاری نێوان ھەردوو ھەرێم و یەکگرتنەوەی ئێرلەندا لە کۆتاییدا لەخۆگرتبوو. بەڵام لە ساڵی ١٩٢٢ و دوای جەنگی سەربەخۆیی (١٩١٩–١٩٢١) و پەیماننامەی ئینگلیز و ئێرلەندا، بەشی باشوور و ڕۆژاوا بوونە دەوڵەتی ئازادی ئێرلەندا، لە کاتێکدا ئێرلەندای باکوور بژاردەی خۆی بۆ مانەوە لە بەریتانیا بەکارھێنا. لە دوای دابەشبوونی ئێرلەندا، یەکێک لە خواستە سەرەکییەکانی ناسیۆنالیستە ئێرلەندیەکان یەکگرتنەوەی ئێرلەندا بووە، کە تەواوی دوورگەکە یەک دەوڵەتی سەربەخۆی پێکبھێنن. ئەم ئامانجە لەگەڵ ئامانجی یەکێتییەکان لە ئیرلەندای باکووردا ناکۆکە بوو، کە دەیانویست ناوچەکە وەک بەشێک لە شانشینی یەکگرتوو بمێنێتەوە. بەپێی ڕێککەوتنی بێلفاست لە ساڵی ١٩٩٨، حکوومەتی ئێرلەندا و بەریتانیا ڕێککەوتن لەسەر ئەوەی کە دۆخی ئێرلەندای باکوور بەبێ ڕەزامەندی زۆرینەی دانیشتووانەکەی ناگۆڕێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Smith |یەکەم=Evan |ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.historyandpolicy.org/policy-papers/papers/brexit-and-the-history-of-policing-the-irish-border|سەردێڕ=Brexit and the history of policing the Irish border |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201108091613/http://www.historyandpolicy.org/policy-papers/papers/brexit-and-the-history-of-policing-the-irish-border |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠١٦|وێبگە=History & Policy}}</ref> لە وتارە سپییەکەیدا سەبارەت بە کشانەوەی بەریتانیا لە [[یەکێتیی ئەورووپا|یەکێتی ئەوروپا]]، حکوومەتی بەریتانیا پابەندبوونی خۆی بە ڕێککەوتنی بێلفاست دووپاتکردەوە. سەبارەت بە پێگەی ئێرلەندای باکوور، گوتی: «ئەولەویەتی ڕوونی حکوومەتی بەریتانیا ئەوەیە کە پێگەی دەستووری ئێستای ئێرلەندای باکوور وەک بەشێک لە شانشینی یەکگرتوو بھێڵێتەوە، بەڵام پەیوەندییەکی بەھێزی لەگەڵ [[کۆماری ئیرلەند|ئێرلەندا]] ھەیە.» == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Partition of Ireland}} {{شریتی دەروازە|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} od3ynu3hjq2kcj747fr8aoygav2t8m5 0 287678 1582051 1555341 2026-05-07T23:04:29Z Hivja 64112 1582051 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نەخشە/فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل}} ئەمە '''پێڕستی فڕۆکەخانەکانی [[ئیسرائیل]]ە.''' == فڕۆکەخانەکان == === فڕۆکەخانە نێونەتەوەیییەکان === لە ئێستادا سێ فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی لە ئیسرائیل چالاکن، کە لەلایەن [[دەسەڵاتی فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل]]ەوە بەڕێوە دەبردرێن. [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] وەک فڕۆکەخانەی سەرەکیی ھاتن و دەرچوون بۆ ناوخۆ و دەرەوەی ئیسرائیل چالاکە. [[فڕۆکەخانەی ڕامۆن]] کە دووەم گەورەترین فڕۆکەخانەی ئیسرائیلە، وەک [[فڕۆکەخانەی لادان]]ی سەرەکی بۆ فڕۆکەخانەی بن گوریۆن کار دەکات. فڕۆکەخانە نێونەتەوەیییە بچووکترەکەی دیکە، [[فڕۆکەخانەی حەیفا]]یە کە لە نزیکی بەشە مەدەنییەکەی، خاوەنی بنکەیەکی سەربازیشە. {| class="wikitable sortable" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ناوی&nbsp;فڕۆکەخانە ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی ئایکائۆ|ئایکائۆ]] ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی یاتا|یاتا]] ! style="text-align:left;" | [[پێڕستی شارەکانی ئیسرائیل|خزمەتگوزاری&nbsp;شاری]] ! style="text-align:left;" | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|شوێن]] ! style="text-align:left;" | کردنەوە |- valign=top | [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]]{{ھن}}(تێل ئەڤیف-بن گوریۆن) | LLBG | TLV | [[تێل ئەڤیڤ]] و [[ئورشەلیم]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/jerusalems-new-high-speed-train-starts-regular-trips-to-ben-gurion-airport/ |سەردێڕ=Jerusalem’s new high-speed train starts regular trips to Ben Gurion Airport |ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=The Times of Israel |ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}</ref> | [[لۆد]]، [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوچەی ناوەندی]] | ١٩٣٧ |- valign=top | [[فڕۆکەخانەی ڕامۆن]]{{ھن}}(ئیلات-ڕامۆن) | LLER | ETM | [[ئیلات]] | [[بێئر ئۆرا]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] | ٢٠١٩ |- valign=top | [[فڕۆکەخانەی حەیفا]] | LLHA | HFA | [[حەیفا]] | [[حەیفا]]، [[ناوچەی حەیفا]] | ١٩٣٤ |} === فڕۆکەخانە ناوخۆییەکانی دەرەوەی بەرنامە === دوو فڕۆکەخانەی دیکە لەلایەن [[دەسەڵاتی فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل]]ەوە بەڕێوە دەبردرێن کە ھیچ گەشتێکی پلان بۆ داڕێژراویان نییە. {| class="wikitable sortable" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ناوی&nbsp;فڕۆکەخانە ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی ئایکائۆ|ئایکائۆ]] ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی یاتا|یاتا]] ! style="text-align:left;" | [[پێڕستی شارەکانی ئیسرائیل|خزمەتگوزاری&nbsp;شاری]] ! style="text-align:left;" | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|شوێن]] ! style="text-align:left;" | کردنەوە |- valign=top |[[فڕۆکەخانەی ھێرتزلیا]] |LLHZ | |[[ھێرتزلیا]] |[[ھێرتزلیا]]، [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ]] |١٩٤٨ |- style="vertical-align:top;" |[[فڕۆکەخانەی ڕۆش پینا]] |LLIB |RPN |[[ڕۆش پینا]] |[[مەحەناییم]]، [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باکووری]] |١٩٤٣ |} === ھێڵە فڕینە تایبەتەکان === دەوروبەری ١٤ ھێڵی ئاسمانیی دیکە لە سەرانسەری ئیسرائیل و بەرزاییەکانی جۆلان بوونیان ھەیە، کە زۆربەیان بەشێوەیەکی تایبەتی یان بۆ مەشقی فڕین بەکار دەھێنرێن. {| class="wikitable sortable" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ناوی&nbsp;ھێڵی فڕین ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی ئایکائۆ|ئایکائۆ]] ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی یاتا|یاتا]] ! style="text-align:left;" | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|شوێن]] ! style="text-align:left;" | کردنەوە |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی عەراد]] |LLAR | |[[عەراد، ئیسرائیل|عەراد]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |نەزانراو |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی بار یەھوودا]] |LLMZ |MTZ |[[مەسادە]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |١٩٦٣ |- valign=top | [[بنکەی فڕینی بێئرشێبا]] | LLBS | BEV | [[بێئرشێبا]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |١٩٥٠کان |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی عەین ڤێرێد]] |LLEV | |[[عەین ڤێرێد]]، [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوچەی ناوەندی]] |نەزانراو |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی عەین یاھاڤ]] |LLEY |EIY |[[سەپیر]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |١٩٧٠ |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی فیک]] |LLFK | |[[ئەفیک]]، [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باکووری]] |١٩٨١ |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی حەبۆنیم]] |LLBO | |[[حەبۆنیم]]، [[ناوچەی حەیفا]] |نەزانراو |- style="vertical-align:top" |[[فڕۆکەخانەی کریات شمۆنێ]] |LLKS |KSW |[[کیریات شمۆنێ]]، [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باکووری]] |نەزانراو |- valign=top | [[بنکەی فڕینی مێگیدۆ]] | LLMG | | [[مێگیدۆ]]، [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باکووری]] | ١٩٤٢ |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی میتسپێ ڕامۆن]] |LLMR |MIP |[[میتسپێ ڕامۆن]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |N/A |- style="vertical-align:top; ;" |[[بنکەی فڕینی ڕیشۆن لێتسیۆن]] |LLRS | |[[ڕیشۆن لێتسیۆن]]، [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوچەی ناوەندی]] |نەزانراو |- style="vertical-align:top; " |[[بنکەی فڕینی تنوڤۆت]] |LLTN | ||[[تنوڤۆت]]، [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوچەی ناوەندی]] |نەزانراو |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی یۆتڤاتا]] |LLYO |YOT |[[یۆتڤاتا]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |N/A |} === بنکە ئاسمانییە سەربازییەکان === ھەموو بنکە ئاسمانییە سەربازییەکان لەلایەن [[ھێزی ئاسمانیی ئیسرائیل]]ەوە خاوەندارێتیی دەکرێن. {| class="wikitable sortable" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ناوی&nbsp;بنکەی ئاسمانی ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی ئایکائۆ|ئایکائۆ]] ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی یاتا|یاتا]] ! style="text-align:left;" | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|شوێن]] ! style="text-align:left;" | کردنەوە |- valign=top |[[بنکەی فڕینی عەین شێمێر]] |LLES |HDA |[[عەین شێمێر]]، [[ناوچەی حەیفا]] |١٩٤٢ |- valign=top | [[بنکەی ئاسمانیی حەتزێریم]] | LLHB | | [[بێئرشێبا]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] | ١٩٦٦ |- valign=top | [[بنکەی ئاسمانیی حەتزۆر]] | LLHS | | [[حەتزۆر]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] | ١٩٤٢ |- valign=top |[[بنکەی ئاسمانیی نێڤاتیم]] |LLNV |VTM |[[نێڤاتیم]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |١٩٨٣ |- valign=top | [[بنکەی ئاسمانیی ئوڤدا]] | LLOV | VDA | [[ئوڤدا (ئیسرائیل)|ئوڤدا]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] | ١٩٨١ |- valign=top | [[بنکەی ئاسمانیی ڕەمات داڤید]] | LLRD | | [[ڕەمات داڤید]]، [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باکووری]] | ١٩٤٢ |- valign=top |[[بنکای ئاسمانیی ڕامۆن]] |LLRM | |[[میتسپێ ڕامۆن]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |١٩٨٢ |- valign=top |[[بنکەی ئاسمانیی سدۆت میخا]] | | |[[سدۆت میخا]]، [[ناوچەی ئورشەلیم]] |١٩٦٢ |- valign=top |[[بنکەی ئاسمانیی تێل نۆف]] |LLEK | |[[ڕێخۆڤۆت]]، [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوچەی ناوەندی]] |١٩٣٩ |} === بنکە بۆشایییەکان === تاکە [[بنکەی بۆشایی]]ی ئیسرائیل بەشێکە لە بنکەیەکی ئاسمانیی سەربازی. ھاتوچۆ لەوێدا لەلایەن [[ھێزی ئاسمانیی ئیسرائیل]]ەوە سنووردار کراوە. ھەروەھا بەشێکی لەلایەن [[دەزگای بۆشاییی ئیسرائیل]]ەوە بەڕێوە دەبردرێت. {| class="wikitable sortable" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ناوی&nbsp;بنکەی ئاسمانی/بۆشایی ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی ئایکائۆ|ئایکائۆ]] ! style="text-align:left;" | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|شوێن]] ! style="text-align:left;" | کردنەوە |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی ئاسمانیی پەلماخیم]] |LLPL |[[پەلماخیم]]، [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوچەی ناوەندی]] |نیوەی دووەمی دەیەی ١٩٦٠ |} === فڕۆکەخانە داخراوەکان === {| class="wikitable sortable" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ناوی&nbsp;فڕۆکەخانە ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فرۆکەخانەی ئایکائۆ|ئایکائۆ]] ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فرۆکەخانەی یاتا|یاتا]] ! style="text-align:left;" | [[پێڕستی شارەکانی ئیسرائیل|خزمەتگوزاری&nbsp;شاری]] ! style="text-align:left;" | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|شوێن]] ! style="text-align:left;" | کردنەوە ! style="text-align:left;" | داخران |- valign=top | [[فڕۆکەخانەی ئەتارۆت]]{{ھن}}(ئورشەلیم-ئەتارۆت) | LLJR | JRS | [[ئورشەلیم]] | [[ئورشەلیم]]، [[ناوچەی ئورشەلیم]] | ١٩٢٥ | ٢٠٠١ |- valign=top |[[فڕۆکەخانەی ئیلات]]{{ھن}}(ئیلات-جەی. ھۆزمان) | LLET | ETH | [[ئیلات]] | [[ئیلات]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] | ١٩٤٩ | ٢٠١٩ |- valign=top | [[فڕۆکەخانەی سدێ دۆڤ]]<br>(تێل ئەڤیڤ-سدێ دۆڤ) | LLSD | SDV | [[تێل ئەڤیڤ]] | [[تێل ئەڤیڤ]]، [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ]] | ١٩٣٧ | ٢٠١٩ |} == بەپێی ژمارەی گەشتیاران == {| class="wikitable sortable" ! پلە ! فڕۆکەخانە ! ژمارەی گەشتیاران ! سەرچاوە |- ! colspan="4" align="center" bgcolor="CornflowerBlue" | ٢٠٢٣ |- | ١ | [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] | ٢١،٠٨٨،٢٣٧ | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.iaa.gov.il/media/g22ha5dq/%D7%93%D7%95%D7%97-%D7%97%D7%95%D7%93%D7%A9%D7%99-%D7%93%D7%A6%D7%9E%D7%91%D7%A8-2023-%D7%90%D7%A0%D7%92%D7%9C%D7%99%D7%AA-%D7%9E%D7%95%D7%A0%D7%92%D7%A9-%D7%9E%D7%95%D7%A7%D7%98%D7%9F.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref> |- | ٢ | [[فڕۆکەخانەی ڕامۆن]] | ٢٦٢،٤١٥ | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://files.iaa.gov.il/IAADocs/monthly_report_eilat_ext_en.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine}}</ref> |- ! colspan="4" align="center" bgcolor="CornflowerBlue" | ٢٠٢٠ |- | ١ | [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] | ٤،٨٠٨،٩٨٠ | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.iaa.gov.il/media/nmjphw0i/annual-report-bgia-2020.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine}}</ref> |- | ٢ | [[فڕۆکەخانەی ڕامۆن]] | ٤٨٦،٥٥٣ | {{ژێدەر پێویستە}} |- ! colspan="4" align="center" bgcolor="CornflowerBlue" | ٢٠١٧ |- | ١ | [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] | ٢٠،٧٨١،٢١١ | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.iaa.gov.il/media/1iflo2r4/annual-report-bgia-2017.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine}}</ref> |} == پێشانگا == <gallery widths=180> File:EL Al Plane TLV WV.JPG|فڕۆکەیەکی [[ئێل عال]] لە [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] Ben-gurion-airport-terminal--september-2012 (cropped).jpg|[[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] لە ئاسمانەوە File:(ramon airport - eilat (the terminal.jpg|تێرمیناڵی [[فڕۆکەخانەی ڕامۆن]] File:Arrow2 96feb.jpg|ھەڵدانێکی تاقیکاری لە ساڵی ١٩٩٦ لە [[بنکەی ئاسمانیی پەلماخیم]] </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Airports in Israel}} {{فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل}} {{تووڵی دەروازە|فڕین|ئیسرائیل}} [[پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل| ]] [[پۆل:پێڕستەکانی فڕۆکەخانەکان بەپێی وڵات|ئیسرائیل]] azzcejrj6xwzap03l83zk0xmdjrbyag 1582053 1582051 2026-05-07T23:05:41Z Hivja 64112 1582053 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نەخشە/فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل}} ئەمە '''پێڕستی فڕۆکەخانەکانی [[ئیسرائیل]]ە.''' == فڕۆکەخانەکان == === فڕۆکەخانە نێونەتەوەیییەکان === لە ئێستادا سێ فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی لە ئیسرائیل چالاکن، کە لەلایەن [[دەسەڵاتی فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل]]ەوە بەڕێوە دەبردرێن. [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] وەک فڕۆکەخانەی سەرەکیی ھاتن و دەرچوون بۆ ناوخۆ و دەرەوەی ئیسرائیل چالاکە. [[فڕۆکەخانەی ڕامۆن]] کە دووەم گەورەترین فڕۆکەخانەی ئیسرائیلە، وەک [[فڕۆکەخانەی لادان]]ی سەرەکی بۆ فڕۆکەخانەی بن گوریۆن کار دەکات. فڕۆکەخانە نێونەتەوەیییە بچووکترەکەی دیکە، [[فڕۆکەخانەی حەیفا]]یە کە لە نزیکی بەشە مەدەنییەکەی، خاوەنی بنکەیەکی سەربازیشە. {| class="wikitable sortable" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ناوی&nbsp;فڕۆکەخانە ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی ئایکائۆ|ئایکائۆ]] ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی یاتا|یاتا]] ! style="text-align:left;" | [[پێڕستی شارەکانی ئیسرائیل|خزمەتگوزاری&nbsp;شاری]] ! style="text-align:left;" | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|شوێن]] ! style="text-align:left;" | کردنەوە |- valign=top | [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]]{{ھن}}(تێل ئەڤیف-بن گوریۆن) | LLBG | TLV | [[تێل ئەڤیڤ]] و [[ئورشەلیم]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/jerusalems-new-high-speed-train-starts-regular-trips-to-ben-gurion-airport/ |سەردێڕ=Jerusalem’s new high-speed train starts regular trips to Ben Gurion Airport |ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠١٨|وێبگە=The Times of Israel |ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}</ref> | [[لۆد]]، [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوچەی ناوەندی]] | ١٩٣٧ |- valign=top | [[فڕۆکەخانەی ڕامۆن]]{{ھن}}(ئیلات-ڕامۆن) | LLER | ETM | [[ئیلات]] | [[بێئر ئۆرا]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] | ٢٠١٩ |- valign=top | [[فڕۆکەخانەی حەیفا]] | LLHA | HFA | [[حەیفا]] | [[حەیفا]]، [[ناوچەی حەیفا]] | ١٩٣٤ |} === فڕۆکەخانە ناوخۆییەکانی دەرەوەی بەرنامە === دوو فڕۆکەخانەی دیکە لەلایەن [[دەسەڵاتی فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل]]ەوە بەڕێوە دەبردرێن کە ھیچ گەشتێکی پلان بۆ داڕێژراویان نییە. {| class="wikitable sortable" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ناوی&nbsp;فڕۆکەخانە ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی ئایکائۆ|ئایکائۆ]] ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی یاتا|یاتا]] ! style="text-align:left;" | [[پێڕستی شارەکانی ئیسرائیل|خزمەتگوزاری&nbsp;شاری]] ! style="text-align:left;" | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|شوێن]] ! style="text-align:left;" | کردنەوە |- valign=top |[[فڕۆکەخانەی ھێرتزلیا]] |LLHZ | |[[ھێرتزلیا]] |[[ھێرتزلیا]]، [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ]] |١٩٤٨ |- style="vertical-align:top;" |[[فڕۆکەخانەی ڕۆش پینا]] |LLIB |RPN |[[ڕۆش پینا]] |[[مەحەناییم]]، [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باکووری]] |١٩٤٣ |} === ھێڵە فڕینە تایبەتەکان === دەوروبەری ١٤ ھێڵی ئاسمانیی دیکە لە سەرانسەری ئیسرائیل و بەرزاییەکانی جۆلان بوونیان ھەیە، کە زۆربەیان بەشێوەیەکی تایبەتی یان بۆ مەشقی فڕین بەکار دەھێنرێن. {| class="wikitable sortable" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ناوی&nbsp;ھێڵی فڕین ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی ئایکائۆ|ئایکائۆ]] ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی یاتا|یاتا]] ! style="text-align:left;" | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|شوێن]] ! style="text-align:left;" | کردنەوە |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی عەراد]] |LLAR | |[[عەراد، ئیسرائیل|عەراد]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |نەزانراو |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی بار یەھوودا]] |LLMZ |MTZ |[[مەسادە]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |١٩٦٣ |- valign=top | [[بنکەی فڕینی بێئرشێبا]] | LLBS | BEV | [[بێئرشێبا]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |١٩٥٠کان |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی عەین ڤێرێد]] |LLEV | |[[عەین ڤێرێد]]، [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوچەی ناوەندی]] |نەزانراو |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی عەین یاھاڤ]] |LLEY |EIY |[[سەپیر]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |١٩٧٠ |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی فیک]] |LLFK | |[[ئەفیک]]، [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باکووری]] |١٩٨١ |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی حەبۆنیم]] |LLBO | |[[حەبۆنیم]]، [[ناوچەی حەیفا]] |نەزانراو |- style="vertical-align:top" |[[فڕۆکەخانەی کیریات شمۆنێ]] |LLKS |KSW |[[کیریات شمۆنێ]]، [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باکووری]] |نەزانراو |- valign=top | [[بنکەی فڕینی مێگیدۆ]] | LLMG | | [[مێگیدۆ]]، [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باکووری]] | ١٩٤٢ |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی میتسپێ ڕامۆن]] |LLMR |MIP |[[میتسپێ ڕامۆن]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |N/A |- style="vertical-align:top; ;" |[[بنکەی فڕینی ڕیشۆن لێتسیۆن]] |LLRS | |[[ڕیشۆن لێتسیۆن]]، [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوچەی ناوەندی]] |نەزانراو |- style="vertical-align:top; " |[[بنکەی فڕینی تنوڤۆت]] |LLTN | ||[[تنوڤۆت]]، [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوچەی ناوەندی]] |نەزانراو |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی فڕینی یۆتڤاتا]] |LLYO |YOT |[[یۆتڤاتا]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |N/A |} === بنکە ئاسمانییە سەربازییەکان === ھەموو بنکە ئاسمانییە سەربازییەکان لەلایەن [[ھێزی ئاسمانیی ئیسرائیل]]ەوە خاوەندارێتیی دەکرێن. {| class="wikitable sortable" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ناوی&nbsp;بنکەی ئاسمانی ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی ئایکائۆ|ئایکائۆ]] ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی یاتا|یاتا]] ! style="text-align:left;" | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|شوێن]] ! style="text-align:left;" | کردنەوە |- valign=top |[[بنکەی فڕینی عەین شێمێر]] |LLES |HDA |[[عەین شێمێر]]، [[ناوچەی حەیفا]] |١٩٤٢ |- valign=top | [[بنکەی ئاسمانیی حەتزێریم]] | LLHB | | [[بێئرشێبا]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] | ١٩٦٦ |- valign=top | [[بنکەی ئاسمانیی حەتزۆر]] | LLHS | | [[حەتزۆر]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] | ١٩٤٢ |- valign=top |[[بنکەی ئاسمانیی نێڤاتیم]] |LLNV |VTM |[[نێڤاتیم]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |١٩٨٣ |- valign=top | [[بنکەی ئاسمانیی ئوڤدا]] | LLOV | VDA | [[ئوڤدا (ئیسرائیل)|ئوڤدا]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] | ١٩٨١ |- valign=top | [[بنکەی ئاسمانیی ڕەمات داڤید]] | LLRD | | [[ڕەمات داڤید]]، [[ناوچەی باکووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باکووری]] | ١٩٤٢ |- valign=top |[[بنکای ئاسمانیی ڕامۆن]] |LLRM | |[[میتسپێ ڕامۆن]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] |١٩٨٢ |- valign=top |[[بنکەی ئاسمانیی سدۆت میخا]] | | |[[سدۆت میخا]]، [[ناوچەی ئورشەلیم]] |١٩٦٢ |- valign=top |[[بنکەی ئاسمانیی تێل نۆف]] |LLEK | |[[ڕێخۆڤۆت]]، [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوچەی ناوەندی]] |١٩٣٩ |} === بنکە بۆشایییەکان === تاکە [[بنکەی بۆشایی]]ی ئیسرائیل بەشێکە لە بنکەیەکی ئاسمانیی سەربازی. ھاتوچۆ لەوێدا لەلایەن [[ھێزی ئاسمانیی ئیسرائیل]]ەوە سنووردار کراوە. ھەروەھا بەشێکی لەلایەن [[دەزگای بۆشاییی ئیسرائیل]]ەوە بەڕێوە دەبردرێت. {| class="wikitable sortable" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ناوی&nbsp;بنکەی ئاسمانی/بۆشایی ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فڕۆکەخانەی ئایکائۆ|ئایکائۆ]] ! style="text-align:left;" | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|شوێن]] ! style="text-align:left;" | کردنەوە |- style="vertical-align:top;" |[[بنکەی ئاسمانیی پەلماخیم]] |LLPL |[[پەلماخیم]]، [[ناوچەی ناوەندی (ئیسرائیل)|ناوچەی ناوەندی]] |نیوەی دووەمی دەیەی ١٩٦٠ |} === فڕۆکەخانە داخراوەکان === {| class="wikitable sortable" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ناوی&nbsp;فڕۆکەخانە ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فرۆکەخانەی ئایکائۆ|ئایکائۆ]] ! style="text-align:left;" | [[کۆدی فرۆکەخانەی یاتا|یاتا]] ! style="text-align:left;" | [[پێڕستی شارەکانی ئیسرائیل|خزمەتگوزاری&nbsp;شاری]] ! style="text-align:left;" | [[ناوچەکانی ئیسرائیل|شوێن]] ! style="text-align:left;" | کردنەوە ! style="text-align:left;" | داخران |- valign=top | [[فڕۆکەخانەی ئەتارۆت]]{{ھن}}(ئورشەلیم-ئەتارۆت) | LLJR | JRS | [[ئورشەلیم]] | [[ئورشەلیم]]، [[ناوچەی ئورشەلیم]] | ١٩٢٥ | ٢٠٠١ |- valign=top |[[فڕۆکەخانەی ئیلات]]{{ھن}}(ئیلات-جەی. ھۆزمان) | LLET | ETH | [[ئیلات]] | [[ئیلات]]، [[ناوچەی باشووری (ئیسرائیل)|ناوچەی باشووری]] | ١٩٤٩ | ٢٠١٩ |- valign=top | [[فڕۆکەخانەی سدێ دۆڤ]]<br>(تێل ئەڤیڤ-سدێ دۆڤ) | LLSD | SDV | [[تێل ئەڤیڤ]] | [[تێل ئەڤیڤ]]، [[ناوچەی تێل ئەڤیڤ]] | ١٩٣٧ | ٢٠١٩ |} == بەپێی ژمارەی گەشتیاران == {| class="wikitable sortable" ! پلە ! فڕۆکەخانە ! ژمارەی گەشتیاران ! سەرچاوە |- ! colspan="4" align="center" bgcolor="CornflowerBlue" | ٢٠٢٣ |- | ١ | [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] | ٢١،٠٨٨،٢٣٧ | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.iaa.gov.il/media/g22ha5dq/%D7%93%D7%95%D7%97-%D7%97%D7%95%D7%93%D7%A9%D7%99-%D7%93%D7%A6%D7%9E%D7%91%D7%A8-2023-%D7%90%D7%A0%D7%92%D7%9C%D7%99%D7%AA-%D7%9E%D7%95%D7%A0%D7%92%D7%A9-%D7%9E%D7%95%D7%A7%D7%98%D7%9F.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤}}</ref> |- | ٢ | [[فڕۆکەخانەی ڕامۆن]] | ٢٦٢،٤١٥ | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://files.iaa.gov.il/IAADocs/monthly_report_eilat_ext_en.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine}}</ref> |- ! colspan="4" align="center" bgcolor="CornflowerBlue" | ٢٠٢٠ |- | ١ | [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] | ٤،٨٠٨،٩٨٠ | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.iaa.gov.il/media/nmjphw0i/annual-report-bgia-2020.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine}}</ref> |- | ٢ | [[فڕۆکەخانەی ڕامۆن]] | ٤٨٦،٥٥٣ | {{ژێدەر پێویستە}} |- ! colspan="4" align="center" bgcolor="CornflowerBlue" | ٢٠١٧ |- | ١ | [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] | ٢٠،٧٨١،٢١١ | <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.iaa.gov.il/media/1iflo2r4/annual-report-bgia-2017.pdf|سەردێڕ=Wayback Machine}}</ref> |} == پێشانگا == <gallery widths=180> File:EL Al Plane TLV WV.JPG|فڕۆکەیەکی [[ئێل عال]] لە [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] Ben-gurion-airport-terminal--september-2012 (cropped).jpg|[[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] لە ئاسمانەوە File:(ramon airport - eilat (the terminal.jpg|تێرمیناڵی [[فڕۆکەخانەی ڕامۆن]] File:Arrow2 96feb.jpg|ھەڵدانێکی تاقیکاری لە ساڵی ١٩٩٦ لە [[بنکەی ئاسمانیی پەلماخیم]] </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Airports in Israel}} {{فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل}} {{تووڵی دەروازە|فڕین|ئیسرائیل}} [[پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل| ]] [[پۆل:پێڕستەکانی فڕۆکەخانەکان بەپێی وڵات|ئیسرائیل]] 80f3jdc4qal6k3hoyxp2vnqal9w9wc2 10 287679 1582054 1462410 2026-05-07T23:06:36Z Hivja 64112 /* */ 1582054 wikitext text/x-wiki {{Location map many | Israel | AlternativeMap=Israel location map.svg | caption = نەخشەی فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل | width = 400 | float = right | label = [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن]] | mark = Airplane silhouette.svg | pos = bottom | marksize = 18 | lat_deg = 32 | lat_min = 00 | lat_sec = 34 | lon_deg = 34 | lon_min = 52 | lon_sec = 58 | label2 = [[فڕۆکەخانەی ڕامۆن]] | mark2 = Airplane silhouette.svg | pos2 = right | mark2size = 18 | lat2_deg = 29 | lat2_min = 43 | lat2_sec = 38 | lon2_deg = 34 | lon2_min = 59 | lon2_sec = 54 | label3 = [[فڕۆکەخانەی ئوڤدا]] | mark3 = Airplane silhouette.svg | pos3 = left | mark3size = 15 | lat3_deg = 29 | lat3_min = 56 | lat3_sec = 25 | lon3_deg = 34 | lon3_min = 56 | lon3_sec = 09 | label4 = [[فڕۆکەخانەی ئیلات]] | mark4 = Airplane silhouette.svg | pos4 = right | mark4size = 10 | lat4_deg = 29 | lat4_min = 33 | lat4_sec = 30 | lon4_deg = 34 | lon4_min = 57 | lon4_sec = 32 | label5 = [[فڕۆکەخانەی حەیفا]] | mark5 = Airplane silhouette.svg | pos5 = left | mark5size = 15 | lat5_deg = 32 | lat5_min = 48| lat5_sec = 34 | lon5_deg = 35 | lon5_min = 02| lon5_sec = 35 | label6 = [[فڕۆکەخانەی سدێ دۆڤ]] | mark6 = Airplane silhouette.svg | pos6 = left | mark6size = 15 | lat6_deg = 32| lat6_min = 06| lat6_sec = 38.99 | lon6_deg = 34| lon6_min = 46| lon6_sec = 46.01 | label7 = ''[[بنکەی فڕینی فیک]]'' | mark7 = Airplane silhouette.svg | pos7 = top | mark7size = 10 | lat7_deg = 32| lat7_min = 47| lat7_sec = 07 | lon7_deg = 35| lon7_min = 43| lon7_sec = 02 | label8 = [[بنکەی فڕینی بێئرشێبا]] | mark8 = Airplane silhouette.svg | pos8 = left | mark8size = 10 | lat8_deg = 31| lat8_min = 17| lat8_sec = 13 | lon8_deg = 34| lon8_min = 43| lon8_sec = 22 | label9 = [[فڕۆکەخانەی ھێرتزلیا]] | mark9 = Airplane silhouette.svg | pos9 = right | mark9size = 10 | lat9_deg = 32| lat9_min = 10| lat9_sec = 49 | lon9_deg = 34| lon9_min = 50| lon9_sec = 02 | label10 = [[فڕۆکەخانەی ڕۆش پینا]] | mark10 = Airplane silhouette.svg | pos10 = left | mark10size = 12 | lat10_deg = 32| lat10_min = 58| lat10_sec = 51.77 | lon10_deg = 35| lon10_min = 34| lon10_sec = 18.87 | label11 = [[بنکەی فڕینی عەین یاھاڤ]] | mark11 = Airplane silhouette.svg | pos11 = left | mark11size = 12 | lat11_deg = 30| lat11_min = 37| lat11_sec = 17 | lon11_deg = 35| lon11_min = 12| lon11_sec = 11 | label12 = [[بنکەی فڕینی بار یەھوودا]] | mark12 = Airplane silhouette.svg | pos12 = left | mark12size = 12 | lat12_deg = 31| lat12_min = 19| lat12_sec = 41 | lon12_deg = 35| lon12_min = 23| lon12_sec = 18 | label13 = [[فڕۆکەخانەی میتسپێ ڕامۆن]] | mark13 = Airplane silhouette.svg | pos13 = left | mark13size = 12 | lat13_deg = 30| lat13_min = 39| lat13_sec = 08 | lon13_deg = 34| lon13_min = 48| lon13_sec = 24 | label14 = [[بنکەی فڕینی یۆتڤاتا]] | mark14 = Airplane silhouette.svg | pos14 = right | mark14size = 12 | lat14_deg = 29| lat14_min = 54| lat14_sec = 04 | lon14_deg = 35| lon14_min = 04| lon14_sec = 03 | label15 = [[فڕۆکەخانەی کیریات شمۆنێ]] | mark15 = Airplane silhouette.svg | pos15 = right | mark15size = 12 | lat15_deg = 33| lat15_min = 13| lat15_sec = 00 | lon15_deg = 35| lon15_min = 35| lon15_sec = 48 | label16 = [[فڕۆکەخانەی ئەتارۆت]] | mark16 = Airplane silhouette.svg | pos16 = top | mark16size = 15 | lat16_deg = 31| lat16_min = 51| lat16_sec = 53 | lon16_deg = 35| lon16_min = 13| lon16_sec = 09 }}<noinclude> [[پۆل:فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل|*]] </noinclude> 1jy4c9fqed88404jxpazwx2q38fop8s 10 287713 1582052 1462938 2026-05-07T23:04:49Z Hivja 64112 /* */ 1582052 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل |title = [[پێڕستی فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل|فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل]] |state = autocollapse |listclass = hlist | group1 = نێونەتەوەیی | list1 = * [[فڕۆکەخانەی بن گوریۆن|بن گوریۆن]] (سەرەکی) * [[فڕۆکەخانەی ڕامۆن|ڕامۆن]] * [[فڕۆکەخانەی حەیفا|حەیفا]] | group4 = ناوخۆیی | list4 = * [[بنکەی فڕینی بار یەھوودا|بار یەھوودا]] * [[بنکەی فڕینی بێئرشێبا|بێئرشێبا]] * [[بنکەی فڕینی عەین یاھاڤ|عەین یاھاڤ]] * [[بنکەی فڕینی فیک|فیک]] * [[فڕۆکەخانەی ھێرتزلیا|ھێرتزلیا]] * [[فڕۆکەخانەی کیریات شمۆنێ|کیریات شمۆنێ]] * [[بنکەی فڕینی مێگیدۆ|مێگیدۆ]] * [[بنکەی فڕینی میتسپێ ڕامۆن|میتسپێ ڕامۆن]] * [[بنکەی فڕینی ڕۆش پینا|ڕۆش پینا]] |group5 = [[ھێزی ئاسمانیی ئیسرائیل|سەربازی]] |list5 = * [[فڕۆکەخانەی حەیفا|حەیفا]] * [[بنکەی ئاسمانیی ڕەمات داڤید|ڕەمات داڤید]] * [[بنکەی فڕینی عەین شێمێر|عەین شێمێر]] * [[بنکەی ئاسمانیی پەلماخیم|پەلماخیم]] * [[بنکەی ئاسمانیی تێل نۆف|تێل نۆف]] * [[بنکەی ئاسمانیی حەتزۆر|حەتزۆر]] * [[بنکەی ئاسمانیی سدۆت میخا|سدۆت میخا]] * [[بنکەی ئاسمانیی حەتزێریم|حەتزێریم]] * [[بنکەی ئاسمانیی نێڤاتیم|نێڤاتیم]] * [[بنکەی ئاسمانیی ڕامۆن|ڕامۆن]] * [[بنکەی ئاسمانیی ئوڤدا|ئوڤدا]] |group6 = داخراو |list6 = * [[فڕۆکەخانەی سدێ دۆڤ|سدێ دۆڤ]] * [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ئورشەلیم|ئورشەلیم]] * [[فڕۆکەخانەی ئوڤدا|ئوڤدا]] * [[بنکەی فڕینی یۆتڤاتا|یۆتڤاتا]] * [[فڕۆکەخانەی ئیلات|ئیلات]] |group7 = ئامارەکان |list7 = [[پێڕستی فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل#بەپێی ژمارەی گەشتیاران|پێڕستی فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیل بەپێی ژمارەی گەشتیاران]] }}<noinclude> </noinclude> ci1bsizxkuia6hocz3736tvzmxj4g3a 0 287755 1582107 1510399 2026-05-08T08:08:48Z Sakura emad 42467 نائینسایکلۆپیدیایی نابێتە ھۆی سڕینەوەی 1582107 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} سەر زەمینی هۆزی ( چۆڵمەکی ) و پەیدابونی هۆزی چۆڵمەکی ئەگەڕێتەوە بۆ تفەنگچی(قەڵخانی) لە هۆزی (سنجاوی) لە (ئالی گۆران) لە شاری {کرماشان} لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە سەر مەزهەبی {سوڵتان سەهاک} یان {سوڵتان ئیسحاق بەرزنجی} واتە مەزهەبی کاکەیی. ئەم هۆزە لە چوار تیرە پێکهاتووە ( دەڕۆستەمان و دەفرەشەینان و دەمرەهان و دەوەیسان ) واتە ( ڕۆستەم و شریف و مراد و وەیس ) لە دەوروبەری سەرەتای (ساڵی ۱٥٦۷) زایینی هۆزی چۆڵمەکی لەناوچەی کرماشانەوە کۆچیان کردوە بۆ ڕۆژهەڵاتی شاری چەمچەماڵ لە {پاریزگای کەرکوک}. لە ناوچەکەدا دوو گوندیان دروست کرد بەناوی چۆڵمەک چونکە گەرمیان و کوێستانیان ئەکرد یەکەمیان لە ڕۆژهەڵاتی چەمچەماڵ دووەمیان لە ناوچەی بازیان لە ڕۆژ ئاوای شاری سلێمانی. ئەم کەسایەتی و ناودارانە بوونە سەرۆک و کوێخاو دەم سپی هۆزی چۆڵمەکی یەک لەدوای یەک یەکەم-- جانەوەیس بەگ دووەم-- کوێخا ڕەمەزان سێیەم --کوێخا مەلاک چوارەم -- فقێ وەیس پێنجەم -- کوێخا نادر شەشەم--کوێخا سڵێمان حەوتەم-- مامە حەمەعلی شاناز هەشتەم --کاکە ڕەمەزان عزیز سڵێمان نۆیەم -- مامە حمەعزیز مارفەگێتە دەیەم-- کوێخا حمەشریف خلیفە یەزدەیەم--ملا محمد هەڕاوە دوازدەهەم -- کوێخا ڕەحیم چۆڵمەکی. لەوکاتەدا ژمارەی ماڵەکان دەگەیشتە ۲٥۰ دوو سەد و پەنجا ماڵ.له دەوروبەری ساڵی ۱٨۲۰ زایینی میری بابان ئەفسەرێک و حەوت سەربازی نارد بۆ کۆ کردنەوەی باج لە گوندی چۆڵمەک  دانیشتوی گوندەکەش نەیان توانی باجەکە دابین بکەن لە بەر ئەوە لەگەڵ میرنشینی بابان پەیوەندیان تێک چوو لەسەر باج. چونکە ئەو باجەی ئەوان داوایان ئەکرد دانیشتوی چۆڵمەک نەیانتوانی دابینی بکەن بۆ ئەفسەرەکەی میرنشینی بابان کە داوای کرد لە کۆتایدا کوێخا رەمەزان بە ئەفسەرەکە ئەڵێت ناتوانین ئەو باجەبدەین گەلێ زۆرە پێمان هەڵناسوڕێ. لە کۆتایدا ئەفسەرەکەی بابان بە کوێخا ڕەمەزان ئەڵێ ئەگەر باجەکە نەدەن ئەوا ئەوا تەعدای ناموستان لێ ئەکەم ئینجا کوێخا ڕەمەزان ئەڵێ بۆستە ئێستا بۆتان دابین ئەکەین. ئینجا کوێخا ڕەمەزان مشاوەرە لە گەڵ خزم و کەسەکانی ئەکات ڕێک ئەکەون لە سەر کوشتنی ئەفسەرەکە، ئەڵێن حەوت سەر بازەکە ناکوژین چونکە سەربازەکان تاوانیان نیە. ئینجا لە ناکاو پەلاماری ئەفسەرەکەو سەربازەکان ئەدەن لە ناو دوێخانەکەی کوێخا ڕەمەزان، ئینجا دەست بەسەریان ئەکەن و یەکسەر ئەفسەرەکە ئەکوژن و حەوت سەربازەکەش دەست و پێیان ئەبەستن بەڵام نایان کوژن، ئینجا تەرمەکەی ئەشۆن و [[کفن]]ی ئەکەنو ئەیخەنەگۆڕ لە گۆڕستانی چۆڵمەک. ئینجا هەر لەو شەوەدا ئەگەڕێنەوە بۆ کرماشان بۆ زێدی ڕەسەنیان. لەدوای ڕوخانی میرنشینی بابان لەساڵی ۱٨٥۰ زایینی بەشێک لە هۆزی چۆڵمەکی ئەگڕێنەوە بۆ گوندەکەیان  گوندی چۆڵمەک. کاتێک ئەبینن گوندەکەیان داگیر کراوە لە لایەن حەمەی هەیەر لە تیرەی سەفەرەوەن لە هۆزی هەمەوەند کە ئێستا لەناو نەوەکانیدا بە حەمە ئاغا ناوی دەبەن. حەمەی هەیەر لەگەڵ هۆزی هەمەوەند نەچووە بۆ لیبیا بۆیە لەلایەن میرنشینی بابانەوە زەوی و ئاوی چۆڵمەکی پێبەخشراوە وا دیارە زۆر نزیکی میرنشینەکەبوە. کاتێک حەمەی سڵێمان باوکی موشیر ئاغای هەمەوەند کە له لیبیا گەڕایەوە بیستی حەمەی هەیەر بۆتە خاوەندێ چوو بۆ گوندی چۆڵمەک چوە ماڵ حەمەی هەیەر چووە دوێخانەکەیەوە بە پێڵاوەکانێوە چوەسەر ڕایەخەکانی دانیشت یەکسەر پێی وت حەمە ئەم ئاغایتە لە کۆرەوە هاوردیە حەمەی هەیەریش دەمانچەیەک بە قەدێوە بوو وتی بەزەی ئەم دەمانچە بوومە ئاغا گەورەم. ئینجا دەوڵەتی عوسمانی بڕیاری گەڕانەوەی هۆزی چۆڵمەکی دا لەلایەن سوڵتانی عوسمانی بۆ عێراق لەدوای ڕوخانی میرنشینی بابانەوە بۆ گوندی چۆڵمەک دوای ئەوە چەند ساڵێک دانیشتن لە گوندەکە لە گەڵ تیرەی سەفەرەوەن لە هۆزی هەمەوەند بەڵام پەیوەندیان تێکچو لەڕووی کۆمەڵایەتیەوە. حەمەی هەیەرکاتێک گوندی چۆڵمەکی داگیرکرد لە ڕۆژهەڵاتی شاری چەمچەماڵ. لەساڵی ۱۹۰٦ زایینی لەگەڵ هۆزی هەمەوەند چوون بۆ ئێران بۆ ئیش وکاری خۆیان کاتێک کە کەڕانەوە بۆ کوردستانی باشور لە نزیک هەڵەبجەی شەهید لەگەڵ پیاوێک لەهۆزی نەورۆڵی بوە دەمەقاڵیان، لەئەنجامدا حەمەی هەیەرو و کریم کوڕی ئەکوژێت تەرمەکانیان فڕێ ئەدەن و بێکەس ئەکەون هۆزی نەورۆڵی بەخاکیان نەسپارد، کاتێک کاکەیی یەکانی هاوار بەم کارەساتەیان زانی چوون تەرمەکانیان هەڵگرد و شۆریان و کفنیان کردوو لە گۆڕستانی هاوار بە خاکیان سپارد ئەمە سیفەتی هۆزی کاکەیی یە بەرامبەر ئەوکەسەی کە خاکەی داگیر ئەکات دوژمنداری لە گەڵ ئەکات، کاکەیی لە ڕۆژی تەنگانە یارمەتی ودووژمنەکەی ئەدات ڕابردوو لە بیرەکات.مێژوو بە بەڵگە ئەمەی سەلماندووە. حەمەی هەیەر کاتێک گوندی چۆڵمەکی داگیر کرد لە هۆزی کاکەیی ئەو خاکە نەبووە قسمەتی کە گۆڕی ئەوی تێدا بێت کەدەستی بەسەردا گرد بەڵکو حەمەی هەیەر قسمەتی بوو لە بەشێکی تری خاکی کاکەیی دوور لە داگیر کاری لە گوندی هاوار بە ئازادی بنوێت و ببێتە دوا مەنزڵگای لە پارێزگای هەڵەبجەی شەهید،دوور لە زێدی خۆی کە چەمچەماڵە.دوور لە هۆزەکەی دوور لە نەوەکانی. لەدەروبەری ساڵی ۱٨٦۱ زایینی کۆچ ئەکەن بۆ گوندەکانی کوڵەکانی و شۆراو نزیک بە ڕۆژهەڵاتی شاری داقوق لە ناوچەی کوڵەکانی و شۆراو تێکەڵ بە هۆزی زەنگەنە و قەرەسەنی و گۆمەیی و زەند و جاف ئەبن و ئەبنە خزم و دۆستی یەکتر. سەید محمد بەرزنجی قایەچی یەکێکە لە نەوە ناودارەکانی شا ئیبراهیم بەغدادی یە. ناوچەی کاکەیی لە ڕۆژ ئاوایی داقوق بە سەروەت و سامانی خۆی ئەکڕێت بۆ نەوەکانی و عەشیرەتەکەی بۆ نمونە تەنها عەرەبکۆی بە ۱٤۰۰۰ چواردە هەزار لیرەی ڕەشادی عوسمانی کڕیووە داوای لە هۆزی کاکەیی کردووە کۆچ بکەن بۆ ناوچەی داقوق و زەوی بەسەردا دابەش کردون و جێگیری کردن دوور لە کۆچەری سەید محمد بەرزنجی قایەچی زەوی و ئاوی کەسی داگیر نەکردووە هەمووی بە سەروەت و سامانی خۆی کڕێتی لە کەرکوکەوە کۆچی کردووە بۆ ڕۆژئاوای قەزای داقوق. سەید ئیبراهیمی بەرزنجی لە هۆزی کاکەیی زۆر ڕێزیان لە هۆزی چۆڵمەکی گرتووە مێژوو ئەمەی سەلماندووە لەو ڕۆژەوەی بون بە براو کەسی یەکتری بچوکترین کێشە ڕوی نەداوە من بۆ مێژوو ئەڵێم ڕۆژێک میر سەید عدنان ئاغای کاکەیی ڕێبەری گشتی هۆزی کاکەیی خوا لێی خۆشبێت وتی مامۆستا محمد ئێمە بۆیە عەشرەت چۆڵمەکیمان خۆشەوێت قەد ڕۆژێک زیانی بە ئێمە نەگەیانووە و دڵمانی نەیەشاندووە کاتێکیش ئێوە بوون سونی مەزهەب  لە ئاینی ئیسلام بچوکترین کێشە ڕووی نەداوە لەنێوان سەید خلیل ئاغای باپیرم و بگرە باوکی ڕەحمەتیشم سید فتاح ئاغای کاکەیی زۆر زیاتر ڕێزی لە چۆڵمەکی ئەگرد لەوەی کە ئەو کاتەی کە لەسەر مەزهەبی کاکەیی بوون ئەمەش لەبەر ئەوە بوو کە عەشرەت چۆڵمەکی جێگەی باوەڕو متمانەی باوکی خۆشەویستم بوون. بەڵگەش بۆ ئەمە ئەوەیە کاتێک باوکم سەید فتاح ئاغای کاکەیی کاتێک کێشە ڕویدا لە نێوان عەشرەت چۆڵمەکی و هەمەوەند لە ساڵی ۱۹٥۳زایینی لە چەمچەماڵ هات سەردانی قائیمقام و ماڵی محمد ئەمین ئاغای سەرۆکی عەشیرەتی هەمەوەندی کردوو کێشەکەی چارەسەرکردو لە کۆتیدا محمدامین ئاغای هەمەوەند وتی ئاغا سەید فتاح ئێمە وەک بنەماڵەی هەمەوەند قەرزاری ئێوەین چونکە من لە کاتی دەوڵەتی عوسمانی نەفیکرام بۆ باشوری عێراق لەدوای ئازاد کردنم کە گەڕامەوە بۆ بەرە و کوردستان و چەمچەماڵ بەر لەوەی بگەمە شوێنی مەبەست لام دا لە ماڵ مامەت سەید وەڵەد ئەفەندی ئاغا یەکێک لە گوندەکانی کاکەیی و زۆر خزمەتی کردم و زۆر ڕێزی لێگردم تا ئەمرم لە بیرم ناچێت . ئینجا باوکم سەید فتاح ئاغای کاکەیی گەڕایەوە بۆ گوندی تۆپزاوە لە داقوق باوکم قەد جیاوازی لە نێوان چۆڵمەکی و کاکەیی نەکردووە هەر عەەشرەت چۆڵمەکی بەکەس خۆی زانیوە قەد سەید فتاح ئاغای کاکەیی جیاوازی لە نێوان مەزهەبی سونی و مەزهەبی کاکەیی نەکردووە. ئەوکات چۆڵمەکی سونی بون خۆ ئێوە لەسەر مەزهەبی کاکەییش نەمابون باوکم ئاغا فتاح هاتە جواب لە سەر هۆزی چۆڵمەکی. سەید فتاح ئاغای کاکەیی لە گوندی تۆبزاوە مزگەوتی درووست کردووە زۆر دڵسۆزی مەزهەبی سونی لە ئایینی ئیسلام بووە.ملا محمد هەڕاوەی لە هۆزی چۆڵمەکی زۆر خۆر خۆش ویستوە هەمیشە بە کاکە مەلا بانگی کردووە. سەید خلیل و سەید وەڵەد و سەرۆک عەشیرەت کاکەیی سەید فتاح ئاغای کاکەیی و ڕۆستەم ئاغا و سڵێمان ئاغا و نامیق ئاغا و  تۆفیق ئاغاو ڕەفیق ئاغاو مستەفا ئاغا و نجم الدین ئاغاو ئیسماعیل ئاغاو جلال ئاغا و عەلی ئاغا ئەم سەیدە بەڕێزانە هەموویان سەردانی باپیرم عزیز سڵێمان نیان کردووە لە گوندی عەرەبکۆی چونکە عزیز کوڕی کوێخا سڵێمان فەقێ وەیس سەرۆکی عەشیرەت چۆڵمەکی ئەوکاتەبووە و بەشداری جەنگی جیهانی یەکەمی کردبوو لە گەڵ سەید خلیل ئاغای کاکەیی لە شاری بەسرە لە شەڕی سەفەربەلک و شەڕی ئاوباریک لە ساڵی ۱۹۳۱ زایینی بۆ هەموو شەڕێک ئەمادەبووە لە گەڵ سەید خلیل ئاغای کاکەیی و تفەنگ نیشانێکی زۆر چاک و بە ناوبانگ بووە. هەروەها لە دوای کۆچی عزیز سڵێمان و محمود سڵێمان ئەم ئاغا و سەیدە بەڕێزانە سەردانی نەوەکانی عزیز سڵێمان و محمود سڵێمانیان ئەکرد لە گورگەیی چاوسور بەناوی(ڕەمەزان و محی الدین و کریم و حمید و سەعید و سابیر و جوامێر ) و (حمە ساڵح و واحێد و ئەحمەد و سدیق و حمەغریب و حمەشریف)  لە گوندی هەڕاوەش سەردانی ماڵی مەلا محمد و کوێخا حمەشریف یان کردووە کەسایەتی یە ناودارەکانی ئەو سەردەمەی کاکەیی ئەمانەبوون سەید فتاح ئاغای کاکەیی و  سەید جماڵ ئاغای کاکەیی و سەید کریم ئاغای کاکەیی و سەید ئیبراهیم ئاغای کاکەیی و سەید جلال ئاغای کاکەیی و سەید فائیق ئاغای کاکەیی و سەید حسام الدین ئاغا و سید عەدنان ئاغای کاکەیی و کەماڵ ئاغای کاکەیی و سەید نازم ئاغای کاکەیی و سەید نەجات ئاغای کاکەیی ئەمانە هەر بەردەوام بوون لەسەردانی کردنی هۆزی چۆڵمەکی بەڵام زۆر ئێستا زۆر کەمبۆتەوە هاموو شۆو سەردانی ئاغاکان کاکەیی جاران هەموو ئافرەتەکانیشیان تێکەڵ بە چۆڵمەکی بوون. هۆزی چۆڵمەکی لەسەر داوای سەید خلیل ئاغای کاکەیی و سەید وەڵەد ئەفەندی ئاغای کاکەیی و سەید ڕۆستەم ئاغای کاکەیی هەر سێ کوڕی سەید محمد بەرزنجی قایەچی لە نەوەکانی شاه ابراهیم بەغدادی ئەمانە سەرۆکی گشتی عەشیرەت کاکەیی بوون هۆزی چۆڵمەکی داواکەیان قبوڵ کردوو لە ناوچەی کوڵەکانی و شۆراوەوە کۆچیان کرد بۆ نێوان ناوچەی کاکەیی و تاڵەبانی ئینجا لە ساڵی ۱٨۹٥ زایینی لە گوندی کوڵەکانی و شۆراوەوە کۆچ ئەکەن بۆ ناوچەی تاڵەبانی و کاکەیی لە ڕۆژئاوای داقوق لەوێ نیشتەجێ ئەبن،لە کۆدەرە و مەینەتاوە گوندێک دروست ئەکەن لە نێوان کاکەیی و تاڵەبانی نزیکەی دوو ساڵ لەوێ ئەبن. ئینجا دوای ئەوە دابەش ئەبنە سەر ئەم گوندانەی کاکەیی  تۆپزاوە و زەنقڕ و علی سەرا و ئەلبو محمد و عەرەبکۆ ،ئینجا لە سەرەتای ساڵی ۱۹۲۰ زایینی لە ناوچەی کاکەیی یەوە کۆچیان کرد بۆ ناوچەی تاڵەبانی لەم گوندانە نیشتەجێ بون عبداللە غانم و یەینجە و عەنانە و سنور. شێخ فەیزوڵا عبدالقادر تاڵەبانی سەرۆکی عەشیرەت تاڵەبانی لە ناوچەی تاڵەبانی لە ڕۆژئاوایی قەزای داقوق زۆر دڵسۆزی هۆزی چۆڵمەکی بوو زۆرحەزی ئەکرد کۆچ بکەن بۆ ناوچەی تاڵەبانی هەمیشە چۆڵمەکی بەکەس و ئەولادی خۆی ئەزانی بەڵگەش بۆئەمە ئەوەیە کاتێک مامی گەورەی باوکم دەروێش علی چۆڵمەکی تیرۆر کرا بەدەستی سەید حسێن لە عەشیرەتێکی ناسراوخزم زۆر بەناحەق کوشتیان کاتێک شێخ فەیزوڵای تاڵەبانی هەواڵی کوشتنی دەروێش عەلی بیست زۆر نیگەران بوو سوێندی خوارد تا حەقی دەروێش علی نەسێنم ناگەڕێمەوە بۆ خاکی تاڵەبانی کاتێک خۆی ئامادەکردوو عەگالێکی سێ قوبەی سورمەداری حیجازی لەسەر بوو دای گردوو کردیەملی و سواری ئەسپێکی عوبەیەی ڕەش بوو یەکسەر هێرشی بردە سەر عەشیرەتەکەو چوار کەسی لێیان کوشت و لە تۆڵەی دەروێش عەلی چۆڵمەکی ئینجا گەڕایەوە بۆ عبداللە غانم لە ناوچەی تاڵەبانی. ئینجا لە ساڵی ۱۹۲۷ زایینی بەهۆی وشکە ساڵی یەوە کە بە گرانی بچوک ناوی ئەبەن لە ناوچەی تاڵەبانی یەوە کۆچ ئەکەن بۆ شارۆچەکەی چەمچەماڵ و دەوروبەری،لەم گوندانە نیشتەجێ ئەبن بنگرد و برایم ئاغا و سەیدان و کانی سارد و گورگەیی چاوسور و گورگەیی ئەحمەد کاکەوڵاو گورگەیی سەر خاسە و یاروەلی.   دوای دوو ساڵ بەشێک لە هۆزی چۆڵمەکی گەڕانەوە بۆ ناوچەی تاڵەبانی و کاکەیی و داوێ بەشەکەیی تریشی مایەوەو نیشتە جێ بوون لەم گوندانە گورگەیی چاوسور و گورگەیی ئەحمەد کاکەوڵا و گورگەیی سەرخاسە و یاروەلی.   ئێستا هۆزی چۆڵمەکی لەم شارو قەزاو نەحیەو ئەم گوندانە نیشتە جێ یە شاری کەرکوک و هەولێر و سلێمانی و دهۆک و بەغداد و موسڵ و داقوق و دوبز و کەلار و خانەقین و حەویجەو چەمچەماڵ و دووز و شۆڕش و تەکیە و لەیلان. لە ناوچەی تاڵەبانی و کاکەیی و داوێ و هەمەوەند و شوان چۆڵمەکی لەم گوندانە نیشتەجێن ئێستا وەک گوندەکانی  هەڕاوە و چۆڵمەک و  لەکاوە و گورگەیی چاوسور و گورگەیی ئەحمەد کاکەوڵا و گەزەڵان و گورگەیی سەرخاسەو عبدوڵاغانم و عەرەبکۆی و علی سەراو تۆبزاوە و ئەلبومحمد و تەپەی دووسەر و ئاوایی علی ئاغا و ساڵەح ئاغا و حسین ئیسلام و قەرەدەرە و سیامەنسور. == سەرچاوە == نوسین و ئامادەکردن: سەیدا محمد چۆڵمەکی   بلاوکردنەوە و دواداچوون: ئاسو فاخر جلال ئەمین جادر نادر فقێ وەیس، نەوەی کوێخا نادر و سەرۆکی عەشیرەتی چۆڵمەکی فقێ وەیس لە هۆزی چۆڵمەکی. {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} s56n7sfc51xtw5k8wvbl8odnhkxq4pv 118 289486 1582108 1555270 2026-05-08T08:10:32Z Sakura emad 42467 Sakura emad پەڕەی [[سلووقی]]ی بە بێ بەجێھشتنی ڕەوانەکەرێک گواستەوە بۆ [[ڕەشنووس:سلووقی]]: کێشەی ھەیە 1555270 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سخ|شێوەزاری کورمانجی}} سلووقی هوزەکا کەڤنار و رەسەن یا کوردی دهێتە ناسکرن، ل دەڤەرێن باکور، ڕۆژئاڤا و باشورێ کوردستانێ خوجهن. ب Sloki یان Seloki د ژێدەرێن تورکی و عوثمانیدا هاتیە باسکرن. ل باکورێ کوردستانێ ناڤچەیێن بەدلیس، موش، تاتوان، سێرت، مێردین، شرنەخ و دیاربەکر دژین، بەشەکا زور یا سلووقیان نوکەدا ل باژێرێن دی یێن تورکیا دژین ب تایبەت ئیستەنبۆلێ. ل رۆژئاڤایێ کورستانێ باژێرێن قامیشلو و دێرکێ دژین. باشورێ کوردستانێ دەڤەرا دهۆک، زاخۆ و رۆژئاڤایێ رۆبارێ دیجلە ( سحێلا) دژین. ژمارەیا سلووقیان بگشتی دهێتە پێشبینیکرن کو نێزیکی ٤٠٠ هزار بۆ ٥٠٠ هزار کەساندایە. {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} ngto5de8c27ign44vd4vv3ihbvl863f 1582111 1582108 2026-05-08T08:14:34Z Sakura emad 42467 پێویست ناکات 1582111 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} سلووقی هوزەکا کەڤنار و رەسەن یا کوردی دهێتە ناسکرن، ل دەڤەرێن باکور، ڕۆژئاڤا و باشورێ کوردستانێ خوجهن. ب Sloki یان Seloki د ژێدەرێن تورکی و عوثمانیدا هاتیە باسکرن. ل باکورێ کوردستانێ ناڤچەیێن بەدلیس، موش، تاتوان، سێرت، مێردین، شرنەخ و دیاربەکر دژین، بەشەکا زور یا سلووقیان نوکەدا ل باژێرێن دی یێن تورکیا دژین ب تایبەت ئیستەنبۆلێ. ل رۆژئاڤایێ کورستانێ باژێرێن قامیشلو و دێرکێ دژین. باشورێ کوردستانێ دەڤەرا دهۆک، زاخۆ و رۆژئاڤایێ رۆبارێ دیجلە ( سحێلا) دژین. ژمارەیا سلووقیان بگشتی دهێتە پێشبینیکرن کو نێزیکی ٤٠٠ هزار بۆ ٥٠٠ هزار کەساندایە. {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 86wtcr5oj8443i0k8ixbje1w0dyjxpz 1582150 1582111 2026-05-08T11:39:16Z -Haryad 40333 +نووسینەوەی بە شێوەزاری سۆرانی، پۆل 1582150 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} ھۆزی سلووقی بە یەکێک لە ھۆزە دێرین و [[ھۆزە کوردەکان|ڕەسەنەکانی کورد]] دادەنرێت کە لە ناوچەکانی باکوور، ڕۆژاوا و باشووری کوردستان نیشتەجێن. لە سەرچاوە تورکی و عوسمانییەکاندا بە ناوی Sloki یان Seloki ئاماژەیان پێ کراوە. == جوگرافیا == لە باکووری کوردستاندا لە ناوچەکانی [[بدلیس]]، مووش، تاتوان، سێرت، [[مێردین]]، شرناخ و [[ئامەد]] (دیاربەکر) دەژین. ڕێژەیەکی زۆری سلووقییەکان لە ئێستادا لە شارە گەورەکانی تری تورکیا نیشتەجێن، بەتایبەت لە شاری [[ئەستەمبوڵ]]. لە ڕۆژاوای کوردستاندا زیاتر لە شارەکانی [[قامیشلۆ]] و [[دێرک، سووریا|دێرک]] نیشتەجێن. لە باشووری کوردستاندا لە ناوچەکانی [[دھۆک]]، زاخۆ و ڕۆژاوای ڕووباری دیجلە (سحێلا) دەژین. == دانیشتووان == پێشبینی دەکرێت ژمارەی دانیشتووانی گشتیی ئەندامانی ھۆزی سلووقی لە نێوان ٤٠٠ ھەزار بۆ ٥٠٠ ھەزار کەسدا بێت. [[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] jpltl41cn6k5kzvzxd3zb3plvyfai3s 1582154 1582150 2026-05-08T11:50:20Z -Haryad 40333 چاکسازیی دەستپێک 1582154 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''سلووقی''' ({{بە کرمانجی سەروو|Slûqî}}) بە یەکێک لە ھۆزە دێرین و [[ھۆزە کوردەکان|ڕەسەنەکانی کورد]] دادەنرێت کە لە ناوچەکانی باکوور، ڕۆژاوا و باشووری کوردستان نیشتەجێن. لە سەرچاوە تورکی و عوسمانییەکاندا بە ناوی Sloki یان Seloki ئاماژەیان پێ کراوە. == جوگرافیا == لە باکووری کوردستاندا لە ناوچەکانی [[بدلیس]]، مووش، تاتوان، سێرت، [[مێردین]]، شرناخ و [[ئامەد]] (دیاربەکر) دەژین. ڕێژەیەکی زۆری سلووقییەکان لە ئێستادا لە شارە گەورەکانی تری تورکیا نیشتەجێن، بەتایبەت لە شاری [[ئەستەمبوڵ]]. لە ڕۆژاوای کوردستاندا زیاتر لە شارەکانی [[قامیشلۆ]] و [[دێرک، سووریا|دێرک]] نیشتەجێن. لە باشووری کوردستاندا لە ناوچەکانی [[دھۆک]]، زاخۆ و ڕۆژاوای ڕووباری دیجلە (سحێلا) دەژین. == دانیشتووان == پێشبینی دەکرێت ژمارەی دانیشتووانی گشتیی ئەندامانی ھۆزی سلووقی لە نێوان ٤٠٠ ھەزار بۆ ٥٠٠ ھەزار کەسدا بێت. [[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] r8zqwxhy1myg5fma0ledowuvmfv8gt9 0 291538 1582060 1555639 2026-05-08T00:51:56Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582060 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بێبان | ناوی_فەرمی = Beban - بیبان | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 36.70093 |43.15352}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بیندوایا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.70093 |43.15352 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تلکێف|تلکێف]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئەلقۆش]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٥١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = بێبانی | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئێزیدی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بێبان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''بیبان''، [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Beban''<ref> https://web.archive.org/web/20191219132839/https://www.tigrishaber.com/pesmerge-li-basiqa-bi-tundi-bersiva-dais-dide-u-ser-li-xazir-berdewame-24202h.htm </ref>) گوندێکە لە [[ناحیەی ئەلقۆش]] لە [[قەزای تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە باکووری [[عێراق]].<ref> https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734 </ref> بێبان دەکەوێتە ڕۆژاوای [[باشووری کوردستان]].<ref> https://syriaca.org/place/184 </ref><ref> https://www.aa.com.tr/ks/تورکیا/لێدوانی-چاوشئۆغڵو-لەبارەی-عێراق-و-بەعشیقە/659211 </ref> ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]]. گوندەکە بە دووری ٨ کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ئەلقۆش]] لە [[دەشتی نەینەوا]] ھەڵکەوتووە.<ref>https://web.archive.org/web/20200413091205/http://docs.neu.edu.tr/library/6421411229.pdf</ref> گوندەکە لە [[کورد]]ە ئاینزا [[ئێزیدییەکان]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.aina.org/reports/acetste.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٠ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216045323/http://www.aina.org/reports/acetste.pdf |url-status=dead }}</ref> گوندەکە بە دیمەنە سروشتییە سەرسوڕھێنەرەکان دەورە دراوە کە لە گردە نزمەکانەوە دەست پێدەکات تا دەشتەکان، و کە بە مێژووی کۆن و کۆنی مەسیحییەکان ناسراوە. ھەروەھا نزیکەی (٥٥)کم کیلۆمەتر لە باکووری شاری [[مووسڵ]] ھەڵکەوتووە. ھەروەھا لە ڕووی ڕۆحییەوە بێبان گرنگییەکی زۆری ھەیە، لەبەرئەوەی لە (٣٠)کم کیلۆمەتر زیاتر لە پەرستگای [[لالش]]ەوە دوور نییە. بەرزترین ناوەندی ڕۆحی و ئایینییە بۆ ئێزیدییەکان، ئەمەش وا دەکات دانیشتووانەکەی بە قووڵی پەیوەست بن بەو ڕێوڕەسمە ئاینییە تایبەت و ڕووداوە تایبەتانەی کە بە درێژایی ساڵ لەوێ ڕوودەدەن.<ref>https://web.archive.org/web/20250520063826/https://www.mesopotamiaheritage.org/ar/monuments/le-mausolee-yezidi-de-cheikh-suwar-a-beban/</ref> == ناو == ناوی بێبان لە ئاشووری "بێث-بانێ" وەرگیراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{پۆلی کۆمنز|Bahzani}} [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] fpmbsocgazdtifds9au27zn6yot37vs 3 291546 1582064 1579724 2026-05-08T01:47:57Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram]] 1582064 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}} == پرسیار لە [[User:Balabarz|Balabarz]]ەوە (٢٣:١٦، ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥) == سڵاو لێبێ مامۆسا ئەوە کەسێک هەیە ئەمەوێت لەسەر ڕەزامەندی خۆی لە ویکد پیدا کورتەیەکی ژیان نامەی دابنێم ئەتوانیت ڕێگاکانم پێ بڵێت ئەگەر ڕوقسەت هەبێ --[[بەکارھێنەر:Balabarz|Balabarz]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Balabarz|لێدوان]]) ٢٣:١٦، ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:Balabarz|Balabarz]]، سەرەتا بڕواننە [[وپ:وچن]]. بۆ فێرکاری، [https://www.youtube.com/@centralkurdishwikipedia کەناڵی یووتیووب بگەڕێ]. ویکیپیدیا لەسەر [[وپ:ژکز]] توندە و دەبێ [[وپ:دسب|سەرچاوەی باوەڕپێکراو]] دانێیت ئەگەر نا دەسڕدرێتەوە. دوای بڵاوکردنەوەی وتارەکە، ڕەنگە بەکارھێنەرانی تر بەسەرداچوونەوەی بۆ بکەن و ئەگەر بەر [[وپ:پسخ]] یان [[وپ:پس]] بکەوێت، ڕەنگە بۆ سڕینەوە بیپاڵێون. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٤:٢٦، ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٣٥، ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٢٣، ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:٥٤، ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 --> == خراپبوونی بەشی کوردی ویکیپدیا == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] بیرم چوو لەو پەیامەی پێشتردا پێت بڵێم کە ماوەیەکی زۆۆرە ویکیپدیای کوردی کێشەو گرفتی زۆری تیا دروستبووە پێویستی بە چاکسازی گشتی و نوێکاری گەورە ھەیە جا نازانم لەلایەن ئێوە ئەکرێت یان نا ئەوە خۆتان ئەزانن. کێشەکان: ١- لەکاتی دەستکاریکردن یان وەرگێڕانێکی نوێ بۆ ووتارەکان سایتەکە لەکار ئەکەوێ وەک شێوازێک لە گلیچ یان وەستانی سێرڤەر کە بەھۆییەوە ناتوانرێت ئەو شتانەی چاکت کردووە یان وەرتگێڕاوە پاشەکەوت(Save) ببێت و ھەرچی کردووتە بەزیادە ئەڕوا کە لەکاتی ئەم دوو بابەتە [[وەن یو ئای]] و [[سانتیاگۆ بێرنابیۆ (یاریزان)]] تووشم بوو کە دوای ماندوونێکی زۆۆر لە وەرگێڕان کە دوو کاتژمێر یان زیاتری خایاند ھەرچی کرا لەدەست چوو خەزن نەبوو نەبوو ناچار لە سەرەتاوە دەستم پێکردەوە وە ھەر ئەوەش ھۆکارە بۆ ئەوەی ھەندێ بەشی ئینگلیزییە و وەرنەگێڕدراوە بە کۆپی پەیست لە ویکی ئینگلیزی ھێناومە، گەر ئەمە بەردەوام بێت ناتوانرێ بەشداری بکرێت و ووتاری نوێ دابنرێت جا من بم یان ھەر کەسێکی تر. ٢- کاتێ ئەتەوێ زمانی ووتارێک بگۆڕیت بۆ نمونە لە ئینگلیزی بۆ کوردی لیستی زمانەکان بەشێوەیەک سەقەت پیشان ئەدرێن و ھەر زمانێک سێجار پیشان ئەدات و سێبارە ئەبنەوە بۆچی و کێشە چیە نازانم (ئەمەیان تەنیا لە کوردیەکە وایە) بۆ زمانەکانی تر کێشەیان نیە. ٣- زۆرێک لە داڕێژەکان کۆن بوون و لەگەڵ ناوەڕۆک و بابەتی نوێ کار ناکەن و بەنوسینێکی سووری تۆخ ئاماژەی پی ئەدا کە دارێژە بەردەست نیە، ھەروەھا کاتی بەکوردیکردنی دارێژەیەک لە ئینگلیزی بۆ کوردی سەیرەکەیت جیاوازیان زۆر زۆرە و ھیچ لەیەک ناچن لەکوردیا وەک ئینگلیزیەکە پڕ داتاو زانیاری نیە کە ئەمیش بۆ خۆی کێشەت بۆ دروستەکا لەکاتی وەرگێڕانی نوێدا. ٤- لەکاتی وەرگێڕانی بابەتێک کە لە کوردییا نییە بەتایبەت بۆ ووتارێک کە دورودرێژەو پێویستی بەکاتی زۆرە رەنگە نەتوانیت بەیەکجار سەرجەم بەشەکان بکەیتەوە کوردی چونکە وەرگێڕە سەقەتەکەی گۆگڵ بەھیچ جۆرێ جێگای ئەوە نیە پشتی پێ ببەسترێت و پێویستە دێڕ بەدێڕ بەکارھێنەر خۆی ڕاستان بکاتەوە و کاتی باشی ئەوێت، کاتێ بەشێک وەرەگێڕیت و وازی لێ ئەھێنیت بۆ کاتێکی تر بیکەیت، لەکاتی دووبارە ھاتنەوە ناو ھەمان بابەت بۆ تەواوکردنی وەرگێڕانەکە سەیرەکەی ئەوەی کردوتە قبوڵی ناکات و ئەڵێ ئەمە بە وەشانی کۆنتر کراوە یان داتاو سەرچاوەکان گۆڕاون پێویستە سەرلەنوێ دەست بکەیتەوە بە وەرگێڕان ئەوەی کردوتە بەھەدەر ئەڕوا و ئەسڕێتەوە کە ئەمە گەورەترین کێشەی وەرگێڕەکە. زۆرێکی تر ماون بەڵام لەئێستادا ئەوەندەم لە خەیاڵدا بوو گرنگیش بوو ئەوانی تر زۆر جێی بایەخ نەبوون.. [[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ٢٣:١٣، ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو {{وب|GoRaN909}} شتێکی خۆشە بەکارھێنەران کێشە و چارەسەر بخەنە ڕوو تا ویکیپیدیای پێ باشتر بکرێت. ھەندێ شت لێرە چاک دەکرێت و ھەندێ شتی تریش لە دەرەوەی ئێرە. :# ئەوەی تۆ کەڵکی لێ وەردەگری پێی دەڵێن [[mw:Special:MyLanguage/Content translation]] و [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/V2]] کە من کەڵکیان لێ وەرناگرم و شێوازە کۆنەکە بە کار دێنم. شتێکی ناخۆشە ئەوەت بەسەر ھاتووە، بەڵام من لێرەدا ناتوانم ھاوکاریت بکەم و تەنیا دەتوانم پێت بڵێم مادام شتەکە بەسەر خۆت ھاتووە و باشتر دەزانیت چۆن ڕوونی بکەیتەوە، بڕۆ بۆ https://phabricator.wikimedia.org و لەوێ بە ئینگلیزی ڕاپۆڕتێک بنووسە کە چی ڕووی داوە و دواتر خۆبەخشان کە زانییان شتەکە وایە و کێشەی تەکنیکی ھەیە، کاری لەسەر دەکەن. :# سەیرە! من شتی وام نەبینیوە. دەتوانیت ڤیدیۆیەکی کورتم لە دیسکۆرد بۆ بنێریت تا بزانم باسەکە چییە؟ :# دەزانم بەشێکی باشی داڕێژەکان کۆن بوونە، بەڵام ئێمە ژمارەمان کەمە و دەرەقەتی نوێکردنەوەی ھەزاران داڕێژە نایەین بۆیە بەپێی پێویست و بینینی کێشە تێیاندا نوێیان دەکەینەوە. ھەستیش دەکەم باسی ئەو داڕێژانە دەکەیت کە لەم چەند وتارەی دواییت دروست کردبوون، دەرکەوتبوون. ئەو ڕەنگە سوورە دەڵێ تۆ بانگی داڕێژەیەکت کردووە کە دروست نەکراوە بۆیە ئەگەر بە پێویستت زانی، دەتوانیت دروستی بکەیت و ئەگەریش لەم کاتەدا سوودێکی وای بۆ ئێمە نەبوو، باشترە ھەر بانگی داڕێژەکەش نەکەیت. کاتێک داڕێژەیەک لە ویکییەکی ترەوە ھاوردە دەکەیت، بێگومان وەک ئەوەی ئەوان دەردەچێت، بەڵام دەبێت پەیامەکانی بکەیتە کوردی ئەگینا نزیکەی ٩٩٪ی داڕێژەکان لە ھەموو ویکییەکان ھەمان شتن و وەک یەک دەردەچن. ڕەنگە ئەو داڕێژەی دروستی دەکەیت پشت بە داڕێژەیەک یان زیاتری تر ببەستێت و پێویست بێت ئەوانە نوێ بکرێنەوە. :# سەیری وەڵامی خاڵی یەک بکە. : ھەر شتێکی تریش ھەیە، فەرموو. ببوورە درەنگیش وەڵامم دایەوە؛ عادەتەن ئەم شتانە دەخەمە کۆتا ئیشەکانم تا بە ئیسراحەت وەڵامیان بدەمەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانیت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٣٤، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) ::سەرەتا ببورە درەنگ وەڵامم دایەوە بەھۆی کەمی مەجالەوە @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] .. وەڵا من دیسکۆرد بەکارناھێنم گەر فەیسبووک یان تیلیگرام خۆت یان تایبەت بە ویکی کوردی ھەیە ناونیشانەکەی چیە تا وێنەکەیت بۆ بنێرم، بۆ وەرگێڕانەکەش بەڵێ ئەو ئامرازە بەکارەھێنم چونکە ئاسانکاری باشی تیایە بۆ وەرگێڕان و باشتر تێگەیشتنی ناوەڕۆکەکان چونکە راستەوخۆ بابەتەکەت لەبەرچاوە ڕووکەشی دیارە شێوازە کۆنەکەم بەلاوە پەسەند نیە من، بۆ دارێژەکانیش بڵێم چی نازانم ئەوەی چالاکی ھەیەو بەشداری ھەیە لە بەرەوپێشچوونی ویکییا فەرامۆشکراوە و کۆمەڵێکیش کە ساڵ و دوو ساڵ یان زیاترە ھەر نەھاتونەتە خەت پلەو پۆست و توانای دەسکاریی سەرچاوەیان دراوەتێ ھتد... دووبارە نازانم بلێم چی بەڕاستی لێرە شتەکان ئاسانن و تێگەشتن لێی قورس نیە بەڵام قورسکراوە لەسەر بەکارھێنەران و دەسکاریکەران بۆ ئەوەی ویکی ئینگلیزیش من ئەکاونتێکی کۆنم ھەیە کاتی خۆی دروسمکرد بەڵام ناتوانم نە بچمە ناو نە بیگەڕێنمەوە لە بەشی ئینگلیزی تا قسەیان لەگەڵکەم و تێیان گەیەنم... [[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ١٩:٠٨، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] ئاسایییە و منیش درەنگ وەڵام دەدەمەوە، بەڵام بیرت بێت بەشە کۆنەکانی پەڕەی لێدوانەکەم دوای ٣١ ڕۆژ ئەرشیڤ دەکرێن مەگەر ئەوەی خۆم بە شێوەیەکی کاتی ڕای بگرم. بێمە سەر باسەکە، ڕاستییەکەی من لەم کاتەدا و لە دەرەوەی ویکیپیدیا، تەنیا لە [[ویکیپیدیا:دیسکۆرد]] دەتوانم قسە لەگەڵ بەکارھێنەران بکەم. بۆ ئەوەی https://phabricator.wikimedia.or، پێویستت بە ھەژماری تر نییە و ھەر دەتوانیت بەم ھەژمارەت بچیتە ژوورەوە و بەشداری بکەیت. بۆ قسەکانی تریشتان، بە خوا ئیتر بڵێین چی! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٩:٣٤، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) ::::کێشە نیە کاکە ئاساییە بۆمن درەنگ وەڵامدانەوە باشترە لەوەی ھەرگیز وەڵامت دەسنەکەوێ، وێنەو کورتە ڤیدیۆم کردووە ئەتوانن لەڕێی گۆگڵ درایڤەوە سەیری کەن @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ::::کێشەی وەرگێڕەکە: https://drive.google.com/file/d/1h4Oz4lKHYOkMVUwI_sr6sdpsOdFdWPgq/view?usp=sharing ::::کێشەی دەستکاریکردن: ::::https://drive.google.com/file/d/1MMI1Ae6v9CaP1_e40hehibQVN_GdK2sa/view?usp=sharing [[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ٢١:٤٥، ٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] بۆ وێنەکە، ئەوە تەنیا ئاگادارییەکە و پێت دەڵێت دوای ئەوەی دەستت بە وەرگێران کردووە، لە ویکیی سەرچاوەوە دەستکاری کراوە. جا لێرەدا تۆ ئەگەر وەرگێڕانێکی وات نەکردبوو و ئەگەر ویستت، دەتوانیت لە سەرەتاوە دەست پێ بکەیتەوە، بەڵام خوا قبوڵ ناکات بۆ نموونە ٨٠٪ وەرگێڕانت کردبێت و لەبەر دەستکارییەک یان زیاتری ویکیی سەرچاوە، بێیت لە سفڕەوە دەست پێ بکەیتەوە. بە کورتی، شتەکە لە دەستی خۆتە کە درێژە بە وەرگێڕان بدەیت یانیش لە سفڕەوە دەست پێ بکەیتەوە. ئەگەر ئیشی زۆرت لەسەری کردبوو، دەتوانیت ئەم ئاگادارییە بخەیتە پشتی گوێ و تەواو. بەستەری دووەم داوای مۆڵەتی دەکرد. ناتوانیت وەک وێنەکە بیخەیتە بەرچاوی گشتی؟ لایەنی کەم تا بزانم مەسەلە چییە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٥:٢٩، ٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) ::::::بەڵێ ئەزانم منیش بەردەوام فەرامۆشی ئەکەم خۆ ناچم بەقسەی ئەو لەبەر پیتێک یان دارێژەیەک ووشە بە ووشە لە سفرەوە بنوسمەوە، ئەوەی دووەمیش ئێستا کراوە بە گشتی سەیری بکە تا تێبگەیت لە بابەتەکە. @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] [[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:GoRaN909|لێدوان]]) ١٨:١٠، ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:GoRaN909|GoRaN909]] وای لێ بکە. بۆ ڤیدیۆکەش، وا بزانم پەیوەندیی بە خاڵی دووەمتەوە نەبوو و کێشەیەکی ترت پیشان داوە کە ھەڵە نەبم لەو کاتەدا ھێڵی ئینتەرنێتەکەت لاواز بووە یان پچڕاوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:١٩، ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٥، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٤٢، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 --> == New update request == {{Ltr}} Hello, Aram. Can you rename [[ئەندروو ماونتبەتن وینز]] back to [[ئەندروو ماونتبەتن-وینز]], by readding the hyphen in Andrew Mountbatten-Windsor's surname? Andrew Mountbatten-Windsor's surname has been hyphenated again, as decreed by late Queen Elizabeth II, after the hyphen was briefly omitted from his surname, after he was stripped of all his royal and military titles. https://www.theguardian.com/uk-news/2025/nov/12/andrew-mountbatten-windsor-hyphenated-decreed-queen-elizabeth Yours sincerely, [[بەکارھێنەر:Kurcke|Kurcke]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurcke|لێدوان]]) ١٥:٢٦، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) :Hi {{وب|Kurcke}}. {{Done|Done}} Although in my language there isn’t a clear consensus on when or how hyphens should be used. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٠٠، ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) ::Thank you very much. [[بەکارھێنەر:Kurcke|Kurcke]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kurcke|لێدوان]]) ٠٦:٢٣، ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) {{Ltr/end}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٠٠، ١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 --> == لوڕی باکووری == @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] کۆدی [[ئایزۆ ٦٣٩]]ی [[لوڕیی باکووری|لوڕی باکووری]] (lrc) لە کاتی بەکارھێنان بە زمانی ئینگلیزی دەنووسرێ کە لە پەڕەی [[لوڕی]] دیارە [[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Average kurd|لێدوان]]) ٢٠:٤٦، ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] {{کرا}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٢٦، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) == وتار == سڵاو @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ماوەیەکە چەند وتارێکم نووسیووە، بۆتەکەت نیشانەی وتاری ھەتیووی دەخاتە سەر، نازانم بۆ وا دەنوسێت، بۆ نمونە وتاری [[مێرکێ]]. [[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MFTG|لێدوان]]) ١٠:٢٥، ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] وتاری هەتیو واتا ئەو وتارە لە وتارێکی تر بەستەری نییە. ئەگەر تۆ لە شوێنێکی تر مێرکێت بەکار هێنا و بەستەرت بۆی کرد ئەوا دەتوانی تاگی هەتیو لابەری. هیوادارم سوود لەم نامەیەدا ببینی [[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Average kurd|لێدوان]]) ٢٠:٢٨، ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:MFTG|MFTG]] ھەرچەندە ئەو بەکارھێنەرەش وەڵامی دایەوە، ویستم خۆیشم شتێک زیاد بکەم. وتارەکەت ھەتیوە چونکە ھیچ وتارێکی تر بەستەری پێ نەداوە. دەتوانن دوای ئەوەی وتارتان دروست کرد، بە [[ویکیپیدیا:بەستەردەری خێرا]] بەستەری پێ بدەیت، بەڵام تکایە بە وریایییەوە ئامڕازەکە بەکاربێنن؛ بۆی ھەیە بە ھەڵە بەستەر بە وتاری ناپەیوەندیدار بدەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٤٨، ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٤٢، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 --> == بۆتەکەد == سڵاو. گەلێ وتار ھەن سەرچاوەیان ھەیە کەچی ئارام بۆت تاکی بێسەرچاوەیان لێ دەدا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٢٥، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] سڵاو، لە ئێستادا مەرجی بۆتەکە تا بزانێت چی سەرچاوەیە ئەوەیە کە سەرچاوەکە لە <code><nowiki><ref></ref></nowiki></code> بئاڵێنیت. جگە لە سەرچاوەکانی کتێب و چەند دانەیەکی تر کە زۆر جار بە [[داڕێژە:Sfn]] دادەنرێن و دواتر لە خوارەوە لە بەشی بیبیلۆگڕافی بە جیا و لە دەرەوەی <code><nowiki><ref></ref></nowiki></code> بانگ دەکرێن. ئەگەر ئەو نموونانەی تۆ بینیوتن جیان لە مەرجەکان، تکایە بەستەری دەستکاری یان وتارەکانم بۆ دانێ تا بزانم مەسەلە چییە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٢٠، ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] ئەو مەرجە ناتەواوە. وتار ھەن <code><nowiki><ref></ref></nowiki></code> تیا نییە، بەڵام سەرچاوەیان ھەیە. وەک وتاری [[تێوەپێچراوی]]. جیا لەوە، وتارێ سەروبنی یەک دوو پاراگرافە زیاتر لە یەک سەرچاوەی ناوێ. لێدانێ تاگی ھەر تەنیا سەرچاوە بۆ ئەم وتارانەش کارێکی هەڵەیە کە بۆتەکەت دەیکا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:٣٠، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) ::: {{وب|Aza}} قسەکانت ماقوڵن، بەڵام ئەوەی ئەو وتارەش بە سەرچاوە ھەژمار ناکرێت. دیار نییە ئەو بەستەرە بۆ چی دەقێکی وتارەکە سەرچاوەیە و چی پشتڕاست دەکاتەوە. دەبێت بە سایتەیشن سەرچاوەکان دانرێن کە دەستکاریکەری دیداری کردوویەتی بە ھێلکەی پاککراو. ڕەنگە بڵێی جا خۆ ئەم وتارە تەنیا دوو سێ دێڕە و ئەوەی بۆ چییە؛ بەکارھێنەرانی تر چاو لە من و تۆ دەکەن و وەک دەڵێن ئێمە ئاو دەڕێژین و ئەوانیش پێی تێ دەخەن. بەکارھێنەر ھەیە بە قەد ڕۆژنامەیەک دەنووسێ و لە کۆتایی بەستەرێکی سادە یان دەقێکی ڕووت دادەنێ و دەڵێ گووگڵ یان فڵان سەرچاوەیە. ئەمە دەبێ؟! لەسەر قسەکەی دواترت، کە پێت باش نییە تاگی بێسەرچاوە و یەک سەرچاوە لە ھەندێک وتار بدرێن، لە ئێستادا لای بۆتەکە وتاری کورت و ھەڵبژێردراویش وەک یەکن. ئەگەر دەڵێن با ئیتر ئەو دوو تاگە لەو جۆرە وتارانە نەدرێن، دەتوانن مەرجێکم پێ بڵێن؟ بۆ نموونە پێت باشە بڵێین ئەگەر وتارەکە ئەندامی [[:پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان]] بوو، ئەو دوو داڕێژەی لێ مەدە یان چۆن؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٧:٢٦، ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣١، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٢٧، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:١٥، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == پرسیار لە [[User:بارزان هۆزان قیتران|بارزان هۆزان قیتران]]ەوە (١٨:٠٤، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦) == سلاو --[[بەکارھێنەر:بارزان هۆزان قیتران|بارزان هۆزان قیتران]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بارزان هۆزان قیتران|لێدوان]]) ١٨:٠٤، ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:بارزان هۆزان قیتران|بارزان هۆزان قیتران]] ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٠:٣٧، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) == زاری بەختیاری == @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] لە وتاری «[[زاری بەختیاری]]» وە لە پەڕەی «[[ڕەشنووس:عەلی مەردان خان بەختیاری]]» کاتێک کۆدی زمانی بەختیاری بەکاردەهێنرێت بە ئینگلیزی دەنووسرێت. [[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Average kurd|لێدوان]]) ٠٨:٤٤، ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Average kurd|Average kurd]] {{کرا}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٠:٤٩، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار == سڵاو کاک ئارام. پرسیارێکم هەبوو، [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%95%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%D8%AC%DB%86%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%AC%DB%86%D8%B1)#%D8%A6%DB%8C%D9%86%D8%B3%D8%A7%DB%8C%DA%A9%DA%B5%DB%86%D9%BE%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7_%D9%88%D8%B4%DB%95%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C_%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C_%D9%86%DB%8C%D9%87! ئێرە] چی لێهاتەوە؟! [[بەکارھێنەر:Cizr|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Cizr|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ٢٠:٠١، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو لە ئێوەش کاک @[[بەکارھێنەر:SiNa|SiNa]]، وەڵا حیچ. یەکدەنگی لەسەر گۆڕینی نەبوو. گۆڕینی ئەم وشەیە ئاسان نییە و تا ١٠٠٪ دڵنیا نەبین دوای گۆڕینی پەشیمان نابینەوە یان نایکەینە وشەیەکی تر باشترە دەستی لێ نەدرێت. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٠:٥٦، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::ئا، تکایە ناوەکەشتان لە بەشی واژوو لە Cizr بکەنە SiNa. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٠:٥٧، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) :::زۆر سپاس گۆڕیم. بەو وەڵامەتان پرسیارێکی دیشم بۆ دروست بوو، ئەویش ئەوەیە کێشەکەی چێ کە بگۆڕدرێ؟ پێم جالب نێ کە زۆر لە ویکەکان بە زمانی خۆیان ئەو وشەیان نوسیوە بەڵام کوردی بە ئینگلیسی، شتێکی دیش ئەوەیە کێ دێ بڵێ ئەمن دژی ئەوەم کە ئەو نێوەتان بە کوردی نوسیوە کە پەشیمان ببینەوە لەو شتەی؟ پێموانێ هیچکێها لە بەکارهێنەران دوای گۆڕین دژی بە کوردی نوسین بن. بە سپاسەوە [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ١٣:٢٠، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:SiNa|SiNa]] قسەکان لە دیوەخان کراون و دیارە کە بۆچی من وەک خۆم لە گۆڕینی ڕاڕام. وشەکە لە چەندین شوێن نووسراوە و ئێستا بکرێتە شتێک و دوای دوو ڕۆژی تر بڵێن بیکەنەوە ئەوەی پێشوو یان وشەیەکی تر، ئیشەکە دەبێتە دوو ئیش و من وەک خۆم ناتوانم ئەوە بکەم تا کۆمەڵگە ١٠٠٪ لەسەر یەک وشە یەکلایی نەبووبێتەوە. وشەکە پێشی ئەوەی من بێمە ویکی دانراوە و ناشتوانم بە نابەدڵی بیگۆڕم. ڕاستی من خۆم دڵم لێی ساردە و کۆمەڵگەش یەکدەنگ نییە. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٤٨، ١ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٤١، ٢ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٣:٢٨، ٩ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Quiddity (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:١٤، ١٦ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٠١، ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٧:٤٩، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == پرسیار لە [[User:MeerFarhad97|MeerFarhad97]]ەوە (١٩:٣٢، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦) == سڵاو، ویستم بەستەرەکانی نێوانزمان زیاد بکەم بۆ وتارێک کە تازە دروستم کرد بەڵام ڕێگەی پێنەدام, هۆکاری ڕێگەنەدانەکە دەگەڕێتەوە بۆ چی؟ . وتارەکە ناوی (سینالۆوا)یە و وتارەکە بە ئینگلیزی نووسراوە Sinaloa. --[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ١٩:٣٢، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]]، ڕاستییەکەی بەھۆی ئامڕازێکەوە کێشەیەک لە گرێدانی زمانەکان دروست بووە، بەڵام ئێوە دەتوانن لە دەقەی ٩:١٠ تا کۆتایی [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A سەیری ئەم ڤیدیۆیە بکەن] و وتارەکەتان گرێ بدەن. ھەر نەتانتوانی، پێم بڵێن تا خۆم بۆتانی گرێ بدەم، بەڵام تکایە ھەوڵ بدەن ئەو سەرچاوانە دانێن کە لە زمانە ڕەسەنەکەوە کراونەتە سەرچاوە نەک تەنیا بنووسن سەرچاوەکە ویکیپیدیای ئینگلیزییە. سپاس و ماندوو نەبن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:٢١، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) ::ببوورە مامۆستا ئەوەی لە ڤیدۆکەدایە هەوڵمدا بیکەم بەڵام لەوە دەچێت کێشە تەکنیکییەکە نەیەڵێت بیکەم، سپاست دەکەم ئەگەر گرێی بدەیت. [[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ٢١:٠٩، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] {{کرا}} ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢١:٤٤، ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) == پرسیار لە [[User:MeerFarhad97|MeerFarhad97]]ەوە (١٨:٤٤، ٣ی ئازاری ٢٠٢٦) == سڵاو، سپاس بۆ گرێدانی وتارەکەی دوێنێ، ئایا ڕێگایەک هەیە کە خۆم فێری ببم بۆ چارەسەرکردنی کێشەی ئەو ئامرازەی بۆتە ڕێگر لە گرێدانی زمانەکان؟ --[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:MeerFarhad97|لێدوان]]) ١٨:٤٤، ٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] شایەنی نییە. ھەر وەک ڤیدیۆکە بیکە، کێشەت نابێت؛ خۆشم ھەر وا گرێم دان. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٣:٠٩، ٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٥٠، ٩ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == بۆت == سەلام کاک ئارام. هیوادارم لە هەر جێیەکی و لە هەر کاتێک دا باش و تەندرووست بی. کاک ئارام هیوادارم هەژمارەکەت بکەیەوە و ئەو پەیامم ببینی. چۆنێتی چاککردنی بۆتم دەویست، بەس ئەو بەشەی کە تاگ لە وتارەکان دەدا، بۆ ویکیپیدیای فارسیمە لەسەر [[user:KordBot]]، ئەگەر پێم بڵێی چ کۆدێک لە کوێ دەبێ بەکاربێنم تا کارا بێ زۆر باش دەبێ و یارمەتیەکی زۆرت پێ داوم. یاحەق [[بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#00BAAE">'''سينا'''</font>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:SiNa|<font color="#FC6600"><small> ^{'''قسەوباس'''}</small></font>]] ١١:٢٣، ١٤ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو @[[بەکارھێنەر:SiNa|SiNa]] سپاس و ببوورە درەنگ وەڵامم دایەوە؛ من ئیتر بەو شێوەیەی جاران چالاک نیم. [https://github.com/KurdishWikipedia/pywikibot/blob/main/tag.py tag.py] و [https://github.com/KurdishWikipedia/pywikibot/blob/main/tag_data.py tag_data.py] کۆدەکانن، بەڵام بەبێ ڕەزامەندیی ویکیی فارسی نابێت بە کاریان بەریت ئەگینا بەربەستی دەکەن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٤:٠٤، ٢٥ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٣٣، ١٦ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٤٩، ٢٣ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٢٣، ٣٠ی ئازاری ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:١٧، ٦ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> ogwqe9lcqim8jaa0hi4aipqsgw0a24l 0 291547 1582056 1555681 2026-05-07T23:35:18Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582056 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = بۆرک | ناوی_فەرمی = Borek - بورک | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = بورك.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی بۆرک | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 36.49569| 41.8691}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی بۆرک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.49569| 41.8691 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شنگال|شنگال]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سنونێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٦٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٢٥٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = بۆرکی | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئێزیدی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''بۆرک''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''بورک''، [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: ''Borek''<ref> https://web.archive.org/web/20191219132839/https://www.tigrishaber.com/pesmerge-li-basiqa-bi-tundi-bersiva-dais-dide-u-ser-li-xazir-berdewame-24202h.htm </ref>) گوندێکە لە [[ناحیەی سنونێ]] لە [[قەزای شنگال]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە باکووری [[عێراق]].<ref> https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734 </ref> بۆرک دەکەوێتە ڕۆژاوای [[باشووری کوردستان]].<ref> https://syriaca.org/place/184 </ref><ref> https://www.aa.com.tr/ks/تورکیا/لێدوانی-چاوشئۆغڵو-لەبارەی-عێراق-و-بەعشیقە/659211 </ref> ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]]. گوندەکە بە دووری ٢١ کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[سنونێ]] ھەڵکەوتووە. ھەروەھا دەکەوێتە باکووری [[چیای شنگال]].<ref>https://web.archive.org/web/20200413091205/http://docs.neu.edu.tr/library/6421411229.pdf</ref> گوندەکە لە [[کورد]]ە ئاینزا [[ئێزیدییەکان]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.aina.org/reports/acetste.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٠ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216045323/http://www.aina.org/reports/acetste.pdf |url-status=dead }}</ref> کۆمەڵگایەکە لەلایەن ڕژێمی پێشووەوە دروستکراوە دوای ڕۆیشتن و کۆچکردنی گوندنشینانی [[چیای شنگال]] و دەوروبەری شاری [[شنگال]] لە ناوەڕاستی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا، کە ھیچ پڕۆژە و تۆڕی ئاوی تێدا نەبووە. ئەو خێڵە سەرەکیانەی کە شنگال نیشتەجێن بریتین لە: خێڵی فەقەرە، خێڵی جووانە، خێڵی کۆرکوڕکە، خێڵی شیرکان.<ref>https://www.lalishduhok.com/ezidiyati/post/38361/</ref> == مێژوو == بۆرک بەناو "گوندی مۆدێرن" بە(حطین)یش ناو دەبرێت و لە نێوان ساڵانی ١٩٦٥ بۆ ١٩٧٠ی سەدەی ڕابردوو دامەزراوە. گوندەکانی تری ئێزدیەکان بێ دانیشتووان کران بۆ ئەوەی بوار بۆ نیشتەجێبوونی [[ئێزیدییەکان]] بکەنەوە. لە ساڵی ١٩٦٥ حکومەتی ئەوکاتی [[عێراق]] بڕیاریدا گوندەکانی ئێزیدی [[چیای شنگال]] وێران بکات و دانیشتوانەکەی ناچار بە گواستنەوە بکەن. نزیکەی ٤٠٠ گوندی ئێزیدی [[چیای شنگال]] بەشێکیان بە بولدۆزەر وێرانکران و دانیشتووانەکەی دەرکراون. [[ڕژێمی بەعس]] ئەم ڕێوشوێنە زۆرەملێیانەی نیشتەجێکردنی بە پڕۆژەی مۆدێرنیزاسیۆن وەسف کرد.<ref>https://www.hlrn.org/img/documents/YAZIDI%20HLP%20REPORT_EN.pdf</ref> بۆرک ھاوشێوەی تەواوی [[قەزای شنگال|دەڤەری شنگال]] و تەواوی [[پارێزگای نەینەوا]]، لە دوای ڕووخانی سەدام حوسێن لە ساڵی [[٢٠٠٣]] لە نێو [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە کێشەلەسەرەکانی باکووری عێراق]] بووە. گوندەکە تا مانگی ئابی ٢٠١٤ لەلایەن [[پێشمەرگە]]ی [[کورد]]ەوە کۆنترۆڵکرابوو.<ref>https://www.hrw.org/report/2009/11/10/vulnerable-ground/violence-against-minority-communities-nineveh-provinces-disputed</ref> لە مانگی ئابی ٢٠١٤دا گوندەکە لەلایەن [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامییەوە]] ھێرشی کرایە سەر و خراوەتە ژێر کۆنترۆڵی ئەوانەوە.<ref>https://www.telepolis.de/article/Nordirak-Jesiden-befuerchten-erneut-Vertreibungen-3605217.html?seite=all</ref> دواتر داعش لە گوندەکە و تەواوی [[قەزای شنگال|دەڤەری شنگال]] دەرکرا و شوێنەکە بە ئازادکراو و کۆنترۆڵکراو دادەنرێت. سەرەڕای ئەوەش تەنھا چەند دانیشتوویەکی کەم گەڕاونەتەوە گوندەکە.<ref>https://www.deutschlandfunk.de/sindschar-gebirge-im-nordirak-zoegerliche-rueckkehr-der-100.html</ref> لە ئێستادا گوندەکە لەلایەن ھێزەکانی ئێزیدییەوە کۆنترۆڵکراوە.<ref>https://www.derstandard.at/consent/tcf/2000066236563/Barzanis-Niederlage-in-Sindschar</ref> == دانیشتوان == دانیشتوانی شاری بۆرک تەنیا لە [[ئێزیدییەکان]] پێکدێن. ئەم کەسانە لە ئەنجامی جینۆسایدەکەی داعش لە ساڵی ٢٠١٤ لە دژی ئێزیدییەکان ڕفێندراون، کوژراون، یان ئاوارە بوون. زۆرێک لە دانیشتوانی گوندەکە لە ئێستادا لە کەمپەکانی ئاوارەکان لە [[ھەرێمی کوردستان]] نیشتەجێن.<ref>https://www.tagesspiegel.de/gesellschaft/hoffnung-in-trummern-4895488.html</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{پۆلی کۆمنز|Bahzani}} [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] 3g81iu2ylurfkea4y8delcts001psjp 0 291573 1582087 1560476 2026-05-08T07:14:09Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582087 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = تەلبەنات | ناوی_فەرمی = Tal Banat - تل بنات | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 36.25798| 42.01387}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی تەلبەنات''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.25798| 42.01387 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شنگال|شنگال]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای شنگال]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٨١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٤،٠٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = بۆرکی | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئێزیدی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''تەلبەنات''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''تل بنات''، [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]:''Tal Banat'')<ref> https://web.archive.org/web/20191219132839/https://www.tigrishaber.com/pesmerge-li-basiqa-bi-tundi-bersiva-dais-dide-u-ser-li-xazir-berdewame-24202h.htm </ref> گوندێکە لە [[ناحیەی ناوەندی قەزای شنگال]] لە [[قەزای شنگال]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە باکووری [[عێراق]].<ref> https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734 </ref> تەلبەنات دەکەوێتە ڕۆژاوای [[باشووری کوردستان]].<ref> https://syriaca.org/place/184 </ref><ref> https://www.aa.com.tr/ks/تورکیا/لێدوانی-چاوشئۆغڵو-لەبارەی-عێراق-و-بەعشیقە/659211 </ref> ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]]. گوندەکە بە دووری ١٨ کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[شنگال]] ھەڵکەوتووە. ھەروەھا دەکەوێتە باشووری [[چیای شنگال]].<ref>https://web.archive.org/web/20200413091205/http://docs.neu.edu.tr/library/6421411229.pdf</ref> گوندەکە لە [[کورد]]ە ئاینزا [[ئێزیدییەکان]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.aina.org/reports/acetste.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٠ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216045323/http://www.aina.org/reports/acetste.pdf |url-status=dead }}</ref> کۆمەڵگایەکە لەلایەن ڕژێمی پێشووەوە دروستکراوە دوای ڕۆیشتن و کۆچکردنی گوندنشینانی [[چیای شنگال]] و دەوروبەری شاری [[شنگال]] لە ناوەڕاستی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا، یەکێکە لەو گوندانە یان نیشتەجێبوونانەی کە پارتی بەعسی ئەوکاتی دەسەڵاتدار بە ئاوارەکردنی [[کورد]] لە ماڵە ڕەسەنەکانی خۆیدا دروستی کردووە. ئەم ئاوارەبوونە هەم ئامانجی سیاسی ناڕاستەوخۆ و هەم ئامانجی ناڕاستەوخۆی هەبوو، ئاسانتر کۆنتڕۆڵ و چاودێریکردنی [[کورد]]. دامەزراندن و سەرژمێرییان. پەروەردەکردنی منداڵەکانیان بۆ ئەوەی ناسنامەی خۆیان لەبیربکەن لەڕێگەی خوێندنی عەرەبی ناچارییەوە. وردە وردە زەوتکردنی ناسنامەی [[کورد]]ایەتییان و بەعەرەبکردنیان. دامەزراندنی کەسانی لاواز بۆ ناو حیزب بە مەبەستی ڕاپۆرتکردنی دەستبەجێ. ئەو ئامانجە ڕوونانەی کە حزب ئیدیعای دەکات: ئاسانکاری بۆ دەستڕاگەیشتن بە خوێندن و کارەبا.<ref>https://www.hlrn.org/img/documents/YAZIDI%20HLP%20REPORT_EN.pdf</ref> لە مانگی ئابی ساڵی ٢٠١٤، [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)]] زیاتر لە ٢٠٠ [[ژن]] و [[منداڵ]]ی لە تەلبەنات ڕفاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://knwe.org/?p=30282 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250322122037/https://knwe.org/?p=30282 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{پۆلی کۆمنز|Bahzani}} [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] c50ca003ryz11ar7ypr6535e27ifqka 0 291574 1582084 1555909 2026-05-08T07:10:59Z InternetArchiveBot 27288 دەربازدانی ١ سەرچاوە و تاگکردنی ٠ بە مردوو) #IABot (v2.0.9.5 1582084 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = تەل قەسەب | ناوی_فەرمی = Tal Qasab - تل قصب | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Tel Qassab.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی تەل قەسەب | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 36.25863| 41.94375}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی تەل قەسەب''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.25863| 41.94375 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای شنگال|شنگال]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای شنگال]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٠٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨،٠٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئێزیدییەکان|ئێزیدی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''تەل قەسەب''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''تل قصب''، [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]:''Tal Qasab'')<ref> https://web.archive.org/web/20191219132839/https://www.tigrishaber.com/pesmerge-li-basiqa-bi-tundi-bersiva-dais-dide-u-ser-li-xazir-berdewame-24202h.htm </ref> گوندێکە لە [[ناحیەی ناوەندی قەزای شنگال]] لە [[قەزای شنگال]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە باکووری [[عێراق]].<ref> https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734 </ref> تەل قەسەب دەکەوێتە ڕۆژاوای [[باشووری کوردستان]].<ref> https://syriaca.org/place/184 </ref><ref> https://www.aa.com.tr/ks/تورکیا/لێدوانی-چاوشئۆغڵو-لەبارەی-عێراق-و-بەعشیقە/659211 </ref> ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]]. گوندەکە بە دووری ١٢ کیلۆمەتر لە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[شنگال]] ھەڵکەوتووە. ھەروەھا دەکەوێتە باشووری [[چیای شنگال]].<ref>https://web.archive.org/web/20200413091205/http://docs.neu.edu.tr/library/6421411229.pdf</ref> گوندەکە لە [[کورد]]ە ئاینزا [[ئێزیدییەکان]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.aina.org/reports/acetste.pdf |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠٢٠ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216045323/http://www.aina.org/reports/acetste.pdf |url-status=dead }}</ref> کۆمەڵگایەکە لەلایەن ڕژێمی پێشووەوە دروستکراوە دوای ڕۆیشتن و کۆچکردنی گوندنشینانی [[چیای شنگال]] و دەوروبەری شاری [[شنگال]] لە ناوەڕاستی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا.<ref>https://web.archive.org/web/20231107184817/https://anfarabic.com/%D9%83%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/afttah-bldyt-alshb-fy-tl-qsb-bhdwr-aladart-aldhatyt-lshnkal-98077</ref> == ھۆزەکانی تەل قەسەب == # مھارکان لە زەکدخانی کۆن دەژیا. # حەسەکان لە ھەمەدانی کۆن دەژیا. # حەبابە لە سەباحی کۆن دەژیا. # عەلی سورکە لە دوبەی کۆن دەژیا. # جەلکیەکان لە کەھنی ئایدۆ دەژیان. # خێڵی قەتویە بە ڕەچەڵەک ئێزیدی بوون و سەر بە خێڵی حەسکان بوون. # خێڵی فەقەرە لە سولاخ نیشتەجێ بوون. # خێڵی کازا لە گری حاجی بەگ دەژیا. # خێڵی داڵکان لە گوندی تەبە لە ڕۆژھەڵاتی [[شنگال]] نیشتەجێ بوون. == پەروەردە == پەروەردە لە ئێستادا بە دوو شێوە بوونی ھەیە:<ref>https://www.kurdistan24.net/ckb/latest</ref> * [[زمانی کوردی]] زمانی ناوەندییە، لەگەڵ قوتابخانەی سەرەتایی و ناوەندی. * [[زمانی عەرەبی]] زمانی سەرەتاییە، تاڕادەیەکی زۆر وەک خۆی لە ڕژێمی پێشوو ماوەتەوە، لەگەڵ ھەندێک پێشکەوتنی بچووک لە مەنھەج و مامۆستایاندا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{پۆلی کۆمنز|Bahzani}} [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] cwbz7xix0kghgfdehkdv68iddlzu7wx 11 291778 1582109 1557793 2026-05-08T08:12:51Z Sakura emad 42467 /* داواکاریی دەستکاریی پارێزراو لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ */ 1582109 wikitext text/x-wiki == داواکاریی دەستکاریی پارێزراو لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ == {{دەستکاریی نیمچە-پارێزراو|وەڵامدراوەتەوە=بەڵێ}} <!-- داواکارییەکەت بە ڕوونی لە خوار ئەم خەتەوە زیاد بکە. --> سڵاو زانیاریدانی حزبی پێشکەوتوم بۆ بکەنەوەن بۆ ئەوەی بەکاری بهێنم <!-- داواکارییەکەت دەبێت لە سەروو ئەم خەتەوە بێت. تکایە دەستکاری ھیچ شتێکی تر مەکە جگە لەو دەقەی لە بەینی ئەم خەتە و خەتەکەی سەرەوە خۆت داتناوە. --> [[بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان باک|بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان باک]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان باک|لێدوان]]) ٢١:٣٦، ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) : {{Ping|بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان باک}} پرسیارەکەت ڕوون نییە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٨:١٢، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) mwbyv1792mkwhg3wxxwm74qwjp57l81 1 292098 1582089 1560460 2026-05-08T07:14:20Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582089 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەلبەنات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1560459 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20250322122037/https://knwe.org/?p=30282 بۆ https://knwe.org/?p=30282 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠١:٣٨، ٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەلبەنات]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582087 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200216045323/http://www.aina.org/reports/acetste.pdf بۆ http://www.aina.org/reports/acetste.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:١٤، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) d0e76p9yj327b9kx3tnj4cygnz1ujy5 1 293968 1582040 1575140 2026-05-07T22:02:55Z Sakura emad 42467 /* دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە */ وەڵامدانەوە 1582040 wikitext text/x-wiki == دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە == هیچ هۆکارێک بۆ سڕینەوەی پەڕەکە نیە تەواو گونگاوە لەگەڵ سیاسەتی ویکیپیدادا. تاگی سڕینەوەی لە سەر لابەن --[[بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان باک|بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان باک]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان باک|لێدوان]]) ٢١:١٠، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :it obviously lacks Notability, and admins have to become gatekeepers against ideological colonization of the encyclopedia :unless there are substantial independent secondary sources discussing this manifesto specifically, I would personally lean toward Deletion and keep this discussion as a proof, [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٠٢، ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە == سڵاو ئەم پەڕگیەی مانیفێستی ڕۆژهەڵاتی کوەدستان دەکات و لە هەوڵی چاک کردنین بەم زوانە چاکی دەکەین و دای دەڕێژینە وە[[بەکارھێنەر:ڕەندمەریوانی|ڕەندمەریوانی]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:ڕەندمەریوانی|لێدوان]]) ١١:٠٥، ١٤ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) 3nlycxigror9ngflf1tjogefq06ween 0 294369 1581936 1581862 2026-05-07T12:03:05Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581936 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس|وێنە=AlshayaGroup-700X700.85278f1c.jpg}} '''گرووپی ئەلشایع''' (کە پێی دەوترێت کۆمپانیای M. H. Alshaya Co.) کۆمپانیایەکی فرەنەتەوەیی فرەنچایزی وردەفرۆشییە کە بارەگا سەرەکییەکەی لە [[کووەیت]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/0f99ec1c-a8ae-11e1-a747-00144feabdc0.html#axzz3ia0lKtwk|سەردێڕ=Master of eastern retail turns westward|agency=Nikkei|newspaper=The Financial Times}}</ref> ئەم کۆمپانیایە نزیکەی ٥٠ براندی فرۆشتنی بەکارھێنەری لە سەرانسەری ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقا، تورکیا و ئەورووپا بەڕێوە دەبات.<ref name="bethkowitt">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://fortune.com/2013/02/12/m-h-alshaya-the-mystery-company-importing-americana-to-the-mideast/|سەردێڕ=M. H. Alshaya: The mystery company importing Americana to the Mideast|نووسەر=Beth Kowitt|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠١٣|ئیش=Fortune}}</ref> بێجگە لە کارەکانی وردەفرۆشی، گرووپی ئەلشایع پشکەکانی لە بوارەکانی خانووبەرە، بیناسازی، ھۆتێل، ئۆتۆمۆبیل و بازرگانی گشتیدا ھەیە، کە ژمارەیەکی زۆر ناوەندی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدایە.<ref name="bethkowitt"/> == مێژوو == پێدەچێت کۆمپانیای ئەلشایع کۆنترین کۆمپانیای کووەیت بێت. کۆمپانیاکە لە ساڵی ١٨٩٠ تۆمار کراوە و سەرەتا پەیوەندیی بازرگانی لە نێوان کووەیت و سعوودیە و ھیندستان دامەزراندووە، ھەر لە ھەمان ساڵیشدا وەک بارەگای کەشتیوانی لە کووەیت دامەزراوە و سەرەتا بازرگانیی لەگەڵ ھیندستانی بەریتانی کردووە. کۆمپانیاکە لە ساڵی ١٩٦٥ ھەمەچەشنی لە کارەکانیدا کرد، ئەمەش بە کردنەوەی ھۆتێلێکی شێراتۆن لە شاری کووەیت، کە یەکەم [[شێراتۆن]] بوو لە دەرەوەی ئەمریکای باکوور کرایەوە.<ref name="ft.com">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/b3695906-3817-11dd-aabb-0000779fd2ac.html#axzz3gWkTXPC0|سەردێڕ=Alshaya Group spreads web of familiar brands through eastern Europe|agency=Nikkei|newspaper=The Financial Times}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Alshaya Group}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|ئابووری|کووەیت}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} 266xm1t4fgp4e6kn5s9b4vez776fd7w 1582010 1581936 2026-05-07T20:03:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582010 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس|وێنە=AlshayaGroup-700X700.85278f1c.jpg}} '''گرووپی ئەلشایع''' (کە پێی دەوترێت کۆمپانیای M. H. Alshaya Co.) کۆمپانیایەکی فرەنەتەوەیی فرەنچایزی وردەفرۆشییە کە بارەگا سەرەکییەکەی لە [[کووەیت]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/0f99ec1c-a8ae-11e1-a747-00144feabdc0.html#axzz3ia0lKtwk|سەردێڕ=Master of eastern retail turns westward|agency=Nikkei|newspaper=The Financial Times}}</ref> ئەم کۆمپانیایە نزیکەی ٥٠ براندی فرۆشتنی بەکارھێنەری لە سەرانسەری ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقا، تورکیا و ئەورووپا بەڕێوە دەبات.<ref name="bethkowitt">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://fortune.com/2013/02/12/m-h-alshaya-the-mystery-company-importing-americana-to-the-mideast/|سەردێڕ=M. H. Alshaya: The mystery company importing Americana to the Mideast|نووسەر=Beth Kowitt|ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠١٣|ئیش=Fortune}}</ref> بێجگە لە کارەکانی وردەفرۆشی، گرووپی ئەلشایع پشکەکانی لە بوارەکانی خانووبەرە، بیناسازی، ھۆتێل، ئۆتۆمۆبیل و بازرگانی گشتیدا ھەیە، کە ژمارەیەکی زۆر ناوەندی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدایە.<ref name="bethkowitt"/> == مێژوو == پێدەچێت کۆمپانیای ئەلشایع کۆنترین کۆمپانیای کووەیت بێت. کۆمپانیاکە لە ساڵی ١٨٩٠ تۆمار کراوە و سەرەتا پەیوەندیی بازرگانی لە نێوان کووەیت و سعوودیە و ھیندستان دامەزراندووە، ھەر لە ھەمان ساڵیشدا وەک بارەگای کەشتیوانی لە کووەیت دامەزراوە و سەرەتا بازرگانیی لەگەڵ ھیندستانی بەریتانی کردووە. کۆمپانیاکە لە ساڵی ١٩٦٥ ھەمەچەشنی لە کارەکانیدا کرد، ئەمەش بە کردنەوەی ھۆتێلێکی شێراتۆن لە شاری کووەیت، کە یەکەم [[شێراتۆن]] بوو لە دەرەوەی ئەمریکای باکوور کرایەوە.<ref name="ft.com">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/b3695906-3817-11dd-aabb-0000779fd2ac.html#axzz3gWkTXPC0|سەردێڕ=Alshaya Group spreads web of familiar brands through eastern Europe|agency=Nikkei|newspaper=The Financial Times}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Alshaya Group}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپانیا|ئابووری|کووەیت}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} jx101lxuldd0qys0496gvee6uooykxg 2 294499 1582041 1575389 2026-05-07T22:07:48Z Sakura emad 42467 داڕێژەکە بەھەڵە بەکارھێنراوە ئەمە وتار نییە 1582041 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو = ڕەند مەریوانی(Rand Mariwani) | ناوی خۆماڵی = ڕەند مەریوانی | زمانی ناوی خۆماڵی = [[کوردی]] | وێنە =[[پەڕگە:Kfmeast.jpg|وێنۆک|بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان (باک)]] | جێگری وێنە = ڕەند مەریوانی | لێدوانی وێنە = ڕەند مەریوانی، سەرپەشتیاری گشتیی بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان | ڕەنگی_پاشبنەما = #800080 #800080 | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٩٧٩]] (تەمەن {{تەمەن|1979|1|1}} ساڵ) | شوێنی لەدایکبوون = [[مەریوان]]، [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] | ڕێکەوتی ونبوون = | شوێنی ونبوون = | ڕەوشی ونبوون = | ڕێکەوتی مەرگ = | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | پۆتانەکانی گۆڕ = | مۆنیومێنتەکان = | نیشتەجێ = [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی = | پەروەردە = بەکالۆریۆس لە زانستە سەربازییەکان | خوێندنگە = کۆلێژی سەربازی | پیشە = سیاسەتمەدار، فەرماندەی سەربازی | ساڵانی چالاکی = ٢٠٢٠–ئێستا | خاوەنکار = | ڕێکخراو = [[بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان]] (باک) | وەکیل = | ناوبانگ = سەرپەشتیاری گشتیی باک، پسپۆڕی سەربازی | کارە دیارەکان = مانیفێستی ڕۆژەڵاتی ئایندە، دامەزراندنی سۆسیالیزمی نیشتمانی دیموکراتی | شێواز = مۆدێرن، عەقڵانی، هەرەمی تۆڕیی | دارایی = | باڵا = | تەلەڤیزیۆن = | ئۆفیس = سەرپەشتیاری گشتیی بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان | وادە = ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ – ئێستا | پێش = (دامەزرێنەر) | پاش = | بەرامبەرەکان = | تۆمەت = | دۆخی دادوەری = | یار = | مناڵەکان = | باوان = | دایک = | باوک = | خزمەکان = | خێزان = | خەڵاتەکان = بڕوانامەی سەربازیی هێزەکانی هاوپەیمانان (دژی داعش) | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ = [https://ayinda.org https://kfmeast.org] | پەراوێزەکان = ناساندنی نێودەوڵەتی: ''' |بزووتنەوە=[[بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان]] (باک)}} '''ڕەند مەریوانی''' (لەدایکبووی [[١٩٧٩]] لە مەریوان) سیاسەتمەدار، پسپۆڕی سەربازی و سەرپەشتیاری گشتیی [[بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان]] (باک)ـە.<ref name="Ayinda">ماڵپەڕی فەرمی بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان: [https://ayinda.org ayinda.org]</ref> مەریوانی بە یەکێک لە سەرکردە مۆدێرنەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دادەنرێت کە دەیەوێت خەباتی سیاسی لە شێوازی تەقلیدییەوە بگۆڕێت بۆ سیستەمێکی تەکنۆکراتی و عەقڵانی.<ref name="KFM">کەی ئێف ئێم (KFM): چاوپێکەوتن لەگەڵ ڕەند مەریوانی</ref> == ژیان و پەروەردە == ڕەند مەریوانی لە شاری [[مەریوان]] لەدایکبووە. خوێندنی باڵای لە بواری زانستە سەربازییەکاندا تەواو کردووە و دەرچووی کۆلێژی سەربازییە. وەک پسپۆڕێکی سەربازی، بەشدارییەکی کارای هەبووە لە '''شەڕی دژی داعش''' لەگەڵ هێزەکانی هاوپەیمانانی نێودەوڵەتی و خاوەنی بڕوانامەی باوەڕپێکراوی خولە سەربازییەکانی هاوپەیمانانە.<ref name="Rudaw24">ڕووداو ٢٤: ژیاننامەی فەرماندە ڕەند مەریوانی</ref> == دامەزراندنی بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان == لە [[٢٠ی کانوونی دووەمی]] [[٢٠٢٠]]، مەریوانی و هەندێک لە هاوبیرانی بزووتنەوەی ئایندەی کوردستانیان دامەزراند. ئەم بزووتنەوەیە لەسەر بنەمای گۆڕینی فیکری حزبی لە "کلاسیک" بۆ "مۆدێرن" بونیاد نراوە.<ref name="Kurdipedia">بزووتنەوەی ئایندە، کوردیپێدیا: [https://www.kurdipedia.org kurdipedia.org]</ref> === ئایدۆلۆژیا: سۆسیالیزمی نیشتمانی دیموکرات === مەریوانی لەرێگەی "مانیفێستی ڕۆژەڵاتی ئایندە"وە، چەمکی '''سۆسیالیزمی نیشتمانی دیموکرات'''ی ناساندووە. ئەم ئایدۆلۆژیایە ئامانجی بونیادنانەوەی مرۆڤی کوردە لەسەر بنەمای دادپەروەری کۆمەڵایەتی و ڕەسەنایەتی نەتەوەیی.<ref name="AyindaNet">ئایندە نێت: مانیفێستی ڕۆژەڵاتی ئایندە</ref> === هێما و ڕەنگەکان === * <span style="color:#800080; font-weight:bold;"> '''[[وەنەوشە|[[ وەنەوشەیی|ڕەنگی وەنەوشەیی]]]]:'''هێمایە بۆ شکۆ، مۆدێرنێتە و گۆڕانکاریی ڕیشەیی لە کۆمەڵگەدا.:</span> * '''ئاڵای ماد:''' مەریوانی جەخت لەسەر بەکارهێنانی سێ ڕەنگی ({{color box|#fdbd12}} [[زەرد]] {{color box|#ed2224}} [[سوور]] {{color box|#2d8c43}} [[سەوز]]) دەکاتەوە وەک ئاماژەیەک بۆ ڕەسەنایەتی و مێژووی ئیمپراتۆریەتی ماد.<ref name="KurdNation">کورد نەیشن: فەلسەفەی ڕەنگەکان لە بزووتنەوەی ئایندەدا</ref> == دیدگای سیاسی و ڕێکخراوەیی == ڕەند مەریوانی بڕوای بە '''هەرەمی تۆڕیی ڕێکخستن''' هەیە؛ واتە گۆڕینی سیستەمی کۆنی حزبایەتی بۆ سیستەمێکی تۆڕیی کە تێیدا ناوەندی بڕیار لەسەر بنەمای تەکنۆکراسی و پسپۆڕی کار دەکات. '''بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان''' ناسراو بە '''باک''' (بە ئینگلیزی: Future Movement of Kurdistan) ڕێکخراوێکی سیاسیی کوردستانییە کە لە ڕێکەوتی [[٢٠ی کانوونی دووەمی]] [[٢٠٢٠]] دامەزراوە.<ref name="Founding">ڕاگەیەندراوی فەرمی دامەزراندنی بزووتنەوەی ئایندە، کانوونی دووەمی ٢٠٢٠</ref> ئەم بزووتنەوەیە خۆی وەک "ڕێگای سێیەم" لە سیاسەتی کوردیدا دەناسێنێت و جەخت لەسەر تێپەڕاندنی شێوازە تەقلیدییەکانی حزبایەتی دەکاتەوە.تۆڕی میدیایی کەی ئێف ئێم (KFM): فەلسەفە و مانیفێستی بزووتنەوەی ئایندە == فەلسەفە و مانیفێست == بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان خاوەنی مانیفێستێکی سیاسییە بە ناوی '''"مانیفێستی ڕۆژەڵاتی ئایندە"'''، کە تێیدا تێڕوانینێکی نوێ بۆ مرۆڤ و نیشتمان دەخاتە ڕوو. مانیفێستەکە لەسەر بنەمای سێ کۆڵەکەی سەرەکی داڕژاوە: # '''ڕزگاریی نەتەوەیی:''' باوەڕبوون بە مافی چارەی خۆنووسین و فیدڕالیزم. # '''دادپەروەریی کۆمەڵایەتی:''' پەیڕەوکردنی سۆسیالیزمی نیشتمانی دیموکراتیک بۆ پاراستنی مافی کرێکار و زەحمەتکێشان. # '''ڕێنێسانسی فکری:''' بونیادنانەوەی تاک و کۆمەڵگە لەسەر بنەمای زانست، ئەقڵانییەت و تەکنۆلۆژیا.<ref name="Founding" /> == پێکهاتەی ڕێکخراوەیی == بزووتنەوەکە جەخت لەسەر سیستەمی '''شایستەسالاری''' و '''هەرەمی تۆڕیی''' دەکاتەوە. پێکهاتەی بزووتنەوەکە جیاواز لە حزبە کلاسیکییەکان، لەم ناوەندانە پێکدێت: * '''سەرپەشتیاری گشتی:''' بەرزترین پێگەی ستراتیژییە. * '''ناوەندی بڕیار:''' دەستەی باڵای جێبەجێکردن. * '''ناوەندە پسپۆڕییەکان:''' وەک کانوونی پلاندانانی ئابووری، ناوەندی ڕۆشنگەری و یەکەی تەکنیک. * '''ناوەندی شارەکان:''' وەک سیستەمی خۆبەڕێوەبەری لە شار و گوندەکاندا کار دەکەن.<ref name="KFM" /> == پێکهاتەی سەربازی == بۆ مەبەستی پاراستنی نیشتمانی، بزووتنەوەکە خاوەنی دوو یەکەی ڕێکخراوە: # '''فەرماندەیی بەرگری نیشتمانی (NDC)''' # '''یەکەی تایبەتی بەرگریکاری کوردستان (SUPK)''' بەپێی بەیاننامە فەرمییەکانیان، ئەم هێزانە تەنها بۆ ئەرکی بەرگری و پاراستن ئامادە کراون.<ref name="KFM" /> == پێگەی ژنان == لە ناو بزووتنەوەی ئایندەدا، ژنان وەک "بڕیاربەدەستی ڕاستەقینە" پێناسە کراون. بزووتنەوەکە بڕوای وایە کە شۆڕشی کۆمەڵایەتی بەبێ ئازادی و دەسەڵاتی ژن بەدی نایەت و پێویستە ژنان لە لووتکەی هەرەمی بڕیاردا بن.<ref name="Founding" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://ayinda.org ماڵپەڕی فەرمی بزووتنەوەی ئایندە] * [https://kurdipedia.org لاپەڕەی ڕەند مەریوانی لە کوردپێدیا] [[پۆل:سیاسەتمەدارانی کورد]] [[پۆل:خەڵکی مەریوان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]] [[پۆل:فەرماندە سەربازییەکان]] [[پۆل:بزووتنەوەی ئایندەی کوردستان]] dlz62nq3986db5rhpz61zr4rbfuwpsm 1 294529 1582042 1577514 2026-05-07T22:11:17Z Sakura emad 42467 /* دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە 2 */ وەڵامدانەوە 1582042 wikitext text/x-wiki == دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە == سڵاو : هۆکارێکی سەرەکی نیە بۆ سڕی نەوەی لەپاڕەکەم تکایە پێداچوونەوەیەکی تەواوی پێدا بکەن لەگەڵ ڕێزدا[[بەکارھێنەر:تیار مستقبل کردستان|تیار مستقبل کردستان]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:تیار مستقبل کردستان|لێدوان]]) ١٩:٠٩، ٢٠ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) == دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە == سڵاوو ڕێز ، ئەم پەڕەیە پێم وایە لەگەڵ تەواوی سیاسەت و پێوەرەکانی ویکیپیدیادا دەگونجێت ، ئەگەر کەموو کورتیەک هەیە ، تکایە هاوکاری چاک کردنی بن . ناڕەزایەتی دەردەبڕم بەرانبەر بەسڕینەوەی لەکاتێکدا لەگەڵ پێوەرەکانی ویکی یەک دەگرێتەوە ، لەگە ڕێزدا.[[تایبەت:بەشدارییەکان/&#126;2026-25306-72|&#126;2026-25306-72]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:&#126;2026-25306-72|talk]]) ٢١:٣٠، ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :Currently the article will be deleted it's not notable nor has enough coverage to stay. :The article could become defensible later if: :independent media cover him substantially, :he gains recognized political influence, :scholars/journalists discuss the movement seriously, :or he becomes historically consequential. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:١١، ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) t0lv56mocj7cy142qtthfg274l5a89z 0 294597 1582032 1576125 2026-05-07T20:24:31Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582032 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[ئەڵمانیا]] خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی کۆمەڵایەتیی [[وڵاتی پێشکەوتوو|زۆر پێشکەوتووە]].{{Sfn|Spicka|2007}} وەک گەورەترین ئابووری لە ئەورووپا، ئەڵمانیا [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|سێیەم گەورەترین تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی (GDP) ڕواڵەتی]] لە جیھاندا، ھەروەھا شەشەم گەورەترین تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی بەپێی یەکسانیی ھێزی کڕین (PPP) دەپارێزێت. بەھۆی ناجێگیریی نرخی ئاڵوگۆڕی دراوەوە، تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی ئەڵمانیا وەک ئەوەی بە دۆلار دەپێورێت بە توندی ھەڵبەز و دابەز دەکات، بەڵام لە ساڵی ١٩٦٠وە لە ڕیزبەندی چوار باشترینەکانی جیھاندا بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.madisontrust.com/information-center/visualizations/the-10-biggest-economies-in-the-world-over-time-1960-2024/|سەردێڕ=The 10 Biggest Economies in the World Over Time (1960-2024)}}</ref> ئەڵمانیا ٢٣٫٧٪ی ئابووریی [[ناوچەی یۆرۆ]]ی لە ساڵی ٢٠٢٥دا پێکھێناوە،<ref name="IMF Data">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/April|سەردێڕ=World Economic Outlook Database, April 2025 |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.imf.org}}</ref> کە لەگەڵیدا گەیشتووەتە ئاستێکی بەرزی یەکگرتنی ئابووری. بە ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ٨٣٬٠٠٠٬٠٠٠ کەس، ئەڵمانیا گەورەترین بازاڕی بەکاربەر لە [[یەکێتیی ئەورووپا|یەکێتیی ئەورووپادا]] نیشان دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Droin |یەکەم=Mathieu |ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Rebooting the Franco-German Engine |ناونیشان=https://www.csis.org/analysis/rebooting-franco-german-engine |زمان=en}}</ref> ئەوە ئەندامێکی دامەزرێنەری ھەم یەکێتیی ئەورووپا و ھەم ناوچەی یۆرۆیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.hup.harvard.edu/catalog.php?isbn=9780674789951 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141120021430/http://www.hup.harvard.edu/catalog.php?isbn=9780674789951 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠١٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Economy of Germany}} {{شریتی دەروازە|ئەڵمانیا|ئابووری}} [[پۆل:ئابووری ئەڵمانیا]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:CS1 German-language sources (de)]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 00ycwb5m8t8k41d9nx1cptpg9khlzl2 0 294600 1582031 1576129 2026-05-07T20:24:21Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582031 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[چین|کۆماری گەلی چین]] (پی ئاڕ سی) خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی سۆشیالیستیی [[وڵاتی پەرەئەستێن|پەرەئەستێنە]]، کە سیاسەتە پیشەسازییەکان و پلانە پێنج ساڵەییە ستراتیژییەکان لەخۆدەگرێت. چین خاوەنی [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|دووەم گەورەترین ئابووریی جیھانە بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی ڕواڵەتی]] و لە ساڵی ٢٠١٦وە گەورەترین ئابووریی جیھان بووە کاتێک بە یەکسانیی ھێزی کڕین (پی پی پی) دەپێورێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.imf.org/external/datamapper/PPPGDP@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD|سەردێڕ=https://www.imf.org/external/datamapper/PPPGDP@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=www.imf.org}}</ref>{{Refn|ئامارەکانی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی [[Taiwan|تایوان]]، و [[Special administrative regions of China|ناوچە کارگێڕییە تایبەتەکانی]] [[Hong Kong|ھۆنگ کۆنگ]] و [[Macau|ماکاو]] ناگرێتەوە}} چین ١٩٪ی [[ئابووری جیھان|ئابووریی جیھانی]] لە ساڵی ٢٠٢٥دا لەسەر بنەمای پی پی پی پێکھێناوە،<ref name="PWC"/> و نزیکەی ١٧٪ لەسەر بنەمای ڕواڵەتی لە ساڵی ٢٠٢٥دا.<ref name="PWC">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.pwc.com/gx/en/issues/economy/global-economy-watch/projections.html|سەردێڕ=Global Economy Watch - Projections |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151019092523/http://www.pwc.com/gx/en/issues/economy/global-economy-watch/projections.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=PWC}}</ref> ئابوورییەکە لە کۆمپانیاکانی خاوەندارێتیی دەوڵەت (ئێس ئۆ ئێکان) و کۆمپانیاکانی خاوەندارێتیی تێکەڵ، ھەروەھا کەرتێکی تایبەتی ناوخۆییی گەورە پێکدێت کە نزیکەی ٦٠٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی، ٨٠٪ی دامەزراندنی شارنشینی و ٩٠٪ی ھەلی کارە نوێیەکان دابین دەکات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Economy of China}} {{شریتی دەروازە|ئابووری|سیاسەت|چین}} [[پۆل:ئابووری چین]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] qofpj9wloq88rjfch1mp5dpmae5dh84 0 294867 1582030 1577679 2026-05-07T20:19:07Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582030 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[فەڕەنسا]] خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی کۆمەڵایەتیی [[وڵاتی پێشکەوتوو|زۆر پێشکەوتووە]] لەگەڵ بەشدارییەکی بەھێزی دەوڵەت لە کەرتە ستراتیژییەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Prasad|یەکەم=Monica|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=7OzkOJURFJIC&q=France+is+a+market+economy|سەردێڕ=The Politics of Free Markets: The Rise of Neoliberal Economic Policies in Britain, France, Germany, and the United States|ڕێکەوت=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=[[University of Chicago Press]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٢٢٦-٦٧٩٠٢-٠|پەڕە=٣٢٨|بەستەری نووسەر=Monica Prasad|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230114115709/https://books.google.com/books?id=7OzkOJURFJIC&q=France+is+a+market+economy|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەوە [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|حەوتەم گەورەترین]] ئابووریی جیھانە بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی ڕواڵەتی و نۆیەم گەورەترین ئابوورییە بەپێی پی پی پی (PPP),<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October|سەردێڕ=World Economic Outlook Database, October 2022 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221024195215/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=IMF.org}}</ref> کە نزیکەی ٣٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی جیھان پێکدەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Pricewaterhousecoopers |ناونیشان=http://www.pwc.com/gx/en/issues/economy/global-economy-watch/projections.html|سەردێڕ=Global Economy Watch - Projections |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151019092523/http://www.pwc.com/gx/en/issues/economy/global-economy-watch/projections.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وێبگە=PWC}}</ref> فەڕەنسا خاوەنی ئابوورییەکی جۆراوجۆرە، کە کەرتی خزمەتگوزاری بەسەریدا زاڵە (کە لە ساڵی ٢٠١٧دا ٧٨٫٨٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیییەکەی پێکدەھێنا)، لەکاتێکدا [[دووەم کەرتی ئابووری|کەرتی پیشەسازی]] ١٩٫٥٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی پێکدەھێنا و کەرتی یەکەم ١٫٧٪ی ماوەی پێکدەھێنا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Economy of France}} {{شریتی دەروازە|ئابووری|فەڕەنسا}} [[پۆل:ئابووری فەڕەنسا]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] e1uyqbaz7xuttoah7ll4fsrcdsoht99 0 294946 1582029 1577839 2026-05-07T20:18:13Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582029 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[سکۆتلاند]] خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی کراوەی [[ئابووری تێکەڵ|تێکەڵە]]، کە بە پلەی یەکەم لەسەر بنەمای خزمەتگوزارییە، و تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) ناوەکی خەمڵێنراوی ٢٢٣٫٤ ملیار پاوەند بووە لە ساڵی ٢٠٢٤دا، بە ھەژمارکردنی دەرھێنانی نەوت و گاز لە ناوچەی ڕەفەی کیشوەری وڵاتەکەدا. پیشەسازییە سەرەکییەکانی وڵاتەکە بریتین لە کشتوکاڵ، دارستانناسی، ماسیگری، پیشەسازیی بەرھەمھێنان، دەرھێنانی نەوت و گاز، زانست، تەکنەلۆژیا و وزە، خۆراک و خواردنەوە و گەشتیاری. پیشەسازییە پەرەئەستێنە سەرەکییەکان لە سکۆتلاند بریتین لە پیشەسازیی بۆشایی، وزەی نوێبووەوە و کەرتەکانی تەکنەلۆژیای دارایی. وڵاتەکە یەکێکە لە ناوەندە دارایییە پێشەنگەکانی ئەورووپا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.sfe.org.uk/news-database/research-recognises-scotland-as-one-of-europes-leading-financial-centresnbsp|سەردێڕ=Research recognises Scotland as one of Europe’s leading financial centres |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Scottish Financial Enterprise (SFE)}}</ref> و گەورەترین چەقی دارایییە لە شانشینی یەکگرتوو لە دەرەوەی لەندەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://scottishbusinessnews.net/scotland-retains-status-as-the-uks-second-largest-international-financial-hub/|سەردێڕ=Scotland retains status as the UK's second largest international financial hub - Scottish Business News |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Scottish Business News}}</ref> گەورەترین بازاڕی ھەناردەکردنی سکۆتلاند لە دەرەوەی شانشینی یەکگرتوو یەکێتیی ئەورووپایە، و لە دوای ئەویش ویلایەتە یەکگرتووەکان دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.scottish-enterprise.com/media/o0nbozgp/scotland-s-trade-position-and-performance.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Scottish Enterprise}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|ئابووری}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{پۆلی کۆمنز|Economy of Scotland}} [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] supnkrfqazpbe6dy92h5mos0ta7dd4y 1582034 1582029 2026-05-07T21:00:38Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1582034 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[سکۆتلاند]] خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی کراوەی [[ئابووری تێکەڵ|تێکەڵە]]، کە بە پلەی یەکەم لەسەر بنەمای خزمەتگوزارییە، و تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) ناوەکی خەمڵێنراوی ٢٢٣٫٤ ملیار پاوەند بووە لە ساڵی ٢٠٢٤دا، بە ھەژمارکردنی دەرھێنانی نەوت و گاز لە ناوچەی ڕەفەی کیشوەری وڵاتەکەدا. پیشەسازییە سەرەکییەکانی وڵاتەکە بریتین لە کشتوکاڵ، دارستانناسی، ماسیگری، پیشەسازیی بەرھەمھێنان، دەرھێنانی نەوت و گاز، زانست، تەکنەلۆژیا و وزە، خۆراک و خواردنەوە و گەشتیاری. پیشەسازییە پەرەئەستێنە سەرەکییەکان لە سکۆتلاند بریتین لە پیشەسازیی بۆشایی، وزەی نوێبووەوە و کەرتەکانی تەکنەلۆژیای دارایی. وڵاتەکە یەکێکە لە ناوەندە دارایییە پێشەنگەکانی ئەورووپا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.sfe.org.uk/news-database/research-recognises-scotland-as-one-of-europes-leading-financial-centresnbsp|سەردێڕ=Research recognises Scotland as one of Europe’s leading financial centres |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Scottish Financial Enterprise (SFE)}}</ref> و گەورەترین چەقی دارایییە لە شانشینی یەکگرتوو لە دەرەوەی لەندەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://scottishbusinessnews.net/scotland-retains-status-as-the-uks-second-largest-international-financial-hub/|سەردێڕ=Scotland retains status as the UK's second largest international financial hub - Scottish Business News |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Scottish Business News}}</ref> گەورەترین بازاڕی ھەناردەکردنی سکۆتلاند لە دەرەوەی شانشینی یەکگرتوو یەکێتیی ئەورووپایە، و لە دوای ئەویش ویلایەتە یەکگرتووەکان دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.scottish-enterprise.com/media/o0nbozgp/scotland-s-trade-position-and-performance.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|وێبگە=Scottish Enterprise}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|ئابووری}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{پۆلی کۆمنز|Economy of Scotland}} [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:ئابووری شانشینی یەکگرتوو]] iqjh123e8u71n34j6suosvmduo7dbmv 0 295379 1581968 1580251 2026-05-07T14:49:16Z -Haryad 40333 شائەمراز، تاگی بێبەسەرداچوونەوە 1581968 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} }} {{Infobox settlement}} '''عەین شقاق (کانیا شکاکان)''' شارۆچکەیێکە لە [[سووریا|سوریا]] سەر بە قەزای جەبلە لە [[پارێزگای لازقیە]]. ژمارەی دانیشتووانی ئەم قەزایە بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٤: ١٦ ھەزار کەس بووە. [[پەڕگە:AynShiqaqSyria.jpg|وێنۆک|دیمەنێکی شارۆچکەی عێن شقاق]] قەزای جەبلە و دەوروبەری لە ماوەی حوکمڕانی دەوڵەتی کوردانی ئەیووبی و لەسەردەمی دەوڵەتی عوسمانیدا کوردێکی زۆری دیوی کلیس و عەنتاب و ئادییەمان و مەلکیش ڕاگوێزاراون بۆ ئەم ناوچانەو ئێستا بە حوکمی دووری و سیاسەتەکانی حکوومەتە عەرەبییەکانی دیمەشق زمان و کلتووری خۆیان لەدەستداوە. ھۆزی [[شکاک]] (شقاقی) و [[ڕەشوان]] دوو ھۆزی گەورەی ئەم ناوچانەن لە عەفرین و چیای کوردان و دەوروبەریدا نیشتەجێن. == سەرچاوەکان == * کورد لە پارێزگای لازقییە (چایی کوردان، بە عەرەبی، ڕۆژنامەی التأخی٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣ [https://altaakhi.net/2023/11/64258/<nowiki>]</nowiki> {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا|سووریا}} [[پۆل:پارێزگای لازەقیە]] [[پۆل:شارۆچکەکانی سووریا]] 17ua84bi6vbe0ti6jyb5t9q8p8d5xqn 0 295401 1582025 1581869 2026-05-07T20:05:48Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582025 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە}} {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} }} {{وەرگێڕدراوی ویکیپیدیا|ویکیپیدیای ئینگلیزی}} کارل شڤانتسە ({{بە ئەڵمانی|Karl Schwanzer}}؛ ٢١ی ئایاری ١٩١٨ – ٢٠ی ئابی ١٩٧٥) تەلارسازێکی نەمساوی بوو. ئەو کەسایەتییەکی گرنگی تەلارسازیی دوای جەنگ بوو. == ژیان == شوانزەر لە شاری ڤیێنا لەدایکبووە و ھەر لەوێش کۆچی دوایی کردووە. ھەر لە سەردەمی خوێندنی ئامادەییدا، لە ساڵی ١٩٣٥دا لەگەڵ مامی (کە نجار) بوو خانوویەکی باخیان بۆ خێزانەکەی لە ناوچەی "شافبێرگ" لە ڤیێنا نەخشاند و دروستیان کرد. دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی لە قوتابخانەی "Bundesrealgymnasium Wien 7" لە ساڵی ١٩٣٦، خزمەتی سەربازیی زۆرەملێی لە پاسەوانی نیشتمانیی نەمسا تەواو کرد. === خوێندن === کارل شوانزەر لە تشرینی یەکەمی ١٩٣٧ەوە دەستی بە خوێندنی تەلارسازی کرد لە '''زانکۆی تەکنیکیی ڤیێنا'''. دەستبەجێ دوای دەرچوونی لە دووەم تاقیکردنەوەی دەوڵەت و وەرگرتنی نازناوی ئەندازیاری ڕێپێدراو، لە پاییزی ١٩٤٠دا گواسترایەوە بۆ شاری ڕیبنیک لە ناوچەی «ڕایخسگاو ئۆبەرسلێزییەن». لە شاری زۆراو (زۆری ئێستا) کە تەنیا چەند کیلۆمەترێک دوور بوو، کارل شوانزەر دوای چەندین ھەوڵی بێسوود دواجار بابەتێکی بۆ تێزی (تیۆری) دکتۆراکەی دۆزییەوە؛ لە ساڵی ١٩٤٢دا پلەی دکتۆرای لە بواری دیزایندا پێبەخشرا بە تێزەکەی لەژێر ناونیشانی «تەلارسازیی نوێ لە ئۆپەرسیلێزیای ڕزگارکراو: بازنەی سۆراو». ئامانجی ئەم کارە، وەک لە پێشەکییەکەیدا ھاتووە، ئەوە بووە کە جارێکی تر "سیما و ڕوخسارێکی تەواو ئەڵمانی" بەو شارۆچکە بچووکەی پۆڵەندا (١٩٢٠–١٩٣٩) ببەخشێتەوە. ئەو ئەم تێزەی لە کاتی خزمەتی زۆرەملێیدا وەک تەلارسازێکی دیزاینەر لە "Luftgaukommando VIII" نووسیوە. دوای جەنگ، کارل شڤانزەر و خێزانەکەی گواستیانەوە و کارێکی وەک بەڕێوەبەری تەکنیکی لە کۆمپانیای "Allbau" لە بۆدنوێر (ئۆپەر پالاتینایت) دەستکەوت. دواجار لە نیسانی ١٩٤٦دا گەڕایەوە بۆ نەمسا. === چالاکییە تەلارسازییەکان === لە ساڵی ١٩٤٧دا، شوانزەر ستۆدیۆیەکی تایبەت بە خۆی کردەوە. لە سەرەتای کارکردنیدا وەک تەلارسازێکی سەربەخۆ، کاری لەسەر پڕۆژەی بچووک دەکرد، وەک ھۆڵی چوونەژوورەوە و پێشانگاکان، کە لە ساڵانی دواتردا بوونە ھۆی وەرگرتنی گرێبەستی نوێ. گرنگ نەبوو ئەرکەکە چەند بچووک بێت، شوانزەر بە وزە و داھێنانێکی ناوازەوە کارەکەی تەواو دەکرد. سەرکەوتن لە پێشبڕکێ نیشتمانی و نێودەوڵەتییەکاندا یارمەتیی گەشەکردنی ستۆدیۆکەی دا و ناوبانگێکی جیھانی پەیدا کرد، ئەویش بە پەیڕەوکردنی ئەو بنەمایەی کە دەیگوت: "کواڵێتی گرنگترە لە ناوبانگ". شوانزەر ھەمیشە لە ھەوڵی گەیشتن بە لووتکەی بێخەوشیدا بوو، پەرەی بە بیرۆکە بنەڕەتییەکان دەدا لە ڕووی تەلارسازی و کارایییەوە. "کاتژمێر دوای کاتژمێر، ڕۆژ دوای ڕۆژ، و تا درەنگانی شەو، چەندین شێواز و نەخشە دادەنران، وتووێژیان لەسەر دەکرا، دەستکاری دەکران، ڕەتدەکرانەوە و دووبارە دەخرانەوە گەڕ." لە ماوەی داھێنانی نێوان ساڵانی ١٩٤٧ بۆ ١٩٧٥، شڤانزەر کۆمەڵێک باڵەخانەی جیاوازی پەرەپێدا، کە دیزاینی باڵەخانەکانی بە توندی بەستبووەوە بە کارکردن و پێکھاتەکەیەوە، و زۆرجار بەدوای شێوازی نوێی تەلارسازیدا دەگەڕا. ھەروەھا دیزاینی مۆبایل و کەلوپەلی ناوماڵیشی دەکرد و «پەیمانگای نەمساوی بۆ دیزاین»ی (Österreichische Institut für Formgebung) دامەزراند. لە ساڵی ١٩٦٧دا، دووەم ستۆدیۆی خۆی لە شاری میونشن کردەوە. === وانەوتنەوە === لە ساڵی ١٩٤٧ تا ١٩٥١، شوانزەر مامۆستا بوو لە '''ئەکادیمیای ھونەرە کارەکییەکان''' لە ڤیێنا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە پرۆفیسۆری ھەمیشەیی لە '''زانکۆی تەکنیکیی ڤیێنا''' و سەرۆکی پەیمانگای تەلارسازی و دیزاین. بۆ ماوەی زیاتر لە ١٥ ساڵ، ژمارەیەکی زۆر لە تەلارسازانی پێگەیاند کە زۆربەیان ناوبانگی جیھانییان پەیدا کرد. لە ساڵانی ١٩٦٥ تا ١٩٦٦، وەک ڕاگری کۆلێژی ئەندازیاری شارستانی و تەلارسازی کاری کردووە. شوانزەر وەک پرۆفیسۆری میوان لە چەندین زانکۆ داواکراو بوو، لەوانە: '''زانکۆی تەکنیکیی دارمشتات''' (١٩٦٤–١٩٦٥)، '''زانکۆی تەکنیکیی بووداپێست''' (١٩٦٧)، و '''زانکۆی مەلیک سعود''' لە ڕیاز لە عەرەبستانی سعوودی (١٩٧٢). == باڵەخانە و پڕۆژەکان == === ١٩٥٩–١٩٦٠: فراوانکردنی گۆڕستانی شاھانە (Imperial Crypt) لە ڤیێنا === لە ساڵانی شەستەکاندا، بڕیار درا دوو کێشەی سەرەکیی گۆڕستانی شاھانە کە بریتیبوون لە قەرەباڵغی زۆر و ناجێگیری باری کەشوھەوا، لە ڕێگەی فراوانکردنێکی کۆتایییەوە چارەسەر بکرێن. دەبوو شتێکی نوێ و سەربەخۆ بۆ پێکھاتە مێژوویییەکە زیاد بکرێت کە لە ھەمان کاتدا بەھای کەلەپووریی پارێزراو بێت. کراوەیی کارل شڤانتسە وەک تەلارسازێک، تەواو گونجاو بوو لەگەڵ ئەو ڕاسپاردە و مەرجانەی کە لەلایەن '''کۆماری نەمسا''' و '''ڕێبازی کاپوچینییەکانەوە''' دیاری کرابوون. === فراوانکردنی کەپری نوێی گۆڕستانی شاھانە لە ڤیێنا === ئەوەی پێی دەوترێت "کەپری نوێ" (New Vault) لە ساڵی ١٩٦٠ بە شێوازێک دروست کرا کە ھەستی گۆڕێکی ھەڵکەندراو ببەخشێت، کە بە بەکارھێنانی '''تەلارسازیی سەردەم''' وێنا کرابوو. پێکھاتەکە لە سێ توخمی سەرەکی پێکدێت: سەقفەکەی بە پێکھاتەیەکی چرچولۆچی کاریگەر (folded structure) دروست کراوە کە لە '''کۆنکرێتی ڕووت''' (exposed concrete) و قاڵبی زۆر ورد و ناوازە پێکھاتووە. دیوارەکان بە چینێکی تەنک لە بەردی شێوە شەپۆلاوی داپۆشراون کە وەک بەردی ناو ڕووبار دەردەکەون و قەبارەی وردەبەردەکانیان جیاوازە. بۆ زەوییەکە و بنکەی گۆڕەکانیش، '''بەردی دەستکردی''' سادە بەکارھێنراوە.{{ژێدەر پێویستە}} === ١٩٦٢: خانووی ڤیێنا === خانووەکە لەسەر لێژایییەک بە دوو نھۆم دروست کراوە، کە تێیدا نھۆمی سەرەکی بە باخچەکەوە بەستراوەتەوە. ئەم خانووە چەندین توخمی خلیسکانەی گۆڕاو لەخۆدەگرێت کە ڕێگە بە گرووپبەندی و دابەشکاریی جیاوازی بۆشایییەکان دەدەن. بە دوورکەوتنەوە لە دابەشکاریی چەسپاوی زەوی (floor plan)، شڤانتسە کەشێکی فراوانی بۆ شوێنی نیشتەجێبوونەکە خوڵقاندووە. ھەڵبژاردنی کەرەستەی نایاب و وردیش، زیاتر ھەستی ئارامی و تایبەتمەندی بە شوێنەکە بەخشیوە. === ١٩٦٤: مۆزەخانەی سەدەی بیستەم، ڤیێنا === ئەم باڵەخانەیە کە بە پەیکەرێکی پۆڵایین دروست کراوە، لە بنەڕەتدا وەک «پاوێلیۆنی نەمسا» بۆ '''پێشانگای جیھانیی برۆکسل لە ساڵی ١٩٥٨''' دیزاین کرابوو. پێکھاتە لاکێشەیییەکە حەوشەیەک لە نێوان کۆڵەکە زەبەلاحەکاندا (pylons) لەخۆدەگرێت، و نھۆمی زەوییەکەشی وەک فەزایەکی داپۆشراو دروست کرابوو. لە سەرەتادا باڵەخانەکە وەک پێکھاتەیەکی کاتی دیزاین کرابوو، بەڵام دواتر گوازرایەوە بۆ «باخچەی سویسری» لە ڤیێنا و لەوێ گۆڕدرا بۆ مۆزەخانەی ھونەری مۆدێرن. چوارچێوەی پاوێلیۆنی زانیارییەکان بەکارھێنرا بۆ دروستکردنی ھۆڵی چوونەژوورەوە، ئۆفیس، ژووری کارمەندان، ھۆڵێکی بچووکی پێشانگا و ھۆڵێکی وانەوتنەوە. حەوشە ناوەندییەکە داپۆشرا و نھۆمی زەوییەکەش پەنجەرەی شووشەیی بۆ دانرا. ئەمەش سێ ڕووبەری جیاوازی ڕەخساند، بە شێوەیەک کە جگە لە بەشی مۆزەخانەکە، شوێن بۆ مەبەستی تریش ھەبێت. دیزاینە سادە و پوختەکەی (Purist design) ئەم باڵەخانەیە تەواو گونجاو بوو لەگەڵ پێوەرە نێودەوڵەتییەکانی تەلارسازیی مۆدێرن. === ١٩٦٧: پێشانگای جیھانی لە مۆنتریال - باخچەی منداڵانی شاری ڤیێنا === باڵەخانەی '''باخچەی منداڵانی شاری ڤیێنا''' لە پێشانگای "ئێکسپۆ مۆنتریال" بە شێوازێک دیزاین کرا کە ڕووکارەکەی جیھانی منداڵان وێنا بکات. ئەمەش لە ڕێگەی بەکارھێنانی سیستمێکی مۆدیولار (پێکھاتەی لێکدراو) ئەنجام درا. بە سوودوەرگرتن لە توخمە ناسراوەکانی یاریی "لێگۆ" و تەلاری منداڵان، دیزاینەکە بە ئامانجی ئەوە بوو کە گونجانی منداڵان لەگەڵ کەشی باخچەکەدا ئاسانتر بکات، ئەویش لە ڕێگەی دروستکردنی پەیوەندییەکی سۆزداری و نزیک لەگەڵ باڵەخانەکەدا. مەبەستەکە ئەوە بوو منداڵان بە ڕاستی چێژ لە '''باڵەخانەکەیان''' وەربگرن، بە خۆشییەوە ڕووی تێبکەن و ئارەزووی گەڕانەوەیان ھەبێت، تەنیا بەھۆی یادەوەرییان لەگەڵ خشتە ڕەنگاوڕەنگەکاندا. بە پێچەوانەی ڕووکارە دەرەکییە ڕەنگاوڕەنگەکەی، ناوەوەی باڵەخانەکە بە سادەیی ھێڵدرایەوە؛ ئەمەش بۆ ئەوەی دەرفەت بۆ خەیاڵی منداڵەکان بڕەخسێنرێت تاوەکو جیھانێک دروست بکەن کە تێیدا تەنیا خۆیان ڕەنگ و چالاکی تێدا بنەخشێنن. تێکەڵکردنی نەخشە سەرکەوتووەکانی باخچەی منداڵانی ڤیێنا، بووە ھۆی دروستبوونی ژوورێکی چاوەڕوانی و چالاکیی ھاوبەش، ژووری گۆڕینی جلوبەرگ و تەوالێت کە بە شێوەیەکی دەوڵەمەند ڕێکخرابوون. ھەروەھا چەندین ناوچەی جیاوازی بۆ چالاکییەکانی وەک کاری ناوماڵ، یاری بە بووکەڵە، بیناسازی و وێنەکێشان لەخۆگرتبوو. فەزای ناوەوە لە چەقی باخچەکەوە بۆ دەرەوە دەردەچێت، بەمەش ناوەوە و دەرەوە لە ژینگەیەکی ھاوبەشدا بۆ منداڵان یەکدەگرنەوە. === ١٩٦٧: پاوێلیۆنی نەمسا لە مۆنتریال === بۆ دەربڕینی فرەچەشنیی وڵاتی نەمسا، شڤانتسە باڵەخانەیەکی سەرنجڕاکێشی لە شێوەی پێکھاتەی کریستاڵی دیزاین کرد. دیزاینی باڵەخانەکە پشتی بە کەمکردنەوەی پێکھاتەکان بۆ توخمە سەرەکییەکان دەبەست، کە بیری مرۆڤیان دەخستەوە بۆ وردکاریی ئەندازەیی پێکھاتەی گەردیلەیی کریستاڵەکان لە چوارچێوەی سێگۆشە و شەشپاڵەکاندا. دیزاینەکە ئاماژەی بۆ چیاکان، بەردە بەنرخەکان و دیمەنە سروشتییەکان دەکرد، لە ھەمان کاتدا چەمکەکانی وردی، ئەندازە، تەکنەلۆژیا و سیستمیشی تێدا ڕەنگدابووەوە. یەکە پێشوەختە دروستکراوەکان (Prefabricated units) کە چوارچێوەی ئەلەمنیۆمیان تێدا بەکارھاتبوو، وەک پێکھاتەیەکی خۆبژێو و سەربەخۆ دیزاین کرابوون. دیواری دەرەوە و ناوەوە وەک یەک پارچە دروستکرابوون. کۆکردنەوەی بەشەکانی باڵەخانەکە لە ڕێگەی توخمی ڕوکاری سێگۆشەیییەوە ئەنجام دەدرا، کە دەکرا ھەمیشە وەک فۆرمی مۆدیولاری شەشپاڵەیی دەربکەون. ئەم پڕۆژەیە چەندین نموونەی جیاوازی گۆڕانکاری نیشان دەدا؛ باڵەخانەکە وەک بوونەوەرێکی زیندوو دەھاتە بەرچاو، چونکە گەشەکردن و گۆڕانکاری تێدا ڕێگەپێدراو بوو. پاوێلیۆنی نەمسا ھەوڵیدا لەوە تێپەڕێت کە باڵەخانە تەنیا وەک تەنێکی نیشتەجێبوون بێت، لەبری ئەوە داکۆکی لە بیرۆکەی «پەیکەری تەلارسازی» و «تەلارسازیی ھێرشبەر» دەکرد کە لە پارچەی پیشەسازیی پێشوەختە دروستکراو پێکھاتبێت. === ١٩٦٨: پڕۆژەی ناوەندی شاری ڤیێنا === ئامانجی ئەم پڕۆژەیە داپۆشینی بەشێکی «کەناڵی دانوب» بوو، بۆ ئەوەی نھۆمی خوارەوەی وەک گەراجی ئۆتۆمبێل و نھۆمی سەرەوەی بۆ پیادە بەکاربھێنرێت، کە لە ڕێگەی پردی پیادەوە بە شۆستەکانی تەنیشت شەقامەکان دەبەسترانەوە. '''ناوەندی شارەکە'''، کە بڕیار بوو بە تۆڕی شەمەندەفەر و میترۆوە ببەسترێتەوە، وەک فەزایەکی کراوەی ناوەندی دیزاین کرابوو، کە تێیدا گەشتیاران دەتوانن ڕاستەوخۆ سواری پاسەکانی گەشتیاری شار و پاسەکانی فڕۆکەخانە بن. ھەروەھا چەندین بوتیک و فرۆشگای جیاواز کە لەسەر چەند ئاستێک (نھۆمێک) دابەش ببوون، دەکرای وەک کۆمەڵگەیەکی بازرگانیی گەورەی کراوە بە کەشێکی شارستانیی مۆدێرنەوە کار بکەن. === ١٩٦٨–١٩٧٢: باڵەخانەکانی بی ئێم دەبلیوو لە میونشن === ;باڵەخانەی کارگێڕیی بی ئێم دەبلیوو تەلار یان بورجی کارگێڕیی بی ئێم دەبلیوو لە نێوان ساڵانی ١٩٦٨ بۆ ١٩٧٢ دروست کرا، ڕێک لە کاتی خۆیدا بۆ '''ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢'''. ئەم باڵەخانەیە کە بەرزییەکەی ١٠١ مەترە، لە نزیک گوندی ئۆڵۆمپییەوە ھەڵکەوتووە و زۆرجار وەک یەکێک لە دیارترین نموونەکانی تەلارسازی لە شاری میونشن ئاماژەی پێ دەدرێت. شێوەی دەرەوەی باڵەخانەکە بە مەبەستی لاساییکردنەوەی شێوەی '''تایەی ئۆتۆمبێلێکی پێشبڕکێ''' دیزاین کراوە، و بەشە گەراجەکەش گوزارشت لە '''سەری سلیندەر''' (Cylinder head) دەکات. بورجە سەرەکییەکە لە چوار لولەک (سلیندەر)ی ستوونی پێکدێت کە لە تەنیشت و بەرامبەر یەک وەستاون. ھەر لولەکێک لە ناوەڕاستدا بە ئاسۆیی لە ڕێگەی قوپانێک یان کەنارێکەوە لەسەر ڕووکارەکەی دابەش کراوە. ئەوەی جێی سەرنجە ئەوەیە کە ئەم لولەکانە لەسەر زەوی نەچەقێنراون، بەڵکو بە بورجێکی پشتیوانی ناوەندییەوە '''ھەڵواسراون'''. لە کاتی دروستکردنیدا، نھۆمەکان بە جیا لەسەر زەوی کۆدەکرانەوە و پاشان بەرز دەکرانەوە، ئەمەش ڕێگەی دەدا کە کارەکانی چوارچێوەی باڵەخانەکە و کارە کۆتایییەکان لە یەک کاتدا ئەنجام بدرێن. تیرەی بورجەکە ٥٢٫٣٠ مەترە و ٢٢ نھۆمی بەکارھاتووی ھەیە، کە دووانیان ژێرزەمینن و ١٨ نھۆمیشیان وەک فەزای ئۆفیس بەکاردێن. نەخشەی ناوەوەی ڕێگە دەدات بە کۆکردنەوەی کارەکانی ھەموو نھۆمەکە، لەکاتێکدا تایبەتمەندیی گرووپەکان لەناو فەزایەکی سێ چارەکە بازنەییدا دەپارێزێت. ;مۆزەخانەی بی ئێم دەبلیوو مۆزەخانەی بی ئێم دەبلیوو لە تەنیشت باڵەخانە کارگێڕییەکە ھەڵکەوتووە و لە ساڵی ١٩٧٢ دامەزراوە. ئەم باڵەخانە ئاییندەیییە (Futuristic) بە ناوی «قاپە زەڵاتەکە»یان «مەنجەڵە سپییەکە» ناسراوە. بنکە بازنەیییەکەی تەنیا ٢٠ مەتر تیرەکەیەتی، لەکاتێکدا سەقفە تەختەکەی نزیکەی ٤٠ مەتر دادەپۆشێت. قادرمەیەکی کارەبایی (Escalator) سەردانکەران بۆ نھۆمی سەرەوە دەبات و لەوێوە دەتوانن لە سەرەوە سەیری پێشانگاکە بکەن. === ١٩٧٢: پەیمانگای پەرەپێدانی ئابووری (وایفای) لە سانکت پۆڵتێن === ھاوتەریب لەگەڵ کارکردی دیاریکراوی ناوەندە پەروەردەیییەکە، شڤانتسە باڵەخانەیەکی ڕوون و ئاسان بۆ ڕێکخستنی دیزاین کرد، کە تێیدا فەزاکانی ناوەوە و شوێنی کارکردن ھەموو ئەو نەرمی و گونجاندنەیان تێدابوو کە پێویست بوون بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ پێداویستییە نوێیەکاندا. === ١٩٧٥: باڵیۆزخانەی نەمسا لە بەرازیلیا === دیزاینی ئەم تەلارە بەو ئارەزووە دەناسرێتەوە کە دەیەوێت کاریگەرییەکی گشتیی ھاوسەنگ بەدەستبھێنێت. لە ڕوکارە دەرەکییەکەیدا، تەلارەکە گوزارشت لە وڵاتێک دەکات کە خاوەنی میراتێکی کولتووریی دەوڵەمەندە، لەکاتێکدا ناوەوەی تەلارەکە کەشێکی دۆستانە و پڕ لە میواندۆستی و جوانی دەبەخشێت. تەلارە سپییە درەوشاوەکە، کە لە پارچە کۆنکرێتییە سووکە پێشوەختە دروستکراوەکانی ناوخۆ پێکھاتووە، جیاوازییەکی ڕەنگاڵەیی بەھێز لە نێوان ئاسمانی شینی ساماڵ و خاکی سووری بەرازیل دروست دەکات. لەبری بەکارھێنانی پەرژین یان دەوەن، جۆگەیەکی ئاوی تەنک و تەسک سنووری نێوان باڵیۆزخانەکە و شەقامەکە دیاری دەکات. ژوورەکانی پێشوازیکردن لە نھۆمی زەویدا، نزیکەی تەواوی ڕووبەری زەوییەکە دادەپۆشن. شوێنی نیشتەجێبوون و نووسینگەکان کە لە نھۆمی سەرەوەی ھەڵواسراو (کۆنتێلێڤەر) جێگیرکراون، لە تیشکی بەھێزی خۆر پارێزراون؛ سەرەڕای ئەوەش، دیمەنێکی جوانی باخچە «بارۆکەکان»، دەوروبەرە سەوزە ناوازەکەی باڵیۆزخانەکە و سروشتی کراوەی دەوروبەری دەخەنە ڕوو. == خەڵات و نازناوەکانی == * '''١٩٥٤:''' خەڵاتی یۆزێف ھۆفمان لەلایەن کۆمەڵەی (Viennese Secession). * '''١٩٥٨:''' مەدالیای زیوینی شایستەیی بۆ کۆماری نەمسا. * '''١٩٥٨:''' خەڵاتی گەورە (Grand Prix) بۆ تەلارسازی لە پێشانگای جیھانیی برۆکسل. * '''١٩٥٩:''' خەڵاتی شاری ڤیێنا بۆ تەلارسازی. * '''١٩٦٣:''' ئەندامی شانازیی پەیوەندیدار لە پەیمانگای شاھانەی تەلارسازانی بەریتانیا (RIBA). * '''١٩٦٥:''' نیشانی ئەفسەری شایستەیی گەشتیاری، فەڕەنسا. * '''١٩٦٩:''' ئەندامی شانازیی پەیمانگای تەلارسازانی ئەمریکا (AIA). * '''١٩٦٩:''' ئەندامی شانازیی پەیوەندیداری یەکێتیی تەلارسازانی ئەڵمانیا (BDA). * '''١٩٦٩:''' نیشانی گەورەی شانازی بۆ خزمەتگوزارییەکانی کۆماری نەمسا. * '''١٩٧٣:''' خەڵاتی BDA باڤاریا. * '''١٩٧٤:''' خەڵاتی تەلارسازیی کۆنکرێتی لەلایەن فیدراسیۆنی نیشتمانیی پیشەسازی چیمەنتۆی ئەڵمانیا. * '''١٩٧٥:''' خەڵاتی گەورەی دەوڵەتی نەمسا بۆ تەلارسازی (دوای کۆچی دوایی پێبەخشرا). * '''٢٠٠٨:''' ناونانی شەقامێک لە ناوچەی فابۆریتنی ڤیێنا بەناوی (کارل شڤانتسە). == سەرچاوەکان == ١. فرانز جەی گانگل مایەر، مێژوونووسی ھاوچەرخی ڤیێنا، لە توێژینەوەکەیدا بە ناونیشانی '''"کارل شڤانتسە - ساڵانی سەرەتای تەلارسازێکی خاوەن ناوبانگی جیھانی"''' (وەشانخانەی Müry Salzmann ٢٠٢٠)، بە وردی تیشک دەخاتە سەر ژیانی گەنجێتی کارل شڤانتسە. ا ٢. بوشینگەر، کارنەر، شایتز، تێلیسکۆ (ئامادەکردن)، ٢٠٢١. '''کاپوچینییەکان لە نەمسا: مێژوو، ھونەر، ڕۆحییەت.''' (بە زمانی ئەڵمانی). پیتەرزبێرگ: کۆمپانیای مایکل ئیمھۆف فێرلاگ، لاپەڕە ٢٣٤. <nowiki>ISBN 978-3-7319-0980-4</nowiki>. ٣. «پێشانگای برۆکسل ١٩٥٨ | نەمسا | پاوێلیۆنە نێودەوڵەتییەکان». ماڵپەڕی en.worldfairs.info. ڕێکەوتی سەردانیکردن: ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣. ٤. «پاوێلیۆنی نەمسا بۆ پێشانگای جیھانی لە برۆکسل». ماڵپەڕی www.mumok.at. ڕێکەوتی سەردانیکردن: ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٣. ٥. کارل شڤانتسە لە بنکەدراوەی '''archINFORM'''. * ئەلێکساندەر کراوس: '''شڤانتسە، کارل'''. لە: ژیاننامەی نوێی ئەڵمانی (NDB). بەرگی ٢٣، بەرلین ٢٠٠٧، لاپەڕە ٧٩٦. * ئەلێکساندەر کراوس (٢٠٠٧). '''"شڤانتسە، کارل"'''. ژیاننامەی نوێی ئەڵمانی (بە زمانی ئەڵمانی). بەرگی ٢٣. بەرلین: Duncker & Humblot. لاپەڕەکانی ٧٩٦–٧٩٧. [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٨]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٥]] ipubs7m82120xrh60vrca1v6u8o86ha 0 295418 1581954 1580869 2026-05-07T12:06:05Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581954 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووریی پاریس تا ڕادەیەکی زۆر لەسەر خزمەتگوزارییەکان و بازرگانی دامەزراوە: لە کۆی ٣٩٠٬٤٨٠ کۆمپانیاکەی، ٨٠٫٦ لەسەدیان خەریکی بازرگانی، گواستنەوە و خزمەتگوزارییە جۆراوجۆرەکانن، ٦٫٥ لەسەد لە بیناسازیدا، و تەنیا ٣٫٨ لەسەد لە پیشەسازیدان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.insee.fr/fr/themes/dossier_complet.asp?codgeo=COM-75056|سەردێڕ=Maintenance - INSEE |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|زمان=fr}}</ref> [[پاریس]]، کە ھەم شاری پاریس و ھەم ناوچەی ئیل-دە-فرانس (ناوچەی پاریس) دەگرێتەوە، گرنگترین ناوەندی چالاکیی ئابوورییە لە فەڕەنسا، کە نزیکەی سی لەسەدی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] فەڕەنسا پێکدەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mori-m-foundation.or.jp/english/ius2/gpci2/|سەردێڕ=Global Power City Index 2025 |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٦|زمان=en}}</ref> بەپێی دامەزراوەی بروکینگز، پاریس لە ساڵی ٢٠١١دا پێنجەم گەورەترین ئابووریی میترۆپۆلیتانی لە جیھاندا ھەبووە و لە ئەورووپاشدا دووەم بووە.<ref name="Brookings">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130605135349/http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> ناوچەی پاریس دووەم دەوڵەمەندترین ناوچەی ئەورووپایە کە تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (ھاوتاکانی ھێزی کڕین) زیاتر لە ١ تریلیۆن دۆلارە، کە یەکسانە بەوەی [[ھۆڵەندا]] یان [[ئیندۆنیزیا]] و بەرزترە لە وڵاتانی وەک [[سویسڕا]]، [[سوێد]] یان [[عەرەبستانی سعوودی]] و [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] بە یەکەوە، لە پێش [[ڕاینی باکوور-وێستفالیا]] لە [[ئەڵمانیا]]یە بەڵام کەمێک لە دوای لەندەنی گەورە لە [[شانشینی یەکگرتوو]]دایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.prefectures-regions.gouv.fr/ile-de-france/Region-et-institutions/Portrait-de-la-region/Chiffres-cles/Les-chiffres-de-la-region-Ile-de-France/Territoire-et-population/#titre|سەردێڕ=Territoire et population {{!}} La préfecture et les services de l'État en région Île-de-France |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨}}</ref><ref name="Eurostat">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://ec.europa.eu/eurostat/web/regions/data/database|سەردێڕ=Overview - Regions and cities - Eurostat}}</ref> خاوەنی بەرزترین تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی بۆ ھەر کەسێکە لە ھەر ناوچەیەکی فەڕەنسا و سێیەم بەرزترینە لە ھەر ناوچەیەکی [[یەکێتیی ئەورووپا]]دا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Economy of Paris}} {{شریتی دەروازە|فەڕەنسا|ئابووری|پاریس}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} bpyk2fm06srii7fyflt3aa2mjwcpp5v 0 295503 1581946 1581771 2026-05-07T12:04:45Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581946 wikitext text/x-wiki {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} '''کەمپی کۆکردنەوەی پلاشۆڤ''' (بە ئەڵمانی: ''Konzentrationslager Plaszow'') کەمپێکی کاری زۆرەملێ و کۆکردنەوەی نازییەکان بوو، کە لە ساڵی ١٩٤٢ لە نزیک شاری کڕاکۆڤ لە پۆڵەندا دامەزرا. ئەم کەمپە لە سەردەمی داگیرکاریی پۆڵەندا لەلایەن ئەڵمانیای نازی لە جەنگی جیهانیی دووەمدا، بۆ کۆکردنەوە و بەکارهێنانی کرێکارانی زۆرەملێ بەکارهێنرا. کەمپەکە تا کشانەوەی هێزەکانی ئەڵمانیا لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٥ بەردەوام بوو و وەک بەشێک لە سیستەمی لەناوبردنی جوولەکەکانی ئەوروپا ناسراوە.<ref>{{بیرخستنەوە |سەردێڕ=KRAKAU-PLASZOW MAIN CAMP |ڕێکەوت=٢٢ی ئایاری ٢٠٠٩|ئیش=The United States Holocaust Memorial Museum Encyclopedia of Camps and Ghettos, 1933-1945, Volume I |پەڕەکان=٨٦١–٨٧٤|ناونیشان=https://doi.org/10.2307/j.ctt16gzb17.28 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Indiana University Press}}</ref> = مێژووی دامەزراندن = کەمپی کڕاکۆڤ-پلاشۆڤ لە ساڵی ١٩٤٢ لەسەر دەستی هێزەکانی ئەڵمانیای نازی لە نزیک شاری کڕاکۆڤ لە پۆڵەندا دامەزرا. ئەم کەمپە لە سەرەتادا وەک کەمپێکی کاری زۆرەملێ بۆ دانیشتووانی گێتۆی کڕاکۆڤ دروست کرا. پاشان لە ساڵی ١٩٤٤دا، کەمپەکە فراوانکرا و گۆڕدرا بۆ «کەمپی کۆکردنەوە». شوێنی کەمپەکە پێشتر دوو گۆڕستانی جوولەکەکان بوو، کە نازییەکان وێرانەیان کردن بۆ ئەوەی شوێنەکە بۆ بەندیخانە و کارگە بەکاربهێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Spicer |یەکەم=Gary |ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠١٧|سەردێڕ=Necessitating my alliance: A meditation on the Plaszow concentration camp |ناونیشان=https://doi.org/10.1386/jaws.3.1-2.119_1 |journal=JAWS: Journal of Arts Writing by Students |بەرگ=٣|issue=1 |پەڕەکان=١١٩–١٣٠|doi=10.1386/jaws.3.1-2.119_1 |issn=2055-2823}}</ref> [[پەڕگە:PLASZOW-German concentration camp near Krakow PL.jpg|alt=وێنەیەکی ڕەش و سپیی کەمپەکە، دەروازەیەکی بەردین و دەرگایەکی ئاسنی گەورە لەخۆ دەگرێت کە بە دیوارێکی بەرز دەورە دراوە.|وێنۆک|دەروازەی چوونەژوورەوەی کەمپی کۆکردنەوەی پلاشۆڤ لە پۆڵەندا.]] = دۆخی ناو کەمپەکە و بەڕێوەبردن = بەڕێوەبردنی کەمپەکە لەژێر دەسەڵاتی ئەفسەری ئێس ئێس، ئامۆن گۆت بوو. ژینگەی کەمپەکە بە توندی لەسەر بنەمای کاری زۆرەملێ وەک بەردشکاندن، ئاسنگەری و کارگەی جلوبەرگ بنیات نرابوو. زیندانییەکان بە بارودۆخێکی مرۆیی زۆر خراپدا تێدەپەڕین، کە بریتی بوو لە برسییەتی، نەخۆشی، و سزای توندی جەستەیی. لەم کەمپەدا سیستەمی "هەڵبژاردن" بۆ لەناوبردن یان بەکارهێنانی مرۆڤ وەک کرێکار پەیڕەو دەکرا، کە ئامانجی سەرەکی لێی کۆنترۆڵکردن و لەناوبردنی دەستی کاری جوولەکەکان بوو لە ناوچەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=https://www.jewishvirtuallibrary.org/amon-goth |ناونیشان=https://www.jewishvirtuallibrary.org/amon-goth |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=Jewish Virtual Library}}</ref> = هەڵوەشاندنەوە و میرات = لە سەرەتای ساڵی ١٩٤٥ و لەگەڵ نزیکبوونەوەی سوپای یەکێتی سۆڤیەت، نازییەکان دەستیان بە داخستنی کەمپەکە کرد. زۆربەی زیندانییەکان بۆ کەمپەکانی مەرگ وەک ئۆشڤیتز گواسترانەوە یان لەوێ گوللەباران کران، هەروەها نازییەکان هەوڵیان دا بەڵگەکانی تاوانەکانیان لەناو ببەن. دوای جەنگ، ئەم شوێنە وەک یادگارییەکی مێژوویی پارێزراوە. ئەمڕۆ پلاشۆڤ وەک مۆزەخانەیەکی کراوە و شوێنەوارێکی مێژوویی دەناسرێت کە بیرەوەری قوربانییانی جەنگی جیهانیی دووەم بەرز ڕادەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوە |سەردێڕ=KRAKAU-PLASZOW MAIN CAMP |ڕێکەوت=٢٢ی ئایاری ٢٠٠٩|ئیش=The United States Holocaust Memorial Museum Encyclopedia of Camps and Ghettos, 1933-1945, Volume I |پەڕەکان=٨٦١–٨٧٤|ناونیشان=https://doi.org/10.2307/j.ctt16gzb17.28 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Indiana University Press}}</ref><mapframe latitude="30" longitude="0" zoom="2" width="400" height="300" align="right"> {{Coord|50.0247|N|19.9861|E|display=title,inline}} </mapframe> = سەرچاوەکان = {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 6w86cujayw2qntk53baidewy5caxdbx 0 295505 1581950 1581724 2026-05-07T12:05:25Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581950 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''سوخومی''' (پێشتر بە '''سەخوم''' یان '''قەڵای سەخوم''' ناسرابوو، [[زمانی تورکیی عوسمانی|بە تورکی عوسمانی]]: {{نەستەعلیق|صخوم قلعه}}) پایتەختی کۆماری [[ئەبخازیا|ئەبخازیایە]] کە نیوە دانپێدانراوە. شارەکە لە کاتی شەڕی ئەبخاز و جۆرجیا لە ساڵانی نەوەدەکاندا زیانێکی زۆری بەرکەوت. دەکەوێتە کەنارەکانی ڕۆژھەڵاتی [[دەریای ڕەش]]، شارێکی بەندەریی گرنگە. شارەکە فڕۆکەخانەیەکی ھەیە کە [[فڕۆکەخانەی سوخومی-دراندا]]یە. شارەکە لە دوای جەنگی ئەبخازستان لە ساڵانی ١٩٩٢–١٩٩٣ لەژێر کۆنترۆڵی حکوومەتی کۆماری ئەبخازیادایە. فڕۆکەخانە و بەندەر و وێستگەیەکی سەرەکی شەمەندەفەری ھەیە و بەھۆی کەناراوەکانی و ھاوینەھەواری تەندروستی و ئاوی کانزایی و کەشوھەوای ژێر کەمەرەییە. ھەروەھا ئەندامی [[یانەی نێونەتەوەییی دەریای ڕەشە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.i-bsc.info/emember.php|سەردێڕ=Moscow Escort ❤️ Real Pictures Only ⭐️ 18-20 years old Girls |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241103073621/http://www.i-bsc.info/emember.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.i-bsc.info}}</ref> == سەرچاوەکان == {{شریتی دەروازە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|جوگرافیا}} [[پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:شارەکانی گورجستان]] [[پۆل:شارەکانی یۆنانی کۆن]] [[پۆل:پایتەختەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا]] [[پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئاسیا]] [[پۆل:دەریای ڕەش]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی گورجی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئەبخازی]] 9rfmy2levz309nbnpk4j7dk5wjl7gcr 1581970 1581950 2026-05-07T15:00:26Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1581970 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''سوخومی''' (پێشتر بە '''سەخوم''' یان '''قەڵای سەخوم''' ناسرابوو، [[زمانی تورکیی عوسمانی|بە تورکی عوسمانی]]: {{نەستەعلیق|صخوم قلعه}}) پایتەختی کۆماری [[ئەبخازیا|ئەبخازیایە]] کە نیوە دانپێدانراوە. شارەکە لە کاتی شەڕی ئەبخاز و جۆرجیا لە ساڵانی نەوەدەکاندا زیانێکی زۆری بەرکەوت. دەکەوێتە کەنارەکانی ڕۆژھەڵاتی [[دەریای ڕەش]]، شارێکی بەندەریی گرنگە. شارەکە فڕۆکەخانەیەکی ھەیە کە [[فڕۆکەخانەی سوخومی-دراندا]]یە. شارەکە لە دوای جەنگی ئەبخازستان لە ساڵانی ١٩٩٢–١٩٩٣ لەژێر کۆنترۆڵی حکوومەتی کۆماری ئەبخازیادایە. فڕۆکەخانە و بەندەر و وێستگەیەکی سەرەکی شەمەندەفەری ھەیە و بەھۆی کەناراوەکانی و ھاوینەھەواری تەندروستی و ئاوی کانزایی و کەشوھەوای ژێر کەمەرەییە. ھەروەھا ئەندامی [[یانەی نێونەتەوەییی دەریای ڕەشە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.i-bsc.info/emember.php|سەردێڕ=Moscow Escort ❤️ Real Pictures Only ⭐️ 18-20 years old Girls |ناونیشانی ئەرشیڤ=http://web.archive.org/web/20241103073621/http://www.i-bsc.info/emember.php |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.i-bsc.info}}</ref> == سەرچاوەکان == {{شریتی دەروازە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|جوگرافیا}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:شارەکانی گورجستان]] [[پۆل:شارەکانی یۆنانی کۆن]] [[پۆل:پایتەختەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:پایتەختەکانی ئاسیا]] [[پۆل:شارە بەندەرییەکانی ئاسیا]] [[پۆل:دەریای ڕەش]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی گورجی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئەبخازی]] rzajc156hwqikni9xa5jvbu6jc3v4kk 10 295510 1582098 1581830 2026-05-08T07:42:37Z -Haryad 40333 هەنێ دەستکاریی بچووک لە دەقەکەیا تا بۆ تێگەیشتن ئاسان بێ 1582098 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B= {{Ambox | name = {{{name|وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}}} | subst = {{{subst|<includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>}}} | type = notice | class = ambox-new_unreviewed_article | image = [[پەڕگە:N write.svg|40px|link=]] | text = ئەم پەڕەیە '''وتارێکی نوێیە و بەسەرداچوونەوەی بۆ نەکراوە'''. ئەم داڕێژەیە دەبێت لاببرێت کاتێک پەڕەکە لەلایەن کەسێکی ترەوە جگە لە دروستکەرەکەی بەسەرداچوونەوەی بۆ کرا؛ ئەگەر پێویست بوو دەبێت پەڕەکە بەپێی گونجاندن لەگەڵ وتارەکە [[:en:Wikipedia:Template messages/Cleanup|تاگی خاوێنکردنەوەی لێ بدرێت]]. | date = {{{date|{{{ڕێکەوت|}}}}}} | cat = ئەو وتارە {{#ifeq:{{{1}}}|بەش|نوێیانەی پێویستیان بە بەسەرداچوونەوە ھەیە|نوێیانەی پێویستیان بە بەسەرداچوونەوە ھەیە}} | all = ھەموو ئەو وتارە {{#ifeq:{{{1}}}|بەش|نوێیانەی لەوانەیە پێویستیان بە بەسەرداچوونەوە ھەبێت|نوێیانەی لەوانەیە پێویستیان بە بەسەرداچوونەوە ھەبێت}} }} }}<noinclude> {{بەڵگەنامە}} </noinclude> 8g9yjjo4i5dfos3b4xfojqfd4y6zqor 0 295513 1581944 1581795 2026-05-07T12:04:25Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581944 wikitext text/x-wiki '''ڕاڵف فینێز''' (بە ئینگلیزی: ''Ralph Fiennes''؛ لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٢) ئەکتەر، دەرهێنەر و بەرهەمهێنەرێکی بەریتانییە. ئەو یەکێکە لە ئەکتەرە ناسراوەکانی جیهان کە بەهۆی ڕۆڵە دراماتیکییەکانی لە فیلم و شانۆدا ناوبانگی دەرکردووە. فینێز لە ماوەی ژیانی هونەریدا پاڵێوراو بووە بۆ دوو خەڵاتی ئۆسکار و چەندین خەڵاتی تری وەک خەڵاتی بافتا و خەڵاتی تۆنی بەدەستهێناوە. ناوبانگی جیهانی ئەو زیاتر بۆ ڕۆڵی «ئامۆن گۆت» لە فیلمی لیستی شیندلەر و ڕۆڵی لۆرد ڤۆڵدیمۆرت لە زنجیرە فیلمەکانی ھاری پۆتەر دەگەڕێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوە |سەردێڕ=Fiennes, Ralph Nathanial, (born 22 Dec. 1962), actor |ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ئیش=Who's Who |ناونیشان=https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u15714 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press}}</ref> [[پەڕگە:Ralph Fiennes 2024.jpg|وێنۆک|ڕاڵف فینێز ٢٠٢٤]] = ژیانی پێشینە و دەستپێکی هونەری = ڕاڵف فینێز لە بنەماڵەیەکی هونەری لەدایکبووە؛ باوکی وێنەگر و دایکی نووسەر بووە. ئەو لە ئەکادیمیای شاهانەی هونەری دراما (RADA) خوێندوویەتی، کە یەکێکە لە بەناوبانگترین قوتابخانەکانی نواندن لە جیهاندا. سەرەتای ناوبانگی ئەو لەسەر تەختەی شانۆکانی بەریتانیا دەستی پێکرد، بەتایبەت لە نمایشە شکسپیرییەکاندا، کە دواتر ڕێگەی بۆ خۆش کرد بچێتە ناو جیهانی سینەماوە. فینێز لە خێزانێکدا گەورە بووە کە زۆربەی ئەندامەکانی لە بوارەکانی سینەما و مۆسیقادا کار دەکەن، ئەمەش کاریگەری هەبووە لەسەر خولیا هونەرییەکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=LW |ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=Organic Division Invites Nominations For Awards |ناونیشان=https://doi.org/10.1021/cen-09407-awards005 |journal=C&amp;EN Global Enterprise |بەرگ=٩٤|issue=7 |پەڕەکان=٣٣–٣٣|doi=10.1021/cen-09407-awards005 |issn=2474-7408}}</ref> = کارە دیارەکان و دەستکەوتەکان = فینێز بەهۆی تەرخانکردنی خۆی بۆ ڕۆڵە ئاڵۆزەکان ناسراوە. گەورەترین وەرچەرخان لە ژیانی هونەریدا لە ساڵی ١٩٩٣ بوو کاتێک ڕۆڵی ئامۆن گۆتی لە فیلمی لیستی شیندلەردا گێڕا، کە بەهۆیەوە پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار و خەڵاتی بافتای بەدەستهێنا. هەروەها ڕۆڵە جیاوازەکانی لە فیلمی نەخۆشە ئینگلیزییەکە و زنجیرە فیلمەکانی ھاری پۆتەر وەک لۆرد ڤۆڵدیمۆرت، پێگەی ئەوی وەک ئەکتەرێکی جیهانی جێگیر کرد. ئەو تا ئێستاش بەردەوامە لە کاری نواندن و دەرهێنان و بە یەکێک لە ڕووخسارە دیارەکانی سینەمای هاوچەرخ دادەنرێت کە توانای گێڕانی ڕۆڵی جۆراوجۆری هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mahendran |یەکەم=Amalan |ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=SouthParkRshiny: Data and 'Shiny' Application for the Show 'SouthPark' |ناونیشان=https://doi.org/10.32614/cran.package.southparkrshiny |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=CRAN: Contributed Packages}}</ref> = سەرچاوەکان = c0fj2wsmxw9nua8ektk19y2bkrw8p17 1581971 1581944 2026-05-07T15:00:36Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1581971 wikitext text/x-wiki '''ڕاڵف فینێز''' (بە ئینگلیزی: ''Ralph Fiennes''؛ لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٢) ئەکتەر، دەرهێنەر و بەرهەمهێنەرێکی بەریتانییە. ئەو یەکێکە لە ئەکتەرە ناسراوەکانی جیهان کە بەهۆی ڕۆڵە دراماتیکییەکانی لە فیلم و شانۆدا ناوبانگی دەرکردووە. فینێز لە ماوەی ژیانی هونەریدا پاڵێوراو بووە بۆ دوو خەڵاتی ئۆسکار و چەندین خەڵاتی تری وەک خەڵاتی بافتا و خەڵاتی تۆنی بەدەستهێناوە. ناوبانگی جیهانی ئەو زیاتر بۆ ڕۆڵی «ئامۆن گۆت» لە فیلمی لیستی شیندلەر و ڕۆڵی لۆرد ڤۆڵدیمۆرت لە زنجیرە فیلمەکانی ھاری پۆتەر دەگەڕێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوە |سەردێڕ=Fiennes, Ralph Nathanial, (born 22 Dec. 1962), actor |ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ئیش=Who's Who |ناونیشان=https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u15714 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press}}</ref> [[پەڕگە:Ralph Fiennes 2024.jpg|وێنۆک|ڕاڵف فینێز ٢٠٢٤]] = ژیانی پێشینە و دەستپێکی هونەری = ڕاڵف فینێز لە بنەماڵەیەکی هونەری لەدایکبووە؛ باوکی وێنەگر و دایکی نووسەر بووە. ئەو لە ئەکادیمیای شاهانەی هونەری دراما (RADA) خوێندوویەتی، کە یەکێکە لە بەناوبانگترین قوتابخانەکانی نواندن لە جیهاندا. سەرەتای ناوبانگی ئەو لەسەر تەختەی شانۆکانی بەریتانیا دەستی پێکرد، بەتایبەت لە نمایشە شکسپیرییەکاندا، کە دواتر ڕێگەی بۆ خۆش کرد بچێتە ناو جیهانی سینەماوە. فینێز لە خێزانێکدا گەورە بووە کە زۆربەی ئەندامەکانی لە بوارەکانی سینەما و مۆسیقادا کار دەکەن، ئەمەش کاریگەری هەبووە لەسەر خولیا هونەرییەکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=LW |ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=Organic Division Invites Nominations For Awards |ناونیشان=https://doi.org/10.1021/cen-09407-awards005 |journal=C&amp;EN Global Enterprise |بەرگ=٩٤|issue=7 |پەڕەکان=٣٣–٣٣|doi=10.1021/cen-09407-awards005 |issn=2474-7408}}</ref> = کارە دیارەکان و دەستکەوتەکان = فینێز بەهۆی تەرخانکردنی خۆی بۆ ڕۆڵە ئاڵۆزەکان ناسراوە. گەورەترین وەرچەرخان لە ژیانی هونەریدا لە ساڵی ١٩٩٣ بوو کاتێک ڕۆڵی ئامۆن گۆتی لە فیلمی لیستی شیندلەردا گێڕا، کە بەهۆیەوە پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار و خەڵاتی بافتای بەدەستهێنا. هەروەها ڕۆڵە جیاوازەکانی لە فیلمی نەخۆشە ئینگلیزییەکە و زنجیرە فیلمەکانی ھاری پۆتەر وەک لۆرد ڤۆڵدیمۆرت، پێگەی ئەوی وەک ئەکتەرێکی جیهانی جێگیر کرد. ئەو تا ئێستاش بەردەوامە لە کاری نواندن و دەرهێنان و بە یەکێک لە ڕووخسارە دیارەکانی سینەمای هاوچەرخ دادەنرێت کە توانای گێڕانی ڕۆڵی جۆراوجۆری هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mahendran |یەکەم=Amalan |ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=SouthParkRshiny: Data and 'Shiny' Application for the Show 'SouthPark' |ناونیشان=https://doi.org/10.32614/cran.package.southparkrshiny |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=CRAN: Contributed Packages}}</ref> = سەرچاوەکان = {{سەرچاوەکان}} 7w9qk0fwdw60k916n5fgbya2bzdrkl6 1582002 1581971 2026-05-07T20:01:58Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582002 wikitext text/x-wiki '''ڕاڵف فینێز''' (بە ئینگلیزی: ''Ralph Fiennes''؛ لەدایکبووی ٢٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٢) ئەکتەر، دەرهێنەر و بەرهەمهێنەرێکی بەریتانییە. ئەو یەکێکە لە ئەکتەرە ناسراوەکانی جیهان کە بەهۆی ڕۆڵە دراماتیکییەکانی لە فیلم و شانۆدا ناوبانگی دەرکردووە. فینێز لە ماوەی ژیانی هونەریدا پاڵێوراو بووە بۆ دوو خەڵاتی ئۆسکار و چەندین خەڵاتی تری وەک خەڵاتی بافتا و خەڵاتی تۆنی بەدەستهێناوە. ناوبانگی جیهانی ئەو زیاتر بۆ ڕۆڵی «ئامۆن گۆت» لە فیلمی لیستی شیندلەر و ڕۆڵی لۆرد ڤۆڵدیمۆرت لە زنجیرە فیلمەکانی ھاری پۆتەر دەگەڕێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوە |سەردێڕ=Fiennes, Ralph Nathanial, (born 22 Dec. 1962), actor |ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ئیش=Who's Who |ناونیشان=https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.u15714 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢٦|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press}}</ref> [[پەڕگە:Ralph Fiennes 2024.jpg|وێنۆک|ڕاڵف فینێز ٢٠٢٤]] = ژیانی پێشینە و دەستپێکی هونەری = ڕاڵف فینێز لە بنەماڵەیەکی هونەری لەدایکبووە؛ باوکی وێنەگر و دایکی نووسەر بووە. ئەو لە ئەکادیمیای شاهانەی هونەری دراما (RADA) خوێندوویەتی، کە یەکێکە لە بەناوبانگترین قوتابخانەکانی نواندن لە جیهاندا. سەرەتای ناوبانگی ئەو لەسەر تەختەی شانۆکانی بەریتانیا دەستی پێکرد، بەتایبەت لە نمایشە شکسپیرییەکاندا، کە دواتر ڕێگەی بۆ خۆش کرد بچێتە ناو جیهانی سینەماوە. فینێز لە خێزانێکدا گەورە بووە کە زۆربەی ئەندامەکانی لە بوارەکانی سینەما و مۆسیقادا کار دەکەن، ئەمەش کاریگەری هەبووە لەسەر خولیا هونەرییەکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=LW |ڕێکەوت=١٥ی شوباتی ٢٠١٦|سەردێڕ=Organic Division Invites Nominations For Awards |ناونیشان=https://doi.org/10.1021/cen-09407-awards005 |journal=C&amp;EN Global Enterprise |بەرگ=٩٤|issue=7 |پەڕەکان=٣٣–٣٣|doi=10.1021/cen-09407-awards005 |issn=2474-7408}}</ref> = کارە دیارەکان و دەستکەوتەکان = فینێز بەهۆی تەرخانکردنی خۆی بۆ ڕۆڵە ئاڵۆزەکان ناسراوە. گەورەترین وەرچەرخان لە ژیانی هونەریدا لە ساڵی ١٩٩٣ بوو کاتێک ڕۆڵی ئامۆن گۆتی لە فیلمی لیستی شیندلەردا گێڕا، کە بەهۆیەوە پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار و خەڵاتی بافتای بەدەستهێنا. هەروەها ڕۆڵە جیاوازەکانی لە فیلمی نەخۆشە ئینگلیزییەکە و زنجیرە فیلمەکانی ھاری پۆتەر وەک لۆرد ڤۆڵدیمۆرت، پێگەی ئەوی وەک ئەکتەرێکی جیهانی جێگیر کرد. ئەو تا ئێستاش بەردەوامە لە کاری نواندن و دەرهێنان و بە یەکێک لە ڕووخسارە دیارەکانی سینەمای هاوچەرخ دادەنرێت کە توانای گێڕانی ڕۆڵی جۆراوجۆری هەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Mahendran |یەکەم=Amalan |ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=SouthParkRshiny: Data and 'Shiny' Application for the Show 'SouthPark' |ناونیشان=https://doi.org/10.32614/cran.package.southparkrshiny |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢٦|وێبگە=CRAN: Contributed Packages}}</ref> = سەرچاوەکان = {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 8fw2kk986ljyli2ahoz074biqlw8878 0 295514 1581939 1581841 2026-05-07T12:03:35Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581939 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} {{خاوێنکردن}} {{ئاڵۆز}} }} لە تیۆریی ئێریک ئێریکسۆن بۆ گەشەپێدانی کەسایەتی، '''قەیرانی ناسنامە''' قۆناغێکە لە سەردەمی ھەرزەکاریدا ڕوودەدات. ئەمە ماوەی تێڕامانێکی قووڵ و پشکنینی دیدگا جیاوازەکانە دەربارەی خود. ئەو قۆناغی گەشەسەندنی دەروونی-کۆمەڵایەتی ئەو قۆناغەی گەشەی دەروونی-کۆمەڵایەتی کە تێیدا قەیرانی ناسنامە ئەگەری ڕوودانی ھەیە، بە (''یەکگرتوویی ناسنامە بەرامبەر سەرلێشێواوی ڕۆڵ'') ناودەبرێت. لەم قۆناغەدا، [[ھەرزەکاری|ھەرزەکاران]] ڕووبەڕووی گەشەی جەستەیی، پێگەیشتنی سێکسی و تێکەڵکردنی بیرۆکەکانیان دەبنەوە دەربارەی خۆیان و ئەوەی کە ئەوانی تر چۆن بیریان لێ دەکەنەوە.{{Sfn|Schultz|Schultz|2009}} لەبەر ئەوە، [[خۆواخەیاڵکردن|وێنای]]<nowiki/>خۆیان پێکدەھێنن و ئەرکی چارەسەرکردنی قەیرانی [[خۆوافامکردن|ناسنامەی ئیگۆیان]]<nowiki/>دەگرنە ئەستۆ. سەرکەوتن لە چارەسەرکردنی ئەم قەیرانەدا بەندە بە ئاستی بەرەوپێشچوونی کەسەکە لە قۆناغەکانی پێشووی گەشەکردندا، کە جەخت لەسەر بابەتەکانی وەک متمانە، [[ئۆتۆنۆمی|سەربەخۆیی]] و دەسپێشخەری دەکەنەوە.{{Sfn|Schultz|Schultz|2009}} خولیای ئێریکسۆن بۆ ناسنامە لە منداڵییەوە دەستی پێکرد. ئەو کە وەک [[جوولەکە ئەشکەنازییەکان|جوویەکی ئەشکەنازی]] لەدایکبوو، ھەستی دەکرد کەسێکی بێگانەیە. لێکۆڵینەوەکانی دواتری لەسەر ژیانی کولتووری لە نێوان ھۆزەکانی «یورۆک» لە باکووری [[کالیفۆڕنیا|کالیفۆرنیا]] و «سیۆکس» لە داکۆتای باشوور، یارمەتیدەر بوون لە داڕشتنی بیرۆکەکانی دەربارەی گەشەی ناسنامە و قەیرانی ناسنامە. ئێریکسۆن ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەو کەسانەی بە قەیرانی ناسنامەدا تێدەپەڕن، دووچاری سەرلێشێواوی دەبن.{{Sfn|Schultz|Schultz|2009}} == چەمک == ھەرزەکاران لەوانەیە لە ژیانی ئاسایی دووربکەونەوە، ھیچ ھەڵوێستێک وەرنەگرن یان وەک ھەمیشە لە کار، ھاوسەرگیری یان خوێندنگەدا ڕەفتار نەکەن، یانیش نەتوانن بڕیاری یەکلاکەرەوە دەربارەی داھاتوو بدەن. تەنانەت لەوانەیە ڕوو لە کارە نەرێنییەکانی وەک تاوان یان ماددە بێھۆشکەرەکان بکەن، چونکە لە دیدی ئەوانەوە ھەبوونی ناسنامەیەکی نەرێنی باشترە لەوەی ھیچ ناسنامەیەکیان نەبێت.{{Sfn|Schultz|Schultz|2009}} لە لایەکی دیکەوە، ئەو کەسانەی بە ھەستێکی بەھێزی ناسنامەوە لە قۆناغی ھەرزەکاریی گەشەی کەسایەتی دێنە دەرەوە، بە تەواوی ئامادەن بە متمانە و دڵنیایییەوە ڕووبەڕووی قۆناغی گەورەساڵی ببنەوە. ئێریکسۆن دیراسەی ھەشت قۆناغی کرد کە تیۆرییەکەی پێکدەھێنن. لای ئەو، ناسنامەی (دەنا) چەمکێکی سەرەکییە بۆ تێگەیشتن لەوەی ناسنامە چییە، و ڕۆڵێکی گەورە دەبینێت لە [[وشیاری|عەقڵی ھۆشیار]]دا کە خەیاڵەکان، ھەستەکان، بیرەوەرییەکان، تێگەیشتنەکان، [[خۆئاگایی|خۆئاگاداری]]، ھەستە جەستەیییەکان و بیرکردنەوەکان لەخۆدەگرێت؛ ھەر یەکێک لەمانە بەشدارن لە دروستکردنی ھەستکردن بە خود کە لە ڕێگەی کارلێکی کۆمەڵایەتییەوە گەشە دەکات. ئەو پێی وابوو کە ھاوتەمەنەکان کاریگەرییەکی بەھێزیان ھەیە لەسەر گەشەکردنی ناسنامەی دەنا لە سەردەمی ھەرزەکاریدا. ھەروەھا بڕوای وابوو کە پەیوەندیکردن بە گرووپە نەرێنییەکانی وەک تاقمە ئایینییە توندڕەوەکان یان کەسە دەمارگیرەکان دەتوانێت لەم کاتە ھەستیارەدا ناسنامەی دەنای گەشەسەندوو «سەرلەنوێ دابەش بکاتەوە» و تێکی بدات. ئەو ھێزە بنەڕەتییەی کە ئێریکسۆن پێی وابوو دەبێت لە سەردەمی ھەرزەکاریدا گەشە بکات بریتییە لە «دڵسۆزی»، کە تەنیا لە ناسنامەیەکی یەکگرتووی (دەنا) و سەرچاوە دەگرێت. دڵسۆزی، ڕاستگۆیی، ڕەسەنایەتی و ھەستکردن بە بەرپرسیارێتی لە پەیوەندییەکان لەگەڵ کەسانی تردا لەخۆدەگرێت.{{Sfn|Schultz|Schultz|2009}} ئێریکسۆن ئەم قەیرانەی وەک ململانێیەک لە نێوان ناسنامە و سەرلێشێواویدا پێناسە کرد. سەرلێشێواوی لە نێوان نەوەی گەنج و ھەرزەکاراندا دروست دەبێت، ئەو دەڵێت کە لە کاتی ھەرزەکاریدا ئەوان «پێویستیان بە گەشەپێدانی ھەستکردن بە خود و ناسنامەی کەسی ھەیە». ئەگەر ئەم ھەستە گەشە پێنەدەن، ئەوا ھەست بە ناڕەحەتی و دڵەڕاوکێ دەکەن و خۆیان ون دەکەن، ھەروەھا لە ژیانی گەورەساڵیدا متمانە و دڵنیاییان نابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Harper|یەکەم=Jim|سەردێڕ=Identity Crisis: How Identification Is Overused and Misunderstood|بڵاوکەرەوە=Jim Harper|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-١-٩٣٠٨٦٥-٨٤-٦|edition=1st|شوێن=Washington D.C|پەڕەکان=٢٧٦|زمان=English}}</ref> ئەو ناسنامەی وەک «ھەستێکی خودی و ھەروەھا کوالێتییەکی تێبینیار بۆ ھاوشێوەیی و بەردەوامیی کەسی وەسف کردووە، کە ھاوشانە لەگەڵ جۆرە باوەڕێک بە ھاوشێوەیی و بەردەوامیی وێنەیەکی جیھانیی ھاوبەش. وەک کوالێتییەکی ژیانی دوور لە خۆئاگایی، ئەمە دەکرێت بە شێوەیەکی شکۆدار لە گەنجێکدا ڕوون بێت کە خۆی دۆزیوەتەوە، ھەر وەک چۆن خاڵە ھاوبەشەکانی لەگەڵ دەوروبەردا دۆزیوەتەوە. لەودا، یەکگرتنێکی ناوازەی ئەو شتانە دەبینین کە بە شێوەیەکی نەگۆڕ دراون—واتە جۆری جەستە و مزاج، بەھرەمەندی و لاوازی، مۆدێلە منداڵانەکان و ئایدیاڵە وەرگیراوەکان—لەگەڵ ئەو بژاردە کراوانەی کە لە ڕێگەی ڕۆڵە بەردەستەکان، دەرفەتە پیشەییەکان، بەھا پێشکەشکراوەکان، مامۆستا و ڕێپیشاندەرەکان، ھاوڕێیەتییە دروستبووەکان و یەکەمین ئەزموونە سێکسییەکانەوە فەراھەم کراون.» {{Sfn|Erikson|1970}} == تیۆری مارشیان == لێکۆڵینەوەکانی جەیمس مارسیا دەربارەی دۆخەکانی ناسنامەی ھەرزەکاران، بە ھەمان شێوە بەسەر چوارچێوەی کارەکەی ئێریکسۆن بۆ قەیرانی ناسنامە لە ھەرزەکاراندا جێبەجێ دەبن. ''پێشوەختە داخستنی ناسنامە'' دۆخێکی ناسنامەیە کە مارسیا ئیدیعای دەکات ناسنامەیەکە لەلایەن تاکەکەسەوە بەبێ بوونی بژاردەیەکی زۆر گەشەی پێدراوە. «دۆخی پێشوەختە داخستن ئەو کاتەیە کە پابەندبوونێک دروست دەبێت بەبێ گەڕان بەدوای جێگرەوەکاندا. زۆربەی جار ئەم پابەندبوونانە لەسەر بنەمای بیرۆکە و باوەڕەکانی دایک و باوکن کە بێ پرسیارکردن قبوڵ کراون.» پێشوەختە داخستنی ناسنامە دەتوانێت ببێتە ھۆی دروستبوونی قەیرانی ناسنامە لە ھەرزەکاراندا کاتێک «بەرگی پارێزەری» ناسنامە وەرگیراوەکەیان لادەبرێت. ئەم «کەسە داخراوانە زۆربەی جار دەکەونە ناو قەیرانەوە، چونکە نازانن چی بکەن بەبێ ئەوەی بتوانن پشت بەو نۆرم، یاسا و بارودۆخانە ببەستن کە پێیان ڕاھاتبوون.»{{Sfn|Schwartz|2001}} نموونەیەک بۆ ئەمە، کوڕی جووتیارێکە کە دەزانێت باوکی کێڵگەکە دەفرۆشێت، کە بەھۆی ئەم ھەواڵەوە ناسنامەی وەک میراتگری کێڵگەیەک و شێوازی ژیان و ناسنامەی جووتیاربوونی تێکدەچێت. ''ونکردنی ناسنامە (Identity diffusion)'' دۆخێکی ناسنامەیە لە لای مارسیا کە دەکرێت ببێتە ھۆی قەیرانی ناسنامە لە ھەرزەکاراندا. وونکردنی ناسنامە دەکرێت وەک «دۆخێکی بێباکی وەسف بکرێت کە نوێنەرایەتی کەمیی ڕێژەیی لە ھەردوو لایەنی گەڕان و پابەندبووندا دەکات». {{Sfn|Schwartz|2001}} ونکردنی ناسنامە دەکرێت لەگەڵ دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکانی وەک [[شیزۆفرێنیا|شیزۆفرینیا]] و [[خەمۆکی]] تێکەڵ بێت، و باشترە وەک نەبوونی پێکھاتەی ناسنامە وەسف بکرێت. نموونەیەک بۆ قەیرانی ناسنامە کە لەم دۆخەوە سەرچاوە دەگرێت، ھەرزەکارێکە کە دوای ئەوەی ناسنامەی وەک وەرزشوانێکی ئەستێرە بەھۆی پێکانێکی سەختەوە لەناودەچێت، دەبێتە کەسێکی گۆشەگیر. ''دواخستنی بڕیاری ناسنامە (Identity moratorium)'' ئەو دۆخەیە کە مارسیا تیۆریی ئەوەی بۆ داناوە کە درێژترین ماوە لە تاکەکەسدا دەخایەنێت، ناجێگیرترینە، و باشتر دەکرێت وەک «گەڕانی چالاکانە بەدوای جێگرەوەکاندا» وەسف بکرێت. ئەو کەسانەی لە دۆخی دواخستنی بڕیاردانن، دەکرێت زۆر کراوە و قووڵبن لە بیرکردنەوەدا، بەڵام لە ھەمان کاتدا لە ناو قەیرانی ناسنامەکەیاندان. {{Sfn|Schwartz|2001}} نموونەیەک بۆ ئەمە، خوێندکارێکی زانکۆیە کە ھیچ بڕوایەکی بە داھاتووی خۆی نییە دوای ئەوەی چەندین جار بەشەکەی گۆڕیوە، بەڵام ھێشتا وادیارە ناتوانێت خولیای ڕاستەقینەی خۆی بدۆزێتەوە. بەدەستھێنانی ناسنامە (Identity achievement) چارەسەرێکە بۆ زۆرێک لە قەیرانەکانی ناسنامە. بەدەستھێنانی ناسنامە ئەو کاتە ڕوودەدات کە ھەرزەکارەکە گەڕانی ئەنجامدابێت و پابەند بووبێت بە لایەنە گرنگەکانی ناسنامەی خۆیەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://actforyouth.net/adolescence/identity.cfm|سەردێڕ=Adolescent Identity Development - ACT for Youth |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=actforyouth.net |زمان=en}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|گێھانەوەی <span title="A complete citation is needed. (January 2023)">تەواو پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == ھەروەھا سەیری بکە == * قۆناغەکانی گەشەکردنی دەروونی کۆمەڵایەتی ئێریکسۆن * قەیرانی بوون == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.psychologytoday.com/blog/enlightened-living/200910/examining-our-sense-identity-and-who-we-are پشکنینی ھەستی ناسنامەمان و کێیەتیمان] * [http://www.psychologytoday.com/blog/dont-delay/200804/teenagers-identity-crises-procrastination ھەرزەکاران، قەیرانی ناسنامە و دواخستن] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی}} [[پۆل:چەمکەکانی دەروونناسی]] [[پۆل:کۆمەڵناسی]] [[پۆل:مرۆڤناسی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] nymkxgpuywnmc7zwuwn4h4kqexptpxs 1582008 1581939 2026-05-07T20:02:58Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582008 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{خاوێنکردن}} {{ئاڵۆز}} {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} }} لە تیۆریی ئێریک ئێریکسۆن بۆ گەشەپێدانی کەسایەتی، '''قەیرانی ناسنامە''' قۆناغێکە لە سەردەمی ھەرزەکاریدا ڕوودەدات. ئەمە ماوەی تێڕامانێکی قووڵ و پشکنینی دیدگا جیاوازەکانە دەربارەی خود. ئەو قۆناغی گەشەسەندنی دەروونی-کۆمەڵایەتی ئەو قۆناغەی گەشەی دەروونی-کۆمەڵایەتی کە تێیدا قەیرانی ناسنامە ئەگەری ڕوودانی ھەیە، بە (''یەکگرتوویی ناسنامە بەرامبەر سەرلێشێواوی ڕۆڵ'') ناودەبرێت. لەم قۆناغەدا، [[ھەرزەکاری|ھەرزەکاران]] ڕووبەڕووی گەشەی جەستەیی، پێگەیشتنی سێکسی و تێکەڵکردنی بیرۆکەکانیان دەبنەوە دەربارەی خۆیان و ئەوەی کە ئەوانی تر چۆن بیریان لێ دەکەنەوە.{{Sfn|Schultz|Schultz|2009}} لەبەر ئەوە، [[خۆواخەیاڵکردن|وێنای]]<nowiki/>خۆیان پێکدەھێنن و ئەرکی چارەسەرکردنی قەیرانی [[خۆوافامکردن|ناسنامەی ئیگۆیان]]<nowiki/>دەگرنە ئەستۆ. سەرکەوتن لە چارەسەرکردنی ئەم قەیرانەدا بەندە بە ئاستی بەرەوپێشچوونی کەسەکە لە قۆناغەکانی پێشووی گەشەکردندا، کە جەخت لەسەر بابەتەکانی وەک متمانە، [[ئۆتۆنۆمی|سەربەخۆیی]] و دەسپێشخەری دەکەنەوە.{{Sfn|Schultz|Schultz|2009}} خولیای ئێریکسۆن بۆ ناسنامە لە منداڵییەوە دەستی پێکرد. ئەو کە وەک [[جوولەکە ئەشکەنازییەکان|جوویەکی ئەشکەنازی]] لەدایکبوو، ھەستی دەکرد کەسێکی بێگانەیە. لێکۆڵینەوەکانی دواتری لەسەر ژیانی کولتووری لە نێوان ھۆزەکانی «یورۆک» لە باکووری [[کالیفۆڕنیا|کالیفۆرنیا]] و «سیۆکس» لە داکۆتای باشوور، یارمەتیدەر بوون لە داڕشتنی بیرۆکەکانی دەربارەی گەشەی ناسنامە و قەیرانی ناسنامە. ئێریکسۆن ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەو کەسانەی بە قەیرانی ناسنامەدا تێدەپەڕن، دووچاری سەرلێشێواوی دەبن.{{Sfn|Schultz|Schultz|2009}} == چەمک == ھەرزەکاران لەوانەیە لە ژیانی ئاسایی دووربکەونەوە، ھیچ ھەڵوێستێک وەرنەگرن یان وەک ھەمیشە لە کار، ھاوسەرگیری یان خوێندنگەدا ڕەفتار نەکەن، یانیش نەتوانن بڕیاری یەکلاکەرەوە دەربارەی داھاتوو بدەن. تەنانەت لەوانەیە ڕوو لە کارە نەرێنییەکانی وەک تاوان یان ماددە بێھۆشکەرەکان بکەن، چونکە لە دیدی ئەوانەوە ھەبوونی ناسنامەیەکی نەرێنی باشترە لەوەی ھیچ ناسنامەیەکیان نەبێت.{{Sfn|Schultz|Schultz|2009}} لە لایەکی دیکەوە، ئەو کەسانەی بە ھەستێکی بەھێزی ناسنامەوە لە قۆناغی ھەرزەکاریی گەشەی کەسایەتی دێنە دەرەوە، بە تەواوی ئامادەن بە متمانە و دڵنیایییەوە ڕووبەڕووی قۆناغی گەورەساڵی ببنەوە. ئێریکسۆن دیراسەی ھەشت قۆناغی کرد کە تیۆرییەکەی پێکدەھێنن. لای ئەو، ناسنامەی (دەنا) چەمکێکی سەرەکییە بۆ تێگەیشتن لەوەی ناسنامە چییە، و ڕۆڵێکی گەورە دەبینێت لە [[وشیاری|عەقڵی ھۆشیار]]دا کە خەیاڵەکان، ھەستەکان، بیرەوەرییەکان، تێگەیشتنەکان، [[خۆئاگایی|خۆئاگاداری]]، ھەستە جەستەیییەکان و بیرکردنەوەکان لەخۆدەگرێت؛ ھەر یەکێک لەمانە بەشدارن لە دروستکردنی ھەستکردن بە خود کە لە ڕێگەی کارلێکی کۆمەڵایەتییەوە گەشە دەکات. ئەو پێی وابوو کە ھاوتەمەنەکان کاریگەرییەکی بەھێزیان ھەیە لەسەر گەشەکردنی ناسنامەی دەنا لە سەردەمی ھەرزەکاریدا. ھەروەھا بڕوای وابوو کە پەیوەندیکردن بە گرووپە نەرێنییەکانی وەک تاقمە ئایینییە توندڕەوەکان یان کەسە دەمارگیرەکان دەتوانێت لەم کاتە ھەستیارەدا ناسنامەی دەنای گەشەسەندوو «سەرلەنوێ دابەش بکاتەوە» و تێکی بدات. ئەو ھێزە بنەڕەتییەی کە ئێریکسۆن پێی وابوو دەبێت لە سەردەمی ھەرزەکاریدا گەشە بکات بریتییە لە «دڵسۆزی»، کە تەنیا لە ناسنامەیەکی یەکگرتووی (دەنا) و سەرچاوە دەگرێت. دڵسۆزی، ڕاستگۆیی، ڕەسەنایەتی و ھەستکردن بە بەرپرسیارێتی لە پەیوەندییەکان لەگەڵ کەسانی تردا لەخۆدەگرێت.{{Sfn|Schultz|Schultz|2009}} ئێریکسۆن ئەم قەیرانەی وەک ململانێیەک لە نێوان ناسنامە و سەرلێشێواویدا پێناسە کرد. سەرلێشێواوی لە نێوان نەوەی گەنج و ھەرزەکاراندا دروست دەبێت، ئەو دەڵێت کە لە کاتی ھەرزەکاریدا ئەوان «پێویستیان بە گەشەپێدانی ھەستکردن بە خود و ناسنامەی کەسی ھەیە». ئەگەر ئەم ھەستە گەشە پێنەدەن، ئەوا ھەست بە ناڕەحەتی و دڵەڕاوکێ دەکەن و خۆیان ون دەکەن، ھەروەھا لە ژیانی گەورەساڵیدا متمانە و دڵنیاییان نابێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Harper|یەکەم=Jim|سەردێڕ=Identity Crisis: How Identification Is Overused and Misunderstood|بڵاوکەرەوە=Jim Harper|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-١-٩٣٠٨٦٥-٨٤-٦|edition=1st|شوێن=Washington D.C|پەڕەکان=٢٧٦|زمان=English}}</ref> ئەو ناسنامەی وەک «ھەستێکی خودی و ھەروەھا کوالێتییەکی تێبینیار بۆ ھاوشێوەیی و بەردەوامیی کەسی وەسف کردووە، کە ھاوشانە لەگەڵ جۆرە باوەڕێک بە ھاوشێوەیی و بەردەوامیی وێنەیەکی جیھانیی ھاوبەش. وەک کوالێتییەکی ژیانی دوور لە خۆئاگایی، ئەمە دەکرێت بە شێوەیەکی شکۆدار لە گەنجێکدا ڕوون بێت کە خۆی دۆزیوەتەوە، ھەر وەک چۆن خاڵە ھاوبەشەکانی لەگەڵ دەوروبەردا دۆزیوەتەوە. لەودا، یەکگرتنێکی ناوازەی ئەو شتانە دەبینین کە بە شێوەیەکی نەگۆڕ دراون—واتە جۆری جەستە و مزاج، بەھرەمەندی و لاوازی، مۆدێلە منداڵانەکان و ئایدیاڵە وەرگیراوەکان—لەگەڵ ئەو بژاردە کراوانەی کە لە ڕێگەی ڕۆڵە بەردەستەکان، دەرفەتە پیشەییەکان، بەھا پێشکەشکراوەکان، مامۆستا و ڕێپیشاندەرەکان، ھاوڕێیەتییە دروستبووەکان و یەکەمین ئەزموونە سێکسییەکانەوە فەراھەم کراون.» {{Sfn|Erikson|1970}} == تیۆری مارشیان == لێکۆڵینەوەکانی جەیمس مارسیا دەربارەی دۆخەکانی ناسنامەی ھەرزەکاران، بە ھەمان شێوە بەسەر چوارچێوەی کارەکەی ئێریکسۆن بۆ قەیرانی ناسنامە لە ھەرزەکاراندا جێبەجێ دەبن. ''پێشوەختە داخستنی ناسنامە'' دۆخێکی ناسنامەیە کە مارسیا ئیدیعای دەکات ناسنامەیەکە لەلایەن تاکەکەسەوە بەبێ بوونی بژاردەیەکی زۆر گەشەی پێدراوە. «دۆخی پێشوەختە داخستن ئەو کاتەیە کە پابەندبوونێک دروست دەبێت بەبێ گەڕان بەدوای جێگرەوەکاندا. زۆربەی جار ئەم پابەندبوونانە لەسەر بنەمای بیرۆکە و باوەڕەکانی دایک و باوکن کە بێ پرسیارکردن قبوڵ کراون.» پێشوەختە داخستنی ناسنامە دەتوانێت ببێتە ھۆی دروستبوونی قەیرانی ناسنامە لە ھەرزەکاراندا کاتێک «بەرگی پارێزەری» ناسنامە وەرگیراوەکەیان لادەبرێت. ئەم «کەسە داخراوانە زۆربەی جار دەکەونە ناو قەیرانەوە، چونکە نازانن چی بکەن بەبێ ئەوەی بتوانن پشت بەو نۆرم، یاسا و بارودۆخانە ببەستن کە پێیان ڕاھاتبوون.»{{Sfn|Schwartz|2001}} نموونەیەک بۆ ئەمە، کوڕی جووتیارێکە کە دەزانێت باوکی کێڵگەکە دەفرۆشێت، کە بەھۆی ئەم ھەواڵەوە ناسنامەی وەک میراتگری کێڵگەیەک و شێوازی ژیان و ناسنامەی جووتیاربوونی تێکدەچێت. ''ونکردنی ناسنامە (Identity diffusion)'' دۆخێکی ناسنامەیە لە لای مارسیا کە دەکرێت ببێتە ھۆی قەیرانی ناسنامە لە ھەرزەکاراندا. وونکردنی ناسنامە دەکرێت وەک «دۆخێکی بێباکی وەسف بکرێت کە نوێنەرایەتی کەمیی ڕێژەیی لە ھەردوو لایەنی گەڕان و پابەندبووندا دەکات». {{Sfn|Schwartz|2001}} ونکردنی ناسنامە دەکرێت لەگەڵ دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکانی وەک [[شیزۆفرێنیا|شیزۆفرینیا]] و [[خەمۆکی]] تێکەڵ بێت، و باشترە وەک نەبوونی پێکھاتەی ناسنامە وەسف بکرێت. نموونەیەک بۆ قەیرانی ناسنامە کە لەم دۆخەوە سەرچاوە دەگرێت، ھەرزەکارێکە کە دوای ئەوەی ناسنامەی وەک وەرزشوانێکی ئەستێرە بەھۆی پێکانێکی سەختەوە لەناودەچێت، دەبێتە کەسێکی گۆشەگیر. ''دواخستنی بڕیاری ناسنامە (Identity moratorium)'' ئەو دۆخەیە کە مارسیا تیۆریی ئەوەی بۆ داناوە کە درێژترین ماوە لە تاکەکەسدا دەخایەنێت، ناجێگیرترینە، و باشتر دەکرێت وەک «گەڕانی چالاکانە بەدوای جێگرەوەکاندا» وەسف بکرێت. ئەو کەسانەی لە دۆخی دواخستنی بڕیاردانن، دەکرێت زۆر کراوە و قووڵبن لە بیرکردنەوەدا، بەڵام لە ھەمان کاتدا لە ناو قەیرانی ناسنامەکەیاندان. {{Sfn|Schwartz|2001}} نموونەیەک بۆ ئەمە، خوێندکارێکی زانکۆیە کە ھیچ بڕوایەکی بە داھاتووی خۆی نییە دوای ئەوەی چەندین جار بەشەکەی گۆڕیوە، بەڵام ھێشتا وادیارە ناتوانێت خولیای ڕاستەقینەی خۆی بدۆزێتەوە. بەدەستھێنانی ناسنامە (Identity achievement) چارەسەرێکە بۆ زۆرێک لە قەیرانەکانی ناسنامە. بەدەستھێنانی ناسنامە ئەو کاتە ڕوودەدات کە ھەرزەکارەکە گەڕانی ئەنجامدابێت و پابەند بووبێت بە لایەنە گرنگەکانی ناسنامەی خۆیەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://actforyouth.net/adolescence/identity.cfm|سەردێڕ=Adolescent Identity Development - ACT for Youth |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=actforyouth.net |زمان=en}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|گێھانەوەی <span title="A complete citation is needed. (January 2023)">تەواو پێویستە</span>]]'' &#x5D;</sup> == ھەروەھا سەیری بکە == * قۆناغەکانی گەشەکردنی دەروونی کۆمەڵایەتی ئێریکسۆن * قەیرانی بوون == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.psychologytoday.com/blog/enlightened-living/200910/examining-our-sense-identity-and-who-we-are پشکنینی ھەستی ناسنامەمان و کێیەتیمان] * [http://www.psychologytoday.com/blog/dont-delay/200804/teenagers-identity-crises-procrastination ھەرزەکاران، قەیرانی ناسنامە و دواخستن] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی}} [[پۆل:چەمکەکانی دەروونناسی]] [[پۆل:کۆمەڵناسی]] [[پۆل:مرۆڤناسی]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] jc4moz7znwy8dyriil2y6vdy0567dzq 0 295516 1581937 1581858 2026-05-07T12:03:15Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581937 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = چارڵزی پێنجەم | title = [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی پیرۆز|ئیمپراتۆری ڕۆمان]] | image = Portrait of Charles V, Holy Roman Emperor, seated (1500–1558), formerly attributed to Titian (Alte Pinakothek, Munich).jpg | alt = وێنەی چارڵزی پێنجەم لەسەر کورسییەک دانیشتووە | caption = ''[[وێنەی چارڵزی پێنجەم (تیتیان، میونشن)|وێنەی چارڵزی پێنجەم]]''، ١٥٤٨ | succession = [[ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان]]<br>وەک چارڵزی پێنجەم | moretext = ([[#ناونیشانەکان و نیشانەی ڕێز|زیاتر...]]) | reign = ٢٨ی حوزەیرانی ١٥١٩ –<br/>٣ی ئابی ١٥٥٦/٢٤ی شوباتی ١٥٥٨{{efn|کڕۆنۆلۆژیای دەستلەکارکێشانەوەکانی لە دوای لێکۆڵینەوە سەرەتایییەکانەوە جێی مشتومڕ بووە.<ref name="Robertson">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Robertson |یەکەم=William |بەستەری نووسەر=William Robertson (historian) |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=9kNSAAAAcAAJ&pg=PA262 |سەردێڕ=Histoire de Charles-Quint |ڕێکەوت=١٨٢٩|بڵاوکەرەوە=Haumann |پەڕەکان=٢٦٢–٢٦٣ (note ١), ٤٥٢–٤٥٤|زمان=fr}}</ref> دەستلەکارکێشانەوەی گشتیی ئەو بۆ [[ویلایەتە گشتییەکانی ھۆڵەندا]] بێگومان لە ٢٥ی تشرینی یەکەمی ١٥٥٥ ڕوویدا.<ref name="Robertson" /><ref>[https://ghdi.ghi-dc.org/sub_document.cfm?document_id=4388 The Abdication of Emperor Charles V (1555/56).] ''German History in Documents and Images''.</ref> دەستلەکارکێشانەوەی وەک پاشای ئیسپانیا بە شێوەیەکی گشتی بۆ ١٦ی کانوونی دووەمی ١٥٥٦ مێژوو دەکرێت، ئەگەرچی ھەندێک کەس ڕێکەوتی تر دەدەن.<ref name="Robertson" /> ئەمە لە بەڵگەنامەیەکدا بە ڕێکەوتی ١٧ی شوبات پەسەند کرا.<ref name="Robertson" /> لە ٣ی ئابدا، ئەو دەستلەکارکێشانەوەی خۆی وەک ئیمپراتۆر ڕای گەیاند و فەرمانی بە کۆمیسیارەکانی کرد کە لەگەڵ فێردیناند و ھەڵبژێرەران بۆ گواستنەوەی فەرمیی دەسەڵات دانوستان بکەن.<ref>[https://ghdi.ghi-dc.org/docpage.cfm?docpage_id=5370&language=english The Abdication of Emperor Charles V / Kaiserliche Instruktion für die Abdikationsgesandtschaft zu Ferdinand I. und zu den Kurfürsten]. ''German History in Documents and Images''.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=BnEhAQAAMAAJ&pg=RA1-PA315 |سەردێڕ=Archiv für österreichische Geschichte |ڕێکەوت=١٩٠١|بڵاوکەرەوە=Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. |پەڕەکان=٣١٤–٣١٦|زمان=de |وتەگێڕانەوە=''Instruktion für die Abdikationsgesandtschaft'' (Instruction for the Abdication Mission)}}</ref> لە ٢٧ی ئابدا، چارڵز بەڵگەنامەیەکی بۆ دادگای ئیمپراتۆری لە [[سپایەر]] نووسی (کە بە ''[[کۆنستیتیووسیۆ]]'' یان ''[[ڕێسکریپتم]]'' ناودەبرێت) و تێیدا وازی لە ئیمپراتۆریەتەکە ھێنا لە بەرژەوەندی فێردیناند.<ref name="Bernard">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bernard |یەکەم=Jacques |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=mZ9SAAAAcAAJ&pg=PA276 |سەردێڕ=Recueil Des Traitez De Paix, De Treve, De Neutralite, etc. |ڕێکەوت=١٧٠٠|بڵاوکەرەوە=Henry Et La Veuve De T. Boom |پەڕەکان=٢٧٦|زمان=fr}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lünig |یەکەم=Johann Christian |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=1H9CAAAAcAAJ&pg=PA355 |سەردێڕ=Das deutsche Reichs-Archivs |ڕێکەوت=١٧٢٠|بەرگ=٤|پەڕەکان=٣٥٥–٣٥٦|زمان=de |وتەگێڕانەوە=''Rescriptum'' to the Chamber-Judges and Assessors of the Holy Imperial Chamber Court in Speyer, in which he refers them to the Roman King ''Ferdinandum I'' as their future ruler.}}</ref> پاشان لە ٧ی ئەیلوولدا فەرمانێکی بۆ ھەموو ویلایەتەکانی ئیمپراتۆریەتەکە نارد و داوای لێکردن فێردیناند وەک فەرمانڕەوای نوێیان بناسن.<ref name="Bernard"/><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lünig |یەکەم=Johann Christian |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=WNBeAAAAcAAJ&pg=PA288 |سەردێڕ=Das deutsche Reichs-Archiv |ڕێکەوت=١٧١١|بەرگ=٦|پەڕەکان=٢٨٨–٢٨٩|زمان=de |وتەگێڕانەوە=''Edictum'' to all Electors and States of the Holy Roman Empire, that he entrusted his lord brother, the Roman King Ferdinand I, with the rule of the German Reich.}}</ref> دەستلەکارکێشانەوەکە لەلایەن ھەڵبژێرەرانەوە تا ٢٤{{refn|<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Clémencet |یەکەم=Charles |بەستەری نووسەر=Charles Clémencet |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ePWdvPNW1nsC&pg=PA41 |سەردێڕ=L'art de verifier les dates des faits historiques |ڕێکەوت=١٧٨٤|بڵاوکەرەوە=Al. Jombert Jeune |پەڕەکان=٤١|زمان=fr}}</ref><ref name=Herber>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Herbermann |یەکەم=Charles George |بەستەری نووسەر=Charles George Herbermann |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Zr0-AAAAYAAJ&pg=PA738 |سەردێڕ=Histoire politique du règne de l'empereur Charles Quint |ڕێکەوت=١٨٣٦|بڵاوکەرەوە=H. Tarlier |پەڕەکان=٧٣٨|زمان=fr}}</ref><ref name="Cr">Chillany, F. Wilhelm (1865). [https://books.google.com/books?id=itr0qTRSX3wC&pg=PA16 ''Europaeische Chronik von 1492 bis Ende April 1865'']. pp. 16, 78.</ref><ref>Patxot, Fernando (1856). ''[https://books.google.com/books?id=mRVFAAAAYAAJ&pg=PA399 Los héroes y las grandezas de la tierra]'' '''6'''. p. 399</ref>{{sfn|Setton|1984a|p=716}}<ref>Ruiz, Enrique Martínez (2020). ''[https://books.google.com/books?id=6LbyDwAAQBAJ&pg=RA1-PR7 Felipe II: El hombre, el rey, el mito]''. La Esfera de los Libros. p. vii.</ref>}} (یان ٢٨){{refn|<ref>[[William H. Prescott]] (1856). [https://books.google.com/books?id=Bi9pAAAAcAAJ&pg=PA321 ''Historia del reinado de Felipe Segundo, Rey de España.''] p. 321.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mignet |یەکەم=François Auguste Alexis |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=HmErGwc0fM4C&pg=PA307 |سەردێڕ=Carlos Quinto: su abdicación, su estancia y death en el Monasterio de Yuste |ڕێکەوت=١٨٧٨|بڵاوکەرەوە=Biblioteca Perojo |پەڕەکان=٣٠٧|زمان=es}}</ref><ref>Bruno Gebhardt (1890). [https://books.google.com/books?id=5clDAQAAMAAJ&pg=PA92 ''Gebhardts Handbuch der deutschen geschichte'']. p. 92.</ref><ref>[[Vicente de Cadenas y Vicent|de Cadenas y Vicent, Vicente]] (1999). ''[https://books.google.com/books?id=SWFBX4TK3w0C&pg=PA105 Caminos y derroteros que recorrió el emperador Carlos V]''. Ediciones Hidalguia. p. 10.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Herbermann |یەکەم=Charles George |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=nC5OAQAAMAAJ&pg=PA629 |سەردێڕ=The Catholic Encyclopedia: An International Work of Reference on the Constitution, Doctrine, Discipline, and History of the Catholic Church |ڕێکەوت=١٩٠٨|بڵاوکەرەوە=Robert Appleton Company |پەڕەکان=٦٢٩|زمان=en}}</ref>}}ی شوباتی ١٥٥٨ دانی پێدانەنرا. فێردیناند دواجار لە ١٤ی ئازاردا وەک ئیمپراتۆری ھەڵبژێردراو ڕای گەیاندرا و تاجی لەسەر نرا،{{sfn|Setton|1984a|p=716}} دوای ئەوەی سوێندی [[کاپیتوولاسیۆنی ھەڵبژاردن]]ی خوارد.<ref>[https://www.vr-elibrary.de/doi/pdf/10.13109/9783666360824.46 Wahlkapitulation Ferdinands I., Frankfurt am Main, 14. März 1558]. ''V&R eLibrary''</ref>}} | coronation = {{ubl|٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٥٢٠ ([[شانشینی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]])|٢٢ی شوباتی ١٥٣٠ ([[شانشینی ئیتاڵیا (ئیمپراتۆریەتیی پیرۆزی ڕۆمان)|ئیتاڵیا]])|٢٤ی شوباتی ١٥٣٠ ([[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی پیرۆز|ئیمپراتۆریەت]])<ref name=NH>[https://historia.nationalgeographic.com.es/a/carlos-v-coronacion-emperador_7521/1 Carlos V: La coronación del Emperador] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210725130451/https://historia.nationalgeographic.com.es/a/carlos-v-coronacion-emperador_7521/1 |date=25 July 2021 }}. [[National Geographic]]</ref>}} | cor-type = [[تاجنانی چارڵزی پێنجەم|تاجنان]] | predecessor = [[ماکسیمیلیانی یەکەم، ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان|ماکسیمیلیانی یەکەم]] | successor = [[فێردیناندی یەکەم، ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان|فێردیناندی یەکەم]] | succession1 = [[پاشای ئیسپانیا]]<br/>وەک چارڵزی یەکەم | reign1 = ١٤ی ئازاری ١٥١٦ – {{nowrap|١٦ی کانوونی دووەمی ١٥٥٦}} | predecessor1 = [[جوانای کاستیا]] | successor1 = [[فیلیپی دووەمی ئیسپانیا|فیلیپی دووەم]] | regent1 = جوانای یەکەم (تا ١٥٥٥) | reg-type1 = پاشای ھاوبەش | regent2 = {{Collapsible list|title=پێڕستەکە ببینە|1={{plainlist| * [[پاپا ئادریاناسی شەشەم|ئادریان، کاردیناڵ-بیشۆپی تارتۆسا]] * [[ئیزابێلای پورتوگال|ئیزابێلا، ئیمپراتۆرەی پیرۆزی ڕۆمان]] * [[فیلیپی دووەمی ئیسپانیا|فیلیپ، شازادەی ئەستۆریاس]] * [[ماکسیمیلیانی دووەم، ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان|ئەرشیدۆک ماکسیمیلیانی نەمسا]] * [[ماریای نەمسا، ئیمپراتۆرەی پیرۆزی ڕۆمان|ئینفانتا ماریای ئیسپانیا]]}}}} | reg-type2 = جێنشینەکان | succession3 = [[ئەرشیدۆکی نەمسا]]<br/>وەک چارڵزی یەکەم | reign3 = ١٢ی کانوونی دووەمی ١٥١٩ –<br/>٢١ی نیسانی ١٥٢١ | predecessor3 = [[ماکسیمیلیانی یەکەم، ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان|ماکسیمیلیانی یەکەم]] | successor3 = [[فێردیناندی یەکەم، ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان|فێردیناندی یەکەم]] (بە ناوی چارڵزی پێنجەمەوە تا ١٥٥٦) | succession4 = {{ubl|[[گەورەی ھۆڵەندا]]، [[کۆنتی پاڵاتینی بۆرگۆندی]]، و [[دووکی بۆرگۆندی]] (وەک چارڵزی دووەم)}} | reign4 = ٢٥ی ئەیلوولی ١٥٠٦ –<br/>٢٥ی تشرینی یەکەمی ١٥٥٥ | predecessor4 = [[فیلیپی قۆز]] | successor4 = [[فیلیپی دووەمی ئیسپانیا]] | regent4 = {{Collapsible list|title=پێڕستەکە ببینە|1={{plainlist| * [[مارگرێتی نەمسا، دووکی ساوۆی|مارگرێتی نەمسا]] * [[ماریای مەجارستان (فەرمانڕەوای ھۆڵەندا)|ماریای نەمسا]]}}}} | reg-type4 = فەرمانڕەواکان | birth_date = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون|١٥٠٠|٢|٢٤|df=yes}} | birth_place = [[پرینسێنھۆف، گێنت]]، فلاندرز | death_date = {{ڕێکەوتی مردن و تەمەن|١٥٥٨|٩|٢١|١٥٠٠|٢|٢٤|df=yes}} | death_place = [[کڵێسای یوستێ]]، [[کاستیا]] | burial_date = | burial_place = [[ئێل ئیسکۆریال]]، [[ئیسپانیا]] | spouse = {{spouse|[[ئیزابێلای پورتوگال]]|١٠ی ئازاری ١٥٢٦|١ی ئایاری ١٥٣٩|end=d}} | issue = {{plainlist| * [[فیلیپی دووەم، پاشای ئیسپانیا]] * [[ماریای نەمسا، ئیمپراتۆرەی پیرۆزی ڕۆمان|ماریا، ئیمپراتۆرەی پیرۆزی ڕۆمان]] * [[جوانای نەمسا، شازادەی پورتوگال|جوانا، شازادەی پورتوگال]] * ناڕەوا:<br>[[مارگرێت، دووکی فلۆرێنس و پارما]] * [[یۆھانی نەمسا]] }} | issue-link = #وەچە | issue-pipe = زیاتر... | house = [[ھابسبۆرگ]] | father = [[فیلیپی قۆز]] | mother = [[جوانا، شاژنی کاستیا و ئەراگۆن]] | religion = [[کڵێسای کاتۆلیک]] | signature = Firma Emperador Carlos V.svg }} '''چارڵزی پێنجەم'''{{efn|{{hlist|{{langx|de|Karl V.}}|{{langx|es|Carlos V}}|{{langx|fr|Charles Quint}}|{{langx|it|Carlo V}}|{{langx|nl|Karel V}}|{{langx|ca|Carles V}}|{{langx|la|Carolus V}}}}}}{{efn|'''چارڵزی پێنجەم''' وەک ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان؛ '''چارڵزی یەکەم''' وەک پاشای ئیسپانیا و ئەرشیدۆکی [[نەمسا]]؛ '''چارڵزی دووەم''' وەک دووکی بۆرگۆندی.}} (٢٤ی شوباتی ١٥٠٠ – ٢١ی ئەیلوولی ١٥٥٨) [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی پیرۆز|ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان]] و [[ئەرشیدۆکی نەمسا]] بوو لە ١٥١٩–١٥٥٦، [[پاشای ئیسپانیا]] (وەک '''چارڵزی یەکەم''') بوو لە ١٥١٦–١٥٥٦، [[پاشای سیسیل]] و [[پاشای ناپۆلی|ناپۆلی]] بوو لە ١٥١٦–١٥٥٤، ھەروەھا [[گەورەی ھۆڵەندا]] و [[دووکی بۆرگۆندی]] (وەک '''چارڵزی دووەم''') بوو لە ١٥٠٦–١٥٥٥. ئەو میراتگر و پاشان سەرۆکی ماڵی گەشەسەندووی [[ھابسبۆرگ]] بوو. ناوچە دەسەڵاتدارییەکانی لە [[ئەورووپا]] پێکھاتبوون لە [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی پیرۆز]]، کە لە [[شانشینی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]]وە تا [[شانشینی ئیتاڵیا (ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی پیرۆز)|باکووری ئیتاڵیا]] درێژ دەبووەوە لەگەڵ فەرمانڕەوایی بەسەر [[زەوییە میراتییەکانی نەمسا]] و [[وڵاتە نزمەکانی بۆرگۆندی]]، و [[ئیسپانیای ھابسبۆرگ|ئیسپانیا]] لەگەڵ خاوەندارێتییەکانی لە شانشینەکانی [[باشووری ئیتاڵیا]]ی [[شانشینی سیسیل|سیسیل]]، [[شانشینی ناپۆلی|ناپۆلی]]، و [[شانشینی سەردینیا (١٣٢٤–١٧٢٠)|سەردینیا]]. لە کیشوەرەکانی ئەمریکا، ئەو سەرپەرشتی بەردەوامیی [[کۆلۆنیکردنی ئیسپانی بۆ ئەمریکا|کۆلۆنیکردنی ئیسپانی]] و [[کۆلۆنیکردنی ئەڵمانی بۆ ئەمریکا|کۆلۆنیکردنی ئەڵمانی]] کرد کە تەمەنی کورت بوو. [[یەکێتیی کەسی]]ی [[ئیمپراتۆریەتیی چارڵزی پێنجەم|خاکەکانی ئەورووپا و ئەمریکا]] کە فەرمانڕەوایی دەکردن، یەکەم کۆمەڵە لە خاکەکان بوون کە بە «[[ئەو ئیمپراتۆرییەتەی کە خۆری تێدا ئاوا نابێت]]» ناوزەد کران. چارڵز لە [[ویلایەتی فلاندرز|فلاندرز]] لە ئەرشیدۆکی ھابسبۆرگ [[فیلیپی قۆز]]، کوڕی [[ماکسیمیلیانی یەکەم، ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان|ماکسیمیلیانی یەکەم]] و [[ماریای بۆرگۆندی]]، و [[جوانای کاستیا]]، منداڵی بچووکی [[ئیزابێلای یەکەمی کاستیا]] و [[فێردیناندی دووەمی ئەراگۆن]]، کە [[پاشا کاتۆلیکەکانی ئیسپانیا]] بوون، لەدایکبوو. وەک میراتگری باپیری و داپیری، چارڵز لە تەمەنێکی گەنجیدا ناوچە دەسەڵاتدارییەکانی خێزانەکەی بە میرات گرت. دوای مردنی باوکی لە ١٥٠٦، ئەو [[ھۆڵەندای ھابسبۆرگ]]ی لە [[وڵاتە نزمەکان]] بە میرات گرت. لە ١٥١٦، بوو بە پاشای ئیسپانیا وەک پاشای ھاوکێشی [[تاجی کاستیا|کاستیا]] و [[تاجی ئەراگۆن|ئەراگۆن]] [[بە مافی دایکی|لەگەڵ دایکییدا]]. خاوەندارێتییەکانی [[ئیسپانیای ھابسبۆرگ|ئیسپانیا]] کۆلۆنییەکانی کاستیا لە [[ھیندی ڕۆژاوای ئیسپانی|دوورگەکانی ڕۆژاوا]] و [[کەناراوەکانی ئیسپانیا]]، و ھەروەھا ناپۆلی، سیسیل و سەردینیای لەخۆ دەگرت. لەکاتی مردنی باپیری باوکی ماکسیمیلیان لە ١٥١٩، ئەو [[زەوییە میراتییەکانی نەمسا]]ی بە میرات گرت و وەک ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان [[ھەڵبژاردنی ئیمپراتۆری ١٥١٩|ھەڵبژێردرا]]. ناوی ئیمپراتۆری ''چارڵزی پێنجەم''ی وەک ناونیشانی سەرەکی خۆی وەرگرت، و خۆی وەک [[شارلمان]]ێکی نوێ ناساند. چارڵز [[چەمکی سەدەکانی ناوەڕاست]]ی [[پاشایەتی گشتگیر]]ی بوژاندەوە. بەبێ پایتەختێکی جێگیر، ٤٠ گەشتی بەناو ئەو قەوارە جیاوازانەدا کرد کە فەرمانڕەوایی دەکردن و چارەکێکی سەردەمی دەسەڵاتداریی خۆی بە گەشتکردن لەناو خاکەکانیدا بەسەر برد. ئەگەرچی ئیمپراتۆرییەتەکەی بە ئاشتی بۆی مابووەوە، بەڵام زۆربەی ژیانی بە جەنگ بەسەر برد، داھاتەکانی بەفیڕۆ دا و قەرزی جێھێشت لە ھەوڵەکانیدا بۆ بەرگریکردن لە یەکپارچەیی ئیمپراتۆریەتیی پیرۆزی ڕۆمان لە [[چاکسازیی پرۆتێستانت]]، فراوانبوونی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]]، و لە [[جەنگەکانی ئیتاڵیا|جەنگەکانی لەگەڵ فەڕەنسا]]. چارڵز پارەی لە بانکە ئەڵمانی و ئیتاڵییەکان قەرز کرد و بۆ دانەوەیان پشتی بە سامانی وڵاتە نزمەکان و لێشاوی زیو لە [[ئیسپانیای نوێ]] و [[جێگری پاشای پێروو|پێروو]] دەبەست، کە دوای [[داگیرکردنی ئیمپراتۆریەتیی ئەزتێک لەلایەن ئیسپانیاوە|داگیرکردنی ئەزتێک]] و [[داگیرکردنی ئیمپراتۆریەتیی ئینکا لەلایەن ئیسپانیاوە|ئینکا]] لەلایەن ئیسپانیاوە خرانە ژێر دەسەڵاتی، کە ئەمەش بووە ھۆی [[شۆڕشی نرخ|ھەڵاوسانی بەرفراوان]]. لە [[ئاخن]] وەک [[شانشینی ئەڵمانیا|پاشای ئەڵمانیا]] تاجی لەسەر نرا، چارڵز لایەنگری [[پاپا لیۆی دەیەم]]ی کرد و [[مارتن لۆتەر]]ی وەک یاخیبووێک لە [[ئەنجومەنی وۆرمس]] لە ١٥٢١ ناساند. لە ھەمان ساڵدا، [[فرانسیس پاشای فەڕەنسا|فرانسیسی یەکەمی فەڕەنسا]]، کە بە دەسەڵاتدارییەکانی ھابسبۆرگ دەورە درابوو، [[جەنگی ئیتاڵیا (١٥٢١–١٥٢٦)|جەنگێکی لە ئیتاڵیا]] دەست پێ کرد کە بووە ھۆی دەستگیرکردنی لە [[جەنگی پاویا]] (١٥٢٥). لە ١٥٢٧، [[تاڵانکردنی ڕۆما (١٥٢٧)|ڕۆما تاڵان کرا]] لەلایەن سوپایەکی سەربازە یاخیبووەکانی چارڵزەوە. چارڵز پاشان [[گەمارۆدانی ڤیێنا (١٥٢٩)|بەرگری لە ڤیێنا]] کرد لە بەرامبەر تورکەکان و وەک [[شانشینی ئیتاڵیا (ئیمپراتۆریەتیی پیرۆزی ڕۆمان)|پاشای ئیتاڵیا]] و ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان لەلایەن [[پاپا کلیمێنتی حەوتەم]]ەوە [[تاجنانی چارڵزی پێنجەم|تاجی لەسەر نرا]]. لە ١٥٣٥، دەستی بەسەر [[دووکایەتیی میلان|میلان]]دا گرت و [[داگیرکردنی توونس (١٥٣٥)|توونسی گرت]]. بەڵام [[گەمارۆدانی بودا (١٥٤١)|لەدەستدانی بودا]] لەکاتی ململانێ لەسەر [[شانشینی مەجارستان]] و [[ھەڵمەتی جەزائیر (١٥٤١)|ھەڵمەتی جەزائیر]] لە سەرەتای ١٥٤٠ەکاندا ڕامیارییە دژە عوسمانییەکانی ئەوی شکست پێ ھێنا. دوای چەندین ساڵ لە دانوستان، چارڵز لەگەڵ [[پاپا پۆڵی سێیەم]] گەیشتە ڕێککەوتنێک بۆ ڕێکخستنی [[ئەنجومەنی ترێنت]] (١٥٤٥). ڕەتکردنەوەی شەرعییەتی ئەنجومەنەکە لەلایەن [[یەکێتیی شمانکالدیک]]ی لۆتەرییەوە بووە ھۆی [[جەنگی شمانکالدیک|جەنگێک]]، کە چارڵز تێیدا سەرکەوت. بەڵام [[ھێنریی دووەمی فەڕەنسا]] [[پەیماننامەی چامبۆرد|پشتیوانییەکی نوێی پێشکەش بە دۆزی لۆتەری کرد]] و [[ھاوپەیمانیی فەڕەنسی-عوسمانی|ھاوپەیمانیی فەڕەنسا و عوسمانی]] لەگەڵ [[سوڵتان سولەیمانی قانوونی]] بەھێزتر کرد. دواجار، چارڵز [[ئاشتیی ئۆگسبۆرگ]]ی قبووڵ کرد و پڕۆژە فرەنەتەوەیییەکەی خۆی بە دەستلەکارکێشانەوە لە ١٥٥٦ واز لێ ھێنا کە ناوچە میراتی و ئیمپراتۆرییەکانی لە نێوان ھابسبۆرگە ئیسپانییەکان بە سەرۆکایەتی کوڕەکەی [[فیلیپی دووەمی ئیسپانیا|فیلیپی دووەم]]، و ھابسبۆرگە نەمسایییەکان بە سەرۆکایەتی براکەی [[فێردیناندی یەکەم، ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان|فێردیناند]] دابەش کرد. لە ١٥٥٧، چارڵز چووە [[کڵێسای یوستێ]] لە [[ئێستریمادورا]] و ساڵێک دواتر لەوێ کۆچی دواییی کرد. ==بنەچە== [[File:Hoftenwalle.JPG|thumb|دەروازەی چوونەژوورەوەی [[پرینسێنھۆف (گێنت)|پرینسێنھۆف]]، کە بە زمانی [[زمانی ھۆڵەندی|ھۆڵەندی]] بە واتای «دادگای شازادەکان» دێت، لە [[گێنت]]، کە چارڵزی پێنجەم تێیدا لەدایکبوو]] چارڵزی نەمسا لە ٢٤ی شوباتی ١٥٠٠ لە [[پرینسێنھۆف (گێنت)|پرینسێنھۆف]]ی [[گێنت]]، شارێکی [[ویلایەتی فلاندرز|فلاندری]] لە [[ھۆڵەندای ھابسبۆرگ]]، لە [[فیلیپی قۆز|فیلیپی نەمسا]] و [[جوانای یەکەمی کاستیا|جوانای تراستامارا]] لەدایکبوو.<ref>''Emperor Charles V: The Growth and Destiny of a Man and of a World-empire'', [[Karl Brandi]]</ref> باوکی، فیلیپ، کە نازناوی «فیلیپی قۆز»ی لێ نرابوو، یەکەم کوڕی [[ماکسیمیلیانی یەکەم، ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان|ماکسیمیلیانی یەکەم]]، [[ئەرشیدۆکی نەمسا]]، و [[ماریای بۆرگۆندی]]، میراتگری [[وڵاتە نزمەکانی بۆرگۆندی]] بوو. دایکی چارڵز، [[جوانای کاستیا|جوانا]]، کچێکی بچووکی [[فێردیناندی دووەمی ئەراگۆن]] و [[ئیزابێلای یەکەمی کاستیا]]، [[پاشا کاتۆلیکەکانی ئیسپانیا]] لە [[ماڵی تراستامارا]] بوو. ھاوژینییە ڕامیارییەکەی فیلیپ و جوانا بۆ یەکەمجار لە نامەیەکدا کە لەلایەن ماکسیمیلیانەوە بۆ فێردیناند نێردرابوو، وەک بەشێک لە دامەزراندنی ھاوپەیمانییەکی نەمسا-ئیسپانیا دژی [[شانشینی فەڕەنسا]] لە چوارچێوەی [[جەنگەکانی ئیتاڵیا]]دا داڕێژرا.<ref name="ReferenceA">''Emperor, a new life of Charles V'', Geoffrey Parker</ref> لەو ساتەوەی کە لە ١٤٨٦دا بوو بە [[پاشای ڕۆمانەکان]]، ماکسیمیلیانی باپیری باوکی چارڵز ڕامیارییەکی فراوانخوازیی زۆر مەترسیداری لە ڕووی دارایییەوە گرتبووە بەر، کە زۆربەی لەسەر سەرچاوەکانی [[پاشایەتی ھابسبۆرگ|نەمسا]]ی زەوییە میراتییەکان پشتی دەبەست.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Haemers |یەکەم١=Jelle |سەردێڕ=De strijd om het regentschap over Filips de Schone : opstand, facties en geweld in Brugge, Gent en Ieper (1482–1488) |ڕێکەوت=٢٠١٤|شوێن=Gent |ژپنک=٩٧٨-٩٠٣٨٢٢٤٠٠٨|ناونیشان=https://libstore.ugent.be/fulltxt/RUG01/002/181/896/RUG01-002181896_2017_0001_AC.pdf |پەڕەکان=٢٠٣, ٢٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://libstore.ugent.be/fulltxt/RUG01/002/181/896/RUG01-002181896_2017_0001_AC.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەرچەندە زۆرجار لەلایەن کەسانی ترەوە، لەوانەش [[ئێراسمۆسی ڕۆتەردام]]،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4VGSyEAR3hUC&pg=PP1|سەردێڕ=Erasmus: The Education of a Christian Prince with the Panegyric for Archduke Philip of Austria|یەکەم=Desiderius|دوایین=Erasmus|ڕێکەوت=١٩٩٧|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٥٨٨١١-٩}}</ref>{{page needed|date=March 2025}} ئاماژەی پێ کراوە کە چارڵزی پێنجەم و ھابسبۆرگەکان ئیمپراتۆرییەتە بەرفراوانەکەیان لە ڕێگەی ڕامیارییە ئاشتیخوازەکانەوە بەدەستھێناوە (کە نموونەکەی وتەی {{lang|la|Bella gerant aliī, tū fēlix Austria nūbe / Nam quae Mars aliīs, dat tibi regna Venus}} یان «با ئەوانی تر جەنگ بکەن، بەڵام تۆ، ئەی نەمسای بەختەوەر، ھاوژینی پێکبھێنە؛ چونکە ئەو شانشینانەی کە مارس دەیدات بەوانی تر، ڤینۆس دەیدات بە تۆ.»، کە دەوترێت لەلایەن [[ماتیاس کۆرڤینوس]]ەوە گوتراوە<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hare |یەکەم=Christopher |ناونیشان=https://archive.org/details/highpuissantprin00hare |سەردێڕ=The high and puissant princess Marguerite of Austria, princess dowager of Spain, duchess dowager of Savoy, regent of the Netherlands |بڵاوکەرەوە=Harper & Brothers |ساڵ=١٩٠٧|پەڕە=[https://archive.org/details/highpuissantprin٠٠hare/page/٤٨ ٤٨]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Ingrao |یەکەم١=Charles W. |سەردێڕ=The Habsburg Monarchy, 1618–1815 |ڕێکەوت= ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |ژپنک=٩٧٨-١١٠٨٤٩٩٢٥٥|پەڕە=٤|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PcqlDwAAQBAJ&pg=PA4 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref>)، ماکسیمیلیان و نەوەکانی جەنگی زۆریان کردووە. ماکسیمیلیان لە ماوەی چوار دەیەی فەرمانڕەواییکردنیدا ٢٧ جەنگی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Baumann |یەکەم١=Anette |دوایین٢=Schmidt-von Rhein |یەکەم٢=Georg |سەردێڕ=Kaiser Maximilian I. : Bewahrer und Reformer; [Katalog zur gleichnamigen Ausstellung vom 2.8. bis 31.10.2002 im Reichskammergerichtsmuseum Wetzlar] |ڕێکەوت=٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە=Paqué |شوێن=Ramstein |ژپنک=٩٧٨-٣٩٣٥٢٧٩٣٣٨|پەڕە=١١٧|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=kWIiAQAAIAAJ}}</ref><ref name=Britannica>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Skjelver |یەکەم١=Danielle Mead |دوایین٢=Wiesflecker |یەکەم٢=Hermann |سەردێڕ=Maximilian I|وێبگە=Encyclopedia Britannica |ڕێکەوت=١٨ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Maximilian-I-Holy-Roman-emperor |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181228184400/https://www.britannica.com/biography/Maximilian-I-Holy-Roman-emperor |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ستراتیژیی گشتیی ئەو بریتی بوو لە تێکەڵکردنی سیستمە ئاڵۆزەکانی ھاوپەیمانی، جەنگەکان، ھەڕەشە سەربازییەکان و پێشنیارەکانی ھاوژینی بۆ بەدیھێنانی تەماحە فراوانخوازییەکانی. دواجار سەرکەوتوو بوو لە ناچارکردنی [[شانشینی بۆھێمیا|بۆھێمیا]]، [[شانشینی مەجارستان|مەجارستان]] و [[تاجی شانشینی پۆڵەندا|پۆڵەندا]] بۆ ملکەچبوون بۆ پلانی فراوانخوازیی ھابسبۆرگەکان.<ref name=Britannica/><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=From Pax Mongolica to Pax Ottomanica: War, Religion and Trade in the Northwestern Black Sea Region (14th–16th Centuries) |ساڵ=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Brill |ژپنک=٩٧٨-٩٠٠٤٤٢٢٤٤٥|پەڕە=١٩٧|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=RxfUDwAAQBAJ&pg=PA197 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref>{{sfn|Haemers|2014|p=204}} ئەو ڕاستییەی کە ھاوژینییەکانی نێوان ھابسبۆرگەکان و تراستاماراکان، کە لە بنەڕەتدا وەک ھاوپەیمانییەکی ھاوژینی دژی فەڕەنسا داڕێژرابوو، تاجی [[تاجی کاستیا|کاستیا]] و [[تاجی ئەراگۆن|ئەراگۆن]] دەھێنێتە سەر ھێڵی نێرینەی ماکسیمیلیان، چاوەڕواننەکراو بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Fleming |یەکەم١=Gillian B. |سەردێڕ=Juana I: Legitimacy and Conflict in Sixteenth-Century Castile |ساڵ= ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=Springer |ژپنک=٩٧٨-٣٣١٩٧٤٣٤٧٩|پەڕە=٢١|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4E9UDwAAQBAJ&pg=PA21 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Mortimer |یەکەم١=Geoff |سەردێڕ=The Origins of the Thirty Years War and the Revolt in Bohemia, 1618 |ساڵ= ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=Springer |ژپنک=٩٧٨-١١٣٧٥٤٣٨٥١|پەڕە=٣|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=6WJOCgAAQBAJ&pg=PA3 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|زمان=en}}</ref> گرێبەستی ھاوژینیی نێوان فیلیپ و جوانا لە ١٤٩٥ واژوو کرا، و ئاھەنگەکان لە ١٤٩٦ بەڕێوەچوون. فیلیپ پێشتر [[دووکی بۆرگۆندی]] بوو بە لەبەرچاوگرتنی مردنی ماریا لە ١٤٨٢ (ھەرچەندە خودی [[دووکایەتیی بۆرگۆندی]] بۆ تاجی فەڕەنسا لەدەست درابوو). ئەو ھەروەھا میراتگری دیاریکراوی نەمسا بوو وەک ئەرشیدۆکێکی فەخری. لە بەرامبەردا، جوانا تەنھا سێیەم کەس بوو لە [[پێڕستی جێنشینی]] ئیسپانیا، کە پێش ئەو [[یۆھان، شازادەی ئەستووریاس]]ی برای و [[ئیزابێلای ئەراگۆن، شاژنی پورتوگال|ئیزابێلای ئەراگۆن]]ی خوشکە گەورەی دەھاتن. ھەردوو میراتگری تاجەکانی کاستیا و ئەراگۆن، یۆھان و ئیزابێلا لە ١٤٩٨ کۆچی دوایییان کرد. پاشا کاتۆلیکەکان ئارەزوویان دەکرد شانشینە ئیسپانییەکان لە دەستی ئیبیرییەکاندا بمێننەوە، بۆیە نەوە پورتوگالییەکەیان [[میگێل دا پاز]]یان وەک [[میراتگری گریمانەیی]] ئیسپانیا دەستنیشان کرد بە ناونانی وەک [[شازادەی ئەستووریاس]]؛ بەڵام ئەو لە ١٥٠٠دا لەکاتێکدا کۆرپە بوو کۆچی دواییی کرد.<ref>The Habsburgs: The Rise and Fall of a World Power, [[Martyn Rady]]</ref> ==لەدایکبوون و منداڵی== [[File:Hoftenwalle.JPG|thumb|دەروازەی چوونەژوورەوەی [[پرینسێنھۆف (گێنت)|پرینسێنھۆف]]، کە بە زمانی [[زمانی ھۆڵەندی|ھۆڵەندی]] بە واتای «دادگای شازادەکان» دێت، لە [[گێنت]]، کە چارڵزی پێنجەم تێیدا لەدایکبوو]] دایکی چارڵز لە شوباتی ١٥٠٠ لە ئاھەنگێکی سەمادا ژانی لەدایکبوونی گرت. ئەو بە شانازیی [[چارڵزی ئازا|چارڵزی ئازای بۆرگۆندی]] ناونرا، کە ھەوڵی دابوو [[دەوڵەتی بۆرگۆندی]] بکاتە خاکێکی بەردەوام. کاتێک چارڵز لەدایکبوو، شاعیرێکی دەربار ڕای گەیاند کە خەڵکی گێنت «بۆ ماوەی سێ کاتژمێر لە ھەموو شارەکەدا ھاواریان دەکرد نەمسا و بۆرگۆندی» بۆ ئاھەنگگێڕان بەبۆنەی لەدایکبوونیەوە.<ref name="ReferenceA"/> بە لەبەرچاوگرتنی بارودۆخی بنەماڵەیی، منداڵە تازە لەدایکبووەکە لە بنەڕەتدا تەنھا [[میراتگری دیاریکراو]]ی [[ھۆڵەندای ھابسبۆرگ]] بوو، و ناونیشانی فەخریی [[دووکی لوکسەمبوورگ]]ی پێ درا. ئەو ھەروەھا دووەم کەس بوو لە ڕیزبەندی دووکایەتییەکانی نەمسا، و لە ساڵانی سەرەتای تەمەنیدا تەنھا وەک «چارڵزی گێنت» دەناسرا. ئەو لە [[کاتدراڵی سانت باڤۆ|کڵێسای سانت جۆن]] لەلایەن [[بیشۆپی تۆرنای]] مەعموود کرا. نەجیبزادە بۆرگۆندییەکان [[چارڵزی یەکەمی دی کرۆی]] و [[یۆھانی سێیەمی گلیمێس]] باوکی ڕۆحیی بوون، و [[مارگرێتی یۆرک]] و [[مارگرێتی نەمسا، دووکی ساوۆی|مارگرێتی نەمسا]] کە بە ڕیزبەندی داپیرە گەورەی باوەژن و پور/میمی بوون، دایکی ڕۆحیی بوون. دیارییەکانی مەعموودییەی چارڵز شمشێرێک و کڵاوخوودێک بوون، کە کەلوپەلی نەریتی سوارچاکی بۆرگۆندی بوون و بە ڕیزبەندی نوێنەرایەتی ئامرازی جەنگ و ھێمای ئاشتییان دەکرد.<ref>''Charles V and the end of the Respublica Christiana'', José Hernando Sanchez</ref> مردنی میراتگری گریمانەیی گەنج میگێل دا پاز لە تەممووزی ١٥٠٠ بۆ خاکە ئیبیرییەکانی باپیری و داپیری دایکی، بەو مانایە بوو کە میراتی ئاییندەی چارڵزی ساوایە بە ئەگەرێکی زۆرەوە فراوانتر دەبێت بۆ گرتنەوەی کاستیا، ئەراگۆن، و خاوەندارێتییەکانی ئەودیو دەریاکان لە کیشوەرەکانی ئەمریکا. لە ١٥٠١دا، دایک و باوکی، فیلیپ و جوانا، چارڵزیان لە ژێر چاودێری داپیرە گەورەی باوەژنی فیلیپ، مارگرێتی یۆرک، لە [[مێخلێن]] جێھێشت و چوون بۆ ئیسپانیا. ئامانجی سەرەکییان لە ئەرکە ئیسپانییەکەیاندا ناساندنی جوانا بوو وەک شازادەی ئەستووریاس، بە لەبەرچاوگرتنی مردنی شازادە میگێل ساڵێک پێشتر. ئەوان سەرکەوتوو بوون سەرەڕای ڕووبەڕووبوونەوەی ھەندێک دژایەتی لەلایەن «کۆرتێس»ی کاستیایییەوە، کە دوودڵ بوون لە ڕەخساندنی زەمینە بۆ جێنشینی ھابسبۆرگ. لە ١٥٠٤دا، کاتێک ئیزابێلای دایکی کۆچی دواییی کرد، جوانا بوو بە [[شاژنی کاستیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/95791734217821695203346/p0000017.htm |سەردێڕ=''Cortes de los antiguos reinos de León y de Castilla''; Manuel Colmeiro (1883) |ساڵ=١٨٨٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080610055350/http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/95791734217821695203346/p0000017.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|دوایین١=Colmeiro |یەکەم١=Manuel}},{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/95791734217821695203346/p0000016.htm#I_38_ |سەردێڕ=XXIII |ساڵ=١٨٨٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080610055346/http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/95791734217821695203346/p0000016.htm#I_38_ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|دوایین١=Colmeiro |یەکەم١=Manuel}}</ref> چارڵز تەنھا لە ١٥٠٣دا باوکی دووبارە بینییەوە لەکاتێکدا دایکی لە ١٥٠٤ گەڕایەوە (دوای لەدایکبوونی [[فێردیناندی یەکەم، ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆمان|فێردیناند]] لە ئیسپانیا). باڵیۆزی ئیسپانیا [[گوتیێرێ گۆمێز دی فوینسالیدا]] ڕای گەیاند کە فیلیپ زۆرجار سەردانی دەکردن و کاتێکی زۆر خۆشیان پێکەوە بەسەر دەبرد. ھەرچەندە ھاوژینییە ناخۆشەکەی ئەو دوو ھاوسەرە و باری دەروونیی ناجێگیری جوانا چەندین گرفتی دروست کرد، کە مانەوەی منداڵەکانی لەگەڵ دایک و باوکیان نائارام کرد.{{sfn|Parker|2019|pp=9, 10}} فیلیپ لە ١٥٠٦دا وەک پاشای کاستیا ناسێندرا. ئەو دوای ماوەیەکی کورت کۆچی دواییی کرد، ڕووداوێک کە دەوترێت جوانای لە ڕووی دەروونییەوە ناجێگیری گەیاندە ئاستی شێتیی تەواو. ئەو لە کۆشکی شاھانەی [[تۆردێسیلاس]] بە گۆشەگیری دوورخرایەوە. فێردیناندی باپیری چارڵز کۆنترۆڵی ھەموو شانشینە ئیسپانییەکانی گرتە دەست، بە بیانووی پاراستنی مافەکانی چارڵز، کە لە ڕاستیدا دەویست لێیان بدزێتەوە. ھاوژینییە نوێیەکەی فێردیناند لەگەڵ [[ژێرمین دی فۆیکس]] نەیتوانی میراتگرێکی زیندووی تراستامارا بۆ تەخت بەرھەم بھێنێت، بۆیە چارڵز وەک میراتگری گریمانەیی خاکە ئیبیرییەکان مایەوە. بە مردنی باوکی و بەندکردنی دایکی، چارڵز بوو بە دووکی بۆرگۆندی و وەک شازادەی ئەستووریاس (میراتگری گریمانەیی کاستیا) و ئەرشیدۆکی فەخری (میراتگری دیاریکراوی [[نەمسا]]) ناسێندرا.<ref>Charles was made honorific Archduke by Maximilian in 1508, and was recognized Prince of Asturias by the Castilian cortes in 1504 and 1510. {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/95791734217821695203346/p0000017.htm |سەردێڕ=''Cortes de los antiguos reinos de León y de Castilla''; Manuel Colmeiro (1883) |ساڵ=١٨٨٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080610055350/http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/95791734217821695203346/p0000017.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|دوایین١=Colmeiro |یەکەم١=Manuel}},{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/95791734217821695203346/p0000016.htm#I_38_ |سەردێڕ=XXIII |ساڵ=١٨٨٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080610055346/http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/95791734217821695203346/p0000016.htm#I_38_ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|دوایین١=Colmeiro |یەکەم١=Manuel}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:مردووانی ١٥٥٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٥٠٠]] [[پۆل:Articles with ئیتالی-language sources (it)]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:CS1 German-language sources (de)]] [[پۆل:CS1 French-language sources (fr)]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی لاتینی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی کەتەلۆنی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ھۆلەندی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیتالی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فەڕەنسی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئیسپانی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئەڵمانی]] qsayuaj8goj1az9oyzquwbu89y7shx8 0 295517 1581943 1581817 2026-05-07T12:04:15Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581943 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووریی [[یووتا]] ئابوورییەکی جۆراوجۆرە کە پیشەسازییەکانی وەک [[گەشتیاری]]، کانزاکاری، [[وەرزێری|کشتوکاڵ]]، بەرھەمھێنان، [[تەکنۆلۆژیای زانیاری]]، [[زانیاری ماڵی|دارایی]]، و [[پاڵاوگەی نەوت|بەرھەمھێنانی نەوت]] دەگرێتەوە. زۆربەی تێکڕای بەرھەمی ویلایەتی یووتا لە درێژایی واساچ فرۆنت بەرھەم دەھێنرێت، کە [[سەڵت لەیک ستی]]ی پایتەختی ویلایەتەکەی تێدایە. بەپێی نووسینگەی شیکردنەوەی ئابووری، تێکڕای بەرھەمی ویلایەتی یووتا لە ساڵی ٢٠٢٤دا ٣٠٠٫٩ ملیار [[دۆلاری ئەمریکی|دۆلار]] بووە، کە ٢٨ەمین گەورەترینە لە وڵاتەکەدا؛<ref name="beaGDP">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٥|ناونیشان=https://apps.bea.gov/itable/index.html?appid=70&stepnum=40&Major_Area=3&State=0&Area=XX&TableId=531&Statistic=3&Year=2024&YearBegin=-1&Year_End=-1&Unit_Of_Measure=Levels&Rank=1&Drill=1&nRange=5|سەردێڕ=BEA Interactive Data Application |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٥}}</ref> داھاتی کەسی بۆ ھەر تاکێک ٦٦٬٤٤٣ دۆلار بووە.<ref name="stlFed">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٥|ناونیشان=https://fred.stlouisfed.org/series/UTPCPI|سەردێڕ=Per Capita Personal Income in Utah |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 7k1ak3xty937m3r79d11e2wmn56ufbx 1582004 1581943 2026-05-07T20:02:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582004 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووریی [[یووتا]] ئابوورییەکی جۆراوجۆرە کە پیشەسازییەکانی وەک [[گەشتیاری]]، کانزاکاری، [[وەرزێری|کشتوکاڵ]]، بەرھەمھێنان، [[تەکنۆلۆژیای زانیاری]]، [[زانیاری ماڵی|دارایی]]، و [[پاڵاوگەی نەوت|بەرھەمھێنانی نەوت]] دەگرێتەوە. زۆربەی تێکڕای بەرھەمی ویلایەتی یووتا لە درێژایی واساچ فرۆنت بەرھەم دەھێنرێت، کە [[سەڵت لەیک ستی]]ی پایتەختی ویلایەتەکەی تێدایە. بەپێی نووسینگەی شیکردنەوەی ئابووری، تێکڕای بەرھەمی ویلایەتی یووتا لە ساڵی ٢٠٢٤دا ٣٠٠٫٩ ملیار [[دۆلاری ئەمریکی|دۆلار]] بووە، کە ٢٨ەمین گەورەترینە لە وڵاتەکەدا؛<ref name="beaGDP">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٥|ناونیشان=https://apps.bea.gov/itable/index.html?appid=70&stepnum=40&Major_Area=3&State=0&Area=XX&TableId=531&Statistic=3&Year=2024&YearBegin=-1&Year_End=-1&Unit_Of_Measure=Levels&Rank=1&Drill=1&nRange=5|سەردێڕ=BEA Interactive Data Application |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٥}}</ref> داھاتی کەسی بۆ ھەر تاکێک ٦٦٬٤٤٣ دۆلار بووە.<ref name="stlFed">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٥|ناونیشان=https://fred.stlouisfed.org/series/UTPCPI|سەردێڕ=Per Capita Personal Income in Utah |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تەممووزی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} l8foqrhu36lwpge7rw2xm5vel8ioode 0 295518 1582028 1581819 2026-05-07T20:06:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582028 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Martinique_-_Fort-de-France_Centre-Ville.jpg|alt=Fort-de-France|وێنۆک|فۆرت-دی-فرانس، مارتینیک]] ئابووریی [[مارتینیک]] زۆربەی لەسەر کەرتی خزمەتگوزارییەکان دامەزراوە. کشتوکاڵ نزیکەی ٦٪ی جی دی پیی [[مارتینیک]] و کەرتی پیشەسازیی بچووکیش ١١٪ پێکدەھێنن. بەرھەمھێنانی [[شەکر]] کەمی کردووە، و ئێستا زۆربەی قامیشی شەکر بۆ بەرھەمھێنانی ڕوم بەکاردێت. ھەناردەکردنی مۆز لە زیادبووندایە، کە زۆربەی بۆ فەڕەنسا دەچێت. بەشێکی زۆری پێداویستییەکانی گۆشت، سەوزە، و دانەوێڵە دەبێت ھاوردە بکرێن، کە ئەمەش بەشدارە لە کورتیھێنانێکی درێژخایەنی بازرگانی کە پێویستی بە گواستنەوەی ساڵانەی بڕێکی زۆر لە یارمەتی لە فەڕەنساوە ھەیە. گەشتیاری وەک سەرچاوەیەکی دراوی بیانی گرنگتر بووە لە ھەناردە کشتوکاڵییەکان. زۆرینەی ھێزی کار لە کەرتی خزمەتگوزاری و کارگێڕیدا دامەزراون.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} satx6g3i4n9mem6my2cwrq3hintdo30 0 295521 1581942 1581829 2026-05-07T12:04:05Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581942 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[ماکاو]] خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی زۆر پێشکەوتووە، کە لە دوای ڕادەستکردنەوەی بە چین لە ساڵی ١٩٩٩دا وەک یەکێک لە کراوەترین ئابوورییەکانی جیھان ماوەتەوە. ھەناردەی جلوبەرگ و گەشتیاریی پەیوەندیدار بە قومار کۆڵەکەکانی ئابوورییەکەن. لەبەر ئەوەی ماکاو زەوییەکی کشتوکاڵیی کەم و سەرچاوە سروشتییەکی کەمیشی ھەیە، بۆ زۆربەی ھاوردەکانی خۆراک، ئاوی شیرین و وزە پشت بە خاکی سەرەکیی چین دەبەستێت. ژاپۆن و ھۆنگ کۆنگ دابینکەرە سەرەکییەکانی کەرەستە خاوەکان و کاڵا سەرمایەیییەکانن. ئەگەرچی ماکاو بە توندی بەھۆی قەیرانی داراییی ئاسیا لە ١٩٩٧–٩٨ و پاشەکشەی ئابووریی سەرەتای ٢٠٠٠ەکان زیانی بەرکەوت، بەڵام ئابوورییەکەی لە نێوان ٢٠٠١ و ٢٠٠٦دا ساڵانە بە تێکڕا نزیکەی ١٣٫١٪ گەشەی کرد.<ref name="AMCMstat">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.amcm.gov.mo/economic_statistics/economic.htm|سەردێڕ=AMCM |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121219210637/http://www.amcm.gov.mo/economic_statistics/economic.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} d10o7eo8ypv1grafbuh3hanw2lcwj6n 1582005 1581942 2026-05-07T20:02:29Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582005 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} [[ماکاو]] خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی زۆر پێشکەوتووە، کە لە دوای ڕادەستکردنەوەی بە چین لە ساڵی ١٩٩٩دا وەک یەکێک لە کراوەترین ئابوورییەکانی جیھان ماوەتەوە. ھەناردەی جلوبەرگ و گەشتیاریی پەیوەندیدار بە قومار کۆڵەکەکانی ئابوورییەکەن. لەبەر ئەوەی ماکاو زەوییەکی کشتوکاڵیی کەم و سەرچاوە سروشتییەکی کەمیشی ھەیە، بۆ زۆربەی ھاوردەکانی خۆراک، ئاوی شیرین و وزە پشت بە خاکی سەرەکیی چین دەبەستێت. ژاپۆن و ھۆنگ کۆنگ دابینکەرە سەرەکییەکانی کەرەستە خاوەکان و کاڵا سەرمایەیییەکانن. ئەگەرچی ماکاو بە توندی بەھۆی قەیرانی داراییی ئاسیا لە ١٩٩٧–٩٨ و پاشەکشەی ئابووریی سەرەتای ٢٠٠٠ەکان زیانی بەرکەوت، بەڵام ئابوورییەکەی لە نێوان ٢٠٠١ و ٢٠٠٦دا ساڵانە بە تێکڕا نزیکەی ١٣٫١٪ گەشەی کرد.<ref name="AMCMstat">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.amcm.gov.mo/economic_statistics/economic.htm|سەردێڕ=AMCM |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20121219210637/http://www.amcm.gov.mo/economic_statistics/economic.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} dwlng7nooiebh1ir12lfjk492rjvhck 0 295522 1581941 1581833 2026-05-07T12:03:55Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581941 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[ئەفغانستان]] خاوەنی [[وڵاتی پەرەئەستێن|ئابوورییەکی پەرەئەستێنە]] کە بە [[ھەژاری|داھات نزم]] و لە نێوان [[وڵاتانی دواکەوتوو|دواکەوتووترینەکانی جیھاندا]] دادەنرێت. بە ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ٤٣ ملیۆن کەس، نەتەوەکە ١٩٫٦٦ ملیار دۆلار لە [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (GDP) ناوەکی و ١٠١ ملیار دۆلار بەپێی جی دی پیی ھاوتاکانی ھێزی کڕین (PPP) بەرھەم دەھێنێت، تا ساڵی ٢٠٢٦. [[دراو]]ی فەرمیی ئەفغانستان [[ئەفغانی (دراو)|ئەفغانی]] (AFN)یە. [[بانکی ناوەندی|بانکی ناوەندییەکەی]] – کە بە دێ ئەفغانستان بانک ناسراوە – چاودێریی سیاسەتی دراو دەکات. سیستمێکی بانکیی لە گەشەکردندا لەناو وڵاتەکەدا کار دەکات، لەوانە بانکی نێونەتەوەییی ئەفغانستان، بانکی عەزیزی، بانکی نوێی کابول، و بانکی پەشتانی. نەتەوەکە نزیکەی ٢ ملیار دۆلار ھەناردە دەکات، کە بەرھەمە [[وەرزێری|کشتوکاڵییەکان]]، [[کانزایی|کانزایییەکان]] و دەقەکان ٩٤٪ی کۆی ھەناردەکان پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldbank.org/en/country/afghanistan/publication/afghanistan-economic-monitors|سەردێڕ=Afghanistan Economic Monitor |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=World Bank}}</ref> قەرزی دەرەکییەکەی لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٢٠ەوە نزیکەی ١٫٤ ملیار دۆلار بووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئابووری ئەفغانستان]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] b64bmgz85ws2gvg9wg4zo87kgd08jv3 1582006 1581941 2026-05-07T20:02:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582006 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} [[ئەفغانستان]] خاوەنی [[وڵاتی پەرەئەستێن|ئابوورییەکی پەرەئەستێنە]] کە بە [[ھەژاری|داھات نزم]] و لە نێوان [[وڵاتانی دواکەوتوو|دواکەوتووترینەکانی جیھاندا]] دادەنرێت. بە ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ٤٣ ملیۆن کەس، نەتەوەکە ١٩٫٦٦ ملیار دۆلار لە [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (GDP) ناوەکی و ١٠١ ملیار دۆلار بەپێی جی دی پیی ھاوتاکانی ھێزی کڕین (PPP) بەرھەم دەھێنێت، تا ساڵی ٢٠٢٦. [[دراو]]ی فەرمیی ئەفغانستان [[ئەفغانی (دراو)|ئەفغانی]] (AFN)یە. [[بانکی ناوەندی|بانکی ناوەندییەکەی]] – کە بە دێ ئەفغانستان بانک ناسراوە – چاودێریی سیاسەتی دراو دەکات. سیستمێکی بانکیی لە گەشەکردندا لەناو وڵاتەکەدا کار دەکات، لەوانە بانکی نێونەتەوەییی ئەفغانستان، بانکی عەزیزی، بانکی نوێی کابول، و بانکی پەشتانی. نەتەوەکە نزیکەی ٢ ملیار دۆلار ھەناردە دەکات، کە بەرھەمە [[وەرزێری|کشتوکاڵییەکان]]، [[کانزایی|کانزایییەکان]] و دەقەکان ٩٤٪ی کۆی ھەناردەکان پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldbank.org/en/country/afghanistan/publication/afghanistan-economic-monitors|سەردێڕ=Afghanistan Economic Monitor |ڕێکەوتی سەردان=٤ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=World Bank}}</ref> قەرزی دەرەکییەکەی لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٢٠ەوە نزیکەی ١٫٤ ملیار دۆلار بووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئابووری ئەفغانستان]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] aufmnyp7pebyn6ka5szg0z5xvrirtvs 0 295523 1581940 1581837 2026-05-07T12:03:45Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581940 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[فینلاند]] خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی کۆمەڵایەتیی [[وڵاتی پێشکەوتوو|زۆر پێشکەوتووە]]. خاوەنی بەرھەمێکی بۆ ھەر تاکێکە کە ھاوشێوەی ئابوورییەکانی [[ئەورووپای ڕۆژاوا|ڕۆژاوای ئەورووپایە]] وەک [[ئابووریی فەرەنسا|فەڕەنسا]]، [[ئابووریی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]]، و شانشینی یەکگرتوو. گەورەترین کەرتی ئابووریی فینلاند [[ڕاژە (ئابوورناسی)|کەرتی خزمەتگوزارییە]]، کە ٧٢٫٧٪ی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (جی دی پی) وڵاتەکە پێکدەھێنێت؛ بەدوای ئەویشدا بەرھەمھێنان و پاڵاوتن بە ٣١٫٤٪؛ و کەرتی سەرەتایی بە ٢٫٩٪ دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.stat.fi/tup/suoluk/suoluk_kansantalous_en.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٠٧|وێبگە=Statistics Finland}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.statista.com/statistics/328329/employment-by-economic-sector-in-finland/|سەردێڕ=Finland - employment by economic sector 2013-2023 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠١٦|وێبگە=Statista}}</ref> لە نێوان نەتەوەکانی ئۆ ئی سی دیدا، خاوەنی سیستمێکی دڵنیایی کۆمەڵایەتیی زۆر کارا و بەھێزە؛ خەرجییە کۆمەڵایەتییەکان [[دەوڵەتی خۆشبژیوی|نزیکەی ٢٩٪ی جی دی پی]] بووە.<ref name="Kenworthy">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kenworthy |یەکەم=Lane |ساڵ=١٩٩٩|سەردێڕ=Do Social-Welfare Policies Reduce Poverty? A Cross-National Assessment |ناونیشان=http://www.lisdatacenter.org/wps/liswps/188.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Social Forces |بەرگ=٧٧|issue=3 |پەڕەکان=١١١٩–١١٣٩|doi=10.2307/3005973 |jstor=3005973 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130810134045/http://www.lisdatacenter.org/wps/liswps/188.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠١٣}}</ref><ref name="Bradley et al.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Moller |یەکەم=Stephanie |دوایین٢=Huber |یەکەم٢=Evelyne |دوایین٣=Stephens |یەکەم٣=John D. |دوایین٤=Bradley |یەکەم٤=David |دوایین٥=Nielsen |یەکەم٥=François |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Determinants of Relative Poverty in Advanced Capitalist Democracies |journal=American Sociological Review |بەرگ=٦٨|issue=1 |پەڕەکان=٢٢–٥١|doi=10.2307/3088901 |jstor=3088901}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oecd.org/social/expenditure.htm |وێبگە=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]]}}</ref> کەرتی ئابووریی سەرەکیی فینلاند بەرھەمھێنانە. گەورەترین پیشەسازییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.stat.fi/tup/suoluk/suoluk_teollisuus_en.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160816220900/http://www.stat.fi/tup/suoluk/suoluk_teollisuus_en.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٠٧|وێبگە=Statistics Finland}}</ref> بریتین لە [[ئەلەکترۆنیک]] (٢١٫٦٪ - داتای زۆر کۆن)، ئامێر، پێڕاگوێزەکان و بەرھەمە کانزایییە ئەندازیارییەکانی تر (٢١٫١٪)، پیشەسازیی دارستان (١٣٫١٪)، و ماددە کیمیایییەکان (١٠٫٩٪). فینلاند خاوەنی دار و چەندین سەرچاوەی کانزایی و ئاوی شیرینە. [[دارستانناسی]]، کارگەکانی کاغەز، و [[وەرزێری|کەرتی کشتوکاڵ]] (کە باجدەران ساڵانە نزیکەی ٢ ملیار یۆرۆی تێدا خەرج دەکەن) لە ڕووی سیاسییەوە بۆ نیشتەجێیانی گوندەکان ھەستیارن. ناوچەی میترۆپۆلیتانی ھێلسینکی نزیکەی سێیەکی جی دی پی بەرھەم دەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.stat.fi/tup/suoluk/suoluk_vaesto_en.html#region/|سەردێڕ=Statistics Finland |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٦|وێبگە=Statistics Finland}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} [[پۆل:ئابووری فینلاند]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] mm55s8dzkd3dapqyq3p2o1h0bj6ksnb 1582007 1581940 2026-05-07T20:02:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582007 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} [[فینلاند]] خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی کۆمەڵایەتیی [[وڵاتی پێشکەوتوو|زۆر پێشکەوتووە]]. خاوەنی بەرھەمێکی بۆ ھەر تاکێکە کە ھاوشێوەی ئابوورییەکانی [[ئەورووپای ڕۆژاوا|ڕۆژاوای ئەورووپایە]] وەک [[ئابووریی فەرەنسا|فەڕەنسا]]، [[ئابووریی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]]، و شانشینی یەکگرتوو. گەورەترین کەرتی ئابووریی فینلاند [[ڕاژە (ئابوورناسی)|کەرتی خزمەتگوزارییە]]، کە ٧٢٫٧٪ی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (جی دی پی) وڵاتەکە پێکدەھێنێت؛ بەدوای ئەویشدا بەرھەمھێنان و پاڵاوتن بە ٣١٫٤٪؛ و کەرتی سەرەتایی بە ٢٫٩٪ دێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.stat.fi/tup/suoluk/suoluk_kansantalous_en.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٠٧|وێبگە=Statistics Finland}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.statista.com/statistics/328329/employment-by-economic-sector-in-finland/|سەردێڕ=Finland - employment by economic sector 2013-2023 |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠١٦|وێبگە=Statista}}</ref> لە نێوان نەتەوەکانی ئۆ ئی سی دیدا، خاوەنی سیستمێکی دڵنیایی کۆمەڵایەتیی زۆر کارا و بەھێزە؛ خەرجییە کۆمەڵایەتییەکان [[دەوڵەتی خۆشبژیوی|نزیکەی ٢٩٪ی جی دی پی]] بووە.<ref name="Kenworthy">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Kenworthy |یەکەم=Lane |ساڵ=١٩٩٩|سەردێڕ=Do Social-Welfare Policies Reduce Poverty? A Cross-National Assessment |ناونیشان=http://www.lisdatacenter.org/wps/liswps/188.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Social Forces |بەرگ=٧٧|issue=3 |پەڕەکان=١١١٩–١١٣٩|doi=10.2307/3005973 |jstor=3005973 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130810134045/http://www.lisdatacenter.org/wps/liswps/188.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئابی ٢٠١٣}}</ref><ref name="Bradley et al.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Moller |یەکەم=Stephanie |دوایین٢=Huber |یەکەم٢=Evelyne |دوایین٣=Stephens |یەکەم٣=John D. |دوایین٤=Bradley |یەکەم٤=David |دوایین٥=Nielsen |یەکەم٥=François |ساڵ=٢٠٠٣|سەردێڕ=Determinants of Relative Poverty in Advanced Capitalist Democracies |journal=American Sociological Review |بەرگ=٦٨|issue=1 |پەڕەکان=٢٢–٥١|doi=10.2307/3088901 |jstor=3088901}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oecd.org/social/expenditure.htm |وێبگە=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]]}}</ref> کەرتی ئابووریی سەرەکیی فینلاند بەرھەمھێنانە. گەورەترین پیشەسازییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.stat.fi/tup/suoluk/suoluk_teollisuus_en.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160816220900/http://www.stat.fi/tup/suoluk/suoluk_teollisuus_en.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی نیسانی ٢٠٠٧|وێبگە=Statistics Finland}}</ref> بریتین لە [[ئەلەکترۆنیک]] (٢١٫٦٪ - داتای زۆر کۆن)، ئامێر، پێڕاگوێزەکان و بەرھەمە کانزایییە ئەندازیارییەکانی تر (٢١٫١٪)، پیشەسازیی دارستان (١٣٫١٪)، و ماددە کیمیایییەکان (١٠٫٩٪). فینلاند خاوەنی دار و چەندین سەرچاوەی کانزایی و ئاوی شیرینە. [[دارستانناسی]]، کارگەکانی کاغەز، و [[وەرزێری|کەرتی کشتوکاڵ]] (کە باجدەران ساڵانە نزیکەی ٢ ملیار یۆرۆی تێدا خەرج دەکەن) لە ڕووی سیاسییەوە بۆ نیشتەجێیانی گوندەکان ھەستیارن. ناوچەی میترۆپۆلیتانی ھێلسینکی نزیکەی سێیەکی جی دی پی بەرھەم دەھێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.stat.fi/tup/suoluk/suoluk_vaesto_en.html#region/|سەردێڕ=Statistics Finland |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٦|وێبگە=Statistics Finland}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} [[پۆل:ئابووری فینلاند]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 1hs90stqzr6lsskqwzudt9ctabvtxxc 0 295524 1582027 1581842 2026-05-07T20:06:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582027 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} [[بیھار]] یەکێکە لە خێراترین ویلایەتە گەشەسەندووەکان لە [[ھیندستان]]. بۆ ساڵی ٢٠٢٥–٢٠٢٦، بیھار خەمڵێندراوە کە ڕێژەی گەشەی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] ٢٢٪ بێت. بیھار تا ڕادەیەکی زۆر لەسەر بنەمای خزمەتگوزارییە، ھەرچەندە کشتوکاڵ و پیشەسازیش بە شێوەیەکی بەرچاو بەشدارن. بەپێی نرخەکانی پێشوو، تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی ویلایەتەکە بە {{INRConvert|1309155|c}} بۆ ٢٠٢٤–٢٥ خەمڵێندراوە. دوای پێکھێنانی حکوومەتی نوێ لە ویلایەتەکەدا، کابینەی حکوومەتی نیتیش (٢٠٢٥) دەسپێشخەرییەکی پڕ لە تەماحیان بە ناوی "ئابووریی سەردەمی نوێ" بۆ گەشەپێدانی ئابووریی گشتی لە ویلایەتی بیھاردا پێشنیار کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} hlhy46ttkv94v7gj9si78fhfvnn7lli 0 295526 1581938 1581847 2026-05-07T12:03:25Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581938 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووریی ئیرلەندای باکوور بچووکترینی چوار [[وڵاتەکانی شانشینی یەکگرتوو|پێکھێنەرەکەی شانشینی یەکگرتوو]]ە و بچووکترینی دوو دەسەڵاتە دادوەرییەکەی سەر دوورگەی ئیرلەندایە. لە کاتی [[دابەشکردنی ئیرلەندا]] لە ساڵی ١٩٢٢دا، و بۆ ماوەیەک لە دوای ئەوە، [[ئیرلەندای باکوور]] خاوەنی ئابوورییەکی پیشەسازیی باڵادەست بوو، بەتایبەتی لە کەشتیسازی، [[پەت|بەرھەمھێنانی پەت]] و دەق، بەڵام زۆربەی پیشەسازییە قورسەکان لەو کاتەوە بە [[ڕاژە (ئابوورناسی)|خزمەتگوزارییەکان]] شوێنیان گراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.export.org.uk/news/571147/Trade-increases-between-Irish-Republic-and-Northern-Ireland-figures-show-as-firms-avoid-GB-checks.htm|سەردێڕ=Trade increases between Irish Republic and Northern Ireland, figures show, as firms avoid GB checks |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nisra.gov.uk/sites/nisra.gov.uk/files/publications/BESES-Purchases-and-imports-Publication-2018_0.PDF |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231116120225/https://www.nisra.gov.uk/sites/nisra.gov.uk/files/publications/BESES-Purchases-and-imports-Publication-2018_0.PDF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nisra.gov.uk/statistics/business-statistics/broad-economy-sales-and-exports-statistics|سەردێڕ=NI Economic Trade {{!}} Northern Ireland Statistics and Research Agency |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/384096/gdp-of-northern-ireland/|سەردێڕ=Northern Ireland GDP 2023 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/CBP-8173/CBP-8173.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/CBP-8173/CBP-8173.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.economy-ni.gov.uk/news/northern-ireland-broad-economy-sales-and-exports-statistics-goods-and-services-results-2019|سەردێڕ=Northern Ireland Broad Economy Sales and Exports Statistics: Goods and Services Results 2019 {{!}} Department for the Economy |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> ئابووریی ئیرلەندای باکوور پەیوەندیی بەھێزی لەگەڵ ئابوورییەکانی [[کۆماری ئیرلەندا]] و بەریتانیای مەزندا ھەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} kz2lzx48tiob1kec0c70reco6kmi1x3 1582009 1581938 2026-05-07T20:03:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582009 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووریی ئیرلەندای باکوور بچووکترینی چوار [[وڵاتەکانی شانشینی یەکگرتوو|پێکھێنەرەکەی شانشینی یەکگرتوو]]ە و بچووکترینی دوو دەسەڵاتە دادوەرییەکەی سەر دوورگەی ئیرلەندایە. لە کاتی [[دابەشکردنی ئیرلەندا]] لە ساڵی ١٩٢٢دا، و بۆ ماوەیەک لە دوای ئەوە، [[ئیرلەندای باکوور]] خاوەنی ئابوورییەکی پیشەسازیی باڵادەست بوو، بەتایبەتی لە کەشتیسازی، [[پەت|بەرھەمھێنانی پەت]] و دەق، بەڵام زۆربەی پیشەسازییە قورسەکان لەو کاتەوە بە [[ڕاژە (ئابوورناسی)|خزمەتگوزارییەکان]] شوێنیان گراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.export.org.uk/news/571147/Trade-increases-between-Irish-Republic-and-Northern-Ireland-figures-show-as-firms-avoid-GB-checks.htm|سەردێڕ=Trade increases between Irish Republic and Northern Ireland, figures show, as firms avoid GB checks |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nisra.gov.uk/sites/nisra.gov.uk/files/publications/BESES-Purchases-and-imports-Publication-2018_0.PDF |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231116120225/https://www.nisra.gov.uk/sites/nisra.gov.uk/files/publications/BESES-Purchases-and-imports-Publication-2018_0.PDF |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.nisra.gov.uk/statistics/business-statistics/broad-economy-sales-and-exports-statistics|سەردێڕ=NI Economic Trade {{!}} Northern Ireland Statistics and Research Agency |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/384096/gdp-of-northern-ireland/|سەردێڕ=Northern Ireland GDP 2023 |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/CBP-8173/CBP-8173.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/CBP-8173/CBP-8173.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.economy-ni.gov.uk/news/northern-ireland-broad-economy-sales-and-exports-statistics-goods-and-services-results-2019|سەردێڕ=Northern Ireland Broad Economy Sales and Exports Statistics: Goods and Services Results 2019 {{!}} Department for the Economy |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> ئابووریی ئیرلەندای باکوور پەیوەندیی بەھێزی لەگەڵ ئابوورییەکانی [[کۆماری ئیرلەندا]] و بەریتانیای مەزندا ھەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} pbpwu70g9v9b1cov696q3nwy2tnstvy 0 295530 1581934 1581872 2026-05-07T12:02:45Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581934 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووریی [[ئازەربایجان]] بە توندی بەستراوەتەوە بە ھەناردەی نەوت و گازەوە، بەتایبەتی لە دوای تەواوبوونی بۆریی باکو-تبلیس-جەیھان. گواستنەوە بەرەو بەرھەمھێنانی نەوت لە کۆتایییەکانی نۆوەتەکاندا بووە ھۆی گەشەیەکی ئابووریی خێرا لە ماوەی نێوان ١٩٩٥–٢٠١٤دا.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://documents1.worldbank.org/curated/en/099100009222236784/pdf/P17532606988e2056084e603c9c48ddc618.pdf |وێبگە=World Bank}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٤ەوە، گەشەی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) بە شێوەیەکی بەرچاو خاو بووەتەوە.<ref name=":3"/> یەدەگە گەورەکانی [[نەوت]] بەشداربوویەکی سەرەکین لە ئابووریی [[ئازەربایجان]]دا. گاز و نەوت دوو لەسەر سێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی ئازەربایجان پێکدەھێنن، کە وای لێدەکات ببێتە یەکێک لە دە پڕپشتبەستووترین ئابوورییەکان بە سووتەمەنیی فۆسیلی لە جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Lo |یەکەم=Joe |ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.climatechangenews.com/2023/12/09/oil-reliant-azerbaijan-chosen-to-host-cop29-climate-talks/|سەردێڕ=Oil-reliant Azerbaijan chosen to host Cop29 climate talks |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Climate Home News |زمان=en}}</ref> گاز و نەوت ٩٠٪ی داھاتی ھەناردەکردنی ئازەربایجان و ٦٠٪ی دارایییەکانی پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.ft.com/content/c1e13d08-9917-44d3-bd63-5916a320e451 |وێبگە=www.ft.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئابووری ئازەربایجان]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] eu9iw45uiharvede8ritsf5ps47lnhj 1582011 1581934 2026-05-07T20:03:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582011 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} ئابووریی [[ئازەربایجان]] بە توندی بەستراوەتەوە بە ھەناردەی نەوت و گازەوە، بەتایبەتی لە دوای تەواوبوونی بۆریی باکو-تبلیس-جەیھان. گواستنەوە بەرەو بەرھەمھێنانی نەوت لە کۆتایییەکانی نۆوەتەکاندا بووە ھۆی گەشەیەکی ئابووریی خێرا لە ماوەی نێوان ١٩٩٥–٢٠١٤دا.<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://documents1.worldbank.org/curated/en/099100009222236784/pdf/P17532606988e2056084e603c9c48ddc618.pdf |وێبگە=World Bank}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٤ەوە، گەشەی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) بە شێوەیەکی بەرچاو خاو بووەتەوە.<ref name=":3"/> یەدەگە گەورەکانی [[نەوت]] بەشداربوویەکی سەرەکین لە ئابووریی [[ئازەربایجان]]دا. گاز و نەوت دوو لەسەر سێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی ئازەربایجان پێکدەھێنن، کە وای لێدەکات ببێتە یەکێک لە دە پڕپشتبەستووترین ئابوورییەکان بە سووتەمەنیی فۆسیلی لە جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Lo |یەکەم=Joe |ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.climatechangenews.com/2023/12/09/oil-reliant-azerbaijan-chosen-to-host-cop29-climate-talks/|سەردێڕ=Oil-reliant Azerbaijan chosen to host Cop29 climate talks |ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Climate Home News |زمان=en}}</ref> گاز و نەوت ٩٠٪ی داھاتی ھەناردەکردنی ئازەربایجان و ٦٠٪ی دارایییەکانی پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٠٢٤|ناونیشان=https://www.ft.com/content/c1e13d08-9917-44d3-bd63-5916a320e451 |وێبگە=www.ft.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئابووری ئازەربایجان]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] ebqms68cgxiqk3xqsaji4c2w5le3g37 0 295531 1582024 1581875 2026-05-07T20:05:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582024 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} [[مۆلدۆڤا]] خاوەنی ئابوورییەکی پەرەئەستێن و داھات مامناوەندی بەرزە. وڵاتێکی [[ئەورووپای ڕۆژھەڵات]]ی دەورەدراو بە وشکانییە، کە لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[ئوکراینا]] و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[ڕۆمانیا]] ھاوسنوورە. کۆمارێکی پێشووی سۆڤیەتە و کاندیدی ئەندامێتییە لە [[یەکێتیی ئەورووپا]].<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} pwzj0swiusomdn6795w7h3srxvqbivu 0 295532 1581933 1581881 2026-05-07T12:02:31Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581933 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووریی تۆرۆنتۆ گەورەترین بەشداربووی [[ئابووری کەنەدا|ئابووریی کەنەدا]]یە، بە ٢٠٪ی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|جی دی پی]] نیشتمانی، و چەقێکی ئابووریی گرنگە لە [[ئابووری جیھان|ئابووریی جیھاندا]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Invest Toronto |ناونیشان=http://investtoronto.ca/InvestAssets/PDF/Reports/2014-annual-report.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=Invest Toronto}}</ref> [[تۆرۆنتۆ]] ناوەندێکی [[بازرگانی]]، دابەشکردن، [[زانیاری ماڵی|دارایی]] و پیشەسازییە. ئەوە ناوەندی بانکی و ئاڵوگۆڕی پشکی کەنەدایە و خاڵی سەرەکیی کۆفرۆشی و دابەشکردنی وڵاتەکەیە. دەوڵەمەندیی ئۆنتاریۆ لە کەرەستە خاوەکان و وزەی کارەبای ئاوی، تۆرۆنتۆی کردووەتە ناوەندێکی سەرەکیی پیشەسازی. ناوچەی میترۆپۆلیتانی تۆرۆنتۆی گەورە زیاتر لە نیوەی کاڵا بەرھەمھێنراوەکانی کەنەدا بەرھەم دەھێنێت. ئابووریی تۆرۆنتۆ لە ساڵی ٢٠٠٩وە خاوەنی ڕێژەی گەشەی جی دی پی ٢٫٤ لەسەد بووە ساڵانە، کە پێش تێکڕای نیشتمانی کەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=3610046801|سەردێڕ=Gross domestic product (GDP) at basic prices, by census metropolitan area (CMA) |وێبگە=Statistics Canada}}</ref> ژمارەی دانیشتووانی تۆرۆنتۆ ٣٫٠٢٥ ملیۆن کەس بووە تا ساڵی ٢٠٢٢، لەکاتێکدا ژمارەی دانیشتووانی ناوچەی میترۆپۆلیتانی سەرژمێریی تۆرۆنتۆ ٦٫٤٧ ملیۆن بووە لە ھەمان ساڵدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.toronto.ca/city-government/data-research-maps/toronto-at-a-glance/|سەردێڕ=Toronto at a Glance |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=City of Toronto |زمان=en-CA}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} ecz96eb3kjppy48shapvqqvk5epfohv 1582012 1581933 2026-05-07T20:03:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582012 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووریی تۆرۆنتۆ گەورەترین بەشداربووی [[ئابووری کەنەدا|ئابووریی کەنەدا]]یە، بە ٢٠٪ی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|جی دی پی]] نیشتمانی، و چەقێکی ئابووریی گرنگە لە [[ئابووری جیھان|ئابووریی جیھاندا]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Invest Toronto |ناونیشان=http://investtoronto.ca/InvestAssets/PDF/Reports/2014-annual-report.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئازاری ٢٠١٦|وێبگە=Invest Toronto}}</ref> [[تۆرۆنتۆ]] ناوەندێکی [[بازرگانی]]، دابەشکردن، [[زانیاری ماڵی|دارایی]] و پیشەسازییە. ئەوە ناوەندی بانکی و ئاڵوگۆڕی پشکی کەنەدایە و خاڵی سەرەکیی کۆفرۆشی و دابەشکردنی وڵاتەکەیە. دەوڵەمەندیی ئۆنتاریۆ لە کەرەستە خاوەکان و وزەی کارەبای ئاوی، تۆرۆنتۆی کردووەتە ناوەندێکی سەرەکیی پیشەسازی. ناوچەی میترۆپۆلیتانی تۆرۆنتۆی گەورە زیاتر لە نیوەی کاڵا بەرھەمھێنراوەکانی کەنەدا بەرھەم دەھێنێت. ئابووریی تۆرۆنتۆ لە ساڵی ٢٠٠٩وە خاوەنی ڕێژەی گەشەی جی دی پی ٢٫٤ لەسەد بووە ساڵانە، کە پێش تێکڕای نیشتمانی کەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=3610046801|سەردێڕ=Gross domestic product (GDP) at basic prices, by census metropolitan area (CMA) |وێبگە=Statistics Canada}}</ref> ژمارەی دانیشتووانی تۆرۆنتۆ ٣٫٠٢٥ ملیۆن کەس بووە تا ساڵی ٢٠٢٢، لەکاتێکدا ژمارەی دانیشتووانی ناوچەی میترۆپۆلیتانی سەرژمێریی تۆرۆنتۆ ٦٫٤٧ ملیۆن بووە لە ھەمان ساڵدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.toronto.ca/city-government/data-research-maps/toronto-at-a-glance/|سەردێڕ=Toronto at a Glance |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=City of Toronto |زمان=en-CA}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} erx042cdyagzbh0biofcc86skb9xi3m 0 295534 1582023 1581884 2026-05-07T20:05:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582023 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} ئابووریی ئیرلەندا دەکرێت ئاماژە بێت بۆ: * [[ئابووریی کۆماری ئیرلەندا]]، ئابووریی دەوڵەتێکی سەروەر لە ئەورووپا * [[ئابووریی ئیرلەندای باکوور]]، ئابووریی بەشێک لە شانشینی یەکگرتوو {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 1xutstjfvpwiljk7g3xfen98u82uc5v 1582036 1582023 2026-05-07T21:01:08Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1582036 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} ئابووریی ئیرلەندا دەکرێت ئاماژە بێت بۆ: * [[ئابووریی کۆماری ئیرلەندا]]، ئابووریی دەوڵەتێکی سەروەر لە ئەورووپا * [[ئابووریی ئیرلەندای باکوور]]، ئابووریی بەشێک لە شانشینی یەکگرتوو {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} [[پۆل:پەڕەکانی ڕوونکردنەوە]] rt329tnfe2uuxsi4ojox3zqrfu8pd7u 0 295536 1581932 1581887 2026-05-07T12:02:21Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ چاکسازیی ڕێکەوتی ئەرشیڤ (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581932 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[بۆتسوانا]] خاوەنی [[وڵاتی پەرەئەستێن|ئابوورییەکی پەرەئەستێنە]] کە بە داھات مامناوەندی بەرز دادەنرێت. گەشەی دامەزراندن لە کەرتی تایبەتدا لە ماوەی ٣٠ ساڵی یەکەمی سەربەخۆیی وڵاتەکەدا ساڵانە بە تێکڕا نزیکەی ١٠٪ بووە. دوای ماوەیەک لە سستی لە سەرەتای سەدەی ٢١دا، ئابووریی [[بۆتسوانا]] ئاستێکی بەرزی گەشەی تۆمار کرد، کە گەشەی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی لە ئامانجەکانی ٦–٧٪ زیاتر بوو. گەشەی ئابووری لە کۆتایییەکانی شەستەکانەوە ھاوتا بووە لەگەڵ ھەندێک لە گەورەترین ئابوورییەکانی [[ئابووریی ئاسیا|ئاسیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Leith|یەکەم=J. Clark|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/j.ctt80xfp|سەردێڕ=Why Botswana Prospered|ڕێکەوت=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=McGill-Queen's University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٧٣٥-٢٨٢٠-٨|پەڕەکان=ix-٢|jstor=j.ctt80xfp}}</ref> حکوومەت بە بەردەوامی زیادەی بوودجەی پاراستووە و خاوەنی یەدەگێکی زۆری دراوی بیانییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://documents.worldbank.org/curated/en/489431468012950282/pdf/95304-REPLACEMENT-SCD-P150575-PUBLIC-Botswana-Systematic-Country-Diagnostic-Report.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://documents.worldbank.org/curated/en/489431468012950282/pdf/95304-REPLACEMENT-SCD-P150575-PUBLIC-Botswana-Systematic-Country-Diagnostic-Report.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤٦ی 31ی ٤٨٩٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} g3vo3ypaysrj8txg60cbf64cshw89jq 1582013 1581932 2026-05-07T20:03:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582013 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} [[بۆتسوانا]] خاوەنی [[وڵاتی پەرەئەستێن|ئابوورییەکی پەرەئەستێنە]] کە بە داھات مامناوەندی بەرز دادەنرێت. گەشەی دامەزراندن لە کەرتی تایبەتدا لە ماوەی ٣٠ ساڵی یەکەمی سەربەخۆیی وڵاتەکەدا ساڵانە بە تێکڕا نزیکەی ١٠٪ بووە. دوای ماوەیەک لە سستی لە سەرەتای سەدەی ٢١دا، ئابووریی [[بۆتسوانا]] ئاستێکی بەرزی گەشەی تۆمار کرد، کە گەشەی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی لە ئامانجەکانی ٦–٧٪ زیاتر بوو. گەشەی ئابووری لە کۆتایییەکانی شەستەکانەوە ھاوتا بووە لەگەڵ ھەندێک لە گەورەترین ئابوورییەکانی [[ئابووریی ئاسیا|ئاسیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Leith|یەکەم=J. Clark|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/j.ctt80xfp|سەردێڕ=Why Botswana Prospered|ڕێکەوت=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=McGill-Queen's University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٧٣٥-٢٨٢٠-٨|پەڕەکان=ix-٢|jstor=j.ctt80xfp}}</ref> حکوومەت بە بەردەوامی زیادەی بوودجەی پاراستووە و خاوەنی یەدەگێکی زۆری دراوی بیانییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://documents.worldbank.org/curated/en/489431468012950282/pdf/95304-REPLACEMENT-SCD-P150575-PUBLIC-Botswana-Systematic-Country-Diagnostic-Report.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://documents.worldbank.org/curated/en/489431468012950282/pdf/95304-REPLACEMENT-SCD-P150575-PUBLIC-Botswana-Systematic-Country-Diagnostic-Report.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤٦ی 31ی ٤٨٩٤|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} ph8p4qwgu4z3jff36norsx8olysfr43 0 295537 1582022 1581891 2026-05-07T20:05:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582022 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} [[کازان]] یەکێکە لە گەورەترین ناوەندە پیشەسازی و دارایییەکانی ڕووسیا، و شارێکی پێشەنگی ناوچەی ئابووری ڤۆڵگایە لە بیناسازی و وەبەرھێنانی کەڵەکەبوودا. کۆی سەرمایەی بانکیی بانکەکانی کازان سێیەمە لە ڕووسیادا.{{ژێدەر پێویستە|date=December 2015}} پیشەسازییە سەرەکییەکانی شارەکە بریتین لە: ئەندازیاریی میکانیکی، کیمیایی، پێترۆکیمیایی، پیشەسازییە سووکەکان و خۆراک. ئابوورییەکی داھێنەرانە لەلایەن گەورەترین ئای تی پارک لە ڕووسیا نوێنەرایەتی دەکرێت کە یەکێکە لە گەورەترینەکانی جۆری خۆی لە نێوان پارکە زانستییەکانی ئەورووپای ڕۆژھەڵاتدا. کازان لە ڕیزبەندی ١٧٤ەمین (بەرزترین لە ڕووسیا) لە ڕاپرسیی جیھانیی کوالێتی ژیانی مێرسەر دایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:کازان]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] qnhkg0pqd0m90dqxfyq0jmovgkcp9na 0 295538 1581931 1581893 2026-05-07T12:02:11Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581931 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[ئێدینبەرە]]، پایتەختی [[سکۆتلاند]]، لە پێوەرەکانی ناوەندە دارایییە جیھانییەکان لە ساڵی ٢٠٢٠دا وەک ١٣ەمین گەورەترین ناوەندی دارایی لە ئاستی نێونەتەوەیی و ٤ەمین گەورەترین ناوەندی دارایی لە ئەورووپادا ڕیزبەندی کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://scottishfinancialreview.com/2020/09/25/edinburgh-4th-in-europe-in-new-financial-centres-index/|سەردێڕ=Edinburgh 4th in Europe in new Financial Centres index – Scottish Financial Review}}</ref> ئابووری ئێدینبەرە وەک بزوێنەرێکی [[ئابووریی سکۆتلەند|ئابووریی سکۆتلاند]] و ھەروەھا ئابووریی فراوانتری شانشینی یەکگرتوو دەناسرێت، کە دووەم گەورەترین ناوەندی دارایییە لە شانشینی یەکگرتوودا لە دوای [[لەندەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.edinburgh-inspiringcapital.com |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Edinburgh Inspiring Capital}}</ref> ئێدینبەرە بە بەردەوامی یەکێک بووە لە خۆشگوزەرانترین بەشەکانی وڵات و بەھێزترین ئابووریی لە نێوان ھەر شارێکی شانشینی یەکگرتوودا لە دەرەوەی لەندەن ھەیە.<ref>''Why Invest in Edinburgh'' {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.edinburgh-inspiringcapital.com/invest/why_invest_in_edinburgh.aspx|سەردێڕ=Account Suspended |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131015035613/http://www.edinburgh-inspiringcapital.com/invest/why_invest_in_edinburgh.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}} Edinburgh City Council Capital Review</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣دا، [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی بۆ ھەر کەسێک]]ی کە ٦٩٬٨٠٩ پاوەند بوو، بۆ یەکەمجار لە ھی لەندەنی تێپەڕاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ons.gov.uk/file?uri=/economy/grossdomesticproductgdp/datasets/regionalgrossdomesticproductallnutslevelregions/1998to2023/regionalgrossdomesticproductgdpbyallinternationalterritoriallevelitlregions.xlsx |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|لە=Table 7: Gross domestic product (GDP) per head at current market prices, pounds}}</ref> گۆڤاری ئێف دی ئای مەکازینی فاینانشاڵ تایمز، ئێدینبەرەی وەک "باشترین شاری گەورەی ئەورووپی بۆ داھاتوو" و "باشترین ستراتیژیی وەبەرھێنانی ڕاستەوخۆی بیانی (شاری گەورە)" بۆ ساڵانی ٢٠١٢/١٣ ناوبردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.fdiintelligence.com/index.php/Info/What-s-New/Press-releases/fDi-European-Cities-Regions-of-the-Future-2012-13 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160324022728/http://www.fdiintelligence.com/index.php/Info/What-s-New/Press-releases/fDi-European-Cities-Regions-of-the-Future-2012-13 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> شارەکە بە بەردەوامی وەک یەکێک لە جەمسەرە پیشەسازییە سەرەکییەکانی سکۆتلاند ڕیزبەندی دەکرێت، کە ھێزێکی کاری دامەزراوی نزیکەی ٤٨٬٠٣٠ کەسی لە سەرانسەری شارەکەدا ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://scottishbusinessnews.net/scotland-retains-status-as-the-uks-second-largest-international-financial-hub/|سەردێڕ=Scotland retains status as the UK's second largest international financial hub - Scottish Business News |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Scottish Business News}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] lhfedgfqx165txm3niu0343oa77wc5y 1582014 1581931 2026-05-07T20:03:58Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582014 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} [[ئێدینبەرە]]، پایتەختی [[سکۆتلاند]]، لە پێوەرەکانی ناوەندە دارایییە جیھانییەکان لە ساڵی ٢٠٢٠دا وەک ١٣ەمین گەورەترین ناوەندی دارایی لە ئاستی نێونەتەوەیی و ٤ەمین گەورەترین ناوەندی دارایی لە ئەورووپادا ڕیزبەندی کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://scottishfinancialreview.com/2020/09/25/edinburgh-4th-in-europe-in-new-financial-centres-index/|سەردێڕ=Edinburgh 4th in Europe in new Financial Centres index – Scottish Financial Review}}</ref> ئابووری ئێدینبەرە وەک بزوێنەرێکی [[ئابووریی سکۆتلەند|ئابووریی سکۆتلاند]] و ھەروەھا ئابووریی فراوانتری شانشینی یەکگرتوو دەناسرێت، کە دووەم گەورەترین ناوەندی دارایییە لە شانشینی یەکگرتوودا لە دوای [[لەندەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://www.edinburgh-inspiringcapital.com |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Edinburgh Inspiring Capital}}</ref> ئێدینبەرە بە بەردەوامی یەکێک بووە لە خۆشگوزەرانترین بەشەکانی وڵات و بەھێزترین ئابووریی لە نێوان ھەر شارێکی شانشینی یەکگرتوودا لە دەرەوەی لەندەن ھەیە.<ref>''Why Invest in Edinburgh'' {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.edinburgh-inspiringcapital.com/invest/why_invest_in_edinburgh.aspx|سەردێڕ=Account Suspended |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131015035613/http://www.edinburgh-inspiringcapital.com/invest/why_invest_in_edinburgh.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}} Edinburgh City Council Capital Review</ref> لە ساڵی ٢٠٢٣دا، [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی بۆ ھەر کەسێک]]ی کە ٦٩٬٨٠٩ پاوەند بوو، بۆ یەکەمجار لە ھی لەندەنی تێپەڕاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.ons.gov.uk/file?uri=/economy/grossdomesticproductgdp/datasets/regionalgrossdomesticproductallnutslevelregions/1998to2023/regionalgrossdomesticproductgdpbyallinternationalterritoriallevelitlregions.xlsx |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|لە=Table 7: Gross domestic product (GDP) per head at current market prices, pounds}}</ref> گۆڤاری ئێف دی ئای مەکازینی فاینانشاڵ تایمز، ئێدینبەرەی وەک "باشترین شاری گەورەی ئەورووپی بۆ داھاتوو" و "باشترین ستراتیژیی وەبەرھێنانی ڕاستەوخۆی بیانی (شاری گەورە)" بۆ ساڵانی ٢٠١٢/١٣ ناوبردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.fdiintelligence.com/index.php/Info/What-s-New/Press-releases/fDi-European-Cities-Regions-of-the-Future-2012-13 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160324022728/http://www.fdiintelligence.com/index.php/Info/What-s-New/Press-releases/fDi-European-Cities-Regions-of-the-Future-2012-13 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> شارەکە بە بەردەوامی وەک یەکێک لە جەمسەرە پیشەسازییە سەرەکییەکانی سکۆتلاند ڕیزبەندی دەکرێت، کە ھێزێکی کاری دامەزراوی نزیکەی ٤٨٬٠٣٠ کەسی لە سەرانسەری شارەکەدا ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://scottishbusinessnews.net/scotland-retains-status-as-the-uks-second-largest-international-financial-hub/|سەردێڕ=Scotland retains status as the UK's second largest international financial hub - Scottish Business News |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Scottish Business News}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} cy2bdc23itdhrfzejv0cawy6t4cjbl9 0 295539 1581930 1581895 2026-05-07T12:01:51Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581930 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Thyssen-Krupp-Quartier-Teilansicht-Essen-2013.jpg|وێنۆک|بارەگای سەرەکی تیسێن-کرووپ لە [[ئێسن]]]] [[ڕاینی باکوور-وێستفالیا]] (ئێن ئاڕ دەبلیوو) بە بەردەوامی بزوێنەری ئابووریی [[ئەڵمانیا]] بووە، کە گەورەترین ئابووریی لە نێوان ویلایەتەکانی ئەڵمانیادا ھەیە بەپێی ئامارەکانی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Campbell |یەکەم=Eric |ناونیشان=https://www.land.nrw/en/economy-north-rhine-westphalia |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=NRW}}</ref> ئەگەر ڕاینی باکوور-وێستفالیا وڵاتێکی سەروەر بووایە، ئابوورییەکی دەبوو کە بەراورد دەکرێت بە [[ئابووری عەرەبستانی سعوودی|ئابووریی عەرەبستانی سعوودی]] لە ڕووی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (جی دی پی) ناوەکی تا ساڵی ٢٠١٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kaiser |یەکەم=Arvid |ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.manager-magazin.de/unternehmen/artikel/a-953549.html|سەردێڕ=Wirtschaftsvergleich: Bayern wie die Schweiz, Bremen wie Jemen |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=[[Manager Magazin]] |زمان=de}}</ref> لە نێوان ھەموو [[ویلایەتەکانی ئەڵمانیا|ویلایەتەکانی ئەڵمانیادا]]، زۆرترین پارەی دەرەوە لە ڕاینی باکوور-وێستفالیادا وەبەرھێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.land.nrw/de/nordrhein-westfalen-ist-top/stark |ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.land.nrw |زمان=de}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} 974kpvhjczvf0jyedx6xonjs14les0j 1582015 1581930 2026-05-07T20:04:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582015 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Thyssen-Krupp-Quartier-Teilansicht-Essen-2013.jpg|وێنۆک|بارەگای سەرەکی تیسێن-کرووپ لە [[ئێسن]]]] [[ڕاینی باکوور-وێستفالیا]] (ئێن ئاڕ دەبلیوو) بە بەردەوامی بزوێنەری ئابووریی [[ئەڵمانیا]] بووە، کە گەورەترین ئابووریی لە نێوان ویلایەتەکانی ئەڵمانیادا ھەیە بەپێی ئامارەکانی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Campbell |یەکەم=Eric |ناونیشان=https://www.land.nrw/en/economy-north-rhine-westphalia |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=NRW}}</ref> ئەگەر ڕاینی باکوور-وێستفالیا وڵاتێکی سەروەر بووایە، ئابوورییەکی دەبوو کە بەراورد دەکرێت بە [[ئابووری عەرەبستانی سعوودی|ئابووریی عەرەبستانی سعوودی]] لە ڕووی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (جی دی پی) ناوەکی تا ساڵی ٢٠١٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Kaiser |یەکەم=Arvid |ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشان=https://www.manager-magazin.de/unternehmen/artikel/a-953549.html|سەردێڕ=Wirtschaftsvergleich: Bayern wie die Schweiz, Bremen wie Jemen |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=[[Manager Magazin]] |زمان=de}}</ref> لە نێوان ھەموو [[ویلایەتەکانی ئەڵمانیا|ویلایەتەکانی ئەڵمانیادا]]، زۆرترین پارەی دەرەوە لە ڕاینی باکوور-وێستفالیادا وەبەرھێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.land.nrw/de/nordrhein-westfalen-ist-top/stark |ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.land.nrw |زمان=de}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} p0u0lrdwl79fp53232ubanduj7xqgab 0 295540 1581929 1581897 2026-05-07T12:01:38Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ چاکسازیی ژمارەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581929 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''تیروڤانانتەپورام'''، کە بە '''تریڤاندروم'''یش ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.britannica.com/place/Thiruvananthapuram|سەردێڕ=Thiruvananthapuram {{!}} Capital, History, & Temple {{!}} Britannica |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=Encyclopedia Britannica |زمان=en}}</ref><ref name="districtprofile">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://trivandrum.nic.in/en/about-district/|سەردێڕ=About District {{!}} District Thiruvananthapuram, Government of Kerala {{!}} India|سەردێڕ=About District {{!}} District Thiruvananthapuram, Government of Kerala {{!}} India |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=District Administration Thiruvananthapuram}}</ref> [[پایتەخت]]ی ویلایەتی [[کێرالا]]ی ھیندستانە. تا ساڵی ٢٠١١، کۆمەڵەی شارەوانیی تیروڤانانتەپورام ٩٥٧٬٧٣٠ کەس دانیشتووی لەسەر ڕووبەری ٢١٤٫٨٦ کیلۆمەتر دووجا ھەبووە،<ref name="citypop">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://tmc.lsgkerala.gov.in/index.php/en/general-information|سەردێڕ=General Information {{!}} City Of Thiruvananthapuram |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Thiruvananthapuram Municipal Corporation}}</ref> کە وای لێکردووە ببێتە پڕدانیشتووترین شاری کێرالا.<ref name="districtprofile"/> ناوچەی میترۆپۆلیتانی گەورەی تیروڤانانتەپورام زیاتر لە ١٫٧ ملیۆن دانیشتووی لە ناوچەیەکی ٥٤٣ کیلۆمەتر دووجاییدا ھەیە.<ref name="uapop">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42876/download/46544/CLASS_I.xlsx |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٥|وێبگە=Census India}}</ref> تیروڤانانتەپورام یەکێکە لەو کەمە شارانەی ھیندستان کە وەک پایتەخت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://trivandrum.nic.in/en/about-district/|سەردێڕ=About District {{!}} District Thiruvananthapuram, Government of Kerala {{!}} India}}</ref> شارێکی کەلەپووری،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.outlookmoney.com/retirement/spend/travel/discovering-thiruvananthapuram-a-blend-of-culture-nature-and-heritage|سەردێڕ=Discovering Thiruvananthapuram: A Blend Of Culture, Nature, and Heritage}}</ref> شارێکی دەریایی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://vizhinjamport.in/visl/|سەردێڕ=About Vizhinjam International Seaport Limited (VISL)}}</ref> شارێکی تەکنەلۆژیای زانیاری،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://technopark.in/discover-technopark-the-iconic-it-park-in-trivandrum|سەردێڕ=Discover Technopark: The Iconic IT Park in Trivandrum}}</ref> شارێکی توێژینەوەی بۆشایی،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isro.gov.in/VSSC.html|سەردێڕ=Vikram Sarabhai Space Centre (VSSC)}}</ref> شارێکی بەرگری، شارێکی تەکنەلۆژیای ئۆتۆمبێل،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشان=https://neosciencehub.com/thiruvananthapurams-rise-as-a-global-automotive-hub/|سەردێڕ=Thiruvananthapuram's Rise as a Global Automotive Hub - Neo Science Hub}}</ref> شارێکی زانستی ژیان،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.bio360.in/|سەردێڕ=BIO 360 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=www.bio360.in}}</ref> شارێکی گەشتیاری،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.incredibleindia.gov.in/en/kerala/thiruvananthapuram|سەردێڕ=Thiruvananthapuram Tourism}}</ref> و شارێک کە بە دامەزراوەکانی توێژینەوە و گەشەپێدان ناسراوە، کار دەکات. ھەروەھا لە نێوان ئەو کەمە شارانەی جیھاندایە کە ھەم فڕوخانەیەکی نێونەتەوەیی و ھەم بەندەرێکی دەریایی نێونەتەوەیی لە ناو شارەکەدا و لە نزیکییەکی زۆری ناوەندی شارەکەدا ھەڵکەوتوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشان=https://kspcb.kerala.gov.in/assets/uploads/widget/public_hearing_files/Vizhinjam_Port_(Phase_IIIII)_-Draft_EIA_Report.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=Vizhinjam Port Official Website |پەڕە=٣٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} [[پۆل:پایتەختەکانی پێشووی ھیندستان]] [[پۆل:شارە بەندەرییەکانی ھیندستان]] [[پۆل:گەورە شارەکانی ھیندستان]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] r2zhyr35bthwovx2iw87juupcrqaecs 0 295541 1582021 1581900 2026-05-07T20:05:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582021 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} ئابووری تیروڤانانتەپورام، پایتەختی ویلایەتی [[کێرالا]]ی [[ھیندستان]]، زۆربەی لە [[گەشتیاری|گەشتیاری و کات بەسەربردن]]، [[تەکنۆلۆژیای زانیاری]]، کێڵگەکانی لاستیک، بەرھەمھێنانی قاوە، بەرھەمھێنانی چای، و [[پەروەردە]] پێکدێت. چەندین بەرھەمھێنەر ھەن، وەک تراڤانکۆر تیتانیۆم پرۆدەکتس ئێڵ تی دی و ئینگڵش ئیندیان کلەیس (گرووپی تاپەر).<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} a84v0c3zana2ytpwfrzbz12ofhrkqg6 0 295542 1582020 1581903 2026-05-07T20:04:58Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582020 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} ئابووری [[بریزبێن]] بە شێوەیەکی سەرەکی لە چەندین پیشەسازی پێکدێت، لەوانەش [[چاودێریی تەندروستی]]، خزمەتگوزارییە پیشەیییەکان و بازرگانیی [[تاکفرۆشی]]. ژمارەی دانیشتووانی زیاتر لە ٢٫٤ ملیۆن کەسە لە ناوەندە شارستانییە فراوانەکان و ناوچەکاندا، لەگەڵ تێکڕای تەمەنی ٣٥ ساڵ. [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] بریزبێن ١٧٠٫٥ ملیار دۆلار بوو لە ٢٠١٧–١٨، کە بەشداری نزیکەی نیوەی ئابووری گشتی [[کوینزلەند]] و ٩٫٤٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی نیشتمانی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:بریزبن]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] htjrwyoq3bvtoaxy0hh4iwzc6ihhe5p 0 295543 1582019 1581907 2026-05-07T20:04:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582019 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} ئابووری پالاکاد بەھۆی نزیکی پالاکاد لە کۆیمباتۆر، و ھەبوونی دەربەندی پالاکاد کە ڕێگایەکی بازرگانیی وشکانیی کاریگەر دابین دەکات، بەڕێوە دەچێت. پالاکاد دووەم گەورەترین چەقی پیشەسازییە لە ویلایەتی [[کێرالا]]ی ھیندستان، لە دوای [[کۆچی (ھیندستان)|کۆچی]] دێت. پێش ئەوەی لە ڕووی پیشەسازییەوە گرنگ بێت، کار و بازرگانی جۆرە سەرەکییەکانی سەرقاڵبوون بوون لە شارەکەدا. لە ئابی ٢٠٢٤دا، شارەکە خرایە ناو ١٢ شارە زیرەکە پیشەسازییەکەی داھاتووی ھیندستانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} d88wkak6nmvrwqcmps3tz5934jznohh 0 295544 1581927 1581912 2026-05-07T12:01:01Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581927 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پالاکاد'''، ھەروەھا بە '''پالگات''' دەناسرێت، لە مێژوودا بە '''پالاکاتوسێری''' ناسراوە{{ژێدەر پێویستە|date=February 2025}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://old.spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-palakkad.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220702110828/http://old.spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-palakkad.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> شارێک و [[شارەوانی|شارەوانییەکە]] لە [[ویلایەتەکان و دەڤەرە یەکگرتووەکانی ھیندستان|ویلایەتی ھیندیی]] [[کێرالا]]. ئەوە بنکەی سەرەکیی کارگێڕیی شارستانی پالاکادە. پالاکاد پڕچڕترین شارەوانی و چوارەم پڕچڕترین شاری ویلایەتەکەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.indiatoday.in/elections/lok-sabha/kerala/palakkad-constituency-result-11508|سەردێڕ=Palakkad lok sabha election results 2024: Palakkad Winning Candidates List and Vote Share |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=India Today |زمان=en}}</ref> لە پێش سەربەخۆییی ھیندستان لەژێر [[بەریتانی ڕاج|دەسەڵاتی بەریتانیادا]] دامەزراوە و بە ناوی پالگات دەناسرا. پالاکاد بەھۆی قەڵای دێرینی پالاکادەوە بەناوبانگە، کە لە دڵی شارەکەدایە و لە ساڵی ١٧٦٦دا لەلایەن حەیدەر عەلییەوە دەستی بەسەردا گیرا و دووبارە دروستکرایەوە، کە دواتر لە ساڵی ١٧٨٤دا کەوتە دەست زامۆرین. شارەکە نزیکەی {{Convert|347|km|mi}} لە باکووری ڕۆژھەڵاتی پایتەختی ویلایەتەکە، [[تیروڤانانتەپورام]]ەوە دوورە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] dzteh9sl8ed13mdp1jcnxinxrewnfrv 1582016 1581927 2026-05-07T20:04:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582016 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''پالاکاد'''، ھەروەھا بە '''پالگات''' دەناسرێت، لە مێژوودا بە '''پالاکاتوسێری''' ناسراوە{{ژێدەر پێویستە|date=February 2025}}،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://old.spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-palakkad.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220702110828/http://old.spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-palakkad.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> شارێک و [[شارەوانی|شارەوانییەکە]] لە [[ویلایەتەکان و دەڤەرە یەکگرتووەکانی ھیندستان|ویلایەتی ھیندیی]] [[کێرالا]]. ئەوە بنکەی سەرەکیی کارگێڕیی شارستانی پالاکادە. پالاکاد پڕچڕترین شارەوانی و چوارەم پڕچڕترین شاری ویلایەتەکەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.indiatoday.in/elections/lok-sabha/kerala/palakkad-constituency-result-11508|سەردێڕ=Palakkad lok sabha election results 2024: Palakkad Winning Candidates List and Vote Share |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=India Today |زمان=en}}</ref> لە پێش سەربەخۆییی ھیندستان لەژێر [[بەریتانی ڕاج|دەسەڵاتی بەریتانیادا]] دامەزراوە و بە ناوی پالگات دەناسرا. پالاکاد بەھۆی قەڵای دێرینی پالاکادەوە بەناوبانگە، کە لە دڵی شارەکەدایە و لە ساڵی ١٧٦٦دا لەلایەن حەیدەر عەلییەوە دەستی بەسەردا گیرا و دووبارە دروستکرایەوە، کە دواتر لە ساڵی ١٧٨٤دا کەوتە دەست زامۆرین. شارەکە نزیکەی {{Convert|347|km|mi}} لە باکووری ڕۆژھەڵاتی پایتەختی ویلایەتەکە، [[تیروڤانانتەپورام]]ەوە دوورە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} h6ai1z308i692l9bnzxhnrjt9k4lyvd 0 295545 1582018 1581916 2026-05-07T20:04:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1582018 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''کۆیمباتۆر''' (بە تامیلی: kōyamputtūr)، ھەروەھا بە '''کۆڤای''' ناسراوە، شارێکی میترۆپۆلیتانییە لە [[ویلایەتەکان و دەڤەرە یەکگرتووەکانی ھیندستان|ویلایەتی ھیندیی]] تامیڵ نادو. لەسەر کەنارەکانی ڕووباری نۆیاڵ ھەڵکەوتووە و بە [[گاتی ڕۆژاوا]] دەورە دراوە. دووەم گەورەترین شاری تامیڵ نادووە لە دوای [[چێنای]] لە ڕووی ژمارەی دانیشتووانەوە و ١٦ەمین گەورەترین کۆبوونەوەی شارستانییە لە ھیندستان بەپێی سەرژمێریی ٢٠١١. پایتەختی کارگێڕیی شارستانی کۆیمباتۆرە و لەلایەن کۆمەڵەی شارەوانیی کۆیمباتۆرەوە بەڕێوەدەبرێت کە لە ساڵی ١٩٨١دا دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:گەورە شارەکانی ھیندستان]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:وتارەکان بە وەسف]] 5jhho5tupvf4qowl7cgk1n9luu0jmic 0 295546 1581926 1581918 2026-05-07T12:00:51Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ ناوی پارامەترە کۆنەکان نوێ کرایەوە؛ پارامەترە واڵاکان لابران؛ نرخی کۆنی پارامەترەکان نوێ کرایەوە (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581926 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall | name = ئێران مۆڵ | native_name = ایران مال | native_name_lang = فارسی | logo = Iran Mall Logo.png | image = Iran Mall.jpg | opening_date = {{start date and age|٢٠١٨|٥|١|df=yes}} | caption = ئێران مۆڵ لە ٢٠٢١ | location = نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]]، باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]] | coordinates = {{coord|35|45|12.2|N|51|11|32.7|E|display=inline,title}} | owner = [[بانکی ئایەندە]] | number_of_stores = +٢،٥٠٠ | floor_area = ١،٩٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (٢١،٠٠٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) | floors = ٧ | parking = +٢٠،٠٠٠ | website = {{URL|https://www.iranmall.com|IranMall.com}} }} '''بازاڕی گەورەی ئێران''' ({{بە فارسی|بازار بزرگ تهران}}) یان '''ئێران مۆڵ''' (بە فارسی: ایران مال) گەورەترین [[مۆڵ]] لە جیھاندایە، کە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، پایتەختی [[ئێران]] لە نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Largest malls worldwide, by GLA 2020|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/917586/shopping-malls-with-the-largest-gross-leasable-area-worldwide/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The 10 Biggest Shopping Malls In The World|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/the-biggest-shopping-malls-in-the-world.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=WorldAtlas|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 20 Biggest Malls in the World |ناونیشان=https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Eucarl Hotels |زمان=en-us |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118220639/https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/}}</ref> ئەم کۆمەڵە فرەمەبەستە لەسەر زەوییەک بە ڕووبەری ٣١٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە و لە حەوت نھۆمدا دیزاین کراوە. ڕووبەری ژێرخانەکەی لە قۆناغی یەکەمدا ١،٣٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە بوو کە دوای تەواوبوونی سەرجەم قۆناغەکانی گەشەپێدان، گەیشتە ١،٦٠٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە. قۆناغی یەکەم بە قەبارەی ٢٦٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە ڕووبەری گشتیی گونجاو بۆ بەکرێدان و ٧٠٨ یەکەی بازرگانی، لە ١ی ئایاری ٢٠١٨دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall's 1st Phase Takes Off|ناونیشان=https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211220125342/https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زیاتر لە ١،٢٠٠ بەڵێندەر و ٢٥،٠٠٠ کرێکار بەشدارییان لە سازکردنی ئێران مۆڵدا کرد. خاوەنداری ئەم دامەزراوەیە ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ [[بانکی ئایەندە]] بوو، دواتر بانکەکە لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە ھەڵوەشێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ayandeh Bank Wants to Sell $3.5 Billion Iran Mall|ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Financial Tribune|زمان=En}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Motamedi |یەکەم=Maziar |سەردێڕ=Corruption, mismanagement in spotlight as Iran dissolves major private bank |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/27/corruption-mismanagement-in-spotlight-as-iran-dissolves-major-private-bank |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوە و لەدەستدانی مۆڵەتی بانکی، [[بانکی ناوەندیی ئێران]]، بانکی ئایەندە لەگەڵ [[بانکی نیشتیمانیی ئێران|بانکی میللیی ئێران]] یەکی گرت، بەڵام ئێران مۆڵی وەک بەشێک لە پڕۆسەی ھەڵوەشانەوە و داڕشتنەوەی سامان فرۆشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iran moves to value Iran Mall as part of Ayandeh Bank liquidation process |ناونیشان=https://www.intellinews.com/iran-moves-to-value-iran-mall-as-part-of-ayandeh-bank-liquidation-process-417871/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.intellinews.com |زمان=en}}</ref> بیرۆکەی سەرەکیی بنیاتنانی ئەم دامەزراوە گەورەیە لە [[عەلی ئەنساری]]یەوە ھاتووە، کە ھەروەھا بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سازکردنی ئێران مۆڵیش بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Briggs|یەکەم=Fiona|سەردێڕ=Businessman funds conversion of one of world's largest shopping centres into 3,000-bed hospital in Tehran|ناونیشان=https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Retail Times|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230129064056/https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەررچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|ئێران}} [[پۆل:مۆڵەکانی ئێران]] [[fa:ایران مال]] o8hbegirhjh8v51s2ababanw0ibq0zz 1581955 1581926 2026-05-07T13:17:55Z Hivja 64112 /* شوێنە سەرنجڕاکێشەکان */ 1581955 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall | name = ئێران مۆڵ | native_name = ایران مال | native_name_lang = فارسی | logo = Iran Mall Logo.png | image = Iran Mall.jpg | opening_date = {{start date and age|٢٠١٨|٥|١|df=yes}} | caption = ئێران مۆڵ لە ٢٠٢١ | location = نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]]، باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]] | coordinates = {{coord|35|45|12.2|N|51|11|32.7|E|display=inline,title}} | owner = [[بانکی ئایەندە]] | number_of_stores = +٢،٥٠٠ | floor_area = ١،٩٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (٢١،٠٠٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) | floors = ٧ | parking = +٢٠،٠٠٠ | website = {{URL|https://www.iranmall.com|IranMall.com}} }} '''بازاڕی گەورەی ئێران''' ({{بە فارسی|بازار بزرگ تهران}}) یان '''ئێران مۆڵ''' (بە فارسی: ایران مال) گەورەترین [[مۆڵ]] لە جیھاندایە، کە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، پایتەختی [[ئێران]] لە نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Largest malls worldwide, by GLA 2020|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/917586/shopping-malls-with-the-largest-gross-leasable-area-worldwide/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The 10 Biggest Shopping Malls In The World|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/the-biggest-shopping-malls-in-the-world.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=WorldAtlas|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 20 Biggest Malls in the World |ناونیشان=https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Eucarl Hotels |زمان=en-us |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118220639/https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/}}</ref> ئەم کۆمەڵە فرەمەبەستە لەسەر زەوییەک بە ڕووبەری ٣١٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە و لە حەوت نھۆمدا دیزاین کراوە. ڕووبەری ژێرخانەکەی لە قۆناغی یەکەمدا ١،٣٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە بوو کە دوای تەواوبوونی سەرجەم قۆناغەکانی گەشەپێدان، گەیشتە ١،٦٠٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە. قۆناغی یەکەم بە قەبارەی ٢٦٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە ڕووبەری گشتیی گونجاو بۆ بەکرێدان و ٧٠٨ یەکەی بازرگانی، لە ١ی ئایاری ٢٠١٨دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall's 1st Phase Takes Off|ناونیشان=https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211220125342/https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زیاتر لە ١،٢٠٠ بەڵێندەر و ٢٥،٠٠٠ کرێکار بەشدارییان لە سازکردنی ئێران مۆڵدا کرد. خاوەنداری ئەم دامەزراوەیە ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ [[بانکی ئایەندە]] بوو، دواتر بانکەکە لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە ھەڵوەشێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ayandeh Bank Wants to Sell $3.5 Billion Iran Mall|ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Financial Tribune|زمان=En}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Motamedi |یەکەم=Maziar |سەردێڕ=Corruption, mismanagement in spotlight as Iran dissolves major private bank |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/27/corruption-mismanagement-in-spotlight-as-iran-dissolves-major-private-bank |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوە و لەدەستدانی مۆڵەتی بانکی، [[بانکی ناوەندیی ئێران]]، بانکی ئایەندە لەگەڵ [[بانکی نیشتیمانیی ئێران|بانکی میللیی ئێران]] یەکی گرت، بەڵام ئێران مۆڵی وەک بەشێک لە پڕۆسەی ھەڵوەشانەوە و داڕشتنەوەی سامان فرۆشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iran moves to value Iran Mall as part of Ayandeh Bank liquidation process |ناونیشان=https://www.intellinews.com/iran-moves-to-value-iran-mall-as-part-of-ayandeh-bank-liquidation-process-417871/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.intellinews.com |زمان=en}}</ref> بیرۆکەی سەرەکیی بنیاتنانی ئەم دامەزراوە گەورەیە لە [[عەلی ئەنساری]]یەوە ھاتووە، کە ھەروەھا بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سازکردنی ئێران مۆڵیش بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Briggs|یەکەم=Fiona|سەردێڕ=Businessman funds conversion of one of world's largest shopping centres into 3,000-bed hospital in Tehran|ناونیشان=https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Retail Times|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230129064056/https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == شوێنە سەرنجڕاکێشەکان == === بازاڕی خۆماڵی === بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ کاریگەری و سەرنجی لە بازاڕەکانی [[ئەسفەھان]]، [[کاشان]]، [[شیراز]]، [[قەزوین]] و [[قوم]] وەرگرتووە. ئەم دامەزراوەیە بەپێی داڕێژە و شێوازە مێژووییەکانی [[تەلارسازیی ئێرانی]]، وەک بازاڕە مێژووییەکان و بینا پەیوەندیدارەکان دیزاین کراوە و بنیات نراوە. === باخچەی دیدار === سەقفی باخچەی دیدار ١٤ (٤٦ پێ) مەتر درێژە، لە شووشە دروست کراوە و بە فوارە و دارخورما ڕازاوەتەوە. === باخچەی ماهان === باخچەی ماھان بە پاناییی ٥٠ مەتر (١٦٠ پێ)، درێژاییی نزیکەی ١٧٠ مەتر (٥٦٠ پێ) و ڕووبەری نزیکەی ١٦،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (١٧٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) لەسەر سێ نھۆم لە پارکینگە بازرگانییەکانی یەکەم و دووەم لە پێنج ئاستدا بنیات نراوە. === ھۆڵی ئاوێنە === ھۆڵی ئاوێنەی ئێران مۆڵ کە بە تایبەتمەندیی [[ئاوێنەکاری]]یەوە ڕازاوەتەوە، لەسەر بنەمای دیزاینی ھۆڵی ئاوێنە لە [[کۆشکی گوڵستان]] بنیات نراوە.<ref>https://www.atlasobscura.com/places/iran-mall</ref> === فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان === لە لای باشووری ڕۆژھەڵاتی بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ، شوێنێک بە ڕووبەری ٢٥٠ مەتری چوارگۆشەوە بۆ فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان تەرخان کراوە. === کتێبخانە === ئێران مۆڵ پێکھاتەیەکی جیاواز لەژێر ناوی کتێبخانەی جوندیشاپوور پێشکەش دەکات کە بەناوی [[زانکۆی جوندیشاپوور]] کراوەتەوە. == پێشانگای ئۆتۆمۆبیل == پێشانگاییەکی ئۆتۆمۆبیل لە ڕۆژاوای ئێران مۆڵ بوونی ھەیە. == سەررچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|ئێران}} [[پۆل:مۆڵەکانی ئێران]] [[fa:ایران مال]] raupnu9wdiz1dblvpon3y1us3t8sblf 1581956 1581955 2026-05-07T13:18:37Z Hivja 64112 1581956 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall | name = ئێران مۆڵ | native_name = ایران مال | native_name_lang = فارسی | logo = Iran Mall Logo.png | image = Iran Mall.jpg | opening_date = {{start date and age|٢٠١٨|٥|١|df=yes}} | caption = ئێران مۆڵ لە ٢٠٢١ | location = نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]]، باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]] | coordinates = {{coord|35|45|12.2|N|51|11|32.7|E|display=inline,title}} | owner = [[بانکی ئایەندە]] | number_of_stores = +٢،٥٠٠ | floor_area = ١،٩٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (٢١،٠٠٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) | floors = ٧ | parking = +٢٠،٠٠٠ | website = {{URL|https://www.iranmall.com|IranMall.com}} }} '''بازاڕی گەورەی ئێران''' ({{بە فارسی|بازار بزرگ تهران}}) یان '''ئێران مۆڵ''' (بە فارسی: ایران مال) گەورەترین [[مۆڵ]] لە جیھاندایە، کە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، پایتەختی [[ئێران]] لە نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Largest malls worldwide, by GLA 2020|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/917586/shopping-malls-with-the-largest-gross-leasable-area-worldwide/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The 10 Biggest Shopping Malls In The World|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/the-biggest-shopping-malls-in-the-world.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=WorldAtlas|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 20 Biggest Malls in the World |ناونیشان=https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Eucarl Hotels |زمان=en-us |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118220639/https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/}}</ref> ئەم کۆمەڵە فرەمەبەستە لەسەر زەوییەک بە ڕووبەری ٣١٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە و لە حەوت نھۆمدا دیزاین کراوە. ڕووبەری ژێرخانەکەی لە قۆناغی یەکەمدا ١،٣٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە بوو کە دوای تەواوبوونی سەرجەم قۆناغەکانی گەشەپێدان، گەیشتە ١،٦٠٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە. قۆناغی یەکەم بە قەبارەی ٢٦٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە ڕووبەری گشتیی گونجاو بۆ بەکرێدان و ٧٠٨ یەکەی بازرگانی، لە ١ی ئایاری ٢٠١٨دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall's 1st Phase Takes Off|ناونیشان=https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211220125342/https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زیاتر لە ١،٢٠٠ بەڵێندەر و ٢٥،٠٠٠ کرێکار بەشدارییان لە سازکردنی ئێران مۆڵدا کرد. خاوەنداری ئەم دامەزراوەیە ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ [[بانکی ئایەندە]] بوو، دواتر بانکەکە لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە ھەڵوەشێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ayandeh Bank Wants to Sell $3.5 Billion Iran Mall|ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Financial Tribune|زمان=En}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Motamedi |یەکەم=Maziar |سەردێڕ=Corruption, mismanagement in spotlight as Iran dissolves major private bank |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/27/corruption-mismanagement-in-spotlight-as-iran-dissolves-major-private-bank |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوە و لەدەستدانی مۆڵەتی بانکی، [[بانکی ناوەندیی ئێران]]، بانکی ئایەندە لەگەڵ [[بانکی نیشتیمانیی ئێران|بانکی میللیی ئێران]] یەکی گرت، بەڵام ئێران مۆڵی وەک بەشێک لە پڕۆسەی ھەڵوەشانەوە و داڕشتنەوەی سامان فرۆشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iran moves to value Iran Mall as part of Ayandeh Bank liquidation process |ناونیشان=https://www.intellinews.com/iran-moves-to-value-iran-mall-as-part-of-ayandeh-bank-liquidation-process-417871/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.intellinews.com |زمان=en}}</ref> بیرۆکەی سەرەکیی بنیاتنانی ئەم دامەزراوە گەورەیە لە [[عەلی ئەنساری]]یەوە ھاتووە، کە ھەروەھا بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سازکردنی ئێران مۆڵیش بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Briggs|یەکەم=Fiona|سەردێڕ=Businessman funds conversion of one of world's largest shopping centres into 3,000-bed hospital in Tehran|ناونیشان=https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Retail Times|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230129064056/https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == شوێنە سەرنجڕاکێشەکان == === بازاڕی خۆماڵی === بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ کاریگەری و سەرنجی لە بازاڕەکانی [[ئەسفەھان]]، [[کاشان]]، [[شیراز]]، [[قەزوین]] و [[قوم]] وەرگرتووە. ئەم دامەزراوەیە بەپێی داڕێژە و شێوازە مێژووییەکانی [[تەلارسازیی ئێرانی]]، وەک بازاڕە مێژووییەکان و بینا پەیوەندیدارەکان دیزاین کراوە و بنیات نراوە. === باخچەی دیدار === سەقفی باخچەی دیدار ١٤ (٤٦ پێ) مەتر درێژە، لە شووشە دروست کراوە و بە فوارە و دارخورما ڕازاوەتەوە. === باخچەی ماهان === باخچەی ماھان بە پاناییی ٥٠ مەتر (١٦٠ پێ)، درێژاییی نزیکەی ١٧٠ مەتر (٥٦٠ پێ) و ڕووبەری نزیکەی ١٦،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (١٧٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) لەسەر سێ نھۆم لە پارکینگە بازرگانییەکانی یەکەم و دووەم لە پێنج ئاستدا بنیات نراوە. === ھۆڵی ئاوێنە === ھۆڵی ئاوێنەی ئێران مۆڵ کە بە تایبەتمەندیی [[ئاوێنەکاری]]یەوە ڕازاوەتەوە، لەسەر بنەمای دیزاینی ھۆڵی ئاوێنە لە [[کۆشکی گوڵستان]] بنیات نراوە.<ref>https://www.atlasobscura.com/places/iran-mall</ref> === فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان === لە لای باشووری ڕۆژھەڵاتی بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ، شوێنێک بە ڕووبەری ٢٥٠ مەتری چوارگۆشەوە بۆ فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان تەرخان کراوە. === کتێبخانە === ئێران مۆڵ پێکھاتەیەکی جیاواز لەژێر ناوی کتێبخانەی جوندیشاپوور پێشکەش دەکات کە بەناوی [[زانکۆی جوندیشاپوور]] کراوەتەوە. === پێشانگای ئۆتۆمۆبیل === پێشانگاییەکی ئۆتۆمۆبیل لە ڕۆژاوای ئێران مۆڵ بوونی ھەیە. == سەررچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|ئێران}} [[پۆل:مۆڵەکانی ئێران]] [[fa:ایران مال]] 3ok7b219e0u594f187afrryxajjpi9e 1581961 1581956 2026-05-07T13:37:16Z Hivja 64112 /* */ 1581961 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall | name = ئێران مۆڵ | native_name = ایران مال | native_name_lang = فارسی | logo = Iran Mall Logo.png | image = Iran Mall.jpg | opening_date = {{start date and age|٢٠١٨|٥|١|df=yes}} | caption = ئێران مۆڵ لە ٢٠٢١ | location = نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]]، باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]] | coordinates = {{coord|35|45|12.2|N|51|11|32.7|E|display=inline,title}} | owner = [[بانکی ئایەندە]] | number_of_stores = +٢،٥٠٠ | floor_area = ١،٩٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (٢١،٠٠٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) | floors = ٧ | parking = +٢٠،٠٠٠ | website = {{URL|https://www.iranmall.com|IranMall.com}} }} '''ئێران مۆڵ''' ({{بە فارسی|ایران متل}}) یان '''بازاڕی گەورەی ئێران''' (بە فارسی: بازار بزرگ ایران) گەورەترین [[مۆڵ]] لە جیھاندایە، کە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، پایتەختی [[ئێران]] لە نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Largest malls worldwide, by GLA 2020|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/917586/shopping-malls-with-the-largest-gross-leasable-area-worldwide/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The 10 Biggest Shopping Malls In The World|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/the-biggest-shopping-malls-in-the-world.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=WorldAtlas|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 20 Biggest Malls in the World |ناونیشان=https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Eucarl Hotels |زمان=en-us |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118220639/https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/}}</ref> ئەم کۆمەڵە فرەمەبەستە لەسەر زەوییەک بە ڕووبەری ٣١٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە و لە حەوت نھۆمدا دیزاین کراوە. ڕووبەری ژێرخانەکەی لە قۆناغی یەکەمدا ١،٣٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە بوو کە دوای تەواوبوونی سەرجەم قۆناغەکانی گەشەپێدان، گەیشتە ١،٦٠٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە. قۆناغی یەکەم بە قەبارەی ٢٦٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە ڕووبەری گشتیی گونجاو بۆ بەکرێدان و ٧٠٨ یەکەی بازرگانی، لە ١ی ئایاری ٢٠١٨دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall's 1st Phase Takes Off|ناونیشان=https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211220125342/https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زیاتر لە ١،٢٠٠ بەڵێندەر و ٢٥،٠٠٠ کرێکار بەشدارییان لە سازکردنی ئێران مۆڵدا کرد. خاوەنداری ئەم دامەزراوەیە ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ [[بانکی ئایەندە]] بوو، دواتر بانکەکە لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە ھەڵوەشێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ayandeh Bank Wants to Sell $3.5 Billion Iran Mall|ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Financial Tribune|زمان=En}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Motamedi |یەکەم=Maziar |سەردێڕ=Corruption, mismanagement in spotlight as Iran dissolves major private bank |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/27/corruption-mismanagement-in-spotlight-as-iran-dissolves-major-private-bank |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوە و لەدەستدانی مۆڵەتی بانکی، [[بانکی ناوەندیی ئێران]]، بانکی ئایەندە لەگەڵ [[بانکی نیشتیمانیی ئێران|بانکی میللیی ئێران]] یەکی گرت، بەڵام ئێران مۆڵی وەک بەشێک لە پڕۆسەی ھەڵوەشانەوە و داڕشتنەوەی سامان فرۆشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iran moves to value Iran Mall as part of Ayandeh Bank liquidation process |ناونیشان=https://www.intellinews.com/iran-moves-to-value-iran-mall-as-part-of-ayandeh-bank-liquidation-process-417871/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.intellinews.com |زمان=en}}</ref> بیرۆکەی سەرەکیی بنیاتنانی ئەم دامەزراوە گەورەیە لە [[عەلی ئەنساری]]یەوە ھاتووە، کە ھەروەھا بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سازکردنی ئێران مۆڵیش بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Briggs|یەکەم=Fiona|سەردێڕ=Businessman funds conversion of one of world's largest shopping centres into 3,000-bed hospital in Tehran|ناونیشان=https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Retail Times|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230129064056/https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == شانازی و تۆمارە نێونەتەوەیییەکان == ئێران مۆڵ بۆ ماوەی سێ ساڵ (٢٠١٥، ٢٠١٦ و ٢٠١٧) بەشداریی لە پێشانگای ''ماپیک'' کردووە و لە ساڵی ٢٠١٧دا لەلایەن ''ئاڕ ئێڵ ئای''یەوە وەک باشترین مۆڵی بازرگانیی پێشبینیکراو لەڕووی قەبارە و شوێنەکانی خزمەتگوزاری، کولتووری و کاتبەسەربردنەوە ڕێزلێنانی بۆ کراوە.<ref>{{Cite web|title=RLI most anticipated opening 2017|url=https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|access-date=20 December 2021|archive-date=22 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231022225340/https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=tamel|date=13 December 2017|title=Iran Mall, Luxury in Tehran|url=https://yesicannes.com/iran-mall-luxury-tehran-41692|access-date=1 January 2022|website=YesICannes|language=en-US}}</ref><ref>https://trendzmena.com/building-a-shopping-mall-issue1/</ref> بەپێی [[تۆمارە جیھانییەکانی گینس]]، درێژترین پڕکردنەوەی بەردەوامی کۆنکرێت بۆ ئێران مۆڵ تۆمار کراوە. ئەم تۆمارە لەنێوان ١ ھەتا ٦ی ئازاری ٢٠١٨دا بەدەست ھاتووە.<ref>{{Cite web|title=Iranmall's Guinness World Records|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/510150-longest-continuous-concrete-pour}}</ref> == شوێنە سەرنجڕاکێشەکان == === بازاڕی خۆماڵی === بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ کاریگەری و سەرنجی لە بازاڕەکانی [[ئەسفەھان]]، [[کاشان]]، [[شیراز]]، [[قەزوین]] و [[قوم]] وەرگرتووە. ئەم دامەزراوەیە بەپێی داڕێژە و شێوازە مێژووییەکانی [[تەلارسازیی ئێرانی]]، وەک بازاڕە مێژووییەکان و بینا پەیوەندیدارەکان دیزاین کراوە و بنیات نراوە. === باخچەی دیدار === سەقفی باخچەی دیدار ١٤ (٤٦ پێ) مەتر درێژە، لە شووشە دروست کراوە و بە فوارە و دارخورما ڕازاوەتەوە. === باخچەی ماهان === باخچەی ماھان بە پاناییی ٥٠ مەتر (١٦٠ پێ)، درێژاییی نزیکەی ١٧٠ مەتر (٥٦٠ پێ) و ڕووبەری نزیکەی ١٦،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (١٧٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) لەسەر سێ نھۆم لە پارکینگە بازرگانییەکانی یەکەم و دووەم لە پێنج ئاستدا بنیات نراوە. === ھۆڵی ئاوێنە === ھۆڵی ئاوێنەی ئێران مۆڵ کە بە تایبەتمەندیی [[ئاوێنەکاری]]یەوە ڕازاوەتەوە، لەسەر بنەمای دیزاینی ھۆڵی ئاوێنە لە [[کۆشکی گوڵستان]] بنیات نراوە.<ref>https://www.atlasobscura.com/places/iran-mall</ref> === فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان === لە لای باشووری ڕۆژھەڵاتی بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ، شوێنێک بە ڕووبەری ٢٥٠ مەتری چوارگۆشەوە بۆ فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان تەرخان کراوە. === کتێبخانە === ئێران مۆڵ پێکھاتەیەکی جیاواز لەژێر ناوی کتێبخانەی جوندیشاپوور پێشکەش دەکات کە بەناوی [[زانکۆی جوندیشاپوور]] کراوەتەوە. === پێشانگای ئۆتۆمۆبیل === پێشانگاییەکی ئۆتۆمۆبیل لە ڕۆژاوای ئێران مۆڵ بوونی ھەیە. == سەررچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|ئێران}} [[پۆل:مۆڵەکانی ئێران]] [[fa:ایران مال]] f00xjin0j6wos1jbqqjvtwlh66z2qib 1581962 1581961 2026-05-07T13:54:03Z Hivja 64112 1581962 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall | name = ئێران مۆڵ | native_name = ایران مال | native_name_lang = فارسی | logo = Iran Mall Logo.png | image = Iran Mall.jpg | opening_date = {{start date and age|٢٠١٨|٥|١|df=yes}} | caption = ئێران مۆڵ لە ٢٠٢١ | location = نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]]، باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]] | coordinates = {{coord|35|45|12.2|N|51|11|32.7|E|display=inline,title}} | owner = [[بانکی ئایەندە]] | number_of_stores = +٢،٥٠٠ | floor_area = ١،٩٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (٢١،٠٠٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) | floors = ٧ | parking = +٢٠،٠٠٠ | website = {{URL|https://www.iranmall.com|IranMall.com}} }} '''ئێران مۆڵ''' ({{بە فارسی|ایران متل}}) یان '''بازاڕی گەورەی ئێران''' (بە فارسی: بازار بزرگ ایران) گەورەترین [[مۆڵ]] لە جیھاندایە، کە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، پایتەختی [[ئێران]] لە نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Largest malls worldwide, by GLA 2020|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/917586/shopping-malls-with-the-largest-gross-leasable-area-worldwide/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The 10 Biggest Shopping Malls In The World|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/the-biggest-shopping-malls-in-the-world.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=WorldAtlas|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 20 Biggest Malls in the World |ناونیشان=https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Eucarl Hotels |زمان=en-us |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118220639/https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/}}</ref> ئەم کۆمەڵە فرەمەبەستە لەسەر زەوییەک بە ڕووبەری ٣١٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە و لە حەوت نھۆمدا دیزاین کراوە. ڕووبەری ژێرخانەکەی لە قۆناغی یەکەمدا ١،٣٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە بوو کە دوای تەواوبوونی سەرجەم قۆناغەکانی گەشەپێدان، گەیشتە ١،٦٠٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە. قۆناغی یەکەم بە قەبارەی ٢٦٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە ڕووبەری گشتیی گونجاو بۆ بەکرێدان و ٧٠٨ یەکەی بازرگانی، لە ١ی ئایاری ٢٠١٨دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall's 1st Phase Takes Off|ناونیشان=https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211220125342/https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زیاتر لە ١،٢٠٠ بەڵێندەر و ٢٥،٠٠٠ کرێکار بەشدارییان لە سازکردنی ئێران مۆڵدا کرد. خاوەنداری ئەم دامەزراوەیە ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ [[بانکی ئایەندە]] بوو، دواتر بانکەکە لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە ھەڵوەشێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ayandeh Bank Wants to Sell $3.5 Billion Iran Mall|ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Financial Tribune|زمان=En}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Motamedi |یەکەم=Maziar |سەردێڕ=Corruption, mismanagement in spotlight as Iran dissolves major private bank |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/27/corruption-mismanagement-in-spotlight-as-iran-dissolves-major-private-bank |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوە و لەدەستدانی مۆڵەتی بانکی، [[بانکی ناوەندیی ئێران]]، بانکی ئایەندە لەگەڵ [[بانکی نیشتیمانیی ئێران|بانکی میللیی ئێران]] یەکی گرت، بەڵام ئێران مۆڵی وەک بەشێک لە پڕۆسەی ھەڵوەشانەوە و داڕشتنەوەی سامان فرۆشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iran moves to value Iran Mall as part of Ayandeh Bank liquidation process |ناونیشان=https://www.intellinews.com/iran-moves-to-value-iran-mall-as-part-of-ayandeh-bank-liquidation-process-417871/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.intellinews.com |زمان=en}}</ref> بیرۆکەی سەرەکیی بنیاتنانی ئەم دامەزراوە گەورەیە لە [[عەلی ئەنساری]]یەوە ھاتووە، کە ھەروەھا بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سازکردنی ئێران مۆڵیش بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Briggs|یەکەم=Fiona|سەردێڕ=Businessman funds conversion of one of world's largest shopping centres into 3,000-bed hospital in Tehran|ناونیشان=https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Retail Times|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230129064056/https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == شانازی و تۆمارە نێونەتەوەیییەکان == ئێران مۆڵ بۆ ماوەی سێ ساڵ (٢٠١٥، ٢٠١٦ و ٢٠١٧) بەشداریی لە پێشانگای ''ماپیک'' کردووە و لە ساڵی ٢٠١٧دا لەلایەن ''ئاڕ ئێڵ ئای''یەوە وەک باشترین مۆڵی بازرگانیی پێشبینیکراو لەڕووی قەبارە و شوێنەکانی خزمەتگوزاری، کولتووری و کاتبەسەربردنەوە ڕێزلێنانی بۆ کراوە.<ref>{{Cite web|title=RLI most anticipated opening 2017|url=https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|access-date=20 December 2021|archive-date=22 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231022225340/https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=tamel|date=13 December 2017|title=Iran Mall, Luxury in Tehran|url=https://yesicannes.com/iran-mall-luxury-tehran-41692|access-date=1 January 2022|website=YesICannes|language=en-US}}</ref><ref>https://trendzmena.com/building-a-shopping-mall-issue1/</ref> بەپێی [[تۆمارە جیھانییەکانی گینس]]، درێژترین پڕکردنەوەی بەردەوامی کۆنکرێت بۆ ئێران مۆڵ تۆمار کراوە. ئەم تۆمارە لەنێوان ١ ھەتا ٦ی ئازاری ٢٠١٨دا بەدەست ھاتووە.<ref>{{Cite web|title=Iranmall's Guinness World Records|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/510150-longest-continuous-concrete-pour}}</ref> == شوێنە سەرنجڕاکێشەکان == === بازاڕی خۆماڵی === بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ کاریگەری و سەرنجی لە بازاڕەکانی [[ئەسفەھان]]، [[کاشان]]، [[شیراز]]، [[قەزوین]] و [[قوم]] وەرگرتووە. ئەم دامەزراوەیە بەپێی داڕێژە و شێوازە مێژووییەکانی [[تەلارسازیی ئێرانی]]، وەک بازاڕە مێژووییەکان و بینا پەیوەندیدارەکان دیزاین کراوە و بنیات نراوە. === باخچەی دیدار === سەقفی باخچەی دیدار ١٤ (٤٦ پێ) مەتر درێژە، لە شووشە دروست کراوە و بە فوارە و دارخورما ڕازاوەتەوە. === باخچەی ماهان === باخچەی ماھان بە پاناییی ٥٠ مەتر (١٦٠ پێ)، درێژاییی نزیکەی ١٧٠ مەتر (٥٦٠ پێ) و ڕووبەری نزیکەی ١٦،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (١٧٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) لەسەر سێ نھۆم لە پارکینگە بازرگانییەکانی یەکەم و دووەم لە پێنج ئاستدا بنیات نراوە. === ھۆڵی ئاوێنە === ھۆڵی ئاوێنەی ئێران مۆڵ کە بە تایبەتمەندیی [[ئاوێنەکاری]]یەوە ڕازاوەتەوە، لەسەر بنەمای دیزاینی ھۆڵی ئاوێنە لە [[کۆشکی گوڵستان]] بنیات نراوە.<ref>https://www.atlasobscura.com/places/iran-mall</ref> === فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان === لە لای باشووری ڕۆژھەڵاتی بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ، شوێنێک بە ڕووبەری ٢٥٠ مەتری چوارگۆشەوە بۆ فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان تەرخان کراوە. === کتێبخانە === ئێران مۆڵ پێکھاتەیەکی جیاواز لەژێر ناوی کتێبخانەی جوندیشاپوور پێشکەش دەکات کە بەناوی [[زانکۆی جوندیشاپوور]] کراوەتەوە. === پێشانگای ئۆتۆمۆبیل === پێشانگاییەکی ئۆتۆمۆبیل لە ڕۆژاوای ئێران مۆڵ بوونی ھەیە. == ھۆتێل و ناوەندی بازرگانیی جیھانی == [[پەڕگە:Iran mall.jpg|وێنۆک|ھۆتێلی ئێران مۆڵ]] ھۆتێلی ئێران مۆڵ یەکێک لە گەورەترین بەشەکانی ئەم دامەزراوەیە. ئەم بینا گەورە و ڕووناکە، کە لە ڕۆژھەڵاتترین بەشی ئێران مۆڵدا ھەڵکەوتووە، خاوەنی ١٨ نھۆم و زیاتر لە ٣٠٠ ژوورە. ھۆتێلەکە لە قۆناغەکانی کۆتاییی دروستکردندایە. ناوەندی بازرگانیی جیھانی کە بورجێکە لە باڵی ڕۆژاوای ئێران مۆڵدا، دوای دروستکردنی بۆ کۆمپانیا گەورە نیشتمانی و نێونەتەوەیییەکان و بەکارھێنانی جۆراوجۆری بازرگانی و کارگێڕییەوە تەرخان دەکرێت.<ref>{{Cite web |last=team |first=I. B. R. |date=2024-05-15 |title=Iran Mall Uncovered: An Insider's Look at the World's Largest Mall |url=https://iranbrands.review/tourism/commercial-centers/iran-mall/ |access-date=2024-05-27 |website=Iran Brands Review |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |last1=Das |first1=Bipro |title=19 Biggest Malls In The World {{!}} 2024 Edition |url=https://www.rankred.com/biggest-malls-in-the-world-2/#1_Iran_Mall |website=RankRed |date=27 March 2024}}</ref><ref>{{Cite web|last=Says|first=Iadmin|date=27 September 2021|title=Top 10 Biggest Shopping Malls In The World 2022|url=https://infos10.com/biggest-shopping-malls-in-the-world/|access-date=9 January 2022|website=Infos-10|language=en-us}}</ref> == سەررچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|ئێران}} [[پۆل:مۆڵەکانی ئێران]] [[fa:ایران مال]] ga1u4eg9b99l9lx66bkynqila1y2yv2 1581963 1581962 2026-05-07T13:56:40Z Hivja 64112 /* */ 1581963 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall | name = ئێران مۆڵ | native_name = ایران مال | native_name_lang = فارسی | logo = Iran Mall Logo.png | image = Iran Mall.jpg | opening_date = {{start date and age|٢٠١٨|٥|١|df=yes}} | caption = ئێران مۆڵ لە ٢٠٢١ | location = نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]]، باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]] | coordinates = {{coord|35|45|12.2|N|51|11|32.7|E|display=inline,title}} | owner = [[بانکی ئایەندە]] | number_of_stores = +٢،٥٠٠ | floor_area = ١،٩٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (٢١،٠٠٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) | floors = ٧ | parking = +٢٠،٠٠٠ | website = {{URL|https://www.iranmall.com|IranMall.com}} }} '''ئێران مۆڵ''' ({{بە فارسی|ایران مال}}) یان '''بازاڕی گەورەی ئێران''' (بە فارسی: بازار بزرگ ایران) گەورەترین [[مۆڵ]] لە جیھاندایە، کە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، پایتەختی [[ئێران]] لە نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Largest malls worldwide, by GLA 2020|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/917586/shopping-malls-with-the-largest-gross-leasable-area-worldwide/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The 10 Biggest Shopping Malls In The World|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/the-biggest-shopping-malls-in-the-world.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=WorldAtlas|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 20 Biggest Malls in the World |ناونیشان=https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Eucarl Hotels |زمان=en-us |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118220639/https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/}}</ref> ئەم کۆمەڵە فرەمەبەستە لەسەر زەوییەک بە ڕووبەری ٣١٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە و لە حەوت نھۆمدا دیزاین کراوە. ڕووبەری ژێرخانەکەی لە قۆناغی یەکەمدا ١،٣٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە بوو کە دوای تەواوبوونی سەرجەم قۆناغەکانی گەشەپێدان، گەیشتە ١،٦٠٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە. قۆناغی یەکەم بە قەبارەی ٢٦٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە ڕووبەری گشتیی گونجاو بۆ بەکرێدان و ٧٠٨ یەکەی بازرگانی، لە ١ی ئایاری ٢٠١٨دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall's 1st Phase Takes Off|ناونیشان=https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211220125342/https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زیاتر لە ١،٢٠٠ بەڵێندەر و ٢٥،٠٠٠ کرێکار بەشدارییان لە سازکردنی ئێران مۆڵدا کرد. خاوەنداری ئەم دامەزراوەیە ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ [[بانکی ئایەندە]] بوو، دواتر بانکەکە لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە ھەڵوەشێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ayandeh Bank Wants to Sell $3.5 Billion Iran Mall|ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Financial Tribune|زمان=En}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Motamedi |یەکەم=Maziar |سەردێڕ=Corruption, mismanagement in spotlight as Iran dissolves major private bank |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/27/corruption-mismanagement-in-spotlight-as-iran-dissolves-major-private-bank |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوە و لەدەستدانی مۆڵەتی بانکی، [[بانکی ناوەندیی ئێران]]، بانکی ئایەندە لەگەڵ [[بانکی نیشتیمانیی ئێران|بانکی میللیی ئێران]] یەکی گرت، بەڵام ئێران مۆڵی وەک بەشێک لە پڕۆسەی ھەڵوەشانەوە و داڕشتنەوەی سامان فرۆشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iran moves to value Iran Mall as part of Ayandeh Bank liquidation process |ناونیشان=https://www.intellinews.com/iran-moves-to-value-iran-mall-as-part-of-ayandeh-bank-liquidation-process-417871/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.intellinews.com |زمان=en}}</ref> بیرۆکەی سەرەکیی بنیاتنانی ئەم دامەزراوە گەورەیە لە [[عەلی ئەنساری]]یەوە ھاتووە، کە ھەروەھا بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سازکردنی ئێران مۆڵیش بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Briggs|یەکەم=Fiona|سەردێڕ=Businessman funds conversion of one of world's largest shopping centres into 3,000-bed hospital in Tehran|ناونیشان=https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Retail Times|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230129064056/https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == شانازی و تۆمارە نێونەتەوەیییەکان == ئێران مۆڵ بۆ ماوەی سێ ساڵ (٢٠١٥، ٢٠١٦ و ٢٠١٧) بەشداریی لە پێشانگای ''ماپیک'' کردووە و لە ساڵی ٢٠١٧دا لەلایەن ''ئاڕ ئێڵ ئای''یەوە وەک باشترین مۆڵی بازرگانیی پێشبینیکراو لەڕووی قەبارە و شوێنەکانی خزمەتگوزاری، کولتووری و کاتبەسەربردنەوە ڕێزلێنانی بۆ کراوە.<ref>{{Cite web|title=RLI most anticipated opening 2017|url=https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|access-date=20 December 2021|archive-date=22 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231022225340/https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=tamel|date=13 December 2017|title=Iran Mall, Luxury in Tehran|url=https://yesicannes.com/iran-mall-luxury-tehran-41692|access-date=1 January 2022|website=YesICannes|language=en-US}}</ref><ref>https://trendzmena.com/building-a-shopping-mall-issue1/</ref> بەپێی [[تۆمارە جیھانییەکانی گینس]]، درێژترین پڕکردنەوەی بەردەوامی کۆنکرێت بۆ ئێران مۆڵ تۆمار کراوە. ئەم تۆمارە لەنێوان ١ ھەتا ٦ی ئازاری ٢٠١٨دا بەدەست ھاتووە.<ref>{{Cite web|title=Iranmall's Guinness World Records|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/510150-longest-continuous-concrete-pour}}</ref> == شوێنە سەرنجڕاکێشەکان == === بازاڕی خۆماڵی === بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ کاریگەری و سەرنجی لە بازاڕەکانی [[ئەسفەھان]]، [[کاشان]]، [[شیراز]]، [[قەزوین]] و [[قوم]] وەرگرتووە. ئەم دامەزراوەیە بەپێی داڕێژە و شێوازە مێژووییەکانی [[تەلارسازیی ئێرانی]]، وەک بازاڕە مێژووییەکان و بینا پەیوەندیدارەکان دیزاین کراوە و بنیات نراوە. === باخچەی دیدار === سەقفی باخچەی دیدار ١٤ (٤٦ پێ) مەتر درێژە، لە شووشە دروست کراوە و بە فوارە و دارخورما ڕازاوەتەوە. === باخچەی ماهان === باخچەی ماھان بە پاناییی ٥٠ مەتر (١٦٠ پێ)، درێژاییی نزیکەی ١٧٠ مەتر (٥٦٠ پێ) و ڕووبەری نزیکەی ١٦،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (١٧٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) لەسەر سێ نھۆم لە پارکینگە بازرگانییەکانی یەکەم و دووەم لە پێنج ئاستدا بنیات نراوە. === ھۆڵی ئاوێنە === ھۆڵی ئاوێنەی ئێران مۆڵ کە بە تایبەتمەندیی [[ئاوێنەکاری]]یەوە ڕازاوەتەوە، لەسەر بنەمای دیزاینی ھۆڵی ئاوێنە لە [[کۆشکی گوڵستان]] بنیات نراوە.<ref>https://www.atlasobscura.com/places/iran-mall</ref> === فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان === لە لای باشووری ڕۆژھەڵاتی بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ، شوێنێک بە ڕووبەری ٢٥٠ مەتری چوارگۆشەوە بۆ فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان تەرخان کراوە. === کتێبخانە === ئێران مۆڵ پێکھاتەیەکی جیاواز لەژێر ناوی کتێبخانەی جوندیشاپوور پێشکەش دەکات کە بەناوی [[زانکۆی جوندیشاپوور]] کراوەتەوە. === پێشانگای ئۆتۆمۆبیل === پێشانگاییەکی ئۆتۆمۆبیل لە ڕۆژاوای ئێران مۆڵ بوونی ھەیە. == ھۆتێل و ناوەندی بازرگانیی جیھانی == [[پەڕگە:Iran mall.jpg|وێنۆک|ھۆتێلی ئێران مۆڵ]] ھۆتێلی ئێران مۆڵ یەکێک لە گەورەترین بەشەکانی ئەم دامەزراوەیە. ئەم بینا گەورە و ڕووناکە، کە لە ڕۆژھەڵاتترین بەشی ئێران مۆڵدا ھەڵکەوتووە، خاوەنی ١٨ نھۆم و زیاتر لە ٣٠٠ ژوورە. ھۆتێلەکە لە قۆناغەکانی کۆتاییی دروستکردندایە. ناوەندی بازرگانیی جیھانی کە بورجێکە لە باڵی ڕۆژاوای ئێران مۆڵدا، دوای دروستکردنی بۆ کۆمپانیا گەورە نیشتمانی و نێونەتەوەیییەکان و بەکارھێنانی جۆراوجۆری بازرگانی و کارگێڕییەوە تەرخان دەکرێت.<ref>{{Cite web |last=team |first=I. B. R. |date=2024-05-15 |title=Iran Mall Uncovered: An Insider's Look at the World's Largest Mall |url=https://iranbrands.review/tourism/commercial-centers/iran-mall/ |access-date=2024-05-27 |website=Iran Brands Review |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |last1=Das |first1=Bipro |title=19 Biggest Malls In The World {{!}} 2024 Edition |url=https://www.rankred.com/biggest-malls-in-the-world-2/#1_Iran_Mall |website=RankRed |date=27 March 2024}}</ref><ref>{{Cite web|last=Says|first=Iadmin|date=27 September 2021|title=Top 10 Biggest Shopping Malls In The World 2022|url=https://infos10.com/biggest-shopping-malls-in-the-world/|access-date=9 January 2022|website=Infos-10|language=en-us}}</ref> == سەررچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|ئێران}} [[پۆل:مۆڵەکانی ئێران]] [[fa:ایران مال]] 1haq4hzorgo3ixohdw80eoi7acorwbo 1581964 1581963 2026-05-07T14:11:40Z Hivja 64112 1581964 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall | name = ئێران مۆڵ | native_name = ایران مال | native_name_lang = فارسی | logo = Iran Mall Logo.png | image = Iran Mall.jpg | opening_date = {{start date and age|٢٠١٨|٥|١|df=yes}} | caption = ئێران مۆڵ لە ٢٠٢١ | location = نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]]، باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]] | coordinates = {{coord|35|45|12.2|N|51|11|32.7|E|display=inline,title}} | owner = [[بانکی ئایەندە]] | number_of_stores = +٢،٥٠٠ | floor_area = ١،٩٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (٢١،٠٠٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) | floors = ٧ | parking = +٢٠،٠٠٠ | website = {{URL|https://www.iranmall.com|IranMall.com}} }} '''ئێران مۆڵ''' ({{بە فارسی|ایران مال}}) یان '''بازاڕی گەورەی ئێران''' (بە فارسی: بازار بزرگ ایران) گەورەترین [[مۆڵ]] لە جیھاندایە، کە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، پایتەختی [[ئێران]] لە نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Largest malls worldwide, by GLA 2020|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/917586/shopping-malls-with-the-largest-gross-leasable-area-worldwide/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The 10 Biggest Shopping Malls In The World|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/the-biggest-shopping-malls-in-the-world.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=WorldAtlas|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 20 Biggest Malls in the World |ناونیشان=https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Eucarl Hotels |زمان=en-us |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118220639/https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/}}</ref> ئەم کۆمەڵە فرەمەبەستە لەسەر زەوییەک بە ڕووبەری ٣١٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە و لە حەوت نھۆمدا دیزاین کراوە. ڕووبەری ژێرخانەکەی لە قۆناغی یەکەمدا ١،٣٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە بوو کە دوای تەواوبوونی سەرجەم قۆناغەکانی گەشەپێدان، گەیشتە ١،٦٠٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە. قۆناغی یەکەم بە قەبارەی ٢٦٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە ڕووبەری گشتیی گونجاو بۆ بەکرێدان و ٧٠٨ یەکەی بازرگانی، لە ١ی ئایاری ٢٠١٨دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall's 1st Phase Takes Off|ناونیشان=https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211220125342/https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زیاتر لە ١،٢٠٠ بەڵێندەر و ٢٥،٠٠٠ کرێکار بەشدارییان لە سازکردنی ئێران مۆڵدا کرد. خاوەنداری ئەم دامەزراوەیە ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ [[بانکی ئایەندە]] بوو، دواتر بانکەکە لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە ھەڵوەشێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ayandeh Bank Wants to Sell $3.5 Billion Iran Mall|ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Financial Tribune|زمان=En}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Motamedi |یەکەم=Maziar |سەردێڕ=Corruption, mismanagement in spotlight as Iran dissolves major private bank |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/27/corruption-mismanagement-in-spotlight-as-iran-dissolves-major-private-bank |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوە و لەدەستدانی مۆڵەتی بانکی، [[بانکی ناوەندیی ئێران]]، بانکی ئایەندە لەگەڵ [[بانکی نیشتیمانیی ئێران|بانکی میللیی ئێران]] یەکی گرت، بەڵام ئێران مۆڵی وەک بەشێک لە پڕۆسەی ھەڵوەشانەوە و داڕشتنەوەی سامان فرۆشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iran moves to value Iran Mall as part of Ayandeh Bank liquidation process |ناونیشان=https://www.intellinews.com/iran-moves-to-value-iran-mall-as-part-of-ayandeh-bank-liquidation-process-417871/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.intellinews.com |زمان=en}}</ref> بیرۆکەی سەرەکیی بنیاتنانی ئەم دامەزراوە گەورەیە لە [[عەلی ئەنساری]]یەوە ھاتووە، کە ھەروەھا بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سازکردنی ئێران مۆڵیش بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Briggs|یەکەم=Fiona|سەردێڕ=Businessman funds conversion of one of world's largest shopping centres into 3,000-bed hospital in Tehran|ناونیشان=https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Retail Times|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230129064056/https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == شانازی و تۆمارە نێونەتەوەیییەکان == ئێران مۆڵ بۆ ماوەی سێ ساڵ (٢٠١٥، ٢٠١٦ و ٢٠١٧) بەشداریی لە پێشانگای ''ماپیک'' کردووە و لە ساڵی ٢٠١٧دا لەلایەن ''ئاڕ ئێڵ ئای''یەوە وەک باشترین مۆڵی بازرگانیی پێشبینیکراو لەڕووی قەبارە و شوێنەکانی خزمەتگوزاری، کولتووری و کاتبەسەربردنەوە ڕێزلێنانی بۆ کراوە.<ref>{{Cite web|title=RLI most anticipated opening 2017|url=https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|access-date=20 December 2021|archive-date=22 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231022225340/https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=tamel|date=13 December 2017|title=Iran Mall, Luxury in Tehran|url=https://yesicannes.com/iran-mall-luxury-tehran-41692|access-date=1 January 2022|website=YesICannes|language=en-US}}</ref><ref>https://trendzmena.com/building-a-shopping-mall-issue1/</ref> بەپێی [[تۆمارە جیھانییەکانی گینس]]، درێژترین پڕکردنەوەی بەردەوامی کۆنکرێت بۆ ئێران مۆڵ تۆمار کراوە. ئەم تۆمارە لەنێوان ١ ھەتا ٦ی ئازاری ٢٠١٨دا بەدەست ھاتووە.<ref>{{Cite web|title=Iranmall's Guinness World Records|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/510150-longest-continuous-concrete-pour}}</ref> == شوێنە سەرنجڕاکێشەکان == === بازاڕی خۆماڵی === بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ کاریگەری و سەرنجی لە بازاڕەکانی [[ئەسفەھان]]، [[کاشان]]، [[شیراز]]، [[قەزوین]] و [[قوم]] وەرگرتووە. ئەم دامەزراوەیە بەپێی داڕێژە و شێوازە مێژووییەکانی [[تەلارسازیی ئێرانی]]، وەک بازاڕە مێژووییەکان و بینا پەیوەندیدارەکان دیزاین کراوە و بنیات نراوە. === باخچەی دیدار === سەقفی باخچەی دیدار ١٤ (٤٦ پێ) مەتر درێژە، لە شووشە دروست کراوە و بە فوارە و دارخورما ڕازاوەتەوە. === باخچەی ماهان === باخچەی ماھان بە پاناییی ٥٠ مەتر (١٦٠ پێ)، درێژاییی نزیکەی ١٧٠ مەتر (٥٦٠ پێ) و ڕووبەری نزیکەی ١٦،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (١٧٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) لەسەر سێ نھۆم لە پارکینگە بازرگانییەکانی یەکەم و دووەم لە پێنج ئاستدا بنیات نراوە. === ھۆڵی ئاوێنە === ھۆڵی ئاوێنەی ئێران مۆڵ کە بە تایبەتمەندیی [[ئاوێنەکاری]]یەوە ڕازاوەتەوە، لەسەر بنەمای دیزاینی ھۆڵی ئاوێنە لە [[کۆشکی گوڵستان]] بنیات نراوە.<ref>https://www.atlasobscura.com/places/iran-mall</ref> === فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان === لە لای باشووری ڕۆژھەڵاتی بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ، شوێنێک بە ڕووبەری ٢٥٠ مەتری چوارگۆشەوە بۆ فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان تەرخان کراوە. === کتێبخانە === ئێران مۆڵ پێکھاتەیەکی جیاواز لەژێر ناوی کتێبخانەی جوندیشاپوور پێشکەش دەکات کە بەناوی [[زانکۆی جوندیشاپوور]] کراوەتەوە. === پێشانگای ئۆتۆمۆبیل === پێشانگاییەکی ئۆتۆمۆبیل لە ڕۆژاوای ئێران مۆڵ بوونی ھەیە. == ھۆتێل و ناوەندی بازرگانیی جیھانی == [[پەڕگە:Iran mall.jpg|وێنۆک|ھۆتێلی ئێران مۆڵ]] ھۆتێلی ئێران مۆڵ یەکێک لە گەورەترین بەشەکانی ئەم دامەزراوەیە. ئەم بینا گەورە و ڕووناکە، کە لە ڕۆژھەڵاتترین بەشی ئێران مۆڵدا ھەڵکەوتووە، خاوەنی ١٨ نھۆم و زیاتر لە ٣٠٠ ژوورە. ھۆتێلەکە لە قۆناغەکانی کۆتاییی دروستکردندایە. ناوەندی بازرگانیی جیھانی کە بورجێکە لە باڵی ڕۆژاوای ئێران مۆڵدا، دوای دروستکردنی بۆ کۆمپانیا گەورە نیشتمانی و نێونەتەوەیییەکان و بەکارھێنانی جۆراوجۆری بازرگانی و کارگێڕییەوە تەرخان دەکرێت.<ref>{{Cite web |last=team |first=I. B. R. |date=2024-05-15 |title=Iran Mall Uncovered: An Insider's Look at the World's Largest Mall |url=https://iranbrands.review/tourism/commercial-centers/iran-mall/ |access-date=2024-05-27 |website=Iran Brands Review |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |last1=Das |first1=Bipro |title=19 Biggest Malls In The World {{!}} 2024 Edition |url=https://www.rankred.com/biggest-malls-in-the-world-2/#1_Iran_Mall |website=RankRed |date=27 March 2024}}</ref><ref>{{Cite web|last=Says|first=Iadmin|date=27 September 2021|title=Top 10 Biggest Shopping Malls In The World 2022|url=https://infos10.com/biggest-shopping-malls-in-the-world/|access-date=9 January 2022|website=Infos-10|language=en-us}}</ref> == بەکارھێنان لە سەردەمی گشتگیربوونی کۆڤید–١٩ == لە ١٦ی ئازاری ٢٠٢٠، بۆ یەکەمجار و لە وەڵامی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|گشتگیربوونی کۆڤید–١٩]]دا، ئێران مۆڵ سەرجەم یەکە‌کانی داخست و ناوەندێکی چاکبوونەوەی بۆ تووشبووانی کۆڤید–١٩ دامەزراند. ئەم ناوەندە چاکبوونەوەیە لە کەمتر لە سێ ڕۆژدا بە توانای ٣،٠٠٠ تەخت دامەزرا و بۆ ماوەی دوو مانگ چالاک بوو.<ref>{{Cite web|title=Iran Mall home to 3000 COVID-19 patients|url=http://iranpress.com/content/19923/iran-mall-home-3000-covid-19-patients|access-date=1 January 2022|website=iranpress.com|language=en}}</ref> لە ئایاری ٢٠٢١دا، ناوەندی ڤاکسیناسیۆنی مۆڵەکە وەک یەکێک لە گەورەترین شوێنەکانی ڤاکسیناسیۆن لە وڵاتدا دەستی بە کارکردن کرد؛ ئەم ناوەندە بە توانای لێدانی زیاتر لە ٢٠،٠٠٠ ژەمە ڤاکسین، لانیکەم ھەتا کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ خزمەتگوزاریی پێشکەشی ھاووڵاتیان کرد.<ref>{{Cite web|date=18 May 2021|title=COVID-19 vaccination program launched in Tehran's largest mall|url=https://parstoday.com/en/news/iran-i142372|access-date=1 January 2022|website=Pars Today|language=en}}</ref> == سەررچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|ئێران}} [[پۆل:مۆڵەکانی ئێران]] [[fa:ایران مال]] auomg0c9u2rfaulqufk7vmn0xayiza4 1581966 1581964 2026-05-07T14:16:19Z Hivja 64112 /* */ 1581966 wikitext text/x-wiki {{Infobox shopping mall | name = ئێران مۆڵ | native_name = ایران مال | native_name_lang = فارسی | logo = لۆگۆی ئێران مۆڵ.png | image = Iran Mall.jpg | opening_date = {{start date and age|٢٠١٨|٥|١|df=yes}} | caption = ئێران مۆڵ لە ٢٠٢١ | location = نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]]، باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]] | coordinates = {{coord|35|45|12.2|N|51|11|32.7|E|display=inline,title}} | owner = [[بانکی ئایەندە]] | number_of_stores = +٢،٥٠٠ | floor_area = ١،٩٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (٢١،٠٠٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) | floors = ٧ | parking = +٢٠،٠٠٠ | website = {{URL|https://www.iranmall.com|IranMall.com}} }} '''ئێران مۆڵ''' ({{بە فارسی|ایران مال}}) یان '''بازاڕی گەورەی ئێران''' (بە فارسی: بازار بزرگ ایران) گەورەترین [[مۆڵ]] لە جیھاندایە، کە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، پایتەختی [[ئێران]] لە نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Largest malls worldwide, by GLA 2020|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/917586/shopping-malls-with-the-largest-gross-leasable-area-worldwide/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The 10 Biggest Shopping Malls In The World|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/the-biggest-shopping-malls-in-the-world.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=WorldAtlas|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 20 Biggest Malls in the World |ناونیشان=https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Eucarl Hotels |زمان=en-us |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118220639/https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/}}</ref> ئەم کۆمەڵە فرەمەبەستە لەسەر زەوییەک بە ڕووبەری ٣١٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە و لە حەوت نھۆمدا دیزاین کراوە. ڕووبەری ژێرخانەکەی لە قۆناغی یەکەمدا ١،٣٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە بوو کە دوای تەواوبوونی سەرجەم قۆناغەکانی گەشەپێدان، گەیشتە ١،٦٠٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە. قۆناغی یەکەم بە قەبارەی ٢٦٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە ڕووبەری گشتیی گونجاو بۆ بەکرێدان و ٧٠٨ یەکەی بازرگانی، لە ١ی ئایاری ٢٠١٨دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall's 1st Phase Takes Off|ناونیشان=https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211220125342/https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زیاتر لە ١،٢٠٠ بەڵێندەر و ٢٥،٠٠٠ کرێکار بەشدارییان لە سازکردنی ئێران مۆڵدا کرد. خاوەنداری ئەم دامەزراوەیە ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ [[بانکی ئایەندە]] بوو، دواتر بانکەکە لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە ھەڵوەشێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ayandeh Bank Wants to Sell $3.5 Billion Iran Mall|ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Financial Tribune|زمان=En}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Motamedi |یەکەم=Maziar |سەردێڕ=Corruption, mismanagement in spotlight as Iran dissolves major private bank |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/27/corruption-mismanagement-in-spotlight-as-iran-dissolves-major-private-bank |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوە و لەدەستدانی مۆڵەتی بانکی، [[بانکی ناوەندیی ئێران]]، بانکی ئایەندە لەگەڵ [[بانکی نیشتیمانیی ئێران|بانکی میللیی ئێران]] یەکی گرت، بەڵام ئێران مۆڵی وەک بەشێک لە پڕۆسەی ھەڵوەشانەوە و داڕشتنەوەی سامان فرۆشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iran moves to value Iran Mall as part of Ayandeh Bank liquidation process |ناونیشان=https://www.intellinews.com/iran-moves-to-value-iran-mall-as-part-of-ayandeh-bank-liquidation-process-417871/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.intellinews.com |زمان=en}}</ref> بیرۆکەی سەرەکیی بنیاتنانی ئەم دامەزراوە گەورەیە لە [[عەلی ئەنساری]]یەوە ھاتووە، کە ھەروەھا بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سازکردنی ئێران مۆڵیش بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Briggs|یەکەم=Fiona|سەردێڕ=Businessman funds conversion of one of world's largest shopping centres into 3,000-bed hospital in Tehran|ناونیشان=https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Retail Times|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230129064056/https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == شانازی و تۆمارە نێونەتەوەیییەکان == ئێران مۆڵ بۆ ماوەی سێ ساڵ (٢٠١٥، ٢٠١٦ و ٢٠١٧) بەشداریی لە پێشانگای ''ماپیک'' کردووە و لە ساڵی ٢٠١٧دا لەلایەن ''ئاڕ ئێڵ ئای''یەوە وەک باشترین مۆڵی بازرگانیی پێشبینیکراو لەڕووی قەبارە و شوێنەکانی خزمەتگوزاری، کولتووری و کاتبەسەربردنەوە ڕێزلێنانی بۆ کراوە.<ref>{{Cite web|title=RLI most anticipated opening 2017|url=https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|access-date=20 December 2021|archive-date=22 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231022225340/https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=tamel|date=13 December 2017|title=Iran Mall, Luxury in Tehran|url=https://yesicannes.com/iran-mall-luxury-tehran-41692|access-date=1 January 2022|website=YesICannes|language=en-US}}</ref><ref>https://trendzmena.com/building-a-shopping-mall-issue1/</ref> بەپێی [[تۆمارە جیھانییەکانی گینس]]، درێژترین پڕکردنەوەی بەردەوامی کۆنکرێت بۆ ئێران مۆڵ تۆمار کراوە. ئەم تۆمارە لەنێوان ١ ھەتا ٦ی ئازاری ٢٠١٨دا بەدەست ھاتووە.<ref>{{Cite web|title=Iranmall's Guinness World Records|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/510150-longest-continuous-concrete-pour}}</ref> == شوێنە سەرنجڕاکێشەکان == === بازاڕی خۆماڵی === بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ کاریگەری و سەرنجی لە بازاڕەکانی [[ئەسفەھان]]، [[کاشان]]، [[شیراز]]، [[قەزوین]] و [[قوم]] وەرگرتووە. ئەم دامەزراوەیە بەپێی داڕێژە و شێوازە مێژووییەکانی [[تەلارسازیی ئێرانی]]، وەک بازاڕە مێژووییەکان و بینا پەیوەندیدارەکان دیزاین کراوە و بنیات نراوە. === باخچەی دیدار === سەقفی باخچەی دیدار ١٤ (٤٦ پێ) مەتر درێژە، لە شووشە دروست کراوە و بە فوارە و دارخورما ڕازاوەتەوە. === باخچەی ماهان === باخچەی ماھان بە پاناییی ٥٠ مەتر (١٦٠ پێ)، درێژاییی نزیکەی ١٧٠ مەتر (٥٦٠ پێ) و ڕووبەری نزیکەی ١٦،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (١٧٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) لەسەر سێ نھۆم لە پارکینگە بازرگانییەکانی یەکەم و دووەم لە پێنج ئاستدا بنیات نراوە. === ھۆڵی ئاوێنە === ھۆڵی ئاوێنەی ئێران مۆڵ کە بە تایبەتمەندیی [[ئاوێنەکاری]]یەوە ڕازاوەتەوە، لەسەر بنەمای دیزاینی ھۆڵی ئاوێنە لە [[کۆشکی گوڵستان]] بنیات نراوە.<ref>https://www.atlasobscura.com/places/iran-mall</ref> === فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان === لە لای باشووری ڕۆژھەڵاتی بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ، شوێنێک بە ڕووبەری ٢٥٠ مەتری چوارگۆشەوە بۆ فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان تەرخان کراوە. === کتێبخانە === ئێران مۆڵ پێکھاتەیەکی جیاواز لەژێر ناوی کتێبخانەی جوندیشاپوور پێشکەش دەکات کە بەناوی [[زانکۆی جوندیشاپوور]] کراوەتەوە. === پێشانگای ئۆتۆمۆبیل === پێشانگاییەکی ئۆتۆمۆبیل لە ڕۆژاوای ئێران مۆڵ بوونی ھەیە. == ھۆتێل و ناوەندی بازرگانیی جیھانی == [[پەڕگە:Iran mall.jpg|وێنۆک|ھۆتێلی ئێران مۆڵ]] ھۆتێلی ئێران مۆڵ یەکێک لە گەورەترین بەشەکانی ئەم دامەزراوەیە. ئەم بینا گەورە و ڕووناکە، کە لە ڕۆژھەڵاتترین بەشی ئێران مۆڵدا ھەڵکەوتووە، خاوەنی ١٨ نھۆم و زیاتر لە ٣٠٠ ژوورە. ھۆتێلەکە لە قۆناغەکانی کۆتاییی دروستکردندایە. ناوەندی بازرگانیی جیھانی کە بورجێکە لە باڵی ڕۆژاوای ئێران مۆڵدا، دوای دروستکردنی بۆ کۆمپانیا گەورە نیشتمانی و نێونەتەوەیییەکان و بەکارھێنانی جۆراوجۆری بازرگانی و کارگێڕییەوە تەرخان دەکرێت.<ref>{{Cite web |last=team |first=I. B. R. |date=2024-05-15 |title=Iran Mall Uncovered: An Insider's Look at the World's Largest Mall |url=https://iranbrands.review/tourism/commercial-centers/iran-mall/ |access-date=2024-05-27 |website=Iran Brands Review |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |last1=Das |first1=Bipro |title=19 Biggest Malls In The World {{!}} 2024 Edition |url=https://www.rankred.com/biggest-malls-in-the-world-2/#1_Iran_Mall |website=RankRed |date=27 March 2024}}</ref><ref>{{Cite web|last=Says|first=Iadmin|date=27 September 2021|title=Top 10 Biggest Shopping Malls In The World 2022|url=https://infos10.com/biggest-shopping-malls-in-the-world/|access-date=9 January 2022|website=Infos-10|language=en-us}}</ref> == بەکارھێنان لە سەردەمی گشتگیربوونی کۆڤید–١٩ == لە ١٦ی ئازاری ٢٠٢٠، بۆ یەکەمجار و لە وەڵامی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|گشتگیربوونی کۆڤید–١٩]]دا، ئێران مۆڵ سەرجەم یەکە‌کانی داخست و ناوەندێکی چاکبوونەوەی بۆ تووشبووانی کۆڤید–١٩ دامەزراند. ئەم ناوەندە چاکبوونەوەیە لە کەمتر لە سێ ڕۆژدا بە توانای ٣،٠٠٠ تەخت دامەزرا و بۆ ماوەی دوو مانگ چالاک بوو.<ref>{{Cite web|title=Iran Mall home to 3000 COVID-19 patients|url=http://iranpress.com/content/19923/iran-mall-home-3000-covid-19-patients|access-date=1 January 2022|website=iranpress.com|language=en}}</ref> لە ئایاری ٢٠٢١دا، ناوەندی ڤاکسیناسیۆنی مۆڵەکە وەک یەکێک لە گەورەترین شوێنەکانی ڤاکسیناسیۆن لە وڵاتدا دەستی بە کارکردن کرد؛ ئەم ناوەندە بە توانای لێدانی زیاتر لە ٢٠،٠٠٠ ژەمە ڤاکسین، لانیکەم ھەتا کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ خزمەتگوزاریی پێشکەشی ھاووڵاتیان کرد.<ref>{{Cite web|date=18 May 2021|title=COVID-19 vaccination program launched in Tehran's largest mall|url=https://parstoday.com/en/news/iran-i142372|access-date=1 January 2022|website=Pars Today|language=en}}</ref> == سەررچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|ئێران}} [[پۆل:مۆڵەکانی ئێران]] [[fa:ایران مال]] 4qd4xj9zt99el9fhgiemismp1p0p8rh 1582003 1581966 2026-05-07T20:02:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582003 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Infobox shopping mall | name = ئێران مۆڵ | native_name = ایران مال | native_name_lang = فارسی | logo = لۆگۆی ئێران مۆڵ.png | image = Iran Mall.jpg | opening_date = {{start date and age|٢٠١٨|٥|١|df=yes}} | caption = ئێران مۆڵ لە ٢٠٢١ | location = نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]]، باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]] | coordinates = {{coord|35|45|12.2|N|51|11|32.7|E|display=inline,title}} | owner = [[بانکی ئایەندە]] | number_of_stores = +٢،٥٠٠ | floor_area = ١،٩٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (٢١،٠٠٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) | floors = ٧ | parking = +٢٠،٠٠٠ | website = {{URL|https://www.iranmall.com|IranMall.com}} }} '''ئێران مۆڵ''' ({{بە فارسی|ایران مال}}) یان '''بازاڕی گەورەی ئێران''' (بە فارسی: بازار بزرگ ایران) گەورەترین [[مۆڵ]] لە جیھاندایە، کە دەکەوێتە باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، پایتەختی [[ئێران]] لە نزیک [[دەریاچەی چیتگەر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Largest malls worldwide, by GLA 2020|ناونیشان=https://www.statista.com/statistics/917586/shopping-malls-with-the-largest-gross-leasable-area-worldwide/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=The 10 Biggest Shopping Malls In The World|ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/the-biggest-shopping-malls-in-the-world.html|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=WorldAtlas|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Top 20 Biggest Malls in the World |ناونیشان=https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Eucarl Hotels |زمان=en-us |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231118220639/https://eucarlhotels.com/biggest-mall-in-the-world/}}</ref> ئەم کۆمەڵە فرەمەبەستە لەسەر زەوییەک بە ڕووبەری ٣١٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە و لە حەوت نھۆمدا دیزاین کراوە. ڕووبەری ژێرخانەکەی لە قۆناغی یەکەمدا ١،٣٥٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە بوو کە دوای تەواوبوونی سەرجەم قۆناغەکانی گەشەپێدان، گەیشتە ١،٦٠٠،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە. قۆناغی یەکەم بە قەبارەی ٢٦٧،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە ڕووبەری گشتیی گونجاو بۆ بەکرێدان و ٧٠٨ یەکەی بازرگانی، لە ١ی ئایاری ٢٠١٨دا کرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Iran Mall's 1st Phase Takes Off|ناونیشان=https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211220125342/https://www.en.eghtesadonline.com/Section-economy-4/24578-iran-mall-st-phase-takes-off|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> زیاتر لە ١،٢٠٠ بەڵێندەر و ٢٥،٠٠٠ کرێکار بەشدارییان لە سازکردنی ئێران مۆڵدا کرد. خاوەنداری ئەم دامەزراوەیە ھەتا تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ [[بانکی ئایەندە]] بوو، دواتر بانکەکە لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە ھەڵوەشێنرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Ayandeh Bank Wants to Sell $3.5 Billion Iran Mall|ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/business-and-markets/106539/ayandeh-bank-wants-to-sell-35-billion-iran-mall|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Financial Tribune|زمان=En}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Motamedi |یەکەم=Maziar |سەردێڕ=Corruption, mismanagement in spotlight as Iran dissolves major private bank |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/27/corruption-mismanagement-in-spotlight-as-iran-dissolves-major-private-bank |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوە و لەدەستدانی مۆڵەتی بانکی، [[بانکی ناوەندیی ئێران]]، بانکی ئایەندە لەگەڵ [[بانکی نیشتیمانیی ئێران|بانکی میللیی ئێران]] یەکی گرت، بەڵام ئێران مۆڵی وەک بەشێک لە پڕۆسەی ھەڵوەشانەوە و داڕشتنەوەی سامان فرۆشت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥|سەردێڕ=Iran moves to value Iran Mall as part of Ayandeh Bank liquidation process |ناونیشان=https://www.intellinews.com/iran-moves-to-value-iran-mall-as-part-of-ayandeh-bank-liquidation-process-417871/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.intellinews.com |زمان=en}}</ref> بیرۆکەی سەرەکیی بنیاتنانی ئەم دامەزراوە گەورەیە لە [[عەلی ئەنساری]]یەوە ھاتووە، کە ھەروەھا بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سازکردنی ئێران مۆڵیش بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Briggs|یەکەم=Fiona|سەردێڕ=Businessman funds conversion of one of world's largest shopping centres into 3,000-bed hospital in Tehran|ناونیشان=https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Retail Times|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230129064056/https://www.retailtimes.co.uk/businessman-funds-conversion-of-one-of-worlds-largest-shopping-centres-into-3000-bed-hospital-in-tehran/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == شانازی و تۆمارە نێونەتەوەیییەکان == ئێران مۆڵ بۆ ماوەی سێ ساڵ (٢٠١٥، ٢٠١٦ و ٢٠١٧) بەشداریی لە پێشانگای ''ماپیک'' کردووە و لە ساڵی ٢٠١٧دا لەلایەن ''ئاڕ ئێڵ ئای''یەوە وەک باشترین مۆڵی بازرگانیی پێشبینیکراو لەڕووی قەبارە و شوێنەکانی خزمەتگوزاری، کولتووری و کاتبەسەربردنەوە ڕێزلێنانی بۆ کراوە.<ref>{{Cite web|title=RLI most anticipated opening 2017|url=https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|access-date=20 December 2021|archive-date=22 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231022225340/https://rli.uk.com/awards/iran-mall/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=tamel|date=13 December 2017|title=Iran Mall, Luxury in Tehran|url=https://yesicannes.com/iran-mall-luxury-tehran-41692|access-date=1 January 2022|website=YesICannes|language=en-US}}</ref><ref>https://trendzmena.com/building-a-shopping-mall-issue1/</ref> بەپێی [[تۆمارە جیھانییەکانی گینس]]، درێژترین پڕکردنەوەی بەردەوامی کۆنکرێت بۆ ئێران مۆڵ تۆمار کراوە. ئەم تۆمارە لەنێوان ١ ھەتا ٦ی ئازاری ٢٠١٨دا بەدەست ھاتووە.<ref>{{Cite web|title=Iranmall's Guinness World Records|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/510150-longest-continuous-concrete-pour}}</ref> == شوێنە سەرنجڕاکێشەکان == === بازاڕی خۆماڵی === بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ کاریگەری و سەرنجی لە بازاڕەکانی [[ئەسفەھان]]، [[کاشان]]، [[شیراز]]، [[قەزوین]] و [[قوم]] وەرگرتووە. ئەم دامەزراوەیە بەپێی داڕێژە و شێوازە مێژووییەکانی [[تەلارسازیی ئێرانی]]، وەک بازاڕە مێژووییەکان و بینا پەیوەندیدارەکان دیزاین کراوە و بنیات نراوە. === باخچەی دیدار === سەقفی باخچەی دیدار ١٤ (٤٦ پێ) مەتر درێژە، لە شووشە دروست کراوە و بە فوارە و دارخورما ڕازاوەتەوە. === باخچەی ماهان === باخچەی ماھان بە پاناییی ٥٠ مەتر (١٦٠ پێ)، درێژاییی نزیکەی ١٧٠ مەتر (٥٦٠ پێ) و ڕووبەری نزیکەی ١٦،٠٠٠ مەتری چوارگۆشە (١٧٠،٠٠٠ پێی چوارگۆشە) لەسەر سێ نھۆم لە پارکینگە بازرگانییەکانی یەکەم و دووەم لە پێنج ئاستدا بنیات نراوە. === ھۆڵی ئاوێنە === ھۆڵی ئاوێنەی ئێران مۆڵ کە بە تایبەتمەندیی [[ئاوێنەکاری]]یەوە ڕازاوەتەوە، لەسەر بنەمای دیزاینی ھۆڵی ئاوێنە لە [[کۆشکی گوڵستان]] بنیات نراوە.<ref>https://www.atlasobscura.com/places/iran-mall</ref> === فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان === لە لای باشووری ڕۆژھەڵاتی بازاڕی خۆماڵیی ئێران مۆڵ، شوێنێک بە ڕووبەری ٢٥٠ مەتری چوارگۆشەوە بۆ فرۆشگای خواردنەوە خۆماڵییەکان تەرخان کراوە. === کتێبخانە === ئێران مۆڵ پێکھاتەیەکی جیاواز لەژێر ناوی کتێبخانەی جوندیشاپوور پێشکەش دەکات کە بەناوی [[زانکۆی جوندیشاپوور]] کراوەتەوە. === پێشانگای ئۆتۆمۆبیل === پێشانگاییەکی ئۆتۆمۆبیل لە ڕۆژاوای ئێران مۆڵ بوونی ھەیە. == ھۆتێل و ناوەندی بازرگانیی جیھانی == [[پەڕگە:Iran mall.jpg|وێنۆک|ھۆتێلی ئێران مۆڵ]] ھۆتێلی ئێران مۆڵ یەکێک لە گەورەترین بەشەکانی ئەم دامەزراوەیە. ئەم بینا گەورە و ڕووناکە، کە لە ڕۆژھەڵاتترین بەشی ئێران مۆڵدا ھەڵکەوتووە، خاوەنی ١٨ نھۆم و زیاتر لە ٣٠٠ ژوورە. ھۆتێلەکە لە قۆناغەکانی کۆتاییی دروستکردندایە. ناوەندی بازرگانیی جیھانی کە بورجێکە لە باڵی ڕۆژاوای ئێران مۆڵدا، دوای دروستکردنی بۆ کۆمپانیا گەورە نیشتمانی و نێونەتەوەیییەکان و بەکارھێنانی جۆراوجۆری بازرگانی و کارگێڕییەوە تەرخان دەکرێت.<ref>{{Cite web |last=team |first=I. B. R. |date=2024-05-15 |title=Iran Mall Uncovered: An Insider's Look at the World's Largest Mall |url=https://iranbrands.review/tourism/commercial-centers/iran-mall/ |access-date=2024-05-27 |website=Iran Brands Review |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |last1=Das |first1=Bipro |title=19 Biggest Malls In The World {{!}} 2024 Edition |url=https://www.rankred.com/biggest-malls-in-the-world-2/#1_Iran_Mall |website=RankRed |date=27 March 2024}}</ref><ref>{{Cite web|last=Says|first=Iadmin|date=27 September 2021|title=Top 10 Biggest Shopping Malls In The World 2022|url=https://infos10.com/biggest-shopping-malls-in-the-world/|access-date=9 January 2022|website=Infos-10|language=en-us}}</ref> == بەکارھێنان لە سەردەمی گشتگیربوونی کۆڤید–١٩ == لە ١٦ی ئازاری ٢٠٢٠، بۆ یەکەمجار و لە وەڵامی [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|گشتگیربوونی کۆڤید–١٩]]دا، ئێران مۆڵ سەرجەم یەکە‌کانی داخست و ناوەندێکی چاکبوونەوەی بۆ تووشبووانی کۆڤید–١٩ دامەزراند. ئەم ناوەندە چاکبوونەوەیە لە کەمتر لە سێ ڕۆژدا بە توانای ٣،٠٠٠ تەخت دامەزرا و بۆ ماوەی دوو مانگ چالاک بوو.<ref>{{Cite web|title=Iran Mall home to 3000 COVID-19 patients|url=http://iranpress.com/content/19923/iran-mall-home-3000-covid-19-patients|access-date=1 January 2022|website=iranpress.com|language=en}}</ref> لە ئایاری ٢٠٢١دا، ناوەندی ڤاکسیناسیۆنی مۆڵەکە وەک یەکێک لە گەورەترین شوێنەکانی ڤاکسیناسیۆن لە وڵاتدا دەستی بە کارکردن کرد؛ ئەم ناوەندە بە توانای لێدانی زیاتر لە ٢٠،٠٠٠ ژەمە ڤاکسین، لانیکەم ھەتا کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ خزمەتگوزاریی پێشکەشی ھاووڵاتیان کرد.<ref>{{Cite web|date=18 May 2021|title=COVID-19 vaccination program launched in Tehran's largest mall|url=https://parstoday.com/en/news/iran-i142372|access-date=1 January 2022|website=Pars Today|language=en}}</ref> == سەررچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|ئێران}} [[پۆل:مۆڵەکانی ئێران]] [[fa:ایران مال]] dh23i9qav4k3rg02kjs42evnon0p3p0 0 295547 1581925 1581920 2026-05-07T12:00:41Z AramBot 39807 بۆت: بەکوردیکردنی شێوازی ڕێکەوتەکان؛ زیادکردنی سەردێڕی ون (بە بەکارھێنانی [[وپ:نپس]]) 1581925 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[چاد]] خاوەنی [[وڵاتی پەرەئەستێن|ئابوورییەکی پەرەئەستێنە]]. بەدەست دووریی جوگرافیی وڵاتە دەورەدراوەکە بە وشکانی، وشکەساڵی، نەبوونی ژێرخان، و ئاڵۆزیی سیاسییەوە دەناڵێنێت. نزیکەی ٨٠٪ی دانیشتووانەکەی پشت بە کشتوکاڵی بژێوی دەبەستن، لەوانەش بەخێوکردنی مەڕوماڵات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.trade.gov/country-commercial-guides/chad-agricultural-sectors|سەردێڕ=Chad - Agricultural Sectors |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=International Trade Administration |زمان=en}}</ref> لە نێوان وڵاتە فەڕەنسیزمانەکانی ئەفریقادا، چاد کەمترین سوودی لە دابەزینی ٥٠٪ی بەھای دراوەکانیان لە کانوونی دووەمی ١٩٩٤دا بینی. یارمەتییە دارایییەکان لەلایەن [[گرووپی بانکی جیھانی|بانکی جیھانی]]، بانکی گەشەپێدانی ئەفریقا، و سەرچاوەکانی ترەوە بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ باشترکردنی کشتوکاڵ، بەتایبەتی بەرھەمھێنانی مەڕوماڵات ئاراستە دەکرێن. بەھۆی کەمیی دابینکردنی دارایییەوە، پەرەپێدانی کێڵگە نەوتییەکانی نزیک دۆبا، کە لە بنەڕەتدا بڕیار بوو لە ساڵی ٢٠٠٠ تەواو بێت، تا ساڵی ٢٠٠٣ دواکەوت. لە کۆتاییدا پەرەی پێدرا و تا ساڵی ٢٠٢٣ لەلایەن [[ئێکسۆن مۆبیل]]ەوە بەڕێوەدەبرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2023/3/24/chad-says-it-has-nationalized-all-assets-owned-by-exxon-mobil|سەردێڕ=Chad says it has nationalised all assets owned by Exxon Mobil |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> سەبارەت بە [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]]، چاد لە ڕیزبەندی ١٤٧ەمی جیھاندایە بە ١١٫٠٥١ ملیار دۆلار تا ساڵی ٢٠١٨. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} l6of45ilx9ma1fcztrop9etrm3ajx97 1582017 1581925 2026-05-07T20:04:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582017 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} [[چاد]] خاوەنی [[وڵاتی پەرەئەستێن|ئابوورییەکی پەرەئەستێنە]]. بەدەست دووریی جوگرافیی وڵاتە دەورەدراوەکە بە وشکانی، وشکەساڵی، نەبوونی ژێرخان، و ئاڵۆزیی سیاسییەوە دەناڵێنێت. نزیکەی ٨٠٪ی دانیشتووانەکەی پشت بە کشتوکاڵی بژێوی دەبەستن، لەوانەش بەخێوکردنی مەڕوماڵات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.trade.gov/country-commercial-guides/chad-agricultural-sectors|سەردێڕ=Chad - Agricultural Sectors |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=International Trade Administration |زمان=en}}</ref> لە نێوان وڵاتە فەڕەنسیزمانەکانی ئەفریقادا، چاد کەمترین سوودی لە دابەزینی ٥٠٪ی بەھای دراوەکانیان لە کانوونی دووەمی ١٩٩٤دا بینی. یارمەتییە دارایییەکان لەلایەن [[گرووپی بانکی جیھانی|بانکی جیھانی]]، بانکی گەشەپێدانی ئەفریقا، و سەرچاوەکانی ترەوە بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ باشترکردنی کشتوکاڵ، بەتایبەتی بەرھەمھێنانی مەڕوماڵات ئاراستە دەکرێن. بەھۆی کەمیی دابینکردنی دارایییەوە، پەرەپێدانی کێڵگە نەوتییەکانی نزیک دۆبا، کە لە بنەڕەتدا بڕیار بوو لە ساڵی ٢٠٠٠ تەواو بێت، تا ساڵی ٢٠٠٣ دواکەوت. لە کۆتاییدا پەرەی پێدرا و تا ساڵی ٢٠٢٣ لەلایەن [[ئێکسۆن مۆبیل]]ەوە بەڕێوەدەبرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2023/3/24/chad-says-it-has-nationalized-all-assets-owned-by-exxon-mobil|سەردێڕ=Chad says it has nationalised all assets owned by Exxon Mobil |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Al Jazeera |زمان=en}}</ref> سەبارەت بە [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]]، چاد لە ڕیزبەندی ١٤٧ەمی جیھاندایە بە ١١٫٠٥١ ملیار دۆلار تا ساڵی ٢٠١٨. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} gaeqpxtu0p90ts3117oqjwwludn91gc 0 295548 1581958 2026-05-07T13:25:03Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[ئینسایکڵۆپیدیای گینس]]ی گواستەوە بۆ [[تۆمارە جیھانییەکانی گینس]]: ناوی فەرمی 1581958 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[تۆمارە جیھانییەکانی گینس]] a4brlaozr9av31nbukfhtt0uqqvpblx 1 295549 1581960 2026-05-07T13:25:03Z Hivja 64112 Hivja پەڕەی [[وتووێژ:ئینسایکڵۆپیدیای گینس]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:تۆمارە جیھانییەکانی گینس]]: ناوی فەرمی 1581960 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:تۆمارە جیھانییەکانی گینس]] mbr17kb7x1qa2r3kgcihklny0r79hqx 14 295550 1581965 2026-05-07T14:14:14Z Hivja 64112 پەڕەی دروست کرد بە «{{کۆمنز|Shopping malls in Iran}} [[en:Category:Shopping malls in Iran]]»ەوە 1581965 wikitext text/x-wiki {{کۆمنز|Shopping malls in Iran}} [[en:Category:Shopping malls in Iran]] 26xl8yogpsupxv8ssdbejptdjqbt5or 6 295551 1581967 2026-05-07T14:21:16Z Hivja 64112 == کورتە == {{زانیاریی پەڕگە |تێبینی = لۆگۆی ئێران مۆڵ |ژێدەر = https://www.iranmall.com/en/img/logo.png |ڕێکەوت = ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ |بەدیھێنەر = [[ئێران مۆڵ]] |مۆڵەتنامە = |وەشانەکانی تر= }} == مۆڵەتنامە == {{Non-free logo|image has rationale=yes}} 1581967 wikitext text/x-wiki == کورتە == {{زانیاریی پەڕگە |تێبینی = لۆگۆی ئێران مۆڵ |ژێدەر = https://www.iranmall.com/en/img/logo.png |ڕێکەوت = ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ |بەدیھێنەر = [[ئێران مۆڵ]] |مۆڵەتنامە = |وەشانەکانی تر= }} == مۆڵەتنامە == {{Non-free logo|image has rationale=yes}} bmq5b9j0tpeo2sr4w9irhxt5jtsgbjt 0 295552 1581972 2026-05-07T15:25:41Z MeerFarhad97 74793 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox writer|name=ئدوارد مۆرگان فۆرستەر|birth_date=۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹|death_date=۷ی حوزەیرانی ۱۹۷۰ (۹۰ ساڵ)|occupation=نووسەر (ڕۆمان، چیرۆک، یادداشت)|nationality=بەریتانی|education=[[زانکۆی کامبریج]]|genres=[[ڕیاڵیزم]]، [[مۆدێرنیزم]]، [[سیمبۆلیزم]]|image=E. M. Forster von Dora Carrington, 1924-25.jpg}} '''ئدو...»ەوە 1581972 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=ئدوارد مۆرگان فۆرستەر|birth_date=۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹|death_date=۷ی حوزەیرانی ۱۹۷۰ (۹۰ ساڵ)|occupation=نووسەر (ڕۆمان، چیرۆک، یادداشت)|nationality=بەریتانی|education=[[زانکۆی کامبریج]]|genres=[[ڕیاڵیزم]]، [[مۆدێرنیزم]]، [[سیمبۆلیزم]]|image=E. M. Forster von Dora Carrington, 1924-25.jpg}} '''ئدوارد مۆرگان فۆرستەر''' لە دایکبووی ۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹ نووسەرێکی بەریتانیی بوو. زیاتر بە ڕۆمانەکانی [[ژوورێک بە دیمەنێکەوە]] (١٩٠٨)، [[کۆتایی هاوارد]] (١٩١٠)، و [[ڕێڕەوێک بەرەو هیندستان]] (١٩٢٤) ناسراوە. فۆرستەر چەندین کورتە چیرۆک و گوتار و پەخشی تریشی نوسیوە، و هەروەها خاوەنی نوسینی ژیاننامە و شانۆنامەی پێشبڕکێشە. کورتە چیرۆکێکی بە ناونیشانی [[ئامێرەکە دەوستێت]] (١٩٠٩) زۆرجار وەک سەرەتای دروستکەری چیرۆکی خەیاڵی [[دیستۆپیا]]ی تەکنەلۆژی سەیر دەکرێت. ==سەرچاوەکان== * [[M. H. Abrams]] and [[Stephen Greenblatt]], "E. M. Forster." ''The Norton Anthology of English Literature'', Vol. 2C, 7th Edition. New York: [[W. W. Norton]], 2000: 2131–2140 * J. R. Ackerley, ''E. M. Forster: A Portrait'' (London: Ian McKelvie, 1970) * Parminder Kaur Bakshi, ''Distant Desire. Homoerotic Codes and the Subversion of the English Novel in E. M. Forster's Fiction'' (New York, 1996) * Nicola Beauman, ''Morgan'' (London, 1993) * Lawrence Brander, ''E. M. Forster. A critical study'' (London, 1968) * [[E. K. Brown]], ''Rhythm in the Novel'' (University of Toronto Press, Canada, 1950) * Glen Cavaliero, ''A Reading of E.M. Forster'' (London, 1979) * S. M. Chanda, "A Passage to India: A Close Look" in ''A Collection of Critical Essays'', New Delhi: Atlantic Publishers * Stuart Christie, ''Worlding Forster: The Passage from Pastoral'' (Routledge, 2005) * John Colmer, ''E. M. Forster – The personal voice'' (London, 1975) * [[Frederick Crews]], ''E. M. Forster: The Perils of Humanism'' (Textbook Publishers, 2003) * ''E. M. Forster'', ed. by Norman Page, Macmillan Modern Novelists (Houndmills, 1987) * ''E. M. Forster: The critical heritage'', ed. by Philip Gardner (London, 1973) * ''Forster: A collection of Critical Essays'', ed. by Malcolm Bradbury (New Jersey, 1966) * E. M. Forster, ''What I Believe, and other essays'', Freethinker's Classics #3, ed. by Nicolas Walter (London, G. W. Foote & Co. Ltd, 1999 and 2016) * [[P. N. Furbank|Furbank, P.N.]], ''E.M. Forster: A Life'' (London, 1977–1978) * Michael Haag, ''Alexandria: City of Memory'' (London and New Haven, 2004). This portrait of Alexandria during the first half of the 20th century includes a biographical account of E. M. Forster, his life in the city, his relationship with [[Constantine P. Cavafy|Constantine Cavafy]], and his influence on [[Lawrence Durrell]]. * Judith Herz and Robert K. Martin, ''E. M. Forster: Centenary Revaluations'' (Macmillan Press, 1982) * [[Frank Kermode]], ''Concerning E. M. Forster'' (London, Weidenfeld & Nicolson, 2010) * [[Francis King]], ''E. M. Forster and his World'' (London, 1978). * Mary Lago, ''Calendar of the Letters of E. M. Forster'' (London: Mansell, 1985) * Mary Lago, ''Selected Letters of E. M. Forster'' (Cambridge, Mass.: Belknap Press of Harvard University Press, 1983–1985) * Mary Lago, ''E. M. Forster: A Literary Life'' (New York: St. Martin's Press, 1995) * [[Tim Leggatt]], ''Connecting with E. M. Forster: a memoir'' ([[Hesperus Press]], 2012) * Robin Jared Lewis, ''E. M. Forster's Passages to India'' (New York: Columbia University Press, 1979 * John Sayre Martin, ''E. M. Forster. The endless journey'' (London, 1976) * Robert K. Martin and George Piggford, eds, ''Queer Forster'' (Chicago, 1997) * [[Pankaj Mishra]], ed. "E. M. Forster", ''India in Mind: An Anthology''. New York: Vintage Books, 2005: pp.&nbsp;61–70 * Wendy Moffat, ''E. M. Forster: A New Life'' ([[Bloomsbury]], 2010) * Peter Rose, "The Peculiar Charms of E. M. Forster", ''Australian Book Review'' (December 2010/January 2011). Forster in his social context [https://web.archive.org/web/20131203044307/https://www.australianbookreview.com.au/component/k2/45-december-2010-january-2011/182-the-peculiar-charms-of-e-m-forster Retrieved 28 November 2013] * Nicolas Royle, ''E. M. Forster (Writers & Their Work'' (London: Northcote House Publishers, 1999) * P. J. M. Scott, ''E. M. Forster: Our Permanent Contemporary,'' Critical Studies Series (London, 1984) * Sofia Sogos, "Nature and Mystery in Edward Morgan Forster's Tales", ed. Giorgia Sogos (Bonn: Free Pen Verlag, 2018) * Oliver Stallybrass, "Editor's Introduction", ''Howards End'' (Harmondsworth, UK: Penguin English Library, 1983) * Wilfred H. Stone, ''The Cave and the Mountain: a study of E. M. Forster'' (1964) * [[Claude J. Summers]], ''E. M. Forster'' (New York, 1983) * {{Citation |last=Trilling |first=Lionel |author-link=Lionel Trilling |title=E. M. Forster: A Study |place=Norfolk |publisher=New Directions |year=1943}} * [[K. Natwar Singh]], ed., ''E. M. Forster: A Tribute, With Selections from his Writings on India'', Contributors: [[Ahmed Ali (writer)|Ahmed Ali]], [[Mulk Raj Anand]], [[V. K. Narayana Menon|Narayana Menon]], [[Raja Rao]] and [[Santha Rama Rau]], (On Forster's Eighty Fifth Birthday), New York: Harcourt, Brace & World Inc., 1 January 1964 * Kathleen Verduin, "Medievalism, Classicism, and the Fiction of E.M. Forster," ''Medievalism in the Modern World. Essays in Honour of [[Leslie J. Workman]]'', ed. Richard Utz and Tom Shippey (Turnhout: Brepols, 1998), pp.&nbsp;263–286 * Alan Wilde, ''Art and Order. A Study of E.M. Forster'' (New York, 1967) fac7npfmizmy4jsb7dbadilugnwhr7x 1581973 1581972 2026-05-07T15:27:49Z MeerFarhad97 74793 1581973 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=ئدوارد مۆرگان فۆرستەر|birth_date=۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹|death_date=۷ی حوزەیرانی ۱۹۷۰ (۹۰ ساڵ)|occupation=نووسەر (ڕۆمان، چیرۆک، یادداشت)|nationality=بەریتانی|education=[[زانکۆی کامبریج]]|genres=[[ڕیاڵیزم]]، [[مۆدێرنیزم]]، [[سیمبۆلیزم]]|image=E. M. Forster von Dora Carrington, 1924-25.jpg}} '''ئدوارد مۆرگان فۆرستەر''' لە دایکبووی ۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹ نووسەرێکی بەریتانیی بوو. زیاتر بە ڕۆمانەکانی [[ژوورێک بە دیمەنێکەوە]] (١٩٠٨)، [[کۆتایی هاوارد]] (١٩١٠)، و [[ڕێڕەوێک بەرەو هیندستان]] (١٩٢٤) ناسراوە. فۆرستەر چەندین کورتە چیرۆک و گوتار و پەخشی تریشی نوسیوە، و هەروەها خاوەنی نوسینی ژیاننامە و شانۆنامەی پێشبڕکێشە. کورتە چیرۆکێکی بە ناونیشانی [[ئامێرەکە دەوستێت|ئامێرەکە دەوەستێت]] (١٩٠٩) زۆرجار وەک سەرەتای دروستکەری چیرۆکی خەیاڵی [[دیستۆپیا]]ی تەکنەلۆژی سەیر دەکرێت. ==سەرچاوەکان== * [[M. H. Abrams]] and [[Stephen Greenblatt]], "E. M. Forster." ''The Norton Anthology of English Literature'', Vol. 2C, 7th Edition. New York: [[W. W. Norton]], 2000: 2131–2140 * J. R. Ackerley, ''E. M. Forster: A Portrait'' (London: Ian McKelvie, 1970) * Parminder Kaur Bakshi, ''Distant Desire. Homoerotic Codes and the Subversion of the English Novel in E. M. Forster's Fiction'' (New York, 1996) * Nicola Beauman, ''Morgan'' (London, 1993) * Lawrence Brander, ''E. M. Forster. A critical study'' (London, 1968) * [[E. K. Brown]], ''Rhythm in the Novel'' (University of Toronto Press, Canada, 1950) * Glen Cavaliero, ''A Reading of E.M. Forster'' (London, 1979) * S. M. Chanda, "A Passage to India: A Close Look" in ''A Collection of Critical Essays'', New Delhi: Atlantic Publishers * Stuart Christie, ''Worlding Forster: The Passage from Pastoral'' (Routledge, 2005) * John Colmer, ''E. M. Forster – The personal voice'' (London, 1975) * [[Frederick Crews]], ''E. M. Forster: The Perils of Humanism'' (Textbook Publishers, 2003) * ''E. M. Forster'', ed. by Norman Page, Macmillan Modern Novelists (Houndmills, 1987) * ''E. M. Forster: The critical heritage'', ed. by Philip Gardner (London, 1973) * ''Forster: A collection of Critical Essays'', ed. by Malcolm Bradbury (New Jersey, 1966) * E. M. Forster, ''What I Believe, and other essays'', Freethinker's Classics #3, ed. by Nicolas Walter (London, G. W. Foote & Co. Ltd, 1999 and 2016) * [[P. N. Furbank|Furbank, P.N.]], ''E.M. Forster: A Life'' (London, 1977–1978) * Michael Haag, ''Alexandria: City of Memory'' (London and New Haven, 2004). This portrait of Alexandria during the first half of the 20th century includes a biographical account of E. M. Forster, his life in the city, his relationship with [[Constantine P. Cavafy|Constantine Cavafy]], and his influence on [[Lawrence Durrell]]. * Judith Herz and Robert K. Martin, ''E. M. Forster: Centenary Revaluations'' (Macmillan Press, 1982) * [[Frank Kermode]], ''Concerning E. M. Forster'' (London, Weidenfeld & Nicolson, 2010) * [[Francis King]], ''E. M. Forster and his World'' (London, 1978). * Mary Lago, ''Calendar of the Letters of E. M. Forster'' (London: Mansell, 1985) * Mary Lago, ''Selected Letters of E. M. Forster'' (Cambridge, Mass.: Belknap Press of Harvard University Press, 1983–1985) * Mary Lago, ''E. M. Forster: A Literary Life'' (New York: St. Martin's Press, 1995) * [[Tim Leggatt]], ''Connecting with E. M. Forster: a memoir'' ([[Hesperus Press]], 2012) * Robin Jared Lewis, ''E. M. Forster's Passages to India'' (New York: Columbia University Press, 1979 * John Sayre Martin, ''E. M. Forster. The endless journey'' (London, 1976) * Robert K. Martin and George Piggford, eds, ''Queer Forster'' (Chicago, 1997) * [[Pankaj Mishra]], ed. "E. M. Forster", ''India in Mind: An Anthology''. New York: Vintage Books, 2005: pp.&nbsp;61–70 * Wendy Moffat, ''E. M. Forster: A New Life'' ([[Bloomsbury]], 2010) * Peter Rose, "The Peculiar Charms of E. M. Forster", ''Australian Book Review'' (December 2010/January 2011). Forster in his social context [https://web.archive.org/web/20131203044307/https://www.australianbookreview.com.au/component/k2/45-december-2010-january-2011/182-the-peculiar-charms-of-e-m-forster Retrieved 28 November 2013] * Nicolas Royle, ''E. M. Forster (Writers & Their Work'' (London: Northcote House Publishers, 1999) * P. J. M. Scott, ''E. M. Forster: Our Permanent Contemporary,'' Critical Studies Series (London, 1984) * Sofia Sogos, "Nature and Mystery in Edward Morgan Forster's Tales", ed. Giorgia Sogos (Bonn: Free Pen Verlag, 2018) * Oliver Stallybrass, "Editor's Introduction", ''Howards End'' (Harmondsworth, UK: Penguin English Library, 1983) * Wilfred H. Stone, ''The Cave and the Mountain: a study of E. M. Forster'' (1964) * [[Claude J. Summers]], ''E. M. Forster'' (New York, 1983) * {{Citation |last=Trilling |first=Lionel |author-link=Lionel Trilling |title=E. M. Forster: A Study |place=Norfolk |publisher=New Directions |year=1943}} * [[K. Natwar Singh]], ed., ''E. M. Forster: A Tribute, With Selections from his Writings on India'', Contributors: [[Ahmed Ali (writer)|Ahmed Ali]], [[Mulk Raj Anand]], [[V. K. Narayana Menon|Narayana Menon]], [[Raja Rao]] and [[Santha Rama Rau]], (On Forster's Eighty Fifth Birthday), New York: Harcourt, Brace & World Inc., 1 January 1964 * Kathleen Verduin, "Medievalism, Classicism, and the Fiction of E.M. Forster," ''Medievalism in the Modern World. Essays in Honour of [[Leslie J. Workman]]'', ed. Richard Utz and Tom Shippey (Turnhout: Brepols, 1998), pp.&nbsp;263–286 * Alan Wilde, ''Art and Order. A Study of E.M. Forster'' (New York, 1967) 1mci8poifir8o5f266e4t5po7zg6kjn 1581975 1581973 2026-05-07T15:57:25Z MeerFarhad97 74793 1581975 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=ئدوارد مۆرگان فۆرستەر|birth_date=۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹|death_date=۷ی حوزەیرانی ۱۹۷۰ (۹۰ ساڵ)|occupation=نووسەر (ڕۆمان، چیرۆک، یادداشت)|nationality=بەریتانی|education=[[زانکۆی کامبریج]]|genres=[[ڕیاڵیزم]]، [[مۆدێرنیزم]]، [[سیمبۆلیزم]]|image=E. M. Forster von Dora Carrington, 1924-25.jpg}} '''ئدوارد مۆرگان فۆرستەر''' لە دایکبووی ۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹ نووسەرێکی بەریتانیی بوو. زیاتر بە ڕۆمانەکانی [[ژوورێک بە دیمەنێکەوە]] (١٩٠٨)، [[کۆتایی هاوارد]] (١٩١٠)، و [[ڕێڕەوێک بەرەو هیندستان]] (١٩٢٤) ناسراوە. فۆرستەر چەندین کورتە چیرۆک و گوتار و پەخشی تریشی نوسیوە، و هەروەها خاوەنی نوسینی ژیاننامە و شانۆنامەی پێشبڕکێشە. کورتە چیرۆکێکی بە ناونیشانی [[ئامێرەکە دەوستێت|ئامێرەکە دەوەستێت]] (١٩٠٩) زۆرجار وەک سەرەتای دروستکەری چیرۆکی خەیاڵی [[دیستۆپیا]]ی تەکنەلۆژی سەیر دەکرێت. ==سەرچاوەکان== * [[M. H. Abrams]] and [[Stephen Greenblatt]], "E. M. Forster." ''The Norton Anthology of English Literature'', Vol. 2C, 7th Edition. New York: [[W. W. Norton]], 2000: 2131–2140 * J. R. Ackerley, ''E. M. Forster: A Portrait'' (London: Ian McKelvie, 1970) * Parminder Kaur Bakshi, ''Distant Desire. Homoerotic Codes and the Subversion of the English Novel in E. M. Forster's Fiction'' (New York, 1996) * Nicola Beauman, ''Morgan'' (London, 1993) * Lawrence Brander, ''E. M. Forster. A critical study'' (London, 1968) * [[E. K. Brown]], ''Rhythm in the Novel'' (University of Toronto Press, Canada, 1950) * Glen Cavaliero, ''A Reading of E.M. Forster'' (London, 1979) * S. M. Chanda, "A Passage to India: A Close Look" in ''A Collection of Critical Essays'', New Delhi: Atlantic Publishers * Stuart Christie, ''Worlding Forster: The Passage from Pastoral'' (Routledge, 2005) * John Colmer, ''E. M. Forster – The personal voice'' (London, 1975) * [[Frederick Crews]], ''E. M. Forster: The Perils of Humanism'' (Textbook Publishers, 2003) * ''E. M. Forster'', ed. by Norman Page, Macmillan Modern Novelists (Houndmills, 1987) * ''E. M. Forster: The critical heritage'', ed. by Philip Gardner (London, 1973) * ''Forster: A collection of Critical Essays'', ed. by Malcolm Bradbury (New Jersey, 1966) * E. M. Forster, ''What I Believe, and other essays'', Freethinker's Classics #3, ed. by Nicolas Walter (London, G. W. Foote & Co. Ltd, 1999 and 2016) * [[P. N. Furbank|Furbank, P.N.]], ''E.M. Forster: A Life'' (London, 1977–1978) * Michael Haag, ''Alexandria: City of Memory'' (London and New Haven, 2004). This portrait of Alexandria during the first half of the 20th century includes a biographical account of E. M. Forster, his life in the city, his relationship with [[Constantine P. Cavafy|Constantine Cavafy]], and his influence on [[Lawrence Durrell]]. * Judith Herz and Robert K. Martin, ''E. M. Forster: Centenary Revaluations'' (Macmillan Press, 1982) * [[Frank Kermode]], ''Concerning E. M. Forster'' (London, Weidenfeld & Nicolson, 2010) * [[Francis King]], ''E. M. Forster and his World'' (London, 1978). * Mary Lago, ''Calendar of the Letters of E. M. Forster'' (London: Mansell, 1985) * Mary Lago, ''Selected Letters of E. M. Forster'' (Cambridge, Mass.: Belknap Press of Harvard University Press, 1983–1985) * Mary Lago, ''E. M. Forster: A Literary Life'' (New York: St. Martin's Press, 1995) * [[Tim Leggatt]], ''Connecting with E. M. Forster: a memoir'' ([[Hesperus Press]], 2012) * Robin Jared Lewis, ''E. M. Forster's Passages to India'' (New York: Columbia University Press, 1979 * John Sayre Martin, ''E. M. Forster. The endless journey'' (London, 1976) * Robert K. Martin and George Piggford, eds, ''Queer Forster'' (Chicago, 1997) * [[Pankaj Mishra]], ed. "E. M. Forster", ''India in Mind: An Anthology''. New York: Vintage Books, 2005: pp.&nbsp;61–70 * Wendy Moffat, ''E. M. Forster: A New Life'' ([[Bloomsbury]], 2010) * Peter Rose, "The Peculiar Charms of E. M. Forster", ''Australian Book Review'' (December 2010/January 2011). Forster in his social context [https://web.archive.org/web/20131203044307/https://www.australianbookreview.com.au/component/k2/45-december-2010-january-2011/182-the-peculiar-charms-of-e-m-forster Retrieved 28 November 2013] * Nicolas Royle, ''E. M. Forster (Writers & Their Work'' (London: Northcote House Publishers, 1999) * P. J. M. Scott, ''E. M. Forster: Our Permanent Contemporary,'' Critical Studies Series (London, 1984) * Sofia Sogos, "Nature and Mystery in Edward Morgan Forster's Tales", ed. Giorgia Sogos (Bonn: Free Pen Verlag, 2018) * Oliver Stallybrass, "Editor's Introduction", ''Howards End'' (Harmondsworth, UK: Penguin English Library, 1983) * Wilfred H. Stone, ''The Cave and the Mountain: a study of E. M. Forster'' (1964) * [[Claude J. Summers]], ''E. M. Forster'' (New York, 1983) * {{Citation |last=Trilling |first=Lionel |author-link=Lionel Trilling |title=E. M. Forster: A Study |place=Norfolk |publisher=New Directions |year=1943}} * [[K. Natwar Singh]], ed., ''E. M. Forster: A Tribute, With Selections from his Writings on India'', Contributors: [[Ahmed Ali (writer)|Ahmed Ali]], [[Mulk Raj Anand]], [[V. K. Narayana Menon|Narayana Menon]], [[Raja Rao]] and [[Santha Rama Rau]], (On Forster's Eighty Fifth Birthday), New York: Harcourt, Brace & World Inc., 1 January 1964 * Kathleen Verduin, "Medievalism, Classicism, and the Fiction of E.M. Forster," ''Medievalism in the Modern World. Essays in Honour of [[Leslie J. Workman]]'', ed. Richard Utz and Tom Shippey (Turnhout: Brepols, 1998), pp.&nbsp;263–286 * Alan Wilde, ''Art and Order. A Study of E.M. Forster'' (New York, 1967) {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وێژە|شانشینی یەکگرتوو|شیعر|ھونەرەکان}} q1je9b35k0wiau1n7mi022cu578bzje 1582000 1581975 2026-05-07T20:01:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1582000 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{Infobox writer|name=ئدوارد مۆرگان فۆرستەر|birth_date=۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹|death_date=۷ی حوزەیرانی ۱۹۷۰ (۹۰ ساڵ)|occupation=نووسەر (ڕۆمان، چیرۆک، یادداشت)|nationality=بەریتانی|education=[[زانکۆی کامبریج]]|genres=[[ڕیاڵیزم]]، [[مۆدێرنیزم]]، [[سیمبۆلیزم]]|image=E. M. Forster von Dora Carrington, 1924-25.jpg}} '''ئدوارد مۆرگان فۆرستەر''' لە دایکبووی ۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹ نووسەرێکی بەریتانیی بوو. زیاتر بە ڕۆمانەکانی [[ژوورێک بە دیمەنێکەوە]] (١٩٠٨)، [[کۆتایی هاوارد]] (١٩١٠)، و [[ڕێڕەوێک بەرەو هیندستان]] (١٩٢٤) ناسراوە. فۆرستەر چەندین کورتە چیرۆک و گوتار و پەخشی تریشی نوسیوە، و هەروەها خاوەنی نوسینی ژیاننامە و شانۆنامەی پێشبڕکێشە. کورتە چیرۆکێکی بە ناونیشانی [[ئامێرەکە دەوستێت|ئامێرەکە دەوەستێت]] (١٩٠٩) زۆرجار وەک سەرەتای دروستکەری چیرۆکی خەیاڵی [[دیستۆپیا]]ی تەکنەلۆژی سەیر دەکرێت. ==سەرچاوەکان== * [[M. H. Abrams]] and [[Stephen Greenblatt]], "E. M. Forster." ''The Norton Anthology of English Literature'', Vol. 2C, 7th Edition. New York: [[W. W. Norton]], 2000: 2131–2140 * J. R. Ackerley, ''E. M. Forster: A Portrait'' (London: Ian McKelvie, 1970) * Parminder Kaur Bakshi, ''Distant Desire. Homoerotic Codes and the Subversion of the English Novel in E. M. Forster's Fiction'' (New York, 1996) * Nicola Beauman, ''Morgan'' (London, 1993) * Lawrence Brander, ''E. M. Forster. A critical study'' (London, 1968) * [[E. K. Brown]], ''Rhythm in the Novel'' (University of Toronto Press, Canada, 1950) * Glen Cavaliero, ''A Reading of E.M. Forster'' (London, 1979) * S. M. Chanda, "A Passage to India: A Close Look" in ''A Collection of Critical Essays'', New Delhi: Atlantic Publishers * Stuart Christie, ''Worlding Forster: The Passage from Pastoral'' (Routledge, 2005) * John Colmer, ''E. M. Forster – The personal voice'' (London, 1975) * [[Frederick Crews]], ''E. M. Forster: The Perils of Humanism'' (Textbook Publishers, 2003) * ''E. M. Forster'', ed. by Norman Page, Macmillan Modern Novelists (Houndmills, 1987) * ''E. M. Forster: The critical heritage'', ed. by Philip Gardner (London, 1973) * ''Forster: A collection of Critical Essays'', ed. by Malcolm Bradbury (New Jersey, 1966) * E. M. Forster, ''What I Believe, and other essays'', Freethinker's Classics #3, ed. by Nicolas Walter (London, G. W. Foote & Co. Ltd, 1999 and 2016) * [[P. N. Furbank|Furbank, P.N.]], ''E.M. Forster: A Life'' (London, 1977–1978) * Michael Haag, ''Alexandria: City of Memory'' (London and New Haven, 2004). This portrait of Alexandria during the first half of the 20th century includes a biographical account of E. M. Forster, his life in the city, his relationship with [[Constantine P. Cavafy|Constantine Cavafy]], and his influence on [[Lawrence Durrell]]. * Judith Herz and Robert K. Martin, ''E. M. Forster: Centenary Revaluations'' (Macmillan Press, 1982) * [[Frank Kermode]], ''Concerning E. M. Forster'' (London, Weidenfeld & Nicolson, 2010) * [[Francis King]], ''E. M. Forster and his World'' (London, 1978). * Mary Lago, ''Calendar of the Letters of E. M. Forster'' (London: Mansell, 1985) * Mary Lago, ''Selected Letters of E. M. Forster'' (Cambridge, Mass.: Belknap Press of Harvard University Press, 1983–1985) * Mary Lago, ''E. M. Forster: A Literary Life'' (New York: St. Martin's Press, 1995) * [[Tim Leggatt]], ''Connecting with E. M. Forster: a memoir'' ([[Hesperus Press]], 2012) * Robin Jared Lewis, ''E. M. Forster's Passages to India'' (New York: Columbia University Press, 1979 * John Sayre Martin, ''E. M. Forster. The endless journey'' (London, 1976) * Robert K. Martin and George Piggford, eds, ''Queer Forster'' (Chicago, 1997) * [[Pankaj Mishra]], ed. "E. M. Forster", ''India in Mind: An Anthology''. New York: Vintage Books, 2005: pp.&nbsp;61–70 * Wendy Moffat, ''E. M. Forster: A New Life'' ([[Bloomsbury]], 2010) * Peter Rose, "The Peculiar Charms of E. M. Forster", ''Australian Book Review'' (December 2010/January 2011). Forster in his social context [https://web.archive.org/web/20131203044307/https://www.australianbookreview.com.au/component/k2/45-december-2010-january-2011/182-the-peculiar-charms-of-e-m-forster Retrieved 28 November 2013] * Nicolas Royle, ''E. M. Forster (Writers & Their Work'' (London: Northcote House Publishers, 1999) * P. J. M. Scott, ''E. M. Forster: Our Permanent Contemporary,'' Critical Studies Series (London, 1984) * Sofia Sogos, "Nature and Mystery in Edward Morgan Forster's Tales", ed. Giorgia Sogos (Bonn: Free Pen Verlag, 2018) * Oliver Stallybrass, "Editor's Introduction", ''Howards End'' (Harmondsworth, UK: Penguin English Library, 1983) * Wilfred H. Stone, ''The Cave and the Mountain: a study of E. M. Forster'' (1964) * [[Claude J. Summers]], ''E. M. Forster'' (New York, 1983) * {{Citation |last=Trilling |first=Lionel |author-link=Lionel Trilling |title=E. M. Forster: A Study |place=Norfolk |publisher=New Directions |year=1943}} * [[K. Natwar Singh]], ed., ''E. M. Forster: A Tribute, With Selections from his Writings on India'', Contributors: [[Ahmed Ali (writer)|Ahmed Ali]], [[Mulk Raj Anand]], [[V. K. Narayana Menon|Narayana Menon]], [[Raja Rao]] and [[Santha Rama Rau]], (On Forster's Eighty Fifth Birthday), New York: Harcourt, Brace & World Inc., 1 January 1964 * Kathleen Verduin, "Medievalism, Classicism, and the Fiction of E.M. Forster," ''Medievalism in the Modern World. Essays in Honour of [[Leslie J. Workman]]'', ed. Richard Utz and Tom Shippey (Turnhout: Brepols, 1998), pp.&nbsp;263–286 * Alan Wilde, ''Art and Order. A Study of E.M. Forster'' (New York, 1967) {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وێژە|شانشینی یەکگرتوو|شیعر|ھونەرەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} 6vo2rvyfvm0k9e491rgm5ofy82gbp6j 1582037 1582000 2026-05-07T21:01:46Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1582037 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{Infobox writer|name=ئدوارد مۆرگان فۆرستەر|birth_date=۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹|death_date=۷ی حوزەیرانی ۱۹۷۰ (۹۰ ساڵ)|occupation=نووسەر (ڕۆمان، چیرۆک، یادداشت)|nationality=بەریتانی|education=[[زانکۆی کامبریج]]|genres=[[ڕیاڵیزم]]، [[مۆدێرنیزم]]، [[سیمبۆلیزم]]|image=E. M. Forster von Dora Carrington, 1924-25.jpg}} '''ئدوارد مۆرگان فۆرستەر''' لە دایکبووی ۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹ نووسەرێکی بەریتانیی بوو. زیاتر بە ڕۆمانەکانی [[ژوورێک بە دیمەنێکەوە]] (١٩٠٨)، [[کۆتایی هاوارد]] (١٩١٠)، و [[ڕێڕەوێک بەرەو هیندستان]] (١٩٢٤) ناسراوە. فۆرستەر چەندین کورتە چیرۆک و گوتار و پەخشی تریشی نوسیوە، و هەروەها خاوەنی نوسینی ژیاننامە و شانۆنامەی پێشبڕکێشە. کورتە چیرۆکێکی بە ناونیشانی [[ئامێرەکە دەوستێت|ئامێرەکە دەوەستێت]] (١٩٠٩) زۆرجار وەک سەرەتای دروستکەری چیرۆکی خەیاڵی [[دیستۆپیا]]ی تەکنەلۆژی سەیر دەکرێت. ==سەرچاوەکان== * [[M. H. Abrams]] and [[Stephen Greenblatt]], "E. M. Forster." ''The Norton Anthology of English Literature'', Vol. 2C, 7th Edition. New York: [[W. W. Norton]], 2000: 2131–2140 * J. R. Ackerley, ''E. M. Forster: A Portrait'' (London: Ian McKelvie, 1970) * Parminder Kaur Bakshi, ''Distant Desire. Homoerotic Codes and the Subversion of the English Novel in E. M. Forster's Fiction'' (New York, 1996) * Nicola Beauman, ''Morgan'' (London, 1993) * Lawrence Brander, ''E. M. Forster. A critical study'' (London, 1968) * [[E. K. Brown]], ''Rhythm in the Novel'' (University of Toronto Press, Canada, 1950) * Glen Cavaliero, ''A Reading of E.M. Forster'' (London, 1979) * S. M. Chanda, "A Passage to India: A Close Look" in ''A Collection of Critical Essays'', New Delhi: Atlantic Publishers * Stuart Christie, ''Worlding Forster: The Passage from Pastoral'' (Routledge, 2005) * John Colmer, ''E. M. Forster – The personal voice'' (London, 1975) * [[Frederick Crews]], ''E. M. Forster: The Perils of Humanism'' (Textbook Publishers, 2003) * ''E. M. Forster'', ed. by Norman Page, Macmillan Modern Novelists (Houndmills, 1987) * ''E. M. Forster: The critical heritage'', ed. by Philip Gardner (London, 1973) * ''Forster: A collection of Critical Essays'', ed. by Malcolm Bradbury (New Jersey, 1966) * E. M. Forster, ''What I Believe, and other essays'', Freethinker's Classics #3, ed. by Nicolas Walter (London, G. W. Foote & Co. Ltd, 1999 and 2016) * [[P. N. Furbank|Furbank, P.N.]], ''E.M. Forster: A Life'' (London, 1977–1978) * Michael Haag, ''Alexandria: City of Memory'' (London and New Haven, 2004). This portrait of Alexandria during the first half of the 20th century includes a biographical account of E. M. Forster, his life in the city, his relationship with [[Constantine P. Cavafy|Constantine Cavafy]], and his influence on [[Lawrence Durrell]]. * Judith Herz and Robert K. Martin, ''E. M. Forster: Centenary Revaluations'' (Macmillan Press, 1982) * [[Frank Kermode]], ''Concerning E. M. Forster'' (London, Weidenfeld & Nicolson, 2010) * [[Francis King]], ''E. M. Forster and his World'' (London, 1978). * Mary Lago, ''Calendar of the Letters of E. M. Forster'' (London: Mansell, 1985) * Mary Lago, ''Selected Letters of E. M. Forster'' (Cambridge, Mass.: Belknap Press of Harvard University Press, 1983–1985) * Mary Lago, ''E. M. Forster: A Literary Life'' (New York: St. Martin's Press, 1995) * [[Tim Leggatt]], ''Connecting with E. M. Forster: a memoir'' ([[Hesperus Press]], 2012) * Robin Jared Lewis, ''E. M. Forster's Passages to India'' (New York: Columbia University Press, 1979 * John Sayre Martin, ''E. M. Forster. The endless journey'' (London, 1976) * Robert K. Martin and George Piggford, eds, ''Queer Forster'' (Chicago, 1997) * [[Pankaj Mishra]], ed. "E. M. Forster", ''India in Mind: An Anthology''. New York: Vintage Books, 2005: pp.&nbsp;61–70 * Wendy Moffat, ''E. M. Forster: A New Life'' ([[Bloomsbury]], 2010) * Peter Rose, "The Peculiar Charms of E. M. Forster", ''Australian Book Review'' (December 2010/January 2011). Forster in his social context [https://web.archive.org/web/20131203044307/https://www.australianbookreview.com.au/component/k2/45-december-2010-january-2011/182-the-peculiar-charms-of-e-m-forster Retrieved 28 November 2013] * Nicolas Royle, ''E. M. Forster (Writers & Their Work'' (London: Northcote House Publishers, 1999) * P. J. M. Scott, ''E. M. Forster: Our Permanent Contemporary,'' Critical Studies Series (London, 1984) * Sofia Sogos, "Nature and Mystery in Edward Morgan Forster's Tales", ed. Giorgia Sogos (Bonn: Free Pen Verlag, 2018) * Oliver Stallybrass, "Editor's Introduction", ''Howards End'' (Harmondsworth, UK: Penguin English Library, 1983) * Wilfred H. Stone, ''The Cave and the Mountain: a study of E. M. Forster'' (1964) * [[Claude J. Summers]], ''E. M. Forster'' (New York, 1983) * {{Citation |last=Trilling |first=Lionel |author-link=Lionel Trilling |title=E. M. Forster: A Study |place=Norfolk |publisher=New Directions |year=1943}} * [[K. Natwar Singh]], ed., ''E. M. Forster: A Tribute, With Selections from his Writings on India'', Contributors: [[Ahmed Ali (writer)|Ahmed Ali]], [[Mulk Raj Anand]], [[V. K. Narayana Menon|Narayana Menon]], [[Raja Rao]] and [[Santha Rama Rau]], (On Forster's Eighty Fifth Birthday), New York: Harcourt, Brace & World Inc., 1 January 1964 * Kathleen Verduin, "Medievalism, Classicism, and the Fiction of E.M. Forster," ''Medievalism in the Modern World. Essays in Honour of [[Leslie J. Workman]]'', ed. Richard Utz and Tom Shippey (Turnhout: Brepols, 1998), pp.&nbsp;263–286 * Alan Wilde, ''Art and Order. A Study of E.M. Forster'' (New York, 1967) {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وێژە|شانشینی یەکگرتوو|شیعر|ھونەرەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی]] [[پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ئینگلیز]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] 39lq6xo4oexsjbr8axy0z6r2rqwxndh 1582093 1582037 2026-05-08T07:24:42Z -Haryad 40333 /* سەرچاوەکان */ @[[بەکارھێنەر:MeerFarhad97|MeerFarhad97]] سەرچاوەکان وەکو دەقی ئاسایی کۆپی مەکە وەکو نووسراو داینێتەوە. ئەبێ وەکو [[وپ:ئاماژە بە سەرچاوە|لینک]] بێ و بتوانی بیکەیتەوە وەکو چۆن لە ویکیی ئینگلیزییەوە وتارەکەو وەرگێڕاوە، سەرچاوەکەش بە بەستەرەکەیەوە بیەنە ئێرە. 1582093 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} }} {{Infobox writer|name=ئدوارد مۆرگان فۆرستەر|birth_date=۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹|death_date=۷ی حوزەیرانی ۱۹۷۰ (۹۰ ساڵ)|occupation=نووسەر (ڕۆمان، چیرۆک، یادداشت)|nationality=بەریتانی|education=[[زانکۆی کامبریج]]|genres=[[ڕیاڵیزم]]، [[مۆدێرنیزم]]، [[سیمبۆلیزم]]|image=E. M. Forster von Dora Carrington, 1924-25.jpg}} '''ئدوارد مۆرگان فۆرستەر''' لە دایکبووی ۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹ نووسەرێکی بەریتانیی بوو. زیاتر بە ڕۆمانەکانی [[ژوورێک بە دیمەنێکەوە]] (١٩٠٨)، [[کۆتایی هاوارد]] (١٩١٠)، و [[ڕێڕەوێک بەرەو هیندستان]] (١٩٢٤) ناسراوە. فۆرستەر چەندین کورتە چیرۆک و گوتار و پەخشی تریشی نوسیوە، و هەروەها خاوەنی نوسینی ژیاننامە و شانۆنامەی پێشبڕکێشە. کورتە چیرۆکێکی بە ناونیشانی [[ئامێرەکە دەوستێت|ئامێرەکە دەوەستێت]] (١٩٠٩) زۆرجار وەک سەرەتای دروستکەری چیرۆکی خەیاڵی [[دیستۆپیا]]ی تەکنەلۆژی سەیر دەکرێت. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وێژە|شانشینی یەکگرتوو|شیعر|ھونەرەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی]] [[پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ئینگلیز]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] 2k3njfesudpsp5uq2uow6m3t5dykpd0 1582094 1582093 2026-05-08T07:25:17Z -Haryad 40333 تاگی بێبەسەرداچوونەوە 1582094 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} }} {{Infobox writer|name=ئدوارد مۆرگان فۆرستەر|birth_date=۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹|death_date=۷ی حوزەیرانی ۱۹۷۰ (۹۰ ساڵ)|occupation=نووسەر (ڕۆمان، چیرۆک، یادداشت)|nationality=بەریتانی|education=[[زانکۆی کامبریج]]|genres=[[ڕیاڵیزم]]، [[مۆدێرنیزم]]، [[سیمبۆلیزم]]|image=E. M. Forster von Dora Carrington, 1924-25.jpg}} '''ئدوارد مۆرگان فۆرستەر''' لە دایکبووی ۱ی کانونی دووەمی ۱۸۷۹ نووسەرێکی بەریتانیی بوو. زیاتر بە ڕۆمانەکانی [[ژوورێک بە دیمەنێکەوە]] (١٩٠٨)، [[کۆتایی هاوارد]] (١٩١٠)، و [[ڕێڕەوێک بەرەو هیندستان]] (١٩٢٤) ناسراوە. فۆرستەر چەندین کورتە چیرۆک و گوتار و پەخشی تریشی نوسیوە، و هەروەها خاوەنی نوسینی ژیاننامە و شانۆنامەی پێشبڕکێشە. کورتە چیرۆکێکی بە ناونیشانی [[ئامێرەکە دەوستێت|ئامێرەکە دەوەستێت]] (١٩٠٩) زۆرجار وەک سەرەتای دروستکەری چیرۆکی خەیاڵی [[دیستۆپیا]]ی تەکنەلۆژی سەیر دەکرێت. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|وێژە|شانشینی یەکگرتوو|شیعر|ھونەرەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:کەسایەتییە بەڕیتانییەکان بە ڕەگەز ئێرلەندی]] [[پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ئینگلیز]] [[پۆل:نووسەرە مۆدێرنەکان]] 2ucn987buy7nizwfq71kxq6rsz9rum4 0 295553 1581974 2026-05-07T15:55:44Z Burhan br 216 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1352644481|Battle of Chapakchur]]» 1581974 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict}}'''شەڕی چەپەقچور''' ( [[زمانی تورکی|بە تورکی]] : ''Sancak Muharebesi'' ; [[زمانی ئازەربایجانی|بە ئازەری]] : ''Səncəq döyüşü'' )، '''شەڕی مووش''' ، شەڕێکی چارەنووسساز بوو کە لە نێوان [[قەرەقۆینلۆ|قەرە قویونلو]] (تورکمانانی مەڕی ڕەش) بە سەرکردایەتی جهانشا و [[ئاق قۆینلۆ|ئاق قویونلو]] (تورکومانی مەڕی سپی) بە سەرکردایەتی ئوزون حەسەن (حەسەنەدرێژ) ئەنجامدرا. جەهانشا لە نزیک [[سنجاق|سنجەقی]] [[بینگۆل (پارێزگا)|چەپەقچور]] (پاێزگاى چەولیگ/بینگۆل) لە باکوورى کوردستان (ڕۆژهەڵاتی [[تورکیا|تورکیای]] ئێستا) لە ٣٠ی تشرینی یەکەم (یان ١١ی تشرینی دووەم )، ١٤٦٧ لەشەڕ لە لایەن ئوزون حەسەنەوە شکستی هێنا. == شەڕی مانیفێست == ململانێی نێوان [[قەرەقۆینلۆ|قەرە قویونلو]] و [[ئاق قۆینلۆ|ئاق قویونلو]] گەیشتبووە لوتکە بە سەرکردایەتى هەردوو بەرەى جەهان شا و بەرەى ئوزون حەسەن . بە درێژایی سەدەى ١٤ و ١٥ەمدا ئاق قویونلو و قەرا قویونلو لە کێبڕکێی سەختى دەسەڵات و پاوانخوازى ناوچەیی دا بوون. هەردوو لا تورکمان بوون . قەرە قویونلو لە نزیکەی ساڵی ١٣٧٥ەوە جێگرەوەى بنەماڵەی جەلایرى مەغۆل بوون لە [[بەغدا]] و [[تەورێز]] ، کاتێک سەردارى هۆزی هەڵگرى بەیداخى مەڕى ڕەش، حوکمڕانی [[مووسڵ|موسڵی]] دەکرد. ئاق قویونلو لەگەڵ لەشکرکێشیەکانی [[تەیمووری لەنگ|تەیموری لەنگەوە]] هێنرانە ناوچەکە و دەسەڵاتیان لە دەستى قەرە قویونلو وەرگرت. بەڵام بە مردنی تەیمور لەنگ گلۆڵەى جەلایریەکانى دایە لێژى کە رۆژگارێک خزمەتکاریان بوون. لە سەردەمی جەهانشادا خاکی قەرە قویونلو گەیشتە گەورەترین ئاستی خۆی، لەوانەش پانتایێکى بەربڵا لە خاکى کوردستان و [[ئاناتۆلیا|ئەنادۆڵ]] و زۆربەی [[عێراق|عێراقی]] ئێستا و ناوەڕاستی [[ئێران]] و تا سنوورى [[کرمان]] . لە لایەکی دیکەوە ئوزون حەسەن سەرەتا لە [[ئامەد|دیاربەکر]] باڵادەست بوو بەڵام وردە وردە خاکەکەی لە ئەنادۆڵ فراوانتر کرد. بە تەکبیر و سیاسەتێکى زیرەکانە و هاوپەیمانیی لەگەڵ میرە ناوچەییەکان توانی تورکە عوسمانییەکان دوور بخاتەوە و بە چەند شەڕێکى لە دژی قەرەقویونلو لە مانگی ئایاری ساڵی ١٤٥٧دا توانى جەهانشا ببەزێنێ و دەسەڵاتەکەى لەو دیوى رووبارى [[دیجلە]] قەتیس بکات. جەهانشا ویستی شکست بەئوزون حەسەنى حاکمی ئاق قۆیونلو بێنێت و بیکاتە پاشکۆى خۆی . بۆیە بەو بیرۆکەیە سنوورەکانی ڕۆژهەڵاتی خۆی بە پەیماننامەیەکی ئاشتی لەگەڵ ئەبو سەعید میرزا سەرکردەی تیمورییەکانی [[سەمەرقەند]],مسۆگەر کرد و دواتر خاکی ئاق قویونلوی لە ڕۆژئاوای خۆی داگیر کرد. == شەڕى چەپەقچوڕ == جەهانشا لە ١٦ی ئایاری ١٤٦٦ بە سوپایەکی گەورە لە تەورێزەوە بەڕێکەوت و هاتە دیوى [[دەریاچەی وان]] . هەواڵى هێرشکردنى لەشکرى ١٢ هەزار سوارەى ئوزون حەسەن بیست بۆ سەر خاکەکەى. هاوکات ئوزون حەسەن کە نیگەران بوو لەوەی جەهان شا بەنیازە هێرش بکاتە سەری، بە وریاییەوە پاسەوانی دەروازە شاخەکانی کردبوو. نێردراوەکان لە نێوانیاندا دەچوون و دەهاتنەوە، بەڵام بەهۆی داواکارییە قورسەکانی جەهان شا، نەتوانرا ڕێککەوتنێک بکرێت. جەهان شا کە تا [[مووش|موش]] پێشڕەوی کردبوو، بەهۆی دەستپێکردنی زستانەوە ناچار بوو هێرشەکەی دوابخات. لەگەڵ دەستپێکردنی یاخیبوونی سەربازەکانی، بڕیاریدا بکشێتەوە بۆ شوێنێکی نیشتەجێبوونی زستانە. <ref name="JW96-97">{{Cite book|last=Woods|first=John E.|url=https://www.academia.edu/91011925/The_Aqquyunlu_Clan_Confederation_Empire|title=The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire|date=1 January 1999|page=96}}</ref> [[پەڕگە:Purported_decapitated_head_of_Jahan_Shah_Qara_Qoyunlu_at_the_1467_Battle_of_Chapakchur._Folio_402v._Rawzat_al-Safa,_1599,_Turkey_(British_Library,_Or._5736).jpg|ڕاست|وێنۆک|نیگارێکە گوایە سەرى بڕاوی جەهانشایە دوای بەزینى لە شەڕی چەپەقچور لە ساڵی ١٤٦٧. ڕەوزات ئەلسەفا، ١٥٩٩، تورکیا (کتێبخانەی بەریتانی، ئۆر. ٥٧٣٦)]] لە ١٠ی تشرینی دووەمی پاشنیوەڕۆدا (یان ڕەنگە ٣٠ی ئۆکتۆبەر یان ١١ی تشرینی دووەم )، ئوزون حەسەن بە سەرسوڕمانەوە سوپای جەهانشای گرت کە نزیکەی ٦ هەزار کەسی تێدابوو، چونکە جەهانشا لە چادرەکەیدا خەوتبوو. <ref name="JW96">{{Cite book|last=Woods|first=John E.|url=https://www.academia.edu/91011925/The_Aqquyunlu_Clan_Confederation_Empire|title=The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire|date=1 January 1999|page=96|quote=A little after noon on 10 November/ra Rabi'Il, Uzun Hasan and 6,000 men fell upon the half-deserted Qaraquyunlu camp in the plain of Mus. True to his nickname, "the bat," Jahanshah was fast asleep when the attack carne. ln the ensuing confusion, Jahanshah was farally wounded by an unknown assailant, who then decapitated his corpse. A search of the battlefield later turned up Jahanshah's body, but his head was apparently never found.}}</ref> لەشکری جەهانشا بە تەواوی شکستی هێنا. جەهان شا لە کاتی هەوڵدان بۆ هەڵاتن لەلایەن هێرشبەرێکی نەناسراوەوە کوژرا، و سەری بڕی. <ref name="JW96" /> بە مردنی سەردەمی مێژووی قەرا قویونلو کۆتایی هات. <ref name="JW96" /> جگە لە لەسێدارەدانی سوڵتان جەهان شا، چەندین کەسی وەک شازادە میرزا محەممەدی و یوسف میرزا کوڕەکانی، هەروەها پیرزاد بەگ، شەهسوڤارۆئۆغڵو ئیسکەندەر بەگ، کلیچ ئارسلان بەگ، شا ڤێلی بەگیش بە دیل گیران. بەم شێوەیە نزیکەی پێنج هەزار کەس لە نێویاندا میرزا محەمەدی کە هێزی سەرەکی سوپای پێکهێنا لە ژێر دەسەڵاتی میرزا محەمەدی و یوسف میرزا کوڕەکانی سوڵتان جەهان شا، لە شەڕەکەدا لەناوچوون. <ref>{{Cite book|last=Paydaş|first=Kazım|title=Uzun Hasan ve Otlukbeli Savaşı|publisher=Bilge Kültür•Sanat|page=133}}</ref> شازادە میرزا محەمەدی لەسێدارەدرا، دواتر یوسف میرزا کوێر کرا. <ref name="JW97">{{Cite book|last=Woods|first=John E.|url=https://www.academia.edu/91011925/The_Aqquyunlu_Clan_Confederation_Empire|title=The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire|date=1 January 1999|page=96|quote=The princes Abu Yusuf and Muharnmadi were captured along which many orher important Qaraquyunlu and Timurid leaders, including the prince Yadigar Muhammad b. Sultan-Muhammad Shahrukhi, Jahanshah's grandson, who was later to play an important part in Uzun Hasan's Timurid policy. Although the bulk of the defeaced army was allowed to return home, Muhammadi was executed -probably in revenge for his role in the first Diyar Bakr campaign- and Abu Yusuf was lacer blinded.}}</ref> تەرمی سەربڕدراوی جەهانشا لە بەرەکانی شەڕدا دۆزرایەوە، بەڵام باس و گێڕانەوەی جۆراوجۆر هەیە سەبارەت بە چارەنووسی سەری، کە ڕەنگە هەرگیز نەدۆزرابێتەوە، یان ڕەنگە وەک جامێک بۆ دەرباری تەیموریدەکان بە پێی هەندێک سەرچاوە، یان بۆ دەرباری مەملوک لە قاهیرە نێردرابێت. <ref name="JW97b">{{Cite book|last=Woods|first=John E.|url=https://www.academia.edu/91011925/The_Aqquyunlu_Clan_Confederation_Empire|title=The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire|date=1 January 1999|page=96|quote=A search of the battlefield later turned up Jahanshah's body, but his head was apparently never found. According to one group of sources, it was dispatched to the Timurid court of Sultan-Abu Sa'id, Jahanshah's nominal overlord. While another contends that it was sent to the Mamluks in Cairo, the historian 'Abd Allah al-Baghdadi even claiming to have seen the head in Aleppo on 4 Decernber/v Jumada I.38. Ibn Taghribirdi quotes some of the many rumors that spread in Cairo after Uzun Hasan's defeat of Jahanshah, one of which denied that the head that arrived in Cairo on 18 December Jumada I or 31 December 4 Jumada Il belonged to Jahanshah. But writers agree, however, that the trophy, whoever it may have belonged to and whenever it may have reached Cairo, was displayed for several days on the Zuwaylah Gate as the head of Jahanshah Qara-quyunlu.}}</ref> == سەرچاوەکان: == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:مێژووى کوردستان]] [[پۆل:چەولیک]] i1y6j7l7qf7jgjpol5zbtgnso9ork6x 1582001 1581974 2026-05-07T20:01:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1582001 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Infobox military conflict}}'''شەڕی چەپەقچور''' ( [[زمانی تورکی|بە تورکی]] : ''Sancak Muharebesi'' ; [[زمانی ئازەربایجانی|بە ئازەری]] : ''Səncəq döyüşü'' )، '''شەڕی مووش''' ، شەڕێکی چارەنووسساز بوو کە لە نێوان [[قەرەقۆینلۆ|قەرە قویونلو]] (تورکمانانی مەڕی ڕەش) بە سەرکردایەتی جهانشا و [[ئاق قۆینلۆ|ئاق قویونلو]] (تورکومانی مەڕی سپی) بە سەرکردایەتی ئوزون حەسەن (حەسەنەدرێژ) ئەنجامدرا. جەهانشا لە نزیک [[سنجاق|سنجەقی]] [[بینگۆل (پارێزگا)|چەپەقچور]] (پاێزگاى چەولیگ/بینگۆل) لە باکوورى کوردستان (ڕۆژهەڵاتی [[تورکیا|تورکیای]] ئێستا) لە ٣٠ی تشرینی یەکەم (یان ١١ی تشرینی دووەم )، ١٤٦٧ لەشەڕ لە لایەن ئوزون حەسەنەوە شکستی هێنا. == شەڕی مانیفێست == ململانێی نێوان [[قەرەقۆینلۆ|قەرە قویونلو]] و [[ئاق قۆینلۆ|ئاق قویونلو]] گەیشتبووە لوتکە بە سەرکردایەتى هەردوو بەرەى جەهان شا و بەرەى ئوزون حەسەن . بە درێژایی سەدەى ١٤ و ١٥ەمدا ئاق قویونلو و قەرا قویونلو لە کێبڕکێی سەختى دەسەڵات و پاوانخوازى ناوچەیی دا بوون. هەردوو لا تورکمان بوون . قەرە قویونلو لە نزیکەی ساڵی ١٣٧٥ەوە جێگرەوەى بنەماڵەی جەلایرى مەغۆل بوون لە [[بەغدا]] و [[تەورێز]] ، کاتێک سەردارى هۆزی هەڵگرى بەیداخى مەڕى ڕەش، حوکمڕانی [[مووسڵ|موسڵی]] دەکرد. ئاق قویونلو لەگەڵ لەشکرکێشیەکانی [[تەیمووری لەنگ|تەیموری لەنگەوە]] هێنرانە ناوچەکە و دەسەڵاتیان لە دەستى قەرە قویونلو وەرگرت. بەڵام بە مردنی تەیمور لەنگ گلۆڵەى جەلایریەکانى دایە لێژى کە رۆژگارێک خزمەتکاریان بوون. لە سەردەمی جەهانشادا خاکی قەرە قویونلو گەیشتە گەورەترین ئاستی خۆی، لەوانەش پانتایێکى بەربڵا لە خاکى کوردستان و [[ئاناتۆلیا|ئەنادۆڵ]] و زۆربەی [[عێراق|عێراقی]] ئێستا و ناوەڕاستی [[ئێران]] و تا سنوورى [[کرمان]] . لە لایەکی دیکەوە ئوزون حەسەن سەرەتا لە [[ئامەد|دیاربەکر]] باڵادەست بوو بەڵام وردە وردە خاکەکەی لە ئەنادۆڵ فراوانتر کرد. بە تەکبیر و سیاسەتێکى زیرەکانە و هاوپەیمانیی لەگەڵ میرە ناوچەییەکان توانی تورکە عوسمانییەکان دوور بخاتەوە و بە چەند شەڕێکى لە دژی قەرەقویونلو لە مانگی ئایاری ساڵی ١٤٥٧دا توانى جەهانشا ببەزێنێ و دەسەڵاتەکەى لەو دیوى رووبارى [[دیجلە]] قەتیس بکات. جەهانشا ویستی شکست بەئوزون حەسەنى حاکمی ئاق قۆیونلو بێنێت و بیکاتە پاشکۆى خۆی . بۆیە بەو بیرۆکەیە سنوورەکانی ڕۆژهەڵاتی خۆی بە پەیماننامەیەکی ئاشتی لەگەڵ ئەبو سەعید میرزا سەرکردەی تیمورییەکانی [[سەمەرقەند]],مسۆگەر کرد و دواتر خاکی ئاق قویونلوی لە ڕۆژئاوای خۆی داگیر کرد. == شەڕى چەپەقچوڕ == جەهانشا لە ١٦ی ئایاری ١٤٦٦ بە سوپایەکی گەورە لە تەورێزەوە بەڕێکەوت و هاتە دیوى [[دەریاچەی وان]] . هەواڵى هێرشکردنى لەشکرى ١٢ هەزار سوارەى ئوزون حەسەن بیست بۆ سەر خاکەکەى. هاوکات ئوزون حەسەن کە نیگەران بوو لەوەی جەهان شا بەنیازە هێرش بکاتە سەری، بە وریاییەوە پاسەوانی دەروازە شاخەکانی کردبوو. نێردراوەکان لە نێوانیاندا دەچوون و دەهاتنەوە، بەڵام بەهۆی داواکارییە قورسەکانی جەهان شا، نەتوانرا ڕێککەوتنێک بکرێت. جەهان شا کە تا [[مووش|موش]] پێشڕەوی کردبوو، بەهۆی دەستپێکردنی زستانەوە ناچار بوو هێرشەکەی دوابخات. لەگەڵ دەستپێکردنی یاخیبوونی سەربازەکانی، بڕیاریدا بکشێتەوە بۆ شوێنێکی نیشتەجێبوونی زستانە. <ref name="JW96-97">{{Cite book|last=Woods|first=John E.|url=https://www.academia.edu/91011925/The_Aqquyunlu_Clan_Confederation_Empire|title=The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire|date=1 January 1999|page=96}}</ref> [[پەڕگە:Purported_decapitated_head_of_Jahan_Shah_Qara_Qoyunlu_at_the_1467_Battle_of_Chapakchur._Folio_402v._Rawzat_al-Safa,_1599,_Turkey_(British_Library,_Or._5736).jpg|ڕاست|وێنۆک|نیگارێکە گوایە سەرى بڕاوی جەهانشایە دوای بەزینى لە شەڕی چەپەقچور لە ساڵی ١٤٦٧. ڕەوزات ئەلسەفا، ١٥٩٩، تورکیا (کتێبخانەی بەریتانی، ئۆر. ٥٧٣٦)]] لە ١٠ی تشرینی دووەمی پاشنیوەڕۆدا (یان ڕەنگە ٣٠ی ئۆکتۆبەر یان ١١ی تشرینی دووەم )، ئوزون حەسەن بە سەرسوڕمانەوە سوپای جەهانشای گرت کە نزیکەی ٦ هەزار کەسی تێدابوو، چونکە جەهانشا لە چادرەکەیدا خەوتبوو. <ref name="JW96">{{Cite book|last=Woods|first=John E.|url=https://www.academia.edu/91011925/The_Aqquyunlu_Clan_Confederation_Empire|title=The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire|date=1 January 1999|page=96|quote=A little after noon on 10 November/ra Rabi'Il, Uzun Hasan and 6,000 men fell upon the half-deserted Qaraquyunlu camp in the plain of Mus. True to his nickname, "the bat," Jahanshah was fast asleep when the attack carne. ln the ensuing confusion, Jahanshah was farally wounded by an unknown assailant, who then decapitated his corpse. A search of the battlefield later turned up Jahanshah's body, but his head was apparently never found.}}</ref> لەشکری جەهانشا بە تەواوی شکستی هێنا. جەهان شا لە کاتی هەوڵدان بۆ هەڵاتن لەلایەن هێرشبەرێکی نەناسراوەوە کوژرا، و سەری بڕی. <ref name="JW96" /> بە مردنی سەردەمی مێژووی قەرا قویونلو کۆتایی هات. <ref name="JW96" /> جگە لە لەسێدارەدانی سوڵتان جەهان شا، چەندین کەسی وەک شازادە میرزا محەممەدی و یوسف میرزا کوڕەکانی، هەروەها پیرزاد بەگ، شەهسوڤارۆئۆغڵو ئیسکەندەر بەگ، کلیچ ئارسلان بەگ، شا ڤێلی بەگیش بە دیل گیران. بەم شێوەیە نزیکەی پێنج هەزار کەس لە نێویاندا میرزا محەمەدی کە هێزی سەرەکی سوپای پێکهێنا لە ژێر دەسەڵاتی میرزا محەمەدی و یوسف میرزا کوڕەکانی سوڵتان جەهان شا، لە شەڕەکەدا لەناوچوون. <ref>{{Cite book|last=Paydaş|first=Kazım|title=Uzun Hasan ve Otlukbeli Savaşı|publisher=Bilge Kültür•Sanat|page=133}}</ref> شازادە میرزا محەمەدی لەسێدارەدرا، دواتر یوسف میرزا کوێر کرا. <ref name="JW97">{{Cite book|last=Woods|first=John E.|url=https://www.academia.edu/91011925/The_Aqquyunlu_Clan_Confederation_Empire|title=The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire|date=1 January 1999|page=96|quote=The princes Abu Yusuf and Muharnmadi were captured along which many orher important Qaraquyunlu and Timurid leaders, including the prince Yadigar Muhammad b. Sultan-Muhammad Shahrukhi, Jahanshah's grandson, who was later to play an important part in Uzun Hasan's Timurid policy. Although the bulk of the defeaced army was allowed to return home, Muhammadi was executed -probably in revenge for his role in the first Diyar Bakr campaign- and Abu Yusuf was lacer blinded.}}</ref> تەرمی سەربڕدراوی جەهانشا لە بەرەکانی شەڕدا دۆزرایەوە، بەڵام باس و گێڕانەوەی جۆراوجۆر هەیە سەبارەت بە چارەنووسی سەری، کە ڕەنگە هەرگیز نەدۆزرابێتەوە، یان ڕەنگە وەک جامێک بۆ دەرباری تەیموریدەکان بە پێی هەندێک سەرچاوە، یان بۆ دەرباری مەملوک لە قاهیرە نێردرابێت. <ref name="JW97b">{{Cite book|last=Woods|first=John E.|url=https://www.academia.edu/91011925/The_Aqquyunlu_Clan_Confederation_Empire|title=The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire|date=1 January 1999|page=96|quote=A search of the battlefield later turned up Jahanshah's body, but his head was apparently never found. According to one group of sources, it was dispatched to the Timurid court of Sultan-Abu Sa'id, Jahanshah's nominal overlord. While another contends that it was sent to the Mamluks in Cairo, the historian 'Abd Allah al-Baghdadi even claiming to have seen the head in Aleppo on 4 Decernber/v Jumada I.38. Ibn Taghribirdi quotes some of the many rumors that spread in Cairo after Uzun Hasan's defeat of Jahanshah, one of which denied that the head that arrived in Cairo on 18 December Jumada I or 31 December 4 Jumada Il belonged to Jahanshah. But writers agree, however, that the trophy, whoever it may have belonged to and whenever it may have reached Cairo, was displayed for several days on the Zuwaylah Gate as the head of Jahanshah Qara-quyunlu.}}</ref> == سەرچاوەکان: == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:مێژووى کوردستان]] [[پۆل:چەولیک]] n844scgsshr1pop12zd21228njahee4 1582097 1582001 2026-05-08T07:32:53Z -Haryad 40333 شائەمراز، تاگی بێبەسەرداچوونەوە 1582097 wikitext text/x-wiki {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{Infobox military conflict}}'''شەڕی چەپەقچور''' ([[زمانی تورکی|بە تورکی]]: ''Sancak Muharebesi'' ; [[زمانی ئازەربایجانی|بە ئازەری]]: ''Səncəq döyüşü'')، '''شەڕی مووش'''، شەڕێکی چارەنووسساز بوو کە لە نێوان [[قەرەقۆینلۆ|قەرە قویونلو]] (تورکمانانی مەڕی ڕەش) بە سەرکردایەتی جھانشا و [[ئاق قۆینلۆ|ئاق قویونلو]] (تورکومانی مەڕی سپی) بە سەرکردایەتی ئوزون حەسەن (حەسەنەدرێژ) ئەنجامدرا. جەھانشا لە نزیک [[سنجاق|سنجەقی]] [[بینگۆل (پارێزگا)|چەپەقچور]] (پاێزگای چەولیگ/بینگۆل) لە باکووری کوردستان (ڕۆژھەڵاتی [[تورکیا]]ی ئێستا) لە ٣٠ی تشرینی یەکەم (یان ١١ی تشرینی دووەم)، ١٤٦٧ لەشەڕ لەلایەن ئوزون حەسەنەوە شکستی ھێنا. == شەڕی مانیفێست == ململانێی نێوان [[قەرەقۆینلۆ|قەرە قویونلو]] و [[ئاق قۆینلۆ|ئاق قویونلو]] گەیشتبووە لووتکە بە سەرکردایەتی ھەردوو بەرەی جەھان شا و بەرەی ئوزون حەسەن. بە درێژایی سەدەی ١٤ و ١٥ەمدا ئاق قویونلو و قەرا قویونلو لە کێبڕکێی سەختی دەسەڵات و پاوانخوازی ناوچەیی دا بوون. ھەردوو لا تورکمان بوون. قەرە قویونلو لە نزیکەی ساڵی ١٣٧٥ەوە جێگرەوەی بنەماڵەی جەلایری مەغۆل بوون لە [[بەغدا]] و [[تەورێز]]، کاتێک سەرداری ھۆزی ھەڵگری بەیداخی مەڕی ڕەش، حوکمڕانی [[مووسڵ|موسڵی]] دەکرد. ئاق قویونلو لەگەڵ لەشکرکێشییەکانی [[تەیمووری لەنگ|تەیموری لەنگەوە]] ھێنرانە ناوچەکە و دەسەڵاتیان لە دەستی قەرە قویونلو وەرگرت؛ بەڵام بە مردنی تەیمور لەنگ گلۆڵەی جەلایرییەکانی دایە لێژی کە ڕۆژگارێک خزمەتکاریان بوون. لە سەردەمی جەھانشادا خاکی قەرە قویونلو گەیشتە گەورەترین ئاستی خۆی، لەوانەش پانتایێکی بەربڵا لە خاکی کوردستان و [[ئاناتۆلیا|ئەنادۆڵ]] و زۆربەی [[عێراق]]ی ئێستا و ناوەڕاستی [[ئێران]] و تا سنووری [[کرمان]]. لە لایەکی دیکەوە ئوزون حەسەن سەرەتا لە [[ئامەد|دیاربەکر]] باڵادەست بوو بەڵام وردە وردە خاکەکەی لە ئەنادۆڵ فراوانتر کرد. بە تەکبیر و سیاسەتێکی زیرەکانە و ھاوپەیمانیی لەگەڵ میرە ناوچەیییەکان توانی تورکە عوسمانییەکان دوور بخاتەوە و بە چەند شەڕێکی لە دژی قەرەقویونلو لە مانگی ئایاری ساڵی ١٤٥٧دا توانی جەھانشا ببەزێنێ و دەسەڵاتەکەی لەو دیوی ڕووباری [[دیجلە]] قەتیس بکات. جەھانشا ویستی شکست بەئوزون حەسەنی حاکمی ئاق قۆیونلو بێنێت و بیکاتە پاشکۆی خۆی؛ بۆیە بەو بیرۆکەیە سنوورەکانی ڕۆژھەڵاتی خۆی بە پەیماننامەیەکی ئاشتی لەگەڵ ئەبو سەعید میرزا سەرکردەی تیمورییەکانی [[سەمەرقەند]]، مسۆگەر کرد و دواتر خاکی ئاق قویونلوی لە ڕۆژاوای خۆی داگیر کرد. == شەڕی چەپەقچوڕ == جەھانشا لە ١٦ی ئایاری ١٤٦٦ بە سوپایەکی گەورە لە تەورێزەوە بەڕێکەوت و ھاتە دیوی [[دەریاچەی وان]]. ھەواڵی ھێرشکردنی لەشکری ١٢ ھەزار سوارەی ئوزون حەسەن بیست بۆ سەر خاکەکەی. ھاوکات ئوزون حەسەن کە نیگەران بوو لەوەی جەھان شا بەنیازە ھێرش بکاتە سەری، بە وریاییەوە پاسەوانی دەروازە شاخەکانی کردبوو. نێردراوەکان لە نێوانیاندا دەچوون و دەھاتنەوە، بەڵام بەھۆی داواکارییە قورسەکانی جەھان شا، نەتوانرا ڕێککەوتنێک بکرێت. جەھان شا کە تا [[مووش|موش]] پێشڕەوی کردبوو، بەھۆی دەستپێکردنی زستانەوە ناچار بوو ھێرشەکەی دوابخات. لەگەڵ دەستپێکردنی یاخیبوونی سەربازەکانی، بڕیاریدا بکشێتەوە بۆ شوێنێکی نیشتەجێبوونی زستانە.<ref name="JW96-97">{{Cite book|last=Woods|first=John E.|url=https://www.academia.edu/91011925/The_Aqquyunlu_Clan_Confederation_Empire|title=The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire|date=1 January 1999|page=96}}</ref> [[پەڕگە:Purported_decapitated_head_of_Jahan_Shah_Qara_Qoyunlu_at_the_1467_Battle_of_Chapakchur._Folio_402v._Rawzat_al-Safa,_1599,_Turkey_(British_Library,_Or._5736).jpg|ڕاست|وێنۆک|نیگارێکە گوایە سەری بڕاوی جەھانشایە دوای بەزینی لە شەڕی چەپەقچور لە ساڵی ١٤٦٧. ڕەوزات ئەلسەفا، ١٥٩٩، تورکیا (کتێبخانەی بەریتانی، ئۆر. ٥٧٣٦)]] لە ١٠ی تشرینی دووەمی پاشنیوەڕۆدا (یان ڕەنگە ٣٠ی تشرینی یەکەم یان ١١ی تشرینی دووەم)، ئوزون حەسەن بە سەرسووڕمانەوە سوپای جەھانشای گرت کە نزیکەی ٦ ھەزار کەسی تێدابوو، چونکە جەھانشا لە چادرەکەیدا خەوتبوو.<ref name="JW96">{{Cite book|last=Woods|first=John E.|url=https://www.academia.edu/91011925/The_Aqquyunlu_Clan_Confederation_Empire|title=The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire|date=1 January 1999|page=96|quote=A little after noon on 10 November/ra Rabi'Il, Uzun Hasan and 6,000 men fell upon the half-deserted Qaraquyunlu camp in the plain of Mus. True to his nickname, "the bat," Jahanshah was fast asleep when the attack carne. ln the ensuing confusion, Jahanshah was farally wounded by an unknown assailant, who then decapitated his corpse. A search of the battlefield later turned up Jahanshah's body, but his head was apparently never found.}}</ref> لەشکری جەھانشا بە تەواوی شکستی ھێنا. جەھان شا لە کاتی ھەوڵدان بۆ ھەڵاتن لەلایەن ھێرشبەرێکی نەناسراوەوە کوژرا، و سەری بڕی.<ref name="JW96"/> بە مردنی سەردەمی مێژووی قەرا قویونلو کۆتایی ھات.<ref name="JW96"/> جگە لە لەسێدارەدانی سوڵتان جەھان شا، چەندین کەسی وەک شازادە میرزا محەممەدی و یوسف میرزا کوڕەکانی، ھەروەھا پیرزاد بەگ، شەھسوڤارۆئۆغڵو ئیسکەندەر بەگ، کلیچ ئارسلان بەگ، شا ڤێلی بەگیش بە دیل گیران. بەم شێوەیە نزیکەی پێنج ھەزار کەس لە نێویاندا میرزا محەممەدی کە ھێزی سەرەکی سوپای پێکھێنا لەژێر دەسەڵاتی میرزا محەممەدی و یوسف میرزا کوڕەکانی سوڵتان جەھان شا، لە شەڕەکەدا لەناوچوون.<ref>{{Cite book|last=Paydaş|first=Kazım|title=Uzun Hasan ve Otlukbeli Savaşı|publisher=Bilge Kültür•Sanat|page=133}}</ref> شازادە میرزا محەممەدی لەسێدارەدرا، دواتر یوسف میرزا کوێر کرا.<ref name="JW97">{{Cite book|last=Woods|first=John E.|url=https://www.academia.edu/91011925/The_Aqquyunlu_Clan_Confederation_Empire|title=The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire|date=1 January 1999|page=96|quote=The princes Abu Yusuf and Muharnmadi were captured along which many orher important Qaraquyunlu and Timurid leaders, including the prince Yadigar Muhammad b. Sultan-Muhammad Shahrukhi, Jahanshah's grandson, who was later to play an important part in Uzun Hasan's Timurid policy. Although the bulk of the defeaced army was allowed to return home, Muhammadi was executed -probably in revenge for his role in the first Diyar Bakr campaign- and Abu Yusuf was lacer blinded.}}</ref> تەرمی سەربڕدراوی جەھانشا لە بەرەکانی شەڕدا دۆزرایەوە، بەڵام باس و گێڕانەوەی جۆراوجۆر ھەیە سەبارەت بە چارەنووسی سەری، کە ڕەنگە ھەرگیز نەدۆزرابێتەوە، یان ڕەنگە وەک جامێک بۆ دەرباری تەیموریدەکان بەپێی ھەندێک سەرچاوە، یان بۆ دەرباری مەملوک لە قاھیرە نێردرابێت.<ref name="JW97b">{{Cite book|last=Woods|first=John E.|url=https://www.academia.edu/91011925/The_Aqquyunlu_Clan_Confederation_Empire|title=The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire|date=1 January 1999|page=96|quote=A search of the battlefield later turned up Jahanshah's body, but his head was apparently never found. According to one group of sources, it was dispatched to the Timurid court of Sultan-Abu Sa'id, Jahanshah's nominal overlord. While another contends that it was sent to the Mamluks in Cairo, the historian 'Abd Allah al-Baghdadi even claiming to have seen the head in Aleppo on 4 Decernber/v Jumada I.38. Ibn Taghribirdi quotes some of the many rumors that spread in Cairo after Uzun Hasan's defeat of Jahanshah, one of which denied that the head that arrived in Cairo on 18 December Jumada I or 31 December 4 Jumada Il belonged to Jahanshah. But writers agree, however, that the trophy, whoever it may have belonged to and whenever it may have reached Cairo, was displayed for several days on the Zuwaylah Gate as the head of Jahanshah Qara-quyunlu.}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:چەولیک]] 7jkic0ndhy0gdvmbknawu5g72gk1kei 0 295554 1581978 2026-05-07T16:30:48Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1344588279|Economy of Tibet]]» 1581978 wikitext text/x-wiki The '''economy of [[تبت|Tibet]]''' is dominated by subsistence agriculture. Due to limited arable land, [[ئاژەڵ|livestock]] raising is the primary occupation mainly on the Tibetan Plateau, among them are [[مەڕ|sheep]], [[مانگا|cattle]], [[بزن|goats]], [[وشتر|camels]], [[زڕگا|yaks]], [[کەر|donkeys]] and [[ئەسپ|horses]]. The main crops grown are [[جۆ|barley]], [[گەنم|wheat]], buckwheat, [[چاودار|rye]], [[پەتاتە|potatoes]], [[کاڕان|oats]], rapeseeds, cotton and assorted [[میوه‌|fruits]] and [[سەوزە|vegetables]]. In recent years the economy has begun evolving into a multiple structure with [[وەرزێری|agriculture]] and tertiary industry developing side by side. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 3mvm57q2d1qclkvfr1tb5xma00epdy8 1581979 1581978 2026-05-07T16:32:08Z Tessla 41338 شائەمراز 1581979 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووری [[تبت]] لەژێر باڵادەستیی کشتوکاڵی بژێویدایە. بەھۆی سنوورداریی زەوییە کشتوکاڵییەکانەوە، بەخێوکردنی [[ئاژەڵ]] کار و پیشەی سەرەکییە بەتایبەتی لە بەرزایییەکانی تبتدا، لە نێویاندا [[مەڕ]]، [[مانگا]]، [[بزن]]، [[وشتر]]، [[زڕگا]]، [[کەر]] و [[ئەسپ]] ھەن. بەرھەمە سەرەکییە چێندراوەکان بریتین لە [[جۆ]]، [[گەنم]]، گەنمی ڕەش، [[چاودار]]، [[پەتاتە]]، [[کاڕان]]، ڕاپسید، لۆکە و جۆرەھا [[میوھ|میوە]] و [[سەوزە]]. لە ساڵانی ڕابردوودا ئابوورەکە دەستی کردووە بە گۆڕان بۆ پێکھاتەیەکی فرەچەشن کە تێیدا [[وەرزێری|کشتوکاڵ]] و پیشەسازیی سێیەم شانبەشانی یەکتر گەشە دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} 7ch2qbo9jbsp5gqbv4mo6dw1yzm8hog 1581999 1581979 2026-05-07T20:01:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1581999 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} ئابووری [[تبت]] لەژێر باڵادەستیی کشتوکاڵی بژێویدایە. بەھۆی سنوورداریی زەوییە کشتوکاڵییەکانەوە، بەخێوکردنی [[ئاژەڵ]] کار و پیشەی سەرەکییە بەتایبەتی لە بەرزایییەکانی تبتدا، لە نێویاندا [[مەڕ]]، [[مانگا]]، [[بزن]]، [[وشتر]]، [[زڕگا]]، [[کەر]] و [[ئەسپ]] ھەن. بەرھەمە سەرەکییە چێندراوەکان بریتین لە [[جۆ]]، [[گەنم]]، گەنمی ڕەش، [[چاودار]]، [[پەتاتە]]، [[کاڕان]]، ڕاپسید، لۆکە و جۆرەھا [[میوھ|میوە]] و [[سەوزە]]. لە ساڵانی ڕابردوودا ئابوورەکە دەستی کردووە بە گۆڕان بۆ پێکھاتەیەکی فرەچەشن کە تێیدا [[وەرزێری|کشتوکاڵ]] و پیشەسازیی سێیەم شانبەشانی یەکتر گەشە دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} blbm7fqut8610yciwzvshtpam20m7w7 0 295555 1581980 2026-05-07T16:34:53Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1352037198|Economy of Armenia]]» 1581980 wikitext text/x-wiki Armenia has an emerging free-market economy.<ref name="economic-index">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.heritage.org/Index/ranking |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090720010300/http://www.heritage.org/index/ranking.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 July 2009 |ڕێکەوتی سەردان=22 July 2009}}</ref> It is the [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|116th-largest economy in the world]], with an estimated [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|gross domestic product]] (GDP) of almost $32 billion by nominal value and almost $83 billion in terms of purchasing power parity (PPP).<ref name="IMF WEO">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=14 April 2026 |ناونیشان=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |ڕێکەوتی سەردان=14 April 2026}}</ref> The service sector is the largest in [[ئەرمەنستان|Armenia]]'s economy, contributing 61.4% of the country's total GDP, followed by the [[دووەم کەرتی ئابووری|industrial sector]] at 23.3%, and the agricultural sector at 7.9%.<ref name="structure">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://enterprisearmenia.am/business-environment/macroeconomic-indicators/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-01 |وێبگە=enterprisearmenia.am |زمان=en}}</ref> A smaller, but increasingly important piece of the economy is the IT sector, which makes up 6.25% of national GDP and was growing at an average yearly rate of 20% as of 2022.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2022-02-23 |ناونیشان=https://researchoutreach.org/community-content/perspectives-information-technology-industry-armenia/ |ڕێکەوتی سەردان=2025-11-18 |وێبگە=Research Outreach |زمان=en-GB}}</ref> تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ئابووری ئەرمەنستان]] [[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] eqbghqq6eec5x8r2ztyxg3dym26qlsc 1581981 1581980 2026-05-07T16:36:02Z Tessla 41338 شائەمراز 1581981 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[ئەرمەنستان]] خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی ئازادی پەرەئەستێنە.<ref name="economic-index">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.heritage.org/Index/ranking |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090720010300/http://www.heritage.org/index/ranking.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 July 2009 |ڕێکەوتی سەردان=22 July 2009}}</ref> ئەوە [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|١١٦ەمین گەورەترین ئابووری لە جیھاندا]]یە، بە [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (جی دی پی) خەمڵێندراوی نزیکەی ٣٢ ملیار دۆلار بەپێی بەھای ناوەکی و نزیکەی ٨٣ ملیار دۆلار بەپێی ھاوتاکانی ھێزی کڕین (پی پی پی).<ref name="IMF WEO">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=14 April 2026 |ناونیشان=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |ڕێکەوتی سەردان=14 April 2026}}</ref> کەرتی خزمەتگوزاری گەورەترینە لە ئابووری ئەرمەنستاندا، کە ٦١٫٤٪ی کۆی جی دی پیی وڵاتەکە پێکدەھێنێت، بەدوای ئەویشدا [[دووەم کەرتی ئابووری|کەرتی پیشەسازی]] بە ٢٣٫٣٪، و کەرتی کشتوکاڵ بە ٧٫٩٪ دێن.<ref name="structure">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://enterprisearmenia.am/business-environment/macroeconomic-indicators/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-01 |وێبگە=enterprisearmenia.am |زمان=en}}</ref> بەشێکی بچووکتر بەڵام بەردەوام گرنگتر دەبێت لە ئابوورەکەدا کەرتی ئای تییە، کە ٦٫٢٥٪ی جی دی پیی نیشتمانی پێکدەھێنێت و تا ساڵی ٢٠٢٢ بە تێکڕای ساڵانەی ٢٠٪ گەشەی دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2022-02-23 |ناونیشان=https://researchoutreach.org/community-content/perspectives-information-technology-industry-armenia/ |ڕێکەوتی سەردان=2025-11-18 |وێبگە=Research Outreach |زمان=en-GB}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئابووری ئەرمەنستان]] [[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] 24rreaoanzjq4mrtae6nvm2dy9rc2nu 1581998 1581981 2026-05-07T20:01:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1581998 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} [[ئەرمەنستان]] خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی ئازادی پەرەئەستێنە.<ref name="economic-index">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.heritage.org/Index/ranking |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090720010300/http://www.heritage.org/index/ranking.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=20 July 2009 |ڕێکەوتی سەردان=22 July 2009}}</ref> ئەوە [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|١١٦ەمین گەورەترین ئابووری لە جیھاندا]]یە، بە [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (جی دی پی) خەمڵێندراوی نزیکەی ٣٢ ملیار دۆلار بەپێی بەھای ناوەکی و نزیکەی ٨٣ ملیار دۆلار بەپێی ھاوتاکانی ھێزی کڕین (پی پی پی).<ref name="IMF WEO">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=14 April 2026 |ناونیشان=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |ڕێکەوتی سەردان=14 April 2026}}</ref> کەرتی خزمەتگوزاری گەورەترینە لە ئابووری ئەرمەنستاندا، کە ٦١٫٤٪ی کۆی جی دی پیی وڵاتەکە پێکدەھێنێت، بەدوای ئەویشدا [[دووەم کەرتی ئابووری|کەرتی پیشەسازی]] بە ٢٣٫٣٪، و کەرتی کشتوکاڵ بە ٧٫٩٪ دێن.<ref name="structure">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://enterprisearmenia.am/business-environment/macroeconomic-indicators/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-04-01 |وێبگە=enterprisearmenia.am |زمان=en}}</ref> بەشێکی بچووکتر بەڵام بەردەوام گرنگتر دەبێت لە ئابوورەکەدا کەرتی ئای تییە، کە ٦٫٢٥٪ی جی دی پیی نیشتمانی پێکدەھێنێت و تا ساڵی ٢٠٢٢ بە تێکڕای ساڵانەی ٢٠٪ گەشەی دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2022-02-23 |ناونیشان=https://researchoutreach.org/community-content/perspectives-information-technology-industry-armenia/ |ڕێکەوتی سەردان=2025-11-18 |وێبگە=Research Outreach |زمان=en-GB}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئابووری ئەرمەنستان]] [[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] 99p5xp3bqo2jflbh7k4wgembca6pqd4 0 295556 1581982 2026-05-07T16:42:46Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1349742039|Economy of Austria]]» 1581982 wikitext text/x-wiki [[نەمسا|Austria]] has a highly [[وڵاتی پێشکەوتوو|developed]] social market economy, with the country being one of the 28 richest in the world in terms of GDP ([[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|gross domestic product]]) per capita.<ref name="imf2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=122&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=60&pr.y=5 |ڕێکەوتی سەردان=22 April 2009}}</ref> Until the 1980s, many of its largest industry firms were nationalised. In recent years, privatisation has reduced state holdings to a level comparable to other European economies. Among OECD nations, Austria has a highly efficient and strong social security system; social expenditure stood at [[دەوڵەتی خۆشبژیوی|roughly 29.4% of GDP]].<ref name="Kenworthy">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Kenworthy |first=Lane |year=1999 |title=Do Social-Welfare Policies Reduce Poverty? A Cross-National Assessment |url=http://www.lisdatacenter.org/wps/liswps/188.pdf |url-status=live |journal=Social Forces |volume=77 |issue=3 |pages=1119–1139 |doi=10.2307/3005973 |jstor=3005973 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810134045/http://www.lisdatacenter.org/wps/liswps/188.pdf |archive-date=10 August 2013}}</ref><ref name="Bradley et al.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Moller |first=Stephanie |last2=Huber |first2=Evelyne |last3=Stephens |first3=John D. |last4=Bradley |first4=David |last5=Nielsen |first5=François |year=2003 |title=Determinants of Relative Poverty in Advanced Capitalist Democracies |journal=American Sociological Review |volume=68 |issue=1 |pages=22–51 |doi=10.2307/3088901 |jstor=3088901}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oecd.org/social/expenditure.htm |وێبگە=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]]}}</ref> تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ئابووری نەمسا]] k8kh0hq8tizwe6up0euaxhx9lvjizwf 1581983 1581982 2026-05-07T16:43:49Z Tessla 41338 شائەمراز 1581983 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[نەمسا]] خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی کۆمەڵایەتیی زۆر [[وڵاتی پێشکەوتوو|پێشکەوتووە]]، کە وڵاتەکە یەکێکە لە ٢٨ دەوڵەمەندترینەکانی جیھان لە ڕووی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (جی دی پی) بۆ ھەر تاکێک.<ref name="imf2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=122&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=60&pr.y=5 |ڕێکەوتی سەردان=22 April 2009}}</ref> تا ساڵانی ١٩٨٠، زۆرێک لە گەورەترین کۆمپانیا پیشەسازییەکانی خۆماڵی کرابوون. لە ساڵانی ڕابردوودا، تایبەتمەندکردن پشکەکانی دەوڵەتی بۆ ئاستێک کەمکردووەتەوە کە لەگەڵ ئابوورییەکانی تری ئەورووپادا بەراورد دەکرێت. لە نێوان نەتەوەکانی ئۆ ئی سی دیدا، نەمسا خاوەنی سیستمێکی دڵنیایی کۆمەڵایەتیی زۆر کارا و بەھێزە؛ خەرجییە کۆمەڵایەتییەکان [[دەوڵەتی خۆشبژیوی|نزیکەی ٢٩٫٤٪ی جی دی پی]] بووە.<ref name="Kenworthy">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Kenworthy |first=Lane |year=1999 |title=Do Social-Welfare Policies Reduce Poverty? A Cross-National Assessment |url=http://www.lisdatacenter.org/wps/liswps/188.pdf |url-status=live |journal=Social Forces |volume=77 |issue=3 |pages=1119–1139 |doi=10.2307/3005973 |jstor=3005973 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810134045/http://www.lisdatacenter.org/wps/liswps/188.pdf |archive-date=10 August 2013}}</ref><ref name="Bradley et al.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Moller |first=Stephanie |last2=Huber |first2=Evelyne |last3=Stephens |first3=John D. |last4=Bradley |first4=David |last5=Nielsen |first5=François |year=2003 |title=Determinants of Relative Poverty in Advanced Capitalist Democracies |journal=American Sociological Review |volume=68 |issue=1 |pages=22–51 |doi=10.2307/3088901 |jstor=3088901}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oecd.org/social/expenditure.htm |وێبگە=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئابووری نەمسا]] mlwjtp2ydf6z53hibj3n05v8uwbcqw2 1581997 1581983 2026-05-07T20:01:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1581997 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} [[نەمسا]] خاوەنی ئابوورییەکی بازاڕی کۆمەڵایەتیی زۆر [[وڵاتی پێشکەوتوو|پێشکەوتووە]]، کە وڵاتەکە یەکێکە لە ٢٨ دەوڵەمەندترینەکانی جیھان لە ڕووی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (جی دی پی) بۆ ھەر تاکێک.<ref name="imf2">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=122&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=60&pr.y=5 |ڕێکەوتی سەردان=22 April 2009}}</ref> تا ساڵانی ١٩٨٠، زۆرێک لە گەورەترین کۆمپانیا پیشەسازییەکانی خۆماڵی کرابوون. لە ساڵانی ڕابردوودا، تایبەتمەندکردن پشکەکانی دەوڵەتی بۆ ئاستێک کەمکردووەتەوە کە لەگەڵ ئابوورییەکانی تری ئەورووپادا بەراورد دەکرێت. لە نێوان نەتەوەکانی ئۆ ئی سی دیدا، نەمسا خاوەنی سیستمێکی دڵنیایی کۆمەڵایەتیی زۆر کارا و بەھێزە؛ خەرجییە کۆمەڵایەتییەکان [[دەوڵەتی خۆشبژیوی|نزیکەی ٢٩٫٤٪ی جی دی پی]] بووە.<ref name="Kenworthy">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Kenworthy |first=Lane |year=1999 |title=Do Social-Welfare Policies Reduce Poverty? A Cross-National Assessment |url=http://www.lisdatacenter.org/wps/liswps/188.pdf |url-status=live |journal=Social Forces |volume=77 |issue=3 |pages=1119–1139 |doi=10.2307/3005973 |jstor=3005973 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810134045/http://www.lisdatacenter.org/wps/liswps/188.pdf |archive-date=10 August 2013}}</ref><ref name="Bradley et al.">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Moller |first=Stephanie |last2=Huber |first2=Evelyne |last3=Stephens |first3=John D. |last4=Bradley |first4=David |last5=Nielsen |first5=François |year=2003 |title=Determinants of Relative Poverty in Advanced Capitalist Democracies |journal=American Sociological Review |volume=68 |issue=1 |pages=22–51 |doi=10.2307/3088901 |jstor=3088901}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.oecd.org/social/expenditure.htm |وێبگە=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئابووری نەمسا]] slvfowfwru7pd2wux30r6stb81wg6xi 3 295557 1581984 2026-05-07T18:12:51Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1581984 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٨:١٢، ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) taoirap8w07vljkt9nqmpnkd6m0x75p 3 295559 1581987 2026-05-07T19:27:59Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1581987 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ١٩:٢٧، ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 49ngs4u4yyf105vvqzmz36aeyzrf4xk 1582092 1581987 2026-05-08T07:17:40Z -Haryad 40333 پێشنیاری سڕینەوە بۆ گردمووسەک 1582092 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- <b><span style="font-family:Oswald;color:black"></span> [[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])</b> ١٩:٢٧، ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) == [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]] بۆ [[:گردمووسەک]] == [[پەڕگە:Ambox warning yellow.svg|left|link=|alt=تێبینی|48px|]] وتاری [[:گردمووسەک]] [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پێشنیاری سڕینەوە]]ی بۆ کراوە. تاگی پێشنیاری سڕینەوە کە لەسەر وتارەکە داندراوە ڕوونی دەکاتەوە بۆچی. ھەرچەندە ھەموو بەشدارییە سوودبەخشەکان لە ویکیپیدیا بەرز دەنرخێندرێن، بەڵام لەوانەیە پەڕەکان [[وپ:پسخ|لەبەر چەند ھۆکارێک بسڕدرێنەوە]]. دەتوانیت ئەم سڕینەوەیە بوەستێنیت بە لابردنی ئاگاداری {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}}، بەڵام تکایە ھەوڵی ڕوونکردنەوە لە [[یارمەتی:کورتەی دەستکاری|کورتەی دەستکارییەکە]] یان لە [[وتووێژ:گردمووسەک|پەڕەی وتووێژی وتارەکە]] بدە کە بۆچی نابێت بسڕدرێتەوە. تکایە بیر لە چاکسازیکردنی پەڕەکە و چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکەرەوە کە ڕوون کراوەتەوە. لابردنی {{Tlc|پێشنیاری سڕینەوە/ڕێکەوتکراو}} [[ویکیپیدیا:سڕینەوەی پێشنیارکراو|پڕۆسەی پێشنیاری سڕینەوەکە]] دەوەستێنێت، بەڵام [[:en:Wikipedia:Deletion process|پڕۆسەکانی تری سڕینەوە]] بوونیان ھەیە. بەتایبەتی، پڕۆسەی [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] دەتوانێت بەبێ وتووێژ ببێتە ھۆی سڕینەوە، و [[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە|وتارەکان بۆ سڕینەوە]] ڕێگە بە وتووێژ دەدات تا [[ویکیپیدیا:یەکدەنگی|بگەین بە یەکدەنگی]] بۆ سڕینەوە.<!-- داڕێژە:ئاگاداریی پێشنیاری سڕینەوە --> [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٧، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) cllvk21mt52n4n4oikv97y7jir8h0ip 0 295561 1581996 2026-05-07T20:01:07Z Serchia 5238 Serchia پەڕەی [[گەیەنکەدەمار]] گواستەوە بۆ [[سیناپس]] کە پێشتر ڕەوانەکەر بوو: ناوی شیاوتر 1581996 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[سیناپس]] ir56p8yoowm5px76qd3bb41vrbeslex 1 295562 1582057 2026-05-07T23:35:29Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582057 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بۆرک]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582056 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200216045323/http://www.aina.org/reports/acetste.pdf بۆ http://www.aina.org/reports/acetste.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٢٣:٣٥، ٧ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ljwuujbn9uxb5tw3ta32e91if1e7wyu 1 295563 1582061 2026-05-08T00:52:07Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582061 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بێبان]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582060 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200216045323/http://www.aina.org/reports/acetste.pdf بۆ http://www.aina.org/reports/acetste.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٠:٥٢، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 8hjvqv2vwrfxzvvbcoy4vc6l57ywwij 1 295564 1582067 2026-05-08T02:23:44Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582067 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[بەشە گرتە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582066 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200726201326/http://jeff560.tripod.com/calculus.html بۆ http://jeff560.tripod.com/calculus.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٢:٢٣، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 0tsmx2udrvxqhhmpctlnjgei2hyrpei 3 295565 1582068 2026-05-08T02:42:59Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1582068 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٢:٤٢، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) cl6sdq2y088gecrchpaotglcevxtey2 1 295566 1582071 2026-05-08T03:15:09Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582071 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تابلۆکانی ئەدۆڵف ھیتلەر]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582070 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200817153508/https://www.bytwerk.com/gpa/hitlerpaintings.htm بۆ http://www.bytwerk.com/gpa/hitlerpaintings.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٣:١٥، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) f00rekih79qp2evsnht89xkx9khgea9 1 295567 1582085 2026-05-08T07:11:10Z InternetArchiveBot 27288 ھۆشدارەکانی سەرچاوە دەستکاریکراوەکان کە پێویستی بە بەسەرداچوونەوە ھەیە) #IABot (v2.0.9.5 1582085 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[تەل قەسەب]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1582084 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20200216045323/http://www.aina.org/reports/acetste.pdf بۆ http://www.aina.org/reports/acetste.pdf زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ٠٧:١١، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) p0aqlvjxzojpol7z82wxy1p9536gt5g 3 295568 1582088 2026-05-08T07:14:20Z -Haryad 40333 بەخێرهاتن 1582088 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٤، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 6zmwy8ayl5ewlewuxqa6aac6nod1yc1 1582090 1582088 2026-05-08T07:15:29Z -Haryad 40333 تەکنۆشەن بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردرا 1582090 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٤، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ==[[:تەکنۆشەن]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:تەکنۆشەن]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا چوونکە وتارێکە لەبارەی کەسێک، شتێک، ڕێکخراوێک (گرووپی مۆسیقی، بانک، کۆمپانیا، ھتد.)، ناوەڕۆکێکی وێب یان ڕووداوێکی ڕێکخراو کە ئاماژە بە گرنگی یان پێویستی بابەتەکەی نادات و [[وپ:بایەخداری|بێبایەخە]]. ئەمە لەژێر [[وپ:پسخ#و٧|پێوەری ژمارە ٧ی وتارەکان بۆ سڕینەوەی خێرا]] ئەنجام دراوە. لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:تەکنۆشەن|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AA%DB%95%DA%A9%D9%86%DB%86%D8%B4%DB%95%D9%86|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٥، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 7sqz0xl9cegvxnmk5m7n5fmz7gm64ba 1582112 1582090 2026-05-08T08:35:33Z Hemin.ibrahimm 75723 /* تەکنۆشەن بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردرا */ وەڵامدانەوە 1582112 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٤، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ==[[:تەکنۆشەن]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:تەکنۆشەن]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا چوونکە وتارێکە لەبارەی کەسێک، شتێک، ڕێکخراوێک (گرووپی مۆسیقی، بانک، کۆمپانیا، ھتد.)، ناوەڕۆکێکی وێب یان ڕووداوێکی ڕێکخراو کە ئاماژە بە گرنگی یان پێویستی بابەتەکەی نادات و [[وپ:بایەخداری|بێبایەخە]]. ئەمە لەژێر [[وپ:پسخ#و٧|پێوەری ژمارە ٧ی وتارەکان بۆ سڕینەوەی خێرا]] ئەنجام دراوە. لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:تەکنۆشەن|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AA%DB%95%DA%A9%D9%86%DB%86%D8%B4%DB%95%D9%86|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٥، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو، :پۆدکاستی تەکنۆشەن پەڕەیەک بوو کە لەگەڵ هەبونی یەک سەرچاوەو پلان بوو بۆ زیادکردن و دەوڵەمەندکردنی بابەتەکە، دەکرێت بزانین هۆکاری بێ بایەخی و سڕینەوەی لە چیدایە؟ :دەمانەویست باسێکی ئەو پۆدکاستە تەکنەلۆژیە بکەین، کە تائێستا ١٠ ئەڵقەی لێ بڵاوکراوەتەوەو بەردەوامە. [[بەکارھێنەر:Hemin.ibrahimm|Hemin.ibrahimm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hemin.ibrahimm|لێدوان]]) ٠٨:٣٥، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) 4bak7saoi30jpwqsrahenueo0o7huex 1582140 1582112 2026-05-08T11:11:30Z -Haryad 40333 /* تەکنۆشەن بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردرا */ وەڵامدانەوە 1582140 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٤، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ==[[:تەکنۆشەن]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:تەکنۆشەن]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا چوونکە وتارێکە لەبارەی کەسێک، شتێک، ڕێکخراوێک (گرووپی مۆسیقی، بانک، کۆمپانیا، ھتد.)، ناوەڕۆکێکی وێب یان ڕووداوێکی ڕێکخراو کە ئاماژە بە گرنگی یان پێویستی بابەتەکەی نادات و [[وپ:بایەخداری|بێبایەخە]]. ئەمە لەژێر [[وپ:پسخ#و٧|پێوەری ژمارە ٧ی وتارەکان بۆ سڕینەوەی خێرا]] ئەنجام دراوە. لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:تەکنۆشەن|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AA%DB%95%DA%A9%D9%86%DB%86%D8%B4%DB%95%D9%86|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٧:١٥، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :سڵاو، :پۆدکاستی تەکنۆشەن پەڕەیەک بوو کە لەگەڵ هەبونی یەک سەرچاوەو پلان بوو بۆ زیادکردن و دەوڵەمەندکردنی بابەتەکە، دەکرێت بزانین هۆکاری بێ بایەخی و سڕینەوەی لە چیدایە؟ :دەمانەویست باسێکی ئەو پۆدکاستە تەکنەلۆژیە بکەین، کە تائێستا ١٠ ئەڵقەی لێ بڵاوکراوەتەوەو بەردەوامە. [[بەکارھێنەر:Hemin.ibrahimm|Hemin.ibrahimm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hemin.ibrahimm|لێدوان]]) ٠٨:٣٥، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::سڵاو [[بەکارھێنەر:Hemin.ibrahimm|:Hemin.ibrahimm]]: ھۆکاری بێبایەخییەکەی ئەوەیە وتارەکە نەیتوانیوە بەپێی سیاسەتی [[ویکیپیدیا:بایەخداری|بایەخداری]] گرنگییەکی بەرچاو بسەلمێنێ. بۆ ئەوەی وتارێ بمێنێتەوە ئەبێ چەن مەرجێکی تیا بێ لەوانە: [[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|سەرچاوەی سەربەخۆ]] وەک دەزگا ڕاگەیاندنە باوەڕپێکراو و سەربەخۆکان '''نەک خودی ماڵپەڕی پۆدکاستەکە یان پەیجەکانی سۆشیال میدیا'''، بابەتەکە پێشتر ناوبانگێکی دیاریکراوی لە ئاستی کۆمەڵگایە بەدەست ھێنابێ و ناسراو بێ، وتارەکە ئەبێ بە شێوازێکی [[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەن]] بنوسرێت. ئەو وتارەی جەنابت نووسیوتە، لە ئێستایە وەک پەرەپێدانی کەسی یان ناساندنی پڕۆژەیەکی نوێ سەیرەکرێ، ئەمەش لەگەڵ سیاسەتەکانی ویکیپیدیا یەک ناگرێتەوە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:١١، ٨ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) b4qwtc57j708u2gfirsh93wiq21ynwi 0 295569 1582118 2026-05-08T10:25:42Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1352269991|Economy of Zambia]]» 1582118 wikitext text/x-wiki [[زامبیا|Zambia]] has an emerging economy. It is a [[وڵاتی پەرەئەستێن|developing country]], and it achieved middle-income status in 2011. Through the first decade of the 21st century, the Zambian economy was one of the fastest-growing economies in [[ئابووریی ئەفریقا|Africa]], and its capital, [[لووساکا|Lusaka]], the fastest-growing city in the Southern African Development Community (SADC).<ref name="SADC">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.sadc.int/member-states/zambia/}}</ref> Zambia's economic performance has stalled in recent years due to declining copper prices, significant fiscal deficits, and energy shortages.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=African Development Bank |first=African Development Fund |ڕێکەوت=2016 |ناونیشان=https://www.afdb.org/fileadmin/uploads/afdb/Documents/Generic-Documents/Zambia_Country_Profile.pdf |ڕێکەوتی سەردان=5 November 2020 |وێبگە=African Development Bank}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldbank.org/en/country/zambia/overview |ڕێکەوتی سەردان=2020-11-05 |وێبگە=World Bank |زمان=en}}</ref> The economy has been reliant on mineral extraction since the 1920s, in particular copper.<ref>{{Citation |last=Chitonge |first=Horman |title=The Zambian Economy |date=2024 |work=The Oxford Handbook of the Zambian Economy |pages=1–12 |url=http://dx.doi.org/10.1093/oxfordhb/9780192864222.013.1 |publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/oxfordhb/9780192864222.013.1 |isbn=978-0-19-286422-2 |last2=Marewo |first2=Malvern |last3=Kabinga |first3=Mundia |last4=Fundanga |first4=Caleb M. |last5=Songwe |first5=Vera |url-access=subscription}}</ref><ref name="EZ">{{Citation |last=Seekings |first=Jeremy |title=The Economic History of Zambia |date=2024 |work=The Oxford Handbook of the Zambian Economy |pages=37–57 |url=http://dx.doi.org/10.1093/oxfordhb/9780192864222.013.3 |publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/oxfordhb/9780192864222.013.3 |isbn=978-0-19-286422-2 |last2=Tembo |first2=Alfred |url-access=subscription}}</ref> تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 519xqq787cdspt2032iecxbid6zfkw3 1582119 1582118 2026-05-08T10:27:10Z Tessla 41338 شائەمراز 1582119 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[زامبیا]] خاوەنی ئابوورییەکی پەرەئەستێنە. وڵاتێکی [[وڵاتی پەرەئەستێن|پەرەئەستێنە]]، و لە ساڵی ٢٠١١دا گەیشتە پێگەی داھات مامناوەند. لە ماوەی یەکەمین دەیەی سەدەی ٢١دا، ئابووری زامبیا یەکێک بوو لە خێراترین ئابوورییە گەشەسەندووەکان لە [[ئابووریی ئەفریقا|ئەفریقا]]دا، و پایتەختەکەی، [[لووساکا]]، خێراترین شاری گەشەسەندوو بوو لە کۆمەڵگەی گەشەپێدانی باشووری ئەفریقا (سادک).<ref name="SADC">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.sadc.int/member-states/zambia/}}</ref> کارکردنی ئابووری زامبیا لە ساڵانی ڕابردوودا بەھۆی دابەزینی نرخی مس، کورتیھێنانی دارایی بەرچاو، و کەمیی وزە سست بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=African Development Bank |first=African Development Fund |ڕێکەوت=2016 |ناونیشان=https://www.afdb.org/fileadmin/uploads/afdb/Documents/Generic-Documents/Zambia_Country_Profile.pdf |ڕێکەوتی سەردان=5 November 2020 |وێبگە=African Development Bank}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldbank.org/en/country/zambia/overview |ڕێکەوتی سەردان=2020-11-05 |وێبگە=World Bank |زمان=en}}</ref> ئابوورییەکە لەوەتەی ساڵانی ١٩٢٠ەوە پشتی بە دەرھێنانی کانزا بەستووە، بەتایبەتی مس.<ref>{{Citation |last=Chitonge |first=Horman |title=The Zambian Economy |date=2024 |work=The Oxford Handbook of the Zambian Economy |pages=1–12 |url=http://dx.doi.org/10.1093/oxfordhb/9780192864222.013.1 |publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/oxfordhb/9780192864222.013.1 |isbn=978-0-19-286422-2 |last2=Marewo |first2=Malvern |last3=Kabinga |first3=Mundia |last4=Fundanga |first4=Caleb M. |last5=Songwe |first5=Vera |url-access=subscription}}</ref><ref name="EZ">{{Citation |last=Seekings |first=Jeremy |title=The Economic History of Zambia |date=2024 |work=The Oxford Handbook of the Zambian Economy |pages=37–57 |url=http://dx.doi.org/10.1093/oxfordhb/9780192864222.013.3 |publisher=Oxford University Press |doi=10.1093/oxfordhb/9780192864222.013.3 |isbn=978-0-19-286422-2 |last2=Tembo |first2=Alfred |url-access=subscription}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} btaak3benx89njjrimdoarls5fe8ngh 0 295570 1582120 2026-05-08T10:32:29Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1351312758|Economy of Ethiopia]]» 1582120 wikitext text/x-wiki [[ئیتیۆپیا|Ethiopia]] has a [[ئابووری تێکەڵ|mixed]] transition economy with a large public sector. The government of Ethiopia is in the process of privatizing many of the state-owned businesses and moving toward a market economy. The banking, telecommunication and transportation sectors of the economy are dominated by government-owned companies. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] fjqm7zmvsec7djt9g096qc5456xpzgg 1582121 1582120 2026-05-08T10:33:35Z Tessla 41338 شائەمراز 1582121 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[ئیتیۆپیا]] خاوەنی ئابوورییەکی ڕاگوزەری [[ئابووری تێکەڵ|تێکەڵە]] کە کەرتێکی گشتیی گەورەی ھەیە. حکوومەتی ئیتیۆپیا لە پرۆسەی تایبەتکردنی زۆرێک لە کارە بازرگانییە دەوڵەتییەکان و جووڵان بەرەو ئابوورییەکی بازاڕدایە. کەرتەکانی بانکی، دوورپەیوەندی و گواستنەوەی ئابوورەکە لەلایەن کۆمپانیا دەوڵەتییەکانەوە باڵادەستن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 4ymnxox9oer2b8hmeu6rsfscbnsutvx 0 295571 1582122 2026-05-08T10:34:25Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1349746150|Economy of Angola]]» 1582122 wikitext text/x-wiki [[ئەنگۆلا|Angola]] has a semi-planned economy, in which central planning directs the economy with the participation of private enterprises. The economy remains heavily influenced by the effects of four decades of conflict in the last part of the 20th century, the war for independence from Portugal (1961–75) and the subsequent [[شەڕی ناوخۆییی ئەنگۆلا|civil war (1975–2002)]]. Poverty since 2002 is reduced over 50% and a third of the population relies on subsistence agriculture. Since 2002, when the 27-year civil war ended, government policy prioritized the repair and improvement of infrastructure and strengthening of political and social institutions. During the first decade of the 21st century, Angola's economy was one of the fastest-growing in the world, with reported annual average GDP growth of 11.1 percent from 2001 to 2010. High international oil prices and rising oil production contributed to strong economic growth, although with high inequality, at that time. 2022 trade surplus was $30 billion, compared to $48 billion in 2012.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Specter |first=Michael |date=May 2, 2015 |title=Luxury Living in a Failed State |url=https://www.newyorker.com/magazine/2015/06/01/extreme-city-specter |journal=The New Yorker |language=en |issn=0028-792X |access-date=October 1, 2019}}</ref> تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 7cucs4n1teyhpvrq8eb89jiydvmrklc 1582123 1582122 2026-05-08T10:35:27Z Tessla 41338 شائەمراز 1582123 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} [[ئەنگۆلا]] خاوەنی ئابوورییەکی نیمچە-پلانداڕێژراوە، کە تێیدا پلاندانانی ناوەندی ئابوورییەکە بە بەشداریی کۆمپانیا تایبەتەکان ئاراستە دەکات. ئابوورییەکە تا ئێستاش بە توندی لەژێر کاریگەریی دەرەنجامەکانی چوار دەیە لە ململانێ لە کۆتا بەشی سەدەی ٢٠ەمدا ماوەتەوە، جەنگی سەربەخۆیی لە پورتوگال (١٩٦١–٧٥) و [[شەڕی ناوخۆییی ئەنگۆلا|جەنگی ناوخۆیی (١٩٧٥–٢٠٠٢)]] کە بەدوایدا ھات. ھەژاری لەوەتەی ساڵی ٢٠٠٢وە زیاتر لە ٥٠٪ کەمی کردووە و یەک لەسەر سێی دانیشتووان پشت بە کشتوکاڵی بژێوی دەبەستن. لەوەتەی ساڵی ٢٠٠٢وە، کاتێک جەنگی ناوخۆییی ٢٧ ساڵە کۆتایی ھات، سیاسەتی حکوومەت ئەولەوییەتی دا بە چاککردنەوە و باشترکردنی ژێرخان و بەھێزکردنی دامەزراوە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکان. لە ماوەی یەکەمین دەیەی سەدەی ٢١ەمدا، ئابووری ئەنگۆلا یەکێک بوو لە خێراترین ئابوورییە گەشەسەندووەکانی جیھان، بە ڕاپۆرتی گەشەی تێکڕای ساڵانەی بەرھەمی ناوخۆییی (GDP) ١١٫١ لەسەد لە ساڵی ٢٠٠١ تا ٢٠١٠. نرخە بەرزە نێونەتەوەیییەکانی نەوت و زیادبوونی بەرھەمھێنانی نەوت بەشداربوون لە گەشەیەکی ئابووریی بەھێز، ئەگەرچی لەگەڵ ناھاوسەنگییەکی بەرزدا بوو لەو کاتەدا. زیادەی بازرگانیی ساڵی ٢٠٢٢ بڕی ٣٠ ملیار دۆلار بووە، لە بەراورد لەگەڵ ٤٨ ملیار دۆلار لە ساڵی ٢٠١٢دا.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار |last=Specter |first=Michael |date=May 2, 2015 |title=Luxury Living in a Failed State |url=https://www.newyorker.com/magazine/2015/06/01/extreme-city-specter |journal=The New Yorker |language=en |issn=0028-792X |access-date=October 1, 2019}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] irsdx74e2zgmpq8c4erl9kkpwcrq38f 0 295572 1582124 2026-05-08T10:36:24Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1349496873|Economy of Uruguay]]» 1582124 wikitext text/x-wiki The '''economy of Uruguay''' features an export-oriented agricultural sector and a well-educated workforce, along with high levels of social spending. Tourism and banking are also prominent sectors; [[ئوروگوای|Uruguay]] acts as a regional hub for international finance and tourism. The country also has a history and representation of advanced workers-rights protection, with unions and the eight-hour work-day protected at the beginning of the 20th century. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 5mglim8d0kph33vqi6dbgqwarl0aoqs 1582125 1582124 2026-05-08T10:37:33Z Tessla 41338 شائەمراز 1582125 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووری [[ئوروگوای]] خاوەنی کەرتێکی کشتوکاڵیی ھەناردەخواز و ھێزی کارێکی باش خوێندەوارە، لەگەڵ ئاستێکی بەرزی خەرجییە کۆمەڵایەتییەکان. گەشتیاری و بانکی کەرتە بەرچاوەکانن؛ [[ئوروگوای]] وەک چەقێکی ناوچەیی بۆ داراییی نێونەتەوەیی و گەشتیاری کار دەکات. ھەروەھا وڵاتەکە خاوەنی مێژوو و نوێنەرایەتییەکی پاراستنی پێشکەوتووی مافەکانی کرێکارانە، کە سەندیکاکان و ھەشت کاتژمێری کارکردنی ڕۆژانە لە سەرەتای سەدەی ٢٠ەمدا پارێزگارییان لێ کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 25zdgyqdkykatzg3nakfnvk3crz70m3 0 295573 1582126 2026-05-08T10:39:14Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1352674282|Economy of Mongolia]]» 1582126 wikitext text/x-wiki The '''economy of Mongolia''' has traditionally been based on agriculture and livestock. [[مەنگۆلیا|Mongolia]] also has extensive [[کانزایی|mineral]] deposits: [[مس|copper]], [[خەڵووزی بەردین|coal]], [[مۆلیبدێنۆم|molybdenum]], [[ژریژ|tin]], [[تەنگستن|tungsten]], and [[زێڕ|gold]] account for a large part of industrial production. [[یەکێتیی سۆڤیەت|Soviet]] assistance, at its height one-third of [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|gross domestic product]] (GDP), disappeared almost overnight in 1990–91, at the time of the [[ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت|collapse of the Soviet Union]]. Mongolia was driven into deep recession. Growth stalled in 1996 due to a series of [[کارەساتی سروشتی|natural disasters]] and increases in world prices of [[مس|copper]] and cashmere. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە 581dpndpstc5x1csl3i75bp051hiww8 1582127 1582126 2026-05-08T10:40:41Z Tessla 41338 شائەمراز 1582127 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووری [[مەنگۆلیا]] لە مێژوودا لەسەر بنەمای کشتوکاڵ و ئاژەڵداری بووە. [[مەنگۆلیا]] ھەروەھا خاوەنی نیشتەنییە [[کانزایی|کانزایییە]] بەرفراوانەکانە: [[مس]]، [[خەڵووزی بەردین]]، [[مۆلیبدێنۆم]]، [[ژریژ]]، [[تەنگستن]]، و [[زێڕ]] بەشێکی زۆری بەرھەمھێنانی پیشەسازی پێکدەھێنن. ھاوکارییەکانی [[یەکێتیی سۆڤیەت|سۆڤیەت]]، کە لە لووتکەیدا سێیەکی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (جی دی پی) بوو، لە ساڵانی ١٩٩٠–٩١دا و لە کاتی [[ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت|ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەتدا]]، بە نزیکەیی لە شەو و ڕۆژێکدا ون بوو. مەنگۆلیا کەوتە ناو پاشەکشەیەکی ئابووری قووڵەوە. گەشەکردن لە ساڵی ١٩٩٦دا بەھۆی زنجیرەیەک [[کارەساتی سروشتی]] و بەرزبوونەوەی نرخە جیھانییەکانی [[مس]] و کاشێمیر وەستا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} gwv466ro7e1itkfkj8d2tivywluqpx8 0 295574 1582128 2026-05-08T10:41:53Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1300055730|Economy, Missouri]]» 1582128 wikitext text/x-wiki '''Economy''' is an [[ناوچەی تۆمارنەکراو|unincorporated community]] in Macon County, in the [[ویلایەتەکانی ئەمریکا|U.S. state]] of [[میزوری|Missouri]].<ref>{{GNIS|740825}}</ref> == History == Economy was originally called Vienna, and under the latter name settlement was made in the 1830s.<ref name="history">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://shsmo.org/manuscripts/ramsay/ramsay_macon.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160624070636/http://shsmo.org/manuscripts/ramsay/ramsay_macon.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 24, 2016 |ڕێکەوتی سەردان=October 30, 2016}}</ref> The present name recalls the economical deals to be had at a local store.<ref name="history" /> A post office called Vienna was established in 1854, the name was changed to Economy in 1856, and the post office closed in 1906.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.postalhistory.com/postoffices.asp?task=display&state=MO&county=Macon |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161030202341/http://www.postalhistory.com/postoffices.asp?task=display&state=MO&county=Macon |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=30 October 2016 |ڕێکەوتی سەردان=30 October 2016}}</ref> تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] q386u26k9bdf5t11r1dbpps8uiznzgw 1582129 1582128 2026-05-08T10:42:52Z Tessla 41338 شائەمراز 1582129 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئیکۆنۆمی''' [[ناوچەی تۆمارنەکراو|کۆمەڵگەیەکی تۆمارنەکراوە]] لە شارستانی مەیکۆن، لە [[ویلایەتەکانی ئەمریکا|ویلایەتی]] [[میزوری]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکان.<ref>{{GNIS|740825}}</ref> == مێژوو == ئیکۆنۆمی لە سەرەتادا بە ڤیەنا ناودەبرا، و لەژێر ناوی دووەمدا لە ساڵانی ١٨٣٠کاندا ئاوەدانکردنەوەی تێدا ئەنجامدرا.<ref name="history">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://shsmo.org/manuscripts/ramsay/ramsay_macon.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160624070636/http://shsmo.org/manuscripts/ramsay/ramsay_macon.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 24, 2016 |ڕێکەوتی سەردان=October 30, 2016}}</ref> ناوی ئێستای ئەو مامەڵە ئابوورییانە بەبیر دەھێنێتەوە کە لە فرۆشگایەکی ناوخۆییدا دەکران.<ref name="history"/> نووسینگەیەکی پۆستە بە ناوی ڤیەنا لە ساڵی ١٨٥٤دا دامەزرا، ناوەکە لە ساڵی ١٨٥٦دا گۆڕدرا بۆ ئیکۆنۆمی، و نووسینگەی پۆستەکە لە ساڵی ١٩٠٦دا داخرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.postalhistory.com/postoffices.asp?task=display&state=MO&county=Macon |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161030202341/http://www.postalhistory.com/postoffices.asp?task=display&state=MO&county=Macon |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=30 October 2016 |ڕێکەوتی سەردان=30 October 2016}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 43sp0h5wmag1z243l4q3u5xdkit23w1 1582130 1582129 2026-05-08T10:43:56Z Tessla 41338 Tessla پەڕەی [[ئابووری، میزوری]]ی گواستەوە بۆ [[ئیکۆنۆمی، میزوری]] 1582129 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئیکۆنۆمی''' [[ناوچەی تۆمارنەکراو|کۆمەڵگەیەکی تۆمارنەکراوە]] لە شارستانی مەیکۆن، لە [[ویلایەتەکانی ئەمریکا|ویلایەتی]] [[میزوری]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکان.<ref>{{GNIS|740825}}</ref> == مێژوو == ئیکۆنۆمی لە سەرەتادا بە ڤیەنا ناودەبرا، و لەژێر ناوی دووەمدا لە ساڵانی ١٨٣٠کاندا ئاوەدانکردنەوەی تێدا ئەنجامدرا.<ref name="history">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://shsmo.org/manuscripts/ramsay/ramsay_macon.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160624070636/http://shsmo.org/manuscripts/ramsay/ramsay_macon.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=June 24, 2016 |ڕێکەوتی سەردان=October 30, 2016}}</ref> ناوی ئێستای ئەو مامەڵە ئابوورییانە بەبیر دەھێنێتەوە کە لە فرۆشگایەکی ناوخۆییدا دەکران.<ref name="history"/> نووسینگەیەکی پۆستە بە ناوی ڤیەنا لە ساڵی ١٨٥٤دا دامەزرا، ناوەکە لە ساڵی ١٨٥٦دا گۆڕدرا بۆ ئیکۆنۆمی، و نووسینگەی پۆستەکە لە ساڵی ١٩٠٦دا داخرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.postalhistory.com/postoffices.asp?task=display&state=MO&county=Macon |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161030202341/http://www.postalhistory.com/postoffices.asp?task=display&state=MO&county=Macon |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=30 October 2016 |ڕێکەوتی سەردان=30 October 2016}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 43sp0h5wmag1z243l4q3u5xdkit23w1 0 295576 1582132 2026-05-08T10:45:54Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1183768414|Economy of Rawalpindi]]» 1582132 wikitext text/x-wiki The '''economy of Rawalpindi''' and the surrounding district has a diverse industrial base. With a population exceeding 3.2 million, Rawalpindi is the third largest city of the [[پەنجاب، پاکستان|Punjab]] province of [[پاکستان|Pakistan]], and the fourth largest city in the country. It is located in the northernmost part of Punjab, strategically connecting the region with [[ئازاد کەشمیر|Kashmir]] to the east and the province of Khyber Pakhtunkhwa to the north. It also borders [[ئیسلاماباد|Islamabad]], the capital of Pakistan, of which it is considered a sister city of. It has historically been an important industrial and commercial center of the [[ناوچەی پەنجاب|Punjab region]]. Besides having an important railroad junction, the city has been one of the most important military cantonment areas in South Asia since the [[بەریتانی ڕاج|British Raj]] era.<ref name="furniture" /> The main industries of the city include oil refineries, gas processing, steel manufacturing, iron mills, railroad yards, a brewery, sawmills, tent factories, textiles, hosiery, pottery, leather goods production.,<ref name="furniture" /> transport and tourism. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] ruwbqhdmgfl45xlypt8jx3j82jiu8dd 1582133 1582132 2026-05-08T10:47:09Z Tessla 41338 شائەمراز 1582133 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووری ڕاوەڵپیندی و ناوچەکانی دەوروبەری خاوەنی بنکەیەکی پیشەسازیی ھەمەجۆرە. بە ژمارەی دانیشتووانی زیاتر لە ٣٫٢ ملیۆن کەس، ڕاوەڵپیندی سێیەم گەورەترین شاری پارێزگای [[پەنجاب، پاکستان|پەنجاب]]ی [[پاکستان]]ە، و چوارەم گەورەترین شاری وڵاتەکەیە. دەکەوێتە باکووریترین بەشی پەنجاب، کە بە شێوەیەکی ستراتیژی ناوچەکە بە [[ئازاد کەشمیر|کەشمیر]] لە لای ڕۆژھەڵات و پارێزگای خەیبەر پەختونخوا لە لای باکوور دەبەستێتەوە. ھەروەھا ھاوسنوورە لەگەڵ [[ئیسلاماباد]]ی پایتەختی پاکستان، کە وەک شارێکی دەستەخوشکی دادەنرێت. لە مێژوودا ناوەندێکی گرنگی پیشەسازی و بازرگانیی [[ناوچەی پەنجاب]] بووە. جگە لە ھەبوونی یەکتربڕێکی گرنگی ھێڵی ئاسن، شارەکە یەکێک بووە لە گرنگترین ناوچەکانی سەربازگەی سەربازی لە باشووری ئاسیا لەوەتەی سەردەمی [[بەریتانی ڕاج|ڕاجی بەریتانی]].<ref name="furniture"/> پیشەسازییە سەرەکییەکانی شارەکە بریتین لە پاڵاوگەکانی نەوت، کارپێکردنی گاز، بەرھەمھێنانی پۆڵا، کارگەکانی ئاسن، گۆڕەپانەکانی ھێڵی ئاسن، کارگەیەکی بیرە، کارگەکانی داربڕین، کارگەکانی خێوەت، دەق، گۆرەوی و جلی ناوەوە، گۆزەگەری، بەرھەمھێنانی کاڵا چەرمییەکان،<ref name="furniture"/> گواستنەوە و گەشتیاری. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] azl972d8y3lw2onqgmaabd5922ie4ml 1582134 1582133 2026-05-08T10:48:04Z Tessla 41338 1582134 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووری ڕاوەڵپیندی و ناوچەکانی دەوروبەری خاوەنی بنکەیەکی پیشەسازیی ھەمەجۆرە. بە ژمارەی دانیشتووانی زیاتر لە ٣٫٢ ملیۆن کەس، ڕاوەڵپیندی سێیەم گەورەترین شاری پارێزگای [[پەنجاب، پاکستان|پەنجاب]]ی [[پاکستان]]ە، و چوارەم گەورەترین شاری وڵاتەکەیە. دەکەوێتە باکووریترین بەشی پەنجاب، کە بە شێوەیەکی ستراتیژی ناوچەکە بە [[ئازاد کەشمیر|کەشمیر]] لە لای ڕۆژھەڵات و پارێزگای خەیبەر پەختونخوا لە لای باکوور دەبەستێتەوە. ھەروەھا ھاوسنوورە لەگەڵ [[ئیسلاماباد]]ی پایتەختی پاکستان، کە وەک شارێکی دەستەخوشکی دادەنرێت. لە مێژوودا ناوەندێکی گرنگی پیشەسازی و بازرگانیی [[ناوچەی پەنجاب]] بووە. جگە لە ھەبوونی یەکتربڕێکی گرنگی ھێڵی ئاسن، شارەکە یەکێک بووە لە گرنگترین ناوچەکانی سەربازگەی سەربازی لە باشووری ئاسیا لەوەتەی سەردەمی [[بەریتانی ڕاج|ڕاجی بەریتانی]]. پیشەسازییە سەرەکییەکانی شارەکە بریتین لە پاڵاوگەکانی نەوت، کارپێکردنی گاز، بەرھەمھێنانی پۆڵا، کارگەکانی ئاسن، گۆڕەپانەکانی ھێڵی ئاسن، کارگەیەکی بیرە، کارگەکانی داربڕین، کارگەکانی خێوەت، دەق، گۆرەوی و جلی ناوەوە، گۆزەگەری، بەرھەمھێنانی کاڵا چەرمییەکان، گواستنەوە و گەشتیاری.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٨ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] setdcplvtk9kllrd87vzkhfadbic8f1 0 295577 1582135 2026-05-08T10:49:15Z Tessla 41338 دروست کراو بە وەرگێڕانی پەڕەی «[[:en:Special:Redirect/revision/1352745801|Economy of the Philippines]]» 1582135 wikitext text/x-wiki The '''economy of the Philippines''' is an emerging market, and considered as a newly industrialized country in the [[ئاسیا و ئۆقیانووسی ئارام|Asia-Pacific]] region.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldbank.org/en/country/philippines/overview |ڕێکەوتی سەردان=March 21, 2022 |وێبگە=[[World Bank]]}}</ref> In 2026, the Philippine economy is estimated to be at ₱30.22 trillion ($512.22 billion), making it the world's [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|35th largest by nominal GDP]] and [[ئابووریی ئاسیا|14th largest]] in [[ئاسیا|Asia]] according to the [[سندووقی دراوی نێونەتەوەییی|International Monetary Fund]]. تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە تاقیکردنەوە [[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] dhwchqg8u9r9hkala7sz5x28qrn6zj0 1582136 1582135 2026-05-08T10:50:09Z Tessla 41338 شائەمراز 1582136 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} ئابووری فلیپین بازاڕێکی پەرەئەستێنە، و وەک وڵاتێکی تازە پیشەسازیبوو لە ناوچەی [[ئاسیا و ئۆقیانووسی ئارام|ئاسیا-زەریای ھێمن]] دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.worldbank.org/en/country/philippines/overview |ڕێکەوتی سەردان=March 21, 2022 |وێبگە=[[World Bank]]}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٦دا، ئابووری فلیپین بە ٣٠٫٢٢ تریلیۆن پێسۆ (٥١٢٫٢٢ ملیار دۆلار) دەخەمڵێندرێت، کە وای لێدەکات ببێتە ٣٥ەمین [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی|گەورەترین ئابووری جیھان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی ناوەکی]] و ١٤ەمین [[ئابووریی ئاسیا|گەورەترین]] لە [[ئاسیا]] بەپێی [[سندووقی دراوی نێونەتەوەییی|سندووقی دراوی نێونەتەوەیی]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] q15wkljx4847kyb03zs47xk5n8tipf4